Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2018/2112(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0038/2019

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0038/2019

Συζήτηση :

PV 11/02/2019 - 16
CRE 11/02/2019 - 16

Ψηφοφορία :

PV 12/02/2019 - 9.16
CRE 12/02/2019 - 9.16
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2019)0077

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 169kWORD 58k
Τρίτη 12 Φεβρουαρίου 2019 - Στρασβούργο Προσωρινή έκδοση
Εφαρμογή των διατάξεων των Συνθηκών σχετικά με την ενισχυμένη συνεργασία
P8_TA-PROV(2019)0077A8-0038/2019

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 2019 για την εφαρμογή των διατάξεων των Συνθηκών σχετικά με την ενισχυμένη συνεργασία (2018/2112(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τις διατάξεις των Συνθηκών που αφορούν την ενισχυμένη συνεργασία, και ιδίως τα άρθρα 20, 42 παράγραφος 6, 44, 45 και 46 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), και τα άρθρα 82, 83, 86, 87, 187, 188, 326, 327, 328, 329, 330, 331, 332, 333 και 334 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη τις διατάξεις των Συνθηκών που αφορούν άλλες υφιστάμενες μορφές διαφοροποιημένης ολοκλήρωσης, και ιδίως τα άρθρα 136, 137 και 138 ΣΛΕΕ σχετικά με τις ειδικές διατάξεις για τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη Σταθερότητα, τον Συντονισμό και τη Διακυβέρνηση στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΣΣΣΔ),

–  έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο 10 σχετικά με τη μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία που θεσπίζεται με το άρθρο 42 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το πρωτόκολλο 14 σχετικά με την Ευρωομάδα και το πρωτόκολλο 19 σχετικά με το κεκτημένο του Σένγκεν, το οποίο έχει ενσωματωθεί στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Φεβρουαρίου 2017, σχετικά με τη βελτίωση της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση τις δυνατότητες της Συνθήκης της Λισαβόνας(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Φεβρουαρίου 2017, σχετικά με πιθανές εξελίξεις και αναπροσαρμογές στην τρέχουσα θεσμική δομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης(2),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Φεβρουαρίου 2017, σχετικά με τη δημοσιονομική ικανότητα για τη ζώνη του ευρώ(3),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Μαρτίου 2017, σχετικά με τις συνταγματικές, νομικές και θεσμικές επιπτώσεις μιας κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας: δυνατότητες που προσφέρει η Συνθήκη της Λισαβόνας(4),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 17ης Ιανουαρίου 2019, σχετικά με τη διαφοροποιημένη ολοκλήρωση(5),

–  έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής, της 1ης Μαρτίου 2017 (COM(2017)2025), και τα πέντε ακόλουθα έγγραφα προβληματισμού (COM(2017)0206), COM(2017)0240, COM(2017)0291, COM(2017)0315, COM(2017)0358),

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της Ρώμης, της 25ης Μαρτίου 2017,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του, καθώς και το άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και το παράρτημα 3 της απόφασης της Διάσκεψης των Προέδρων, της 12ης Δεκεμβρίου 2002, σχετικά με τη διαδικασία για την εξουσιοδότηση εκπόνησης εκθέσεων πρωτοβουλίας,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A8-0038/2019),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση επιδεικνύει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εφαρμογή της ενισχυμένης συνεργασίας σε ορισμένους τομείς των μη αποκλειστικών αρμοδιοτήτων της ΕΕ, προκειμένου να προχωρήσει το ευρωπαϊκό εγχείρημα και να διευκολυνθεί η ζωή των πολιτών·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 2 ΣΕΕ, η ενισχυμένη συνεργασία αποτελεί μέτρο έσχατης ανάγκης όταν οι στόχοι μιας τέτοιας συνεργασίας δεν μπορούν να επιτευχθούν σε εύλογο χρόνο από την Ένωση στο σύνολό της·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενισχυμένη συνεργασία δεν πρέπει να θεωρηθεί ως μέσο αποκλεισμού ή διαίρεσης των κρατών μελών, αλλά ως ρεαλιστική λύση για την προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ευαίσθητος χαρακτήρας ορισμένων τομέων πολιτικής δυσχεραίνει την εφαρμογή της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας, όχι μόνο λόγω της απαίτησης ομοφωνίας, αλλά και λόγω της πάγιας πρακτικής που εφαρμόζεται στο Συμβούλιο για την επιδίωξη συναίνεσης μεταξύ των κρατών μελών, ακόμη και όταν η ειδική πλειοψηφία επαρκεί για τη λήψη απόφασης·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, με την εξαίρεση του φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, κάθε πρωτοβουλία ενισχυμένης συνεργασίας θα μπορούσε να εγκριθεί από το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία, εάν είχε θεσπιστεί αυτός ο κανόνας αντί της ομοφωνίας·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις υποομάδων κρατών μελών που συνεργάζονται μεταξύ τους σε διμερές ή πολυμερές επίπεδο εκτός του πλαισίου της Συνθήκης, για παράδειγμα σε τομείς όπως η άμυνα· λαμβάνοντας υπόψη ότι για να αντιμετωπιστεί η πίεση για ταχεία λήψη αποφάσεων, που ασκήθηκε λόγω της οικονομικής και νομισματικής κρίσης, καθώς και η απαίτηση ομοφωνίας σε ορισμένους τομείς, εγκρίθηκαν διακυβερνητικά μέσα εκτός του νομικού πλαισίου της ΕΕ, όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕΜΣ) και η Συνθήκη για τη Σταθερότητα, τον Συντονισμό και τη Διακυβέρνηση στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΣΣΣΔ ή «Δημοσιονομικό Σύμφωνο»)·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενισχυμένη συνεργασία συνίσταται σε μια διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας εννέα τουλάχιστον κράτη μέλη μπορούν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε ένα τομέα εντός των δομών της ΕΕ, χωρίς όμως τη συμμετοχή των υπόλοιπων κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο της ενισχυμένης συνεργασίας τα συμμετέχοντα σε αυτήν κράτη μέλη μπορούν να υλοποιήσουν έναν κοινό στόχο ή μια κοινή πρωτοβουλία και να ξεπεράσουν ένα αδιέξοδο σε διαπραγματεύσεις ή το κώλυμα που προβάλλεται από άλλο ή άλλα κράτη μέλη, όταν απαιτείται ομοφωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 4 ΣΕΕ, οι πράξεις που εκδίδονται στο πλαίσιο ενισχυμένης συνεργασίας δεσμεύουν μόνο τα συμμετέχοντα σε αυτήν κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενισχυμένη συνεργασία περιορίζεται σε τομείς στους οποίους η ΕΕ δεν διαθέτει αποκλειστική αρμοδιότητα·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το άρθρο 328 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ η Επιτροπή και τα κράτη μέλη που συμμετέχουν σε ενισχυμένη συνεργασία φροντίζουν να προωθούν τη συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων κρατών μελών·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπειρία δείχνει ότι η ενισχυμένη συνεργασία έχει αποδώσει ικανοποιητικά αποτελέσματα στο εφαρμοστέο στο διαζύγιο δίκαιο(6), και προσφέρει ενδιαφέρουσες προοπτικές όσον αφορά τη ρύθμιση των περιουσιακών σχέσεων(7), το ευρωπαϊκό ενιαίο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχικές εμπειρίες από την ενισχυμένη συνεργασία ανέδειξαν τις δυσκολίες που συνδέονται με την εφαρμογή αυτής της έννοιας, λόγω των περιορισμένων προβλέψεων των Συνθηκών σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της και της έλλειψης επαρκούς παρακολούθησης εκ μέρους των θεσμικών οργάνων της Ένωσης·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάλυση των διαφόρων ομοσπονδιακών μοντέλων που χρησιμοποιούνται σε κράτη μέλη της ΕΕ και σε ομοσπονδιακά κράτη εκτός της Ένωσης αποκάλυψε ότι μηχανισμοί ευέλικτης συνεργασίας χρησιμοποιούνται συχνά από οντότητες σε υπο-ομοσπονδιακό επίπεδο σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι χωρίς τη χρήση μεταβατικών ρητρών για τη μετάβαση από την ομοφωνία στην ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο και ελλείψει διεξοδικής μεταρρύθμισης των Συνθηκών, φαίνεται πιθανό στο μέλλον τα κράτη μέλη να καταφεύγουν στις διατάξεις περί ενισχυμένης συνεργασίας για την αντιμετώπιση κοινών προβλημάτων και την επίτευξη κοινών στόχων·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να καταρτιστεί κατάλογος ερωτημάτων που πρέπει να απαντηθούν και να εκπονηθεί χάρτης πορείας για την ομαλή εφαρμογή της ενισχυμένης συνεργασίας και για την αποτελεσματική λειτουργία της σύμφωνα με το γράμμα και το πνεύμα των Συνθηκών·

Κύριες παρατηρήσεις

1.  εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι, παρ’ όλο που η ενισχυμένη συνεργασία προσφέρει λύση σε ένα κοινό πρόβλημα, αξιοποιώντας τη θεσμική δομή της Ένωσης και μειώνοντας με τον τρόπο αυτό το διοικητικό κόστος για τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, δεν έχει εξαλείψει εντελώς την ανάγκη προσφυγής σε μορφές λύσεων με διακυβερνητικές ομαδοποιήσεις που δεν προβλέπονται από τις Συνθήκες και έχουν αρνητικό αντίκτυπο όσον αφορά τη συνεκτική εφαρμογή του νομικού πλαισίου της ΕΕ, με αποτέλεσμα την έλλειψη του δέοντος δημοκρατικού ελέγχου·

2.  πιστεύει ότι πρέπει να διαφυλάσσεται το ενιαίο θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ με σκοπό την επίτευξη των κοινών στόχων της Ένωσης και τη διασφάλιση της αρχής της ισότητας όλων των πολιτών· εμμένει στην άποψη ότι θα πρέπει να τηρείται η κοινοτική ή ενωσιακή μέθοδος·

3.  υπογραμμίζει ότι, σε αντίθεση με τις διακυβερνητικές συνθήκες, η ενισχυμένη συνεργασία παρέχει ένα νομικό εργαλείο επίλυσης προβλημάτων που επιπλέον είναι βολικό, καθώς βασίζεται στις διατάξεις της Συνθηκών και λειτουργεί στο πλαίσιο της θεσμικής δομής της Ένωσης·

4.  επισημαίνει ότι, αν και η ενισχυμένη συνεργασία δεν έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς, λόγω του χαρακτήρα της ως έσχατης λύσης, μετά την ενσωμάτωσή της στη Συνθήκη του Άμστερνταμ, φαίνεται ότι αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία και αποφέρει απτά αποτελέσματα·

5.  σημειώνει ότι, με βάση την υπάρχουσα εμπειρία, η ενισχυμένη συνεργασία προκύπτει συχνότερα σε τομείς που διέπονται από ειδική νομοθετική διαδικασία που απαιτεί ομοφωνία και χρησιμοποιείται κυρίως στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων·

6.  επισημαίνει ότι, μέχρι στιγμής, η διαδικασία για τη δέσμευση για ενισχυμένη συνεργασία και την υλοποίησή της διαρκούσε αρκετά, ιδίως λόγω του ασαφούς ορισμού μιας εύλογης περιόδου για να εξακριβωθεί ότι δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί το αναγκαίο όριο για την ψηφοφορία και δεν υπάρχει ισχυρή πολιτική βούληση για ταχύτερη πρόοδο·

7.  επισημαίνει ότι η έλλειψη σαφών επιχειρησιακών κατευθυντήριων γραμμών για τη δημιουργία και τη διαχείριση της ενισχυμένης συνεργασίας, όπως για παράδειγμα όσον αφορά το εφαρμοστέο δίκαιο για τα κοινά θεσμικά όργανα ή τις διαδικασίες αποχώρησης από μια υφιστάμενη συνεργασία, ενδεχομένως να έχουν καταστήσει λιγότερο πιθανή τη σύναψη ενισχυμένης συνεργασίας·

8.  υπενθυμίζει ότι, μολονότι η ενισχυμένη συνεργασία επωφελείται από τη θεσμική και νομική τάξη της Ένωσης, δεν προβλέπεται η αυτόματη ενσωμάτωσή της στο κεκτημένο·

9.  πιστεύει ότι, αν και η ενισχυμένη συνεργασία θεωρείται ως το δεύτερο καλύτερο σενάριο, εξακολουθεί να αποτελεί ένα βιώσιμο εργαλείο επίλυσης προβλημάτων σε επίπεδο Ένωσης και ένα εργαλείο για την υπέρβαση ορισμένων από τα θεσμικά αδιέξοδα·

10.  εκφράζει την άποψη ότι πρέπει να απαντάται το ίδιο σύνολο ερωτήσεων προκειμένου να εφαρμοστεί και να οργανωθεί αποτελεσματικά η ενισχυμένη συνεργασία, ανεξάρτητα από τον τομέα πολιτικής που αφορά ή τη μορφή που πρόκειται να λάβει·

Συστάσεις

11.  προτείνει, ως εκ τούτου, να δοθεί απάντηση σε ορισμένα ερωτήματα, καθώς και να εκπονηθεί ένας χάρτης πορείας που θα ακολουθείται, όπως ορίζεται κατωτέρω, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή και αποτελεσματική εφαρμογή της ενισχυμένης συνεργασίας·

Διαδικασία λήψης αποφάσεων

12.  επισημαίνει ότι η πολιτική ώθηση για ενισχυμένη συνεργασία θα πρέπει να προέρχεται από τα κράτη μέλη, αλλά οι συζητήσεις σχετικά με το περιεχόμενό της θα πρέπει να βασίζονται σε πρόταση της Επιτροπής·

13.  υπενθυμίζει ότι το άρθρο 225 ΣΛΕΕ παρέχει στο Κοινοβούλιο το δικαίωμα οιονεί νομοθετικής πρωτοβουλίας, το οποίο θα πρέπει να ερμηνεύεται ως η δυνατότητα του Κοινοβουλίου να ξεκινά ενισχυμένη συνεργασία βάσει πρότασης της Επιτροπής, η οποία δεν κατέληξε σε συμφωνία μέσω της τακτικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο της εντολής δύο διαδοχικών προεδριών του Συμβουλίου·

14.  πιστεύει ότι, εάν κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που καλύπτει δύο διαδοχικές προεδρίες του Συμβουλίου δεν έχει προκύψει καμία σημαντική πρόοδος στο Συμβούλιο, θα πρέπει να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι οι στόχοι μιας περίπτωσης συνεργασίας δεν μπορούν να επιτευχθούν από την Ένωση στο σύνολό της, όπως απαιτείται από τη διατύπωση του άρθρου 20 ΣΕΕ·

15.  συνιστά να βασίζονται τα αιτήματα των κρατών μελών για τη μεταξύ τους σύναψη ενισχυμένης συνεργασία καταρχήν σε στόχους τουλάχιστον εξίσου φιλόδοξους με εκείνους που προβάλλει η Επιτροπή, προτού να διαπιστωθεί ότι οι στόχοι αυτοί δεν μπορούν να επιτευχθούν μέσα σε εύλογο χρόνο από την Ένωση στο σύνολό της·

16.  συνιστά μετ’ επιτάσεως να ενεργοποιείται η ειδική ρήτρα γέφυρας που προβλέπεται στο άρθρο 333 ΣΛΕΕ για τη μετάβαση από την ομοφωνία στην ειδική πλειοψηφία και από ειδική στη συνήθη νομοθετική διαδικασία, αμέσως μετά την έγκριση από το Συμβούλιο μιας συμφωνίας για την έναρξη της ενισχυμένης συνεργασίας, προκειμένου να αποφεύγονται νέες παρακωλύσεις εάν ο αριθμός των συμμετεχόντων κρατών μελών είναι σημαντικός·

17.  κρίνει ότι είναι απαραίτητο η απόφαση με την οποία εγκρίνεται η ενισχυμένη συνεργασία να καθορίζει το πλαίσιο για τις σχέσεις με τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη· θεωρεί ότι τα κράτη μέλη που δεν συμμετέχουν σε τέτοια ενισχυμένη συνεργασία θα πρέπει να συμμετέχουν, παρ’ όλα αυτά, στις συσκέψεις σχετικά με το θέμα της·

18.  υπενθυμίζει ότι οι γραμματείες τόσο της Επιτροπής όσο και του Συμβουλίου καλούνται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση του ότι τα κράτη μέλη που δεν συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία δεν παραγκωνίζονται με τρόπο που να καθιστά δύσκολη τη συμμετοχή τους σε μεταγενέστερο στάδιο·

Διοίκηση

19.  συνιστά στην Επιτροπή να διαδραματίζει ενεργό ρόλο σε όλα τα στάδια της ενισχυμένης συνεργασίας, από την πρόταση μέχρι τις συσκέψεις για την εφαρμογή της·

20.  επιβεβαιώνει ότι θα πρέπει να διατηρηθεί η ενότητα των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και ότι η ενισχυμένη συνεργασία δεν θα πρέπει να οδηγήσει στη δημιουργία παράλληλων θεσμικών ρυθμίσεων, αλλά αντ’ αυτού θα μπορούσε να επιτρέψει τη συγκρότηση συγκεκριμένων φορέων εντός του νομικού πλαισίου της ΕΕ, κατά περίπτωση, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων και του ρόλου των θεσμικών και λοιπών οργάνων της ΕΕ·

Κοινοβουλευτικός έλεγχος

21.  υπενθυμίζει ότι το Κοινοβούλιο είναι υπεύθυνο για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της ενισχυμένης συνεργασίας· ζητεί μεγαλύτερη συμμετοχή εκ μέρους των εθνικών κοινοβουλίων, και, προκειμένου για τα οικεία κράτη μέλη, εκ μέρους των περιφερειακών κοινοβουλίων, παράλληλα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στον δημοκρατικό έλεγχο της ενισχυμένης συνεργασίας, εάν πρόκειται για τομείς πολιτικής με κοινή αρμοδιότητα· υπογραμμίζει τη δυνατότητα δημιουργίας ενός διακοινοβουλευτικού φόρουμ παρόμοιου, για παράδειγμα, με τη Διακοινοβουλευτική Διάσκεψη δυνάμει του άρθρου 13 ΣΣΣΔ και τη Διακοινοβουλευτική Διάσκεψη για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) και την Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), όπου είναι αναγκαίο και με την επιφύλαξη των εξουσιών του Κοινοβουλίου·

22.  τονίζει την ανάγκη τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία να περιλαμβάνουν τις περιφέρειες που έχουν νομοθετικές αρμοδιότητες στα θέματα τα οποία τις αφορούν, με σκοπό να γίνεται σεβαστή η εσωτερική κατανομή αρμοδιοτήτων και να ενισχύεται η κοινωνική νομιμοποίηση της εν λόγω ενισχυμένης συνεργασίας·

23.  συνιστά να διαδραματίσει το Κοινοβούλιο σοβαρότερο ρόλο στην ενισχυμένη συνεργασία προτείνοντας στην Επιτροπή νέες μορφές συνεργασίας μέσω του άρθρου 225 ΣΛΕΕ και παρακολουθώντας προτάσεις ή την υφιστάμενη συνεργασία· εκφράζει την πεποίθηση ότι το Κοινοβούλιο θα πρέπει να συμμετέχει σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, και όχι απλώς να παρέχει τη συγκατάθεσή του, και ότι θα πρέπει να λαμβάνει τακτικά εκθέσεις και να είναι σε θέση να σχολιάζει την εφαρμογή της ενισχυμένης συνεργασίας·

24.  καλεί το Συμβούλιο να διαβουλεύεται με το Κοινοβούλιο στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ενισχυμένης διαδικασίας συνεργασίας, πριν να ζητεί την έγκρισή του επί του τελικού κειμένου, ούτως ώστε να διασφαλίζεται μέγιστη συνεργασία μεταξύ των δύο νομοθετικών οργάνων της Ένωσης·

25.  εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη του που παρά την εποικοδομητική και μελετημένη προσέγγιση του Κοινοβουλίου στο ζήτημα της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας, το Συμβούλιο δεν έχει επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να συνεργαστεί τυπικά με το Κοινοβούλιο προτού ζητήσει από το Κοινοβούλιο να εγκρίνει το τελικό συμφωνηθέν κείμενο·

26.  κρίνει αναγκαίο να βελτιώσει το Κοινοβούλιο την εσωτερική οργάνωσή του σε σχέση με την ενισχυμένη συνεργασία· πιστεύει, ως προς αυτό, ότι κάθε περίπτωση ενισχυμένης συνεργασίας θα πρέπει να παρακολουθείται από την αρμόδια μόνιμη επιτροπή και συνιστά, ως εκ τούτου, να εγκρίνει ο εσωτερικός κανονισμός του Κοινοβουλίου τη σύσταση ad hoc υποεπιτροπών, στις οποίες η ιδιότητα του τακτικού μέλους θα δίνεται στους βουλευτές του ΕΚ που εκλέγονται στα κράτη μέλη τα οποία συμμετέχουν σε μια τέτοια ενισχυμένη συνεργασία·

Προϋπολογισμός

27.  εκφράζει την άποψη ότι οι λειτουργικές δαπάνες που συνδέονται με την ενισχυμένη συνεργασία θα πρέπει να βαρύνουν τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και, εάν το κόστος αυτό βαρύνει τον προϋπολογισμό της ΕΕ, τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη θα πρέπει να αποζημιώνονται, εκτός εάν το Συμβούλιο, κατόπιν διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο, αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 332 ΣΛΕΕ, ότι τέτοια συνεργασία πρέπει να χρηματοδοτηθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, καθιστώντας με τον τρόπο αυτό τις εν λόγω δαπάνες μέρος του και κατά συνέπεια υποβάλλοντάς τις στην ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού·

28.  θεωρεί ότι, εάν η δραστηριότητα που ρυθμίζεται από την ενισχυμένη συνεργασία δημιουργεί έσοδα, τα έσοδα αυτά θα πρέπει να διατίθενται για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών που συνδέονται με την ενισχυμένη συνεργασία·

Δικαιοδοσία

29.  πιστεύει ότι η ενισχυμένη συνεργασία θα πρέπει να υπάγεται στην άμεση δικαιοδοσία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), με την επιφύλαξη της δυνατότητας να θεσπιστεί διαδικασία διαιτησίας ή πρωτοβάθμιο δικαστηρίου επίλυσης διαφορών η οποία θα μπορούσε να απαιτηθεί για τη λειτουργία συγκεκριμένης περίπτωσης ενισχυμένης συνεργασίας, εκτός αν στη Συνθήκη υπάρχει διαφορετική πρόβλεψη, πράγμα που θα πρέπει να διασαφηνίζεται στη νομική πράξη για τη θέσπιση μιας τέτοιας ενισχυμένης συνεργασίας·

30.  επισημαίνει ότι εάν μια περίπτωση ενισχυμένης συνεργασίας απαιτεί την εφαρμογή ειδικού μηχανισμού διαιτησίας ή τη θέσπιση δικαστηρίου, ο τελικός φορέας διαιτησίας θα πρέπει πάντοτε να είναι το ΔΕΕ·

Προσαρμογές στη θεσμική δομή της Ένωσης

31.  προτείνει τη δημιουργία μιας ειδικής μονάδας ενισχυμένης συνεργασίας στην Επιτροπή, υπό την ηγεσία του αρμόδιου Επιτρόπου για τις διοργανικές σχέσεις, για τον συντονισμό και τον εξορθολογισμό της θεσμικής συγκρότησης πρωτοβουλιών ενισχυμένης συνεργασίας·

32.  θεωρεί αναγκαίο να καταστεί πιο προορατικός ο ρόλος των γραμματειών τόσο της Επιτροπής όσο και του Συμβουλίου στο πλαίσιο της ενισχυμένης συνεργασίας, και προτείνει, ως εκ τούτου, να αναζητήσουν ενεργά, σε συνεργασία με την Επιτροπή των Περιφερειών, και ειδικότερα με την πλατφόρμα του ευρωπαϊκού ομίλου εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ) της τελευταίας, για τομείς στους οποίους η ενισχυμένη συνεργασία θα μπορούσε να είναι χρήσιμη για την πρόοδο του ευρωπαϊκού εγχειρήματος ή τομείς που παρουσιάζουν ομοιότητες με υφιστάμενες μορφές ενισχυμένης συνεργασίας, προκειμένου να αποφεύγονται επικαλύψεις ή αντιφάσεις·

Αποχώρηση ή απομάκρυνση κρατών μελών

33.  επισημαίνει ότι δεν υπάρχει πρόβλεψη στις Συνθήκες σχετικά με τις δυνατότητες αποχώρησης ή απομάκρυνσης κρατών μελών από τις υφιστάμενες περιπτώσεις ενισχυμένης συνεργασίας, με εξαίρεση τη μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία (PESCO)·

34.  πιστεύει ότι πρέπει να θεσπιστούν σαφείς κανόνες σε όλες τις περιπτώσεις ενισχυμένης συνεργασίας για την αποχώρηση κράτους μέλους που δεν επιθυμεί πλέον να συμμετέχει ή για την απομάκρυνση κράτους μέλους που δεν πληροί πλέον τους όρους της ενισχυμένης συνεργασίας· συνιστά να προσδιορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την πιθανότητα αποχώρησης ή απομάκρυνσης κράτους μέλους στην πράξη με την οποία θεσπίζεται η ενισχυμένη συνεργασία·

Συστάσεις για τη μελλοντική εξέλιξη της ενισχυμένης συνεργασίας

35.  θεωρεί αναγκαίο να καταρτιστεί μια διαδικασία για την ταχεία έγκριση ενισχυμένης συνεργασίας σε τομείς υψηλής πολιτικής σημασίας, ώστε να επιτυγχάνεται εντός χρονικού διαστήματος συντομότερου από ό,τι η διάρκεια δύο διαδοχικών προεδριών του Συμβουλίου·

36.  προτρέπει τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία να εργαστούν προς την κατεύθυνση της ενσωμάτωσης της ενισχυμένης συνεργασίας στο κοινοτικό κεκτημένο·

37.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει κανονισμό βάσει του άρθρου 175 τρίτο εδάφιο ή του άρθρου 352 ΣΛΕΕ, με σκοπό την απλούστευση και την ενοποίηση του σχετικού νομικού πλαισίου που διέπει την ενισχυμένη συνεργασία (όπως για παράδειγμα τις κατευθυντήριες αρχές σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο για τα κοινά θεσμικά όργανα ή την αποχώρηση ενός μέλους), διευκολύνοντας έτσι τη σύναψη μιας τέτοιας συνεργασίας·

38.  προτείνει να διερευνηθεί, επ’ ευκαιρία της επόμενης αναθεώρησης των Συνθηκών, η δυνατότητα για τις περιφέρειες ή τις υποεθνικές οντότητες να διαδραματίζουν ρόλο στην ενισχυμένη συνεργασία, όπου αυτή αφορά τομέα αποκλειστικής αρμοδιότητας του εν λόγω επιπέδου και με τη δέουσα συμμόρφωση με τα εθνικά συντάγματα·

o
o   o

39.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα εθνικά κοινοβούλια.

(1) ΕΕ C 252 της 18.7.2018, σ. 215.
(2) ΕΕ C 252 της 18.7.2018, σ. 201.
(3) ΕΕ C 252 της 18.7.2018, σ. 235.
(4) ΕΕ C 263 της 25.7.2018, σ. 125.
(5) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2019)0044.
(6) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2010, για τη θέσπιση ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα του δικαίου που είναι εφαρμοστέο στο διαζύγιο και τον δικαστικό χωρισμό (ΕΕ L 343 της 29.12.2010, σ. 10).
(7) Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1103 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2016, για τη θέσπιση ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα της διεθνούς δικαιοδοσίας, του εφαρμοστέου δικαίου και της αναγνώρισης και εκτέλεσης αποφάσεων σε ζητήματα περιουσιακών σχέσεων των συζύγων (ΕΕ L 183 της 8.7.2016, σ. 1).

Τελευταία ενημέρωση: 13 Φεβρουαρίου 2019Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου