Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2018/2148(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0467/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0467/2018

Συζήτηση :

PV 12/02/2019 - 16
CRE 12/02/2019 - 16

Ψηφοφορία :

PV 13/02/2019 - 8.13
CRE 13/02/2019 - 8.13
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2019)0095

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 200kWORD 73k
Τετάρτη 13 Φεβρουαρίου 2019 - Στρασβούργο Προσωρινή έκδοση
Έκθεση του 2018 για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη
P8_TA-PROV(2019)0095A8-0467/2018

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Φεβρουαρίου 2019 σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής του 2018 για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (2018/2148(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ) μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, αφετέρου,

–  έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο για την προσαρμογή της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, αφετέρου, ώστε να ληφθεί υπόψη η προσχώρηση της Δημοκρατίας της Κροατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που μονογραφήθηκε στις 18 Ιουλίου 2016 και τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Φεβρουαρίου 2017,

–  έχοντας υπόψη την αίτηση προσχώρησης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, της 15ης Φεβρουαρίου 2016, και την υποβολή των απαντήσεων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στο ερωτηματολόγιο της Επιτροπής στις 28 Φεβρουαρίου 2018,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 19ης και 20ής Ιουνίου 2003, για τα Δυτικά Βαλκάνια και το συνημμένο σε αυτά παράρτημα με τίτλο «Θεματολόγιο της Θεσσαλονίκης για τα Δυτικά Βαλκάνια: Πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση»,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 16ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, της 26ης Ιουνίου 2018 σχετικά με τη διεύρυνση και τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης, και της 15ης Οκτωβρίου 2018 σχετικά με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη / επιχείρηση Althea της EUFOR,

–  έχοντας υπόψη την πρώτη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (SAPC) ΕΕ - Βοσνίας-Ερζεγοβίνης που πραγματοποιήθηκε στις 5-6 Νοεμβρίου 2015, τη δεύτερη συνεδρίαση του Συμβουλίου Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ - Βοσνίας-Ερζεγοβίνης που πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιουλίου 2017, την τρίτη συνεδρίαση της Επιτροπής Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ - Βοσνίας-Ερζεγοβίνης που πραγματοποιήθηκε στις 27 Μαρτίου 2018, και την τρίτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ - Βοσνίας-Ερζεγοβίνης που πραγματοποιήθηκε στις 13 Ιουλίου 2018,

–  έχοντας υπόψη τη διαδικασία του Βερολίνου, και ιδίως τα συμπεράσματα της προεδρίας της συνόδου κορυφής των αρχηγών των Δυτικών Βαλκανίων που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο στις 10 Ιουλίου 2018, τις τρεις κοινές δηλώσεις που υπεγράφησαν την ίδια ημέρα για την περιφερειακή συνεργασία και τις σχέσεις καλής γειτονίας, για τους αγνοούμενους και για τα εγκλήματα πολέμου, καθώς και τη δήλωση για την καταπολέμηση της διαφθοράς που εκδόθηκε από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη την ίδια ημέρα,

–  έχοντας υπόψη τη διακήρυξη της Σόφιας, η οποία εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, της 17ης Μαΐου 2018, και το συνημμένο σε αυτήν «Θεματολόγιο προτεραιοτήτων της Σόφιας»,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 6ης Φεβρουαρίου 2018, με τίτλο «Μια αξιόπιστη προοπτική διεύρυνσης για τα Δυτικά Βαλκάνια και αυξημένη δέσμευση της ΕΕ απέναντί τους» (COM(2018)0065),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 17ης Απριλίου 2018, με τίτλο «Ανακοίνωση σχετικά με την πολιτική διεύρυνσης της ΕΕ 2018» (COM(2018)0450), η οποία συνοδευόταν από το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Bosnia and Herzegovina 2018 Report» («Έκθεση του 2018 για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη») (SWD(2018)0155),

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση, της 2ας Μαΐου 2018, της Αντιπρόεδρου της Επιτροπής/Υπάτης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΑΠ/ΥΕ), Federica Mogherini, και του Επιτρόπου για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας και τις Διαπραγματεύσεις για τη Διεύρυνση, Johannes Hahn, σχετικά με την εκλογική μεταρρύθμιση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη για τις εκλογές της Βουλής των Λαών της Ομοσπονδίας,

–  έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα των εκλογών που διεξήχθησαν στις 7 Οκτωβρίου 2018,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση σχετικά με τα προκαταρκτικά ευρήματα και συμπεράσματα της διεθνούς αποστολής εκλογών του ΟΑΣΕ/ΓΔΘΑΔ, τα οποία δημοσιεύτηκαν στις 8 Οκτωβρίου 2018,

–  έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση, της 8ης Οκτωβρίου 2018, της ΑΠ/ΥΕ Mogherini και του Επιτρόπου Hahn σχετικά με τις εκλογές στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη,

–  έχοντας υπόψη τα κοινά συμπεράσματα του οικονομικού και χρηματοδοτικού διαλόγου μεταξύ ΕΕ και Δυτικών Βαλκανίων και Τουρκίας, της 25ης Μαΐου 2018,

–  έχοντας υπόψη την τοπική δήλωση της ΕΕ, της 1ης Ιουνίου 2018, σχετικά με τον κώδικα ποινικής δικονομίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης,

–  έχοντας υπόψη την πεντηκοστή τρίτη(1) και πεντηκοστή τέταρτη(2) έκθεση του Ύπατου Εκπροσώπου για την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη προς το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, της 3ης Μαΐου 2018 και της 31ης Οκτωβρίου 2018 αντίστοιχα,

–  έχοντας υπόψη το θεματολόγιο των μεταρρυθμίσεων για τη Bοσνία-Ερζεγοβίνη για την περίοδο 2015-2018, που εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2015, και τον Μηχανισμό Συντονισμού που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών της Bοσνίας-Ερζεγοβίνης και τις κυβερνήσεις της Ομοσπονδίας της Bοσνίας-Ερζεγοβίνης και της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (RS) στις 23 Αυγούστου 2016,

–  έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη χώρα,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A8-0467/2018),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ διατηρεί τη δέσμευσή της όσον αφορά την ευρωπαϊκή προοπτική της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και την εδαφική ακεραιότητα, κυριαρχία και ενότητα της χώρας·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αίτηση προσχώρησης της χώρας στην ΕΕ αποτελεί στρατηγική επιλογή και δέσμευση να προχωρήσει προς την ΕΕ·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η γνώμη της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό συντονισμού σε θέματα της ΕΕ, εκπόνησε τις απαντήσεις της στο ερωτηματολόγιο της Επιτροπής και τις υπέβαλε στις 28 Φεβρουαρίου 2018· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη έλαβε περισσότερες από 600 συμπληρωματικές ερωτήσεις στις 20 Ιουνίου 2018 και δεν έχει ακόμη αποστείλει τις απαντήσεις της στις πρόσθετες ερωτήσεις·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι από τα μέσα του 2017 έχει σημειωθεί έντονη επιβράδυνση στην έγκριση μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με την ΕΕ, παρά τη δέσμευση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στο θεματολόγιο των μεταρρυθμίσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσχώρηση στην ΕΕ είναι μια συμμετοχική διαδικασία, η οποία απαιτεί πολιτική βούληση, κοινές προσπάθειες από όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς και συναίνεση για το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολίτες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης πρέπει να τεθούν στο επίκεντρο των θεσμικών, οικονομικών και κοινωνικών μεταρρυθμίσεων·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη διεξήχθησαν γενικές εκλογές στις 7 Οκτωβρίου 2018· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πολιτικά κόμματα δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν σχετικά με τις αλλαγές στον εκλογικό νόμο που απαιτούνται για την αντιμετώπιση του νομικού κενού που προκαλούν οι αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Ljubić σχετικά με την εκλογή των μελών της Βουλής των Λαών της Ομοσπονδίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προσπάθειες διευκόλυνσης που καταβλήθηκαν για το θέμα αυτό, με επικεφαλής τους πρέσβεις της ΕΕ και των ΗΠΑ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με τη συμμετοχή της Επιτροπής της Βενετίας, δεν καρποφόρησαν·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, σύμφωνα με την υπόθεση Sejdić-Finci και τις σχετικές υποθέσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή έχει επιφορτιστεί από το Συμβούλιο να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα αυτό κατά την κατάρτιση της γνώμης της σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η γνώμη της Επιτροπής αναμένεται, συνεπώς, να αναλύσει θέματα που σχετίζονται με τη λειτουργικότητα και να αναθεωρήσει το νομικό πλαίσιο συμβατότητας με το κεκτημένο της ΕΕ, εντοπίζοντας ενδεχόμενες συνταγματικές και άλλες αναγκαίες μεταρρυθμίσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι όσο περισσότερο πλησιάζει η Βοσνία-Ερζεγοβίνη στην προσχώρηση στην ΕΕ, τόσο πιο επιτακτική θα καταστεί η ανάγκη συνταγματικής μεταρρύθμισης, με στόχο την ενίσχυση της λειτουργικότητας και την εξασφάλιση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, μέχρι στιγμής, η πολιτική ηγεσία της χώρας δεν έχει κατορθώσει να αντιμετωπίσει τις σχετικές ελλείψεις στο Σύνταγμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι επί του παρόντος δεν εφαρμόζονται 13 αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και πλήθος συνταγματικών αποφάσεων επιπέδου οντότητας (28 στην Ομοσπονδία και 7 στην Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή των αποφάσεων του συνταγματικού δικαστηρίου αποτελεί ουσιώδες στοιχείο για την προάσπιση του κράτους δικαίου·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο (Espoo, 1991)·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει χώρος στη σύγχρονη Ευρώπη για την εξύμνηση ατόμων που έχουν καταδικαστεί για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επίμονες προκλήσεις στη διαδικασία συμφιλίωσης πρέπει να αντιμετωπιστούν με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθεί να είναι διαδεδομένη η διαφθορά, ακόμη και στο υψηλότερο επίπεδο·

1.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την υποβολή των απαντήσεων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στο ερωτηματολόγιο της Επιτροπής· ζητεί από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να απαντήσει έγκαιρα, με διαφάνεια και λεπτομερώς στις συμπληρωματικές ερωτήσεις, οι οποίες έχουν περισσότερο τεχνικό χαρακτήρα, προκειμένου να συμβάλει στη γνώμη της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση προσχώρησής της στην ΕΕ·

2.  εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με την αισθητή επιβράδυνση του ρυθμού των μεταρρυθμίσεων λόγω διαφωνιών μεταξύ των μερών και της άκρως πολωμένης προεκλογικής εκστρατείας που ξεκίνησε πολύ νωρίς· τονίζει ότι η δηλωθείσα δέσμευση των αρχών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης όσον αφορά την ευρωπαϊκή πορεία πρέπει να συνοδευτεί από τη συνεπή εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που απορρέουν από το θεματολόγιο των μεταρρυθμίσεων και να μετουσιωθεί σε απτά αποτελέσματα, προς όφελος των πολιτών, ανεξαρτήτως της εθνοτικής τους καταγωγής και της θρησκείας τους· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, εκτός από την έγκριση των στρατηγικών εθνικής κλίμακας στον τομέα του περιβάλλοντος, της αγροτικής ανάπτυξης και της ενέργειας, καθώς και ορισμένων σημαντικών μεταρρυθμιστικών μέτρων όπως οι τροποποιήσεις του νόμου για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης που είναι αναγκαίες για τη χρηματοδότηση του ΔΝΤ και της ΕΤΑΑ, δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος·

3.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η διχαστική εθνικιστική και εθνοτική ρητορική κυριάρχησε εκ νέου στην εκλογική εκστρατεία και εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τον πολιτικό λόγο των πολιτικών φορέων όλων των πλευρών· καλεί όλους τους πολιτικούς ηγέτες να συμμετάσχουν χωρίς καθυστέρηση στον σχηματισμό των κυβερνήσεων σε όλα τα επίπεδα, μέσω εποικοδομητικής συνεργασίας, προς το συμφέρον των πολιτών της χώρας τους· ζητεί να υπάρχει κατάλληλη ενημέρωση προς το κοινό σχετικά με τη διαδικασία προσχώρησης στην ΕΕ και ως σχέδιο για τη συμφιλίωση και την ανάπτυξη μιας πολιτικής νοοτροπίας βασισμένης στον συμβιβασμό και την αμοιβαία κατανόηση·

4.  επισημαίνει ότι ο εκλογικός αυτός κύκλος χαρακτηρίστηκε ακόμη μία φορά από διαχωρισμό λόγω εθνοτικών διαφορών και ότι η εκλογική εκστρατεία επικεντρώθηκε κυρίως σε διχαστικά ζητήματα που συνδέονται με το παρελθόν και όχι στη διατύπωση προτάσεων για την αντιμετώπιση των καθημερινών προβλημάτων των πολιτών· εκφράζει τη λύπη του σχετικά με την εθνικιστική και εμπρηστική προεκλογική ρητορική που βαθύνει το χάσμα μεταξύ των τριών λαών· σημειώνει ότι οι εκλογές της 7ης Οκτωβρίου 2018 ήταν ανταγωνιστικές και εν γένει εύτακτες, παρά ορισμένες παρατυπίες, και ότι οι πολίτες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης άσκησαν το δημοκρατικό τους δικαίωμα με ηρεμία και τάξη· επαναλαμβάνει ότι θα πρέπει να διερευνηθούν και να καταδικαστούν όσο το δυνατόν σαφέστερα όλες οι εικαζόμενες παρατυπίες που σχετίζονται με τις εκλογές, και να ασκηθούν διώξεις για τις όποιες παράνομες δραστηριότητες· τονίζει τις συνεχιζόμενες αδυναμίες της δημοκρατικής εκλογικής διαδικασίας και αναμένει ότι οι συστάσεις του ΟΑΣΕ/ΓΔΘΑΔ θα αντιμετωπιστούν χωρίς καθυστέρηση· υπενθυμίζει ότι δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου του 2010 σχετικά με το δημοκρατικό δικαίωμα των πολιτών του Mostar να ψηφίζουν στις τοπικές εκλογές·

5.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι δεν επιτεύχθηκε συμβιβασμός πριν τις εκλογές όσον αφορά τις αλλαγές της εκλογικής νομοθεσίας που απαιτούνται για την αντιμετώπιση του νομικού κενού που προκαλούν οι αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Ljubić σχετικά με την εκλογή των μελών της Βουλής των Λαών της Ομοσπονδίας· λαμβάνει υπόψη την απόφαση της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής (ΚΕΕ) σχετικά με την κατανομή εδρών στη Βουλή των Λαών της Ομοσπονδίας η οποία ελήφθη στις 18 Δεκεμβρίου 2018 και καλεί όλους τους πολιτικούς φορείς να αντιμετωπίσουν τα εναπομένοντα νομικά κενά του εκλογικού νόμου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης με συστηματικό τρόπο· καλεί όλους τους πολιτικούς ηγέτες και τα εκλεγμένα μέλη των κοινοβουλίων να επιδείξουν υπευθυνότητα, να αποφύγουν δηλώσεις που αμφισβητούν την ενότητα του κράτους, να παραμερίσουν τις αντικρουόμενες απόψεις τους και να βρουν συμβιβαστικές λύσεις και λύσεις που θα είναι αποδεκτές από όλους· προειδοποιεί για τις καθυστερήσεις και τις προσπάθειες παρεμπόδισης του σχηματισμού των αρχών μετά τις εκλογές, καθώς αυτό δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πολιτών ούτε τον στόχο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης· τονίζει ότι η διεξαγωγή εκλογών, η εφαρμογή των αποτελεσμάτων και ο σχηματισμός της κυβέρνησης σύμφωνα με τις σχετικές νομικές διατάξεις αποτελούν ουσιαστικό στοιχείο για την εύρυθμη λειτουργία της δημοκρατίας, καθώς και απαίτηση για οποιαδήποτε χώρα που φιλοδοξεί να προσχωρήσει στην ΕΕ·

6.  επαναλαμβάνει ρητά την ανάγκη για ταχεία σύσταση της Βουλής των Λαών της Ομοσπονδίας σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, όπως υπενθύμισαν επίσης στην κοινή δήλωσή τους για τις εκλογές στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη η ΑΠ/ΥΕ Mogherini και ο Επίτροπος Hahn·

7.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το ζήτημα της δημοκρατικής και νόμιμης εκπροσώπησης των τριών λαών και όλων των πολιτών παραμένει άλυτο· ζητεί από όλα τα μέρη να βρουν έναν έγκαιρο συμβιβασμό, καθώς το ζήτημα αυτό θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το συντομότερο δυνατόν από τους νέους νομοθέτες, μεταξύ άλλων μέσω της θέσης σε λειτουργία των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Sejdić-Finci και σε συναφείς υποθέσεις· επαναλαμβάνει την ανάγκη να προχωρήσουν οι συνταγματικές, πολιτικές και εκλογικές μεταρρυθμίσεις που θα μετατρέψουν τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη σε ένα πλήρως αποτελεσματικό, χωρίς αποκλεισμούς και λειτουργικό κράτος βασισμένο στο κράτος δικαίου·

8.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, λόγω των προσπαθειών εισαγωγής εθνοτικού αποκλεισμού στους κανόνες της SAPC περί εκλογών, οι εκπρόσωποι της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με τον εσωτερικό κανονισμό της SAPC, η οποία, κατά συνέπεια, δεν έχει συνεδριάσει εδώ και τρία έτη· εκφράζει τη λύπη του για τη μη συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπενθυμίζει ότι αυτό συνιστά σαφή παραβίαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη ΣΣΣ και προτρέπει όλους τους παράγοντες να συμφωνήσουν και να αποδεχτούν τον εσωτερικό κανονισμό της SAPC, βάσει των συστάσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το θέμα· σημειώνει ότι οι λειτουργικοί δημοκρατικοί θεσμοί, συμπεριλαμβανομένου του Κοινοβουλίου, αποτελούν προϋπόθεση για την προώθηση της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ·

9.  εκφράζει την ανησυχία του για την έλλειψη συστηματικών κανονιστικών εκτιμήσεων επιπτώσεων και δημόσιων διαβουλεύσεων, την περιορισμένη και χαμηλής ποιότητας παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων και την έλλειψη επίσημης απαίτησης δημοσίευσης βασικών εγγράφων κρατικού σχεδιασμού·

10.  ζητεί τη θέσπιση περαιτέρω συμμετοχικών και ευαίσθητων ως προς το φύλο στρατηγικών εθνικής κλίμακας σε τομείς όπως η απασχόληση και η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, που θα επιτρέψουν τη συνεπή εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων σε όλη τη χώρα, καθώς και την πρόσβαση σε περαιτέρω χρηματοδότηση του ΜΠΒ· σημειώνει με ικανοποίηση ότι η έγκριση σχετικών εθνικών στρατηγικών επέτρεψε την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης του ΜΠΒ II σε βασικούς τομείς, όπως η γεωργία και η αγροτική ανάπτυξη, το περιβάλλον και η ενέργεια, σύμφωνα με το πρόσφατα αναθεωρημένο ενδεικτικό έγγραφο στρατηγικής για την περίοδο 2014-2020· τονίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί καλύτερη απορρόφηση της προενταξιακής βοήθειας, ιδίως με τη βελτίωση του συντονισμού των χορηγών και της διοικητικής ικανότητας· ζητεί να εγκριθεί ένα εθνικό πρόγραμμα για την προσέγγιση των νόμων της χώρας με το κεκτημένο της ΕΕ, κάτι που αποτελεί νομική απαίτηση στο πλαίσιο της ΣΣΣ και απαραίτητο μέσο προετοιμασίας για την προσχώρηση στην ΕΕ·

11.  επαναλαμβάνει την έκκλησή του για τη θέσπιση στρατηγικής εθνικής κλίμακας για τα ανθρώπινα δικαιώματα· τονίζει ότι θα πρέπει να εγκριθούν το συντομότερο δυνατόν τροποποιήσεις του νόμου περί Διαμεσολαβητή, ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις Αρχές των Παρισίων· θεωρεί αναγκαίο να θεσπίσει η Βοσνία-Ερζεγοβίνη έναν εθνικό μηχανισμό για την πρόληψη των βασανιστηρίων και της κακομεταχείρισης, καθώς και τη θέσπιση κρατικού νόμου για τα δικαιώματα των βασανισθέντων αμάχων κατά τη διάρκεια του πολέμου, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης· θεωρεί ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη θα πρέπει να καταβάλει περισσότερες προσπάθειες για να ευθυγραμμίσει τις συνθήκες που επικρατούν στις φυλακές και στα κρατητήρια της αστυνομίας με τα διεθνή πρότυπα· ζητεί από τις αρχές της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να καταργήσουν τη διάταξη για τη θανατική ποινή από το Σύνταγμα της οντότητας· επαναλαμβάνει την ανάγκη να διασφαλιστεί η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε ολόκληρη τη χώρα μέσω ενός εναρμονισμένου και βιώσιμου συστήματος δωρεάν νομικής συνδρομής· καλεί τις αρχές να προωθήσουν ενεργά τις ευρωπαϊκές αξίες και να συνεχίσουν να επιδιώκουν μια ευρωπαϊκή προοπτική·

12.  καλεί τις αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές, συμπεριλαμβανομένου του θεματολογίου των μεταρρυθμίσεων, και εκφράζει την ανησυχία του για την υποεκπροσώπηση των γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων, ιδίως σε τοπικό επίπεδο· καλεί τα πολιτικά κόμματα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να συμβάλουν περαιτέρω στην εξασφάλιση της εκπροσώπησης των γυναικών σε όλα τα επίπεδα του πολιτικού συστήματος·

13.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη εξακολουθεί να παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου με τη μη εφαρμογή των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) στις υποθέσεις Sejdić-Finci, Zornić, Pilav και Šlaku, η οποία επιτρέπει την απροκάλυπτη εφαρμογή διακρίσεων μεταξύ των πολιτών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης σε κατάφωρη αντίθεση με τις αξίες και τους κανόνες της ΕΕ· υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή πρέπει να δώσει προσοχή στο θέμα αυτό κατά την προετοιμασία της γνώμης της· υποστηρίζει ότι η εφαρμογή των εν λόγω αποφάσεων θα συμβάλει στη δημιουργία μιας λειτουργικής δημοκρατικής κοινωνίας· τονίζει ότι, όπως ισχύει για κάθε χώρα που φιλοδοξεί να προσχωρήσει στην ΕΕ, αναμένεται από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να ευθυγραμμίσει σταδιακά το συνταγματικό και νομικό της σύστημα με τις απαιτήσεις του κεκτημένου της ΕΕ όσον αφορά την απαγόρευση των διακρίσεων, και αναμένει να σημειωθεί πρόοδος στα βασικά αυτά ζητήματα σε εύθετο χρόνο· επιμένει ότι η εφαρμογή αυτών των αποφάσεων δεν θα πρέπει να επηρεάσει τη περαιτέρω εφαρμογή του θεματολογίου των μεταρρυθμίσεων και πρέπει να οδηγήσει στην κατάργηση οποιουδήποτε περιορισμού του δικαιώματος του εκλέγεσθαι με βάση την εθνότητα και τον τόπο διαμονής ή λόγω της επιλογής ενός πολίτη να μην συνδέεται με έναν από τους τρεις λαούς· πιστεύει, επομένως, ότι η συνταγματική και η εκλογική μεταρρύθμιση θα πρέπει να συμβαδίζουν· καλεί τους πολιτικούς ηγέτες να αποφεύγουν την εθνικιστική ρητορική που οδηγεί σε διχασμό της κοινωνίας και να συνεχίσουν με πολιτικό διάλογο και δραστηριότητες που θα οδηγήσουν σε συνεργασία μεταξύ των πολιτικών εκπροσώπων των τριών λαών·

14.  ζητεί τη λήψη αποτελεσματικότερων μέτρων για την καταπολέμηση όλων των μορφών διακρίσεων, ιδίως με τη θέσπιση στρατηγικών εθνικής κλίμακας για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την καταπολέμηση των διακρίσεων· ενθαρρύνει τη συνεργασία των τριών λαών και άλλων σχετικά με πολιτιστικά, θρησκευτικά και εκπαιδευτικά ζητήματα, με γεφύρωση των εθνοτικών χασμάτων· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι δεν σημειώθηκε καμία πρόοδος όσον αφορά το θέμα των «δύο σχολείων κάτω από μία στέγη»· ζητεί να αναληφθεί αποφασιστική δράση σε όλα τα επίπεδα προκειμένου να βρεθούν συστημικές λύσεις που θα εξασφαλίσουν εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς διακρίσεις για όλα τα παιδιά· σημειώνει ότι η θέσπιση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και κύκλων σπουδών σε ολόκληρη την επικράτεια της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης θα πρέπει να σέβεται την πολιτιστική και γλωσσική πολυμορφία του λαού, τονίζοντας παράλληλα τη την αμοιβαία κατανόηση και συμφιλίωση· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η έλλειψη πόρων και συντονισμού δυσχεραίνει την εφαρμογή του σχεδίου δράσης του 2015-2018 για τα παιδιά· εκφράζει την ικανοποίησή του για τη νομοθεσία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης σχετικά με την αναδοχή και υπογραμμίζει την ανάγκη να υποστηριχτεί η περαιτέρω αποϊδρυματοποίηση της φροντίδας των παιδιών σε ολόκληρη τη χώρα· ζητεί να βελτιωθεί η πρόσβαση στην εκπαίδευση και στις κατάλληλες κοινωνικές υπηρεσίες για τα παιδιά με αναπηρίες και, γενικότερα, να βελτιωθεί η πρόσβαση των ατόμων με αναπηρίες στα κτίρια, τα θεσμικά όργανα και τις μεταφορές·

15.  ζητεί την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των νομικών διατάξεων σχετικά με την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, τη μείωση των μισθολογικών διαφορών μεταξύ ανδρών και γυναικών και τη βελτίωση της πρόσβασης των γυναικών στην αγορά εργασίας, καθώς και την καταπολέμηση των στερεοτύπων των φύλων στην κοινωνία· επισημαίνει με ανησυχία την έλλειψη αποτελεσματικής εφαρμογής της νομοθεσίας για την πρόληψη και προστασία από τη βία με βάση το φύλο, ιδίως την ενδοοικογενειακή βία· επισημαίνει την ανάγκη προσαρμογής της νομοθεσίας στη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης· ζητεί να σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την εξασφάλιση της τήρησης των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρίες, ιδίως με την ταχεία απόκριση στις σχετικές συστάσεις του ΟΗΕ· αναγνωρίζει τα βήματα που πραγματοποιήθηκαν για τη νομική προστασία των ΛΟΑΔΜ, αλλά τονίζει ότι πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για τη δίωξη της βίας και των εγκλημάτων μίσους εναντίον τους, καθώς και για την προώθηση της κοινωνικής ένταξής τους·

16.  εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των διάφορων επιπέδων εξουσίας και η έλλειψη χρηματοδότησης εξακολουθούν να παρεμποδίζουν την αποτελεσματική προστασία των μειονοτήτων και των ευάλωτων ομάδων, και ιδίως των Ρομά· ζητεί να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για την ενίσχυση της προστασίας των δικαιωμάτων των μειονοτήτων· σημειώνει με ανησυχία ότι τα αποτελέσματα της έρευνας του 2017 για τους περιθωριοποιημένους Ρομά στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη καταδεικνύουν την περιορισμένη τους πρόσβαση σε ευκαιρίες σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης ανάπτυξης· καταδικάζει τον στιγματισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό των Ρομά· καλεί τις αρχές να αποτίσουν τιμή στη μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος των Ρομά, να ανακηρύξουν τη 2α Αυγούστου ως Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος των Ρομά και να συμπεριλάβουν τα θύματα των Ρομά στις εορταστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στις 27 Ιανουαρίου κάθε έτους για την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος· εκφράζει την ικανοποίησή του για την έγκριση αναθεωρημένου σχεδίου δράσης 2017-2020 για τους Ρομά στον τομέα της στέγασης, της απασχόλησης και της υγειονομικής περίθαλψης· επιμένει ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα για την περαιτέρω βελτίωση της εκπαίδευσης, των ποσοστών απασχόλησης, της υγείας, της στέγασης και των συνθηκών διαβίωσης για τους Ρομά και άλλες εθνοτικές μειονότητες, εστιάζοντας στη βελτίωση και την πλήρη εφαρμογή των σχετικών υφιστάμενων πολιτικών και νομοθετικών πλαισίων· εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με τη χαμηλή εκπροσώπηση μελών μειονοτήτων στον πολιτικό και δημόσιο βίο·

17.  λαμβάνει υπό σημείωση τη συμμετοχή της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην αξιολόγηση PISA του ΟΟΣΑ του 2018, η οποία κατέστη δυνατή με την οικονομική στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής· συγχαίρει τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (αρμόδια υπουργεία και ιδρύματα σε επίπεδο καντονιών, οντοτήτων και κράτους, καθώς και στην περιφέρεια Brčko) για τη συνεργασία και την προθυμία τους να συνεργαστούν· προτρέπει τις μελλοντικές κυβερνήσεις σε όλα τα επίπεδα να χρησιμοποιήσουν τα αποτελέσματα των δοκιμών, τα οποία αναμένεται να δημοσιευτούν το 2019, για να διεξαγάγουν εποικοδομητικό διάλογο και να αναπτύξουν τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις που θα οδηγήσουν στη βελτίωση της ποιότητας του εκπαιδευτικού έργου·

18.  ζητεί τη συνολική μεταρρύθμιση των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, με την κατάργηση των πρακτικών που εισάγουν διακρίσεις σύμφωνα με τις υποχρεώσεις στον τοµέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και με την εξασφάλιση επαρκών ελάχιστων προτύπων για την προστασία των πιο ευάλωτων πληθυσμών, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης κενών στη νομοθεσία που εμποδίζουν την πρόσβαση ορισμένων παιδιών στην ιατρική ασφάλιση· καλεί όλα τα αρμόδια θεσμικά όργανα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να ενισχύσουν τον συντονισμό και τη συνεργασία για την παρακολούθηση των δικαιωμάτων των παιδιών, μεταξύ άλλων θεσπίζοντας έναν συνολικό μηχανισμό συλλογής δεδομένων για τα δικαιώματα των παιδιών στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη·

19.  σημειώνει ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη εξακολουθεί να αποτελεί χώρα αφετηρίας, διέλευσης και προορισμού όσον αφορά την εμπορία ανθρώπων· ζητεί να βελτιωθεί η διαχείριση των συνόρων και να ενισχυθούν οι εξειδικευμένες μονάδες έρευνας για την εμπορία ανθρώπων, προκειμένου να καταπολεμηθούν αποτελεσματικά οι λαθρέμποροι·

20.  εκφράζει την ανησυχία του για τις ανεπαρκείς εκπαιδευτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες οδηγούν σε υψηλά επίπεδα ανεργίας των νέων και οικονομικής μετανάστευσης, καθώς και για την έλλειψη κατάλληλων πολιτικών και επενδύσεων στα παιδιά και τους νέους· ζητεί από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να αντιμετωπίσει την υψηλή ανισορροπία μεταξύ των φύλων ως προς το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και τον αποκλεισμό των νέων που ανήκουν σε μειονοτικές ομάδες από τα μέτρα για την εκπαίδευση και την απασχόληση· ζητεί μια πολύ πιο προδραστική και συστηματική πολιτική για τους νέους της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης που θα πρέπει να στοχεύει στην ενδυνάμωση των νέων στη χώρα· ενθαρρύνει, εν προκειμένω, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να θεσπίσει ειδικό πλαίσιο και να διασφαλίσει την πλήρη λειτουργία της επιτροπής για τον συντονισμό των θεμάτων της νεολαίας στο πλαίσιο του Υπουργείου Πολιτικών Υποθέσεων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης·

21.  ζητεί να εφαρμοστούν πλήρως και να υποστηριχτούν από δημόσιους πόρους στρατηγικές και νομοθεσίες σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες και την προστασία τους·

22.  ζητεί από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να εξασφαλίσει το δικαίωμα ιδιοκτησίας· επισημαίνει την έλλειψη συνολικού νομοθετικού πλαισίου για τη διεκπεραίωση των αξιώσεων επιστροφής και ενθαρρύνει τις αρχές να ξεκινήσουν διάλογο με τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με ζητήματα που σχετίζονται με την επιστροφή ή τη χορήγηση αποζημίωσης για περιουσιακά στοιχεία που έχουν κατασχεθεί·

23.  εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη προόδου όσον αφορά την ελευθερία έκφρασης και την ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης· απορρίπτει σαφώς τις συνεχιζόμενες προσπάθειες άσκησης πολιτικής και οικονομικής πίεσης στα μέσα ενημέρωσης· καταδικάζει τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά εκφοβισμού, απειλών κατά της ζωής και λεκτικών και σωματικών επιθέσεων κατά δημοσιογράφων, ιδίως ερευνητών δημοσιογράφων που καλύπτουν υποθέσεις εγκλημάτων πολέμων στις οποίες δεν έχει ασκηθεί δίωξη· ζητεί από τις αρχές να συλλέξουν δεδομένα για τα περιστατικά αυτά, να διασφαλίσουν την ταχεία διερεύνηση και τη δίωξη των δραστών και να προωθήσουν ένα περιβάλλον ευνοϊκό για την ελευθερία της έκφρασης· επισημαίνει την ανάγκη να ενισχυθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και η πολιτική ουδετερότητα της ρυθμιστικής αρχής επικοινωνιών· επαναλαμβάνει το αίτημά του για την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας και της βιώσιμης χρηματοδότησης των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών φορέων, καθώς και για διάθεση περιεχομένου σε όλες τις επίσημες γλώσσες· ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στις συνθήκες εργασίας των δημοσιογράφων σε ολόκληρο τον τομέα· εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με την έλλειψη διαφάνειας της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης και επαναλαμβάνει την έκκλησή του για τη διασφάλιση πλήρους διαφάνειας μέσω της έγκρισης του κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, λόγω πολιτικών εμποδίων, δεν ήταν δυνατή η δημιουργία μιας λειτουργικής δημόσιας ραδιοτηλεοπτικής υπηρεσίας· επαναλαμβάνει την έκκλησή του να διασφαλιστεί η πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης και τονίζει ότι η παραγωγή και η μετάδοση τηλεοπτικού και ραδιοφωνικού περιεχομένου σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης θα συμβάλει στην προστασία της πολιτιστικής πολυμορφίας στη χώρα· τονίζει ότι, όπως και για άλλες χώρες της περιφέρειας, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την πολιτική οργάνωση των μέσων ενημέρωσης, είτε άμεσα από πολιτικούς παράγοντες είτε από επιχειρηματικούς παράγοντες στην προσπάθειά τους να ασκήσουν πολιτική επιρροή·

24.  χαιρετίζει τις προσπάθειες που αποβλέπουν στην προώθηση της συμφιλίωσης, του αμοιβαίου σεβασμού και της θρησκευτικής ανοχής στη χώρα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του διαθρησκευτικού συμβουλίου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης· εκφράζει τη λύπη του για τις συνεχιζόμενες περιπτώσεις διακρίσεων για θρησκευτικούς λόγους, καθώς και για περιστατικά που στοχεύουν σε θρησκευτικούς τόπους· επαινεί και στηρίζει εκείνους που αγωνίζονται για την ελευθερία της έκφρασης, που αγωνίζονται ενάντια στη ρητορική μίσους και το θρησκευτικό μίσος και που προωθούν την ένταξη· απορρίπτει την υποδαύλιση φόβου εναντίον άλλων και καλεί τις αρχές να αντιδράσουν άμεσα και με συνέπεια σε όλες αυτές τις περιπτώσεις·

25.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την έγκριση του στρατηγικού πλαισίου για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη 2018-2022 και ζητεί την ταχεία εφαρμογή του· εφιστά εκ νέου την προσοχή στον κατακερματισμό και την πολιτικοποίηση του συστήματος χάραξης πολιτικής στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τονίζει την ανάγκη μεταρρύθμισης του συνταγματικού πλαισίου σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών, και την ανάγκη βελτίωσης της ποιότητας, της συνοχής και της οικονομικής προσιτότητας των δημόσιων πολιτικών σε όλη τη χώρα· ζητεί την έγκριση στρατηγικής εθνικής κλίμακας για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών και την αύξηση της δημοσιονομικής διαφάνειας στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, καθώς και ισχυρότερους μηχανισμούς για την πρόληψη της αναποτελεσματικότητας και της σπατάλης δημόσιων πόρων, μεταξύ άλλων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων· ζητεί, ειδικότερα, να αναληφθεί δράση για τη μείωση του κινδύνου πολιτικοποίησης των δημοσίων υπαλλήλων, μέσω ενός αποτελεσματικού συστήματος διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων σε όλα τα διοικητικά επίπεδα, καθώς και μέσω της τυποποίησης των διαδικασιών δημόσιας διοίκησης σε όλα τα κυβερνητικά επίπεδα, ιδίως μεταξύ του ομοσπονδιακού επιπέδου και του επιπέδου των καντονιών στην Ομοσπονδία·

26.  αναγνωρίζει ότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στη δημιουργία θεσμικών μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ των αρχών και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) και στη διασφάλιση της δημόσιας χρηματοδότησης για τις ΟΚΠ· επαναλαμβάνει την έκκλησή του για τη θέσπιση στρατηγικού πλαισίου συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, για την ενίσχυση της διαφάνειας στη δημόσια λήψη αποφάσεων και για την καταβολή πρόσθετων προσπαθειών για την εξασφάλιση του δημόσιου ελέγχου του έργου των κυβερνήσεων· επισημαίνει επιπλέον την ανάγκη να αυξηθεί η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και την εφαρμογή των προγραμμάτων στήριξης της ΕΕ· ζητεί από τις αρχές να διεξαγάγουν αποτελεσματικό διάλογο ο οποίος θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρωτοβουλίες στον τομέα της νομοθεσίας και της ανάπτυξης ικανοτήτων που θα ενισχύσουν τις ικανότητες των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών· υπογραμμίζει την ανάγκη διάθεσης δημόσιας χρηματοδότησης σε ΟΚΠ που ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένων οργανισμών ελέγχου και προάσπισης συμφερόντων, καθώς και για μικρές οργανώσεις βάσης·

27.  εξακολουθεί να ανησυχεί για την εκτεταμένη διαφθορά στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, καθώς και για το επίμονο χάσμα μεταξύ της δηλωθείσας πολιτικής βούλησης για την καταπολέμησή της και της έλλειψης απτών αποτελεσμάτων· υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει ιστορικό για υψηλού ενδιαφέροντος υποθέσεις και ότι το νομικό και θεσμικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της συστημικής διαφθοράς σε τομείς όπως η χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων, οι δημόσιες προμήθειες, οι συγκρούσεις συμφερόντων και η δήλωση περιουσιακών στοιχείων είναι αδύναμο και ανεπαρκές· ζητεί τη λήψη μέτρων για τη βελτίωση του νομικού και θεσμικού πλαισίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, με την καλύτερη εναρμόνιση των σχεδίων δράσης που έχουν θεσπιστεί σε διάφορα επίπεδα, με την εφαρμογή των υφιστάμενων στρατηγικών και με την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των φορέων πρόληψης της διαφθοράς και της υπηρεσίας καταπολέμησης της διαφθοράς·

28.  θεωρεί ότι χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες για τη βελτίωση της προσπάθειας καταπολέμησης της ευρείας διαφθοράς· ζητεί να αναληφθεί δράση για να βελτιωθούν σημαντικά οι επιδόσεις στον τομέα της πρόληψης και της καταστολής της διαφθοράς, μεταξύ άλλων με την εφαρμογή μέτρων για την επιβολή αποτελεσματικών και αποτρεπτικών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν με εγκληματικές μεθόδους· τονίζει την ανάγκη να ενισχυθεί η ικανότητα αντιμετώπισης και διερεύνησης των οικονομικών, χρηματοπιστωτικών και δημόσιων εγκλημάτων που σχετίζονται με τις δημόσιες συμβάσεις· τονίζει ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διεξαγωγή αποτελεσματικών ελέγχων όσον αφορά τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και των εκλογικών εκστρατειών, καθώς και στη βελτίωση της πρόσβασης και της εποπτείας του κοινού επί των δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων των δημοσίων υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που θέτουν υποψηφιότητα στις εκλογές· ζητεί να υπάρξει απόκριση στις συστάσεις της GRECO, και ιδίως σε εκείνες που αφορούν τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και τις συγκρούσεις συμφερόντων· θεωρεί αναγκαίο να θεσπίσει η Βοσνία-Ερζεγοβίνη νόμο σχετικά με τις συγκρούσεις συμφερόντων σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα· προτρέπει τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να προβεί σε ανάλυση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου κατά της διαφθοράς και στη συνέχεια να θεσπίσει μια συνεκτική στρατηγική για την αντιμετώπιση των εντοπισθέντων κενών και αδυναμιών, σύμφωνα με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα·

29.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την έγκριση, τον Μάρτιο του 2017, του σχεδίου δράσης σχετικά με την εφαρμογή της στρατηγικής για τη μεταρρύθμιση του τομέα της δικαιοσύνης 2014-2018, και για τη δημιουργία των αναγκαίων δομών υποβολής αναφορών και παρακολούθησης· επισημαίνει την ανάγκη ανάληψης αποφασιστικής δράσης όσον αφορά την εφαρμογή του· ανησυχεί για τις συνεχιζόμενες πολιτικά υποκινούμενες απειλές κατά του δικαστικού συστήματος· επαναλαμβάνει την ανάγκη να ενισχυθεί η ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος, μεταξύ άλλων από πολιτικές επιρροές, καθώς και η αμεροληψία, ο επαγγελματισμός, η αποτελεσματικότητα και η λογοδοσία του· εκφράζει την ικανοποίησή του για την έγκριση λεπτομερούς σχεδίου δράσης με σκοπό την εφαρμογή των συστάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Ανώτατου Δικαστικού και Εισαγγελικού Συμβουλίου (HJPC) με στόχο την ενίσχυση των μέτρων για τον διορισμό, την πειθαρχία και την ακεραιότητα του δικαστικού συστήματος, μεταξύ άλλων μέσω της βελτίωσης των δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων· ζητεί την ταχεία έγκριση και εφαρμογή των σχετικών νομοθετικών πράξεων· τονίζει την αναγκαιότητα αναθεώρησης του νόμου για το HJPC βάσει των συστάσεων της Επιτροπής και της γνώμης της Επιτροπής της Βενετίας· ζητεί την τυποποίηση των ποινικών κωδίκων για τις υποθέσεις εγκλημάτων πολέμου και τονίζει τη σημασία της αξιολόγησης βάσει φύλου στο πλαίσιο της εν εξελίξει δικαστικής μεταρρύθμισης·

30.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι αρχές σε κάθε επίπεδο εξακολουθούν να αγνοούν ή να απορρίπτουν δεσμευτικές αποφάσεις της δικαστικής εξουσίας, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου βαθμού, και υπενθυμίζει ότι τέτοιες πράξεις αποτελούν σοβαρή πρόκληση για το κράτος δικαίου·

31.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την περαιτέρω μείωση του συσσωρευμένου όγκου υποθέσεων εγκλημάτων πολέμου, τη συνεχιζόμενη θετική τάση όσον αφορά τη δίωξη των υποθέσεων εγκλημάτων πολέμου που περιλαμβάνουν σεξουαλική βία και τις βελτιώσεις στη στήριξη των θυμάτων και των μαρτύρων εντός των δικαστηρίων· προτρέπει τις αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να εναρμονίσουν τη νομοθεσία για τους αμάχους θύματα πολέμου, ώστε να καλύπτει τα θύματα σεξουαλικής βίας, προκειμένου να αποτρέπονται οι διακρίσεις όσον αφορά το καθεστώς και την πρόσβαση σε αποζημιώσεις μεταξύ των διαφόρων φορέων· ζητεί την άμεση τροποποίηση της εθνικής στρατηγικής για τα εγκλήματα πολέμου, ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότερη κατανομή των υποθέσεων μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης, καθώς και νέα κριτήρια και χρονοδιαγράμματα για τη διεκπεραίωση των πιο περίπλοκων υποθέσεων·

32.  σημειώνει ότι εξακολουθεί να λείπει μια ολοκληρωμένη μεταβατική στρατηγική για τη δικαιοσύνη, καθώς και ένας ισχυρός μηχανισμός αποζημίωσης για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλη την χώρα κατά τη διάρκεια του πολέμου, μεταξύ άλλων και για τα θύματα σεξουαλικής βίας στο πλαίσιο του πολέμου· ζητεί την έγκριση του νόμου για τα θύματα βασανιστηρίων, της στρατηγικής για τη μεταβατική δικαιοσύνη και του προγράμματος για τα θύματα σεξουαλικής βίας, καθώς και τη σύσταση ειδικού ταμείου για την αποζημίωση θυμάτων βιασμού, βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης κατά τη διάρκεια του πολέμου, καθώς και τη δημιουργία κατάλληλων μηχανισμών αποζημιώσεων για αμάχους θύματα πολέμου που περιλαμβάνουν αποζημίωση, αντιστάθμιση, αποκατάσταση, επανόρθωση και εγγυήσεις μη επανάληψης·

33.  εκφράζει εκ νέου την υποστήριξή του προς την πρωτοβουλία RECOM, ώστε να συσταθεί περιφερειακή επιτροπή για την αποκάλυψη της αλήθειας σε σχέση με όλα τα θύματα εγκλημάτων πολέμου και άλλων σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν στο έδαφος της πρώην Γιουγκοσλαβίας· τονίζει ότι είναι σημαντικό οι ηγέτες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να αναλάβουν σοβαρή δράση για τη σύστασή της· υπογραμμίζει τη σημασία της διαδικασίας αυτής και την ανάγκη για ενεργό συμμετοχή όλων των περιφερειακών πολιτικών ηγετών προκειμένου η RECOM να ξεκινήσει το έργο της χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση· επισημαίνει την πρόταση σχεδίου δράσης που πρότεινε ο συνασπισμός υπέρ της RECOM, με σαφείς ημερομηνίες και σημεία αναφοράς·

34.  εκφράζει τη λύπη του για κάθε είδους εξύμνηση ατόμων που καταδικάστηκαν για τα σοβαρότερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας· ζητά, επειγόντως, να προωθηθεί ο σεβασμός στα θύματα των εγκλημάτων πολέμου και η συμφιλίωση· υπενθυμίζει σε όλους τους πολιτικούς αρχηγούς και στα θεσμικά όργανα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης ότι είναι ευθύνη τους να αξιολογήσουν αντικειμενικά τα γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του πολέμου, προς όφελος της αλήθειας, της συμφιλίωσης και της μελλοντικής ειρήνης, και να αποφύγουν τη χρησιμοποίηση της δικαιοσύνης για πολιτικές σκοπιμότητες· τονίζει ότι η διεκπεραίωση των εγκλημάτων πολέμου πρέπει να βασίζεται στην έννοια της ανεξαρτησίας του δικαστικού συστήματος και ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση καθημερινών πολιτικών σκοπιμοτήτων, την αναθεώρηση της ιστορίας και την όξυνση του διχασμού στην κοινωνία· σημειώνει με λύπη την απόφαση της εθνοσυνέλευσης της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να ανακαλέσει την υποστήριξή της στην έκθεση της επιτροπής Σρεμπρένιτσα του 2004 και καταδικάζει τις δηλώσεις όλων των πλευρών που εξυμνούν τους εγκληματίες πολέμου·

35.  υπογραμμίζει ότι, παρόλο που έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος, ο απόηχος της σεξουαλικής βίας στο πλαίσιο των συγκρούσεων και των τραυμάτων του πολέμου της περιόδου 1992-1995 εξακολουθεί να χρήζει κατάλληλης προσοχής στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη· τονίζει ότι πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι άνδρες και οι γυναίκες επιζώντες, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών που γεννήθηκαν στο πλαίσιο αυτό, έχουν δίκαιη πρόσβαση στην περίθαλψη, τη στήριξη και τη δικαιοσύνη μέσω συνολικών αποζημιώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης και της ανακούφισης του στιγματισμού των επιζώντων θυμάτων σεξουαλικής βίας στο πλαίσιο των συγκρούσεων·

36.  αναγνωρίζει ότι έχει σημειωθεί ορισμένη αν και ανεπαρκής ακόμα πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή του παραρτήματος VII της ειρηνευτικής συμφωνίας του Ντέιτον για τους πρόσφυγες και τους εκτοπισθέντες στο εσωτερικό της χώρας· επισημαίνει την αργή πρόοδο στην αντιμετώπιση του συνεχιζόμενου υψηλού αριθμού εσωτερικά εκτοπισμένων, μειονοτήτων που επιστρέφουν, προσφύγων και αγνοουμένων· καλεί τις αρχές να ξεκινήσουν εντατική συνεργασία μεταξύ των δύο οντοτήτων και να μοιραστούν πλήρως όλα τα σχετικά στρατιωτικά δεδομένα και τις πληροφορίες, προκειμένου να εντοπίσουν πρόσωπα που εξακολουθούν να αγνοούνται λόγω του πολέμου· χαιρετίζει τις πρόσφατες πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας με σκοπό την επίλυση του ζητήματος των αγνοουμένων και καλεί τις αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να συμμετάσχουν σε αυτή τη διαδικασία· υπογραμμίζει τη σημασία της συλλογής δεδομένων σχετικά με τους επαναπατριζόμενους· καταδικάζει τις περιπτώσεις επιθέσεων κατά των περιουσιακών τους στοιχείων και σημειώνει ότι η επιτυχία της πολιτικής επιστροφής στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι καθοριστική για τη συμφιλίωση·

37.  ζητεί να εφαρμοστούν πρόσθετα μέτρα και συγκεκριμένα προγράμματα σχετικά με τη βιώσιμη επιστροφή των προσφύγων, την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και απασχόληση, κοινωνική προστασία, ασφάλεια και εκπαίδευση, και να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην καταβολή αποζημιώσεων για περιουσιακά στοιχεία που δεν μπορούν να επιστραφούν· ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, την επανέναρξη των εργασιών της Επιτροπής για τις αξιώσεις ακίνητης περιουσίας των εκτοπισθέντων και των προσφύγων·

38.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η χώρα εξακολουθεί να υποφέρει λόγω της ύπαρξης ναρκών ξηράς που καλύπτουν περίπου το 2,2 % της συνολικής έκτασής της και επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια περισσότερων από 540 000 κατοίκων· εκφράζει την ικανοποίησή του για τη συνεχή στήριξη της ΕΕ για την καταπολέμηση των ναρκών και επικροτεί το τάγμα εκκαθάρισης ναρκοπεδίων των δυνάμεων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη για το εξαιρετικό του έργο· σημειώνει με ανησυχία την έλλειψη επαρκούς ποσότητας τελευταίας τεχνολογίας εξουδετέρωσης ναρκών, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση, από τα σημερινά 3 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε λιγότερο από 1 τετραγωνικό χιλιόμετρο καθαρής εδαφικής έκτασης ετησίως από το 2020· παροτρύνει, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη να εξοπλίσουν δεόντως το τάγμα εκκαθάρισης ναρκοπεδίων με τα απαραίτητα μέσα και τον εξοπλισμό·

39.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την έγκριση της στρατηγικής 2017-2020 για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και την πρόοδο στην εφαρμογή των σχεδίων δράσης για μέτρα καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας· ζητεί την ενίσχυση των προσπαθειών για τη δημιουργία ιστορικού επιδόσεων των ερευνών, των διώξεων, των τελεσίδικων καταδικαστικών αποφάσεων και της κατάσχεσης προϊόντων του οργανωμένου εγκλήματος· εκφράζει την ικανοποίησή του για την πολυαναμενόμενη έγκριση των τροποποιήσεων του κώδικα ποινικής δικονομίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στις 17 Σεπτεμβρίου 2018, δεδομένου ότι είναι ουσιώδεις ώστε τα θεσμικά όργανα του κράτους δικαίου να είναι σε θέση να διεξάγουν ευαίσθητες έρευνες και να συνεργάζονται με διεθνείς οργανισμούς επιβολής του νόμου, και ζητεί από την Επιτροπή να παρακολουθήσει στενά την εφαρμογή αυτών των τροποποιήσεων· τονίζει ότι η εναρμόνιση του νόμου για την υπηρεσία ασφάλειας και πληροφοριών με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα, θα πρέπει να παραμείνει υψηλή προτεραιότητα για τις αρχές· εκτιμά το γεγονός ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη έχει διαγραφεί από τον κατάλογο της FATF με «τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου με διαρθρωτικές ελλείψεις όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες/αντιμετώπιση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας» και ζητεί να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες προκειμένου να διαγραφεί από τον κατάλογο χωρών υψηλού κινδύνου της ΕΕ·

40.  ζητεί να καταβληθούν συνεχιζόμενες προσπάθειες για την καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για τον εντοπισμό, την πρόληψη και τη συνολική αντιμετώπιση του ζητήματος των ξένων μαχητών, καθώς και του παράνομου εμπορίου όπλων, και για την ανίχνευση των οικονομικών πόρων που προορίζονται για περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση· ενθαρρύνει τις αρχές να βελτιώσουν περαιτέρω τις ικανότητες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας μέσω της βελτίωσης του συντονισμού, της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών στον τομέα του εγκλήματος, της πρόληψης της ριζοσπαστικοποίησης των νέων και προγραμμάτων αποριζοσπαστικοποίησης· καλεί τις αρχές να αναπτύξουν στρατηγική για την καταπολέμηση του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο και παρόμοιων απειλών για την ασφάλεια· υπενθυμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας σε θέματα διαχείρισης των συνόρων με τις γειτονικές χώρες·

41.  εκφράζει την ικανοποίησή του για τις προσπάθειες των αρχών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να σταματήσουν τις αναχωρήσεις των πολιτών τους σε ξένα πεδία μάχης και προτρέπει τις αρχές να εφαρμόσουν τις κατάλληλες καταδικαστικές αποφάσεις για αλλοδαπούς τρομοκράτες μαχητές και να διαχειριστούν την επακόλουθη κοινωνική τους επανένταξη· σημειώνει με ανησυχία ότι έχουν εντοπιστεί πυρήνες ριζοσπαστικοποίησης σε ορισμένες περιοχές της χώρας·

42.  σημειώνει με ανησυχία τον αυξανόμενο αριθμό μεταναστών που έχουν φτάσει στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη πρόσφατα και την έλλειψη συντονισμού μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής· θεωρεί ότι το ζήτημα της μετανάστευσης δεν θα πρέπει να πολιτικοποιηθεί· χαιρετίζει την ανθρωπιστική βοήθεια της ΕΕ για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων αναγκών των προσφύγων, των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών στη χώρα και την έγκριση, στις 10 Αυγούστου 2018, ειδικού μέτρου (ύψους 6 εκατ. EUR) για τη στήριξη της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών· τονίζει ότι είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η διάσταση του φύλου στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας και ο αντίκτυπος των προσφυγικών καταυλισμών στις κοινότητες υποδοχής· πιστεύει ότι η συνεργασία με τις γειτονικές χώρες και την ΕΕ έχει ουσιαστική σημασία για την αντιμετώπιση αυτής της κοινής πρόκλησης·

43.  ζητεί την έγκριση ενός νέου θεματολογίου προσανατολισμένων στην ΕΕ μεταρρυθμίσεων, αμέσως μετά τη σύσταση των νέων αρχών στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, προκειμένου να ξεκινήσει εκ νέου η διαδικασία μεταρρύθμισης και να προωθηθεί η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση της χώρας· επιμένει ότι η χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ θα πρέπει να συνοδεύεται από αποτελεσματικούς όρους και ότι η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει σχέδια δράσης και πλαίσια παρακολούθησης σύμφωνα με τις 20 αρχές του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, προκειμένου να υλοποιηθεί η «νέα ενισχυμένη κοινωνική διάσταση», όπως ορίζεται στη στρατηγική για τα Δυτικά Βαλκάνια του 2018· αναγνωρίζει ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα, αλλά σημειώνει ότι η χώρα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο όσον αφορά τη δημιουργία μιας εύρυθμης οικονομίας της αγοράς· πιστεύει ακράδαντα ότι η προώθηση των κοινωνικοοικονομικών μεταρρυθμίσεων, με την κατάλληλη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, θα πρέπει να αποτελεί υψηλή προτεραιότητα μετά τις εκλογές, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στη χώρα· σημειώνει την πολύ περιορισμένη πρόοδο στον κοινωνικό τομέα· τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης των βασικών οικονομικών μεγεθών, όπως η ανάπτυξη, η απασχόληση και η καταπολέμηση της άτυπης οικονομίας· επισημαίνει τη σημασία της αναδιάρθρωσης του δημόσιου τομέα, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων επιχειρήσεων, της περαιτέρω μείωσης της άτυπης οικονομίας και της σχετικής δημοσιονομικής επιβάρυνσης της εργασίας, της βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος (επίσης μέσω της ανάπτυξης του ενιαίου οικονομικού χώρου της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης), της ενίσχυσης της φιλικής προς την ανάπτυξη χρήσης των δημόσιων οικονομικών, ιδίως με έμφαση στις μεσοπρόθεσμες ανάγκες, όπως οι υποδομές και η εκπαίδευση, και παρέχοντας έγκαιρα και εξαντλητικά στατιστικά στοιχεία σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα·

44.  σημειώνει τη βραδεία πρόοδο όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος· υπενθυμίζει την ανάγκη ευθυγράμμισης με το κεκτημένο της ΕΕ και διασφάλισης της αποτελεσματικής και δομημένης εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας σε ολόκληρη τη χώρα, σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ και σύμφωνα με τη εθνική στρατηγική για την περιβαλλοντική προσέγγιση· τονίζει εκ νέου την ανάγκη ταχείας αντιμετώπισης της διαμεθοριακής ρύπανσης της ατμόσφαιρας που προκαλείται από το διυλιστήριο πετρελαίου στο Brod σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές πολιτικές της ΕΕ· τονίζει ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη πρέπει να εφαρμόσει πλήρως τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τη Σύμβαση για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο και από το Πρωτόκολλο για τη στρατηγική περιβαλλοντική αξιολόγηση, ιδίως στη λεκάνη απορροής των ποταμών Νερέτβα και Τρεμπισνίτσα· υπογραμμίζει ότι ο σχεδιασμός και η κατασκευή υδροηλεκτρικών εργοστασίων και έργων απαιτούν συμμόρφωση με τη διεθνή και την ενωσιακή περιβαλλοντική νομοθεσία συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για τα πτηνά και τους φυσικούς οικοτόπους και της οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων· υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη αποφυγής των όποιων αρνητικών επιπτώσεων σε περιοχές υψηλής αξίας για τη φύση βελτιώνοντας την ποιότητα των εκτιμήσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων και διασφαλίζοντας τη συμμετοχή του κοινού και της διαβούλευσης με την κοινωνία των πολιτών για συναφή έργα·

45.  σημειώνει ότι οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου παραμένουν κατακερματισμένες και κυριαρχούνται από βασικές υφιστάμενες εταιρείες· καλεί τις αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να αναπτύξουν περαιτέρω τις υποδομές μεταφορών και ενέργειας της χώρας και να δημιουργήσουν επειγόντως λειτουργικές αλυσίδες ενέργειας και μεταφορών· καλεί τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να επωφεληθεί από τη νέα δέσμη μέτρων της ΕΕ για την ανάπτυξη των περιφερειακών διασυνδέσεων και να καταβάλει προσπάθειες για την ολοκλήρωση της περιφερειακής αγοράς ενέργειας σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της για το κλίμα· υποστηρίζει τη συνέχιση των επενδύσεων σε έργα υποδομών που θα βελτιώσουν τη συγκοινωνιακή σύνδεση τόσο στο εσωτερικό της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης όσο και με γειτονικές χώρες· ζητεί τον σεβασμό των κανόνων ανταγωνισμού και της αρχής της διαφάνειας κατά την επιλογή των αναδόχων των έργων ώστε να προλαμβάνονται φαινόμενα κατάχρησης εξουσίας και διαφθοράς και να διασφαλίζεται η επιλογή των καλύτερων προσφορών· υποστηρίζει την πρόταση για τη μείωση των τελών περιαγωγής στα Δυτικά Βαλκάνια·

46.  εκφράζει την ικανοποίησή του για τις εποικοδομητικές και σταθερές διμερείς σχέσεις της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και την υπογραφή ορισμένων διμερών συμφωνιών με τους γείτονές της· ζητεί την ενίσχυση των σχέσεων καλής γειτονίας με τις χώρες στην περιοχή και περισσότερες προσπάθειες προκειμένου να επιλυθούν όλα τα εκκρεμή διμερή ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της οριοθέτησης των συνόρων με τη Σερβία και την Κροατία, επίσης με σκοπό την επίτευξη προόδου ως προς την απόκτηση ιδιότητας μέλους στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς·

47.  εκφράζει την ικανοποίησή του για τη στρατηγική εξωτερικής πολιτικής της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης για την περίοδο 2018-2023 που εγκρίθηκε από την Προεδρία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και δηλώνει σαφώς ότι η προσχώρηση στην ΕΕ είναι ένας από τους κύριους στρατηγικούς στόχους της χώρας· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ο βαθμός ευθυγράμμισης με τις δηλώσεις και τις αποφάσεις του Συμβουλίου σχετικά με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) μειώθηκε στο 61 % το 2017· τονίζει την ανάγκη να υπάρξουν αποτελέσματα όσον αφορά τη σταδιακή ευθυγράμμιση με την ΚΕΠΠΑ και ζητεί ουσιαστική βελτίωση σε αυτόν τον τομέα, που αποτελεί ουσιαστική συνιστώσα της προσχώρησης στην ΕΕ· καλεί μετ’ επιτάσεως τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να ευθυγραμμιστεί με τις αποφάσεις του Συμβουλίου που επιβάλλουν περιοριστικά μέτρα της ΕΕ στο πλαίσιο της παράνομης προσάρτησης της Κριμαίας από την Ρωσία και των γεγονότων στην ανατολική Ουκρανία και εκφράζει τη λύπη του για τη σκόπιμη έλλειψη συνεργασίας σε αυτό το πλαίσιο από ορισμένους πολιτικούς παράγοντες·

48.  λαμβάνει υπό σημείωση την αυξανόμενη επιρροή ξένων δυνάμεων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και πιστεύει ακράδαντα ότι η ισχυρότερη δέσμευση της ΕΕ από την πλευρά της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης παραμένει ο καλύτερος τρόπος για να εξασφαλιστεί η πρόοδος προς τις ευρωπαϊκές αξίες, τη σταθερότητα και την ευημερία στη χώρα· εκφράζει την ικανοποίησή του για τη συνεχιζόμενη παρουσία της επιχείρησης Althea της EUFOR στη χώρα, η οποία συμβάλλει στην ανάπτυξη ικανοτήτων και την κατάρτιση των ενόπλων δυνάμεων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, καθώς και στη διατήρηση της αποτρεπτικής ικανότητας για την υποστήριξη ενός ασφαλούς και σίγουρου περιβάλλοντος· εκφράζει την ικανοποίησή του για την παράταση της εντολής της EUFOR από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών έως τον Νοέμβριο του 2019·

49.  καλεί τις αρχές να διασφαλίσουν την αυστηρή ευθυγράμμιση με τα ενωσιακά και διεθνή πρότυπα και τους στόχους της πολιτικής στο πεδίο της ενέργειας και της κλιματικής αλλαγής· εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι οι προσπάθειες της χώρας για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής παραμένουν θεωρητικές, ενώ ταυτόχρονα λαμβάνονται αποφάσεις σχετικά με τον σχεδιασμό νέων θερμοηλεκτρικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με βάση τον άνθρακα· ζητεί, επομένως, την ακύρωση έργων και σχεδίων υδροηλεκτρικών μονάδων που είναι επιβλαβή για τη φύση, στα οποία αντιτίθεται ο τοπικός πληθυσμός και τα οποία δεν συνάδουν με τα χωροταξικά σχέδια ανάπτυξης της περιοχής ή της διοικητικής οντότητας και ωφελούν μόνο τους επενδυτές·

50.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, την Προεδρία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, το Συμβούλιο Υπουργών της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, την Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια της Ομοσπονδίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και της περιφέρειας Brčko, και τις κυβερνήσεις των δέκα καντονιών.

(1) S/2018/416, 3.5.2018.
(2) S/2018/974, 31.10.2018.

Τελευταία ενημέρωση: 14 Φεβρουαρίου 2019Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου