Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 17 stycznia 2019 r. - StrasburgWersja tymczasowa
Azerbejdżan, w szczególności sprawa Mehmana Huseynova
 Sudan
 Program pomocy na rzecz likwidacji obiektów jądrowych elektrowni jądrowej Ignalina na Litwie *
 Sprawozdanie roczne z kontroli działalności finansowej EBI w 2017 r.
 Transgraniczne roszczenia o zwrot dzieł sztuki i dóbr kultury zagrabionych podczas konfliktów zbrojnych i wojen
 Ochrona budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich ***I
 Ustanowienie programu Fiscalis na rzecz współpracy w dziedzinie opodatkowania ***I
 Ustanowienie programu „Prawa i Wartości” ***I
 Europejski Instrument na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego uzupełniający Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej *
 Zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych
 Sprawozdanie roczne z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego
 Zróżnicowana integracja
 Dochodzenie strategiczne Rzecznika Praw Obywatelskich OI/2/2017 w sprawie przejrzystości dyskusji ustawodawczych w organach przygotowawczych Rady UE

Azerbejdżan, w szczególności sprawa Mehmana Huseynova
PDF 340kWORD 54k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie Azerbejdżanu, w szczególności sprawa Mehmana Husejnowa (2019/2511(RSP))
P8_TA-PROV(2019)0033RC-B8-0056/2019

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie sytuacji w Azerbejdżanie, w szczególności rezolucję z dnia 15 czerwca 2017 r. w sprawie azerbejdżańskiego dziennikarza Afgana Mukhtarlego(1), rezolucję z dnia 10 września 2015 r. w sprawie Azerbejdżanu(2) oraz rezolucję z dnia 18 września 2014 r. w sprawie prześladowania obrońców praw człowieka w Azerbejdżanie(3),

–  uwzględniając swoje zalecenie z dnia 4 lipca 2018 r. dla Rady, Komisji oraz wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa dotyczące negocjacji w sprawie kompleksowej umowy między UE a Azerbejdżanem(4),

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje dotyczące europejskiej polityki sąsiedztwa, w szczególności zalecenie z dnia 15 listopada 2017 r. dla Rady, Komisji oraz ESDZ w sprawie Partnerstwa Wschodniego w perspektywie szczytu w listopadzie 2017 r.(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2017 r. w sprawie korupcji i praw człowieka w krajach trzecich(6),

–  uwzględniając 15. posiedzenie Parlamentarnej Komisji Współpracy UE-Azerbejdżan, które odbyło się w dniach 7–8 maja 2018 r. w Baku,

–  uwzględniając umowę o partnerstwie i współpracy UE-Azerbejdżan z 1996 r. oraz przyjęcie przez Radę w dniu 14 listopada 2016 r. mandatu dla Komisji i wiceprzewodniczącej /wysokiej przedstawiciel upoważniającego do wynegocjowania kompleksowej umowy z Azerbejdżanem, a także rozpoczęcie 7 lutego 2017 r. negocjacji w sprawie wyżej wymienionej umowy,

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel z 7 marca 2017 r. w sprawie skazania w Azerbejdżanie Mehmana Husejnowa,

–  uwzględniając Wytyczne UE w sprawie praw człowieka dotyczące wolności wypowiedzi w internecie i poza nim,

–  uwzględniając ostatnie sprawozdanie Grupy Roboczej ds. Arbitralnych Zatrzymań w sprawie wizyty tej grupy w Azerbejdżanie, przedstawione na forum Rady Praw Człowieka ONZ(7),

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Mehman Husejnow, bloger występujący przeciwko korupcji i dyrektor Instytutu na rzecz Wolności i Bezpieczeństwa Reporterów, odbywa dwuletnią karę pozbawienia wolności w następstwie wyroku skazującego z 3 marca 2017 r. za publicznie wyrażoną skargę na brutalne traktowanie i tortury, których doświadczył ze strony policji, a także za krytykę urzędników rządowych poprzez ujawnienie ich nielegalnego wzbogacenia;

B.  mając na uwadze, że M. Husejnowowi, który ma zostać zwolniony w marcu 2019 r., grozi dodatkowy wyrok pozbawienia wolności na 5 do 7 lat pod zarzutem „stosowania przemocy niezagrażającej życiu lub zdrowiu pracowników zakładów karnych lub aresztów śledczych” na podstawie art. 317 par. 2;

C.  mając na uwadze, że M. Husejnow jest oskarżony o zaatakowanie 26 grudnia 2018 r. strażnika więziennego, aby uniknąć rutynowej kontroli; mając na uwadze, że w następstwie zarzucanego mu ataku został on umieszczony w celi izolacyjnej bez prawa kontaktu z adwokatem; mając na uwadze, że 28 grudnia M. Husejnow rozpoczął strajk głodowy w proteście przeciwko próbom przedłużenia jego wyroku i ewentualnym nowym zarzutom; mając na uwadze, że 30 grudnia stan zdrowia blogera się pogorszył i M. Husejnow stracił przytomność; mając na uwadze, że na skutek nalegań rodziny przerwał on protest polegający na odmowie przyjmowania napojów i pokarmu i zaczął przyjmować płyny; mając na uwadze, że 11 stycznia 2019 r. przedstawiciele delegatury UE w Azerbejdżanie mogli go odwiedzić i potwierdzili, że otrzymuje pomoc medyczną;

D.  mając na uwadze, że nie jest to odosobniona sprawa i występują inne przypadki, gdy władze naciskają na stawianie nowych zarzutów wobec więźniów politycznych, których kary pozbawienia wolności zbliżają się do końca; mając na uwadze, że według Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Partnerstwa Wschodniego jest to piąta taka sprawa w ostatnich miesiącach;

E.  mając na uwadze, że 4 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy w Nizami w Baku wydał orzeczenie w sprawie kary administracyjnej wobec osób, które brały udział w proteście przeciwko nowej sprawie karnej wytoczonej M. Husejnowi, tj. wobec Mete Turksoja, Afgana Sadigowa, Nurlana Gahramanliego, Elimchana Agajewa, Sachawata Nabijewa, Ismajila Islamoglu, Goszgara Ahmadowa, Jaszara Chaspoladowa, Farida Abdinowa, Elchina Rahimzadego, Orchana Mammadowa, Bachtijara Mammadliego, Fatimy Mowlamli, Matanat Mahmurzajewej i Parwin Abiszowej; mając na uwadze, że wszyscy oskarżeni zostali uznani winnymi na podstawie art. 513 par. 2 (naruszenie zasad organizowania wieców, pikiet i demonstracji) kodeksu wykroczeń;

F.  mając na uwadze, że w Azerbejdżanie nie odnotowano żadnych istotnych postępów, jeśli chodzi o środowisko medialne i wolność wypowiedzi; mając na uwadze, że Azerbejdżan znajduje się na 163. miejscu (na 180 krajów) w światowym rankingu wolności prasy na rok 2018 opublikowanym przez Reporterów bez Granic; mając na uwadze, że w Azerbejdżanie odbywa obecnie karę więzienia 10 dziennikarzy;

G.  mając na uwadze, że wiele niezależnych stron internetowych i portali medialnych jest nadal zablokowanych i niedostępnych w kraju, w tym między innymi Radio Azadliq (azerbejdżański serwis Radia Wolna Europa/Radia Liberty) i jego serwis międzynarodowy, Radio Wolna Europa/Radio Liberty, gazeta Azadliq (niepowiązana z Radiem Azadliq), Meydan TV i Azerbejdżan Saadi („godzina Azerbejdżanu”); mając na uwadze, że pod koniec 2017 r. i na początku 2018 r. przesłuchano bardzo wielu obywateli Azerbejdżanu w związku z zamieszczaniem krytycznych uwag na Facebooku lub z powodu zwykłego kliknięcia na „lubię to” w mediach społecznościowych lub na „weź udział” w związku z wiecami politycznymi;

H.  mając na uwadze, że w grudniu 2018 r. sąd gospodarczo-administracyjny w Baku nakazał dziennikarce śledczej Chadidży Ismajilowej zapłacić karę w wysokości ponad 23 000 EUR za rzekome uchylanie się od podatku dochodowego w sprawie dotyczącej Radia Wolna Europa, gdzie pracowała jako redaktor i nigdy nie piastowała pozycji przedstawiciela prawnego; mając na uwadze, że jej adwokat Jalchin Imanow należy do osób, które wykluczono z azerbejdżańskiej izby adwokackiej; mając na uwadze, że 10 stycznia 2019 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał orzeczenie w sprawie skargi wniesionej przez Ch. Ismajilową przeciwko rządowi Azerbejdżanu w związku z rozpowszechnianiem nagrań wideo dotyczących jej życia prywatnego, uznając na podstawie art. 8 (poszanowanie życia prywatnego i rodzinnego) i 10 (wolność wypowiedzi) europejskiej konwencji praw człowieka, że jej prawa zostały naruszone;

I.  mając na uwadze, że zmiany wprowadzone w 2017 r. do kodeksu postępowania cywilnego i administracyjnego oraz ustawy o adwokaturze zakazują praktykującym prawnikom, którzy nie są członkami izby adwokackiej, występowania w sądzie i reprezentowania klientów; mając na uwadze, że ten nowy przepis dotyczy wielu prawników reprezentujących członków opozycji i obrońców praw człowieka, którzy zostali wykluczeni z izby lub którym grożą środki dyscyplinarne;

J.  mając na uwadze, że jako członek Rady Europy Azerbejdżan zobowiązał się do przestrzegania zasad demokracji, praw człowieka i praworządności; mając na uwadze, że dwóch współsprawozdawców ds. Azerbejdżanu w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy oraz Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wyrazili głębokie zaniepokojenie nowymi zarzutami stawianymi M. Husejnowowi; mając na uwadze, że te same obawy wyraził Przedstawiciel OBWE ds. Wolności Mediów;

K.  mając na uwadze, że w dniu 11 lipca 2018 r. UE i Azerbejdżan sfinalizowały swoje priorytety partnerstwa, określając wspólne priorytety polityczne w celu ukierunkowania i wzmocnienia partnerstwa między UE a Azerbejdżanem w nadchodzących latach;

1.  wzywa do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia Mehmana Husejnowa oraz apeluje do władz Azerbejdżanu o wycofanie wszystkich stawianych mu nowych zarzutów; wyraża zaniepokojenie jego stanem zdrowia i domaga się, by władze zapewniły mu wszelką niezbędną profesjonalną pomoc medyczną oraz umożliwiły regularne kontakty z członkami rodziny i adwokatem, którego obowiązuje tajemnica zawodowa;

2.  wzywa władze Azerbejdżanu, by przestały stosować represje wobec swoich oponentów, i wzywa do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych, w tym dziennikarzy, obrońców praw człowieka i innych działaczy społeczeństwa obywatelskiego, do których należą m.in.: Afgan Mukhtarli, Ilkin Rustamzadeh, Raszad Ramazanow, Sejmur Hazi, Gijas Ibrahimow, Mehman Husejnow, Bajram Mammadow, Araz Gulijew, Tofig Hasanli, Ilgiz Qahramanow i Afgan Sadygow; ponadto wzywa do wycofania wszystkich stawianych im zarzutów oraz do pełnego przywrócenia ich praw politycznych i obywatelskich;

3.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w ostatnich latach w Azerbejdżanie uwolniono kilku powszechnie znanych obrońców praw człowieka, dziennikarzy, opozycjonistów i działaczy; wzywa władze Azerbejdżanu, by zapewniły swobodę poruszania się osobom objętym restrykcjami, takim jak Ilgar Mammadow, Intigam Alijew i Chadidża Ismajilowa, oraz innym dziennikarzom, a także by umożliwiły im swobodne wykonywanie pracy; wyraża zaniepokojenie z powodu nowych zarzutów karnych stawianych Chadidży Ismajilowej i wzywa do ich wycofania;

4.  przypomina Azerbejdżanowi o jego zobowiązaniach wynikających z europejskiej konwencji praw człowieka i wzywa władze Azerbejdżanu, aby w pełni szanowały i egzekwowały wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka;

5.  wzywa rząd Azerbejdżanu do pełnej współpracy z Komisją Wenecką i Komisarzem Praw Człowieka Rady Europy oraz ze specjalnymi ekspertami ONZ ds. praw człowieka, a także do wdrożenia ich zaleceń; ponadto wzywa rząd Azerbejdżanu, by zapewnił niezależnym grupom i działaczom społeczeństwa obywatelskiego swobodę działania, w tym poprzez zmianę przepisów, które poważnie ograniczają finansowanie społeczeństwa obywatelskiego;

6.  wzywa Azerbejdżan, by w pełni zagwarantował wolność prasy i mediów – zarówno w prawodawstwie, jak i w praktyce, w internecie i poza nim – zapewniając wolność wypowiedzi zgodnie z międzynarodowymi standardami;

7.  wzywa władze Azerbejdżanu do zapewnienia faktycznej niezależności izby adwokackiej od władzy wykonawczej; domaga się, aby niezależni prawnicy mogli kontynuować praktykę i reprezentować swoich klientów na podstawie poświadczonego notarialnie pełnomocnictwa, oraz wzywa do zaprzestania arbitralnego pozbawiania uprawnień adwokackich prawników reprezentujących przedstawicieli opozycji i obrońców praw człowieka;

8.  wyraża zaniepokojenie z powodu zarzutów stawianych kilku członkom Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy i rzekomych prób wywierania nacisku na europejskich decydentów przy zastosowaniu nielegalnych środków, aby uciszyć krytykę poważnych naruszeń praw człowieka w Azerbejdżanie;

9.  wyraża zaniepokojenie sytuacją osób LGBTI w Azerbejdżanie i wzywa rząd Azerbejdżanu, by zaprzestał utrudniania pracy i zastraszania obrońców praw człowieka promujących i chroniących prawa osób LGBTI;

10.  podkreśla znaczenie nowej umowy między UE a Azerbejdżanem; podkreśla, że centralnym elementem nowej umowy muszą być reformy demokratyczne, praworządność, dobre sprawowanie władzy oraz poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności; podkreśla, że będzie uważnie śledził sytuację przez cały czas trwania negocjacji dotyczących nowej umowy, zanim podejmie decyzję o udzieleniu zgody na jej zawarcie;

11.  wzywa Radę, Komisję i wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do zagwarantowania, że uwolnienie M. Husejnowa i pozostałych więźniów politycznych w Azerbejdżanie pozostanie priorytetem w stosunkach dwustronnych między UE a Azerbejdżanem;

12.  wzywa delegaturę UE i delegatury państw członkowskich w Azerbejdżanie do zdwojenia wysiłków na rzecz wspierania więźniów politycznych, reporterów i blogerów, działaczy antykorupcyjnych, obrońców praw człowieka i członków społeczeństwa obywatelskiego;

13.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, Komisji, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Republiki Azerbejdżanu, a także Radzie Europy i OBWE.

(1) Dz.U. C 331 z 18.9.2018, s. 105.
(2) Dz.U. C 316 z 22.9.2017, s. 207.
(3) Dz.U. C 234 z 28.6.2016, s. 2.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0294.
(5) Dz.U. C 356 z 4.10.2018, s. 130.
(6) Dz.U. C 337 z 20.9.2018, s. 82.
(7) Sprawozdanie A/HRC/36/37/Add.1 z 2.8.2017.


Sudan
PDF 255kWORD 55k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie Sudanu (2019/2512(RSP))
P8_TA-PROV(2019)0034RC-B8-0053/2019

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Sudanu, w szczególności z 31 maja 2018 r.(1), 15 marca 2018 r.(2), 16 listopada 2017 r.(3) oraz 6 października 2016 r.(4),

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r., którego Republika Sudanu jest stroną od 1986 r.,

–  uwzględniając przyznanie w 2007 r. Nagrody im. Sacharowa za wolność myśli obrońcy praw człowieka Salihowi Mahmoudowi Osmanowi,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady na temat Sudanu przyjęte 19 listopada 2018 r.,

–  uwzględniając oświadczenie trojki (Stany Zjednoczone, Norwegia i Zjednoczone Królestwo) i Kanady z 8 stycznia 2019 r. w sprawie reakcji na trwające w Sudanie protesty,

–  uwzględniając oświadczenia rzecznik ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 24 grudnia 2018 r. i 11 stycznia 2019 r. w sprawie trwających w Sudanie protestów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając konstytucję Sudanu z 2005 r.,

–  uwzględniając umowę z Kotonu podpisaną przez rząd Sudanu w 2005 r.,

–  uwzględniając agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030,

–  uwzględniając interaktywny dialog na temat sytuacji w zakresie praw człowieka w Sudanie, który Rada Praw Człowieka ONZ zorganizowała 11 grudnia 2018 r.,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w odpowiedzi na szalejącą inflację w połowie grudnia rząd Sudanu zniósł dopłaty do produktów pierwszej potrzeby; mając na uwadze, że inflacja w tym kraju, wynosząca około 122 %, jest obecnie drugą najwyższą na świecie(5);

B.  mając na uwadze, że od 19 grudnia 2018 r. demonstranci opanowali ulice w całym Sudanie, aby zaprotestować przeciwko podwyżkom cen, cięciom dopłat na podstawowe towary i niedoborom paliwa; mając na uwadze, że protesty odbywające się w miastach i na wsiach objęły także stolicę, Chartum;

C.  mając na uwadze, że fala demonstracji rośnie, a dziesiątki tysięcy osób wyszły na ulice, co odzwierciedla szeroki przekrój społeczeństwa sudańskiego, które protestuje przeciwko autorytarnemu reżimowi i wzywa prezydenta Omara al-Baszira, który sprawuje władzę od 29 lat, do ustąpienia;

D.  mając na uwadze, że w geście solidarności z demonstrantami przedstawiciele 22 partii politycznych wystąpili z rządu; mając na uwadze, że protesty popierają niektórzy byli sojusznicy prezydenta i członkowie partii rządzącej, postrzegani jako poważne wyzwanie dla prezydenta Omara al-Baszira, który dąży do zmiany art. 57 konstytucji w celu zapewnienia sobie dożywotniego mandatu;

E.  mając na uwadze, że 1 stycznia 2019 r. 22 opozycyjne partie i ugrupowania zażądały, aby prezydent Omar al-Baszir przekazał władzę „suwerennej radzie” i rządowi przejściowemu, który wybrałby „odpowiedni” termin na demokratyczne wybory; mając na uwadze, że następne wybory prezydenckie w Sudanie mają się odbyć w 2020 r.; mając na uwadze, że zgodnie z konstytucją Sudanu prezydent Omar al-Baszir nie może kandydować w wyborach po zakończeniu obecnej kadencji; mając na uwadze, że niektórzy prawodawcy w Sudanie są gotowi zmienić konstytucję w celu przedłużenia kadencji prezydenta, co pozwoli prezydentowi Omarowi al-Baszirowi na ponowne kandydowanie w wyborach w 2020 r.;

F.  mając na uwadze, że władze Sudanu wysłały siły bezpieczeństwa narodowego, policję i jednostki paramilitarne do stłumienia protestów; siły te stosowały przemoc podczas rozpędzania nieuzbrojonych demonstrantów, bijąc ich pałkami i używając ostrej amunicji, pocisków gumowych i gazu łzawiącego;

G.  mając na uwadze, że prezydent Omar al-Baszir jest jedynym sprawującym władzę szefem rządu ściganym za zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne i ludobójstwo popełnione w czasie czystek etnicznych w Darfurze, na podstawie dwóch zaległych nakazów aresztowania wydanych 4 marca 2009 r. i 12 lipca 2010 r. przez Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK); mając na uwadze, że chociaż Sudan nie jest stroną statutu rzymskiego, rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1593 (2005) nakłada na ten kraj obowiązek współpracy z MTK; mając na uwadze, że pomimo nakazu aresztowania prezydent Omar al-Baszir nadal bezkarnie popełniał zbrodnie, zlecając ataki bombowe i ataki na ludność cywilną poza terytorium Darfuru w prowincji Nilu Błękitnego i Kordofanu Południowego;

H.  mając na uwadze, że według międzynarodowych organizacji praw człowieka na dzień 1 stycznia 2019 r. liczba ofiar śmiertelnych wyniosła 45; mając na uwadze, że rząd sudański poinformował jedynie o 24 ofiarach śmiertelnych; mając na uwadze, że 9 stycznia 2019 r. podczas demonstracji antyrządowej w Sudanie zabito kolejnych trzech demonstrantów; mając na uwadze, że tego samego dnia w Chartumie odbył się pierwszy wiec poparcia dla prezydenta Omara al-Baszira;

I.  mając na uwadze, że według rządu sudańskiego w ciągu trzech tygodni protestów policja aresztowała 816 osób, jednak według organizacji społeczeństwa obywatelskiego liczba ta jest znacznie wyższa; mając na uwadze, że kilku pracowników uniwersytetu w Chartumie zostało aresztowanych po przystąpieniu do protestów; mając na uwadze, że niektórzy przywódcy opozycji, dziennikarze, obrońcy praw człowieka, profesorowie uniwersyteccy i studenci, w tym osoby z poważnymi obrażeniami, znajdują się w areszcie bez prawa do wizyt członków rodziny, adwokatów czy lekarzy;

J.  mając na uwadze, że 8 stycznia 2019 r. Salih Mahmoud Osman, sudański prawnik specjalizujący się w prawach człowieka i laureat Nagrody im. Sacharowa w 2007 r., został aresztowany we własnej kancelarii prawnej; mając na uwadze, że władze potwierdziły, iż przebywa on w areszcie, ale nie ujawniły gdzie; mając na uwadze, że rodzina S. M. Osmana jest szczególnie zaniepokojona jego zatrzymaniem ze względu na dolegające mu nadciśnienie i cukrzycę, które wymagają opieki lekarskiej;

K.  mając na uwadze, że fala aresztowań objęła wielu obrońców praw człowieka i szereg członków opozycji;

L.  mając na uwadze, że 8 stycznia 2019 r. były wiceprezydent Ali Osman Taha ostrzegł przeciwników rządu, że brygady bojówkarzy będą broniły kraju;

M.  mając na uwadze, że wolne, niezależne i bezstronne media to jeden z podstawowych elementów społeczeństwa demokratycznego; mając na uwadze, że rząd zablokował obywatelom dostęp do mediów społecznościowych, a kilka gazet wstrzymało druk po wprowadzeniu przez sudańskie Narodowe Służby Bezpieczeństwa i Wywiadu ograniczeń dotyczących publikowania informacji o protestach; mając na uwadze, że powszechne stosowanie wirtualnych sieci prywatnych umożliwiło wymianę drastycznych zdjęć i nagrań wideo, które przedstawiają rannych lub zabitych demonstrantów; mając na uwadze, że w światowym rankingu wolności prasy 2018 sporządzonym przez Reporterów bez Granic Sudan zajmuje 174. spośród 180 pozycji; mając na uwadze, że 13 stycznia 2019 r. stowarzyszenie sudańskich pracowników, do którego należą m.in. lekarze, profesorowie i inżynierowie, wezwało do protestów w stołecznym Chartumie i w innych miastach, takich jak Madani (wschód), Kosti (południe) i Dongola (północ) z okazji tzw. tygodnia buntu; mając na uwadze, że po raz pierwszy wezwano również do protestów w rejonie konfliktu w Darfurze: w Nijali i El-Faszer;

N.  mając na uwadze, że według obrońców praw człowieka to właśnie osoby z regionu Darfuru były prześladowane i aresztowane w całym kraju, nawet jeśli nie uczestniczyły w protestach;

O.  mając na uwadze, że Sudan musi jeszcze ratyfikować inne kluczowe traktaty dotyczące powszechnych praw człowieka, w tym Konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania oraz Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet;

P.  mając na uwadze, że trojka złożona ze Stanów Zjednoczonych, Norwegii i Zjednoczonego Królestwa, wspierana przez Kanadę, publicznie potępiła brutalne represje demonstracji w Sudanie;

Q.  mając na uwadze, że UE utrzymuje z rządem Sudanu kontakty na wysokim szczeblu, łącznie z wizytami komisarzy w Sudanie;

R.  mając na uwadze, że Sudan zajmuje czwarte miejsce w opracowanym przez Open Doors International rankingu krajów, w których chrześcijanie są najbardziej prześladowani; mając na uwadze, że sytuacja innych mniejszości religijnych lub osób niewierzących jest równie trudna;

1.  zdecydowanie potępia nadużywanie siły przez Narodowe Służby Bezpieczeństwa i Wywiadu podczas trwających protestów oraz prowadzone przez sudańskie władze nieustające represje wymierzone przeciwko działaczom i obrońcom praw człowieka, a także prawnikom, nauczycielom, studentom i lekarzom;

2.  wzywa rząd Sudanu, by położył kres morderczemu wykorzystywaniu siły, bezpodstawnym aresztowaniom oraz przetrzymywaniu pokojowo nastawionych demonstrantów oraz do zapobiegania dalszemu rozlewowi krwi i stosowaniu tortur; podkreśla, że wszystkie organy ścigania i organy bezpieczeństwa powinny działać pod bezpośrednią kontrolą rządową oraz zgodnie z konstytucją Sudanu i jego zobowiązaniami międzynarodowymi;

3.  przekazuje wyrazy współczucia ofiarom przemocy, która szerzy się od początku protestów, oraz ich krewnym;

4.  wzywa do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia laureata Nagrody im. Sacharowa Saliha Mahmouda Osmana oraz apeluje do władz sudańskich o bezzwłoczne zagwarantowanie mu opieki medycznej oraz swobodnego dostępu do adwokata i rodziny;

5.  zwraca się do rządu Sudanu o poszanowanie prawa obywateli do otwartego mówienia o problemach i umożliwienie wszystkim obrońcom praw człowieka w Sudanie legalnej działalności w obronie praw człowieka bez jakichkolwiek ograniczeń lub represji;

6.  jest szczególnie zaniepokojony losem 32 studentów z Darfuru, którzy 23 grudnia 2018 r. zostali aresztowani przez władze sudańskie, pokazani w mediach i, według doniesień, oskarżeni o odbycie szkoleń w Izraelu i podżeganie do trwających protestów;

7.  domaga się, aby rząd Sudanu niezwłocznie i bezwarunkowo uwolnił wszystkich obrońców praw człowieka, dziennikarzy, przywódców opozycji i innych demonstrantów, którzy obecnie są przetrzymywani w aresztach bez postawienia zarzutów lub procesu, oraz aby zapewnił osobom, przeciwko którym toczą się postępowania, pełny dostęp do reprezentacji prawnej; domaga się, aby rząd Sudanu poinformował o miejscu ich przetrzymywania;

8.  wzywa rząd Sudanu do bezzwłocznego zbadania wszystkich zarzutów stosowania tortur, złego traktowania i arbitralnych zatrzymań oraz nadużywania siły wobec osób zatrzymanych przez policję i Narodowe Służby Bezpieczeństwa i Wywiadu, w tym odmowy niezbędnego leczenia, oraz do wytoczenia winnym sprawiedliwego procesu, tak aby móc przedstawić jego wyniki oraz pociągnąć winnych do odpowiedzialności zgodnie z międzynarodowymi standardami;

9.  jest zdania, że wolne, niezależne i bezstronne media stanowią jedną z podstaw społeczeństwa demokratycznego, w którym otwarta debata odgrywa kluczową rolę; wzywa UE do zintensyfikowania wysiłków na rzecz propagowania wolności słowa, również w Sudanie, za pośrednictwem unijnej polityki zewnętrznej i jej instrumentów;

10.  wzywa do natychmiastowego zniesienia ograniczeń w dostępie do internetu i ograniczania wolności słowa przez cenzurę prasy, a także apeluje do Sudanu o przeprowadzenie reform umożliwiających zagwarantowanie wolności słowa, zgodnie z jego zobowiązaniami konstytucyjnymi i międzynarodowymi, w tym z umową z Kotonu po raz pierwszy zmienioną w Luksemburgu 25 czerwca 2005 r.;

11.  ubolewa nad wspieranym przez państwo prześladowaniem chrześcijan, wyznawców innych religii i osób niewierzących, a także nad zamykaniem i wyburzaniem kościołów; przypomina, że wolność religii, sumienia i przekonań jest powszechnym prawem człowieka, które należy chronić wszędzie i wobec wszystkich osób;

12.  podkreśla znaczenie przestrzegania kalendarza wyborczego, ale z niepokojem zauważa, że procedura zmiany konstytucji sudańskiej tak, aby prezydent Omar al-Baszir mógł stanąć do wyborów, znów została wszczęta;

13.  ponownie wzywa prezydenta Omara al-Baszira do przestrzegania prawa międzynarodowego zgodnie z konwencjami i traktatami, których rząd sudański jest stroną; ponadto popiera zaangażowanie MTK w ściganie zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa;

14.  przypomina oświadczenie komisarza Christosa Stylianidesa wygłoszone 31 maja 2018 r. w Parlamencie Europejskim, w którym komisarz stwierdził, że UE będzie nadal wykorzystywać różne dostępne jej środki do promowania i ochrony praw człowieka przysługujących kobietom i dziewczętom w Sudanie, w tym przez poszerzanie im dostępu do wysokiej jakości usług w zakresie edukacji i opieki zdrowotnej oraz podnoszenie świadomości na temat tych praw w społecznościach lokalnych, zwłaszcza w celu ograniczania okrutnych praktyk, takich jak okaleczanie żeńskich narządów płciowych;

15.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz państwa członkowskie do zadbania o to, by „zarządzanie migracjami” i przeciwdziałanie terroryzmowi nie osłabiały wsparcia na rzecz praw człowieka; jest zaniepokojony tym, że reżim wykorzystuje swoją współpracę w dziedzinie migracji z UE i poszczególnymi państwami członkowskimi do usprawiedliwiania i wzmacniania kontroli nad ludnością i prześladowań, na przykład przez rozbudowę aparatu inwigilacji, również na granicach, oraz przez dostarczanie sprzętu, np. biometrycznego; w związku z tym wzywa UE i jej państwa członkowskie do zapewnienia pełnej przejrzystości dotyczących Sudanu projektów w dziedzinie bezpieczeństwa, w tym wszystkich planowanych działań i beneficjentów finansowania unijnego i krajowego;

16.  ponawia apel o to, by wobec państw, których bilans w zakresie przestrzegania praw człowieka budzi zastrzeżenia, takich jak Sudan, wprowadzić ogólnounijny zakaz eksportu, sprzedaży oraz unowocześniania i serwisowania jakiegokolwiek sprzętu służącego do ochrony, który może być lub jest używany do wewnętrznych represji, w tym technologii monitorowania internetu;

17.  przyjmuje do wiadomości oświadczenia rzecznik Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych w sprawie trwających protestów; wzywa wiceprzewodniczącą/wysoką przedstawiciel do publicznego potępienia alarmującej sytuacji w Sudanie oraz do wykorzystania wszelkich dostępnych jej środków nacisku na władze sudańskie, tak aby położyć kres ciągłej przemocy i represjom, masowym aresztowaniom i zabójstwom oraz zachęcić władze do przestrzegania zobowiązań wynikających z międzynarodowych norm i praw;

18.  podkreśla zaangażowanie UE w zapewnianie pomocy humanitarnej i wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego w Sudanie, a także zachęca UE i jej państwa członkowskie do nieustających wysiłków w tych dziedzinach; wzywa Komisję do dalszego zwiększania wsparcia finansowego na rzecz obrońców praw człowieka i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w Sudanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju;

19.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządowi Sudanu, Unii Afrykańskiej, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, współprzewodniczącym Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE oraz Parlamentowi Panafrykańskiemu.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0233.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0080.
(3) Dz.U. C 356 z 4.10.2018, s. 50.
(4) Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 33.
(5) Według obliczeń prof. Steve’a H. Hanke’a, Johns Hopkins University. https://allafrica.com/stories/201807230267.html


Program pomocy na rzecz likwidacji obiektów jądrowych elektrowni jądrowej Ignalina na Litwie *
PDF 634kWORD 57k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady ustanawiającego program pomocy na rzecz likwidacji obiektów jądrowych w elektrowni jądrowej Ignalina na Litwie („program Ignalina”) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (UE) nr 1369/2013 (COM(2018)0466 – C8-0394/2018 – 2018/0251(NLE))
P8_TA-PROV(2019)0035A8-0413/2018

(Konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2018)0466),

—  uwzględniając traktat o przystąpieniu z 2003 r., w szczególności art. 3 załączonego do niego Protokołu nr 4,

–  uwzględniając wniosek o opinię skierowany przez Radę (C8-0394/2018).

—  uwzględniając art. 78c Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (A8-0413/2018),

1.  zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Komisji o odpowiednią zmianę jej wniosku, zgodnie z art. 293 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

3.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do wniosku Komisji;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 1
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 1
(1)  Zgodnie z Protokołem nr 4 do Aktu przystąpienia z 2003 r. w sprawie elektrowni jądrowej Ignalina1 Litwa zobowiązała się do zamknięcia bloku 1 oraz bloku 2 elektrowni jądrowej Ignalina do dnia, odpowiednio, 31 grudnia 2004 r. i 31 grudnia 2009 r., a następnie do likwidacji tych bloków.
(1)  Zgodnie z Protokołem nr 4 do Aktu przystąpienia z 2003 r. w sprawie elektrowni jądrowej Ignalina1 Litwa zobowiązała się do zamknięcia bloku 1 oraz bloku 2 elektrowni jądrowej Ignalina do dnia, odpowiednio, 31 grudnia 2004 r. i 31 grudnia 2009 r., a następnie do likwidacji tych bloków. Protokół nr 4 pozostaje podstawą prawną programu Ignalina.
_____________
_________________
1 Dz.U. L 236 z 23.9.2003, s. 944.
1 Dz.U. L 236 z 23.9.2003, s. 944.
Poprawka 2
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 2
(2)  Zgodnie ze zobowiązaniami wynikającymi z Aktu przystąpienia oraz przy wsparciu ze strony Unii Litwa zamknęła dwa bloki w odpowiednich terminach i poczyniła znaczne postępy w kierunku ich likwidacji. Konieczne jest podjęcie dodatkowych działań w celu dalszego obniżenia poziomu zagrożenia radiologicznego. dostępnych szacunków wynika, że potrzebne są dodatkowe środki finansowe na ten cel w okresie po roku 2020.
(2)  Zgodnie ze zobowiązaniami wynikającymi z Aktu przystąpienia oraz przy wsparciu ze strony Unii Litwa zamknęła dwa bloki w odpowiednich terminach i poczyniła znaczne postępy w kierunku ich likwidacji. Konieczne jest podjęcie dodatkowych działań w celu dalszego obniżenia poziomu zagrożenia radiologicznego. Na podstawie dostępnych szacunków i przewidywanego terminu ostatecznego zamknięcia elektrowni w 2038 r. można stwierdzić, że potrzebne są znaczne dodatkowe środki finansowe na ten cel w okresie po roku 2020. Aby umożliwić ukończenie planu likwidacji do 2038 r., konieczne będzie rozwiązanie problemu luki w finansowaniu w wysokości 1 548 mln EUR.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 3
(3)  Działania objęte niniejszym rozporządzeniem powinny być zgodne z obowiązującym prawem unijnym i krajowym. Likwidację elektrowni jądrowej objętej niniejszym rozporządzeniem należy przeprowadzić zgodnie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa jądrowego, a mianowicie z dyrektywą Rady 2009/71/Euratom1, oraz gospodarowania odpadami, a mianowicie z dyrektywą Rady 2011/70/Euratom2. Ostateczna odpowiedzialność za bezpieczeństwo jądrowe oraz za bezpieczne gospodarowanie wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi spoczywa na Litwie.
(3)  Działania objęte niniejszym rozporządzeniem powinny być zgodne z obowiązującym prawem unijnym i krajowym. Likwidację elektrowni jądrowej objętej niniejszym rozporządzeniem należy przeprowadzić zgodnie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa jądrowego, a mianowicie z dyrektywą Rady 2009/71/Euratom1, oraz gospodarowania odpadami, a mianowicie z dyrektywą Rady 2011/70/Euratom2. Ostateczna odpowiedzialność za bezpieczeństwo jądrowe oraz za bezpieczne gospodarowanie wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi spoczywa na Litwie. Dyrektywa 2011/70/Euratom umożliwia jednak Unii wniesienie wkładu w szerokie spektrum projektów likwidacji, w tym składowania i usuwania wypalonego paliwa jądrowego i odpadów promieniotwórczych. Chociaż dyrektywa 2011/70/Euratom stanowi, że koszty gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi ponoszą osoby, które wygenerowały te materiały, przepis ten nie może być stosowany z mocą wsteczną do Litwy, która zamknęła elektrownię jądrową Ignalina zanim dyrektywa ta została przyjęta, i w związku z tym nie była w stanie zgromadzić wystarczających środków na składowanie i usuwanie wypalonego paliwa jądrowego i odpadów promieniotwórczych.
_____________
_________________
1 Dyrektywa Rady 2009/71/Euratom z dnia 25 czerwca 2009 r. ustanawiająca wspólnotowe ramy bezpieczeństwa jądrowego obiektów jądrowych (Dz.U. L 172 z 2.7.2009, s. 18).
1 Dyrektywa Rady 2009/71/Euratom z dnia 25 czerwca 2009 r. ustanawiająca wspólnotowe ramy bezpieczeństwa jądrowego obiektów jądrowych (Dz.U. L 172 z 2.7.2009, s. 18).
2 Dyrektywa Rady 2011/70/Euratom z dnia 19 lipca 2011 r. ustanawiająca ramy wspólnotowe w zakresie odpowiedzialnego i bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi (Dz.U. L 199 z 2.8.2011, s. 48).
2 Dyrektywa Rady 2011/70/Euratom z dnia 19 lipca 2011 r. ustanawiająca ramy wspólnotowe w zakresie odpowiedzialnego i bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi (Dz.U. L 199 z 2.8.2011, s. 48).
Poprawka 4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 4
(4)  Uznając, że przedwczesne wygaszenie a następnie likwidacja elektrowni jądrowej Ignalina z dwoma blokami reaktorów typu RBMK o mocy 1 500 MW pozostawionymi przez Związek Radziecki nie miały precedensu i stanowiły dla Litwy wyjątkowo duże obciążenie finansowe niewspółmierne w stosunku do rozmiaru i potencjału gospodarczego tego państwa, w protokole nr 4 stwierdzono, że pomoc Unii w ramach programu Ignalina ma być nieprzerwanie kontynuowana i przedłużona na okres po 2006 r. na czas kolejnych perspektyw finansowych.
(4)  Uznając, że przedwczesne wygaszenie, a następnie likwidacja elektrowni jądrowej Ignalina z dwoma blokami reaktorów typu RBMK o mocy 1 500 MW (moderowanych grafitem, kanałowych), takich samych jak reaktory w Czarnobylu, pozostawionymi przez Związek Radziecki nie miały precedensu, biorąc pod uwagę, że praktycznie nigdzie na świecie nie było przypadku likwidacji podobnego typu reaktora, i stanowiły dla Litwy wyjątkowo duże obciążenie finansowe niewspółmierne w stosunku do rozmiaru i potencjału gospodarczego tego państwa, w protokole nr 4 stwierdzono, że pomoc Unii w ramach programu Ignalina ma być nieprzerwanie kontynuowana i przedłużona na okres po 2006 r. na czas kolejnych perspektyw finansowych do momentu ostatecznego zamknięcia przewidywanego obecnie na rok 2038.
Poprawka 5
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 10
(10)  Program powinien również zapewnić rozpowszechnianie wiedzy zdobytej w ramach programu we wszystkich państwach członkowskich, przy zapewnieniu koordynacji i synergii z innymi odpowiednimi programami unijnymi na rzecz działań w zakresie likwidacji w Bułgarii, na Słowacji i we Wspólnym Centrum Badawczym Komisji; ponieważ takie środki przynoszą największą wartość dodaną UE.
(10)  Program powinien również zapewnić rozpowszechnianie wiedzy zdobytej w ramach programu we wszystkich państwach członkowskich, przy zapewnieniu koordynacji i synergii z innymi odpowiednimi programami unijnymi na rzecz działań w zakresie likwidacji w Bułgarii, na Słowacji i we Wspólnym Centrum Badawczym Komisji. Aby środki te przyniosły jak największą unijną wartość dodaną, finansowanie upowszechniania wiedzy powinno pochodzić z innych źródeł finansowych Unii niż finansowanie prac likwidacyjnych.
Poprawka 6
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 11
(11)  Likwidację elektrowni jądrowej Ignalina należy przeprowadzić z wykorzystaniem najlepszej dostępnej fachowej wiedzy technicznej oraz z należytym uwzględnieniem charakteru i specyfikacji technicznych obiektów, które mają zostać zlikwidowane, w celu zagwarantowania bezpieczeństwa i jak największej skuteczności działania, a zatem przy uwzględnieniu najlepszych praktyk międzynarodowych.
(11)  Likwidację elektrowni jądrowej Ignalina należy przeprowadzić z wykorzystaniem najlepszej dostępnej fachowej wiedzy technicznej oraz z należytym uwzględnieniem charakteru i specyfikacji technicznych obiektów, które mają zostać zlikwidowane, w celu zagwarantowania bezpieczeństwa i jak największej skuteczności działania, a zatem przy uwzględnieniu najlepszych praktyk międzynarodowych i zapewniając konkurencyjne wynagrodzenie wykwalifikowanym pracownikom.
Poprawka 7
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 12
(12)  Litwa oraz Komisja powinny zapewnić skuteczne monitorowanie i kontrolę przebiegu procesu likwidacji w celu uzyskania przez Unię jak największej wartości dodanej ze środków przydzielonych na podstawie niniejszego rozporządzenia, chociaż ostateczna odpowiedzialność za likwidację spoczywa na Litwie. Obejmuje to także skuteczny pomiar postępów i wyników działań, a także wdrażanie środków naprawczych w razie potrzeby.
(12)  Litwa oraz Komisja powinny zapewnić skuteczne monitorowanie i kontrolę przebiegu procesu likwidacji w celu uzyskania przez Unię jak największej wartości dodanej ze środków przydzielonych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Obejmuje to także skuteczne monitorowanie postępów i wyników działań, a także, w razie potrzeby, wdrażanie środków naprawczych wspólnie z Litwą i Unią.
Poprawka 8
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 16
(16)  Program powinien być realizowany w ramach wspólnego wysiłku finansowego Unii i Litwy. Należy ustalić maksymalny próg współfinansowania unijnego zgodnie z praktyką współfinansowania ustaloną w poprzednich programach. Biorąc pod uwagę praktykę porównywalnych programów unijnychwzmocnienie gospodarki litewskiej, od momentu rozpoczęcia programu likwidacji elektrowni Ignalina do końca okresu realizacji działań finansowanych na mocy niniejszego rozporządzenia unijna stawka współfinansowania nie powinna być wyższa niż 80 % kosztów kwalifikowalnych. Pozostałe współfinansowanie powinno zostać przekazane przez Litwę i źródła inne niż budżet Unii, zwłaszcza od międzynarodowych instytucji finansowych i innych dawców.
(16)  Program powinien być realizowany w ramach wspólnego wysiłku finansowego Unii i Litwy. Protokół 4 do traktatu o przystąpieniu z 2003 r. przewiduje, że wkład Unii w ramach programu Ignalina może pokrywać 100 % łącznych wydatków na niektóre środki. Należy ustalić próg współfinansowania unijnego zgodnie z praktyką współfinansowania ustaloną w poprzednich programach. Biorąc pod uwagę wyniki sprawozdania Komisji z 2018 r. w sprawie oceny i realizacji programów pomocy unijnej na rzecz likwidacji obiektów jądrowych w Bułgarii, na Słowacji i na Litwie, a także zobowiązanie polityczne Litwy do wniesienia wkładu w wysokości 14 % całkowitych kosztów likwidacji, unijna stopa współfinansowania, od momentu rozpoczęcia programu likwidacji elektrowni Ignalina do końca okresu realizacji działań finansowanych na mocy niniejszego rozporządzenia, stopa współfinansowania unijnego powinna wynosić 86 % kosztów kwalifikowalnych. Litwa powinna zapewnić pozostałe współfinansowanie z innych źródeł niż budżet Unii. Należy dołożyć starań, aby przyciągnąć finansowanie z innych źródeł, zwłaszcza od międzynarodowych instytucji finansowych i innych darczyńców.
Poprawka 9
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 16 a (nowy)
(16a)   Poza zakresem programu Ignalina Litwa w dalszym ciągu ponosi ostateczną odpowiedzialność za rozwój i inwestycje w regionie Ignalina, który charakteryzuje się niskimi dochodami i najwyższą stopą bezrobocia w kraju, głównie ze względu na zamknięcie elektrowni jądrowej Ignalina, największego pracodawcy w regionie.
Poprawka 10
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 19
(19)  Program wchodzi w zakres stosowania litewskiego krajowego programu na mocy dyrektywy Rady 2011/70/Euratom.
(19)  Program wchodzi w zakres stosowania litewskiego krajowego programu na mocy dyrektywy Rady 2011/70/Euratom i może wnieść wkład w jego realizację, nie naruszając przepisów tej dyrektywy.
Poprawka 11
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 23 a (nowy)
(23a)   Ze względów historycznych wsparcie finansowe Unii związane z likwidacją reaktora jądrowego Ignalina jest w pełni uzasadnione, ale program nie powinien stanowić precedensu umożliwiającego wykorzystanie unijnych środków przy likwidacji innych reaktorów jądrowych. Każde państwo członkowskie powinno przyjąć etyczne zobowiązanie wobec przyszłych pokoleń do nienakładania nadmiernych obciążeń w odniesieniu do wypalonego paliwa jądrowego i odpadów promieniotwórczych, w tym wszelkich odpadów promieniotwórczych, których należy się spodziewać w związku z likwidacją istniejących obiektów jądrowych. Podstawą polityki krajowej musi być zasada „zanieczyszczający płaci”.
Poprawka 12
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 23 b (nowy)
(23b)   W zaleceniu Komisji 2006/851/Euratom wskazano, że zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci” w okresie eksploatacji instalacji nuklearnych operatorzy powinni zgromadzić adekwatne zasoby finansowe przeznaczone na późniejsze koszty likwidacji.
Poprawka 13
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1
1.  Celem ogólnym programu jest pomoc Litwie w realizacji likwidacji elektrowni jądrowej Ignalina, ze szczególnym naciskiem na zarządzanie wyzwaniami dotyczącymi bezpieczeństwa radiacyjnego likwidacji elektrowni jądrowej Ignalina, przy jednoczesnym zapewnieniu szerokiego rozpowszechniania we wszystkich państwach członkowskich UE uzyskanej w ten sposób wiedzy na temat likwidacji obiektów jądrowych.
1.  Celem ogólnym programu jest odpowiednia pomoc Litwie w bezpiecznej likwidacji elektrowni jądrowej Ignalina, ze szczególnym naciskiem na zarządzanie wyzwaniami dotyczącymi bezpieczeństwa radiacyjnego tej likwidacji, w tym tymczasowego składowania wypalonego paliwa jądrowego.
Poprawka 14
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 2
2.  Celem szczegółowym programu jest przeprowadzenie demontażu i dekontaminacji urządzeń oraz wałów reaktorów w Ignalinie zgodnie z planem likwidacji, dalsze bezpieczne gospodarowanie odpadami pochodzącymi z likwidacji i odpadami odziedziczonymi, a także rozpowszechnianie zgromadzonej wiedzy wśród zainteresowanych stron w UE.
2.  Głównym celem programu jest przeprowadzenie demontażu i dekontaminacji urządzeń oraz wałów reaktorów w Ignalinie zgodnie z planem likwidacji oraz dalsze bezpieczne gospodarowanie odpadami pochodzącymi z likwidacji i odpadami odziedziczonymi.
Poprawka 15
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 2 a (nowy)
2a.  Uzupełniającym celem programu jest zapewnienie upowszechnienia wiedzy na temat likwidacji obiektów jądrowych na szeroką skalę we wszystkich państwach członkowskich UE. Cel uzupełniający powinien być finansowany z programu pomocy finansowej na rzecz likwidacji obiektów jądrowych i gospodarowania odpadami promieniotwórczymi (COM (2018)467).
Poprawka 16
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 3
3.   Dokładny opis celu szczegółowego przedstawiono w załączniku I. Komisja może, w drodze aktów wykonawczych, zmienić załącznik I zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 12 ust. 2.
3.   Szczegółowy opis głównego celu znajduje się w załączniku I.
Poprawka 17
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – ustęp 1
1.  Pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–2027 wynosi 552 000 000 EUR według cen bieżących.
1.  Pula środków finansowych na realizację programu w latach 2021–2027 wynosi 780 000 000 EUR według cen bieżących, przeznaczonych na osiągnięcie głównego celu programu, czyli działania likwidacyjne.
Poprawka 18
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 7 – akapit 1
Ogólna maksymalna stopa dofinansowania unijnego mająca zastosowanie w ramach programu nie przekracza 80 %. Pozostałe finansowanie powinno zostać przekazane przez Litwę i źródła inne niż budżet Unii.
Ogólna stopa dofinansowania unijnego mająca zastosowanie w ramach programu wynosi 86 %. Pozostałe finansowanie powinno zostać przekazane przez Litwę i źródła inne niż budżet Unii.
Poprawka 19
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik I – ustęp 4
4.  Główne wyzwania w zakresie bezpieczeństwa radiacyjnego w okresie finansowania 2021–2027 są objęte działaniami w ramach pozycji P.1, P.2 i P.4. W szczególności demontaż rdzenia reaktorów jest ujęty w pozycji P.2.Mniej istotne wyzwania ujęte są w ramach pozycji P.3, natomiast pozycje P.0 i P.5 obejmują działania związane z likwidacją.
4.  Główne wyzwania w zakresie bezpieczeństwa radiacyjnego w okresie finansowania 2021–2027 są objęte działaniami w ramach pozycji P.1, P.2., P.3 i P.4. W szczególności demontaż rdzenia reaktorów jest ujęty w pozycji P.2.Pozycje P.0 i P.5 obejmują działania związane z likwidacją.
Poprawka 20
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik I – ustęp 5 – tabela 1 – pozycja P.3

Tekst proponowany przez Komisję

TABELA 1

#Pozycja

Priorytet

P.3

Postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym

II

Poprawka

TABELA 1

#Pozycja

Priorytet

P.3

Postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym

I

Poprawka 21
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik I – ustęp 7
7.  Trwałe składowanie wypalonego paliwa jądrowego i odpadów promieniotwórczych w głębokich warstwach geologicznych jest wyłączone z zakresu programu i musi zostać opracowane przez Litwę w krajowym programie gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi zgodnie z wymogami dyrektywy Rady 2011/70/Euratom.
7.  Mimo że trwałe składowanie wypalonego paliwa jądrowego i odpadów promieniotwórczych w głębokich warstwach geologicznych jest wyłączone z zakresu programu na lata 2021–2027, w odpowiednim czasie Litwa i Unia powinny rozpocząć konsultacje dotyczące możliwości włączenia tych działań w zakres programu na mocy kolejnych wieloletnich ram finansowych.

Sprawozdanie roczne z kontroli działalności finansowej EBI w 2017 r.
PDF 475kWORD 65k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie sprawozdania rocznego z kontroli działalności finansowej EBI w 2017 r. (2018/2151(INI))
P8_TA-PROV(2019)0036A8-0479/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając sprawozdanie z działalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) za 2017 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie finansowe za 2017 r. i sprawozdanie statystyczne za 2017 r. EBI,

–  uwzględniając sprawozdania Europejskiego Banku Inwestycyjnego za 2017 r. w sprawie zrównoważonego rozwoju, w sprawie opartej na trzech filarach oceny operacji EBI w UE w 2017 r. oraz w sprawie wyników osiągniętych w 2017 r. poza UE,

–  uwzględniając sprawozdania roczne Komitetu Kontroli i Audytu za 2017 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie w sprawie wdrażania polityki przejrzystości EBI w 2017 r. oraz sprawozdanie dotyczące ładu korporacyjnego za 2017 r.,

–  uwzględniając decyzję Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 1316/2016/TN dotyczącej domniemanych uchybień w polityce przejrzystości Europejskiego Banku Inwestycyjnego(1),

–  uwzględniając przegląd mechanizmu rozpatrywania skarg przeprowadzony w następstwie decyzji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 1316/2016/TN dotyczącej domniemanych uchybień w polityce przejrzystości Europejskiego Banku Inwestycyjnego,

–  uwzględniając sprawozdanie z działalności jednostki EBI odpowiedzialnej za przestrzeganie regulacji za 2017 r. oraz sprawozdanie z działalności Grupy EBI w sprawie zwalczania nadużyć finansowych za 2017 r.,

–  uwzględniając plan operacyjny Grupy Europejskiego Banku Inwestycyjnego na lata 2017–2019,

–  uwzględniając art. 3 i 9 Traktatu o Unii Europejskiej ,

–  uwzględniając art. 15, 126, 174, 175, 208, 209, 271, 308 i 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), załączony do niego Protokół (nr 5) w sprawie statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego, a także załączony do TFUE Protokół (nr 28) w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej,

–  uwzględniając regulamin wewnętrzny Europejskiego Banku Inwestycyjnego,

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie sprawozdania rocznego z kontroli działalności finansowej EBI za rok 2015(2), z dnia 3 maja 2018 r. w sprawie sprawozdania rocznego z kontroli działalności finansowej EBI za rok 2016(3),

–  uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1080/2011/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich na lata 2007–2013(4) oraz decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie udzielenia gwarancji UE dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat poniesionych w związku z działaniami z zakresu finansowania wspierającymi projekty inwestycyjne poza granicami Unii(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1017 z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego i Europejskiego Portalu Projektów Inwestycyjnych oraz zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 i (UE) nr 1316/2013 – Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych(6),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 14 września 2016 r. w odniesieniu do przedłużenia okresu obowiązywania Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) oraz wprowadzenia usprawnień technicznych dla tego Funduszu oraz Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego (COM(2016)0597), (SWD(2016)0297) i (SWD(2016)0298),

–  uwzględniając przeprowadzony przez firmę Ernst & Young audyt ad hoc z dnia 8 listopada 2016 r. dotyczący stosowania rozporządzenia (UE) 2015/1017 („rozporządzenia w sprawie EFIS”),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 28 maja 2018 r. w sprawie zarządzania funduszem gwarancyjnym Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) w 2017 r. (COM(2018)0345 final),

–  uwzględniając przeprowadzoną przez EBI ocenę działania EFIS z czerwca 2018 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 29 czerwca 2018 r.: Kompleksowe sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące wykorzystywania gwarancji UE do celów Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) i działania funduszu gwarancyjnego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) (COM(2018)0497),

–  uwzględniając porozumienie trójstronne z września 2016 r. między Komisją Europejską, Europejskim Trybunałem Obrachunkowym i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym,

–  uwzględniając dokumenty informacyjne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z lipca 2018 r. na temat przyszłości finansów UE: reforma funkcjonowania budżetu UE od lutego 2018 r., oraz wniosek Komisji dotyczący wieloletnich ram finansowych na okres 2021–2027 od lipca 2018 r.,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej oraz opinię przedstawioną przez Komisję Handlu Międzynarodowego (A8-0479/2018),

A.  mając na uwadze, że misją EBI jest przyczynianie się do integracji, zrównoważonego rozwoju oraz spójności gospodarczej i społecznej państw członkowskich przez pozyskiwanie znacznych środków na rynkach kapitałowych oraz przez pożyczanie tych środków na dogodnych warunkach na projekty realizujące cele polityki UE;

B.  mając na uwadze, że EBI znajduje się w centrum wysiłków służących ożywieniu gospodarczemu na poziomie Unii, z dwoma kolejno po sobie następującymi podwyższeniami kapitału oraz za sprawą jego kluczowej roli w realizacji planu inwestycyjnego dla Europy w drodze zarządzania Europejskim Funduszem Inwestycji Strategicznych (EFIS);

C.  mając na uwadze, że EBI powinien przyczyniać się do wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, zrównoważonego zatrudnienia o wysokiej jakości oraz ograniczania nierówności;

D.  mając na uwadze, że regularna i gruntowna ocena zapotrzebowania w różnych sektorach jest kluczowa tak przy wykrywaniu luk inwestycyjnych i barier w poszczególnych regionach, jak i przy rozpoznawaniu zbioru możliwości sprzyjających wzrostowi i tworzeniu miejsc pracy, dalszym wnoszeniu wkładu w osiąganie celów porozumienia paryskiego z 2015 r. oraz odpowiedniej kalibracji charakteru i skali niewydolności rynku, zależnie od występujących czynników zewnętrznych, jak również sektorowych i terytorialnych potrzeb w dziedzinie rozwoju;

E.  mając na uwadze, że rola EBI w tworzeniu efektu mnożnikowego dla środków publicznych jest niezbędna dla utrzymania zdolności reagowania Unii oraz dostosowywania się do nowych tendencji i zagrożeń gospodarczych i środowiskowych oraz niepewności geopolitycznych, przy jednoczesnym usprawnianiu i wzmacnianiu nadzoru Grupy EBI nad ryzykiem i ostrożnościowym zarządzaniu ryzykiem;

F.  mając na uwadze, że w ostatnich latach Grupa EBI przeszła wyraźną zmianę charakteru, wolumenu, profilu ryzyka i złożoności swojej działalności w ramach Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych (EFIS), z tendencją do zwiększenia liczby mniejszych operacji popartych unijną gwarancją w ramach EFIS, a także wyraźnego zwiększenia uprawnień pod zarządem w imieniu Komisji Europejskiej oraz w ramach świadczenia usług doradczych;

G.  mając na uwadze, że brexit wpłynie na fundusze własne, adekwatność kapitałową i przyszłą zdolność EBI do udzielania pożyczek;

H.  mając na uwadze, że EBI powinien tworzyć wartość dodaną przy najwyższym poziomie uczciwości, dobrym zarządzaniu oraz w szczególności, w świetle ustaleń Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w decyzji w sprawie 1316/2016/TN dotyczącej domniemanych uchybień w polityce przejrzystości Europejskiego Banku Inwestycyjnego(7), najwyższym poziomie przejrzystości i rozliczalności, zgodnie z mającą zastosowanie najlepszą praktyką bankową;

I.  mając na uwadze, że zwalczanie wszelkich form prania pieniędzy, finansowania terroryzmu i szkodliwych praktyk podatkowych powinno niezmiennie pozostawać priorytetem EBI;

J.  mając na uwadze, że na dzień 31 grudnia 2017 r. udziałowcami Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI) byli EBI (58,5 %), Unia reprezentowana przez Komisję Europejską (29,7 %) oraz 32 instytucje finansowe (11,8 %); mając na uwadze, że większość operacji EFI aktualnie finansowanych jest na podstawie szczegółowych umów upoważniających zawartych z osobami trzecimi;

Rola EBI w zapewnianiu strategicznych inwestycji publicznych tworzących wartość dodaną

1.  wskazuje, że inwestycje publiczne wciąż są konieczne do wypełnienia luk inwestycyjnych w różnych sektorach utrzymujących się poniżej poziomów sprzed kryzysu w najbardziej wrażliwych państwach członkowskich oraz krajach objętych polityką spójności, w celu dalszego zażegnywania skutków kryzysu oraz pobudzania długofalowego i trwałego wzrostu, zatrudnienia i spójności w Unii;

2.  odnotowuje, że łączny kapitał subskrybowany EBI wynosi 243 mld EUR; zauważa, że udziałowcami EBI są wszystkie państwa członkowskie, które oprócz kapitału wpłaconego zobowiązują się również do zapewnienia dodatkowego kapitału na żądanie; zwraca uwagę, że czterema największymi udziałowcami są Niemcy, Francja, Włochy i Zjednoczone Królestwo, które wpłacają po 39,14 mld EUR, tj. 16,11 % łącznej kwoty;

3.  odnotowuje, że zgodnie ze strategią operacyjną EBI jego zadaniem jest wspieranie europejskich celów strategicznych, takich jak przywrócenie konkurencyjności UE oraz długoterminowy wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy, ułatwianie MŚP dostępu do finansowania, ochrona środowiska i sprzyjanie transformacji energetyki poprzez finansowanie projektów związanych z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowywaniem się do niej, zaradzenie kryzysowi miejsc pracy, w obliczu którego stoi młodsze pokolenie UE, wspieranie projektów z zakresu infrastruktury oraz przyczynianie się do łagodzenia przyczyn migracji;

4.  uważa, że EBI ma do odegrania istotną rolę finansową, która może przynieść znaczące rezultaty pod względem eliminacji nierówności w Unii, oraz wzywa EBI do skoncentrowania się na inwestycjach, które przyczyniają się do osiągania celów porozumienia paryskiego z 2015 r. i zwiększają konkurencyjność i równość szans oraz wspierają politykę spójności w mniej rozwiniętych regionach;

5.  wzywa EBI do dalszego wypełniania powracających luk inwestycyjnych i bieżących strukturalnych niewydolności rynku poprzez zaprojektowanie całościowej średnio- i długoterminowej strategii wydatków, ułatwiania współfinansowania na szczeblu krajowym oraz planów inwestycyjnych m.in. na rzecz regionów i miejsc w Unii, które charakteryzują się niskimi dochodami i napotykają więcej barier inwestycyjnych;

6.  podkreśla, że priorytety EBI określone w planie działań na lata 2017–2019 powinny koncentrować się na skutecznej realizacji celów strategii „Europa 2020” w zakresie inteligentnego i zrównoważonego rozwoju;

7.  podkreśla, że warunki udzielania pożyczek przez EBI powinny ułatwiać rozwój peryferyjnych regionów UE poprzez wspieranie wzrostu i zatrudnienia; apeluje do EBI o znaczne wzmocnienie mechanizmu udzielania pomocy technicznej i doradztwa finansowego władzom lokalnym i regionalnym na etapie poprzedzającym zatwierdzenie projektu, by zwiększyć dostępność pożyczek i objąć działaniami wszystkie państwa członkowskie, a zwłaszcza te, w których odsetek zatwierdzanych projektów jest niższy;

8.  zachęca EBI do kształtowania zrównoważonych wariantów finansowania lub zapewniania funduszy i sprzyjającego otoczenia inwestycyjnego, które odzwierciedla unijne zobowiązania i cele polityki, tak aby sprzyjać spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz innowacjom w Unii, a także umacniać społeczny i środowiskowy wymiar inwestycji EBI przez wypełnianie luki inwestycyjnej w sektorze socjalnym i w sektorze bezpieczeństwa infrastrukturalnego; wzywa EBI, aby w przypadku projektów infrastrukturalnych o dużej skali uwzględniał wszystkie wynikające z nich zagrożenia wywierające wpływ na środowisko oraz aby finansował tylko te projekty, które wykazały prawdziwą wartość dodaną dla lokalnej ludności oraz dla środowiska, społeczeństwa i gospodarki; podkreśla znaczenie ścisłego monitorowania potencjalnych zagrożeń związanych z korupcją i nadużyciami w tym zakresie, a także znaczenie przeprowadzania dokładnych ocen ex-ante i ex-post w odniesieniu do projektów, które mają być finansowane;

9.  zachęca EBI do ciągłego informowania zainteresowanych stron o możliwościach finansowych i świadczenia odpowiednich usług doradczych wtedy, gdy jest to konieczne, mimo że instrumenty EBI są napędzane popytem;

10.  podkreśla, że w ramach prowadzonych negocjacji dotyczących wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej konieczne jest wypracowanie szczegółowych rozwiązań dotyczących wszystkich zobowiązań tego państwa wobec EBI w celu zachowania zdolności EBI do osiągania wyznaczonych mu celów;

Stymulowanie inwestycji w kluczowych obszarach strategicznych

11.  zwraca uwagę, że zgodnie ze sprawozdaniem finansowym EBI za 2017 r. zatwierdzone pożyczki na rok 2017 wynosiły 69,9 mld EUR (62,6 mld EUR w UE i 7,3 mld EUR poza UE), co jest kwotą niższą w porównaniu z ostatnimi 5 latami (2013–2016), nieosiągającą 70 mld EUR, przy czym utrzymuje się ona w 10-procentowym marginesie elastyczności przewidzianym w planie operacyjnym EBI; zwraca ponadto uwagę na stabilność i dobrą jakość portfela kredytowego EBI, z udziałem kredytów o obniżonej wartości wynoszącym 0,3 % całkowitego portfela kredytowego, podobnie jak w 2016 r.;

12.  zauważa, że Unia Europejska udziela gwarancji EBI, co jest standardowym rozwiązaniem w przypadku powoływanych przez państwa instytucji finansowych, które mają na celu realizację celów publicznych; sytuacja ta wymaga jednak prowadzenia jak najbardziej odpowiedzialnej polityki kredytowej, aby środki finansowe były efektywnie wydatkowane z korzyścią dla Unii, jej państw członkowskich oraz interesu publicznego; wzywa EBI, który działa na podstawie mandatu na rzecz rozwoju, by lepiej dbał o zgodność z celami Unii w dziedzinie środowiska i polityki społecznej oraz z celami zrównoważonego rozwoju ONZ, w tym w ramach współfinansowanych projektów lub wkładów w fundusze inwestycyjne i prywatne fundusze kapitałowe;

13.  ponownie wyraża zaniepokojenie, że 80 % ogółu inwestycji EBI wewnątrz UE trafiło do połowy państw członkowskich, natomiast pozostałe 14 państw uzyskało zaledwie 10 % tych inwestycji; ponadto ponownie stwierdza, że trzy państwa członkowskie uzyskały odpowiednio 16 %, 15 % i 11 % ogółu inwestycji; zwraca się do Banku o zawarcie w sprawozdaniu informacji o inwestycjach w regionach o niskich dochodach i wysokich dochodach, na podstawie własnego badania inwestycji (EIBIS) i z uwzględnieniem potencjalnego skutku w postaci wypełnienia luk inwestycyjnych i zniesienia barier w mniej sprzyjających inwestycjom regionach UE;

14.  zachęca EBI do odpowiedniego ponownego przeanalizowania szacowanych inwestycji w przeliczeniu na mieszkańca oraz rankingu państw członkowskich, ponieważ zaktualizowane dane liczbowe zdają się odzwierciedlać ranking ogólnie odpowiadający rankingowi pod względem kwot bezwzględnych uzyskanych przez państwa członkowskie;

15.  odnotowuje ponadto, że zgodnie z rocznym sprawozdaniem EFI za 2017 r., w 2017 r. EFI zawarł transakcje na łączną kwotę 9,3 mld EUR, w porównaniu z 9,45 mld EUR w 2016 r., uzyskując środki finansowe w wysokości 35,4 mld EUR na wsparcie MŚP oraz spółek o średniej kapitalizacji w Europie;

16.  odnotowuje, że środki finansowe przeznaczane przez Grupę EBI na wsparcie realizacji celów polityki publicznej UE w 2017 r. zarówno wewnątrz, jak i poza UE wynosiły odpowiednio (i) 13,8 mld EUR na innowacje i umiejętności, (ii) 18 mld EUR na infrastrukturę, (iii) 16,7 mld EUR na projekty dotyczące środowiska oraz (iv) 29,6 mld EUR na MŚP i spółki o średniej kapitalizacji; podkreśla, że inwestycje w MŚP, przedsiębiorstwa typu start-up, badania naukowe, innowacje, gospodarkę cyfrową i efektywność energetyczną są najistotniejszym czynnikiem stymulującym ożywienie gospodarcze w UE oraz wspierającym tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy ze względu na znaczenie, jakie mają dla gospodarki lokalnej i krajowej oraz wpływ, jaki na nie wywierają;

17.  zwraca uwagę, że w 2017 r. wewnątrz Unii EBI udzielił pożyczek o łącznej wartości 18,24 mld EUR na horyzontalny cel spójności gospodarczej i społecznej, a Bank osiągnął poziom 29,6 % z docelowych 30 % inwestycji przeznaczonych na ten cel;

18.  zauważa, że EBI przeznaczył 25 % całkowitego finansowania na projekty związane ze zmianą klimatu, a udział ten wzrośnie do 2020 r. do 35 %; tendencję tę należy ocenić pozytywnie, przy czym należy zauważyć, iż wspierane projekty powinny osiągać efektywność nie tylko w zakresie przeciwdziałania zmianom klimatycznym, ale również i pod względem finansowym;

19.  zauważa, że wewnątrz Unii przeznaczono 16,58 mld EUR na horyzontalny cel działań w dziedzinie klimatu, przez co EBI przyczynił się do realizacji zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego z 2015 r. oraz do globalnego zrównoważonego rozwoju; zachęca EBI do utrzymania wysokiego poziomu ambicji w tej dziedzinie;

20.  przyjmuje z zadowoleniem zobowiązanie EBI na rzecz dostosowania do 2020 r. prowadzonych operacji do celów porozumienia paryskiego z 2015 r.; w świetle niedawnego sprawozdania w sprawie zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli wzywa EBI do dokonania przeglądu swojej strategii klimatycznej, aby dostosować ją do celu ograniczenia wzrostu temperatury na świecie do 1,5°C;

21.  zachęca EBI, aby wzmocnił swoją działalność na Bałkanach Zachodnich, ponieważ kraje tego regionu mają strategiczne znaczenie dla Unii Europejskiej, a zwiększenie działalności kredytowej i inwestycyjnej jest przy tym kluczowe;

22.  odnotowuje bieżący przegląd kryteriów EBI dotyczących udzielania pożyczek w dziedzinie energetyki; oczekuje, że przegląd ten będzie zgodny z porozumieniem paryskim z 2015 r.; ponawia swój apel do EBI o priorytetowe traktowanie udzielania pożyczek na rzecz zapewniających efektywność energetyczną i wykorzystywanych na małą skalę zdecentralizowanych odnawialnych źródeł energii oraz o przedstawienie ambitnego planu zaprzestania finansowania projektów przewidujących wykorzystanie paliw kopalnych; apeluje do EBI, aby dążył do zdobycia pozycji lidera w dziedzinie działań związanych z klimatem oraz zwiększył inwestycje w sektorze odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej, a także by uznał powyższy cel za priorytet w ramach przeglądu kryteriów udzielania pożyczek w dziedzinie energetyki;

23.  w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje rolę EBI w emisji obligacji „odpowiedzialnych środowiskowo” (lub 4,29 mld EUR w porównaniu z 3,8 mld EUR w 2016 r.), nawiązującą do zaangażowania banku w działania na rzecz klimatu poprzez zwiększenie inwestycji w efektywność energetyczną i w niewielkie projekty w dziedzinie energii odnawialnej, o zwiększonym oddziaływaniu lokalnym i regionalnym;

24.  jest zdania, że EBI powinien nadal zwiększać swoją rolę we wspieraniu zrównoważonego rozwoju oraz że działania w dziedzinie klimatu powinny koncentrować się głównie na czystym transporcie, wytwarzaniu energii, ograniczeniu zużycia energii (na ogrzewanie, transport i produkcję), czystej produkcji przemysłowej oraz zrównoważonym rolnictwie, oczyszczaniu i dostawach wody oraz na transformacji w dziedzinie środowiska w ogóle;

25.  przypomina, że MŚP stanowią trzon gospodarki europejskiej i dlatego apeluje do EBI o zaradzenie brakowi dostępu MŚP do kredytów poprzez ulepszenie istniejących programów takich jak europejski instrument mikrofinansowy Progress, oraz przez zwiększenie przydzielanych na nie środków; sugeruje ustanowienie bardziej proaktywnych wymogów w zakresie polityki dotyczącej MŚP oraz mikroprzedsiębiorstw dla banków pośredniczących wydatkujących środki EBI;

26.  podkreśla, że EBI, udzielając wsparcia unijnym przedsiębiorstwom za granicą, powinien w odpowiednim stopniu uwzględniać strategię handlową UE, w tym obowiązujące i przyszłe umowy w zakresie wolnego handlu, usług oraz inwestycji; w ramach tych zadań EBI powinien mieć na uwadze w sposób szczególny potrzeby internacjonalizacji europejskich małych i średnich przedsiębiorstw;

27.  przypomina, że część ogólnej działalności pożyczkowej EBI dotyczy operacji poza granicami UE; zauważa, że konieczne jest zapewnienie ścisłej koordynacji i komplementarności zewnętrznej działalności pożyczkowej EBI z planem inwestycji zewnętrznych UE;

28.  dostrzega starania EBI na rzecz przyczynienia się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju i rozwiązania globalnych problemów związanych z migracją, w tym przez uruchomienie obligacji „odpowiedzialnych środowiskowo” na finansowanie osiągania 17 celów zrównoważonego rozwoju ONZ;

Wyniki operacji finansowych EBI

29.  z zadowoleniem odnotowuje opinię Komitetu Kontroli i Audytu, że sprawozdania finansowe przyjęte przez Radę Dyrektorów EBI przedstawiają prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji finansowej Banku na dzień 31 grudnia 2017 r. oraz wyników jego operacji finansowych i przepływów pieniężnych za 2017 r. zgodnie z mającymi zastosowanie standardami rachunkowości;

30.  w kontekście sprawozdania rocznego EBI ponownie wnioskuje jednak, aby EBI prezentował bardziej kompleksowe, szczegółowe i zharmonizowane sprawozdanie roczne z działalności oraz znacznie poprawił sposób prezentowania informacji przez uwzględnienie szczegółowych i wiarygodnych zestawień zatwierdzonych, podpisanych i uruchomionych inwestycji za dany rok oraz wykorzystywanych źródeł finansowania (zasoby własne, EFIS, programy zarządzane centralnie przez UE itp.), a także informacji dotyczących beneficjentów (państw członkowskich, sektora publicznego lub prywatnego, pośredników lub bezpośrednich odbiorców), wspieranych sektorów i wyników ocen ex post;

31.  dostrzega wolumen nowych działań specjalnych podpisanych przez Bank w 2017 r. odpowiadających projektom o wyższym profilu ryzyka, o wartości 18,0 mld EUR (w 2016 r. wartość ta wynosiła 13,1 mld EUR), z czego 2,7 mld EUR na własne ryzyko EBI, a pozostałe 15,3 mld EUR było objęte portfelem ograniczenia ryzyka kredytowego;

32.  zauważa przedstawione w sprawozdaniu wyniki 26 projektów ukończonych w 2017 r. poza UE, wobec których ocena za pomocą ram pomiaru wyników (REM) w odniesieniu do zewnętrznych interwencji umożliwia ewaluację nie tylko wyników spodziewanych, ale także osiągniętych; wskazuje jednak, że jeżeli chodzi o działania wewnątrz UE, przedstawiane są informacje dotyczące wyłącznie potencjalnego wpływu i oczekiwanych wyników nowych operacji podpisanych w 2017 r., na podstawie narzędzia oceny opartej na trzech filarach (3PA); ponawia apel do Banku o uwzględnienie informacji o wynikach ukończonych projektów wewnątrz UE i dostosowanie w tym celu narzędzia 3PA, jeżeli zajdzie taka konieczność;

33.  wyraża przekonanie, że istnieje potrzeba uszczegółowienia kryteriów weryfikacji poziomu dodatkowości EBI w celu lepszego zorientowania finansowania, uniknięcia podwójnego ukierunkowania oraz poszukiwania wszystkich możliwych synergii, gdziekolwiek jest to możliwe;

34.  zachęca do wpierania kultury wyników w EBI poprzez stopniowe ulepszenia, w szczególności przez zawężenie przekrojowych wskaźników wydajności dotyczących wpływu głównych operacji EBI;

35.  zachęca EBI do regularnego przedkładania dowodów na zrównoważenie wyników, skutków i rezultatów za pomocą odpowiednich i aktualnych wskaźników; uważa, że poprawa przydatności i adekwatności wskaźników w tablicy wyników stanowi klucz nie tylko do pokazania zakresu rezultatów i oddziaływań, lecz również do znalezienia zawsze skuteczniejszych sposobów interwencji;

36.  jest zdania, że poza skutecznym poziomem inwestycji zachodzi potrzeba pracy nad trwałością, tj. zdolnością projektu do długotrwałego utrzymania korzyści w postaci środowiskowej, finansowej, gospodarczej lub społecznej (bezpośrednich lub pośrednich) po zakończeniu projektu;

37.  wyraża zadowolenie z powodu przyjęcia przez EBI polityki wyłączającej zatwierdzonej w grudniu 2017 r. oraz wzywa do ścisłego stosowania tego instrumentu, tak aby wyłączyć z finansowania przez EBI klientów zaangażowanych w korupcję lub nadużycia;

Rozwój EFIS

38.  zauważa, że z końcem 2017 r. Grupa EBI (EBI i EFI) podpisała 606 operacji w ramach EFIS na łączną kwotę finansowania wynoszącą 37,4 mld EUR i należy spodziewać się, że operacje te uruchomią inwestycje o wartości 207,3 mld EUR we wszystkich 28 państwach członkowskich, realizujące wszystkie cele określone w rozporządzeniu EFIS, z rozłożeniem na następujące główne sektory: 30 % na MŚP, 24 % na BIZ, 21 % na sektor energii, 10 % na obszar cyfrowy, 8 % na transport, 4 % na infrastrukturę społeczną oraz 4 % na środowisko i zasobooszczędność; wzywa EBI do zminimalizowania inwestycji w sektory i projekty wysokoemisyjne oraz do zwiększenia udziału inwestycji na rzecz poprawy stanu środowiska i zasobooszczędności;

39.  zwraca uwagę, że od 31 grudnia 2017 r., w ramach obszaru infrastruktury i innowacji (IIW) EBI podpisał 278 operacji na łączną kwotę finansowania wynoszącą 27,4 mld EUR, co do których oczekuje się, że uruchomią inwestycje o wartości 131,4 mld EUR w 27 państwach członkowskich, a w ramach obszaru MŚP (SMEW) EFI podpisał operacje z 305 pośrednikami finansowymi, na łączną kwotę finansowania EFI wynoszącą prawie 10 mld EUR, co do których oczekuje się, że uruchomią inwestycje o wartości 76 mld EUR we wszystkich 28 państwach członkowskich UE; zauważa, że do końca roku 2017 łącznie 135 785 przedsiębiorstw już otrzymało finansowanie z EFIS w ramach SMEW i udało się utworzyć lub wesprzeć utworzenie 1,5 mln miejsc pracy;

40.  przypomina, że rzeczywistą wartość inwestycji uruchomionych przez EFIS można zmierzyć dopiero na końcu okresu inwestowania, mając na uwadze, że szacowany globalny efekt mnożnikowy 606 transakcji zatwierdzonych i podpisanych w ramach EFIS na koniec 2017 r. wynosi 13,53x , czyli nieznacznie poniżej wstępnego założenia i celu 15x, przyjętego przy wprowadzaniu EFIS; zwraca uwagę, że informacje o uzyskaniu mnożników porównawczych są aktualnie rozpowszechniane wśród służb EBI i zaleca, by informacje te zostały zebrane w osobnym dokumencie;

41.  zauważa, że nie doszło do uruchomienia gwarancji z budżetu Unii w związku z działaniami, w przypadku których nie wywiązano się z zobowiązań;

42.  zwraca uwagę, że przekroczono ustalone przez radę kierowniczą EFIS indykatywne limity koncentracji geograficznej wymagające, by na koniec okresu inwestowania udział inwestycji IIW (pod względem podpisanych operacji) w dowolnych trzech państwach członkowskich łącznie nie przekraczał 45 % całego portfela inwestycji EFIS – ponieważ na dzień 31 grudnia 2017 r. trzy państwa członkowskie o największej liczbie podpisanych operacji (Francja, Włochy i Hiszpania) osiągnęły łącznie około 47 % całości portfela; wskazuje, że wciąż istnieje pole do poprawy, jeżeli chodzi o rozszerzenie rozdziału terytorialnego środków EFIS, przy jednoczesnym szerszym rozpowszechnianiu możliwości inwestycyjnych;

43.  odnotowuje przeprowadzoną ocenę EFIS i poczynione w niej ustalenia, że operacje związane z działaniami specjalnymi EFIS i poza EFIS mają podobne profile ryzyka, a połączenie EFIS, funduszy ESI i dotacji w ramach instrumentu „Łącząc Europę” pozostaje ograniczone, natomiast istnieje ryzyko, że EFIS wyprze instrumenty finansowe funduszy ESI; oczekuje, że podczas wdrażania EFIS 2.0 wyeliminowane zostaną niedociągnięcia i zagrożenia stwierdzone podczas oceny EFIS;

44.  z zadowoleniem przyjmuje poprawę przejrzystości za sprawą publikacji decyzji komitetu inwestycyjnego EFIS oraz dokumentów przyjmowanych przez radę kierowniczą wraz z protokołami posiedzeń;

45.  zachęca do większej synergii między EFIS a krajowymi bankami prorozwojowymi, ponieważ koordynacja z krajowymi bankami prorozwojowymi jest działaniem o charakterze stałym, które może przyczynić się do poprawy skuteczności EFIS;

Prawa człowieka

46.  wzywa EBI do ustanowienia strategii w dziedzinie praw człowieka oraz poprawy w zakresie należytej staranności na poziomie projektów w celu identyfikowania i eliminowania zagrożeń związanych z prawami człowieka we wszelkich swoich działaniach i przez cały okres realizacji projektów; ponadto wzywa EBI do ustanowienia skutecznego mechanizmu umożliwiającego obrońcom praw człowieka bezpieczne ostrzeganie banku o pogarszającym się stanie środowiska lub ryzyku konfliktu i działań odwetowych;

Poprawa przejrzystości i rozliczalności w dziedzinie ładu korporacyjnego i działalności EBI

47.  odnotowuje zawarte w sprawozdaniu rocznym uwagi Komitetu Kontroli i Audytu adresowane do Rady Gubernatorów na 2017 r., dotyczące:

   a) istotności zapewnienia długoterminowej solidności i zrównoważoności finansowej EBI oraz utrzymania ratingu AAA w niepewnej sytuacji geopolitycznej, regulacyjnej, makroekonomicznej i dotyczącej polityki gospodarczej;
   b) potrzeby przeglądu i polepszenia środowiska wewnętrznej kontroli i zarządzania ryzykiem Grupy EBI w obliczu zmieniającej się skali i złożoności działalności Grupy EBI;
   c) potrzeby pełnego wdrożenia najlepszej praktyki bankowej, także w obszarach, gdzie wciąż wszechobecne są luki w zgodności z przepisami;
   d) potrzeby przeprowadzenia kompleksowego przeglądu, a następnie reorganizacji zatwierdzeń kredytów i powiązanych procesów decyzyjnych w EBI, ponieważ nie wydaje się, by proces oceny i zatwierdzenia kredytu i odpowiednie otoczenie kontrolne mogły odpowiadać bieżącym potrzebom biznesowym, a ponadto istnieją dowody wywierania presji na służby;

48.  ubolewa wraz z Komitetem Kontroli i Audytu, że EBI nie poczynił jeszcze żadnych postępów na rzecz wyeliminowania obaw wyrażanych w trzech kolejnych latach (2015, 2016 i 2017) na temat dotychczasowego łączenia obowiązków w przypadku niektórych członków Komitetu Zarządzającego; w pełni zgadza się z zaleceniem Komitetu Kontroli i Audytu, że wszyscy członkowie Komitetu Zarządzającego EBI powinni móc działać obiektywnie, krytycznie i niezależnie, oraz że należy znieść niekonwencjonalne połączenia obowiązków, takie jak odpowiedzialność za nadzór zarówno w pierwszej, jak i drugiej linii działań obronnych;

49.  w związku z powyższym zwraca się do EBI o poważne uwzględnienie tego zalecenia i zapewnienie przejrzystego podziału obowiązków na szczeblu Komitetu Zarządzającego; przyjmuje z zadowoleniem zainicjowaną reformę mającą na celu zmianę struktury zarządzania EBI;

50.  wzywa EBI do wypełnienia istniejących luk w mających zastosowanie ramach najlepszej praktyki bankowej i oczekuje, że ramy te wejdą w pełni w życie w 2008 r., ponieważ ich wdrożenie uważa się za warunek wstępny zachowania kondycji i stabilności finansowej EBI;

51.  wyraża zaniepokojenie konkluzją Komitetu Kontroli i Audytu, że gwałtownemu rozrostowi działalności EBI i zdolności związanej z realizacją EFIS, mandatów pod zarządem w imieniu osób trzecich oraz świadczenia usług doradczych, niekoniecznie towarzyszyło odpowiednie dostosowanie struktur lub procesów biznesowych; zwraca uwagę, że w 2017 r. Komitet Kontroli i Audytu podtrzymał pięć spośród zaleceń z lat 2015 i 2016, dotyczących kontroli wewnętrznej i otoczenia ryzyka; wzywa EBI do wdrożenia tych zaleceń w trybie priorytetowym oraz do zapewnienia, by procesy wewnętrzne, cyberbezpieczeństwo i zarządzanie ryzykiem odpowiadały nowym i rosnącym potrzebom i wyzwaniom Grupy EBI;

52.  uważa, że EBI powinien zwiększyć przejrzystość swoich działań nie tylko wobec Parlamentu Europejskiego, ale również wobec upoważnionych instytucji państw członkowskich; uznaje za słuszne, że demokratyczni przedstawiciele powinni posiadać więcej informacji na temat działalności EBI;

53.  uważa, że istnieje pole do poprawy w dziedzinie przejrzystości, zarówno na szczeblu organów zarządzających, jak i operacyjnym; ponownie zwraca uwagę na potrzebę systematycznego ujawniania dokumentów w sprawie oceny opartej na trzech filarach oraz ram pomiaru wyników: zwraca się o przedstawienie jawnych informacji z protokołów posiedzeń Komitetu Zarządzającego i Rady Gubernatorów; z uznaniem odnotowuje, że w 2017 r. EBI zapoczątkował publikowanie protokołów z posiedzeń Rady Dyrektorów, oświadczenia dyrektorów o braku konfliktu interesów oraz niektórych informacji dotyczących projektów, mianowicie ocen oddziaływania na środowisko;

54.  powtarza, że przejrzystość, należyta staranność oraz kontrola w toku realizacji polityk unijnych nie tylko prowadzi do wzmocnienia ogólnej odpowiedzialności i rozliczalności korporacyjnej EBI, z wyraźnym przeglądem rodzajów pośredników finansowych i beneficjentów końcowych w oparciu o dogłębną analizę due diligence oraz politykę „znaj swojego klienta”, lecz także przyczynia się do poprawy ogólnej skuteczności i trwałości finansowanych projektów;

55.  ponawia swój apel do EBI o rozszerzenie zakresu publikowanych informacji na potrzeby projektów realizowanych przez pośredników o informacje o końcowych fazach projektów, które mogą umożliwić ocenę skutków gospodarczych i społecznych inwestycji Banku;

56.  powtarza, że proces zarządzania powinien lepiej uwzględniać wyniki dialogu lub konsultacji z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego lub konkretne interesy bądź obawy podmiotów lokalnych i regionalnych, w dążeniu do ustanowienia bardziej świadomego i prawnie uzasadnionego demokratycznego procesu decyzyjnego;

57.  wyraża zaniepokojenie, że Europejski Trybunał Obrachunkowy w swoim rocznym sprawozdaniu wykazał poważne braki dotyczące działalności Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego, wskazując na nieprawidłowość polegającą na tym, że instytucje audytowe państw członkowskich miały obowiązek kontrolowania udzielania ulg dla MŚP, ale przepisy nie uprawniały ich do przeprowadzenia kontroli na miejscu;

58.  odnotowuje, że spośród 30 projektów sprawdzonych przez Trybunał Obrachunkowy w przypadku pięciu podmiotów korzystających z ulg zatwierdzono kredyt bez potwierdzenia ich statusu MŚP; według Trybunału Obrachunkowego projekty te nie kwalifikowały się do wsparcia, a cztery inne kredyty w części lub w całości zostały wykorzystane do działalności niepodlegającej tego typu wsparciu;

59.  przyjmuje z zadowoleniem fakt, że problemy wykryte przez Trybunał Obrachunkowy teoretycznie można rozwiązać w drodze nowelizacji rozporządzenia finansowego; zwraca się do EBI, aby w następnym rocznym raporcie ustosunkowała się do kwestii nieścisłości przepisów oraz kwestii, czy nowe rozporządzenie finansowe w przyszłości umożliwi instytucjom audytowym państw członkowskich kontrolę na poziomie końcowych podmiotów korzystających ze wsparcia;

60.  wyraża zadowolenie z powodu przyjęcia w styczniu 2017 r. przez Radę Dyrektorów podejścia przejściowego do polityki EBI wobec wadliwie uregulowanych, nieprzejrzystych i niechętnych współpracy jurysdykcji, ale oczekuje, że powinno ono prowadzić do zmiany tej polityki w celu ulepszenia podatkowej należytej staranności EBI w kontekście pożyczek zewnętrznych, wraz ze zmienionymi ramami grupy EBI dotyczącymi przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu;

61.  apeluje do EBI o przeprowadzenie odpowiedniej korporacyjnej analizy due diligence i analizy integralności w celu ustalenia prawdziwych właścicieli wszystkich swoich klientów i operacji, a także przedsiębiorstw będących beneficjentami końcowymi inwestycji EBI w fundusze kapitałowe; wzywa EBI do ujawnienia na swojej stronie internetowej danych dotyczących własności rzeczywistej swoich klientów, tak aby zwiększyć przejrzystość swoich operacji i pomóc w zapobieganiu korupcji i konfliktom interesów;

62.  zgodnie z konkluzjami Rady przyjętymi w dniu 25 maja 2018 r. w sprawie standardowego zapewnienia dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych z państwami trzecimi, wzywa EBI do wzmocnienia powiązań między finansowaniem EBI a dobrym zarządzaniem w kwestiach podatkowych; uważa, że EBI powinien dalej przyczyniać się do rozwoju najlepszych praktyk w zakresie uczciwego opodatkowania przez przeciwdziałanie uchylaniu się od opodatkowania i unikaniu opodatkowania; apeluje do EBI o przyjęcie odpowiedzialnej polityki podatkowej wykluczającej finansowanie przez EBI klientów uwikłanych w procedery unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania lub działających za pośrednictwem rajów podatkowych; apeluje do EBI o włączenie standardowych zapisów i klauzul dotyczących dobrego zarządzania w jego umowy ze wszystkimi wybranymi pośrednikami finansowymi;

63.  podkreśla, że zmienione upoważnienie EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich jasno określa, iż czarna lista UE jest wiążąca dla Banku, a operacje EBI nie mogą wspierać projektów mających związek z praniem pieniędzy, finansowaniem terroryzmu, unikaniem opodatkowania, oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania;

64.  zauważa, że na koniec 2017 r. EBI prowadził dochodzenia w 136 sprawach o nadużycia, przy czym trzy najczęstsze zarzuty stanowią: oszustwo (53,7 %), korupcja (25,5 %) i zmowa (10,7 %);

65.  zwraca uwagę, że fundusze EBI były wykorzystywane przez przedsiębiorstwa uwikłane w skandal dotyczący emisji, w szczególności przez przedsiębiorstwo Volkswagen, w związku z czym środki te mogły zostać wykorzystane do finansowania nieetycznej i nielegalnej działalności;

66.  zwraca uwagę, że liczba nowych dopuszczalnych skarg wzrosła z 84 w 2016 r. do rekordowych 102 w 2017 r., a w 2017 r. rozpoznano łącznie 173 skargi; odnotowuje, że 38 skarg otrzymanych w 2017 r. dotyczy dwóch projektów inwestycyjnych EBI: rurociągu transadriatyckiego oraz drogi dojazdowej do portu w Mombasie (Kenia);

67.  odnotowuje przegląd polityki EBI dotyczącej mechanizmu rozpatrywania skarg oraz włączenie przykładów wskazanych przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich do definicji niewłaściwego administrowania, która obejmuje formy wadliwego lub nieudolnego administrowania, takie jak nieprawidłowości administracyjne, bezprawna dyskryminacja, nieuzasadnione odmowy udzielenia informacji, nadużywanie władzy i zbędna zwłoka; wyraża jednak zaniepokojenie z powodu pozostałych wyników przeglądu;

68.  ubolewa, że EBI nie uwzględnił obaw Parlamentu dotyczących przeglądu mechanizmu rozpatrywania skarg EBI, wyrażonych w ust. 86 rezolucji z dnia 3 maja 2018 r. w sprawie sprawozdania rocznego z kontroli działalności finansowej EBI za rok 2016; wyraża głębokie zaniepokojenie, że zatwierdzony zmieniony mechanizm rozpatrywania skarg stwarza poważne zagrożenie dla jego niezależności i przejrzystości jego dochodzeń i ustaleń; wzywa EBI do zapewnienia, aby kierownik wydziału mechanizmu rozpatrywania skarg EBI był w stanie podejmować wszelkie decyzje dotyczące dopuszczalności i kwalifikowalności skargi w sposób niezależny od innych służb, a procedury rekrutacji kandydatów na stanowisko kierownika wydziału mechanizmu rozpatrywania skarg były bardziej przejrzyste;

69.  odnotowuje decyzję Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 23 maja 2018 r. w sprawie nr 1316/2016 TN dotyczącej zarzucanych uchybień w polityce przejrzystości Europejskiego Banku Inwestycyjnego i zwraca się do Banku o wprowadzenie zalecanych przez Rzecznika ulepszeń dotyczących zniesienia domniemania nieujawnienia dotyczącego dokumentów zgromadzonych i utworzonych podczas kontroli, dochodzeń i audytów, a także przeredagowania odpowiednich postanowień polityki EBI w zakresie przejrzystości dotyczących pożyczek udzielanych przez pośredników i terminów rozpatrywania wniosków o udzielenie informacji;

70.  przypomina o potrzebie zaostrzenia norm dotyczących konfliktu interesów oraz jasnych, ścisłych i przejrzystych kryteriów, aby zapobiegać wszelkim formom wywierania wpływu lub przejawom braku obiektywizmu w mechanizmie udzielania pożyczek; ponownie stwierdza, że EBI musi niezwłocznie dokonać zmiany kodeksu postępowania w celu zapewnienia, by jego wiceprzewodniczący nie byli odpowiedzialni za operacje w państwach członkowskich pochodzenia, gdyż stanowi to zagrożenie dla niezależności tej instytucji; wzywa EBI do uwzględnienia zaleceń Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich i do zmiany kodeksu postępowania w celu lepszego zapobiegania konfliktom interesów w organach zarządzających EBI oraz potencjalnym problemom związanym z przepływem pracowników między sektorem publicznym a prywatnym;

71.  oczekuje, że poddawana obecnie przeglądowi polityka EBI w zakresie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia będzie ambitna i ustanowi wysokie standardy; wzywa EBI do uwzględnienia w ramach wspomnianego przeglądu zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne osoby zgłaszające przypadki naruszenia, a także do ustanowienia jasnych i wyraźnych procedur, harmonogramów i wytycznych, aby jak najlepiej ukierunkowywać działania osób zgłaszających przypadki naruszenia i chronić je przed odwetem;

Kontrola Parlamentu Europejskiego

72.  popiera stanowisko Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, zgodnie z którym Trybunał należy upoważnić do kontrolowania wszystkich operacji EBI, w tym tych, w których EBI wykorzystuje środki nieobjęte budżetem UE;

73.  wzywa Komisję Kontroli Budżetowej do organizowania corocznych warsztatów/wysłuchania w sprawie działalności i kontroli operacji EBI, aby zapewnić Parlamentowi dodatkowe istotne informacje wspomagające kontrolę EBI i jego operacji;

Działania następcze w wyniku zaleceń Parlamentu

74.  ponawia apel do EBI o przedstawienie sprawozdania w sprawie aktualnej sytuacji i statusu wcześniejszych zaleceń wydanych przez Parlament w swoich corocznych rezolucjach, szczególnie w odniesieniu do:

   a) wpływu jego działalności kredytowej i uzyskanych rezultatów;
   b) zapobiegania konfliktom interesów w szczególności dotyczącym członków Komitetu Inwestycyjnego EFIS i Rady Dyrektorów EBI oraz zaostrzenia norm dotyczących konfliktu interesów w odpowiednim regulaminie, zwłaszcza regulaminie zarządu i Rady Dyrektorów;
   c) przejrzystości i ujawniania informacji w odniesieniu do roli pośredników i odbiorców końcowych w systemie zlecania wykonawstwa i podwykonawstwa w związku z zapobieganiem unikaniu opodatkowania, oszustwom i korupcji;

o
o   o

75.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/95520
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0138.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0198.
(4) Dz.U. L 280 z 27.10.2011, s.1.
(5) Dz.U. L 135 z 8.5.2014, s.1.
(6) Dz.U. L 169 z 1.7.2015, s. 1.
(7) https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/95520


Transgraniczne roszczenia o zwrot dzieł sztuki i dóbr kultury zagrabionych podczas konfliktów zbrojnych i wojen
PDF 363kWORD 60k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie transgranicznych roszczeń o zwrot dzieł sztuki i dóbr kultury zagrabionych podczas konfliktów zbrojnych i wojen (2017/2023(INI))
P8_TA-PROV(2019)0037A8-0465/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Konwencję haską z 1954 r. o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego i Protokół drugi do niej z marca 1999 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zwrotu zagrabionego mienia społeczności żydowskiej(1) oraz rezolucję z dnia 16 lipca 1998 r. w sprawie zwrotu mienia należącego do ofiar Holocaustu(2),

–  uwzględniając pakiet środków przyjęty w grudniu 2016 r. w celu wzmocnienia zdolności UE do zwalczania finansowania terroryzmu i przestępczości zorganizowanej, opierający się na zobowiązaniach podjętych w planie działania na rzecz zwalczania finansowania terroryzmu z dnia 2 lutego 2016 r. (COM(2016)0050), oraz uwzględniając swoją propozycję dotyczącą rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2017 r. w sprawie przywozu dóbr kultury (COM(2017)0375),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie niszczenia zabytków kultury przez ISIS/Daisz(3),

–  uwzględniając konwencję UNIDROIT dotyczącą skradzionych lub nielegalnie wywiezionych dóbr kultury z dnia 24 czerwca 1995 r.,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/60/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie zwrotu dóbr kultury wyprowadzonych niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego(4),

–  uwzględniając art. 1 Protokołu 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,

–  uwzględniając art. 17 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 116/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie wywozu dóbr kultury(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych(6), w szczególności jego art. 4,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2003 r. w sprawie ram prawnych dla swobodnego przepływu na rynku wewnętrznym towarów, których własność może zostać zakwestionowana(7),

–  uwzględniając ekspertyzę Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej z 2016 r. pt. „Transgraniczne roszczenia o zwrot dzieł sztuki zagrabionych w trakcie konfliktów zbrojnych i wojen oraz alternatywy dla procesów sądowych”,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (8),

–  uwzględniając Konwencję UNESCO z dnia 14 listopada 1970 r. dotyczącą środków zmierzających do zakazu i zapobiegania nielegalnemu przywozowi, wywozowi i przenoszeniu własności dóbr kultury,

–  uwzględniając rezolucję Rady 14232/12 z dnia 4 października 2012 r. w sprawie utworzenia nieformalnej sieci organów ścigania i ekspertów właściwych w dziedzinie dóbr kultury (EU CULTNET),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinię Komisji Kultury i Edukacji (A8-0465/2018),

A.  mając na uwadze, że według Interpolu czarny rynek dzieł sztuki staje się równie lukratywny co sprzedaż narkotyków, broni i towarów podrobionych;

B.  mając na uwadze, że według oceny skutków wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia w sprawie przywozu dóbr kultury od 80 % do 90 % światowej sprzedaży antyków dotyczy towarów z nielegalnego źródła;

C.  mając na uwadze, że dziedzictwo kulturowe stanowi jeden z podstawowych elementów cywilizacji z uwagi, na przykład, na jego symboliczną wartość i pamięć kulturową ludzkości; mając na uwadze, że walczące ugrupowania i podmioty terrorystyczne dokonały w ostatnich latach szeregu zbrodni przeciwko światowemu dziedzictwu kulturowemu na całym świecie, oraz mając na uwadze, że sprzedaje się i przywozi do UE cenne dzieła sztuki, rzeźby i przedmioty archeologiczne z niektórych państw nienależących do Unii, a zyski są prawdopodobnie wykorzystywane do finansowania działalności terrorystycznej; mając na uwadze, że zasadnicze znaczenie ma zdecydowane zobowiązanie się do zwalczania nielegalnego handlu dobrami kultury, takimi jak dzieła zrabowane w czasie konfliktów zbrojnych i wojen w Libii, Syrii i Iraku; mając na uwadze, że dobra kultury mają istotne znaczenie kulturowe, artystyczne, historyczne i naukowe i muszą być chronione przed bezprawnym przywłaszczeniem i grabieżą;

D.  mając na uwadze, że wkrótce po zakończeniu II wojny światowej podjęto próby znalezienia i zwrotu zagrabionego mienia do jego kraju pochodzenia;

E.  mając na uwadze, że należy zapewnić zwrot nielegalnie zakupionych czy wydobytych lub pozyskanych przedmiotów zważywszy na zaangażowanie UE w sprawę sprawiedliwych procesów i odszkodowań dla ofiar, a także konstytucję UNESCO i konwencje w sprawie ochrony dziedzictwa;

F.  mając na uwadze, że w zasadach konferencji waszyngtońskiej na temat dzieł sztuki skonfiskowanych przez nazistów, na forum wileńskim oraz w Deklaracji Terezińskiej w sprawie mienia okresu Holocaustu i innych kwestii podkreślono znaczenie zapewnienia zwrotu poszczególnych nieruchomości; mając na uwadze, że szacunkowa liczba dzieł sztuki, które zostały zwrócone od czasu konferencji waszyngtońskiej, wynosi od 1 000 do 2 000(9); mając na uwadze, że nie ma pełnego wykazu dzieł sztuki, które zostały zwrócone w ostatnich latach;

G.  mając na uwadze, że nadal nie odnaleziono dzieł sztuki i czekają one na powrót do swoich prawowitych właścicieli lub ich spadkobierców; mając na uwadze, że na konferencji waszyngtońskiej w 1998 r. Jonathan Petropoulos oszacował, że w całej Europie skradziono około 650 000 dzieł sztuki, natomiast Ronald Lauder stwierdził, że w tamtym czasie (1998 r.) wciąż nie odnaleziono 11 000 dzieł sztuki o wartości od 10 do 30 mld USD; mając na uwadze, że Konferencja Roszczeniowa – Światowa Organizacja ds. Restytucji Mienia Żydowskiego ogólnie odpowiada, że nie ma dokładnych danych szacunkowych: skradziono około 650 000 dzieł sztuki, z czego nadal nie odnaleziono prawdopodobnie 100 000;

H.  mając na uwadze, że strony sporu wciąż napotykają problemy prawne, z jednej strony ze względu na często bardzo specyficzny charakter ich roszczeń, a z drugiej strony z uwagi na wygaśnięcie powojennych przepisów dotyczących zwrotu majątku, zasadę nieretroakcji stosowaną do norm konwencjonalnych, brak definicji „zagrabionego dzieła sztuki”, przepisy o przedawnieniu roszczeń lub przepisy o nabyciu praw własności przez zasiedzenie oraz dobrej wierze;

I.  mając na uwadze, że roszczenia do zagrabionych dzieł sztuki i dóbr kultury są głównie zgłaszane na podstawie międzynarodowego prawa publicznego; mając na uwadze, że przepisy te muszą zostać uzupełnione silniejszymi przepisami międzynarodowego prawa prywatnego;

J.  mając na uwadze, że niewystarczająco rozwinięty wymiar prawa prywatnego, zarówno na szczeblu międzynarodowym, jak i europejskim, przyczynia się do braku pewności prawnej w sprawach dotyczących transgranicznych zwrotów zagrabionych dzieł sztuki i dóbr kultury, nie tylko odnośnie do zawartych transakcji dotyczących dzieł sztuki zagrabionych przez nazistów, ale również w stosunku do przyszłych przypadków;

K.  mając na uwadze, że nie istnieje prawodawstwo UE, które wyraźnie i kompleksowo regulowałoby roszczenia o zwrot dzieł sztuki i dóbr kultury zagrabionych podczas konfliktów zbrojnych przez osoby prywatne;

L.  mając na uwadze, że UNESCO – we współpracy z dużymi domami aukcyjnymi, muzeami i renomowanymi kolekcjonerami w Europie – prowadzi szeroko zakrojone badania dotyczące pochodzenia tych dzieł, aby móc je zwrócić prawowitym właścicielom;

M.  mając na uwadze, że w celu uzupełnienia bazy danych Interpolu dotyczącej skradzionego mienia Międzynarodowa Rada Muzeów publikuje od ponad dziesięciu lat „czerwone listy” określające kategorie przedmiotów narażonych na nielegalny handel;

1.  ubolewa, że do tej pory praktycznie nie podjęto działań następczych w związku z jego rezolucją w sprawie ram prawnych dla swobodnego przepływu na rynku wewnętrznym towarów, których własność może zostać zakwestionowana; w rezolucji tej Parlament wezwał Komisję do przeprowadzenia analizy szeregu aspektów związanych z przepisami prawa cywilnego i procesowego, badaniami dotyczącymi pochodzenia, systemami katalogowania, alternatywnymi mechanizmami rozstrzygania sporów i wartością utworzenia organu administracyjnego ds. koordynacji transgranicznej; uważa, że art. 81 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej mógłby służyć jako podstawa prawna do przyznania Unii uprawnień do działania w tej dziedzinie;

2.  podkreśla, że grabież dzieł sztuki i innych dóbr kultury podczas konfliktów zbrojnych i wojen, a także w czasie pokoju, stanowi poważny i powszechnie występujący problem, którym należy się zająć zarówno w zakresie zapobiegania grabieży, jak i zwrotu zagrabionych dóbr, tak aby chronić dziedzictwo kulturowe i tożsamość społeczeństw, wspólnot, grup i osób oraz zapewniać ich integralność;

3.  zauważa, że na poziomie UE nie poświęcono wystarczającej uwagi kwestii zwrotu dzieł sztuki i dóbr kultury zagrabionych, skradzionych lub nielegalnie pozyskanych m.in. podczas konfliktów zbrojnych, zwłaszcza w dziedzinie prawa prywatnego, międzynarodowego prawa prywatnego i postępowania cywilnego; wzywa Komisję, aby chroniła i wspierała transgraniczne roszczenia o zwrot dóbr kultury przemieszczonych i sprzeniewierzonych w wyniku sankcjonowanych przez państwo działań grabieżczych i zrabowanych podczas konfliktów zbrojnych oraz by zachęcała do występowania z takimi roszczeniami; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wydały zalecenia i wytyczne dotyczące zwiększania świadomości potrzeby wspierania instytucji krajowych w państwach członkowskich w odniesieniu do roszczeń o zwrot;

4.  podkreśla, że instytucje takie jak UNESCO czy Interpol wzywają do wzmocnienia ochrony dziedzictwa kulturowego i do zobowiązania państw do ustanowienia przepisów ułatwiających zwrot;

5.  wyraża ubolewanie, że nie istnieją wiarygodne dane statystyczne dotyczące dokładnej skali grabieży dóbr kultury i nielegalnego handlu nimi; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby opracowały wiarygodne statystyki dotyczące tej kwestii;

6.  wyraża zaniepokojenie faktem, że większość obecnych inicjatyw politycznych i ustawodawczych skupia się wyłącznie na prawie publicznym, administracyjnym lub karnym; podkreśla, że, aby ustanowić wszechstronne ramy regulacyjne, należy w większym stopniu brać pod uwagę prawo prywatne; wzywa właściwe organy, aby przyjęły odpowiednie kroki i inicjatywy, aby osiągnąć ten cel;

7.  uważa, że należy prowadzić dalsze badania, aby zyskać szerszą wiedzę na temat ukrytego obszaru nielegalnego handlu dobrami kultury i zdobyć lepsze informacje dotyczące jego skali, struktury i wielkości, tak jak ma to miejsce w ramach obecnie prowadzonego w Niemczech projektu ILLICID;

8.  z zadowoleniem przyjmuje uznanie przez niektóre państwa członkowskie faktu, że należy zająć się wyjątkowymi problemami związanymi z roszczeniami o zwrot dzieł sztuki i dóbr kultury zagrabionych, skradzionych lub nielegalnie pozyskanych podczas konfliktów zbrojnych i wojen w celu wypracowania rozwiązań prawnych zapewniających prawa własności osobom fizycznym, instytucjom państwowym i samorządowym oraz związkom wyznaniowym w nieuczciwy sposób pozbawionych należących do nich dzieł sztuki podczas konfliktów zbrojnych i wojen;

9.  podkreśla znaczenie zbiorowego podnoszenia świadomości w celu potępienia tych nielegalnych praktyk i przypomina, że każdy przedmiot odebrany właścicielowi to utracona na zawsze wartość historyczna i naukowa;

10.  zauważa, że z perspektywy ponadnarodowej i globalnej wspieranie rozwoju uczciwych praktyk w handlu dziełami sztuki i ich zwrotu jest najskuteczniejszym sposobem przeciwdziałania przemytowi dóbr kultury i rozwijaniu się nielegalnego rynku dzieł sztuki oraz wspierania zwrotu, zarówno ze względu na ich zamierzone działanie zapobiegawcze, jak i założone oddziaływanie o charakterze przymusu i sankcji;;

11.  uważa, że aby stworzyć zestaw zasad umożliwiających skuteczne zapobieganie grabieży i przemytowi dzieł sztuki i dóbr kultury oraz osiągnąć w pełni przejrzysty, odpowiedzialnie zarządzany i etyczny światowy rynek dzieł sztuki, Komisja powinna dążyć do współpracy z państwami trzecimi z zamiarem ustanowienia owocnych partnerstw, przy uwzględnieniu w tym celu zasad określonych w Konwencji UNIDROIT z 1995 r. dotyczącej skradzionych lub nielegalnie wywiezionych dóbr kultury;

12.  uważa, że działania ustawodawcze UE, w tym wymiar międzynarodowego prawa prywatnego, byłyby odpowiednie tylko w odniesieniu do przyszłych transakcji;

13.  uważa, że jeśli ma zostać ustanowiony odpowiedzialny i etyczny europejski rynek sztuki, nadszedł czas, aby położyć kres utrzymującym się przez lata zawiłościom i niuansom; w związku z tym wzywa Komisję, aby określiła środki prawa cywilnego w celu przezwyciężenia skomplikowanych problemów napotykanych przez strony prywatne ubiegające się o zwrot dzieł sztuki, które w rzeczywistości do nich należą; jednocześnie wzywa Komisję do opracowania nowych ram dyskusyjnych dla określenia najlepszych praktyk i rozwiązań obecnie i w przyszłości;

14.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia w sprawie przywozu dóbr kultury oraz poprawki do wniosku przyjęte przez Parlament w dniu 25 października 2018 r.(10); wciąż powtarza – w perspektywie globalnego zasięgu rynku dzieł sztuki i liczby przedmiotów znajdujących się w rękach prywatnych – potrzebę podejmowania dalszych wysiłków na rzecz transgranicznego zwrotu dzieł sztuki i dóbr kulturalnych zagrabionych podczas konfliktów zbrojnych i wojen; podkreśla, że badanie pochodzenia i współpraca europejska okazały się przydatne w identyfikacji i następującym po niej zwrocie zagrabionych przedmiotów, a w niektórych przypadkach zapobiegły finansowaniu grup terrorystycznych czy działań wojennych;

15.  ubolewa, że ze względu na brak lub swobodę stosowania przepisów w zakresie badania pochodzenia i należytej staranności bądź z uwagi na ich różnice między państwami członkowskimi wielu transgranicznych roszczeń o zwrot dzieł sztuki nie udaje się rozpatrywać w sposób skuteczny i skoordynowany, co może sprzyjać grabieży i nielegalnemu handlowi oraz zachęcać do przemytu; zauważa, że w wyniku braku powszechnych standardów mająca zastosowanie procedura często pozostaje niejasna dla wszystkich zainteresowanych stron, w tym muzeów, pośredników w handlu dziełami sztuki, kolekcjonerów dzieł sztuki, turystów i podróżnych; w związku z powyższym wzywa Komisję, aby zharmonizowała przepisy dotyczące badania pochodzenia oraz by włączyła pewne podstawowe zasady Konwencji UNIDROIT z 1995 r. dotyczącej skradzionych lub nielegalnie wywiezionych dóbr kultury;

16.  podkreśla, że istnieje pilna potrzeba aktywnego promowania systematycznego, niezależnego i wysokiej jakości badania pochodzenia, aby identyfikować zagrabione dzieła sztuki, ułatwiać ich zwrot prawowitym właścicielom, tworzyć w pełni przejrzysty, odpowiedzialnie zarządzany i etyczny rynku dzieł sztuki oraz by skutecznie zapobiegać grabieży i handlowi dziełami sztuki i kultury pochodzącymi z obszarów, na których toczą się konflikty zbrojne i wojny, oraz zniechęcać do tego procederu; zauważa możliwości, jakie oferują w tym względzie europejskie instrumenty finansowe; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zachęcania do organizowania i wspierania – na szczeblu unijnym i krajowym – specjalnych programów szkoleniowych w zakresie badań pochodzenia, aby umożliwić w szczególności podmiotom zaangażowanym w walkę z nielegalnym handlem dobrami kultury rozwijanie i pogłębianie wiedzy fachowej, w tym w ramach projektów transgranicznych;

17.  uważa, że badanie pochodzenia jest ściśle związane z obowiązkiem należytej staranności mającym zastosowanie podczas nabywania dzieł sztuki i ma duże znaczenie dla wszystkich podmiotów na rynku sztuki, ponieważ nabywanie kradzionych dzieł sztuki – świadomie lub wskutek zaniedbania – podlega karze zgodnie z określonymi przepisami krajowymi;

18.  uważa, że należy bezwzględnie zadbać o stworzenie obszernego wykazu wszystkich dóbr kultury, w tym żydowskich dóbr kultury zrabowanych przez nazistów i ich sojuszników, od czasu ich zagrabienia do dnia dzisiejszego; wzywa Komisję, aby wspierała system katalogowania, który będzie wykorzystywany również przez podmioty publiczne i prywatne kolekcje dzieł sztuki do gromadzenia danych dotyczących zrabowanych, skradzionych lub nielegalnie pozyskanych dóbr kultury i dokładnego statusu istniejących roszczeń; wzywa Komisję, aby wspierała projekty w zakresie cyfryzacji, w ramach których stworzono by cyfrowe bazy danych lub połączono istniejące dla ułatwiania wymiany takich danych i wyników badań pochodzenia;

19.  uznaje, że aby umożliwić prawidłowe badanie pochodzenia, potrzebne jest stworzenie dokumentacji pisemnej lub jak najbardziej szczegółowego rejestru transakcji; wzywa Komisję, aby aktywnie wspierała przygotowywanie wspólnych wytycznych dotyczących tego rodzaju rejestrów oraz by przyjęła odpowiednie środki w celu zachęcenia państw członkowskich do wprowadzenia ogólnego wymogu prowadzenia rejestru transakcji dla osób pracujących zawodowo na rynku dzieł sztuki oraz, bardziej ogólnie, do przystąpienia do Konwencji UNIDROIT z 1995 r. dotyczącej skradzionych lub nielegalnie wywiezionych dóbr kultury;

20.  wzywa Komisję, aby propagowała i finansowo wspierała działania w zakresie badania pochodzenia w całej Unii; sugeruje, aby Komisja zorganizowała forum dyskusyjne w celu wymiany najlepszych praktyk i znalezienia najlepszych rozwiązań na chwilę obecną i na przyszłość;

21.  wzywa Komisję, by – z myślą o przezwyciężeniu istniejących przeszkód prawnych – rozważyła stworzenie konkretnego alternatywnego mechanizmu rozstrzygania sporów mającego zastosowanie w przypadkach roszczeń o zwrot zagrabionych dzieł sztuki i dóbr kultury, takiego jak hybrydowa forma arbitrażu i mediacji; podkreśla znaczenie jasnych standardów oraz przejrzystych i neutralnych procedur;

22.  zauważa, że przepisy o przedawnieniu często stwarzają trudności skarżącym w sprawach dotyczących zwrotu; wzywa Komisję, aby dokonała oceny tej kwestii i wypracowała właściwą równowagę w odniesieniu do okresu przedawnienia roszczeń o zwrot zagrabionych dzieł sztuki, w tym przez nazistów, przy czym należy uwzględnić zarówno ochronę interesów ofiar grabieży i kradzieży, jak i interesów rynku; uważa, że przykładem może być amerykańska ustawa o odzyskiwaniu dzieł sztuki odebranych ich właścicielom w czasie Holocaustu;

23.  wzywa Komisję, aby rozważyła podjęcie działań ustawodawczych mających na celu wzmocnienie systemu prawnego – w oparciu o narzędzia międzynarodowego prawa prywatnego – w zakresie transgranicznych roszczeń o zwrot dzieł sztuki i dóbr kultury zagrabionych w trakcie konfliktów zbrojnych i wojen;

24.  wzywa odnośne instytucje UE, aby zachęcały państwa członkowskie do dzielenia się informacjami na temat obecnie stosowanych praktyk w zakresie kontroli pochodzenia dóbr kultury oraz do zacieśnienia współpracy w celu zharmonizowania środków kontroli i procedur administracyjnych mających na celu określenie pochodzenia dóbr kultury;

25.  wskazuje na brak koordynacji na szczeblu państw członkowskich odnośnie do interpretacji pojęcia „należytej staranności”; wzywa Komisję, aby wyjaśniła pojęcie „należytej staranności” w odniesieniu do dobrej wiary; jako przykład wskazuje art. 16 szwajcarskiej federalnej ustawy o międzynarodowym transferze dóbr kultury, który zakazuje handlowcom i prowadzącym aukcje dokonywania transakcji w odniesieniu do dzieł sztuki, jeśli mają jakiekolwiek wątpliwości co do pochodzenia przedmiotu; zwraca uwagę na fakt, że ​zgodnie z tą ustawą ciężar dowodu jest częściowo przenoszony na sprzedawcę; posiadacz dzieła sztuki nie może jednak powoływać się na zasadę dobrej wiary, jeżeli nie jest w stanie udowodnić, że w momencie nabycia zwrócił on należytą uwagę na pochodzenie przedmiotu; wzywa Komisję, aby przyjęła środki, których celem jest informowanie rynku dzieł sztuki, a także potencjalnych nabywców dzieł o znaczeniu badania pochodzenia, zważywszy na fakt, że badanie to jest powiązane z obowiązkiem zachowania należytej staranności;

26.  wzywa Komisję, aby opracowała wspólne zasady dotyczące dostępu do publicznych lub prywatnych archiwów zawierających informacje na temat identyfikacji i lokalizacji mienia oraz by dokonała szczegółowego przeglądu istniejących baz danych dóbr kultury, a także aby zbadała możliwość utworzenia centralnej bazy metadanych, która zawierałaby wszystkie dostępne informacje, byłaby regularnie aktualizowana i dostępna dla wszystkich właściwych podmiotów; uważa, że na podstawie tej centralnej bazy metadanych powinien należy opracować wspólny system katalogowania wykorzystujący znormalizowane symbole identyfikacyjne; w związku z tym wzywa Komisję, aby wspierała wprowadzenie symboli identyfikacyjnych opracowanych i rozpowszechnianych przez Międzynarodową Radę Muzeów i inne organizacje jako wspólnego standardu dla całego rynku wewnętrznego; zauważa, że taka baza danych powinna być połączona z bazą skradzionych dzieł sztuki Interpolu i regularnie aktualizowana;

27.  uważa, że utworzenie rejestru dokumentacji lub rejestru transakcji dotyczących dóbr kultury mogłyby być kolejnym przydatnym uzupełnieniem wyżej wymienionej bazy danych dla umożliwienia dokładniejszego i bardziej poprawnego badania pochodzenia; wzywa Komisję, aby przyjęła odpowiednie środki na rzecz zachęcenia państw członkowskich do wprowadzenia ogólnego wymogu prowadzenia rejestrów dokumentacji lub transakcji dla podmiotów działających na rynku dzieł sztuki oraz, bardziej ogólnie, do przystąpienia do Konwencji UNIDROIT z 1995 r. dotyczącej skradzionych lub nielegalnie wywiezionych dóbr kultury;

28.  uważa, że centralna baza danych powinna działać w oparciu o wspólny system katalogowania, dzięki któremu można zidentyfikować przedmiot w znormalizowany sposób (na podstawie cech takich jak materiał, technika, wymiary, napisy, tytuł, temat, data lub okres itp.)

29.  wzywa Komisję do określenia wspólnych zasad dotyczących ustalania własności lub tytułu własności, a także przepisów dotyczących przedawnienia i standardów dowodu oraz pojęcia grabieży i sztuki przy uwzględnieniu regulacji obowiązujących w tym zakresie w państwach członkowskich;

30.  wzywa państwa członkowskie i kraje kandydujące do podjęcia wszelkich niezbędnych wysiłków w celu przyjęcia środków mających na celu stworzenie mechanizmów sprzyjających zwrotowi mienia, o którym mowa w niniejszej rezolucji, jak też do uwzględniania faktu, że zwrot dzieł sztuki zrabowanych, skradzionych lub nielegalnie pozyskanych w trakcie zbrodni przeciwko ludzkości prawowitym właścicielom występującym z roszczeniem leży w interesie ogólnym zgodnie z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności;

31.  podkreśla, że aby stworzyć zestaw zasad umożliwiających skuteczne zapobieganie grabieży i przemytowi dzieł sztuki i dóbr kultury oraz by stworzyć w pełni przejrzysty, odpowiedzialny, odpowiedzialnie zarządzany i etyczny światowy rynek dzieł sztuki, Komisja powinna dążyć do współpracy z państwami trzecimi i zawiązać owocne partnerstwa sprzyjające zwrotowi mienia, o którym mowa w niniejszej rezolucji, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad określonych w Konwencji UNIDROIT z 1995 r. dotyczącej skradzionych lub nielegalnie wywiezionych dóbr kultury oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności;

32.  przypomina, że kształcenie promuje poszanowanie dzieł sztuki i innych dóbr kultury i uznanie dla nich jako symboli dziedzictwa kulturowego, dlatego też odgrywa istotną rolę w zapobieganiu grabieży i nielegalnemu handlowi dobrami kultury oraz w zniechęcaniu do takich działań; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zachęcały do działań edukacyjnych i podnoszących świadomość w tym zakresie, także w kontekstach pozaformalnych i nieformalnych, oraz by je wspierały;

33.  wzywa Komisję i wszystkie właściwe organy, aby podjęły działania, których celem jest informowanie zarówno rynku dzieł sztuki, jak i potencjalnych nabywców o znaczeniu badania pochodzenia, zważywszy na fakt, że badanie to jest powiązane z obowiązkiem dochowania należytej staranności;

34.  przypomina, że w celu przeciwdziałania nielegalnemu handlowi dobrami kultury niezbędna jest ścisła współpraca policji i służb celnych na szczeblu europejskim i międzynarodowym;

35.  popiera pogląd, że transgraniczne procedury zwrotu zagrabionych, skradzionych i nielegalnie pozyskanych dzieł sztuki i dóbr kultury oraz aktywne promowanie badania pochodzenia należy rozpatrywać w kontekście inicjatywy Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018; w związku z tym wzywa Komisję i powołaną przez nią grupę roboczą do uwzględnienia tego punktu w planie prac szczegółowo określającym działania w ramach Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018;

36.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. C 17 z 22.1.1996, s. 199.
(2) Dz.U. C 292 z 21.9.1998, s. 166.
(3) Dz.U. C 346 z 21.9.2016, s. 55.
(4) Dz.U. L 159 z 28.5.2014, s. 1.
(5) Dz.U. L 39 z 10.2.2009, s. 1.
(6) Dz.U. L 351 z 20.12.2012, s. 1.
(7) Dz.U. C 91E z 15.4.2004, s. 500.
(8) Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1.
(9) Według Konferencji Roszczeniowej – Światowej Organizacji ds. Restytucji Mienia Żydowskiego „Looted Art and Cultural Property Initiative” (Inicjatywa w sprawie Zagrabionych Dzieł Sztuki i Dóbr Kultury).
(10) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0418.


Ochrona budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich ***I
PDF 668kWORD 73k
Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 17 stycznia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich (COM(2018)0324 – C8-0178/2018 – 2018/0136(COD))(1)
P8_TA-PROV(2019)0038A8-0469/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 1
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 1
(1)  Praworządność jest jedną z podstawowych wartości, na których opiera się Unia. Jak przywołano w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej wartości te są wspólne dla państw członkowskich.
(1)  Unia opiera się na wartościach – zapisanych w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej(TUE) i w kryteriach członkostwa w Unii – którymi są poszanowanie godności osoby ludzkiej, wolność, demokracja, równość, praworządność oraz poszanowanie praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Jak przywołano w art. 2 TUE, wartości te są wspólne dla państw członkowskich w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz równości kobiet i mężczyzn.
Poprawka 2
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 1 a (nowy)
(1a)  Państwa członkowskie powinny podtrzymywać swoje zobowiązania i dawać przykład przez ich autentyczne wypełnianie oraz dążyć do wspólnej kultury praworządności jako uniwersalnej wartości, której wszystkie zainteresowane strony będą przestrzegać w sposób wyważony. Pełne poszanowanie i propagowanie tych zasad jest koniecznym warunkiem legitymacji projektu europejskiego jako całości oraz podstawowym warunkiem budowania zaufania obywateli do Unii i zapewnienia skutecznego wdrażania jej polityki.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 1 b (nowy)
(1b)  Zgodnie z art. 2, art. 3 ust. 1 i art. 7 TUE Unia ma możliwość podjęcia działań w celu ochrony jej nadrzędnych wartości konstytucyjnych i wspólnych wartości, na których została zbudowana, w tym jej zasad budżetowych. Państwa członkowskie, instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz kraje kandydujące są zobowiązane do przestrzegania, ochrony i propagowania tych zasad i wartości oraz mają obowiązek lojalnej współpracy.
Poprawka 4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 2
(2)  Zasada praworządności wymaga, by wszystkie publiczne władze działały w granicach określonych przez prawo, zgodnie z wartościami, jakimi są demokracja i prawa podstawowe, oraz pod kontrolą niezależnych i bezstronnych sądów. W myśl zasady praworządności należy przestrzegać w szczególności zasady legalizmu7, pewności prawa8, zakazu arbitralności w działaniu władz wykonawczych9, zasady podziału władzy10 i skutecznej ochrony sądowej przez niezależne sądy11, 12.
(2)  Zasada praworządności wymaga, by wszystkie publiczne władze działały w granicach określonych przez prawo, zgodnie z wartościami, jakimi są demokracja i poszanowanie praw podstawowych, oraz pod kontrolą niezależnych i bezstronnych sądów. W myśl zasady praworządności należy przestrzegać w szczególności zasady legalizmu7, co obejmuje również przejrzysty, rozliczalny i demokratyczny proces stanowienia prawa, pewności prawa8, zakazu arbitralności w działaniu władz wykonawczych9, zasady podziału władzy10, dostępu do wymiaru sprawiedliwości i skutecznej ochrony sądowej przed niezależnymi11 i bezstronnymi sądami12. Zasady te są odzwierciedlone m.in. na szczeblu Komisji Weneckiej Rady Europy, a także na podstawie stosownego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka12a.
__________________
__________________
7 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2004 r., CAS Succhi di Frutta, C-496/99 PECLI:EU:C:2004:236, pkt 63.
7 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2004 r., CAS Succhi di Frutta, C-496/99 PECLI:EU:C:2004:236, pkt 63.
8 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 listopada 1981 r., Amministrazione delle finanze dello Stato przeciwko Srl Meridionale Industria Salumi i innym; Ditta Italo Orlandi & Figlio i Ditta Vincenzo Divella przeciwko Amministrazione delle finanze dello Stato. Sprawy połączone 212 do 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, pkt 10.
8 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 listopada 1981 r., Amministrazione delle finanze dello Stato przeciwko Srl Meridionale Industria Salumi i innym; Ditta Italo Orlandi & Figlio i Ditta Vincenzo Divella przeciwko Amministrazione delle finanze dello Stato. Sprawy połączone 212 do 217/80, ECLI:EU:C:1981:270, pkt 10.
9 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 września 1989 r., Hoechst, sprawy połączone 46/87 i 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, pkt 19.
9 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 września 1989 r., Hoechst, sprawy połączone 46/87 i 227/88, ECLI:EU:C:1989:337, pkt 19.
10 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 listopada 2016 r., Kovalkovas, C-477/16, ECLI:EU:C:2016:861, pkt 36; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 listopada 2016 r., PPU Poltorak, C-452/16, ECLI:EU:C:2016:858, pkt 35 oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2010 r., DEB, C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, pkt 58.
10 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 listopada 2016 r., Kovalkovas, C-477/16, ECLI:EU:C:2016:861, pkt 36; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 listopada 2016 r., PPU Poltorak, C-452/16, ECLI:EU:C:2016:858, pkt 35 oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2010 r., DEB, C-279/09, ECLI:EU:C:2010:811, pkt 58.
11 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 27 lutego 2018 r., Associação Sindical dos Juízes Portugueses przeciwko Tribunal de Conta, C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, pkt 31, 40–41.
11 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 27 lutego 2018 r., Associação Sindical dos Juízes Portugueses przeciwko Tribunal de Conta, C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, pkt 31, 40–41; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 25 lipca 2018 r., LM, C-216/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:586, pkt 63–67.
12 Komunikat Komisji „Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności”, COM(2014) 158 final, załącznik I.
12 Komunikat Komisji „Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności”, COM(2014) 158 final, załącznik I.
12a Sprawozdanie Komisji Weneckiej z dnia 4 kwietnia 2011 r., badanie nr 512/2009 (CDL-AD(2011)003rev).
Poprawka 5
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 2 a (nowy)
(2a)  Kryteria przystąpienia, zwane także kryteriami kopenhaskimi, ustanowione przez Radę Europejską w Kopenhadze w 1993 r. i wzmocnione przez Radę Europejską w Madrycie w 1995 r., są podstawowymi warunkami, które wszystkie kraje kandydujące muszą spełnić, aby uzyskać status państwa członkowskiego. Kryteria te obejmują stabilność instytucji gwarantujących demokrację, praworządność, prawa człowieka oraz poszanowanie i ochronę mniejszości; sprawną gospodarkę rynkową oraz zdolność sprostania konkurencji i siłom rynkowym; a także zdolność wypełnienia obowiązków wynikających z członkostwa w Unii.
Poprawka 6
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 2 b (nowy)
(2b)  Niespełnienie przez kraj kandydujący wymaganych standardów, wartości i zasad demokratycznych powoduje opóźnienie przystąpienia tego kraju do Unii do czasu pełnego spełnienia tych standardów. Wynikające z kryteriów kopenhaskich zobowiązania spoczywające na krajach kandydujących mają nadal zastosowanie do państw członkowskich po ich przystąpieniu do Unii na mocy art. 2 TUE i zasady lojalnej współpracy określonej w art. 4 TUE. Państwa członkowskie powinny zatem podlegać regularnej ocenie w celu ustalenia, czy ich ustawodawstwo i praktyki są nadal zgodne z kryteriami i wspólnymi wartościami, na których opiera się Unia, co zapewnia solidne ramy prawne i administracyjne dla realizacji polityki Unii.
Poprawka 7
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 3
(3)  Praworządność jest zasadniczym warunkiem ochrony wszystkich podstawowych wartości, na których opiera się Unia, takich jak wolność, demokracja, równość i poszanowanie praw człowieka. Poszanowanie praworządności jest nierozerwalnie związane z poszanowaniem demokracji i praw człowieka; nie może być demokracji i poszanowania praw podstawowych bez poszanowania praworządności i odwrotnie.
(3)  Chociaż nie istnieje hierarchia unijnych wartości, poszanowanie praworządności ma zasadnicze znaczenie dla ochrony wszystkich podstawowych wartości, na których opiera się Unia, takich jak wolność, demokracja, równość i poszanowanie praw człowieka. Poszanowanie praworządności jest nierozerwalnie związane z poszanowaniem demokracji i praw człowieka; nie może być demokracji i poszanowania praw podstawowych bez poszanowania praworządności i odwrotnie. Spójność i ciągłość wewnętrznej i zewnętrznej polityki dotyczącej demokracji, praworządności i praw podstawowych ma kluczowe znaczenie dla wiarygodności Unii.
Poprawka 8
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 6
(6)  Orany sądowe powinny działać niezależnie i bezstronnie, a służby dochodzeniowo-śledcze powinny być w stanie prawidłowo wypełniać swoje zadania. Służby te powinny być wyposażone w wystarczające zasoby i mieć odpowiednie procedury, by działać skutecznie i w pełnym poszanowaniu prawa do bezstronnego sądu. Warunki te powinny być spełnione jako minimalna gwarancja chroniąca przed bezprawnym i arbitralnym działaniem organów publicznych, które mogłoby zaszkodzić interesom Unii.
(6)  Niezależność i bezstronność wymiaru sprawiedliwości powinny zawsze być zagwarantowane, a służby dochodzeniowo-śledcze powinny być w stanie prawidłowo wypełniać swoje zadania. Służby te powinny być wyposażone w wystarczające zasoby i mieć odpowiednie procedury, by działać skutecznie i w pełnym poszanowaniu prawa do bezstronnego sądu. Warunki te powinny być spełnione jako minimalna gwarancja chroniąca przed bezprawnym i arbitralnym działaniem organów publicznych, które mogłoby osłabić te podstawowe zasady i zaszkodzić interesom Unii.
Poprawka 9
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7 a (nowy)
(7a)   Niezależność prokuratury i sądownictwa obejmuje zarówno formalną (de jure), jak i faktyczną (de facto) niezależność prokuratury i sądownictwa oraz poszczególnych prokuratorów i sędziów.
Poprawka 10
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 8
(8)  Poszanowanie praworządności jest ważne nie tylko dla obywateli Unii, lecz również dla inicjatyw, innowacji i inwestycji przedsiębiorstw oraz dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, który będzie się rozwijać najlepiej tam, gdzie wdrożone są należyte ramy prawne i instytucjonalne.
(8)  Poszanowanie praworządności ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla obywateli Unii, lecz również dla inicjatyw, innowacji i inwestycji przedsiębiorstw, spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, który będzie się rozwijać w zrównoważony sposób tylko tam, gdzie wdrożone są należyte ramy prawne i instytucjonalne.
Poprawka 11
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 8 a (nowy)
(8a)  Włączenie istniejących unijnych mechanizmów monitorowania, takich jak mechanizm współpracy i weryfikacji, tablica wyników wymiaru sprawiedliwości i sprawozdania o zwalczaniu korupcji w UE, w szersze ramy monitorowania praworządności może zapewnić większą skuteczność i wydajność mechanizmów kontrolnych w zakresie ochrony interesów finansowych Unii.
Poprawka 12
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 8 b (nowy)
(8b)   Brak przejrzystości, arbitralna dyskryminacja, zakłócenie konkurencji i nierówne warunki działania na rynku wewnętrznym i poza nim, wpływ na integralność jednolitego rynku, naruszenie sprawiedliwości oraz stabilności i zasadności systemu podatkowego, nasilenie się nierówności gospodarczych, nieuczciwa konkurencja między państwami, społeczne niezadowolenie, nieufność i deficyt demokratyczny to niektóre z negatywnych skutków szkodliwych praktyk podatkowych.
Poprawka 13
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 10 a (nowy)
(10a)  Unia ma do dyspozycji wiele instrumentów i procesów gwarantujących pełne i właściwe stosowanie zasad i wartości określonych w TUE, ale obecnie ze strony unijnych instytucji nie ma szybkiej, skutecznej reakcji, szczególnie w celu zapewnienia należytego zarządzania finansami. Aby istniejące instrumenty były odpowiednie i skuteczne, powinny być one egzekwowane, oceniane i uzupełniane w ramach mechanizmu praworządności.
Poprawka 14
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 11
(11)  Uogólnione braki w zakresie praworządności w państwach członkowskich oddziałujące w szczególności na prawidłowość funkcjonowania organów publicznych i skuteczność kontroli sądowej mogą poważnie naruszyć finansowe interesy Unii.
(11)  Uogólnione braki w zakresie praworządności w państwach członkowskich oddziałujące w szczególności na prawidłowość funkcjonowania organów publicznych i skuteczność kontroli sądowej mogą poważnie naruszyć finansowe interesy Unii. Skuteczne badanie takich braków oraz stosowanie skutecznych i proporcjonalnych środków w przypadku stwierdzenia uogólnionego braku jest potrzebne nie tylko w celu zabezpieczenia interesów finansowych Unii, w tym skutecznego poboru dochodów, lecz także z myślą o zapewnieniu zaufania społeczeństwa do Unii i jej instytucji. Jedynie niezależne sądownictwo we wszystkich państwach członkowskich, które chroni praworządność i pewność prawa, może zagwarantować wystarczającą ochronę środków finansowych z budżetu Unii.
Poprawka 15
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 11 a (nowy)
(11a)   Komisja szacuje, że skala uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania sięga 1 biliona EUR rocznie. Negatywne skutki stosowania takich praktyk dla budżetów państw członkowskich i budżetu Unii oraz dla obywateli są ewidentne i mogą podważyć zaufanie do demokracji.
Poprawka 16
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 11 b (nowy)
(11b)   Unikanie opodatkowania przez przedsiębiorstwa ma bezpośredni wpływ na budżety państw członkowskich i budżet Unii oraz na podział wysiłków fiskalnych między kategorie podatników, jak również między czynniki gospodarcze.
Poprawka 17
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 11 c (nowy)
(11c)   Państwa członkowskie powinny w pełni stosować zasadę lojalnej współpracy w kwestiach dotyczących konkurencji podatkowej.
Poprawka 18
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 11 d (nowy)
(11d)   Komisja jako strażniczka traktatów powinna zapewnić pełne przestrzeganie prawa Unii i zasady lojalnej współpracy między państwami członkowskimi.
Poprawka 19
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 11 e (nowy)
(11e)   Dokonywanie oceny i monitorowanie polityki podatkowej państw członkowskich na szczeblu Unii zapewniłoby, że w państwach członkowskich nie zostaną wdrożone żadne nowe szkodliwe środki podatkowe. Monitorowanie przestrzegania przez państwa członkowskie, ich jurysdykcje, regiony lub inne struktury administracyjne wspólnego unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych do współpracy zapewniłoby ochronę jednolitego rynku oraz jego właściwe i spójne funkcjonowanie.
Poprawka 20
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 12
(12)  Na potrzeby identyfikacji tych uogólnionych braków Komisja powinna sporządzać ocenę jakościową. Taka ocena mogłaby być sporządzana na podstawie informacji ze wszystkich dostępnych źródeł i uznanych instytucji, w tym wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawozdań Trybunału Obrachunkowego oraz konkluzji i zaleceń odpowiednich międzynarodowych organizacji i sieci, takich jak organy Rady Europy, europejska sieć sądów najwyższych oraz Europejska Sieć Rad Sądownictwa.
(12)  Na potrzeby identyfikacji tych uogólnionych braków Komisja powinna sporządzać szczegółową ocenę jakościową. Taka ocena powinna być obiektywna, bezstronna i przejrzysta oraz powinna być sporządzana na podstawie informacji ze wszystkich istotnych źródeł, z uwzględnieniem kryteriów stosowanych w kontekście negocjacji w sprawie przystąpienia do Unii, w szczególności rozdziałów wspólnotowego dorobku w dziedzinie sądownictwa i praw podstawowych, sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, kontroli finansowej i opodatkowania, jak również wytycznych stosowanych w kontekście mechanizmu współpracy i weryfikacji w celu śledzenia postępów państwa członkowskiego, i uznanych instytucji, w tym wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, rezolucji Parlamentu Europejskiego, sprawozdań Trybunału Obrachunkowego oraz konkluzji i zaleceń odpowiednich międzynarodowych organizacji, takich jak organy Rady Europy, w tym w szczególności listy kontrolnej dotyczącej praworządności, przyjętej przez Komisję Wenecką, i stosownych międzynarodowych sieci, takich jak europejska sieć sądów najwyższych oraz Europejska Sieć Rad Sądownictwa.
Poprawka 21
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 12 a (nowy)
(12a)  Należy powołać doradczy panel niezależnych ekspertów w dziedzinie prawa konstytucyjnego oraz spraw finansowych i budżetowych, którego celem będzie wspieranie Komisji w jej ocenie uogólnionych braków. Panel ten powinien dokonywać niezależnej corocznej oceny kwestii dotyczących praworządności we wszystkich państwach członkowskich, które mają lub mogą mieć wpływ na należyte zarządzanie finansami lub ochronę interesów finansowych Unii, z uwzględnieniem informacji pochodzących ze wszystkich istotnych źródeł oraz uznanych instytucji. Podejmując decyzję o przyjęciu lub zniesieniu ewentualnych środków, Komisja powinna wziąć pod uwagę odnośne opinie wyrażone przez ten panel.
Poprawka 22
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 13
(13)  Należy określić, jakie środki można przyjąć w razie uogólnionych braków, i procedurę przyjmowania tych środków. Środki te powinny obejmować zawieszenie płatności i zobowiązań, zmniejszenie finansowania w ramach istniejących zobowiązań oraz zakaz zaciągania nowych zobowiązań w odniesieniu do danych odbiorców.
(13)  Należy określić, jakie środki należy przyjąć w razie uogólnionych braków, i procedurę przyjmowania tych środków. Środki te powinny obejmować zawieszenie płatności i zobowiązań, zmniejszenie finansowania w ramach istniejących zobowiązań oraz zakaz zaciągania nowych zobowiązań w odniesieniu do danych odbiorców.
Poprawka 23
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 14 a (nowy)
(14a)  Przyjmując środki w razie uogólnionych braków należy zadbać o to, by uzasadnione interesy ostatecznych odbiorców i beneficjentów końcowych były odpowiednio chronione. Rozpatrując przyjęcie środków, Komisja powinna uwzględnić ich możliwy wpływ na ostatecznych odbiorców i beneficjentów końcowych. W celu wzmocnienia ochrony ostatecznych odbiorców lub beneficjentów końcowych Komisja powinna przedstawić informacje i wytyczne za pośrednictwem strony internetowej lub portalu internetowego, wraz z odpowiednimi narzędziami do informowania Komisji o wszelkich naruszeniach prawnego obowiązku podmiotów rządowych i państw członkowskich do dalszego dokonywania płatności po przyjęciu środków na podstawie niniejszego rozporządzenia. W stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, by wszelkie kwoty należne od podmiotów rządowych lub państw członkowskich były faktycznie wypłacane ostatecznym odbiorcom lub beneficjentom końcowym, Komisja powinna mieć możliwość odzyskania płatności dokonanych na rzecz tych podmiotów lub, w stosownych przypadkach, dokonania korekty finansowej poprzez zmniejszenie wsparcia dla programu oraz przeniesienia równoważnej kwoty do rezerwy Unii w celu wykorzystania na rzecz ostatecznych odbiorców lub beneficjentów końcowych.
Poprawka 24
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 15
(15)  Aby zapewnić jednolite wdrażanie niniejszego rozporządzenia i w świetle zasadniczego znaczenia skutków finansowych środków przyjmowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Radzie – działającej na podstawie wniosku Komisji uprawnienia wykonawcze. Aby ułatwić przyjmowanie decyzji, które wymagają ochrony interesów finansowych Unii, należy stosować głosowanie odwróconą kwalifikowaną większością głosów.
(15)  Aby zapewnić jednolite wdrażanie niniejszego rozporządzenia i w świetle zasadniczego znaczenia skutków finansowych środków przyjmowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze.
Poprawka 25
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 15 a (nowy)
(15a)  Ze względu na ich wpływ na budżet Unii środki przyjęte zgodnie z niniejszym rozporządzeniem powinny wejść w życie dopiero po zatwierdzeniu przez Parlament Europejski i Radę przeniesienia do rezerwy budżetowej kwoty odpowiadającej wartości przyjętych środków. Aby ułatwić przyjęcie decyzji, które są niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii, takie przeniesienia należy uważać za zatwierdzone, chyba że w określonym terminie Parlament Europejski lub Rada, stanowiąca większością kwalifikowaną, zmienią je bądź odrzucą.
Poprawka 26
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 16
(16)  Przed przedłożeniem środka na podstawie niniejszego rozporządzenia Komisja powinna poinformować dane państwo członkowskie, dlaczego uznaje, że w państwie tym występuje uogólniony brak w zakresie praworządności. Państwo członkowskie powinno mieć możliwość przedstawienie swoich uwag. Komisja i Rada powinny uwzględnić te uwagi.
(16)  Przed przedłożeniem środka na podstawie niniejszego rozporządzenia Komisja powinna poinformować dane państwo członkowskie, dlaczego uznaje, że w państwie tym występuje uogólniony brak w zakresie praworządności. Komisja powinna bezzwłocznie poinformować Parlament Europejski i Radę o każdym takim powiadomieniu i jego treści. Dane państwo członkowskie powinno mieć możliwość przedstawienia swoich uwag. Komisja powinna uwzględnić te uwagi.
Poprawka 27
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 17
(17)  Rada powinna uchylić środki ze skutkiem zawieszającym na podstawie wniosku Komisji, jeżeli sytuacja, która doprowadziła do ich nałożenia, została wystarczająco naprawiona.
(17)  Komisja powinna uchylić środki ze skutkiem zawieszającym i zaproponować Parlamentowi Europejskiemu i Radzie całkowite lub częściowe wycofanie rezerwy budżetowej na dane środki, jeżeli sytuacja, która doprowadziła do ich nałożenia, została wystarczająco naprawiona.
Poprawka 28
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 18
(18)  Komisja powinna informować Parlament Europejski o środkach zaproponowanych i przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia,
skreśla się
Poprawka 29
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – akapit 1 – litera a
a)  „praworządność” odnosi się do wartości Unii wpisanych do art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, do których należą: zasada legalizmu, oznaczająca przejrzysty, rozliczalny, demokratyczny i pluralistyczny proces przyjmowania aktów prawnych; pewność prawa; zakaz arbitralności w działaniu władz wykonawczych; skuteczna ochrona sądowa, w tym ochrona praw podstawowych, dokonywana przez niezależne sądy; podział władzy i równość wobec prawa;
a)  „praworządność” należy rozumieć w kontekście wartości Unii zapisanych w art. 2 TUE i w kryteriach członkostwa w Unii, o których mowa w art. 49 TUE; praworządność obejmuje zasadę legalizmu oznaczającą przejrzysty, rozliczalny, demokratyczny i pluralistyczny proces stanowienia prawa; pewność prawa; zakaz arbitralności w działaniu władz wykonawczych; dostęp do wymiaru sprawiedliwości i skutecznej ochrony sądowej przed niezależnymi i bezstronnymi sądami, w tym do ochrony praw podstawowych określonych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz w międzynarodowych traktatach dotyczących praw człowieka; podział władzy; niedyskryminację i równość wobec prawa;
Poprawka 30
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – akapit 1 – litera b
b)  „uogólniony brak w zakresie praworządności” oznacza szeroko rozpowszechnioną lub powtarzającą się praktykę lub zaniechanie organów publicznych albo stosowany przez nie środek, które naruszają praworządność;
b)  „uogólniony brak w zakresie praworządności” oznacza szeroko rozpowszechnioną lub powtarzającą się praktykę lub zaniechanie organów publicznych albo stosowany przez nie środek, które naruszają praworządność, w przypadku gdy wpływają lub mogą wpływać na zasady należytego zarządzania finansami lub ochronę interesów finansowych Unii; uogólniony brak w zakresie praworządności może również być konsekwencją systematycznego zagrożenia dla wartości Unii zapisanych w art. 2 TUE, które wpływa lub może wpływać na zasady należytego zarządzania finansami lub ochronę interesów finansowych Unii;
Poprawka 31
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – akapit 1 – litera c
c)  „jednostka rządowa” oznacza wszystkie organy publiczne na wszystkich szczeblach rządu, w tym organy krajowe, regionalne i lokalne, jak również organizacje państwa członkowskiego w rozumieniu [art. 2 pkt 42] rozporządzenia (UE, Euratom nr [...] („rozporządzenie finansowe”).
c)  „jednostka rządowa” oznacza każdy organ publiczny na wszystkich szczeblach rządu, w tym organy krajowe, regionalne i lokalne, jak również organizacje państwa członkowskiego w rozumieniu art. 2 pkt 42 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/10461a („rozporządzenie finansowe”).
__________________
1a Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).
Poprawka 32
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 a (nowy)
Artykuł 2a
Uogólnione braki
W szczególności następujące elementy uznaje się za uogólnione braki w zakresie praworządności, w przypadku gdy wpływają one lub mogą wpływać na zasady należytego zarządzania finansami lub ochronę interesów finansowych Unii:
a)  zagrożenie niezależności wymiaru sprawiedliwości, w tym określenie jakichkolwiek ograniczeń w zakresie niezależnego wykonywania funkcji sądowniczych przez zewnętrzną ingerencję w gwarancje niezależności, przez ograniczenie wyroków na podstawie zewnętrznego nakazu, przez samowolną zmianę zasad powoływania lub warunków sprawowania funkcji pracowników wymiaru sprawiedliwości, przez wywieranie wpływu na pracowników wymiaru sprawiedliwości w jakikolwiek sposób, który negatywnie wpływa na ich bezstronność, lub przez ingerencję w niezależność zawodu prawnika;
b)  niezapobiegnięcie arbitralnym lub bezprawnym decyzjom organów publicznych, w tym organów ścigania, lub ich niepoprawienie albo nienałożenie za nie sankcji, utrudnianie uzyskania zasobów finansowych i ludzkich wpływające na ich prawidłowe funkcjonowanie lub niezapewnienie sytuacji braku konfliktu interesów;
c)  ograniczanie dostępności i skuteczności środków ochrony prawnej, w tym przez zbyt restrykcyjne przepisy proceduralne, brak wykonywania wyroków lub ograniczanie skutecznego badania, ścigania i nakładania sankcji w przypadku naruszenia prawa;
d)  zagrożenie zdolności administracyjnych państwa członkowskiego do przestrzegania zobowiązań wynikających z członkostwa w Unii, w tym zdolności do skutecznego wdrażania przepisów, norm i polityk stanowiących zasób prawa Unii;
e)  środki osłabiające ochronę poufnej komunikacji między prawnikiem a klientem.
Poprawka 33
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – nagłówek
Środki
Zagrożenia dla interesów finansowych Unii
Poprawka 34
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – wprowadzenie
1.  Odpowiednie środki są przyjmowane, w przypadku gdy uogólnione braki w zakresie praworządności w państwie członkowskim wpływają bądź mogą wpłynąć na należyte zarządzanie finansami i ochronę interesów finansowych Unii, w szczególności na:
1.  Uogólniony brak w zakresie praworządności w państwie członkowskim można stwierdzić, jeżeli wpływa to lub może wpływać w szczególności na co najmniej jeden z poniższych elementów:
Poprawka 35
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera a
a)  prawidłowe funkcjonowanie organów danego państwa członkowskiego wykonującego budżet Unii, zwłaszcza w kontekście udzielania zamówień publicznych lub dotacji oraz w trakcie monitorowania i kontroli;
a)  prawidłowe funkcjonowanie organów danego państwa członkowskiego wykonującego budżet Unii, zwłaszcza w kontekście udzielania zamówień publicznych lub dotacji;
Poprawka 36
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera a a (nowa)
aa)  prawidłowe funkcjonowanie gospodarki rynkowej, a tym samym poszanowanie zasad gospodarki rynkowej i sił rynkowych w Unii, jak również skuteczne wdrożenie obowiązków wynikających z członkostwa, w tym osiąganie celu unii politycznej, gospodarczej i walutowej;
Poprawka 37
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera a b (nowa)
ab)  prawidłowe funkcjonowanie organów przeprowadzających kontrolę finansową, monitoring oraz audyty wewnętrzne i zewnętrzne, a także właściwe funkcjonowanie skutecznych i przejrzystych systemów zarządzania finansami i rozliczalności;
Poprawka 38
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera b
b)  prawidłowe funkcjonowanie służb dochodzeniowo-śledczych w związku ze ściganiem nadużyć finansowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii związanych z wykonaniem budżetu Unii;
b)  prawidłowe funkcjonowanie służb dochodzeniowo-śledczych w związku ze ściganiem nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii związanych z wykonaniem budżetu Unii;
Poprawka 39
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera c
c)  skuteczną kontrolę sądową działań lub zaniechań organów, o których mowa w lit. a) i b), dokonywaną przez niezależne sądy;
c)  skuteczną kontrolę sądową działań lub zaniechań organów, o których mowa w lit. a), ab) i b), dokonywaną przez niezależne sądy;
Poprawka 40
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera d
d)  zapobieganie i karanie nadużyć finansowych, korupcji i innych naruszeń prawa Unii odnoszących się do wykonania budżetu Unii i nakładanie na odbiorców skutecznych i zniechęcających sankcji przez sądy krajowe lub organy administracji;
d)  zapobieganie i karanie nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, korupcji i innych naruszeń prawa Unii odnoszących się do wykonania budżetu Unii i nakładanie na odbiorców skutecznych i zniechęcających sankcji przez sądy krajowe lub organy administracji;
Poprawka 41
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera e a (nowa)
ea)   zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania i konkurencji podatkowej oraz karanie za nie, a także właściwe funkcjonowanie organów przyczyniających się do współpracy administracyjnej w sprawach podatkowych;
Poprawka 42
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera f
f)  skuteczność i terminowość współpracy – na podstawie odpowiednich aktów prawnych i zgodnie z zasadą lojalnej współpracy – z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych oraz Prokuraturą Europejską w ramach prowadzonych przez te organy dochodzeń lub postępowań przygotowawczych bądź wnoszonych i popieranych przez nie oskarżeń.
f)  skuteczność i terminowość współpracy – na podstawie odpowiednich aktów prawnych i zgodnie z zasadą lojalnej współpracy – z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych oraz – pod warunkiem uczestnictwa danego państwa członkowskiego – z Prokuraturą Europejską w ramach prowadzonych przez te organy dochodzeń lub postępowań przygotowawczych bądź wnoszonych i popieranych przez nie oskarżeń.
Poprawka 43
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera f a (nowa)
fa)  należyte wykonanie budżetu Unii w wyniku systematycznego nieprzestrzegania praw podstawowych.
Poprawka 44
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 2
2.   W szczególności następujące elementy mogą zostać uznane za uogólnione braki w zakresie praworządności:
skreśla się
a)  zagrożenie niezależności wymiaru sprawiedliwości;
b)  niezapobiegnięcie arbitralnym lub bezprawnym decyzjom organów publicznych, w tym organów ścigania, lub ich niepoprawienie albo nienałożenie za nie sankcji, utrudnianie uzyskania zasobów finansowych i ludzkich wpływające na ich prawidłowe funkcjonowanie lub niezapewnienie sytuacji braku konfliktu interesów;
c)  ograniczanie dostępności i skuteczności środków ochrony prawnej, w tym przez zbyt restrykcyjne przepisy proceduralne, brak wykonywania wyroków lub ograniczanie skutecznego badania, ścigania i nakładania sankcji w przypadku naruszenia prawa.
Poprawka 45
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 a (nowy)
Artykuł 3a
Panel niezależnych ekspertów
1.  Komisja powołuje panel niezależnych ekspertów („panel”).
W skład panelu wchodzą niezależni eksperci w dziedzinie prawa konstytucyjnego oraz spraw finansowych i budżetowych. Parlamenty narodowe każdego państwa członkowskiego wyznaczają po jednym ekspercie, a pięciu ekspertów mianuje Parlament Europejski. Skład panelu uwzględnia zachowanie równowagi płci.
W stosownych przypadkach i zgodnie z regulaminem, o którym mowa w ust. 6, do panelu można zaprosić w charakterze obserwatorów przedstawicieli odpowiednich organizacji i sieci, takich jak Zrzeszenie Europejskich Akademii Nauk, europejska sieć krajowych instytucji ds. praw człowieka, organy Rady Europy, Europejska Komisja na rzecz Efektywności Wymiaru Sprawiedliwości, Rada Izb Adwokackich i Stowarzyszeń Prawniczych Unii Europejskiej, Sieć na rzecz Sprawiedliwości Podatkowej, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.
2.  Celem panelu doradczego jest wspieranie Komisji w określaniu uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwie członkowskim, które wpływają lub mogą wpływać na zasady należytego zarządzania finansami lub ochronę interesów finansowych Unii.
Panel dokonuje corocznej oceny sytuacji we wszystkich państwach członkowskich w oparciu o kryteria ilościowe i jakościowe oraz odnośne informacje, uwzględniając należycie informacje i wytyczne, o których mowa w art. 5 ust. 2.
3.  Każdego roku panel podaje do wiadomości publicznej podsumowanie swoich ustaleń.
4.  W ramach swojej funkcji doradczej i przy uwzględnieniu wyników rozważań, o których mowa w ust. 2, panel może wyrazić opinię na temat uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwie członkowskim.
Wyrażając opinię, panel dąży do osiągnięcia konsensusu. Jeżeli osiągnięcie konsensusu jest niemożliwe, panel może wyrazić swoją opinię zwykłą większością swoich członków.
5.  Przyjmując akty wykonawcze zgodnie z art. 5 ust. 6 i art. 6 ust. 2, Komisja uwzględnia wszelkie stosowne opinie wyrażone przez panel zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.
6.  Panel wybiera spośród swoich członków przewodniczącego. Panel opracowuje własny regulamin.
Poprawka 46
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – nagłówek
Treść środków
Środki ochrony budżetu Unii
Poprawka 47
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – ustęp 1 – wprowadzenie
1.  Istnieje możliwość przyjęcia jednego lub więcej środków:
1.  Jeżeli warunki wymienione w art. 3 zostaną spełnione, istnieje możliwość przyjęcia co najmniej jednego z następujących środków:
Poprawka 48
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – ustęp 3
3.  Przyjęte środki są proporcjonalne do charakteru, powagi i zakresu uogólnionego braku w zakresie praworządności. Środki te dotyczą w największym możliwym zakresie działań Unii, na które wpływa lub może wpłynąć ten brak.
3.  Przyjęte środki są proporcjonalne do charakteru, powagi, czasu trwania i zakresu uogólnionego braku w zakresie praworządności. Środki te dotyczą w największym możliwym zakresie działań Unii, na które wpływa lub może wpłynąć ten brak.
Poprawka 49
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – ustęp 3 a (nowy)
3a.  Komisja przedstawia ostatecznym odbiorcom lub beneficjentom końcowym informacje i wytyczne na temat obowiązków państw członkowskich, o których mowa w ust. 2, za pośrednictwem strony internetowej lub portalu internetowego.
Komisja dostarcza również, na tej samej stronie internetowej lub portalu, odpowiednie narzędzia dla ostatecznych odbiorców lub beneficjentów końcowych w celu informowania Komisji o wszelkich naruszeniach tych obowiązków, które w opinii tych ostatecznych odbiorców lub beneficjentów końcowych mają na nich bezpośredni wpływ. Niniejszy ustęp stosuje się w sposób gwarantujący ochronę osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie XXX (dyrektywa w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii). Komisja może wziąć pod uwagę informacje przekazane przez ostatecznych odbiorców lub beneficjentów końcowych zgodnie z niniejszym ustępem tylko wtedy, jeżeli towarzyszy im dowód, że dany ostateczny odbiorca lub beneficjent końcowy złożył formalną skargę do właściwego organu.
Poprawka 50
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – ustęp 3 b (nowy)
3b.  Na podstawie informacji otrzymanych od ostatecznych odbiorców lub beneficjentów końcowych zgodnie z ust. 3a Komisja zapewnia, aby wszelkie kwoty należne od podmiotów rządowych lub państw członkowskich zgodnie z ust. 2 były faktycznie wypłacane ostatecznym odbiorcom lub beneficjentom końcowym.
W razie potrzeby:
a)  w odniesieniu do środków z budżetu Unii zarządzanych zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego – Komisja:
(i)  odzyskuje płatność na rzecz któregokolwiek z organów, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. c) ppkt (v) – (vii) rozporządzenia finansowego, w kwocie równoważnej kwocie niewypłaconej ostatecznym odbiorcom lub beneficjentom końcowym, z naruszeniem ust. 2 niniejszego artykułu;
(ii)  przenosi kwotę równoważną kwocie, o której mowa w poprzednim punkcie, do rezerwy Unii, o której mowa w art. 12 rozporządzenia Rady XXX (rozporządzenie w sprawie WRF). Kwotę taką uznaje się za dostępny margines w rozumieniu art. 12 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady XXX (rozporządzenie w sprawie WRF) i uruchamia się ją zgodnie z art. 12 ust. 2 rozporządzenia Rady XXX (rozporządzenie w sprawie WRF) w możliwym zakresie z korzyścią dla ostatecznych odbiorców lub beneficjentów końcowych, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu;
b)  w odniesieniu do środków z budżetu Unii zarządzanych zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. b) rozporządzenia finansowego:
(i)  obowiązek podmiotów rządowych lub państw członkowskich, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, uznaje się za obowiązek państw członkowskich w rozumieniu [art. 63] rozporządzenia XXX (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów). Każde naruszenie takiego obowiązku jest traktowane zgodnie z [art. 98] rozporządzenia XXX (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów);
(ii)  Komisja przenosi kwotę wynikającą z ograniczonego wsparcia z funduszy na rzecz programu podczas stosowania [art. 98] rozporządzenia XXX (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów) do rezerwy Unii, o której mowa w art. 12 rozporządzenia Rady XXX (rozporządzenie w sprawie WRF). Kwotę taką uznaje się za dostępny margines w rozumieniu art. 12 ust.1 lit. a) rozporządzenia Rady XXX (rozporządzenie w sprawie WRF) i uruchamia się ją zgodnie z art. 12 ust. 2 rozporządzenia Rady XXX (rozporządzenie w sprawie WRF) w możliwym zakresie z korzyścią dla ostatecznych odbiorców lub beneficjentów końcowych, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu.
Poprawka 51
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 1
1.  W przypadku gdy Komisja stwierdza, że istnieją racjonalne przesłanki uznania, że warunki art. 3 zostały spełnione, przesyła pisemne powiadomienie do danego państwa członkowskiego, określające przesłanki, na których oparła swoje ustalenia.
1.  W przypadku gdy Komisja – po uwzględnieniu wszystkich opinii panelu – stwierdza, że istnieją racjonalne przesłanki uznania, że warunki art. 3 zostały spełnione, przesyła pisemne powiadomienie do danego państwa członkowskiego, określające przesłanki, na których oparła swoje ustalenia. Komisja bezzwłocznie informuje Parlament Europejski i Radę o każdym takim powiadomieniu i jego treści.
Poprawka 52
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 2
2.  Komisja może uwzględnić wszystkie istotne informacje, w tym wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawozdania Trybunału Obrachunkowego oraz konkluzje i zalecenia odpowiednich organizacji międzynarodowych.
2.  Podczas dokonywania oceny, czy zostały spełnione warunki określone w art. 3, Komisja uwzględnia wszystkie istotne informacje, w tym opinie panelu, wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rezolucje Parlamentu Europejskiego, sprawozdania Trybunału Obrachunkowego oraz konkluzje i zalecenia odpowiednich organizacji międzynarodowych i sieci. Komisja bierze również pod uwagę kryteria stosowane w kontekście negocjacji w sprawie przystąpienia do Unii, w szczególności rozdziały wspólnotowego dorobku w dziedzinie sądownictwa i praw podstawowych, sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, kontroli finansowej i opodatkowania, jak również wytyczne stosowane w kontekście mechanizmu współpracy i weryfikacji w celu śledzenia postępów państwa członkowskiego.
Poprawka 53
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 4
4.  Państwo członkowskie, o którym mowa, przekazuje wymagane informacje, a także może przedłożyć uwagi w określonym przez Komisję terminie wynoszącym co najmniej 1 miesiąc od dnia powiadomienia o ustaleniu. W swoich uwagach państwo członkowskie może zaproponować przyjęcie środków naprawczych.
4.  Państwo członkowskie, o którym mowa, przekazuje wymagane informacje, a także może przedłożyć uwagi w określonym przez Komisję terminie wynoszącym co najmniej jeden miesiąc i nie więcej niż trzy miesiące od dnia powiadomienia o ustaleniu. W swoich uwagach państwo członkowskie może zaproponować przyjęcie środków naprawczych.
Poprawka 54
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 5
5.  Komisja – przy podejmowaniu decyzji, czy przyjąć wniosek dotyczący decyzji w sprawie odpowiednich środków – uwzględnia otrzymane informacje i uwagi złożone przez dane państwo członkowskie, jak również odpowiedniość zaproponowanych środków naprawczych.
5.  Komisja – przy podejmowaniu decyzji, czy przyjąć decyzję w sprawie wszelkich środków, o których mowa w art. 4 – uwzględnia otrzymane informacje i uwagi złożone przez dane państwo członkowskie, jak również odpowiedniość zaproponowanych środków naprawczych. Komisja decyduje o działaniach następczych, jakie należy podjąć w odniesieniu do otrzymanych informacji w orientacyjnym terminie jednego miesiąca, a w każdym razie w rozsądnym terminie od daty otrzymania tych informacji.
Poprawka 55
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 5 a (nowy)
5a.  Podczas dokonywania oceny proporcjonalności środków, które mają zostać nałożone, Komisja należycie uwzględnia informacje i wytyczne, o których mowa w ust. 2.
Poprawka 56
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 6
6.  W przypadku gdy Komisja uzna, że uogólniony brak w zakresie praworządności faktycznie ma miejsce, przedstawia Radzie wniosek dotyczący aktu wykonawczego w sprawie odpowiednich środków.
6.  W przypadku gdy Komisja uzna, że uogólniony brak w zakresie praworządności faktycznie ma miejsce, przyjmuje w drodze aktu wykonawczego decyzję w sprawie środków, o których mowa w art. 4.
Poprawka 57
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 6 a (nowy)
6a.  Z chwilą przyjęcia swojej decyzji Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek w sprawie przeniesienia do rezerwy budżetowej kwoty odpowiadającej wartości przyjętych środków.
Poprawka 58
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 6 b (nowy)
6b.  Na zasadzie odstępstwa od art. 31 ust. 4 i 6 rozporządzenia finansowego Parlament Europejski i Rada rozpatrują wniosek w sprawie przeniesienia w terminie czterech tygodni od jego otrzymania przez obie instytucje. Wniosek w sprawie przeniesienia uznaje się za zatwierdzony, chyba że w terminie czterech tygodni Parlament Europejski, stanowiąc większością oddanych głosów, lub Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, zmieni go bądź odrzuci. Jeśli Parlament Europejski lub Rada zmienią wniosek w sprawie przeniesienia, zastosowanie ma art. 31 ust. 8 rozporządzenia finansowego.
Poprawka 59
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 6 c (nowy)
6c.  Decyzja, o której mowa w ust. 6, wchodzi w życie, jeśli ani Parlament Europejski, ani Rada nie odrzucą wniosku w sprawie przeniesienia w terminie określonym w ust. 6b.
Poprawka 60
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 7
7.  Decyzję uznaje się za przyjętą przez Radę, chyba że Rada większością kwalifikowaną postanowi odrzucić wniosek Komisji w terminie jednego miesiąca od jego przyjęcia przez Komisję.
skreśla się
Poprawka 61
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – ustęp 8
8.  Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, może zmienić wniosek Komisji i przyjąć zmieniony tekst jako decyzję Rady.
skreśla się
Poprawka 62
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 1
1.  Dane państwo członkowskie może w każdym czasie przedłożyć Komisji dowody w celu wykazania, że uogólniony brak w zakresie praworządności został naprawiony i wyeliminowany.
1.  Dane państwo członkowskie może w każdym czasie przedłożyć Komisji formalne powiadomienie zawierające dowody w celu wykazania, że uogólniony brak w zakresie praworządności został naprawiony i wyeliminowany.
Poprawka 63
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 2
2.  Komisja ocenia sytuację w danym państwie członkowskim. Z chwilą gdy uogólniony brak w zakresie praworządności, ze względu na który przyjęto odpowiednie środki, został wyeliminowany w pełni lub częściowo, Komisja przedstawia Radzie wniosek o pełne lub częściowe zniesienie tych środków. Zastosowanie ma procedura opisana w art. 5 ust. 2, 4, 5, 6 i 7.
2.  Na wniosek danego państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy Komisja – po uwzględnieniu wszystkich opinii panelu – ocenia sytuację w danym państwie członkowskim w orientacyjnym terminie jednego miesiąca, a w każdym razie w rozsądnym terminie od daty otrzymania formalnego powiadomienia. Z chwilą gdy uogólniony brak w zakresie praworządności, ze względu na który przyjęto środki, o których mowa w art. 4, został wyeliminowany w pełni lub częściowo, Komisja bezzwłocznie przyjmuje decyzję o pełnym lub częściowym zniesieniu tych środków. Z chwilą przyjęcia swojej decyzji Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek w sprawie całkowitego lub częściowego wycofania rezerwy budżetowej, o której mowa w art. 5 ust. 6a. Zastosowanie ma procedura opisana w art. 5 ust. 2, 4, 5, 6, 6b i 6c.
Poprawka 64
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 3
3.  W przypadku gdy środki dotyczące zawieszenia zatwierdzenia danego programu lub programów lub ich zmian, o czym mowa w art. 4 ust. 2 lit. b) ppkt (i), lub zawieszenia zobowiązań, o czym mowa art. 4 ust. 2 lit. b) ppkt (ii), zostają zniesione, kwoty odpowiadające zawieszonym zobowiązaniom przenosi się do budżetu z zastrzeżeniem art. 7 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr XXXX („rozporządzenie WRF”). Zawieszone zobowiązania z roku n nie mogą być ujmowane w budżecie później niż w roku n+2.
3.  W przypadku gdy środki dotyczące zawieszenia zatwierdzenia danego programu lub programów lub ich zmian, o czym mowa w art. 4 ust. 2 lit. b) ppkt (i), lub zawieszenia zobowiązań, o czym mowa art. 4 ust. 2 lit. b) ppkt (ii), zostają zniesione, kwoty odpowiadające zawieszonym zobowiązaniom przenosi się do budżetu z zastrzeżeniem art. 7 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr XXXX („rozporządzenie WRF”). Zawieszone zobowiązania z roku n nie mogą być ujmowane w budżecie później niż w roku n+2. Od roku n+3 kwotę odpowiadającą zawieszonym zobowiązaniom przenosi się do unijnej rezerwy na zobowiązania przewidzianej w art. 12 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr XXXX („rozporządzenie WRF”).
Poprawka 65
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 7
Artykuł 7
skreśla się
Informowanie Parlamentu Europejskiego
Komisja niezwłocznie informuje Parlament Europejski o środkach zaproponowanych lub przyjętych na podstawie art. 4 i 5.
Poprawka 66
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 7 a (nowy)
Artykuł 7a
Sprawozdawczość
Najpóźniej pięć lat od wejścia niniejszego rozporządzenia w życie Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące jego stosowania, a w szczególności skuteczności ewentualnych działań.
W razie potrzeby sprawozdaniu towarzyszą odpowiednie wnioski.
Poprawka 67
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 8 – akapit 1
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskie. Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r.
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Poprawka 68
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 8 a (nowy)
Artykuł 8a
Włączenie do rozporządzenia finansowego
Treść niniejszego rozporządzenia włącza się do rozporządzenia finansowego w trakcie jego kolejnej zmiany.

(1) Sprawa została odesłana do komisji właściwych w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A8-0469/2018).


Ustanowienie programu Fiscalis na rzecz współpracy w dziedzinie opodatkowania ***I
PDF 651kWORD 75k
Tekst
Tekst skonsolidowany
Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 17 stycznia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego program Fiscalis na rzecz współpracy w dziedzinie opodatkowania (COM(2018)0443 – C8-0260/2018 – 2018/0233(COD))(1)
P8_TA-PROV(2019)0039A8-0421/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

[Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej]

POPRAWKI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO(2)
P8_TA-PROV(2019)0039A8-0421/2018
do wniosku Komisji
P8_TA-PROV(2019)0039A8-0421/2018
---------------------------------------------------------
P8_TA-PROV(2019)0039A8-0421/2018
2018/0233 (COD)
P8_TA-PROV(2019)0039A8-0421/2018

Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
ustanawiające program Fiscalis na rzecz współpracy w dziedzinie opodatkowania

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 i 197,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(3),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Program Fiscalis 2020, który został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2013(4) i jest wdrażany przez Komisję we współpracy z państwami członkowskimi i państwami stowarzyszonymi, oraz programy będące jego poprzednikami przyczyniły się w znacznym stopniu do ułatwienia i usprawnienia współpracy między organami podatkowymi w Unii. Organy podatkowe państw uczestniczących dostrzegają wartość dodaną tych programów, w tym w odniesieniu do ochrony finansowych i gospodarczych interesów państw członkowskich, Unii i podatników. Skuteczne rozwiązanie problemów, jakie przewiduje się na najbliższe dziesięciolecie, często nie będzie możliwe, jeśli państwa członkowskie nie będą patrzeć poza granice swoich terytoriów administracyjnych i intensywnie współpracować ze swoimi odpowiednikami.

(2)  Dzięki programowi Fiscalis 2020 państwa członkowskie mogą rozwijać tę współpracę w ramach Unii, co jest oszczędniejsze niż tworzenie własnych sieci współpracy dwustronnej lub wielostronnej przez każde państwo członkowskie, czy to między samymi państwami członkowskimi, czy to z państwami trzecimi, z którymi UE ściśle współpracuje w dziedzinie opodatkowania. W związku z tym należy zapewnić kontynuację tego programu poprzez ustanowienie nowego programu w tej samej dziedzinie, tj. programu Fiscalis („program”).

(2a)   Program powinien wzmacniać zdolność państw członkowskich do zwalczania oszustw podatkowych, korupcji, uchylania się od opodatkowania i agresywnego planowania podatkowego, co ma polegać w szczególności na pomocy technicznej w dziedzinie szkolenia zasobów ludzkich i na rozwoju struktur administracyjnych. Pomoc ta powinna być świadczona w sposób przejrzysty.

(3)  Zapewniając ramy dla działań, które wspierają jednolity rynek, sprzyjają konkurencyjności Unii i chronią interesy finansowe i gospodarcze Unii i jej państw członkowskich, program powinien przyczynić się do zapobiegania oszustwom podatkowym, uchylaniu się od opodatkowania i unikaniu opodatkowania, agresywnemu planowaniu podatkowemu i podwójnemu nieopodatkowaniu; do zapobiegania niepotrzebnym obciążeniom administracyjnym dla obywateli i przedsiębiorstw w przypadku transakcji transgranicznych i ograniczania tych obciążeń; do wspierania bardziej sprawiedliwych i skuteczniejszych systemów podatkowych; do osiągnięcia pełnego potencjału jednolitego rynku i wzmacniania sprawiedliwej konkurencji w Unii, a także do promowania i wspierania wspólnego podejścia Unii na forach międzynarodowych.

(4)  Niniejsze rozporządzenie określa pulę środków finansowych na program, które stanowią główną kwotę odniesienia w rozumieniu pkt 17 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami(5) dla Parlamentu Europejskiego i Rady podczas rocznej procedury budżetowej.

(5)  W celu wsparcia procesu przystępowania państw trzecich i stowarzyszania tych państw program powinien być otwarty dla państw przystępujących i państw kandydujących, a także dla potencjalnych kandydatów i krajów partnerskich objętych europejską polityką sąsiedztwa, w przypadku gdy spełnione są określone warunki. Może on być również otwarty dla innych państw trzecich, zwłaszcza tych najsłabiej rozwiniętych, zgodnie z warunkami ustanowionymi w szczegółowych umowach zawartych pomiędzy Unią a tymi państwami dotyczących ich uczestnictwa we wszelkich programach unijnych.

(5a)   Parlament Europejski określił swoje priorytety. Obecny brak środków finansowych spowalnia osiąganie celów ustalonych przez Parlament Europejski dotyczących wieloletnich ram finansowych na okres po 2020 r. [2017/2052(INI)]. Skuteczniejsza współpraca w dziedzinie podatków może umożliwić sprawniejsze gromadzenie zasobów niezbędnych do realizacji przyszłych wieloletnich ram finansowych.

(6)  Do przedmiotowego programu ma zastosowanie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046(6) („rozporządzenie finansowe”). Określa ono zasady wykonania budżetu Unii, w tym zasady dotyczące dotacji, nagród, zamówień i zwrotu kosztów poniesionych przez ekspertów zewnętrznych.

7)  Działania stosowane w ramach programu Fiscalis 2020 okazały się właściwe i dlatego powinny zostać utrzymane. W celu uproszczenia i zwiększenia elastyczności w realizacji programu, a tym samym lepszego zrealizowania jego celów, działania powinny zostać zdefiniowane wyłącznie w odniesieniu do ogólnych kategorii wraz z podaniem konkretnych obrazowych przykładów działań. Jednakże działania powinny mieć na celu zajęcie się zagadnieniami priorytetowymi, aby chronić interesy finansowe i gospodarcze Unii i jej państw członkowskich. Poprzez współpracę i budowanie zdolności program Fiscalis powinien również propagować i wspierać rozpowszechnianie innowacji i zwiększanie jej efektu dźwigni w celu dalszej poprawy zdolności do realizacji głównych priorytetów w dziedzinie opodatkowania.

(8)  Ze względu na coraz większą mobilność podatników, liczbę transakcji transgranicznych, umiędzynarodowienie instrumentów finansowych i związane z tym rosnące ryzyko oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i agresywnego planowania podatkowego, które wykraczają daleko poza granice Unii, w interesie Unii lub państw członkowskich mogłoby leżeć wprowadzenie dostosowań lub rozszerzeń europejskich systemów elektronicznych na państwa trzecie niestowarzyszone z programem oraz organizacje międzynarodowe. W szczególności pozwoliłoby to uniknąć obciążenia administracyjnego i kosztów wynikających z opracowywania i eksploatacji dwóch podobnych systemów elektronicznych służących do, odpowiednio, unijnej i międzynarodowej wymiany informacji. W związku z tym, jeżeli jest to należycie uzasadnione przez taki interes, dostosowania lub rozszerzenia europejskich systemów elektronicznych na współpracę z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi powinny być kwalifikowalnymi kosztami w ramach programu. Pod warunkiem że zagadnienia priorytetowe zostały w pełni sfinansowane, w ramach programu można również, w stosownych przypadkach, zachęcać do podjęcia konkretnych działań angażujących kraje najsłabiej rozwinięte, w szczególności w zakresie automatycznej wymiany informacji.

(9)  Biorąc pod uwagę znaczenie globalizacji i znaczenie zwalczania oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i agresywnego planowania podatkowego, w programie powinna być nadal przewidziana możliwość zaangażowania ekspertów zewnętrznych w rozumieniu art. 238 rozporządzenia finansowego. Wybór ekspertów powinien odbywać się w przejrzysty sposób i w oparciu o ich umiejętności, doświadczenie i wiedzę odpowiednie dla danego działania, a także ich zdolność do wnoszenia wkładu na rzecz tego działania. Należy dopilnować, aby eksperci byli bezstronni oraz aby nie występowały u nich żadne potencjalne konflikty interesów z ich rolą zawodową. Należy zapewnić zrównoważoną reprezentację wszystkich istotnych zainteresowanych stron.

(9a)   W związku z niedawnym przyjęciem dyrektyw Rady 2014/107/UE(7), 2015/2376/UE(8), 2016/881/UE(9), 2016/2258/UE(10), 2018/822/UE(11) oraz trwającymi negocjacjami w sprawie wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB), celem programu powinno być szkolenie pracowników administracji podatkowych w celu zapewnienia skutecznego wdrożenia tych dyrektyw.

(10)  Zgodnie z zobowiązaniem Komisji do zapewnienia spójności i uproszczenia programów finansowania, poczynionym w komunikacie z dnia 19 października 2010 r. zatytułowanym „Przegląd budżetu UE”(12), w przypadku gdy działania przewidziane w ramach programu prowadzą do osiągnięcia celów, które są wspólne dla różnych instrumentów finansowych, zasoby powinny być współdzielone z innymi unijnymi instrumentami finansowania, ale z wyłączeniem możliwości podwójnego finansowania. Działania w ramach programu powinny zapewniać spójność w wykorzystaniu zasobów unijnych wspierających politykę podatkową i organy podatkowe.

(10a)  W trosce o opłacalność program Fiscalis powinien wykorzystywać możliwe synergie z innymi działaniami Unii w powiązanych dziedzinach, takich jak program celny, program UE w zakresie zwalczania nadużyć finansowych, program jednolitego rynku oraz program wspierania reform.

(10b)   Pojedyncze krajowe inicjatywy na rzecz przeciwdziałania nadużyciom finansowym mogą potencjalnie skutkować przeniesieniem nieuczciwej działalności do innych, często sąsiednich, państw członkowskich oraz powstaniem nieproporcjonalnego obciążenia administracyjnego dla przestrzegających przepisów przedsiębiorstw, a także brakiem pewności prawa podczas zawierania międzynarodowych transakcji handlowych. W związku z tym kwestią o zasadniczym znaczeniu jest, aby Komisja ujednoliciła krajowe środki zwalczania nadużyć finansowych za pomocą koordynowania najlepszych praktyk krajowych na szczeblu Unii.

(11)  Znaczną część budżetu w ramach programu mają pochłonąć działania w zakresie budowania zdolności w dziedzinie technologii informacyjnej (IT). W związku z tym przepisy szczegółowe powinny określać odpowiednio wspólne i krajowe elementy europejskich systemów elektronicznych. Ponadto jasno określony powinien być zakres działań i obowiązków Komisji i państw członkowskich. Należy zapewnić niezakłóconą interoperacyjność między wspólnymi i krajowymi elementami europejskich systemów elektronicznych oraz synergie z innymi elektronicznymi systemami odpowiednich programów Unii.

(12)  Obecnie nie ma wymogu sporządzania wieloletniego planu strategicznego w dziedzinie opodatkowania („MASP-T”) w celu stworzenia spójnego i interoperacyjnego środowiska elektronicznego na potrzeby opodatkowania w Unii. Program powinien przewidywać opracowanie takiego MASP-T, aby zapewnić spójność i koordynację działań w zakresie budowania zdolności w dziedzinie IT.

(13)  Niniejsze rozporządzenie powinno być wdrażane za pomocą programów prac. Z uwagi na średnio- i długoterminowy charakter celów i w oparciu o doświadczenia zdobyte z biegiem czasu programy prac powinny być tak skonstruowane, by obejmowały kilka lat. Przejście z rocznych programów prac na wieloletnie programy prac zmniejszy obciążenie administracyjne zarówno po stronie Komisji, jak i państw członkowskich, ale w żadnej sytuacji nie powinno to prowadzić do utraty informacji lub przejrzystości dla podatników. Wieloletnie programy prac powinny odzwierciedlać wszystkie istotne informacje przedstawione w kontekście sprawozdań rocznych lub analiz, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu. Te roczne sprawozdania powinny być udostępniane publicznie w celu poinformowania podatników o najlepszych praktykach, wyciągniętych wnioskach, wyzwaniach i utrzymujących się przeszkodach zidentyfikowanych w ramach programu.

(14)  W celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w odniesieniu do przyjmowania programów prac.

(15)  Zgodnie z pkt 22 i 23 porozumienia międzyinstytucjonalnego na rzecz lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r.(13) zachodzi potrzeba oceny ▌programu w oparciu o informacje zgromadzone w kontekście konkretnych wymogów dotyczących monitorowania, przy czym należy unikać nadmiernej regulacji i obciążeń administracyjnych, zwłaszcza względem państw członkowskich, a tym samym uwzględniając również REFIT. Wymogi te powinny, w stosownych przypadkach, obejmować mierzalne wskaźniki jako podstawę oceny oddziaływania rozporządzenia w terenie. Wyniki tego monitorowania powinny być przedmiotem corocznego sprawozdania zbiorczego sporządzanego przez Komisję w oparciu o informacje przekazane przez państwa członkowskie. Powinno ono zawierać zestawienie utrzymujących się w państwach członkowskich przeszkód utrudniających osiąganie celów programu określonych w art. 3 oraz poruszanie zagadnień priorytetowych określonych w art. 7 ust. 2a, oraz sugestie dotyczące najlepszych praktyk. Komisja powinna ponadto sporządzić okresową i końcową ocenę programu. Zarówno sprawozdania roczne, jak i sprawozdania z oceny powinny być upubliczniane na specjalnej stronie internetowej.

(15a)   Co dwa lata Komisja powinna organizować seminarium z udziałem dwóch przedstawicieli państw członkowskich beneficjentów w celu omówienia problematycznych kwestii i zaproponowania możliwych usprawnień związanych z obszarami tematycznymi programu, a zwłaszcza wymiany informacji między administracjami podatkowymi. Uczestnikami tego seminarium są odpowiednio przedstawiciel lub przedstawicielka dyrekcji administracji podatkowych i przedstawiciel lub przedstawicielka związków zawodowych pracowników administracji podatkowych, a także przedstawiciel lub przedstawicielka Parlamentu Europejskiego i Rady.

(16)  Aby we właściwy sposób reagować na zmiany w priorytetach polityki podatkowej, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE dotyczących zmian w wykazie wskaźników służących mierzeniu realizacji szczegółowych celów programu. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(17)  Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013(14) oraz rozporządzeniami Rady (WE, Euratom) nr 2988/95(15), (Euratom, WE) nr 2185/96(16) i (UE) 2017/1939(17) interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, ich wykrywania, korygowania i dochodzenia, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniem (Euratom, WE) nr 2185/96 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe i inne przestępstwa naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371(18). Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, w pełni współpracują w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznają konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi, EPPO i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu oraz zapewniają, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa.

(18)  Do niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają horyzontalne przepisy finansowe przyjęte przez Parlament Europejski i Radę na podstawie art. 322 TFUE. Przepisy te zostały określone w rozporządzeniu finansowym i dotyczą w szczególności procedury ustanawiania i wykonywania budżetu w formie dotacji, zamówień, nagród, zarządzania pośredniego oraz przewidują kontrolę odpowiedzialności podmiotów działań finansowych. Przepisy przyjęte na podstawie art. 322 TFUE dotyczą również ochrony budżetu Unii w przypadku systemowych niedociągnięć w zakresie praworządności w państwach członkowskich, gdyż poszanowanie praworządności jest niezbędnym warunkiem należytego zarządzania finansami i skutecznego finansowania unijnego.

(19)  Rodzaje finansowania i metody wdrażania na podstawie niniejszego rozporządzenia wybiera się na podstawie ich potencjału osiągania szczególnych celów działań i możliwości uzyskania wyników, z uwzględnieniem w szczególności kosztów kontroli, obciążeń administracyjnych oraz ryzyka naruszenia przepisów. Należy uwzględniać przy tym zastosowanie płatności ryczałtowych, stawek zryczałtowanych i kosztów jednostkowych oraz finansowania niepowiązanego z kosztami, o czym mowa w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Pokrywanie kosztów podróży powinno stanowić priorytet, tak aby zapewnić udział ekspertów krajowych we wspólnych działaniach.

(20)  Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez poszczególne państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary i skutki możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, o której mowa w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(21)  Niniejsze rozporządzenie zastępuje rozporządzenie (UE) nr 1286/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady, które w związku z tym należy uchylić,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Przedmiot

1.  Niniejsze rozporządzenie ustanawia program Fiscalis na rzecz współpracy w dziedzinie opodatkowania („program”).

2.  Określa ono cele programu, budżet na lata 2021–2027, formy finansowania unijnego oraz zasady dotyczące przyznawania takiego finansowania.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1)  „opodatkowanie” oznacza kwestie – w tym projektowanie, zarządzanie, egzekwowanie i przestrzeganie przepisów – związane następującymi podatkami i opłatami:

a)  podatek od wartości dodanej przewidziany w dyrektywie Rady 2006/112/WE(19);

b)  podatki akcyzowe od alkoholu przewidziane w dyrektywie Rady 92/83/EWG(20);

c)  podatki akcyzowe od wyrobów tytoniowych przewidziane w dyrektywie Rady 2011/64/UE(21);

d)  podatki od produktów energetycznych i energii elektrycznej przewidziane w dyrektywie Rady 2003/96/WE(22);

e)  inne podatki i opłaty, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. a) dyrektywy Rady 2010/24/UE(23), w tym podatki dochodowe od osób prawnych, w stopniu, w jakim są one istotne z punktu widzenia jednolitego rynku i współpracy administracyjnej między państwami członkowskimi;

2)  „organy podatkowe” oznaczają organy publiczne i inne podmioty odpowiedzialne za opodatkowanie lub za działania związane z podatkami;

3)  „europejskie systemy elektroniczne” oznaczają systemy elektroniczne niezbędne do celów opodatkowania i do wykonywania zadań organów podatkowych;

4)  „państwo trzecie” oznacza państwo, które nie jest członkiem Unii;

4a)  „kraj najsłabiej rozwinięty” oznacza państwo trzecie o niskim dochodzie, które zmaga się z poważnymi strukturalnymi przeszkodami dla zrównoważonego rozwoju, zgodnie z definicją Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Artykuł 3

Cele programu

1.  Ogólnym celem programu jest wspieranie organów podatkowych i opodatkowania w celu poprawy funkcjonowania jednolitego rynku, wzmacniania uczciwej konkurencji w Unii, ochrony interesów finansowych i gospodarczych Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, między innymi przed oszustwami podatkowymi, uchylaniem się od opodatkowania, agresywnym planowaniem podatkowym, a także usprawnienie poboru podatków.

2.  Szczegółowym celem programu jest wspieranie polityki podatkowej i jej właściwego wdrażania, wzmacnianie współpracy w dziedzinie podatków, wymiany informacji podatkowych i budowania zdolności administracyjnych, w tym kompetencji ludzkich, oraz opracowanie i eksploatacja europejskich systemów elektronicznych, a także stopniowa modernizacja narzędzi sprawozdawczych i audytowych oraz oprogramowania, które mają być w jednolity sposób stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Program pomaga również administracjom podatkowym w ułatwianiu i poprawie wdrażania unijnych dyrektyw dotyczących opodatkowania oraz szkoleniu personelu w tym zakresie.

Artykuł 4

Budżet

1.  Pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–2027 wynosi 300 mln EUR według cen z 2018 r. (tj. 339 mln EUR w cenach bieżących).

2.  Z kwoty, o której mowa w ust. 1, można między innymi pokrywać wydatki na przygotowanie, monitorowanie, kontrolę, audyt, ocenę i inne działania związane z zarządzaniem programem oraz na ocenę realizacji jego celów. Z kwoty tej można ponadto pokrywać wydatki związane z badaniami i innymi odpowiednimi materiałami przedłożonymi w formie pisemnej, spotkaniami ekspertów, działaniami informacyjnymi i komunikacyjnymi, o ile są one związane z celami programu, jak również wydatki związane z sieciami informatycznymi w zakresie przetwarzania i wymiany informacji, w tym z narzędziami informatycznymi dla przedsiębiorstw oraz z innego rodzaju pomocą techniczną i administracyjną niezbędną w związku z zarządzaniem programem.

Artykuł 5

Państwa trzecie stowarzyszone z programem

Program jest otwarty dla następujących państw trzecich:

a)  państwa przystępujące, państwa kandydujące i potencjalni kandydaci, zgodnie z ogólnymi zasadami i ogólnymi warunkami udziału tych państw w programach Unii, ustanowionymi w odpowiednich umowach ramowych i decyzjach rad stowarzyszenia lub w podobnych porozumieniach oraz zgodnie ze szczegółowymi warunkami ustanowionymi w porozumieniach między Unią a tymi państwami;

b)  państwa objęte europejską polityką sąsiedztwa, zgodnie z ogólnymi zasadami i ogólnymi warunkami udziału tych państw w programach Unii, ustanowionymi w odpowiednich umowach ramowych i decyzjach rady stowarzyszenia lub w podobnych porozumieniach oraz zgodnie ze szczegółowymi warunkami ustanowionymi w porozumieniach między Unią a tymi państwami, pod warunkiem że państwa te osiągnęły dostateczny poziom zbliżenia właściwego prawodawstwa i metod administracyjnych do prawodawstwa i metod Unii;

c)  inne państwa trzecie, zgodnie z warunkami ustanowionymi w porozumieniu szczegółowym obejmującym kwestie uczestnictwa państwa trzeciego w dowolnym programie unijnym, o ile takie porozumienie:

—  zapewnia właściwą równowagę między wkładem państwa trzeciego uczestniczącego w programach unijnych a osiąganymi przez nie korzyściami;

—  określa warunki uczestnictwa w tych programach, w tym obliczenie wkładów finansowych do poszczególnych programów i ich kosztów administracyjnych. Wkłady te stanowią dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego;

—  nie przyznaje państwu trzeciemu mocy decyzyjnej w odniesieniu do programu;

—  gwarantuje Unii prawo do zapewnienia należytego zarządzania finansami i ochrony swoich interesów finansowych.

Pod warunkiem, że zostały w pełni sfinansowane zagadnienia priorytetowe, do udziału w programie zachęca się kraje najsłabiej rozwinięte, zgodnie z zasadami spójności polityki na rzecz rozwoju i warunkami określonymi w szczegółowych umowach między tymi krajami a Unią dotyczących udziału tych krajów w programie. Z zastrzeżeniem ust. 1 lit. c) udział w programie krajów najsłabiej rozwiniętych jest dla nich bezpłatny i koncentruje się na osiągnięciu międzynarodowych celów podatkowych, takich jak automatyczna wymiana informacji podatkowych. Umowa szczegółowa gwarantuje prawa Unii do zapewnienia należytego zarządzania finansami i ochrony jej interesów finansowych.

Artykuł 6

Realizacja i formy finansowania unijnego

1.  Program jest realizowany według metody zarządzania bezpośredniego zgodnie z rozporządzeniem finansowym.

2.  Program może zapewniać finansowanie w dowolnej formie przewidzianej w rozporządzeniu finansowym, w szczególności w postaci dotacji, nagród, zamówień oraz zwrotu kosztów podróży i kosztów pobytu ponoszonych przez ekspertów zewnętrznych.

ROZDZIAŁ II

KWALIFIKOWALNOŚĆ

Artykuł 7

Działania kwalifikowalne

1.  Do finansowania kwalifikują się wyłącznie działania służące realizacji celów, o których mowa w art. 3.

2.  Działania, o których mowa w ust. 1, obejmują:

a)  spotkania i podobne imprezy ad hoc;

b)  ustrukturyzowaną współpracę opartą na projektach, w tym inspekcje na miejscu i wspólne audyty; [Popr. 2 i 3]

c)  działania w zakresie budowania zdolności w dziedzinie IT, w szczególności w zakresie opracowywania i eksploatacji europejskich systemów elektronicznych lub tworzenia wspólnych rejestrów;

d)  działania w zakresie budowania zdolności i kompetencji ludzkich;

e)  działania wspierające i inne działania, w tym:

1)  badania i inne odpowiednie materiały przedłożone w formie pisemnej;

2)  działania innowacyjne, w szczególności weryfikacje poprawności projektów, projekty pilotażowe i tworzenie prototypów;

3)  wspólnie opracowywane działania komunikacyjne;

4)  wszelkie inne odpowiednie działania przewidziane w programach prac, o których mowa w art. 13, jakie są niezbędne do osiągnięcia celów lub zgodnie z celami określonymi w art. 3.

Możliwe formy odpowiednich działań, o których mowa w lit. a), b) i d), są przedstawione są w postaci niewyczerpującego wykazu w załączniku 1.

2a.   Działania, o których mowa w ust. 1, obejmują poniższy wykaz tematów priorytetowych:

a)  niwelowanie luk w skutecznym wdrażaniu zmienionej dyrektywy Rady 2011/16/UE(24).;

b)  skuteczna wymiana informacji, w tym wnioski grupowe, oraz opracowanie użytecznych formatów uwzględniających inicjatywy na szczeblu międzynarodowym;

c)  usunięcie przeszkód dla współpracy transgranicznej;

d)  usunięcie przeszkód utrudniających dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych na mocy zmienionej dyrektywy Rady 2011/16/UE;

e)  zwalczanie oszustw transgranicznych związanych z VAT;

f)  wymiana najlepszych praktyk związanych z windykacją podatków, w tym podatków, które nie zostały zapłacone zgodnie z europejską dyrektywą w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności (EUSTD);

g)  wdrożenie jednolitych krajowych narzędzi informatycznych w celu stworzenia wspólnych interfejsów umożliwiających wzajemne połączenie krajowych systemów informatycznych;

3.  Działania polegające na opracowywaniu i wdrażaniu dostosowań lub rozszerzeń wspólnych elementów europejskich systemów elektronicznych do współpracy z państwami trzecimi niestowarzyszonymi z programem lub organizacjami międzynarodowymi kwalifikują się do finansowania, jeżeli leżą w interesie Unii. Komisja wprowadza niezbędne ustalenia administracyjne, które mogą przewidywać wkład finansowy ze strony osób trzecich, których dotyczą te działania.

4.  W przypadku gdy działania w zakresie budowania zdolności w dziedzinie IT, o których mowa w ust. 2 lit. c), dotyczą opracowania i eksploatacji europejskiego systemu elektronicznego, do finansowania w ramach programu kwalifikują się tylko koszty związane z obowiązkami powierzonymi Komisji zgodnie z art. 11 ust. 2. Państwa członkowskie ponoszą koszty związane z obowiązkami powierzonymi im zgodnie z art. 11 ust. 3.

Artykuł 8

Udział ekspertów zewnętrznych

1.  Gdy jest to korzystne dla realizacji działań służących osiągnięciu celów, o których mowa w art. 3, w działaniach organizowanych w ramach programu w charakterze ekspertów zewnętrznych mogą uczestniczyć przedstawiciele organów rządowych, w tym organów z państw trzecich niestowarzyszonych z programem zgodnie z art. 5, a także, w stosownych przypadkach, przedstawiciele organizacji międzynarodowych i innych właściwych organizacji, przedsiębiorców i organizacji reprezentujących przedsiębiorców oraz społeczeństwa obywatelskiego. Komisja ocenia, między innymi, bezstronność tych ekspertów zewnętrznych, zapewnia, aby nie występowały u nich żadne konflikty interesów w związku z pełnionymi przez nich obowiązkami zawodowymi oraz decyduje o ich uczestnictwie na zasadzie ad hoc, w zależności od potrzeb.

2.  Koszty poniesione przez ekspertów zewnętrznych, o których mowa w ust. 1, kwalifikują się do zwrotu w ramach programu zgodnie z przepisami art. 238 rozporządzenia finansowego.

3.  Ekspertów zewnętrznych wybiera Komisja w ramach przejrzystej i zrównoważonej procedury na podstawie ich umiejętności, doświadczenia i wiedzy odpowiednich dla danego działania oraz ich zdolności do wnoszenia wkładu na rzecz tego działania. Komisja zapewnia zrównoważoną reprezentację wszystkich istotnych zainteresowanych stron. Komisja informuje, czy eksperci zewnętrzni uczestniczą we własnym imieniu, czy w imieniu innej organizacji lub innego podmiotu gospodarczego. Listę ekspertów zewnętrznych podaje się do wiadomości publicznej na stronie internetowej Komisji.

ROZDZIAŁ III

DOTACJE

Artykuł 9

Przyznawanie dotacji, komplementarność i finansowanie łączone

1.  Dotacje w ramach programu są przyznawane i zarządzane zgodnie z tytułem VIII rozporządzenia finansowego.

2.  Działanie, które otrzymało wkład z innego programu unijnego, może również otrzymać wkład z niniejszego programu, pod warunkiem że wkład ten nie pokrywa tych samych kosztów. Przepisy każdego zaangażowanego unijnego programu stosuje się do wkładu tego programu w dane działanie. Finansowanie skumulowane nie może przekraczać łącznych kosztów kwalifikowalnych działania, a wsparcie w ramach różnych programów unijnych może być obliczane na zasadzie proporcjonalnej zgodnie z dokumentami określającymi warunki udzielania wsparcia.

3.  Zgodnie z art. 198 lit. f) rozporządzenia finansowego te dotacje mogą być przyznawane bez zaproszenia do składania wniosków, w przypadku gdy kwalifikujące się podmioty są organami podatkowymi państw członkowskich oraz państw trzecich stowarzyszonych z programem, o których mowa w art. 5 niniejszego rozporządzenia, pod warunkiem że warunki określone w tym artykule zostały spełnione.

Artykuł 10

Stopa współfinansowania

1.  W drodze odstępstwa od art. 190 rozporządzenia finansowego w ramach programu można finansować do 100 % kosztów kwalifikowalnych danego działania.

2.  W przypadku gdy działania wymagają przyznania dotacji, stopę współfinansowania mającą zastosowanie określa się w wieloletnich programach prac, o których mowa w art. 13.

ROZDZIAŁ IV

PRZEPISY SZCZEGÓŁOWE DOTYCZĄCE DZIAŁAŃ W ZAKRESIE BUDOWANIA ZDOLNOŚCI W DZIEDZINIE TECHNOLOGII INFORMACYJNEJ

Artykuł 11

Obowiązki

1.  Komisja i państwa członkowskie zapewniają wspólnie opracowanie i eksploatację europejskich systemów elektronicznych określonych w wieloletnim planie strategicznym w dziedzinie opodatkowania, o którym mowa w art. 12, w tym ich zaprojektowanie, specyfikację, przeprowadzenie testów zgodności, wdrożenie, konserwację, rozwój, bezpieczeństwo, zapewnienie jakości i kontrolę jakości.

2.  Komisja zapewnia w szczególności:

a)  opracowanie i eksploatację wspólnych elementów ustanowionych na podstawie wieloletniego planu strategicznego w dziedzinie opodatkowania, o którym mowa w art. 12;

b)  ogólną koordynację opracowania i eksploatacji europejskich systemów elektronicznych, mając na celu ich funkcjonalność, wzajemne połączenie i ciągłe doskonalenie oraz ich zsynchronizowane wdrożenie;

c)  koordynację europejskich systemów elektronicznych na poziomie Unii w celu ich promowania i wdrażania na poziomie krajowym;

d)  koordynację opracowania i eksploatacji europejskich systemów elektronicznych w odniesieniu do ich interakcji z osobami trzecimi, z wyjątkiem działań mających na celu spełnienie wymogów krajowych;

e)  koordynację europejskich systemów elektronicznych z innymi odpowiednimi działaniami dotyczącymi administracji elektronicznej na poziomie Unii;

ea)   koordynację stosowanych na szczeblu krajowym środków zwalczania nadużyć finansowych przez określanie najlepszych praktyk krajowych na szczeblu UE i informowanie o nich;

3.  Państwa członkowskie zapewniają w szczególności:

a)  opracowanie i eksploatację krajowych elementów ustanowionych na podstawie wieloletniego planu strategicznego w dziedzinie opodatkowania, o którym mowa w art. 12;

b)  koordynację opracowania i eksploatacji krajowych elementów europejskich systemów elektronicznych na poziomie krajowym;

c)  koordynację europejskich systemów elektronicznych z innymi odpowiednimi działaniami dotyczącymi administracji elektronicznej na poziomie krajowym;

d)  regularne dostarczanie Komisji informacji o środkach podjętych w celu umożliwienia poszczególnym organom lub przedsiębiorcom pełnego wykorzystania europejskich systemów elektronicznych;

e)  wdrażanie europejskich systemów elektronicznych na poziomie krajowym.

Artykuł 12

Wieloletni plan strategiczny w dziedzinie opodatkowania (MASP-T)

1.  Komisja sporządza i aktualizuje wieloletni plan strategiczny w dziedzinie opodatkowania, w którym wyszczególnione są wszystkie istotne zadania w zakresie opracowania i eksploatacji europejskich systemów elektronicznych, a każdy system, w całości lub w części, jest klasyfikowany jako:

a)  element wspólny: element europejskich systemów elektronicznych opracowany na poziomie Unii, który jest dostępny dla wszystkich państw członkowskich, lub uznany przez Komisję za wspólny ze względu na efektywność, bezpieczeństwo i racjonalizację;

b)  element krajowy: element europejskich systemów elektronicznych opracowany na poziomie krajowym, który jest dostępny w państwie członkowskim, w którym taki element utworzono lub które przyczyniło się do jego wspólnego utworzenia;

c)  połączenie obu tych rodzajów.

2.  Wieloletni plan strategiczny w dziedzinie opodatkowania obejmuje także działania innowacyjne i pilotażowe, jak również wspieranie metodologii i narzędzi związanych z europejskimi systemami elektronicznymi.

3.  Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o zakończeniu realizacji każdego z zadań powierzonych im w ramach wieloletniego planu strategicznego w dziedzinie opodatkowania, o którym mowa w ust. 1. Przedstawiają one również Komisji regularne sprawozdania na temat postępów w realizacji swoich zadań związanych z całym programem.

4.  Najpóźniej do dnia 31 marca każdego roku państwa członkowskie przedkładają Komisji roczne sprawozdanie z postępów prac w realizacji wieloletniego planu strategicznego w dziedzinie opodatkowania, o którym mowa w ust. 1, obejmujące okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia poprzedniego roku. Te sprawozdania roczne sporządza się w z góry ustalonym formacie. W rocznych sprawozdaniach z postępów państwa członkowskie zgłaszają przeszkody utrudniające im osiąganie celów programu określonych w art. 3 oraz poruszanie kwestii priorytetowych określonych w art. 7 ust. 2a, a także przedstawiają sugestie dotyczące najlepszych praktyk.

5.  Najpóźniej do dnia 31 października każdego roku Komisja, na podstawie rocznych sprawozdań państw członkowskich, o których mowa w ust. 4, sporządza sprawozdanie zbiorcze oceniające postępy państw członkowskich i Komisji w realizacji planu, o którym mowa w ust. 1, a także postępy w osiąganiu celów programu określonych w art. 3 i zagadnień priorytetowych, o których mowa w art. 7 ust. 2a. Aby ocenić poczynione postępy, Komisja uwzględnia w swoim zbiorczym sprawozdaniu rocznym zestawienie utrzymujących się w państwach członkowskich przeszkód utrudniających osiąganie celów programu określonych w art. 3 oraz rozwiązanie zagadnień priorytetowych określonych w art. 7 ust. 2a, oraz przedstawia sugestie dotyczące najlepszych praktyk. Komisja upublicznia na specjalnej stronie internetowej zbiorcze sprawozdanie roczne, które służy za podstawę przyszłych wieloletnich programów prac, o których mowa w art. 13, oraz sprawozdań z oceny, o których mowa w art. 15.

ROZDZIAŁ V

PROGRAMOWANIE, MONITOROWANIE, OCENA i KONTROLA

Artykuł 13

Program prac

1.  Program jest realizowany w ramach wieloletnich programów prac, o których mowa w art. 108 rozporządzenia finansowego.

2.  Wieloletnie programy prac są przyjmowane przez Komisję w drodze aktów delegowanych. Takie akty delegowane przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa wart. 17.

Artykuł 14

Monitorowanie i sprawozdawczość

1.  Wskaźniki odzwierciedlające postępy w realizacji programu w odniesieniu do celów szczegółowych określonych w art. 3 przedstawiono w załączniku 2.

2.  W celu zapewnienia skutecznej oceny postępów w realizacji programu w odniesieniu do jego celów Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 17, aby zmienić załącznik 2 w celu dokonania przeglądu lub uzupełnienia wskaźników, jeśli to konieczne, oraz w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przepisami dotyczącymi ustanowienia ram monitorowania i oceny.

3.  System sprawozdawczości dotyczącej realizacji celów zapewnia wydajne, skuteczne i terminowe gromadzenie danych na potrzeby monitorowania realizacji programu i jego rezultatów. W tym celu na odbiorców środków unijnych nakłada się proporcjonalne wymogi dotyczące sprawozdawczości.

Artykuł 15

Ocena

1.  Oceny przeprowadza się w terminie pozwalającym na uwzględnienie ich wyników w procesie decyzyjnym. Komisja upublicznia oceny na specjalnej stronie internetowej.

2.  Ocena śródokresowa programu przeprowadzana jest z chwilą, gdy dostępne są wystarczające informacje na temat realizacji programu, jednak nie później niż w ciągu trzech lat od rozpoczęcia realizacji programu.

3.  Po zakończeniu realizacji programu, lecz nie później niż rok po upływie okresu określonego w art. 1, Komisja przeprowadza ocenę końcową programu.

4.  Komisja przekazuje wnioski z tych ocen, opatrzone własnymi komentarzami, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów.

Artykuł 16

Audyty i dochodzenia

Jeżeli państwo trzecie uczestniczy w programie na mocy decyzji przyjętej na podstawie umowy międzynarodowej lub na mocy dowolnego innego instrumentu prawnego, państwo to przyznaje niezbędne prawa i dostęp, których potrzebują odpowiedzialny urzędnik zatwierdzający, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejski Trybunał Obrachunkowy, aby móc w pełni wykonywać swoje odpowiednie uprawnienia. W przypadku OLAF-u takie prawa obejmują prawo do prowadzenia dochodzeń, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

ROZDZIAŁ VI

WYKONYWANIE PRZEKAZANYCH UPRAWNIEŃ I PROCEDURA KOMITETOWA

Artykuł 17

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.  Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2, powierza się Komisji do dnia 31 grudnia 2028 r.

3.  Przekazanie uprawnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność żadnych obowiązujących już aktów delegowanych.

4.  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.  Akt delegowany przyjęty zgodnie z art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 18

Procedura komitetowa

1.  Komisję wspiera komitet zwany „Komitetem ds. Programu Fiscalis”. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

ROZDZIAŁ VII

PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE

Artykuł 19

Informacja, komunikacja i promocja

1.  Odbiorcy finansowania unijnego uznają pochodzenie i zapewniają eksponowanie finansowania unijnego (w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów) poprzez dostarczanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej.

2.  Komisja prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne związane z programem, jego działaniami i rezultatami. Zasoby finansowe przydzielone na program przyczyniają się również do komunikacji ▌ w zakresie priorytetów politycznych Unii, o ile są one związane z celami, o których mowa w art. 3.

Artykuł 20

Uchylenie

Rozporządzenie (UE) nr 1286/2013 traci moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2021 r.

Artykuł 21

Przepisy przejściowe

1.  Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na kontynuację lub modyfikację danych działań, aż do ich zamknięcia, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1286/2013, które nadal stosuje się do danych działań aż do ich zamknięcia.

2.  Z puli środków finansowych przeznaczonych na program można również pokrywać wydatki na wsparcie techniczne i administracyjne na potrzeby przejścia między tym programem a środkami przyjętymi w ramach poprzedniego programu, tj. na mocy rozporządzenia (UE) nr 1286/2013.

3.  W razie potrzeby w budżecie obejmującym okres po 2027 r. mogą zostać zapisane środki na pokrycie wydatków przewidzianych w art. 4 ust. 2, aby umożliwić zarządzanie działaniami, które nie zostaną zakończone do dnia 31 grudnia 2027 r.

Artykuł 22

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w ...

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK 1

Niewyczerpujący wykaz możliwych form działań, o których mowa w art. 7 ust. 2 akapit pierwszy lit. a), b) i d)

Działania, o których mowa w art. 7 ust. 2 akapit pierwszy lit. a), b) i d), mogą mieć między innymi następującą formę:

a)  jeśli chodzi o spotkania i podobne wydarzenia ad hoc:

–  seminaria i warsztaty, zasadniczo z udziałem wszystkich państw, na których odbywają się prezentacje, a uczestnicy prowadzą intensywne dyskusje i wykonują czynności dotyczące danego tematu;

–  wizyty robocze organizowane w celu umożliwienia urzędnikom i funkcjonariuszom nabywania lub zwiększania wiedzy eksperckiej i wiadomości dotyczących polityki podatkowej;

–  obecność w urzędach administracji oraz udział w postępowaniach administracyjnych;

b)  jeśli chodzi o ustrukturyzowaną współpracę:

–  grupy projektowe, zasadniczo składające się z przedstawicieli ograniczonej liczby państw, funkcjonujące w ograniczonym czasie w celu realizacji wcześniej wytyczonego celu i uzyskania ściśle określonego rezultatu, łącznie z koordynacją i określeniem punktów odniesienia;

–  zespoły ekspertów stanowiące zorganizowaną formę współpracy o charakterze tymczasowym lub stałym, gromadzące wiedzę specjalistyczną w celu wykonywania zadań w konkretnych dziedzinach lub w celu prowadzenia działań operacyjnych, otrzymujące ewentualnie wsparcie w postaci usług współpracy online, pomocy administracyjnej oraz udogodnień w zakresie infrastruktury i wyposażenia;

–  wielostronne lub jednoczesne kontrole polegające na skoordynowanym sprawdzaniu sytuacji podatkowej jednego lub większej liczby powiązanych podatników, organizowane przez co najmniej dwa państwa, w tym co najmniej dwa państwa członkowskie, mające wspólne lub uzupełniające się interesy;

–  wspólne audyty polegające na sprawdzaniu sytuacji podatkowej jednego lub większej liczby powiązanych podatników przez jeden zespół audytowy składający się z co najmniej dwóch państw, w tym co najmniej dwóch państw członkowskich, mających wspólne lub uzupełniające się interesy;

–  wszelkie inne formy współpracy administracyjnej ustanowione dyrektywą 2011/16/UE, rozporządzeniem (UE) nr 904/2010, rozporządzeniem (UE) nr 389/2012 lub dyrektywą 2010/24/UE;

d)  jeśli chodzi o działania w zakresie budowania zdolności i kompetencji ludzkich:

–  wspólne szkolenia lub rozwój e-uczenia się w celu wspierania niezbędnych umiejętności zawodowych i wiedzy związanych z dziedziną opodatkowania;

–  wsparcie techniczne mające na celu usprawnienie procedur administracyjnych, zwiększenie zdolności administracyjnych i poprawę funkcjonowania administracji podatkowych i operacji poprzez inicjowanie i wymianę dobrych praktyk.

ZAŁĄCZNIK 2

Wskaźniki

Cel szczegółowy: wspieranie polityki podatkowej, współpracy w dziedzinie podatków i budowania zdolności administracyjnych, w tym kompetencji ludzkich, oraz opracowanie i eksploatacja europejskich systemów elektronicznych.

1.  Budowanie zdolności (administracyjnych, ludzkich i IT):

1.  Wskaźnik stosowania i wdrażania unijnego prawa i polityki (liczba działań w ramach programu zorganizowanych w tej dziedzinie i zaleceń wydanych w następstwie tych działań)

2.  Wskaźnik uczenia się (zastosowane moduły nauki; liczba przeszkolonych urzędników i funkcjonariuszy; ocena jakości przez uczestników)

3.  Dostępność europejskich systemów elektronicznych (wyrażona jako procent czasu)

4.  Dostępność wspólnej sieci łączności (wyrażona jako procent czasu)

5.  Uproszczone procedury IT dla administracji krajowych i przedsiębiorców (liczba zarejestrowanych przedsiębiorców, liczba wniosków i liczba wyszukiwań w różnych systemach elektronicznych finansowanych w ramach programu)

2.  Dzielenie się wiedzą i tworzenie sieci kontaktów:

6.  Wskaźnik solidności współpracy (stopień uzyskanej sieci kontaktów, liczba spotkań osobistych, liczba grup współpracy online)

7.  Wskaźnik najlepszych praktyk i wytycznych (liczba działań zorganizowanych w ramach programu w tej dziedzinie; odsetek administracji podatkowych, które skorzystały z praktyki roboczej/wytycznych opracowanych przy wsparciu z programu)

2a.  Wskaźniki dodatkowe:

1.  Dochody uzyskane w trakcie wspólnych audytów w ramach walki z oszustwami podatkowymi, uchylaniem się od opodatkowania i agresywnym planowaniem podatkowym

2.   Liczba wniosków o współpracę administracyjną i sądową złożonych, otrzymanych i rozpatrzonych w poszczególnych państwach członkowskich

(1) Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A8-0421/2018).
(2)* Poprawki: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony kursywą i wytłuszczonym drukiem; symbol ▌sygnalizuje skreślenia.
(3) Dz.U. C z , s. .
(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające program działań na rzecz poprawy skuteczności systemów podatkowych w Unii Europejskiej na okres 2014–2020 (Fiscalis 2020) i uchylające decyzję nr 1482/2007/WE (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 25).
(5) Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1.
(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012, Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).
(7) Dyrektywa Rady 2014/107/UE z dnia 9 grudnia 2014 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania (Dz.U. L 359 z 16.12.2014, s. 1).
(8) Dyrektywa Rady (UE) 2015/2376 z dnia 8 grudnia 2015 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania (Dz.U. L 332 z 18.12.2015, s. 1).
(9) Dyrektywa Rady (UE) 2016/881 z dnia 25 maja 2016 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania (Dz.U. L 146 z 3.6.2016, s. 8).
(10) Dyrektywa Rady (UE) 2016/2258 z dnia 6 grudnia 2016 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w odniesieniu do dostępu organów podatkowych do informacji dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy (Dz.U. L 342 z 16.12.2016, s. 1).
(11) Dyrektywa Rady (UE) 2018/822 z dnia 25 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych (Dz.U. L 139 z 5.6.2018, s. 1).
(12) COM (2010)0700.
(13) Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 13 kwietnia 2016 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej a Komisją Europejską w sprawie lepszego stanowienia prawa (Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1).
(14) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).
(15) Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1).
(16) Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2).
(17) Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1).
(18) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 29).
(19) Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1;
(20) Dyrektywa Rady 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.U. L 316 z 31.10.1992, s. 21).
(21) Dyrektywa Rady 2011/64/UE z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych (Dz.U. L 176 z 5.7.2011, s. 24).
(22) Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51).
(23) Dyrektywa Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń (Dz.U. L 84 z 31.3.2010, s. 1).
(24) Dyrektywa Rady 2011/16/UE z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylająca dyrektywę 77/799/EWG (Dz.U. L 64 z 11.3.2011, s. 1).


Ustanowienie programu „Prawa i Wartości” ***I
PDF 850kWORD 98k
Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 17 stycznia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego program „Prawa i Wartości” (COM(2018)0383 – C8-0234/2018 – 2018/0207(COD))(1)
P8_TA-PROV(2019)0040A8-0468/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 1
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Tytuł
Wniosek
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
ustanawiające program „Prawa i Wartości”
ustanawiające program „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości”
Poprawka 2
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 1
(1)  Zgodnie z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej „Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Wartości te są wspólne państwom członkowskim w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz na równości kobiet i mężczyzn”. W art. 3 doprecyzowano następnie, że „celem Unii jest wspieranie pokoju, jej wartości i dobrobytu jej narodów” oraz że, między innymi, „[Unia] [s]zanuje swoją bogatą różnorodność kulturową i językową oraz czuwa nad ochroną i rozwojem dziedzictwa kulturowego Europy”. Wartości te zostały ponadto potwierdzone i wyrażone w prawach, wolnościach i zasadach przewidzianych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
(1)  Zgodnie z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej „Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości”. Spośród tych praw i wartości, zgodnie z Powszechną deklaracją praw człowieka, główny fundament wszystkich podstawowych praw człowieka stanowi godność człowieka. Wartości te są wspólne państwom członkowskim w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz na równości kobiet i mężczyzn”. W art. 3 doprecyzowano następnie, że „celem Unii jest wspieranie pokoju, jej wartości i dobrobytu jej narodów” oraz że, między innymi, „[Unia] [s]zanuje swoją bogatą różnorodność kulturową i językową oraz czuwa nad ochroną i rozwojem dziedzictwa kulturowego Europy”. Wartości te zostały ponadto potwierdzone i wyrażone w prawach, wolnościach i zasadach przewidzianych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 1 a (nowy)
(1a)   W swojej rezolucji z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 i środków własnych Parlament Europejski podkreślił znaczenie zasad horyzontalnych, które powinny stanowić podstawę wieloletnich ram finansowych (WRF) i wszystkich powiązanych polityk Unii, w tym włączenia celów zrównoważonego rozwoju ONZ do wszystkich polityk i inicjatyw Unii w następnych WRF, podkreślił, że wyeliminowanie dyskryminacji ma kluczowe znaczenie dla wywiązania się z zobowiązań Unii na rzecz Europy sprzyjającej włączeniu społecznemu oraz wyraził ubolewanie z powodu braku uwzględniania aspektu płci i równouprawnienia w polityce Unii, jak przedstawiono we wnioskach dotyczących wieloletnich ram finansowych.
Poprawka 4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 1 b (nowy)
(1b)   W swojej rezolucji z dnia 14 marca 2018 r. w sprawie kolejnych WRF: przygotowanie stanowiska Parlamentu dotyczącego WRF na okres po 2020 r. Parlament Europejski wyraził poparcie dla programów w dziedzinie kultury, edukacji, mediów, młodzieży, sportu, demokracji, obywatelstwa i społeczeństwa obywatelskiego, które wyraźnie dowiodły swojej europejskiej wartości dodanej i cieszą się niesłabnącą popularnością wśród beneficjentów, i podkreślił, że silniejsza i ambitniejsza Unia może zostać osiągnięta tylko wówczas, gdy zostanie wyposażona w większe środki finansowe, a także zalecił utworzenie wewnętrznego Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji zarządzanego przez Komisję, służącego większemu wspieraniu społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych działających w dziedzinach związanych z demokracją i prawami człowieka. Należy zatem zapewnić stałe wsparcie istniejącym strategiom politycznym, zwiększyć zasoby przeznaczone na realizację sztandarowych programów unijnych oraz przeznaczyć dodatkowe środki finansowe na wypełnianie dodatkowych zobowiązań.
Poprawka 5
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 2
(2)  Te prawa i wartości muszą być nadal propagowane i egzekwowane, współdzielone przez narody i obywateli UE i znajdować się w centrum projektu europejskiego. W budżecie UE tworzy się zatem nowy Fundusz „Sprawiedliwość, Prawa i Wartości”, obejmujący programy „Prawa i Wartości” oraz „Wymiar Sprawiedliwości”. W czasach, gdy europejskie społeczeństwo zmaga się z ekstremizmem, radykalizmem i podziałami, ważniejsze niż kiedykolwiek są wspieranie, umacnianie i obrona sprawiedliwości, praw i unijnych wartości: praw człowieka, poszanowania ludzkiej godności, wolności, demokracji, równości, praworządności. Będzie to miało głębokie i bezpośrednie skutki dla życia politycznego, społecznego, kulturalnego i gospodarczego w UE. W ramach tego nowego funduszu za pośrednictwem programu „Wymiar Sprawiedliwości” kontynuowane będzie wsparcie na rzecz dalszego rozwoju unijnej przestrzeni sprawiedliwości i współpracy transgranicznej. Program „Prawa i Wartości” połączy program „Prawa, równość i obywatelstwo” na lata 2014–2020, ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1381/20138, oraz program „Europa dla Obywateli”, ustanowiony rozporządzeniem (UE) nr 390/20149 (zwanych dalej „poprzednimi programami”).
(2)  Te prawa i wartości muszą być nadal aktywnie i spójnie stosowane, chronione i propagowane przez Unię i każde państwo członkowskie we wszystkich ich politykach, a także egzekwowane i współdzielone przez narody i obywateli i muszą znajdować się w centrum projektu europejskiego, ponieważ każde pogorszenie ochrony tych praw i wartości w którymkolwiek państwie członkowskim może mieć szkodliwe skutki dla Unii jako całości. W budżecie UE tworzy się zatem nowy Fundusz „Sprawiedliwość, Prawa i Wartości”, obejmujący programy „Prawa i Wartości” oraz „Wymiar Sprawiedliwości”. W czasach, gdy europejskie społeczeństwo zmaga się z ekstremizmem, radykalizmem i podziałami, a także stale kurczącą się przestrzenią dla niezależnego społeczeństwa obywatelskiego ważniejsze niż kiedykolwiek są wspieranie, umacnianie i obrona sprawiedliwości, praw i unijnych wartości: praw człowieka, poszanowania ludzkiej godności, wolności, demokracji, równości, zasady niedyskryminacji i praworządności. Będzie to miało głębokie i bezpośrednie skutki dla życia politycznego, społecznego, kulturalnego i gospodarczego w UE. W ramach tego nowego funduszu za pośrednictwem programu „Wymiar Sprawiedliwości” kontynuowane będzie wsparcie na rzecz dalszego rozwoju unijnej przestrzeni sprawiedliwości i współpracy transgranicznej. Program „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” (zwany dalej „programem”) połączy program „Prawa, równość i obywatelstwo” na lata 2014–2020, ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1381/20138, oraz program „Europa dla Obywateli”, ustanowiony rozporządzeniem (UE) nr 390/20149 (zwane dalej „poprzednimi programami”), i zostanie dostosowany, tak aby mógł sprostać nowym wyzwaniom w zakresie europejskich wartości.
__________________
__________________
8 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1381/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające program „Prawa, równość i obywatelstwo” na lata 2014–2020 (Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 62).
8 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1381/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające program „Prawa, równość i obywatelstwo” na lata 2014–2020 (Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 62).
9 Rozporządzenie Rady (UE) nr 390/2014 z dnia 14 kwietnia 2014 r. ustanawiające program „Europa dla obywateli” na lata 2014–2020 (Dz.U. L 115 z 17.4.2014, s. 3).
9 Rozporządzenie Rady (UE) nr 390/2014 z dnia 14 kwietnia 2014 r. ustanawiające program „Europa dla obywateli” na lata 2014–2020 (Dz.U. L 115 z 17.4.2014, s. 3).
Poprawka 6
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 3
(3)  Fundusz „Sprawiedliwość, Prawa i Wartości” oraz dwa programy finansowania leżące u jego podstaw skupią się przede wszystkim na ludziach i podmiotach przyczyniających się do podtrzymywania żywych i dynamicznych wspólnych wartości, praw i bogatej różnorodności. Ostatecznym celem funduszu jest wspieranie i utrzymanie demokratycznego i integracyjnego społeczeństwa opartego na prawie i równości. Obejmuje to dynamiczne społeczeństwo obywatelskie, zachęcanie ludzi do udziału w życiu demokratycznym, obywatelskim i społecznym oraz pielęgnowanie bogatej różnorodności społeczeństwa europejskiego w oparciu o naszą wspólną historię pamięć o przeszłości. Art. 11 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi dalej, że za pomocą odpowiednich środków instytucje umożliwiają obywatelom i stowarzyszeniom przedstawicielskim wypowiadanie się i publiczną wymianę poglądów we wszystkich dziedzinach działania Unii.
(3)  Fundusz „Sprawiedliwość, Prawa i Wartości” oraz dwa programy finansowania leżące u jego podstaw skupią się na ludziach i podmiotach przyczyniających się do podtrzymywania żywych i dynamicznych wspólnych wartości, równości, praw i bogatej różnorodności. Ostatecznym celem funduszu jest wspieranie i utrzymanie demokratycznego, otwartego i integracyjnego społeczeństwa opartego na prawach i równości przez finansowanie działań, które promują dynamiczne, dobrze rozwinięte, niezależne i upodmiotowione społeczeństwo obywatelskie, obejmujących wspieranie promocji i ochrony naszych wspólnych wartości i zachęcanie ludzi do udziału w życiu demokratycznym, obywatelskim i społecznym oraz pielęgnowanie pokoju i bogatej różnorodności społeczeństwa europejskiego, również w oparciu o nasze wspólne wartości, historię, pamięć o przeszłości i dziedzictwo. Art. 11 Traktatu o Unii Europejskiej wymaga, aby instytucje utrzymywały otwarty, przejrzysty i regularny dialog ze społeczeństwem obywatelskim, a za pomocą odpowiednich środków umożliwiały obywatelom i stowarzyszeniom przedstawicielskim wypowiadanie się i publiczną wymianę poglądów we wszystkich dziedzinach działania Unii.
Poprawka 7
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 3 a (nowy)
(3a)  Komisja powinna zapewnić regularny, otwarty i przejrzysty dialog z beneficjentami programu, jak również z innymi zainteresowanymi stronami poprzez utworzenie grupy dialogu obywatelskiego. Grupa dialogu obywatelskiego powinna przyczyniać się do wymiany doświadczeń i dobrych praktyk oraz do dyskusji na temat rozwoju polityki w ramach dziedzin i celów objętych programem i odnośnymi obszarami. Grupa ta powinna składać się z organizacji, które zostały wybrane do uzyskania dotacji operacyjnej lub dotacji na działania w ramach programu, oraz innych organizacji i zainteresowanych stron, które wyraziły zainteresowanie programem lub pracami w tym obszarze polityki, a które niekoniecznie otrzymują wsparcie z programu.
Poprawka 8
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 4
(4)  Program „Prawa i Wartości” (zwany dalej „programem”) powinien umożliwić stworzenie efektu synergii w celu sprostania wyzwaniom, które są wspólne dla propagowania i ochrony wartości, oraz osiągnięcie wymiaru krytycznego, pozwalającego na uzyskanie konkretnych rezultatów w tym zakresie. Powinno się to udać dzięki wykorzystaniu pozytywnych doświadczeń zyskanych w ramach poprzednich programów. Pozwoli to w pełni wykorzystać potencjał efektu synergii i tym samym skuteczniej wspierać wspomniane obszary polityki i zwiększyć ich potencjał w zakresie dotarcia do ludności. Skuteczność programu wymaga uwzględnienia specyfiki poszczególnych obszarów polityki, ich różnych grup docelowych i ich szczególnych potrzeb przez zastosowanie indywidualnego podejścia.
(4)  Program powinien umożliwić stworzenie efektu synergii w celu sprostania wyzwaniom, które są wspólne dla propagowania i ochrony wartości zapisanych w traktatach, oraz osiągnięcie wymiaru krytycznego, pozwalającego na uzyskanie konkretnych rezultatów w tym zakresie. Należy to osiągnąć dzięki wykorzystaniu i dalszemu rozwijaniu pozytywnych doświadczeń zyskanych w ramach poprzednich programów. Pozwoli to w pełni wykorzystać potencjał efektu synergii i tym samym skuteczniej wspierać wspomniane obszary polityki i zwiększyć ich potencjał w zakresie dotarcia do ludności. Skuteczność programu wymaga uwzględnienia specyfiki poszczególnych obszarów polityki, ich różnych grup docelowych i ich szczególnych potrzeb oraz możliwości uczestnictwa przez zastosowanie indywidualnych i ukierunkowanych podejść, w tym propagowania wszystkich rodzajów równości i równouprawnienia płci w ramach programu.
Poprawka 9
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 4 a (nowy)
(4a)  Pełne poszanowanie i promowanie praworządności i demokracji ma zasadnicze znaczenie dla budowania zaufania obywateli do Unii. Poszanowanie praworządności w Unii jest warunkiem wstępnym ochrony praw podstawowych, jak również przestrzegania wszystkich praw i obowiązków zapisanych w traktatach. Sposób, w jaki praworządność jest wdrażana w państwach członkowskich, odgrywa kluczową rolę w zagwarantowaniu wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi i ich systemami prawnymi. Program powinien zatem promować i chronić prawa podstawowe, demokrację i praworządność na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym.
Poprawka 10
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 4 b (nowy)
(4b)  Praworządność, o której mowa w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, obejmuje takie zasady jak: legalność, oznaczającą przejrzysty, rozliczalny, demokratyczny i pluralistyczny proces stanowienia prawa; pewność prawa; zakaz arbitralności w działaniu władz wykonawczych; skuteczna ochrona sądowa ze strony niezależnych sądów, w tym ochrona praw podstawowych; podział władzy i równość wobec prawa.
Poprawka 11
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 5
(5)  Przybliżenie Unii Europejskiej do jej obywateli wymaga różnorodnych działań i skoordynowanych wysiłków. Zbliżanie obywateli w ramach partnerstwa miast i sieci miast oraz wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego w obszarach objętych programem przyczynią się do zwiększenia zaangażowania obywateli w społeczeństwie, a ostatecznie także ich udziału w życiu demokratycznym Unii. Jednocześnie działania wspierające, które promują wzajemne zrozumienie, różnorodność, dialog i poszanowanie innych, sprzyjają poczuciu przynależności i tożsamości europejskiej opartej na wspólnym zrozumieniu europejskich wartości, kultury, historii i dziedzictwa. Propagowanie większego poczucia przynależności do Unii i unijnych wartości jest szczególnie ważne w odniesieniu do obywateli regionów najbardziej oddalonych UE ze względu na odległość od kontynentalnej Europy.
(5)  Aby przybliżyć Unię Europejską obywatelom, wspierać demokratyczne uczestnictwo i wzmocnić pozycję obywateli w korzystaniu z ich praw związanych z obywatelstwem europejskim, konieczne są różnorodne działania i skoordynowane wysiłki mające na celu wyważone pod względem geograficznym rozdzielenie środków. Zbliżanie obywateli w ramach partnerstwa miast i sieci miast oraz wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i ponadnarodowym w obszarach objętych programem przyczynią się do zwiększenia zaangażowania obywateli w społeczeństwie, a ostatecznie także ich aktywnego udziału w życiu demokratycznym Unii, jak również kształtowania jej agendy politycznej. Jednocześnie działania wspierające, które promują wzajemne zrozumienie, dialog międzykulturowy, różnorodność kulturową i językową, pojednanie, włączenie społeczne i poszanowanie innych, sprzyjają poczuciu przynależności do Unii i wspólnego obywatelstwa dzięki tożsamości europejskiej opartej na wspólnym zrozumieniu europejskich wartości, kultury, historii i dziedzictwa. Propagowanie większego poczucia przynależności do Unii i unijnych wartości jest szczególnie ważne w odniesieniu do obywateli regionów najbardziej oddalonych UE ze względu na odległość od kontynentalnej Europy.
Poprawka 12
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 5 a (nowy)
(5a)   Coraz większa różnorodność i globalne tendencje migracyjne uwypuklają znaczenie dialogu międzykulturowego i międzyreligijnego w naszych społeczeństwach. W ramach programu należy udzielić pełnego wsparcia dialogowi międzykulturowemu i międzyreligijnemu, który stanowi część harmonii społecznej w Europie i jest kluczowym elementem stymulującym włączenie społeczne i spójność społeczną. Dialog międzyreligijny mógłby przyczynić się do uwydatnienia pozytywnego wkładu religii w pogłębianie spójności społecznej, z kolei analfabetyzm religijny niesie ryzyko niewłaściwego wykorzystywania uczuć religijnych wśród ludności. Program powinien zatem wspierać projekty i inicjatywy na rzecz rozwoju kompetencji religijnej, a tym samym budować dialog międzyreligijny i wzajemne zrozumienie.
Poprawka 13
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 6
(6)  Niezbędne są działania dotyczące pamięci o przeszłości i krytycznej refleksji na temat europejskiej pamięci historycznej, które pomogą uświadomić obywatelom wspólną historię, stanowiącą fundament wspólnej przyszłości, moralnego obowiązku i wspólnych wartości. Należy uwzględnić aspekty historyczne, kulturowe i międzykulturowe oraz istniejące powiązania między pamięcią o przeszłości a kształtowaniem tożsamości europejskiej i poczucia przynależności.
(6)  Niezbędne są działania dotyczące pamięci o przeszłości oraz krytycznego i twórczego myślenia na temat europejskiej pamięci historycznej, które pomogą uświadomić obywatelom, w szczególności osobom młodym, ich wspólną historię, stanowiącą fundament wspólnej przyszłości. Należy uwzględnić aspekty historyczne, społeczne, kulturowe i międzykulturowe, tolerancję i dialog, aby promować wspólną płaszczyznę porozumienia opartą na wspólnych wartościach, solidarności, różnorodności i pokoju oraz istniejące powiązania między pamięcią o przeszłości a kształtowaniem tożsamości europejskiej i poczucia przynależności.
Poprawka 14
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7
(7)  Obywatele powinni być również bardziej świadomi swoich praw wynikających z obywatelstwa Unii i nie powinni obawiać się zamieszkania, studiowania, podejmowania pracy i wolontariatu w innym państwie członkowskim ani podróżowania do innego państwa członkowskiego, powinni też czuć się w stanie korzystać ze swoich praw obywatelskich i je egzekwować, móc liczyć na równy dostęp oraz pełną egzekwowalność i ochronę przysługujących im praw bez jakiejkolwiek dyskryminacji, niezależnie od tego, w którym państwie Unii akurat przebywają. Należy wspierać społeczeństwo obywatelskie celem propagowania i ochrony wspólnych wartości UE określonych w art. 2 TUE, podnoszenia świadomości w zakresie tych wartości oraz w przyczyniania się do skutecznego korzystania z praw na mocy prawa Unii.
(7)  Obywatele Unii nie są dostatecznie świadomi swoich praw wynikających z obywatelstwa Unii, takich jak prawa do głosowania w wyborach europejskich i lokalnych czy prawa do uzyskania ochrony konsularnej ze strony ambasad innych państw członkowskich. Należy zwiększać świadomość obywateli na temat tych praw. Nie powinni oni obawiać się zamieszkania, studiowania, podejmowania pracy i wolontariatu w innym państwie członkowskim ani podróżowania do innego państwa członkowskiego, powinni też czuć się w stanie korzystać ze swoich praw obywatelskich i je egzekwować, móc liczyć na równy dostęp oraz pełną egzekwowalność i ochronę przysługujących im praw bez jakiejkolwiek dyskryminacji, niezależnie od tego, w którym państwie Unii akurat przebywają. Należy wzmacniać społeczeństwo obywatelskie na wszystkich szczeblach celem propagowania i ochrony wspólnych wartości UE określonych w art. 2 TUE, podnoszenia świadomości w zakresie tych wartości oraz w przyczyniania się do skutecznego korzystania z praw na mocy prawa Unii.
Poprawka 15
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7 a (nowy)
(7a)   W rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 2 kwietnia 2009 r. w sprawie świadomości europejskiej i totalitaryzmu oraz w konkluzjach Rady z 9–10 czerwca 2011 r. w sprawie pamięci o zbrodniach popełnionych przez reżimy totalitarne w Europie podkreślono znaczenie pielęgnowania pamięci o przeszłych wydarzeniach, aby w ten sposób budować wspólną przyszłość, oraz zwrócono uwagę, jak cenna jest rola Unii w ułatwianiu, wymianie i propagowaniu inicjatyw służących zbiorowemu upamiętnianiu tych zbrodni, również w celu ożywienia wspólnej pluralistycznej i demokratycznej tożsamości europejskiej.
Poprawka 16
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 8
(8)  Równość kobiet i mężczyzn stanowi podstawową wartość i cel Unii Europejskiej. Dyskryminacja i nierówne traktowanie kobiet narusza ich prawa podstawowe i uniemożliwia im pełne uczestnictwo w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym społeczeństwa. Ponadto istnienie barier strukturalnych i kulturowych stanowi przeszkodę dla osiągnięcia prawdziwej równości płci. Propagowanie równości kobiet i mężczyzn we wszystkich działaniach UE jest zatem jednym z jej głównych jej zadań, stanowi siłę napędową wzrostu gospodarczego i dlatego powinno być wspierane w ramach przedmiotowego programu.
(8)  Równość płci stanowi podstawową wartość i cel Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 8 niniejszego rozporządzenia zadaniem Unii jest zniesienie nierówności oraz wspieranie równouprawnienia płci we wszystkich swych działaniach. Jednak ogólny postęp w dziedzinie równości płci jest bardzo powolny, por. wskaźnik równouprawnienia płci z 2017 r. opublikowany przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn. Dyskryminacja krzyżowa kobiet, w wielu przypadkach cicha i ukryta, i nierówne traktowanie kobiet i dziewcząt, jak również różne formy przemocy wobec kobiet naruszają ich prawa podstawowe i uniemożliwiają im pełne uczestnictwo w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym społeczeństwa. Ponadto istnienie barier politycznych, strukturalnych i kulturowych stanowi przeszkodę dla osiągnięcia prawdziwej równości płci. Propagowanie równości kobiet i mężczyzn we wszystkich działaniach UE w drodze wspierania uwzględniania aspektu płci i celów w dziedzinie niedyskryminacji oraz dzięki aktywnemu zwalczaniu stereotypów i eliminowaniu cichej dyskryminacji jest zatem jednym z jej głównych zadań, stanowi siłę napędową wzrostu gospodarczego i dlatego powinno być wspierane w ramach przedmiotowego programu.
Poprawka 17
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 9
(9)  Przemoc na tle płciowym oraz przemoc wobec dzieci i młodzieży stanowią poważne naruszenie praw podstawowych. Przemoc utrzymuje się w całej Unii, we wszystkich kontekstach społecznych i gospodarczych, i odbija się poważnie na zdrowiu fizycznym i psychicznym ofiar oraz na ogóle społeczeństwa. Dzieci, młodzież i kobiety są szczególnie narażone na przemoc, w szczególności w bliskich związkach. Należy podjąć działania służące propagowaniu praw dziecka i przyczynianiu się do ochrony dzieci przed krzywdą i przemocą, która zagraża ich zdrowiu fizycznemu i psychicznemu i stanowi pogwałcenie ich prawa do rozwoju, ochrony i godności. Zwalczanie wszelkich form przemocy, propagowanie zapobiegania jej oraz ochrona i wspieranie ofiar to priorytety Unii, które pomagają w realizacji praw podstawowych jednostek i przyczyniają się do równouprawnienia płci. Priorytety te powinny być wspierane w ramach przedmiotowego programu.
(9)  Przemoc na tle płciowym oraz przemoc wobec dzieci, młodzieży i osób starszych, osób z niepełnosprawnościami, uchodźców i migrantów oraz wobec członków różnych grup mniejszościowych, takich jak członkowie mniejszości etnicznych czy osoby LGBTQI, stanowią poważne naruszenie praw podstawowych. Przemoc utrzymuje się w całej Unii, we wszystkich kontekstach społecznych i gospodarczych, i odbija się poważnie na zdrowiu fizycznym i psychicznym ofiar oraz na ogóle społeczeństwa. Walka z przemocą na tle płciowym wymaga podejścia wielowymiarowego obejmującego aspekty prawne, edukacyjne, zdrowotne (w tym prawa seksualne i reprodukcyjne), ekonomiczne i inne aspekty społeczne, takie jak wspieranie organizacji praw kobiet, udzielanie porad i pomocy oraz projekty mające na celu osiągnięcie celu, jakim jest społeczeństwo w większym stopniu cechujące się równością płci. Istnieje potrzeba aktywnego zwalczania szkodliwych stereotypów i norm od najmłodszych lat, a także wszelkich form mowy nienawiści i przemocy w internecie. Należy podjąć działania służące propagowaniu praw dziecka i przyczynianiu się do ochrony dzieci przed krzywdą i przemocą, która zagraża ich zdrowiu fizycznemu i psychicznemu i stanowi pogwałcenie ich prawa do rozwoju, ochrony i godności. W Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska) zdefiniowano przemoc wobec kobiet jako „wszelkie akty przemocy ze względu na płeć, które powodują lub mogą prowadzić do fizycznej, seksualnej, psychologicznej lub ekonomicznej szkody lub cierpienia kobiet, w tym również groźby takich aktów, przymus lub arbitralne pozbawianie wolności, zarówno w życiu publicznym, jak i prywatnym”. Zwalczanie wszelkich form przemocy, propagowanie i działania prewencyjne oraz ochrona i wspieranie ofiar to priorytety Unii, które pomagają w realizacji praw podstawowych jednostek i przyczyniają się do równouprawnienia płci. Priorytety te powinny być wspierane w ramach przedmiotowego programu. Działania prewencyjne i wspieranie ofiar w zakresie przysługujących im praw to działania, które powinny być zaprojektowane we współpracy z grupą docelową i powinny być dostosowane do szczególnych potrzeb osób będących w trudnej sytuacji z wielu powodów.
Poprawka 18
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 9 a (nowy)
(9a)  Kobiety o nieudokumentowanym statusie są szczególnie narażone na przemoc i wykorzystywanie seksualne oraz brak dostępu do wsparcia. Kluczowe znaczenie ma wdrożenie podejścia ukierunkowanego na dobro ofiar i oferowanie odpowiednich usług wsparcia wszystkim kobietom w całej Unii, niezależnie od miejsca zamieszkania. Potrzeba uwzględnienia aspektu płci w procesach azylowych jest bardzo ważna ze względu na pracę przekrojową i może przyczynić się do większego równouprawnienia płci.
Poprawka 19
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 10
(10)  Do zapobiegania wszelkim formom przemocy i zwalczania ich oraz do ochrony ofiar niezbędne są silna wola polityczna i skoordynowane działania oparte na metodach i wynikach poprzednich programów: Daphne, „Prawa, równość i obywatelstwo” oraz „Sprawiedliwość”. Od czasu uruchomienia w 1997 r. finansowanie z programu Daphne, mające na celu wsparcie ofiar przemocy i zwalczanie przemocy wobec kobiet, dzieci i młodzieży, odniosło prawdziwy sukces, zarówno pod względem popularności wśród zainteresowanych stron (organów publicznych, instytucji akademickich i organizacji pozarządowych), jak i pod względem skuteczności finansowanych projektów. Sfinansowano dzięki niemu projekty służące podnoszeniu świadomości, świadczeniu usług wsparcia na rzecz ofiar i wspieraniu działań organizacji pozarządowych działających w terenie. Objęto nim wszelkie formy przemocy, takie jak np. przemoc domowa, przemoc seksualna, handel ludźmi, jak również nowe pojawiające się formy przemocy, takie jak cyberprzemoc. Ważne jest zatem kontynuowanie wszystkich tych działań oraz należyte uwzględnienie ich wyników i wniosków z dotychczasowych doświadczeń we wdrażaniu przedmiotowego programu.
(10)  Do zapobiegania wszelkim formom przemocy i zwalczania ich oraz do ochrony ofiar niezbędne są silna wola polityczna i skoordynowane działania oparte na metodach i wynikach poprzednich programów: Daphne, „Prawa, równość i obywatelstwo” oraz „Sprawiedliwość”. Od czasu uruchomienia w 1997 r. finansowanie z programu Daphne, mające na celu wsparcie ofiar przemocy i zwalczanie przemocy wobec kobiet, dzieci i młodzieży, odniosło prawdziwy sukces, zarówno pod względem popularności wśród zainteresowanych stron (organów publicznych, instytucji akademickich i organizacji pozarządowych), jak i pod względem skuteczności finansowanych projektów. Sfinansowano dzięki niemu projekty służące podnoszeniu świadomości, świadczeniu usług wsparcia na rzecz ofiar i wspieraniu działań organizacji pozarządowych działających w terenie. Objęto nim wszelkie formy przemocy, takie jak np. przemoc domowa, przemoc seksualna, handel ludźmi, uporczywe nękanie oraz tradycyjne szkodliwe praktyki, takie jak okaleczanie narządów płciowych kobiet, jak również pojawiające się nowe formy przemocy, takie jak cyberprzemoc i nękanie w internecie. Ważne jest zatem kontynuowanie wszystkich tych działań dzięki niezależnemu przydziałowi środków na Daphne oraz należyte uwzględnienie ich wyników i wniosków z dotychczasowych doświadczeń we wdrażaniu przedmiotowego programu.
Poprawka 20
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 11
(11)  Niedyskryminacja jest jedną z podstawowych zasad Unii. Art. 19 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przewiduje podejmowanie działań w celu zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Zasada niedyskryminacji jest również zapisana w art. 21 Karty. Należy brać pod uwagę specyficzne przejawy różnorodnych form dyskryminacji, a także podejmować równolegle właściwe działania mające na celu zapobieganie i zwalczanie dyskryminacji z jednego lub wielu względów. Program powinien wspierać działania mające na celu zapobieganie dyskryminacji, rasizmowi, ksenofobii, antysemityzmowi, nienawiści wobec muzułmanów i innym formom nietolerancji oraz ich zwalczanie. W tym kontekście szczególną uwagę należy także zwrócić na zapobieganie wszelkim formom przemocy, nienawiści, segregacji i stygmatyzacji i na ich zwalczanie, a także na zwalczanie nękania, molestowania i nietolerancyjnego traktowania. Program należy realizować we wzajemnie uzupełniający się sposób z innymi działaniami Unii, które mają te same cele, w szczególności z działaniami, o których mowa w komunikacie Komisji z dnia 5 kwietnia 2011 r. pt. „Unijne ramy dotyczące krajowych strategii integracji Romów do 2020 r.”10 i w zaleceniu Rady z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie skutecznych środków integracji Romów w państwach członkowskich11.
(11)  Niedyskryminacja jest jedną z podstawowych zasad Unii. Art. 19 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przewiduje podejmowanie działań w celu zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Zasada niedyskryminacji jest również zapisana w art. 21 Karty. Należy brać pod uwagę specyficzne przejawy różnorodnych form dyskryminacji, w tym dyskryminacji bezpośredniej, pośredniej i strukturalnej, a także podejmować równolegle właściwe działania mające na celu zapobieganie i zwalczanie dyskryminacji z jednego lub wielu względów. Program powinien wspierać działania mające na celu zapobieganie dyskryminacji, rasizmowi, ksenofobii, afrofobii, antysemityzmowi, antycyganizmowi, nienawiści wobec muzułmanów, homofobii i innym formom nietolerancji, zarówno w internecie, jak i poza nim, wobec osób należących do mniejszości oraz zwalczanie tych zjawisk, z uwzględnieniem dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie, której ofiarą padają kobiety. W tym kontekście szczególną uwagę należy także zwrócić na zapobieganie wszelkim formom przemocy, nienawiści, segregacji i stygmatyzacji i na ich zwalczanie, a także na zwalczanie nękania, molestowania i nietolerancyjnego traktowania. Program należy realizować we wzajemnie uzupełniający się sposób z innymi działaniami Unii, które mają te same cele, w szczególności z działaniami, o których mowa w komunikacie Komisji z dnia 5 kwietnia 2011 r. pt. „Unijne ramy dotyczące krajowych strategii integracji Romów do 2020 r.”10 i w zaleceniu Rady z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie skutecznych środków integracji Romów w państwach członkowskich11.
__________________
__________________
10 COM(2011)173.
10 COM(2011)173.
11 Dz.U. C 378 z 24.12.2013, s. 1.
11 Dz.U. C 378 z 24.12.2013, s. 1.
Poprawka 21
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 12
(12)  Bariery wynikające z postaw społecznych oraz bariery środowiskowe, jak również słaba dostępność, stanowią przeszkody dla pełnego i skutecznego uczestnictwa osób niepełnosprawnych w życiu społecznym na równych zasadach z innymi. Osoby niepełnosprawne napotykają na przeszkody w zakresie, między innymi, dostępu do rynku pracy, korzystania z wysokiej jakości edukacji sprzyjającej włączeniu społecznemu, unikania ubóstwa i wykluczenia społecznego, korzystania z dostępu do inicjatyw kulturalnych i mediów lub ze swoich praw politycznych. Jako strona Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych (UNCRPD) Unia i wszystkie jej państwa członkowskie zobowiązały się do wspierania, ochrony i zapewnienia możliwości pełnego i równego korzystania ze wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności przez wszystkie osoby niepełnosprawne. Postanowienia konwencji stały się integralną częścią porządku prawnego Unii.
(12)  Bariery wynikające z postaw społecznych oraz bariery środowiskowe, jak również słaba dostępność, stanowią przeszkody dla pełnego i skutecznego uczestnictwa osób niepełnosprawnych w życiu społecznym na równych zasadach z innymi. Osoby z niepełnosprawnościami, w tym osoby, które mają długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, napotykają przeszkody w zakresie, między innymi, dostępu do rynku pracy, korzystania z wysokiej jakości edukacji sprzyjającej włączeniu społecznemu, unikania ubóstwa i wykluczenia społecznego, korzystania z dostępu do inicjatyw kulturalnych i mediów lub ze swoich praw politycznych. Jako strona Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych (UNCRPD) Unia i wszystkie jej państwa członkowskie zobowiązały się do wspierania, ochrony i zapewnienia możliwości pełnego i równego korzystania ze wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności przez wszystkie osoby niepełnosprawne. Postanowienia konwencji UNCRPD, której wdrożenie jest obowiązkowe, stały się integralną częścią porządku prawnego Unii. W związku z tym w ramach programu należy zwrócić szczególną uwagę i przeznaczyć fundusze na działania mające na celu zwiększanie świadomości na temat wyzwań, z jakimi borykają się osoby z niepełnosprawnościami, w pełni uczestniczące w życiu społecznym i korzystające z przysługujących im praw jako równorzędni obywatele.
Poprawka 22
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 13
(13)  Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się (prawo do prywatności) jest prawem podstawowym zawartym w art. 7 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Prawo do ochrony danych osobowych jest prawem podstawowym zawartym w art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 16 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przestrzeganie zasad ochrony danych osobowych podlega kontroli niezależnych organów nadzoru. Ramy prawne UE, w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/67912 oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/68013, ustanawiają przepisy zapewniające skuteczną ochronę danych osobowych. Te instrumenty prawne powierzają krajowym organom nadzorczym ds. ochrony danych zadanie propagowania w społeczeństwie wiedzy o zagrożeniach, przepisach, zabezpieczeniach i prawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych oraz ich zrozumienia. Unia powinna mieć możliwość prowadzenia działań uświadamiających, przeprowadzania badań i innych odpowiednich działań, biorąc pod uwagę znaczenie prawa do ochrony danych osobowych w czasach szybko postępujących zmian technologicznych.
(13)  Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się (prawo do prywatności) jest prawem podstawowym zawartym w art. 7 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Prawo do ochrony danych osobowych jest prawem podstawowym zawartym w art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 16 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przestrzeganie zasad ochrony danych osobowych podlega kontroli niezależnych organów nadzoru. Ramy prawne UE, w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/67912 oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/68013, ustanawiają przepisy zapewniające skuteczną ochronę danych osobowych. Te instrumenty prawne powierzają krajowym organom nadzorczym ds. ochrony danych zadanie propagowania w społeczeństwie wiedzy o zagrożeniach, przepisach, zabezpieczeniach i prawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych oraz ich zrozumienia. Unia powinna mieć możliwość prowadzenia działań uświadamiających, wspierania organizacji społeczeństwa obywatelskiego w propagowaniu ochrony danych zgodnie ze standardami unijnymi oraz przeprowadzania badań i innych odpowiednich działań, biorąc pod uwagę znaczenie prawa do ochrony danych osobowych w czasach szybko postępujących zmian technologicznych.
__________________
__________________
12 Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1–88.
12 Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1–88.
13 Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 89–131.
13 Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 89–131.
Poprawka 23
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 13 a (nowy)
(13a)   W Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej zapisano wolność słowa i prawo dostępu do informacji. Swobodny dostęp do informacji, ocena kontekstu, w jakim funkcjonują media, oraz odpowiedzialne i bezpieczne korzystanie z sieci informacyjno-komunikacyjnych mają bezpośredni związek ze swobodnym kształtowaniem opinii publicznej i zasadnicze znaczenie dla zagwarantowania dobrego funkcjonowania demokracji. Obywatele muszą nabyć umiejętność korzystania z mediów z wykorzystaniem krytycznego myślenia niezbędnego do rozpoznawania i analizowania złożonych zjawisk, odróżniania opinii od faktów i opierania się wszelkim formom mowy nienawiści. W tym celu Unia powinna sprzyjać rozwojowi umiejętności korzystania z mediów u wszystkich obywateli, niezależnie od wieku, przez działania szkoleniowe i uświadamiające, prowadzenie badań i inne stosowne działania.
Poprawka 24
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 14
(14)  Art. 24 TFUE zobowiązuje Parlament Europejski i Radę do przyjęcia przepisów dotyczących procedur i warunków wystąpienia z inicjatywą obywatelską w rozumieniu art. 11 Traktatu o Unii Europejskiej. Zobowiązanie to wypełniono rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 211/201114. Przedmiotowy program powinien wspierać finansowanie pomocy technicznej i organizacyjnej na rzecz wdrażania rozporządzenia (UE) nr 211/2011, umacniając tym samym korzystanie przez obywateli z ich prawa do wszczęcia i poparcia europejskiej inicjatywy obywatelskiej.
(14)  Europejska inicjatywa obywatelska jest pierwszym ponadnarodowym instrumentem demokracji uczestniczącej, tworzącym bezpośrednią więź między obywatelami Europy a instytucjami Unii. Art. 24 TFUE zobowiązuje Parlament Europejski i Radę do przyjęcia przepisów dotyczących procedur i warunków wystąpienia z inicjatywą obywatelską w rozumieniu art. 11 Traktatu o Unii Europejskiej. Zobowiązanie to wypełniono rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 211/201114. Przedmiotowy program powinien wspierać finansowanie pomocy technicznej i organizacyjnej na rzecz wdrażania rozporządzenia (UE) nr 211/2011, umacniając tym samym korzystanie przez obywateli z ich prawa do wszczęcia i poparcia europejskiej inicjatywy obywatelskiej oraz zachęcania innych do jej wspierania.
_________________
_________________
14 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 211/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie inicjatywy obywatelskiej (Dz.U. L 65 z 11.3.2011, s. 1).
14 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 211/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie inicjatywy obywatelskiej (Dz.U. L 65 z 11.3.2011, s. 1).
Poprawka 25
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 15
(15)  Zgodnie z art. 8 i 10 TFUE wszystkie działania w ramach programu powinny wspierać uwzględnianie aspektu płci i celów związanych z niedyskryminacją.
(15)  Zgodnie z art. 8 i 10 TFUE wszystkie działania w ramach programu powinny służyć wspieraniu uwzględniania aspektu płci i celów związanych z niedyskryminacją, a także propagowaniu sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci i w stosownych przypadkach oceny wpływu w aspekcie płci na wszystkich etapach całego procesu budżetowego Unii. Właściwe wdrożenie zasady uwzględniania aspektu płci wymaga budżetowania z uwzględnieniem aspektu płci we wszystkich odpowiednich liniach budżetowych, a także przyznawania odpowiednich zasobów na linie budżetowe służące propagowaniu równości płci oraz zwalczaniu dyskryminacji ze względu na płeć, jak również zapewnienia przejrzystości w ramach tych linii. Na koniec okresu wsparcia należy dokonać oceny poszczególnych projektów i samego programu pod kątem stopnia realizacji wspomnianych wyżej zasad.
Poprawka 26
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 17
(17)  Zgodnie z unijnymi aktami dotyczącymi równego traktowania państwa członkowskie ustanawiają niezależne organy ds. wspierania równego traktowania, znane powszechnie jako „organy ds. równości”, w celu zwalczania dyskryminacji ze względu na rasę, pochodzenie etniczne oraz płeć. Wiele państw członkowskich wykroczyło jednak poza te wymogi i dopilnowało, aby organy ds. równości mogły zajmować się również dyskryminacją na innym tle, np. ze względu na wiek, orientację seksualną, religię i wyznanie, niepełnosprawność lub inne czynniki. Organy ds. równości odgrywają kluczową rolę we wspieraniu równości i zapewnianiu skutecznego stosowania prawodawstwa w zakresie równego traktowania, w szczególności przez udzielanie niezależnej pomocy ofiarom dyskryminacji, prowadzenie niezależnych badań dotyczących dyskryminacji, publikowanie niezależnych sprawozdań i wydawanie zaleceń na temat wszelkich kwestii związanych z dyskryminacją w ich kraju. Działania organów ds. równości powinny zdecydowanie być koordynowane w tym zakresie na poziomie Unii. Sieć EQUINET została utworzona w 2007 r. Jej członkami są krajowe organy ds. propagowania równego traktowania ustanowione na mocy dyrektyw 2000/43/WE15 i 2004/113/WE16 oraz dyrektyw 2006/54/WE17 i 2010/41/WE18 Parlamentu Europejskiego i Rady. EQUINET ma wyjątkową pozycję jako jedyny podmiot, który zapewnia koordynację działań między organami ds. równości. Koordynacja za pośrednictwem EQUINET jest niezwykle ważna dla prawidłowego wdrażania unijnego prawa antydyskryminacyjnego w państwach członkowskich i powinna być wspierana w ramach przedmiotowego programu.
(17)  Zgodnie z unijnymi aktami dotyczącymi równego traktowania państwa członkowskie ustanawiają niezależne organy ds. wspierania równego traktowania, znane powszechnie jako „organy ds. równości”, w celu zwalczania dyskryminacji ze względu na rasę, pochodzenie etniczne oraz płeć. Wiele państw członkowskich wykroczyło jednak poza te wymogi i dopilnowało, aby organy ds. równości mogły zajmować się również dyskryminacją na innym tle, np. ze względu na język, wiek, orientację seksualną, religię i wyznanie, niepełnosprawność lub inne czynniki. Organy ds. równości odgrywają kluczową rolę we wspieraniu równości i zapewnianiu skutecznego stosowania prawodawstwa w zakresie równego traktowania, w szczególności przez udzielanie niezależnej pomocy ofiarom dyskryminacji, prowadzenie niezależnych badań dotyczących dyskryminacji, publikowanie niezależnych sprawozdań i wydawanie zaleceń na temat wszelkich kwestii związanych z dyskryminacją w ich kraju. Działania wszystkich tych istotnych organów ds. równości powinny zdecydowanie być koordynowane w tym zakresie na poziomie Unii. Sieć EQUINET została utworzona w 2007 r. Jej członkami są krajowe organy ds. propagowania równego traktowania ustanowione na mocy dyrektyw 2000/43/WE15 i 2004/113/WE16 oraz dyrektyw 2006/54/WE17 i 2010/41/WE18 Parlamentu Europejskiego i Rady. W dniu 22 czerwca 2018 r. Komisja przyjęła zalecenie w sprawie norm dotyczących organów ds. równości dotyczące zakresu kompetencji, niezależności, skuteczności, koordynacji i współpracy organów ds. równości. EQUINET ma wyjątkową pozycję jako jedyny podmiot, który zapewnia koordynację działań między organami ds. równości. Koordynacja za pośrednictwem EQUINET jest niezwykle ważna dla prawidłowego wdrażania unijnego prawa antydyskryminacyjnego w państwach członkowskich i powinna być wspierana w ramach przedmiotowego programu.
__________________
__________________
15 Dyrektywa Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22).
15 Dyrektywa Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22).
16 Dyrektywa Rady 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług (Dz.U. L 373 z 21.12.2004, s. 37).
16 Dyrektywa Rady 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług (Dz.U. L 373 z 21.12.2004, s. 37).
17 Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23).
17 Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23).
18 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/41/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek oraz uchylająca dyrektywę Rady 86/613/EWG (Dz.U. L 180 z 15.7.2010, s. 1).
18 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/41/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek oraz uchylająca dyrektywę Rady 86/613/EWG (Dz.U. L 180 z 15.7.2010, s. 1).
Poprawka 27
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 17 a (nowy)
(17a)  Aby zwiększyć dostępność oraz zapewnić bezstronne wytyczne i praktyczne informacje związane z wszystkimi elementami programu, w państwach członkowskich należy utworzyć punkty kontaktowe w celu świadczenia pomocy zarówno beneficjentom, jak i wnioskodawcom. Punkty kontaktowe programu powinny mieć możliwość wykonywania swoich zadań niezależnie, bez konieczności bezpośredniego podporządkowywania się organom publicznym w procesie decyzyjnym oraz bez ingerencji ze strony tych organów. Punktami kontaktowymi programu mogą zarządzać państwa członkowskie lub organizacje społeczeństwa obywatelskiego bądź ich konsorcja. Punkty kontaktowe nie ponoszą odpowiedzialności za wybór projektów.
Poprawka 28
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 18
(18)  Niezależne organy zajmujące się prawami człowieka organizacje społeczeństwa obywatelskiego odgrywają istotną rolę w propagowaniu i ochronie wspólnych wartości Unii wynikających z art. 2 TUE oraz podnoszeniu świadomości na ten temat, jak również w przyczynianiu się do skutecznego korzystania z praw na mocy prawa Unii, w tym tych zawartych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Jak wynika z rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2018 r., odpowiednie wsparcie finansowe ma kluczowe znaczenie dla tworzenia zrównoważonego środowiska sprzyjającego organizacjom społeczeństwa obywatelskiego w celu wzmocnienia ich roli i zapewnienia im możliwości wykonywania ich zadań w sposób niezależny i skuteczny. W ramach uzupełnienia działań podejmowanych na poziomie krajowym finansowanie UE powinno zatem przyczyniać się do wspierania niezależnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających na rzecz propagowania praw człowieka, do wzmacniania ich pozycji i budowania ich potencjału, gdyż działalność takich organizacji przyczynia się do strategicznego egzekwowania praw wynikających z prawa UE i Karty praw podstawowych UE, między innymi dzięki ich funkcjom doradczym i strażniczym, a także do propagowania i ochrony wspólnych wartości Unii na poziomie krajowym i podnoszenia świadomości obywateli w tym zakresie.
(18)  Niezależne organy zajmujące się prawami człowieka, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i obrońcy praw człowieka odgrywają istotną rolę w propagowaniu i ochronie wspólnych wartości Unii wynikających z art. 2 TUE oraz podnoszeniu świadomości na ten temat, jak również w przyczynianiu się do skutecznego korzystania z praw na mocy prawa Unii, w tym tych zawartych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Jak wynika z rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 19 kwietnia 2018 r., zwiększenie finansowania oraz odpowiednie wsparcie finansowe mają kluczowe znaczenie dla tworzenia zrównoważonego środowiska sprzyjającego organizacjom społeczeństwa obywatelskiego w celu wzmocnienia ich roli i zapewnienia im możliwości wykonywania ich zadań w sposób niezależny i skuteczny. W ramach uzupełnienia działań podejmowanych na poziomie krajowym finansowanie UE powinno zatem przyczyniać się do wspierania, wzmacniania i tworzenia, w tym poprzez odpowiednie podstawowe finansowanie i uproszczone formy kosztów, zasady i procedury finansowe, potencjału niezależnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających na rzecz propagowania wartości Unii, takich jak demokracja, praworządność i prawa podstawowe, gdyż działalność takich organizacji przyczynia się do strategicznego egzekwowania praw wynikających z prawa UE i Karty praw podstawowych UE, między innymi dzięki ich funkcjom doradczym i strażniczym, a także do propagowania i ochrony wspólnych wartości Unii na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym i podnoszenia świadomości obywateli w tym zakresie.
Poprawka 29
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 19
(19)  Komisja powinna zapewniać ogólną spójność, komplementarność i synergię z pracą organów i jednostek organizacyjnych Unii, w szczególności Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn czy Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, oraz uwzględniać prace innych krajowych lub międzynarodowych podmiotów, w dziedzinach, których dotyczy program.
(19)  Komisja powinna zapewniać ogólną spójność, komplementarność i synergię z pracą organów i jednostek organizacyjnych Unii, w szczególności Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn czy Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, oraz uwzględniać prace innych krajowych lub międzynarodowych podmiotów, w dziedzinach, których dotyczy program. Komisja powinna aktywnie pomagać uczestnikom przedmiotowego programu w wykorzystywaniu sprawozdań i zasobów stworzonych przez te organy i jednostki organizacyjne Unii, takich jak narzędzia do sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci i narzędzia do oceny równouprawnienia płci opracowane przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn.
Poprawka 30
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 19 a (nowy)
(19a)  Kompleksowy mechanizm unijny dotyczący demokracji, praworządności i praw podstawowych powinien gwarantować regularną i równą ocenę wszystkich państw członkowskich, dostarczając w ten sposób niezbędnych informacji umożliwiających uruchomienie środków związanych z ogólnymi brakami w dziedzinie unijnych wartości w państwach członkowskich.
Poprawka 31
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 20
(20)  Program powinien być otwarty, z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków, na uczestnictwo członków Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) będących członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i członków EFTA niebędących członkami EOG oraz innych państw europejskich. Możliwość uczestnictwa w programie powinny mieć również państwa przystępujące i kraje kandydujące do Unii oraz potencjalne kraje kandydujące korzystające ze strategii przedakcesyjnej.
(20)  W odniesieniu do wdrażania celów szczegółowych propagowania praw i równości płci, zaangażowania i uczestnictwa obywateli w życiu demokratycznym Unii na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym, jak również zwalczania przemocy, program powinien być otwarty, z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków, na uczestnictwo członków Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) będących członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i członków EFTA niebędących członkami EOG oraz innych państw europejskich. Możliwość uczestnictwa w programie powinny mieć również państwa przystępujące i kraje kandydujące do Unii oraz potencjalne kraje kandydujące korzystające ze strategii przedakcesyjnej.
Poprawka 32
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 21
(21)  W celu zapewnienia skutecznego przydziału środków z budżetu ogólnego Unii należy zapewnić europejską wartość dodaną wszystkich realizowanych działań, ich komplementarność z działaniami państw członkowskich, przy jednoczesnym dążeniu do spójności, komplementarności i synergii z programami finansowania wspierającymi ściśle ze sobą powiązane obszary polityki, w szczególności te uwzględnione w Funduszu „Sprawiedliwość, Prawa i Wartości” – a tym samym z programem „Wymiar Sprawiedliwości” – jak również z programami „Kreatywna Europa” i Erasmus +, aby wykorzystać potencjał wzajemnego oddziaływania sektora kultury, sektora kreatywnego, mediów, sztuki i edukacji. Należy stworzyć efekt synergii z innymi europejskimi programami finansowania, zwłaszcza w dziedzinie zatrudnienia, rynku wewnętrznego, przedsiębiorstw, młodzieży, zdrowia, obywatelstwa, sprawiedliwości, migracji, bezpieczeństwa, badań naukowych, innowacji, technologii, przemysłu, spójności, turystyki, stosunków zewnętrznych, handlu i rozwoju.
(21)  W celu zapewnienia skutecznego przydziału środków z budżetu ogólnego Unii należy zapewnić europejską wartość dodaną wszystkich realizowanych działań, w tym na szczeblu lokalnym, krajowym i międzynarodowym, ukierunkowanych na promowanie i ochronę wartości zapisanych w art. 2 TUE. Komisja dąży do osiągnięcia spójności, synergii i komplementarności z działaniami państw członkowskich oraz z innymi programami finansowania wspierającymi obszary polityki ściśle powiązane z Funduszem „Sprawiedliwość, Prawa i Wartości”, w tym z programem „Kreatywna Europa” i Erasmus+ , a także z odnośnymi strategiami politycznymi Unii.
Poprawka 33
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 21 a (nowy)
(21a)  Zgodnie z art. 9 TFUE należy wspierać wysoki poziom zatrudnienia, zapewnianie odpowiedniej ochrony socjalnej i zwalczanie wykluczenia społecznego. Działania objęte programem powinny zatem wspierać synergię między walką z ubóstwem, wykluczeniem społecznym i wykluczeniem z rynku pracy a promowaniem równości i zwalczaniem wszelkich form dyskryminacji. Program należy zatem wdrażać w taki sposób, aby zapewniać maksymalne synergie i komplementarność zarówno między jego różnymi komponentami, jak i z Europejskim Funduszem Społecznym Plus. Ponadto należy zapewnić synergie zarówno z programem Erasmus, jak i z Europejskim Funduszem Społecznym Plus, aby zagwarantować, że fundusze te wspólnie przyczynią się do oferowania wysokiej jakości kształcenia i zapewnienia wszystkim równych szans.
Poprawka 34
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 22 a (nowy)
(22a)  Istotne jest zapewnienie należytego zarządzania finansami programu oraz jego realizacji w sposób możliwie najbardziej skuteczny i przyjazny dla użytkownika, przy równoczesnym zagwarantowaniu pewności prawa i dostępności programu dla wszystkich uczestników.
Poprawka 35
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 22 b (nowy)
(22b)  Poprawa wdrażania i jakości wydatkowania powinna stanowić wiodącą zasadę służącą osiągnięciu celów programu, a jednocześnie należy zagwarantować optymalne wykorzystanie zasobów finansowych.
Poprawka 36
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 23
(23)  Do tego programu zastosowanie ma rozporządzenie (UE, Euratom) [nowe rozporządzenie finansowe] („rozporządzenie finansowe”). Określa ono zasady wykonania budżetu Unii, w tym zasady dotyczące dotacji, nagród, zamówień publicznych, wykonania pośredniego, pomocy finansowej, instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych.
(23)  Do tego programu zastosowanie ma rozporządzenie (UE, Euratom) [nowe rozporządzenie finansowe] („rozporządzenie finansowe”). Określa ono zasady wykonania budżetu Unii, w tym zasady dotyczące dotacji, nagród, zamówień publicznych, wykonania pośredniego, pomocy finansowej, instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych oraz wymaga pełnej przejrzystości w zakresie wykorzystania zasobów, należytego zarządzania finansami i ostrożnego wykorzystywania zasobów. W szczególności w ramach wdrażania programu należy ustanowić i dalej wzmacniać przepisy dotyczące możliwości finansowania lokalnych, regionalnych, krajowych i ponadnarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym oddolnych lokalnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, za pośrednictwem wieloletnich dotacji operacyjnych i dotacji w systemie kaskadowym, przepisy zapewniające szybkie i elastyczne procedury przyznawania dotacji, takie jak dwuetapowa procedura składania wniosków, przyjazne dla użytkowników procedury składania wniosków oraz procedury sprawozdawcze.
Poprawka 37
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 24
(24)  Rodzaje finansowania i metody wdrażania na podstawie tego rozporządzenia powinny być wybierane w zależności od ich możliwości osiągnięcia szczegółowych celów działań i zapewnienia rezultatów, biorąc pod uwagę w szczególności koszty kontroli, obciążenie administracyjne oraz przewidywane ryzyko nieprzestrzegania przepisów. Pod uwagę należy wziąć korzystanie z płatności ryczałtowych, stawek ryczałtowych kosztów jednostkowych, a także formę finansowania niepowiązanego z kosztami, o którym mowa w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/201320, rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/9521, rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/9622 i rozporządzeniem Rady (UE) 2017/193923 interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, ich wykrywania, korygowania i dochodzenia, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniem (Euratom, WE) nr 2185/96 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe i inne przestępstwa naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/137124. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, w pełni współpracują w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznają konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi, EPPO i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu (ETO) oraz zapewniają, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa.
(24)  Rodzaje finansowania i metody wdrażania na podstawie tego rozporządzenia powinny być wybierane w zależności od ich możliwości osiągnięcia szczegółowych celów działań i zapewnienia rezultatów, biorąc pod uwagę w szczególności koszty kontroli, obciążenie administracyjne, wielkość i zdolności zainteresowanych stron i docelowych beneficjentów oraz przewidywane ryzyko nieprzestrzegania przepisów. Pod uwagę należy wziąć korzystanie z płatności ryczałtowych, stawek ryczałtowych, kosztów jednostkowych i dotacji w systemie kaskadowym, a także kryteriów współfinansowania, które uwzględniają pracę wolontariuszy i formę finansowania niepowiązanego z kosztami, o którym mowa w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Wymogi dotyczące współfinansowania powinny dopuszczać formę niepieniężną i mogą zostać uchylone w przypadkach ograniczonego finansowania uzupełniającego. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/201320, rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/9521, rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/9622 i rozporządzeniem Rady (UE) 2017/193923 interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, ich wykrywania, korygowania i dochodzenia, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniem (Euratom, WE) nr 2185/96 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe i inne przestępstwa naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/137124. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, w pełni współpracują w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznają konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi, EPPO i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu (ETO) oraz zapewniają, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa.
__________________
__________________
20 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).
20 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).
21 Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1).
21 Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1).
22 Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2).
22 Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2).
23 Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1).
23 Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1).
24 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 29).
24 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 29).
Poprawka 38
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 25
(25)  Państwa trzecie będące członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mogą uczestniczyć w programach Unii w ramach współpracy ustanowionej na mocy Porozumienia EOG, które przewiduje wprowadzenie w życie programów w drodze decyzji wydanej na mocy tego porozumienia. Państwa trzecie mogą uczestniczyć w programie również na podstawie innych instrumentów prawnych. Do niniejszego rozporządzenia należy wprowadzić odpowiedni przepis szczegółowy przyznający niezbędne uprawnienia i prawa dostępu właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu, Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu pozwalające im na całościowe wykonywanie ich odpowiednich kompetencji.
(25)  W odniesieniu do wdrażania celów szczegółowych propagowania równości płci, praw, zaangażowania i uczestnictwa obywateli w życiu demokratycznym Unii na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym oraz zwalczania przemocy państwa trzecie będące członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mogą uczestniczyć w programach Unii w ramach współpracy ustanowionej na mocy Porozumienia EOG, które przewiduje wprowadzenie w życie programów w drodze decyzji wydanej na mocy tego porozumienia. Państwa trzecie mogą uczestniczyć w programie również na podstawie innych instrumentów prawnych. Do niniejszego rozporządzenia należy wprowadzić odpowiedni przepis szczegółowy przyznający niezbędne uprawnienia i prawa dostępu właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu, Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu pozwalające im na całościowe wykonywanie ich odpowiednich kompetencji.
Poprawka 39
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 26 a (nowy)
(26a)  Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich ma na celu wyposażenie Unii w środki umożliwiające zapewnienie lepszej ochrony budżetu unijnego, w przypadku gdy uchybienia w zakresie praworządności utrudniają należyte zarządzanie finansami w interesie Unii lub grożą takim utrudnieniem. Powinien on uzupełnić program „Prawa i Wartości”, którego rola jest inna, a mianowicie finansowanie strategii politycznych zgodne z prawami podstawowymi i wartościami europejskimi, w których centrum znajdują się życie i uczestnictwo ludności.
Poprawka 40
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 27
(27)  Zgodnie z [art. 94 decyzji Rady 2013/755/UE25 osoby i podmioty z siedzibą w krajach i terytoriach zamorskich (KTZ) kwalifikują się do finansowania z zastrzeżeniem zasad i celów programu oraz ewentualnych uzgodnień mających zastosowanie do państwa członkowskiego, z którym dany kraj lub terytorium zamorskie są powiązane.
(27)  Zgodnie z [art. 94 decyzji Rady 2013/755/UE25 osoby i podmioty z siedzibą w krajach i terytoriach zamorskich (KTZ) kwalifikują się do finansowania z zastrzeżeniem zasad i celów programu oraz ewentualnych uzgodnień mających zastosowanie do państwa członkowskiego, z którym dany kraj lub terytorium zamorskie są powiązane. Podczas wdrażania programu uwzględnia się ograniczenia wynikające z oddalenia KTZ, a ich skuteczne uczestnictwo w programie będzie przedmiotem procesu monitorowania i regularnej oceny.
__________________
__________________
25 Decyzja Rady 2013/755/UE z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie stowarzyszenia krajów i terytoriów zamorskich z Unią Europejską („decyzja o stowarzyszeniu zamorskim”) (Dz.U. L 344 z 19.12.2013, s. 1).
25 Decyzja Rady 2013/755/UE z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie stowarzyszenia krajów i terytoriów zamorskich z Unią Europejską („decyzja o stowarzyszeniu zamorskim”) (Dz.U. L 344 z 19.12.2013, s. 1).
Poprawka 41
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 28
(28)  Odzwierciedlając znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie ze zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, niniejszy program przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć 25 %. Stosowne działania zostaną określone podczas opracowania i wdrażania programu i ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej.
(28)  Niniejszy program, który jest odzwierciedleniem znaczenia, jakie ma przeciwdziałanie zmianie klimatu zgodnie ze zobowiązaniami Unii do realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju ONZ, przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu w innych strategiach politycznych oraz do osiągnięcia ogólnego celu, jakim jest przeznaczenie 25 % wydatków z budżetu UE na cele związane z klimatem w WRF na lata 2021–2027, oraz celu rocznego na poziomie 30 % jak najszybciej i nie później niż w 2027 r. Stosowne działania zostaną określone podczas opracowania i wdrażania programu i ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej.
Poprawka 42
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 29
(29)  Zgodnie z pkt 22 i 23 Porozumienia międzyinstytucjonalnego na rzecz lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. zachodzi potrzeba oceny niniejszego programu w oparciu o informacje zgromadzone w kontekście konkretnych wymogów dotyczących monitorowania, przy czym należy unikać nadmiernej regulacji i obciążeń administracyjnych, zwłaszcza względem państw członkowskich. Wymogi te mogą, w stosownych przypadkach, obejmować mierzalne wskaźniki jako podstawę oceny oddziaływania programu w terenie.
(29)  Zgodnie z pkt 22 i 23 Porozumienia międzyinstytucjonalnego na rzecz lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. zachodzi potrzeba oceny niniejszego programu w oparciu o informacje zgromadzone w kontekście konkretnych wymogów dotyczących monitorowania, przy czym należy unikać nadmiernej regulacji i obciążeń administracyjnych, zwłaszcza względem państw członkowskich. W tym kontekście przykłady wnioskodawców i beneficjentów, którzy mogą nie posiadać odpowiednich zasobów i personelu, aby spełnić wymogi w zakresie monitorowania i sprawozdawczości, można by rozumieć jako organizacje społeczeństwa obywatelskiego, lokalne władze publiczne, partnerów społecznych itp. Wymogi te mogą, w stosownych przypadkach, obejmować mierzalne wskaźniki jako podstawę oceny oddziaływania programu w terenie.
Poprawka 43
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 30
(30)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej należy przekazać Komisji w odniesieniu do wskaźników, o których mowa w art. 14 i 16 oraz w załączniku II. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.
(30)  W dążeniu do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia służącego realizacji programu i zapewnieniu skutecznej oceny postępów w osiąganiu jego celów uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej należy przekazać Komisji w odniesieniu do programu prac przyjętego zgodnie z art. 13 oraz wskaźników, o których mowa w art. 14 i 16 oraz w załączniku II. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.
Poprawka 44
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 31
(31)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/201126.
skreśla się
__________________
26 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).
Poprawka 45
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – akapit 1
Niniejsze rozporządzenie ustanawia program „Prawa i Wartości” (zwany dalej „programem”).
Niniejsze rozporządzenie ustanawia program „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” (zwany dalej „programem”).
Poprawka 46
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – akapit 2
Określa ono cele programu, budżet na lata 2021–2027, formy finansowania unijnego oraz zasady dotyczące przyznawania takiego finansowania.
Określa ono cele i zakres programu, budżet na lata 2021–2027, formy finansowania unijnego oraz warunki przyznawania takiego finansowania.
Poprawka 47
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 1
1.  Celem ogólnym programu jest ochrona i propagowanie praw i wartości przewidzianych w traktatach UE, między innymi przez wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w celu utrzymania otwartych, demokratycznych i integracyjnych społeczeństw.
1.  Celem ogólnym programu jest ochrona i propagowanie praw i wartości przewidzianych w Traktatach, między innymi demokracji, praworządności i praw podstawowych zapisanych w art. 2 TUE, w szczególności przez wspieranie i budowanie zdolności organizacji społeczeństwa obywatelskiego na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i ponadnarodowym, zwłaszcza na szczeblu oddolnym, a także poprzez zwiększanie zaangażowania obywatelskiego i udziału demokratycznego, w celu utrzymania i dalszego rozwijania otwartych, demokratycznych, równych i integracyjnych społeczeństw opartych na prawach.
Poprawka 48
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 2 – litera -a (nowa)
-a)  ochrona i propagowanie demokracji i praworządności na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i ponadnarodowym (komponent „Wartości Unii”),
Poprawka 49
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 2 – litera a
a)  propagowanie równościpraw (komponent „Równość i prawa”),
a)  propagowanie równości, w tym równości płci, praw, niedyskryminacji i dalszego uwzględniania aspektu płci (komponent „Równość, prawa i równość płci”),
Poprawka 50
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 2 – litera b
b)  propagowanie zaangażowania obywateli w życie demokratyczne Unii i ich udziału w nim (komponent „Zaangażowanie i udział obywateli”),
b)  podnoszenie świadomości obywateli – a w szczególności młodych ludzi – na temat znaczenia Unii poprzez działania mające na celu zachowanie pamięci o wydarzeniach historycznych, które doprowadziły do jej powstania, oraz propagowanie demokracji, wolności słowa, pluralizmu, zaangażowania obywatelskiego, a także spotkań obywateli i ich aktywnego udziału w życiu demokratycznym Unii (komponent „Aktywność obywatelska”);
Poprawka 51
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 2 – litera c
c)  zwalczanie przemocy (komponent Daphne).
c)  zwalczanie przemocy, w tym przemocy ze względu na płeć (komponent „Daphne”).
Poprawka 52
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 a (nowy)
Artykuł 2a
Komponent „Wartości Unii”
W ramach celu ogólnego określonego w art. 2 ust. 1 oraz celu szczegółowego określonego w art. 2 ust. 2 lit. a) program koncentruje się na:
a)   ochronie i promowaniu demokracji i praworządności, w tym poprzez wspieranie działań społeczeństwa obywatelskiego propagujących niezawisłość sądownictwa i skuteczną ochronę sądową przez niezależne sądy, w tym w zakresie praw podstawowych; zapewnianiu wsparcia dla niezależnych obrońców praw człowieka i organizacji społeczeństwa obywatelskiego zajmujących się monitorowaniem przestrzegania praworządności, dla obrony sygnalistów oraz inicjatyw propagujących wspólną kulturę przejrzystości, dobrego sprawowania władzy i walki z korupcją;
b)   wspieraniu budowy bardziej demokratycznej Unii, ochronie i zwiększaniu świadomości na temat praw i wartości zapisanych w Traktatach poprzez zapewnienie wsparcia finansowego niezależnym organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, które promują i uprawiają te prawa i wartości na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i ponadnarodowym, tworząc tym samym środowisko, które umożliwia dialog demokratyczny i umacnianie wolności słowa, pokojowych zgromadzeń lub zrzeszania się, wolności i pluralizmu mediów oraz wolności akademickiej.
Poprawka 53
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – nagłówek
Komponent „Równość i prawa”
Komponent „Równość, prawa i równość płci”
Poprawka 54
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – akapit 1 – wprowadzenie
W ramach celu szczegółowego określonego w art. 2 ust. 2 lit. a) program koncentruje się na:
W ramach celu ogólnego określonego w art. 2 ust. 1 i celu szczegółowego określonego w art. 2 ust. 2 lit. a) program koncentruje się na:
Poprawka 55
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – akapit 1 – litera a
a)  zapobieganiu nierównościom i dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną oraz ich zwalczaniu, a także na wspieraniu i uwzględnianiu kompleksowej polityki propagowania równości płci i niedyskryminacji oraz polityki zwalczania rasizmu i wszelkich form nietolerancji;
a)  wspieraniu równości oraz zapobieganiu nierównościom i dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie społeczne lub etniczne, kolor skóry, cechy genetyczne, język, religię lub światopogląd, przekonania polityczne lub wyznawaną opinię w innej dziedzinie, przynależność do mniejszości krajowej, stan majątkowy, urodzenie, niepełnosprawność, wiek, orientację seksualną lub z jakichkolwiek innych względów, oraz na zwalczaniu tych przejawów nierówności i dyskryminacji, a także na wspieraniu i uwzględnianiu kompleksowej polityki propagowania równości i niedyskryminacji oraz ich włączaniu do głównego nurtu polityki, oraz polityki zwalczania rasizmu i wszelkich form nietolerancji zarówno w internecie, jak i poza nim;
Poprawka 56
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – akapit 1 – litera a a (nowa)
aa)  wspieraniu kompleksowych strategii politycznych i programów na rzecz promowania praw kobiet, równości płci, umocnienia pozycji kobiet i uwzględniania aspektu płci;
Poprawka 57
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – nagłówek
Komponent „Zaangażowanie i udział obywateli”
Komponent „Aktywność obywatelska”
Poprawka 58
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – akapit 1 – wprowadzenie
W ramach celu szczegółowego określonego w art. 2 ust. 2 lit. b) program koncentruje się na:
W ramach celu szczegółowego określonego w art. 2 ust. 2 lit. a) programowi przyświecają następujące cele:
Poprawka 59
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – akapit 1 – litera a
a)  zwiększaniu zrozumienia Unii, jej historii, dziedzictwa kulturowego i różnorodności przez jej obywateli;
a)  wspieranie projektów przedstawianych przez obywateli, ze szczególnym uwzględnieniem młodych ludzi, mających na celu zachęcanie ludzi nie tylko do pamiętania o wydarzeniach, które poprzedzały ustanowienie Unii i tworzą rdzeń jej pamięci historycznej, ale także do lepszego poznania wspólnej historii, kultury i wartości, a także do poczucia bogactwa wspólnego dziedzictwa kulturowego oraz różnorodności kulturowej i językowej, które stanowią fundament wspólnej przyszłości; zwiększanie zrozumienia przez obywateli idei Unii, jej początków, racji bytu i osiągnięć, a także zwiększanie ich świadomości na temat obecnych i przyszłych wyzwań oraz znaczenia wzajemnego zrozumienia i tolerancji, które są centralnym elementem projektu europejskiego;
Poprawka 60
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – akapit 1 – litera a a (nowa)
aa)   promowanie i wspieranie wymiany dobrych praktyk w zakresie kształtowania obywatelstwa europejskiego, zarówno w ramach kształcenia formalnego, jak i pozaformalnego;
Poprawka 61
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – akapit 1 – litera b
b)  wspieraniu interakcji i współpracy między obywatelami różnych krajów; propagowaniu zaangażowania obywatelskiego i demokratycznego, umożliwiającego obywatelom i stowarzyszeniom przedstawicielskim wypowiadanie się i publiczną wymianę poglądów we wszystkich dziedzinach działania Unii.
b)  propagowanie dialogu publicznego poprzez partnerstwo miast, spotkania obywateli, w szczególności ludzi młodych, oraz poprzez współpracę między gminami, społecznościami lokalnymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego różnych krajów, aby zapewnić im bezpośrednie praktyczne doświadczanie różnorodności kulturowej i dziedzictwa kulturowego w Unii oraz zwiększyć zaangażowanie obywateli w życie społeczeństwa;
Poprawka 62
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – akapit 1 – litera b a (nowa)
ba)  wspieranie i zwiększanie udziału obywateli w życiu demokratycznym Unii na szczeblu lokalnym, krajowym i ponadnarodowym; umożliwianie obywatelom i stowarzyszeniom propagowania dialogu międzykulturowego i prowadzenia odpowiednich debat publicznych na temat wszystkich obszarów działania Unii, przyczyniając się tym samym do kształtowania politycznego programu Unii; wspieranie zorganizowanych wspólnych inicjatyw, zarówno w formie stowarzyszeń obywateli, jak i sieci podmiotów prawnych, w celu skuteczniejszego promowania celów, o których mowa w poprzednich literach;
Poprawka 63
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – akapit 1 – wprowadzenie
W ramach celu szczegółowego określonego w art. 2 ust. 2 lit. c) program koncentruje się na:
W ramach celu ogólnego określonego w art. 2 ust. 1 i celu szczegółowego określonego w art. 2 ust. 2 lit. c) program koncentruje się na:
Poprawka 64
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – akapit 1 – litera -a (nowa)
-a)  zapobieganiu wszelkim formom przemocy wobec kobiet ze względu na płeć oraz promowaniu pełnego wdrożenia na wszystkich szczeblach Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska); oraz
Poprawka 65
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – akapit 1 – litera a
a)  zapobieganiu wszelkim formom przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet oraz przemocy wobec innych grup ryzyka, jak również zwalczaniu takiej przemocy;
a)  zapobieganiu wszelkim formom przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet oraz przemocy wobec innych grup ryzyka, takich jak osoby LGBTQI, niepełnosprawni, mniejszości, osoby starsze, migranci i uchodźcy, jak również zwalczaniu takiej przemocy;
Poprawka 66
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – akapit 1 – litera b
b)  wspieraniu i ochronie ofiar takiej przemocy.
b)  wspieraniu i ochronie ofiar takiej przemocy, w tym przez wspieranie działań organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które ułatwiają i zapewniają dostęp do wymiaru sprawiedliwości, usług wsparcia ofiar oraz bezpiecznego systemu zgłaszania się na policję dla wszystkich ofiar przemocy, a także wspieraniu i zapewnianiu ofiarom przemocy na tle płciowym takiego samego poziomu ochrony w całej Unii.
Poprawka 67
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 1
1.  Pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–2027 wynosi [641 705 000] EUR w cenach bieżących.
1.  Pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–2027 wynosi [1 627 000 000] EUR w cenach z 2018 r. [1 834 000 000 EUR w cenach bieżących].
Poprawka 68
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 2 – litera -a (nowa)
-a)  [754 062 000 EUR w cenach z 2018 r.] [850 000 000 EUR w cenach bieżących] (tj. 46,34 % całkowitej puli środków finansowych) na cele szczegółowe, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. -a);
Poprawka 69
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 2 – litera a
a)  [408 705 000] EUR na cele szczegółowe, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. a) i c);
a)  [429 372 000 EUR w cenach z 2018 r.] [484 000 000 EUR], (tj. 26,39 % całkowitej puli środków finansowych) na cele szczegółowe, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. a) i c);
Poprawka 70
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 2 – litera b
b)  [233 000 000] EUR na cel szczegółowy, o którym mowa w art. 2 ust. 2 lit. b).
b)  [443 566 000 EUR w cenach z 2018 r.] [500 000 000 EUR], (tj. 27,26 % całkowitej puli środków finansowych) na cele szczegółowe, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. b);
Poprawka 71
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit 1 a (nowy)
Komisja przeznacza co najmniej 50 % kwot, o których mowa w akapicie pierwszym lit. -a) i lit. a) niniejszego ustępu, na wsparcie działań prowadzonych przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego, z których co najmniej 65 % przydziela się lokalnym i regionalnym organizacjom społeczeństwa obywatelskiego.
Komisja nie może stosować odstępstw przekraczających 5 punktów procentowych w odniesieniu do określonych w załączniku I(-a) wartości procentowych puli środków finansowych każdego z celów szczegółowych. Jeżeli przekroczenie tego limitu okaże się konieczne, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 16 w celu zmiany załącznika I(-a) w drodze zmiany przyznanej wartości procentowej środków programu w przedziale od 5 do 10 punktów procentowych.
Poprawka 72
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 5
5.  Środki przydzielone państwom członkowskim w ramach zarządzania dzielonego mogą, na ich wniosek, zostać przeniesione do programu. Komisja wykonuje te środki bezpośrednio zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. a) rozporządzenia finansowego lub pośrednio zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. c). W miarę możliwości środki te wykorzystuje się na rzecz danego państwa członkowskiego.
5.  Środki przydzielone państwom członkowskim w ramach zarządzania dzielonego mogą, na ich wniosek lub na wniosek Komisji, zostać przeniesione do programu. Komisja wykonuje te środki bezpośrednio zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. a) rozporządzenia finansowego. W miarę możliwości środki te wykorzystuje się na rzecz danego państwa członkowskiego.
Poprawka 73
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 a (nowy)
Artykuł 6a
Mechanizm wsparcia na rzecz wartości
1.   W wyjątkowych przypadkach, gdy w danym państwie członkowskim poważnie i szybko pogarsza się sytuacja w zakresie przestrzegania wartości Unii zapisanych w art. 2 TUE i istnieje ryzyko niewystarczającej ochrony i niedostatecznego propagowania tych wartości, Komisja może uruchomić zaproszenie do składania wniosków w formie przyspieszonej procedury przyznawania dotacji dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego w celu ułatwienia, wsparcia i wzmocnienia dialogu demokratycznego w danym państwie członkowskim oraz rozwiązania problemu niewystarczającego przestrzegania wartości zapisanych w art. 2 TUE.
2.   Komisja przeznacza do 5 % kwot wymienionych w art. 6 ust. 2 lit. -a) na mechanizm wsparcia na rzecz wartości, o którym mowa w ust. 1. Na koniec każdego roku budżetowego Komisja przekazuje wszelkie niewykorzystane środki w ramach tego mechanizmu na wspieranie innych działań objętych celami programu.
3.   Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 16 w celu uruchomienia mechanizmu wsparcia na rzecz wartości, o którym mowa w ust. 1. Uruchomienie mechanizmu opiera się na kompleksowym, regularnym i opartym na dowodach procesie monitorowania i oceny sytuacji we wszystkich państwach członkowskich pod względem demokracji, praworządności i praw podstawowych.
Poprawka 74
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 8 – ustęp 1
1.  Program jest realizowany według metody zarządzania bezpośredniego zgodnie z rozporządzeniem finansowym lub według metody zarządzania pośredniego z podmiotami, o których mowa w art. 61 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego.
1.  Program jest realizowany według metody zarządzania bezpośredniego zgodnie z rozporządzeniem finansowym lub według metody zarządzania pośredniego z podmiotami, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego.
Poprawka 75
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 8 – ustęp 2
2.  Program może zapewniać finansowanie w dowolnej formie przewidzianej w rozporządzeniu finansowym.
2.  Program może zapewniać finansowanie w dowolnej formie przewidzianej w rozporządzeniu finansowym, przede wszystkim w drodze dotacji na działania oraz rocznych i wieloletnich dotacji operacyjnych. Finansowanie to jest wykonywane w sposób zapewniający należyte zarządzanie finansami, rozważne wykorzystywanie funduszy publicznych, niższe obciążenie administracyjne dla operatora i beneficjentów programu, jak również dostępność funduszy programu dla potencjalnych beneficjentów. Można stosować płatności ryczałtowe, koszty jednostkowe i dotacje w systemie kaskadowym (wsparcie finansowe dla osób trzecich). Współfinansowanie dopuszcza się w formie niepieniężnej i może ono zostać uchylone w przypadkach ograniczonego finansowania uzupełniającego.
Poprawka 76
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 9 – akapit 1
Na mocy niniejszego rozporządzenia można otrzymać finansowanie na działania przyczyniające się do osiągnięcia celu szczegółowego określonego w art. 2. Do finansowania kwalifikują się w szczególności działania wymienione w załączniku I.
1.   Na mocy niniejszego rozporządzenia można otrzymać finansowanie na działania przyczyniające się do osiągnięcia celu ogólnego lub szczegółowego określonego w art. 2. Do finansowania kwalifikują się w szczególności działania wymienione w art. 9 a.
Poprawka 77
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 9 – akapit 2 (nowy)
2.   Zgodnie z art. 11 ust. 2 TUE Komisja powołuje grupę dialogu obywatelskiego w celu zapewnienia regularnego, otwartego i przejrzystego dialogu z beneficjentami programu i innymi zainteresowanymi stronami w celu wymiany doświadczeń i dobrych praktyk oraz omawiania zmian w polityce w dziedzinach i celach objętych programem i powiązanymi obszarami.
Poprawka 78
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 9 a (nowy)
Artykuł 9a
Działania kwalifikujące się do finansowania
Cele ogólne i szczegółowe programu określone w art. 2 będą realizowane w szczególności, choć nie tylko, poprzez wspieranie następujących działań:
a)   podnoszenie świadomości, edukowanie społeczeństwa, promocja i rozpowszechnianie informacji w celu zwiększenia poziomu znajomości obszarów polityki, zasad i praw w dziedzinach i celach objętych programem;
b)   wzajemne uczenie się w drodze wymiany dobrych praktyk między zainteresowanymi podmiotami w celu poprawy stanu wiedzy i wzajemnego zrozumienia, a także zaangażowania obywatelskiego i demokratycznego;
c)   monitorowanie analityczne, sprawozdawczość i działania wspierające mające na celu poprawę zrozumienia sytuacji w państwach członkowskich i na szczeblu unijnym w obszarach objętych programem, jak również poprawę właściwej transpozycji i wdrażania prawa unijnego, polityk i wspólnych wartości unijnych w państwach członkowskich, obejmujące na przykład gromadzenie danych i statystyk; opracowywanie wspólnych metodologii oraz, w stosownych przypadkach, wskaźników lub wartości referencyjnych; studia, badania, analizy i ankiety; oceny; oceny skutków; sporządzanie i publikowanie przewodników, sprawozdań i materiałów edukacyjnych;
d)   szkolenie odpowiednich zainteresowanych stron w celu poszerzenia ich wiedzy na temat polityk i praw w objętych programem dziedzinach oraz wzmocnienie niezależności i zdolności zainteresowanych stron do propagowania polityk i praw w objętych programem dziedzinach, w tym poprzez strategiczne spory sądowe;
e)   promowanie świadomości społecznej oraz zrozumienia zagrożeń, zasad, gwarancji i praw związanych z ochroną danych osobowych, prywatnością i bezpieczeństwem cyfrowym;
f)   zwiększanie wiedzy obywateli na temat podstawowych wartości europejskich i ich zaangażowania na rzecz sprawiedliwości, równości, praworządności i demokracji, a także ich praw i obowiązków wynikających z obywatelstwa europejskiego, takich jak prawo do podróżowania, pracy, studiowania i mieszkania w innym państwie członkowskim, poprzez kampanie informacyjne oraz propagowanie wzajemnego zrozumienia, dialogu międzykulturowego i poszanowania różnorodności w Unii;
g)   zwiększanie świadomości obywateli – zwłaszcza ludzi młodych – w zakresie europejskiej kultury, tożsamości, historii i pamięci o przeszłości oraz europejskiego dziedzictwa kulturowego, a także w zakresie wzmacniania ich poczucia przynależności do Unii, w szczególności poprzez inicjatywy mające na celu rozwijanie krytycznej refleksji nad przyczynami reżimów totalitarnych w nowożytnej historii Europy oraz kultywowanie pamięci ofiar ich zbrodni i nierównego traktowania, oraz poprzez działania związane z innymi decydującymi momentami w najnowszej historii Europy;
h)   integrowanie obywateli różnych narodowości i kultur dzięki umożliwianiu im udziału w działaniach związanych z partnerstwem miast oraz projektach na małą skalę i projektach społeczeństwa obywatelskiego, stwarzając tym samym warunki do lepszego podejścia oddolnego;
i)   wspieranie i ułatwianie aktywnego i integracyjnego uczestnictwa, ze szczególnym uwzględnieniem marginalizowanych grup społecznych, w budowie bardziej demokratycznej Unii, jak również wspieranie znajomości, propagowania i ochrony praw podstawowych, praw i wartości w drodze wspierania organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających w obszarach objętych programem na wszystkich szczeblach, jak również rozwijanie zdolności europejskich sieci i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, aby przyczynić się do rozwoju, podnoszenia świadomości i monitorowania wdrażania unijnego prawa, celów politycznych, wartości i strategii;
j)   finansowanie pomocy technicznej i organizacyjnej na rzecz wdrażania rozporządzenia [(UE) nr 211/2011], co przyczyni się do lepszego korzystania przez obywateli z prawa do wszczęcia i poparcia europejskiej inicjatywy obywatelskiej;
k)   zwiększanie wiedzy na temat programu oraz poprawa jego upowszechniania i możliwości przenoszenia jego wyników, a także wspieranie działań mających na celu dotarcie do obywateli i społeczeństwa obywatelskiego, w tym przez tworzenie i wspieranie niezależnych punktów kontaktowych programu;
l)  wzmocnienie zdolności i niezależności obrońców praw człowieka i organizacji społeczeństwa obywatelskiego monitorujących sytuację pod względem praworządności oraz wspierających działania na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym;
m)   wspieranie obrony sygnalistów, obejmujące inicjatywy i środki mające na celu ustanowienie bezpiecznych kanałów zgłaszania w ramach organizacji, a także do organów publicznych lub innych właściwych organów, jak również środków ochrony sygnalistów przed zwolnieniem, degradacją lub innymi formami odwetu, w tym poprzez informowanie i szkolenie właściwych organów publicznych i zainteresowanych stron;
n)   wspieranie inicjatyw i środków mających na celu propagowanie i ochronę wolności i pluralizmu mediów oraz budowanie zdolności w celu sprostania nowym wyzwaniom, takim jak nowe media, przeciwdziałanie mowie nienawiści i ukierunkowana dezinformacja, poprzez działania uświadamiające, szkolenia, badania i monitorowanie;
o)   wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających na rzecz promowania i monitorowania uczciwości, przejrzystości i rozliczalności organów publicznych oraz zwalczania korupcji;
p)   wspieranie organizacji udzielających pomocy, zakwaterowania i ochrony ofiarom przemocy i osobom w sytuacji zagrożenia, w tym schronisk dla kobiet;
Poprawka 79
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 10 – ustęp 1
1.  Dotacje w ramach programu są przyznawane i zarządzane zgodnie z tytułem VIII rozporządzenia finansowego.
1.  Dotacje w ramach programu są przyznawane i zarządzane zgodnie z tytułem VIII rozporządzenia finansowego i obejmują dotacje na działania, wieloletnie dotacje operacyjne i dotacje w systemie kaskadowym.
Poprawka 80
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 10 – ustęp 2
2.  Komisja oceniająca może składać się z ekspertów zewnętrznych.
2.  Komisja oceniająca może składać się z ekspertów zewnętrznych. Przy ustalaniu składu komisji oceniającej zapewnia się zachowanie równowagi płci.
Poprawka 81
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 11 – ustęp 1
1.  Działanie, które otrzymało wkład w ramach programu, może również otrzymać wkład z dowolnego innego programu unijnego, w tym z funduszy objętych zarządzaniem dzielonym, pod warunkiem że wkłady te nie pokrywają tych samych kosztów. [Finansowanie skumulowane nie może przekraczać łącznych kosztów kwalifikowalnych działania, a wsparcie w ramach różnych programów unijnych może być obliczane na zasadzie proporcjonalnej].
1.  Działanie, które otrzymało wkład w ramach programu, może również otrzymać wkład z dowolnego innego programu unijnego, w tym z funduszy objętych zarządzaniem dzielonym, pod warunkiem że wkłady te nie pokrywają tych samych kosztów i że unika się podwójnego pozyskiwania środków z funduszy w drodze wyraźnego wskazania źródeł finansowania dla każdej kategorii wydatków, zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. [Finansowanie skumulowane nie może przekraczać łącznych kosztów kwalifikowalnych działania, a wsparcie w ramach różnych programów unijnych może być obliczane na zasadzie proporcjonalnej].
Poprawka 82
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 2 – litera a – tiret 1
–  państwo członkowskie lub powiązany z nim kraj lub terytorium zamorskie;
–  państwo członkowskie lub powiązany z państwem członkowskim kraj zamorski lub terytorium zamorskie;
Poprawka 83
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 2 – litera a – tiret 2
—  państwo trzecie stowarzyszone z programem;
—  w przypadku celów szczegółowych, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. a) i c), państwo trzecie stowarzyszone z programem zgodnie z art. 7 niniejszego rozporządzenia;
Poprawka 84
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 2 – litera b
b)  wszelkie podmioty prawne utworzone na mocy prawa unijnego lub wszelkie organizacje międzynarodowe;
b)  wszelkie podmioty prawne typu non-profit utworzone na mocy prawa unijnego lub wszelkie organizacje międzynarodowe;
Poprawka 85
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 3
3.  Na rzecz europejskiej sieci krajowych organów ds. równości (EQUINET) może zostać przyznana dotacja bez zaproszenia do składania wniosków na pokrycie wydatków związanych z jej stałym programem prac.
3.  Na rzecz europejskiej sieci krajowych organów ds. równości (EQUINET) może zostać przyznana dotacja bez zaproszenia do składania wniosków zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. a) na pokrycie wydatków związanych z jej stałym programem prac, pod warunkiem że ich program prac został poddany ocenie wpływu w aspekcie płci.
Poprawka 86
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 13 – nagłówek
Program prac
Program prac i priorytety wieloletnie
Poprawka 87
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 13 – ustęp 1
1.  Program jest realizowany w ramach programów prac, o których mowa w art. 110 rozporządzenia finansowego.
1.  Program jest wykonywany w ramach programów prac, o których mowa w art. 110 rozporządzenia finansowego.
Poprawka 88
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 13 – ustęp 1 a (nowy)
1a.  Komisja stosuje zasadę partnerstwa przy podejmowaniu decyzji o priorytetach w ramach programu i zapewnia kompleksowe zaangażowanie zainteresowanych stron w planowanie, wdrażanie, monitorowanie i ocenę programu i jego programów prac zgodnie z art. 15a.
Poprawka 89
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 13 – ustęp 2
2.  Program prac jest przyjmowany przez Komisję w drodze aktu wykonawczego. Ten akt wykonawczy jest przyjmowany zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 19.
2.  Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 16 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez ustanowienie odpowiedniego programu prac.
Poprawka 90
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 14 – ustęp 1
1.  Wskaźniki odzwierciedlające postępy w realizacji programu w odniesieniu do celów szczegółowych określonych w art. 2 przedstawiono w załączniku II.
1.  Wskaźniki odzwierciedlające postępy w realizacji programu w odniesieniu do celów szczegółowych określonych w art. 2 są w stosownych przypadkach gromadzone w podziale według kryterium płci. Wykaz wskaźników przedstawiono w załączniku II.
Poprawka 91
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 14 – ustęp 3
3.  System sprawozdawczości dotyczącej realizacji celów zapewnia wydajne, skuteczne i terminowe gromadzenie danych na potrzeby monitorowania realizacji programu i jego rezultatów. W tym celu na odbiorców środków unijnych oraz na państwa członkowskie nakłada się proporcjonalne wymogi dotyczące sprawozdawczości.
3.  System sprawozdawczości dotyczącej realizacji celów zapewnia wydajne, skuteczne i terminowe gromadzenie danych na potrzeby monitorowania realizacji programu i jego rezultatów. W tym celu na odbiorców środków unijnych oraz na państwa członkowskie nakłada się proporcjonalne i jak najmniej uciążliwe wymogi dotyczące sprawozdawczości. Aby ułatwić spełnienie wymogów w zakresie sprawozdawczości, Komisja udostępnia formaty, które są przyjazne dla użytkowników, oraz zapewnia programy wprowadzające i pomocnicze skierowane w szczególności do organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które niekiedy nie dysponują wiedzą fachową i odpowiednimi zasobami oraz personelem, aby spełnić wymogi sprawozdawczości.
Poprawka 92
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 15 – ustęp 1
1.  Oceny przeprowadza się w terminie pozwalającym na uwzględnienie ich wyników w procesie decyzyjnym.
1.  Oceny uwzględniają aspekt płci, zapewniając dane liczbowe zdezagregowane według płci, zawierają szczegółowy rozdział dotyczący każdego komponentu oraz uwzględniają liczbę osób objętych programem, informacje zwrotne i informacje na temat zasięgu geograficznego oraz są przeprowadzane w terminie pozwalającym na uwzględnienie ich wyników w procesie decyzyjnym.
Poprawka 93
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 15 – ustęp 2
2.  Ocena śródokresowa programu przeprowadzana jest z chwilą, gdy dostępne są wystarczające informacje na temat realizacji programu, jednak nie później niż w ciągu czterech lat od rozpoczęcia realizacji programu. Ocena śródokresowa uwzględnia wyniki ocen długoterminowego wpływu wcześniejszych programów (programu „Prawa, równość i obywatelstwo” i programu „Europa dla Obywateli”).
2.  Ocena śródokresowa programu przeprowadzana jest z chwilą, gdy dostępne są wystarczające informacje na temat realizacji programu, jednak nie później niż w ciągu czterech lat od rozpoczęcia realizacji programu. Ocena śródokresowa uwzględnia wyniki ocen długoterminowego wpływu wcześniejszych programów (programu „Prawa, równość i obywatelstwo” i programu „Europa dla Obywateli”). Ocena śródokresowa obejmuje ocenę wpływu w aspekcie płci, aby sprawdzić stopień osiągnięcia celów programu w zakresie równouprawnienia płci, zapewnić, że żaden komponent programu nie wywiera niezamierzonego negatywnego wpływu na równouprawnienie płci oraz określić zalecenia dotyczące sposobu opracowywania zaproszeń do składania wniosków i decyzji w sprawie dotacji operacyjnych w przyszłości, aby aktywnie propagować kwestię równouprawnienia płci.
Poprawka 94
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 15 – ustęp 4
4.  Komisja przekazuje wnioski z tych ocen, opatrzone własnymi komentarzami, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów.
4.  Komisja przekazuje wnioski z tych ocen, opatrzone własnymi komentarzami, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów. Komisja podaje ocenę do wiadomości publicznej w łatwo dostępny sposób, zamieszczając ją na swojej stronie internetowej.
Poprawka 95
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 16 – ustęp 2
2.  Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 14, powierza się Komisji do dnia 31 grudnia 2027 r.
2.  Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 13 i 14, powierza się Komisji do dnia 31 grudnia 2027 r.
Poprawka 96
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 16 – ustęp 3
3.  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 14, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
3.  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 13 i 14, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
Poprawka 97
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 16 – ustęp 4
4.  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r.
4.  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. W składzie grupy konsultowanych ekspertów musi być zachowana równowaga płci. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja zapewnia terminowe i jednoczesne przekazywanie wszystkich dokumentów, w tym projektów aktów, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w tym samym czasie co ekspertom z państw członkowskich. W przypadkach gdy uznają to za konieczne, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada mogą wysyłać ekspertów na posiedzenia grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych, na które zaproszeni są eksperci państw członkowskich. W tym celu Parlament Europejski i Rada otrzymują harmonogram posiedzeń planowanych w kolejnych miesiącach i zaproszenia na wszystkie posiedzenia ekspertów.
Poprawka 98
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 16 – ustęp 5
5.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Na podstawie Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa obywatele i inne zainteresowane strony mogą wyrażać opinie na temat projektu aktu delegowanego w okresie czterech tygodni. Projekt tekstu jest konsultowany z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów w oparciu o doświadczenia organizacji pozarządowych oraz władz lokalnych i regionalnych w odniesieniu do realizacji programu.
Poprawka 99
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 16 – ustęp 6
6.  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 14 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
6.  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 13 lub 14 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Poprawka 100
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 18 – ustęp 1
1.  Odbiorcy finansowania unijnego uznają pochodzenie i zapewniają eksponowanie finansowania unijnego (w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów) poprzez dostarczanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej.
1.  Odbiorcy finansowania unijnego uznają pochodzenie i zapewniają eksponowanie finansowania unijnego (w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów) poprzez udzielanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji, dostępnych również dla osób niepełnosprawnych, skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej, a w stosownych przypadkach do beneficjentów i uczestników działań finansowanych w ten sposób, eksponując tym samym unijną wartość dodaną oraz pomagając Komisji w gromadzeniu danych w celu zwiększenia przejrzystości budżetowej.
Poprawka 101
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 18 – ustęp 2
2.  Komisja prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne związane z programem, jego działaniami i rezultatami. Zasoby finansowe przydzielone na program przyczyniają się również do komunikacji instytucjonalnej w zakresie priorytetów politycznych Unii, o ile są one związane z celami, o których mowa w art. 2.
2.  Komisja prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne związane z programem, jego działaniami i rezultatami.
Poprawka 102
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 18 a (nowy)
Artykuł 18a
Punkty kontaktowe programu
Każde państwo członkowskie ustanawia niezależny krajowy punkt kontaktowy, którego wykwalifikowany personel w szczególności udziela zainteresowanym stronom i beneficjentom programu wskazówek, praktycznych informacji i pomocy w odniesieniu do wszystkich aspektów programu, w tym do procedury składania wniosków.
Poprawka 103
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 19
Artykuł 19
skreśla się
Procedura komitetowa
1.  Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
3.  Komitet może zbierać się w szczególnym składzie, aby rozstrzygać kwestie dotyczące poszczególnych komponentów programu.
Poprawka 104
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik -I (nowy)
Załącznik -I
Fundusze dostępne w ramach programu, o których mowa w art. 6 ust. 1, są przydzielane w następujący sposób:
a)  w ramach kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 lit. a):
—  co najmniej 15 % na działania służące realizacji celu szczegółowego określonego w art. 3 lit. aa);
—  co najmniej 40 % na działania służące realizacji celów szczegółowych określonych w art. 5 lit. -a); oraz
—  co najmniej 45 % na działania służące realizacji celów szczegółowych określonych w art. 3 lit. a) i b) oraz art. 5 lit. a) i b);
b)  w ramach kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 lit. b):
—  15 % na działania związane z pamięcią o historii;
—  65 % na udział w życiu demokratycznym;
—  10 % na działania promocyjne; oraz
—  10 % na administrację.
Poprawka 105
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik I
Załącznik I
skreśla się
Działania w ramach programu
Cele szczegółowe programu, o których mowa w art. 2 ust. 2, będą realizowane w szczególności przez wspieranie następujących działań:
a)   podnoszenie świadomości, rozpowszechnianie informacji w celu zwiększenia poziomu znajomości obszarów polityki i praw w dziedzinach objętych programem;
b)   wzajemne uczenie się w drodze wymiany dobrych praktyk między zainteresowanymi podmiotami w celu poprawy stanu wiedzy i wzajemnego zrozumienia, a także zaangażowania obywatelskiego i demokratycznego;
c)   działania analityczne i monitorujące1 celem lepszego zrozumienia sytuacji w państwach członkowskich i na szczeblu UE w dziedzinach objętych programem, a także celem poprawy wdrażania prawa i polityki UE;
d)   szkolenie odpowiednich zainteresowanych podmiotów w celu zwiększenia poziomu znajomości polityki i praw w dziedzinach objętych programem;
e)   opracowywanie i obsługę narzędzi z zakresu technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT);
f)   zwiększanie świadomości obywateli w zakresie europejskiej kultury, historii i pamięci o przeszłości, jak również ich poczucia przynależności do Unii;
g)   integrowanie Europejczyków z różnych krajów i kultur dzięki umożliwianiu im udziału w działaniach związanych z partnerstwem miast;
h)   zachęcanie do aktywnego uczestnictwa w budowie bardziej demokratycznej Unii i ułatwianie takiego uczestnictwa, jak również wspieranie znajomości praw i wartości w drodze wspierania organizacji społeczeństwa obywatelskiego;
i)   finansowanie pomocy technicznej i organizacyjnej na rzecz wdrażania rozporządzenia [(UE) nr 211/2011], co przyczyni się do lepszego korzystania przez obywateli z prawa do wszczęcia i poparcia europejskiej inicjatywy obywatelskiej;
j)   rozwijanie zdolności sieci europejskich do propagowania i dalszego rozwijania prawa Unii, jej celów i strategii politycznych, a także wspierania organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających w dziedzinach objętych programem;
k)   poprawa znajomości programu oraz jego upowszechniania i możliwości przenoszenia jego wyników, a także wspieranie działań mających na celu dotarcie do obywateli, w tym przez tworzenie i wspieranie biur programu / krajowych sieci kontaktów.
1 Działania te obejmują na przykład gromadzenie danych i statystyk, opracowywanie wspólnych metodologii oraz, w stosownych przypadkach, wskaźników lub wartości referencyjnych, studia, badania, analizy i ankiety, oceny, oceny skutków, sporządzanie i publikowanie przewodników, sprawozdań i materiałów edukacyjnych.
Poprawka 106
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik II – akapit 1 – wprowadzenie
Program będzie ściśle monitorowany w oparciu o zestaw wskaźników mających na celu pomiar zakresu, w jakim osiągnięto jego cele ogólne i szczegółowe, oraz minimalizację obciążeń i kosztów administracyjnych. W tym celu gromadzone będą dane dotyczące następującego zestawu wskaźników:
Program będzie ściśle monitorowany w oparciu o zestaw wskaźników rezultatu mających na celu pomiar zakresu, w jakim osiągnięto jego cele ogólne i szczegółowe, oraz minimalizację obciążeń i kosztów administracyjnych. Wskaźniki należy w miarę możliwości podzielić według wieku, płci i innych danych, jakie można zgromadzić, takich jak na przykład pochodzenie etniczne, niepełnosprawność i tożsamość płciowa. W tym celu gromadzone będą dane dotyczące następującego zestawu wskaźników:
Poprawka 107
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik II – akapit 1 – tabela
Liczba osób, które zostały objęte:
Liczba osób, w podziale na płeć i wiek, które zostały objęte:
(i)  działaniami szkoleniowymi;
(i)  działaniami szkoleniowymi;
(ii)  działaniami związanymi z wzajemnym uczeniem się i wymianą dobrych praktyk;
(ii)  działaniami związanymi z wzajemnym uczeniem się i wymianą dobrych praktyk;
(iii)  działaniami popularyzacyjnymi, informacyjnymi i służącymi zwiększaniu świadomości
(iii)  działaniami popularyzacyjnymi, informacyjnymi i służącymi zwiększaniu świadomości
Poprawka 108
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik II – akapit 1 – rząd 1 a (nowy)
Komisja publikuje także co roku następujące wskaźniki produktu:
Poprawka 109
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik II – akapit 1 – rząd 1 b (nowy)
Liczba finansowanych wniosków i działań według wykazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1, i według komponentu
Poprawka 110
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik II – akapit 1 – rząd 1 c (nowy)
Poziom finansowania wnioskowanego przez wnioskodawców i udzielonego według wykazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1, i według komponentu
Poprawka 111
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik II – tabela– rząd 6
Liczba sieci i inicjatyw transnarodowych skoncentrowanych na pamięci europejskiej i europejskim dziedzictwie w wyniku interwencji w ramach programu
Liczba sieci i inicjatyw transnarodowych skoncentrowanych na europejskiej pamięci o historii, europejskim dziedzictwie i dialogu obywatelskim w wyniku interwencji w ramach programu.
Poprawka 112
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Załącznik II – tabela– rząd 6 a (nowy)
Geograficzny rozkład projektów

(1) Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A8-0468/2018).


Europejski Instrument na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego uzupełniający Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej *
PDF 624kWORD 64k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady ustanawiającego Europejski Instrument na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego uzupełniający Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej na podstawie Traktatu Euratom (COM(2018)0462) – C8-0315/2018 – 2018/0245(NLE))
P8_TA-PROV(2019)0041A8-0448/2018

(Konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2018)0462),

—  uwzględniając art. 203 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8-0315/2018),

—  uwzględniając art. 78c Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinię Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0448/2018),

1.  zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Komisji o odpowiednią zmianę jej wniosku, zgodnie z art. 293 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej;

3.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do wniosku Komisji;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 1
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 2 a (nowy)
(2a)  W związku z tym zobowiązania dotyczące jądrowego bezpieczeństwa fizycznego, nieproliferacji i bezpieczeństwa jądrowego, jak również cele zrównoważonego rozwoju oraz ogólne interesy Unii powinny odgrywać istotną rolę w kierowaniu programowaniem działań wynikających z niniejszego rozporządzenia.
Poprawka 2
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 3
(3)  Celem programu „Europejski Instrument na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego uzupełniający Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej na podstawie Traktatu Euratom” powinno być propagowanie ustanowienia skutecznego i sprawnego bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz stosowania sprawnych i skutecznych zabezpieczeń materiałów jądrowych w państwach trzecich w oparciu o działania własne na obszarze Unii.
(3)  Celem programu „Europejski Instrument na rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego uzupełniający Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej na podstawie Traktatu Euratom” („Instrument”) powinno być propagowanie ustanowienia skutecznego i sprawnego bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz stosowania sprawnych i skutecznych zabezpieczeń materiałów jądrowych w państwach trzecich w oparciu o ramy regulacyjne i wymianę najlepszych praktyk istniejących na obszarze Unii.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 3 a (nowy)
(3a)  Instrument nie powinien w żaden sposób promować stosowania energii jądrowej w państwach trzecich i w Unii, natomiast powinien skupiać się w szczególności na podnoszeniu standardów bezpieczeństwa jądrowego na świecie, propagując wysokiej jakości ochronę radiologiczną oraz stosowanie sprawnych i skutecznych zabezpieczeń materiałów jądrowych.
Poprawka 4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 3 b (nowy)
(3b)  Awarie jądrowe w elektrowniach jądrowych w Czarnobylu w 1986 r. i Fukushima Daiichi w 2011 r. wyraźnie pokazały, że awarie jądrowe mają katastrofalne konsekwencje o zasięgu globalnym dla obywateli i środowiska. Podkreśla to konieczność zapewnienia najwyższych standardów bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczeń materiałów jądrowych oraz nieustannych wysiłków na rzecz podnoszenia tych standardów i zabezpieczeń na całym świecie, a także zaangażowania Wspólnoty we wspieranie celów w tym zakresie w państwach trzecich. Te standardy i zabezpieczenia powinny odzwierciedlać najnowocześniejsze praktyki, w szczególności w zakresie zarządzania i niezależności regulacyjnej.
Poprawka 5
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 4
(4)  Niniejsze rozporządzenie stanowi część ram prawnych, których celem jest planowanie współpracy, i powinno uzupełniać te środki współpracy w zakresie energii jądrowej, które są finansowane na podstawie [rozporządzenia ISWMR].
(4)  Niniejsze rozporządzenie stanowi część ram prawnych, których celem jest planowanie współpracy, i powinno uzupełniać te środki współpracy w zakresie energii jądrowej, które są finansowane na podstawie [rozporządzenia ISWMR], wchodzącego w zakres Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a w szczególności jego art. 209 i 212 oraz art. 322 ust. 1.
Poprawka 6
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 5 a (nowy)
(5a)  Wspólnota należy do Konwencji bezpieczeństwa jądrowego (1994 r.) i Wspólnej konwencji bezpieczeństwa w postępowaniu z wypalonym paliwem jądrowym i bezpieczeństwa w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi (1997 r.).
Poprawka 7
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 5 b (nowy)
(5b)  Przejrzystość i informowanie opinii publicznej w zakresie działań związanych z bezpieczeństwem jądrowym, zabezpieczeniami materiałów jądrowych, likwidacją i gospodarowaniem odpadami jądrowymi, wymagane np. przez konwencję z Aarhus (1998), to ważny element zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu materiałów promieniotwórczych na obywateli i środowisko, który należy w związku z tym zagwarantować w ramach Instrumentu.
Poprawka 8
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 6
(6)  Wspólnota powinna kontynuować ścisłą współpracę, zgodnie z rozdziałem 10 Traktatu Euratom, z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej (MAEA) w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczeń materiałów jądrowych w odniesieniu do realizacji jego celów zawartych w tytule II, rozdziały 3 i 7.
(6)  Wspólnota powinna kontynuować ścisłą współpracę, zgodnie z rozdziałem 10 Traktatu Euratom, z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej (MAEA) w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczeń materiałów jądrowych w odniesieniu do realizacji jego celów zawartych w tytule II, rozdziały 3 i 7. Powinna ona dalej współpracować z innymi uznawanymi organizacjami międzynarodowymi w tej dziedzinie, takimi jak Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju / Agencja Energii Jądrowej, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju oraz partnerstwo na rzecz środowiska w ramach wymiaru północnego, które dążą do osiągnięcia podobnych celów w obszarze bezpieczeństwa jądrowego co Wspólnota. Spójność, komplementarność i współpraca między Instrumentem a tymi organizacjami i ich programami może zwiększyć zakres, wydajność i skuteczność środków bezpieczeństwa jądrowego na całym świecie. Należy unikać niepotrzebnego powielania i nakładania się działań.
Poprawka 9
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 6 a (nowy)
(6a)  W celu ciągłej poprawy bezpieczeństwa jądrowego i wzmocnienia regulacji w tej dziedzinie w Unii Rada przyjęła dyrektywy Rady 2009/71/Euratom, 2011/70/Euratom i 2013/59/Euratom. Dyrektywy te, a także wysokie standardy bezpieczeństwa jądrowego i likwidacji we Wspólnocie służą jako wytyczne dla działań finansowanych w ramach Instrumentu i motywują współpracujące państwa trzecie do wdrażania przepisów i standardów o takim samym poziomie bezpieczeństwa.
Poprawka 10
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 6 b (nowy)
(6b)  Instrument powinien również wspierać współpracę międzynarodową opartą na konwencjach dotyczących bezpieczeństwa jądrowego i gospodarowania odpadami promieniotwórczymi. Należy zachęcać kraje partnerskie, aby stały się stronami tych konwencji, umożliwiając w ten sposób okresową wzajemną ocenę ich systemów krajowych przeprowadzaną przy wsparciu Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA). Wzajemne oceny zapewniają zewnętrzny obraz aktualnej sytuacji i wyzwań związanych z bezpieczeństwem jądrowym w państwach trzecich, który można wykorzystać w programowaniu wsparcia unijnego na wysokim szczeblu. Przeglądy przeprowadzane przez renomowane międzynarodowe agencje energii jądrowej, które dokonują wzajemnych ocen, przekazując informacje potencjalnym beneficjentom Instrumentu, mogą przynieść korzyści Instrumentowi. Przedstawione w takich wzajemnych ocenach ustalenia i zalecenia, które są udostępniane organom krajowym, mogą być również pomocne przy nadawaniu priorytetu konkretnym środkom wspierającym przeznaczonym dla zainteresowanych państw trzecich.
Poprawka 11
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 6 c (nowy)
(6c)  Bezpieczeństwo jądrowe i jądrowe bezpieczeństwo fizyczne to pojęcia, które są ze sobą nierozerwalnie związane, ponieważ niedociągnięcia pod względem bezpieczeństwa jądrowego, np. w odniesieniu do bezpiecznej eksploatacji, mogą prowadzić do zagrożeń dotyczących jądrowego bezpieczeństwa fizycznego, a zagrożenia dotyczące jądrowego bezpieczeństwa fizycznego, zwłaszcza zagrożenia nowego typu, np. w zakresie cyberbezpieczeństwa, mogą powodować nowe wyzwania dotyczące bezpieczeństwa jądrowego. W związku z tym działania Unii w zakresie jądrowego bezpieczeństwa fizycznego w państwach trzecich określone w załączniku II do rozporządzenia 2018/0243 (ISWMR) oraz działania finansowane w ramach Instrumentu powinny być spójne i komplementarne.
Poprawka 12
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7
(7)  Instrument powinien obejmować działania wspierające te cele i opierać się na działaniach poprzednio wspieranych zgodnie z rozporządzeniem (Euratom) nr 237/201424 w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczeń materiałów jądrowych w państwach trzecich, szczególnie w krajach przystępujących, krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących.
(7)  Instrument powinien obejmować działania wspierające te cele i opierać się na działaniach poprzednio wspieranych zgodnie z rozporządzeniem (Euratom) nr 237/201424 w zakresie bezpieczeństwa jądrowego, bezpiecznego gospodarowania odpadami promieniotwórczymi, bezpiecznej likwidacji i remediacji byłych terenów obiektów jądrowych oraz zabezpieczeń materiałów jądrowych w państwach trzecich, szczególnie w krajach przystępujących, krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących, jak również na obszarze objętym polityką sąsiedztwa w rozumieniu ... [COD 2018/0243, ISWMR]. W celu wdrożenia najwyższych standardów bezpieczeństwa jądrowego oraz w celu wykrycia niedociągnięć w istniejących środkach bezpieczeństwa Instrument mógłby wspierać organy regulacyjne ds. bezpieczeństwa jądrowego w przeprowadzaniu kompleksowych ocen ryzyka i bezpieczeństwa („testów wytrzymałościowych”) istniejących oraz budowanych elektrowni jądrowych, w oparciu o wspólnotowy dorobek prawny w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i odpadów promieniotwórczych, we wdrażaniu zaleceń oraz monitorowaniu odpowiednich środków. Parlament Europejski powinien być regularnie informowany przez Komisję o działaniach w zakresie bezpieczeństwa jądrowego podejmowanych w państwach trzecich oraz o stanie ich realizacji.
_______________
_________________
24 Rozporządzenie Rady (Euratom) nr 237/2014 z dnia 13 grudnia 2013 r. ustanawiające Instrument Współpracy w dziedzinie Bezpieczeństwa Jądrowego (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 109).
24 Rozporządzenie Rady (Euratom) nr 237/2014 z dnia 13 grudnia 2013 r. ustanawiające Instrument Współpracy w dziedzinie Bezpieczeństwa Jądrowego (Dz.U. L 77 z 15.3.2014, s. 109).
Poprawka 13
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7 a (nowy)
(7a)  Zgodnie z art. 3 TFUE celem Unii jest poprawa dobrobytu jej narodów. Instrument daje Unii możliwość trwałej poprawy sytuacji społeczno-gospodarczej i zdrowotnej ludzi na całym świecie, w Unii i poza jej granicami. Projekty finansowane w ramach Instrumentu powinny także być spójne z polityką wewnętrzną i zewnętrzną Unii, np. przyczyniając się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, takich jak dobre zdrowie i dobrostan, czysta woda i warunki sanitarne. Sam instrument powinien być zgodny z zasadami dobrych rządów, a przez to przyczyniać się do osiągnięcia celu zrównoważonego rozwoju w zakresie pokoju, sprawiedliwości i silnych instytucji.
Poprawka 14
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7 b (nowy)
(7b)  Instrument powinien mieć na celu skłonienie państw otrzymujących pomoc finansową na podstawie niniejszego rozporządzenia do utrzymania zobowiązań wynikających z układów o stowarzyszeniu, umów o partnerstwie i umów o współpracy zawartych z Unią oraz z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, jak również do zobowiązania się do przestrzegania odpowiednich konwencji międzynarodowych i standardów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz wdrożenia odpowiednich zaleceń i środków zgodnie z najwyższymi standardami w zakresie przejrzystości i jawności.
Poprawka 15
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7 c (nowy)
(7c)  Poprzez projekty finansowane w jego ramach Instrument powinien w pełni wspierać środki bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczenia materiałów jądrowych, a także poprawę sytuacji zdrowotnej mieszkańców państw trzecich, zwłaszcza tych mieszkających w pobliżu elektrowni jądrowych i/lub obszarów wydobycia uranu, w tym bezpieczną remediację terenów byłych kopalni uranu w państwach trzecich, w szczególności w Azji Środkowej i w Afryce, ponieważ obecnie około 18 % światowych dostaw uranu pochodzi z Republiki Południowej Afryki, Nigru i Namibii.
Poprawka 16
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7 d (nowy)
(7d)  Instrument powinien mieć na celu skłonienie państw otrzymujących pomoc finansową na podstawie niniejszego rozporządzenia do dalszego przestrzegania zasad demokracji, praworządności i praw człowieka oraz zobowiązań wynikających z konwencji z Espoo i Aarhus.
Poprawka 17
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 8
(8)  Wdrożenie niniejszego rozporządzenia powinno być oparte, w odpowiednich przypadkach, na konsultacjach z właściwymi organami państw członkowskich oraz na dialogu z krajami partnerskimi.
(8)  Wdrożenie niniejszego rozporządzenia powinno być oparte, w stosownych przypadkach, na konsultacjach z właściwymi organami Unii i państw członkowskich, takich jak Europejska Grupa Organów Regulacyjnych ds. Bezpieczeństwa Jądrowego, oraz na dialogu z krajami partnerskimi. Takie konsultacje powinny w szczególności odbywać się w trakcie opracowywania wieloletnich programów indykatywnych i przed ich przyjęciem. Jeżeli taki dialog nie doprowadzi do rozproszenia obaw Unii związanych z bezpieczeństwem jądrowym, nie można przyznać finansowania zewnętrznego na mocy niniejszego rozporządzenia.
Poprawka 18
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 8 a (nowy)
(8a)  Należy promować indywidualne, zróżnicowane podejście do państw otrzymujących wsparcie w ramach Instrumentu. Wykorzystanie Instrumentu powinno opierać się na ocenie szczególnych potrzeb państw otrzymujących wsparcie, a także na oczekiwanych ogólnych korzyściach płynących z Instrumentu, w szczególności na zmianach strukturalnych w danych państwach.
Poprawka 19
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 8 b (nowy)
(8b)  Organy regulacyjne państw członkowskich, organizacje wsparcia technicznego, przedsiębiorstwa zajmujące się inżynierią jądrową i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej sektora energii jądrowej dysponują niezbędną wiedzą fachową i know-how w zakresie wdrażania najwyższych standardów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w różnych systemach regulacyjnych państw członkowskich, co może być przydatnym źródłem wsparcia dla krajów partnerskich, które zamierzają wdrożyć takie standardy w krajowych ramach regulacyjnych i przemysłowych.
Poprawka 20
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 9
(9)  Jeżeli jest to możliwe i stosowne, rezultaty działań zewnętrznych Wspólnoty należy monitorować i oceniać na podstawie uprzednio zdefiniowanych, przejrzystych, właściwych dla danego państwa i mierzalnych wskaźników, dostosowanych do specyfiki i celów Instrumentu oraz w oparciu o ramy dotyczące wyników stosowane w kraju partnerskim.
(9)  Rezultaty działań zewnętrznych Wspólnoty należy monitorować i oceniać na podstawie uprzednio zdefiniowanych, przejrzystych, właściwych dla danego państwa i mierzalnych wskaźników, dostosowanych do specyfiki i celów Instrumentu oraz w oparciu o ramy dotyczące wyników stosowane w kraju partnerskim. Wskaźniki te powinny być ukierunkowane na osiąganie celów i wyniki, aby wymóc na państwach beneficjentach większą odpowiedzialność i rozliczalność wobec Unii i państw członkowskich w odniesieniu do osiągniętych wyników wdrażania środków poprawy bezpieczeństwa.
Poprawka 21
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 10
(10)  Unia i Wspólnota powinny dążyć do jak najskuteczniejszego wykorzystania dostępnych zasobów w celu optymalizacji wpływu prowadzonych przez nie działań zewnętrznych. Cel ten należy osiągnąć za sprawą spójności i komplementarności unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego, a także tworzenia synergii z innymi politykami i programami unijnymi. Aby zmaksymalizować wpływ połączonych interwencji na osiągnięcie wspólnych celów, niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać połączenie finansowania z innymi programami Unii, o ile ich wkłady nie dotyczą tych samych kosztów.
(10)  Unia i Wspólnota powinny dążyć do optymalnego i jak najskuteczniejszego wykorzystania dostępnych zasobów oraz do poprawy wdrażania i jakości wydatkowania w celu optymalizacji wpływu prowadzonych przez nie działań zewnętrznych. Cel ten należy osiągnąć za sprawą spójności i komplementarności unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego, a także tworzenia synergii z innymi politykami i programami unijnymi, takimi jak programy badawczo-szkoleniowe Euratom. Aby zmaksymalizować wpływ połączonych interwencji na osiągnięcie wspólnych celów, niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać połączenie finansowania z innymi programami Unii, o ile ich wkłady nie dotyczą tych samych kosztów.
Poprawka 22
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 14
(14)  Rodzaje finansowania oraz metody wykonywania określone w tym rozporządzeniu są wybierane na podstawie ich zdolności do realizacji szczegółowych celów działań i osiągania rezultatów, z uwzględnieniem w szczególności kosztów kontroli, obciążenia administracyjnego oraz przewidywanego ryzyka braku zgodności. Dotyczy to wzięcia pod uwagę korzystania z kwot ryczałtowych, stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych, a także finansowania niepowiązanego z kosztami, o których mowa w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego.
(14)  Rodzaje finansowania oraz metody wykonywania określone w tym rozporządzeniu są wybierane na podstawie ich zdolności do realizacji szczegółowych celów działań i osiągania rezultatów, z uwzględnieniem w szczególności kosztów kontroli, obciążenia administracyjnego oraz przewidywanego ryzyka braku zgodności, a jednocześnie ich dostępności dla potencjalnych partnerów i ich zdolności do zapewnienia pewności prawnej. Dotyczy to wzięcia pod uwagę korzystania z kwot ryczałtowych, stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych, a także finansowania niepowiązanego z kosztami, o których mowa w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego.
Poprawka 23
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 15 a (nowy)
(15a)  Aby wspierać skuteczne i terminowe wdrażanie najwyższych standardów bezpieczeństwa jądrowego w państwach trzecich, procesy decyzyjne i negocjacyjne w Komisji i z państwami trzecimi muszą być skuteczne i szybkie.
Poprawka 24
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 1
1.  Celem niniejszego rozporządzenia jest uzupełnienie tych działań na rzecz współpracy w zakresie energii jądrowej, które są finansowane na podstawie [rozporządzenia ISWMR], przede wszystkim w celu wsparcia propagowania wysokiej jakości bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz stosowania sprawnych i skutecznych zabezpieczeń materiałów jądrowych w państwach trzecich w oparciu o działania na obszarze Wspólnoty oraz zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia.
1.  Celem niniejszego rozporządzenia jest uzupełnienie tych działań na rzecz współpracy w zakresie energii jądrowej, które są finansowane na podstawie [rozporządzenia ISWMR], przede wszystkim w celu wsparcia propagowania wysokiej jakości bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz stosowania sprawnych i skutecznych zabezpieczeń materiałów jądrowych w państwach trzecich w oparciu o ramy regulacyjne i najlepsze praktyki na obszarze Wspólnoty oraz zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia, wspomagając również zapewnienie wykorzystywania materiałów jądrowych wyłącznie do celów cywilnych, a tym samym ochrony obywateli i środowiska. W ramach tego celu niniejsze rozporządzenie dąży również do zapewnienia przejrzystości procesu podejmowania decyzji dotyczących energii jądrowej przez organy państw trzecich.
Współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczeń materiałów jądrowych, prowadzona przez Unię Europejską na mocy niniejszego rozporządzenia, nie ma na celu promowania energii jądrowej.
Poprawka 25
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 2 – litera a
a)  propagowanie skutecznej kultury bezpieczeństwa jądrowego i wdrażanie najwyższych standardów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, jak również stała poprawa bezpieczeństwa jądrowego;
a)  propagowanie skutecznej kultury bezpieczeństwa jądrowego i zarządzania bezpieczeństwem jądrowym, stała poprawa bezpieczeństwa jądrowego, a także wdrażanie najwyższych standardów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej obowiązujących we Wspólnocie i na szczeblu międzynarodowym w odniesieniu do odpowiednich działań w dziedzinie energii jądrowej;
Poprawka 26
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 2 – litera b
b)  odpowiedzialne i bezpieczne zarządzanie wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi oraz likwidacja remediacja byłych terenów obiektów jądrowych i samych obiektów jądrowych;
b)  odpowiedzialne i bezpieczne postępowanie z odpadami promieniotwórczymi, od ich wytworzenia do trwałego składowania, w tym z wypalonym paliwem jądrowym, (tj. wstępna obróbka, obróbka, przetwarzanie, przechowywanie i składowanie), bezpieczna i skuteczna likwidacja oraz remediacja byłych terenów obiektów jądrowych i samych obiektów jądrowych oraz nieczynnych kopalni uranu lub zatopionych obiektów i materiałów promieniotwórczych;
Poprawka 27
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 2 – litera c
c)  ustanowienie sprawnych skutecznych systemów zabezpieczeń.
c)  ustanowienie sprawnych, skutecznych i przejrzystych zabezpieczeń materiałów jądrowych.
Poprawka 28
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 2 – litera c a (nowa)
ca)  zachęcanie do promowania ogólnej przejrzystości i otwartości organów państw trzecich oraz upubliczniania informacji i uczestnictwa w procesach decyzyjnych dotyczących bezpieczeństwa instalacji jądrowych i skutecznych praktyk w zakresie gospodarowania odpadami promieniotwórczymi, zgodnie z odpowiednimi konwencjami i instrumentami międzynarodowymi;
Poprawka 29
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – ustęp 2 – litera c b (nowa)
cb)  wykorzystanie wiedzy i działań w ramach Instrumentu do wywierania wpływu politycznego w organizacjach międzynarodowych w obszarze energii i bezpieczeństwa;
Poprawka 30
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1
1.  Podczas wdrażania niniejszego rozporządzenia zapewnia się zgodność, synergię i komplementarność z rozporządzeniem (UE) nr XXX/XXX ISWMR, innymi programami Unii w zakresie działań zewnętrznych i innymi odnośnymi politykami i programami Unii, a także spójność polityk na rzecz rozwoju.
1.  Podczas wdrażania niniejszego rozporządzenia zapewnia się zgodność, synergię i komplementarność z rozporządzeniem (UE) nr XXX/XXX ISWMR, innymi programami Unii w zakresie działań zewnętrznych i innymi odnośnymi politykami i aktami ustawodawczymi Unii, takimi jak dyrektywy 2009/71/Euratom, 2011/70/Euratom i 2013/59/Euratom, celami i wartościami Unii oraz takimi programami jak program badawczo-szkoleniowy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej uzupełniający program „Horyzont Europa”, a także spójność polityk na rzecz rozwoju.
Poprawka 31
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 2 a (nowy)
2a.  Komisja koordynuje swoją współpracę z państwami trzecimi i z organizacjami międzynarodowymi realizującymi podobne cele, zwłaszcza z MAEA i OECD/NEA. Koordynacja ta umożliwi Wspólnocie i zainteresowanym organizacjom uniknięcie powielania działań i finansowania wobec państw trzecich. Komisja włącza również właściwe organy państw członkowskich i operatorów europejskich w realizację swoich zadań, w ten sposób wykorzystując jakość europejskiej wiedzy specjalistycznej w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczeń materiałów jądrowych.
Poprawka 32
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – akapit 1
Pula środków finansowych na realizację niniejszego rozporządzenia na lata 2021–2027 wynosi 300 mln EUR w cenach bieżących.
Pula środków finansowych na realizację niniejszego rozporządzenia na lata 2021–2027 wynosi 266 mln EUR w cenach stałych.
Poprawka 33
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5 – akapit 1
Ogólne ramy polityki do celów wdrażania niniejszego rozporządzenia obejmują układy o stowarzyszeniu, umowy o partnerstwie i współpracy, umowy wielostronne oraz inne umowy ustanawiające prawnie wiążące stosunki z krajami partnerskimi, a także konkluzje Rady Europejskiej, konkluzje Rady, oświadczenia przyjęte podczas szczytów lub wnioski ze spotkań na wysokim szczeblu z krajami partnerskimi, komunikaty Komisji lub wspólne komunikaty Komisji oraz Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.
Ogólne ramy polityki do celów wdrażania niniejszego rozporządzenia obejmują wspólnotowy dorobek prawny w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i bezpiecznego postępowania z wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi, układy o stowarzyszeniu, umowy o partnerstwie i współpracy, umowy wielostronne oraz inne umowy ustanawiające prawnie wiążące stosunki z krajami partnerskimi, a także konkluzje Rady Europejskiej, konkluzje Rady, oświadczenia przyjęte podczas szczytów lub wnioski ze spotkań na wysokim szczeblu z krajami partnerskimi, komunikaty Komisji lub wspólne komunikaty Komisji oraz Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.
Poprawka 34
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 2
2.  Celem wieloletnich programów indykatywnych jest dostarczanie spójnych ram współpracy między Wspólnotą a zainteresowanymi państwami trzecimi lub regionami, zgodnych z ogólnym celem i zakresem oraz zasadami i polityką Wspólnoty oraz opartych na ramach polityki, o których mowa w art. 5.
2.  Celem wieloletnich programów indykatywnych jest dostarczanie spójnych ram współpracy między Wspólnotą a zainteresowanymi państwami trzecimi, regionami lub organizacjami międzynarodowymi, zgodnych z ogólnym celem i zakresem oraz zasadami i polityką Wspólnoty oraz opartych na ramach polityki, o których mowa w art. 5.
Poprawka 35
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 3
3.   Wieloletnie programy indykatywne stanowią ogólną podstawę współpracy i określają cele współpracy Wspólnoty zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, mając na względzie potrzeby zainteresowanych państw, priorytety Wspólnoty, sytuację międzynarodową oraz działania zainteresowanych państw trzecich. Wieloletnie programy indykatywne wskazują również wartość dodaną współpracy oraz pokazują, jak uniknąć powielania działań przez programy i inicjatywy, szczególnie te prowadzone przez organizacje międzynarodowe mające podobne cele i podobnych głównych darczyńców.
3.   Wieloletnie programy indykatywne stanowią ogólną podstawę współpracy i określają cele współpracy Wspólnoty zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, mając na względzie potrzeby i sytuację zainteresowanych państw, priorytety Wspólnoty, sytuację międzynarodową oraz działania zainteresowanych państw trzecich. Wieloletnie programy indykatywne wskazują również wartość dodaną współpracy oraz pokazują, jak uniknąć powielania działań przez programy i inicjatywy, szczególnie te prowadzone przez organizacje międzynarodowe mające podobne cele i podobnych głównych darczyńców.
Poprawka 36
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 3 a (nowy)
3a.  Wieloletnie programy indykatywne mają na celu skłonienie państw otrzymujących pomoc finansową na podstawie niniejszego rozporządzenia, by przestrzegały zobowiązań wynikających z umów zawartych z Unią oraz z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, a także by zobowiązały się do poszanowania odpowiednich konwencji międzynarodowych i standardów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz do wdrożenia odpowiednich zaleceń i środków zgodnie z najwyższymi standardami w zakresie przejrzystości i jawności.
Poprawka 37
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 4 a (nowy)
4a.  Wieloletnie programy indykatywne powinny określać ramy wykwalifikowanego i niezależnego nadzoru w celu podniesienia poziomu bezpieczeństwa jądrowego krajów partnerskich. Mogą one zawierać postanowienia mające na celu wspieranie organów regulacyjnych ds. bezpieczeństwa jądrowego w przeprowadzaniu kompleksowych ocen ryzyka i bezpieczeństwa („testów wytrzymałościowych”) elektrowni jądrowych w oparciu o wspólnotowy dorobek prawny w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i odpadów promieniotwórczych, we wdrażaniu zaleceń wynikających z takich testów wytrzymałościowych oraz monitorowaniu stosowania odpowiednich środków, np. w krajach przystępujących, krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących, a także w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa.
Poprawka 38
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 5
5.  Wieloletnie programy indykatywne opierają się na dialogu z krajami lub regionami partnerskimi.
5.  Wieloletnie programy indykatywne opierają się na dialogu z krajami lub regionami partnerskimi. W trakcie opracowywania programów i przed ich przyjęciem Komisja powinna przeprowadzić konsultacje z Europejską Grupą Organów Regulacyjnych ds. Bezpieczeństwa Jądrowego oraz, w stosownych przypadkach, z odpowiednimi organami krajowymi państw członkowskich.
Poprawka 39
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 6 – ustęp 6
6.  Komisja przyjmuje wieloletnie programy indykatywne zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 13 ust. 2. Zgodnie z tą samą procedurą Komisja dokonuje przeglądu tych programów indykatywnych oraz w razie konieczności aktualizuje je.
6.  Komisja przyjmuje wieloletnie programy indykatywne zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 13 ust. 2. Komisja dokonuje śródokresowego przeglądu tych programów indykatywnych oraz – zgodnie z tą samą procedurą – w razie konieczności zmienia je i aktualizuje.
Poprawka 40
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 7 – ustęp 3 – akapit 1 – litera a
a)  planów działania, środków indywidualnych i środków wspierających, w przypadku których finansowanie unijne nie przekracza kwoty 10 mln EUR;
a)  środków indywidualnych i środków wspierających, w przypadku których finansowanie unijne nie przekracza kwoty 10 mln EUR;
Poprawka 41
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 8 – ustęp 2 – litera b
b)  wydatki związane z realizacją działań informacyjnych i komunikacyjnych, w tym na opracowanie strategii komunikacyjnych i komunikację instytucjonalną dotyczącą politycznych priorytetów Unii oraz ich eksponowanie.
b)  wydatki związane z realizacją działań informacyjnych i komunikacyjnych, w tym na opracowanie strategii komunikacyjnych i komunikację instytucjonalną dotyczącą politycznych priorytetów, celów i wartości Unii oraz ich eksponowanie.
Poprawka 42
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 11 a (nowy)
Artykuł 11a
Kryteria mające zastosowanie do międzynarodowej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego
1.   Wspólne zrozumienie i wzajemne porozumienie między danym państwem trzecim a Wspólnotą są potwierdzone formalnym wnioskiem skierowanym do Komisji i zawierającym stosowne zobowiązanie rządu tego państwa.
2.   Państwa trzecie pragnące współpracować ze Wspólnotą uczestniczą w Układzie o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej i muszą posiadać protokół dodatkowy lub umowę o zabezpieczeniach z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej, wystarczające do wiarygodnego zapewnienia niestosowania zadeklarowanych materiałów jądrowych do innych celów niż pokojowe działania związane z energią jądrową oraz braku niezgłoszonych materiałów jądrowych lub działań w tym państwie jako całości. Muszą one uznawać w pełni podstawowe zasady bezpieczeństwa określone w standardach bezpieczeństwa MAEA, a także muszą być stronami odpowiednich konwencji, takich jak Konwencja bezpieczeństwa jądrowego i Wspólna konwencja bezpieczeństwa w postępowaniu z wypalonym paliwem jądrowym i bezpieczeństwa w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi, lub muszą podjąć kroki dowodzące zdecydowanego dążenia do przystąpienia do tych konwencji. W przypadku aktywnej współpracy zobowiązanie to będzie poddawane ocenie rocznej, z uwzględnieniem sprawozdań krajowych i innych dokumentów dotyczących wdrażania odpowiednich konwencji. W oparciu o taką ocenę podejmowana jest decyzja dotycząca kontynuowania współpracy. W sytuacji nadzwyczajnej istnieje możliwość – w ramach wyjątku – elastycznego stosowania tych zasad.
3.   Aby możliwe było zapewnienie i monitorowanie zgodności z celami współpracy w ramach niniejszego rozporządzenia, dane państwo trzecie aprobuje przeprowadzanie oceny działań podjętych zgodnie z ust. 2. Ocena ta umożliwia monitorowanie i sprawdzenie przestrzegania uzgodnionych celów, a także może być warunkiem dalszego wypłacania środków przez Wspólnotę.
Poprawka 43
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 1
1.  Monitoring, sprawozdawczość i ocena przeprowadzane są zgodnie z art. 31 ust. 2, 4, 5 i 6 oraz art. 32 i 36 rozporządzenia (UE) nr XXX/XXX ISWMR.
1.  Monitoring, sprawozdawczość i ocena przeprowadzane są zgodnie z art. 31 ust. 2, 4, 5 i 6 oraz art. 32 i 36 rozporządzenia (UE) nr XXX/XXX ISWMR. Wyniki szczegółowych ocen, o których mowa w art. 32 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr XXX/XXX ISWMR, dotyczących bezpieczeństwa jądrowego, ochrony radiologicznej i środków ochrony są konsultowane z Europejską Grupą Organów Regulacyjnych ds. Bezpieczeństwa Jądrowego, a następnie omawiane przez Komitet ds. Europejskiego Instrumentu Współpracy w dziedzinie Bezpieczeństwa Jądrowego i przedstawiane Parlamentowi Europejskiemu.
Poprawka 44
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 2 – litera a
a)  liczba sporządzonych, wprowadzonych lub zmienionych aktów prawnych i regulacyjnych; oraz
a)   liczba sporządzonych, wprowadzonych lub zmienionych aktów prawnych i regulacyjnych oraz ich pomyślne wdrożenie, a także ich wpływ na standardy bezpieczeństwa jądrowego i zabezpieczenia materiałów jądrowych w danych państwach, w tym wpływ na obywateli i środowisko;
Poprawka 45
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 2 – litera b
b)  liczba badań projektowych, weryfikacji poprawności projektu lub studiów wykonalności w kontekście ustanawiania obiektów zgodnie z najwyższymi standardami bezpieczeństwa jądrowego.
b)   liczba badań projektowych, weryfikacji poprawności projektu lub studiów wykonalności w kontekście ustanawiania obiektów zgodnie z najwyższymi standardami bezpieczeństwa jądrowego i pomyślne wdrożenie wyników tych badań.
Poprawka 46
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 2 – litera b a (nowa)
ba)  bezpieczeństwo jądrowe, ochrona przed promieniowaniem oraz sprawne i skuteczne środki poprawy zabezpieczeń, oparte na najwyższych standardach bezpieczeństwa jądrowego, ochrony przed promieniowaniem i zabezpieczeń materiałów jądrowych, w tym na wynikach międzynarodowej wzajemnej oceny, wdrożone w obiektach jądrowych.
Poprawka 47
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 a (nowy)
Artykuł 12a
Przejrzystość
Komisja i państwa trzecie współpracujące z Unią w ramach niniejszego Instrumentu zapewniają udostępnianie niezbędnych informacji dotyczących środków bezpieczeństwa jądrowego podejmowanych w tych państwach trzecich przy wsparciu Instrumentu oraz ogólnie w związku z ich standardami bezpieczeństwa jądrowego pracownikom i ogółowi społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem władz lokalnych, ludności i zainteresowanych stron w pobliżu obiektów jądrowych. Obowiązek ten obejmuje zapewnienie, aby właściwy organ regulacyjny i posiadacze licencji udzielali informacji w zakresie swoich kompetencji. Informacje są udostępniane publicznie zgodnie z właściwym ustawodawstwem oraz instrumentami międzynarodowymi, pod warunkiem że nie narusza to innych nadrzędnych interesów, takich jak ochrona bezpieczeństwa, uznanych we właściwym ustawodawstwie i w instrumentach międzynarodowych.

Zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych
PDF 436kWORD 59k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie wdrożenia dyrektywy 2011/7/UE w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (2018/2056(INI))
P8_TA-PROV(2019)0042A8-0456/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając dyrektywę 2011/7/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych(1),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wdrożenia dyrektywy 2011/7/UE (COM(2016)0534) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD(2016)0278),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie strategii jednolitego rynku(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 września 2016 r. w sprawie dostępu do finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) i zwiększenia różnorodności finansowania MŚP w unii rynków kapitałowych(3),

–  uwzględniając szczegółową analizę zatytułowaną „Directive 2011/7/EU on late payments in commercial transactions: European Implementation Assessment” („Dyrektywa 2011/7/UE w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych – europejska ocena wdrożenia”), opublikowaną w lipcu 2018 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Analiz Parlamentarnych,

–  uwzględniając sprawozdanie „European Payment Report” opublikowane przez firmę Intrum,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu, a także art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A8-0456/2018),

A.  mając na uwadze, że płatności stanowią krwiobieg gospodarczy, a w stabilnym i skutecznym otoczeniu biznesowym terminowe regulowanie płatności pozwala przedsiębiorstwom terminowo spłacać zobowiązania, rozwijać się, inwestować, tworzyć miejsca pracy i generować szerzej zakrojony wzrost gospodarczy, co ogólnie przekłada się na korzyści dla całej gospodarki europejskiej;

B.  mając na uwadze, że większość towarów i usług jest dostarczana i zapewniana na rynku wewnętrznym między podmiotami gospodarczymi lub między podmiotami gospodarczymi a organami publicznymi w oparciu o odroczenie płatności w ramach sytemu, w którym dostawca podaje klientowi termin płatności faktury zgodnie z ustaleniami między stronami, zgodnie z terminem określonym na fakturze dostawcy lub zgodnie z terminem określonym w stosownych przepisach prawnych;

C.  mając na uwadze, że dokonywanie płatności z opóźnieniem jest notoryczną szkodliwą praktyką, która ma negatywny wpływ na rozwój europejskich przedsiębiorstw, w szczególności MŚP, które nie mogą spodziewać się strumieni płynności w przypadku opóźnień w płatnościach;

D.  mając na uwadze, że małe i średnie przedsiębiorstwa szczególnie odczuwają konsekwencje zwłoki w płatnościach, co negatywnie wpływa na ich płynność, komplikuje zarządzanie finansami i oddziałuje na ich konkurencyjność i rentowność;

E.  mając na uwadze, że duże przedsiębiorstwa dysponują większymi niż MŚP środkami zapewniającymi ochronę przed opóźnieniami w płatnościach, np. w postaci przedpłat, ocen wiarygodności kredytowej, windykacji, gwarancji bankowych lub ubezpieczenia kredytu, a także mogą mieć większe możliwości korzystania z globalnego środowiska niskich stóp procentowych w celu zwiększenia inwestycji i poprawy pozycji negocjacyjnej;

F.  mając na uwadze, że zgodnie z dyrektywą 2011/7/UE („dyrektywa w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach”) na organach publicznych spoczywa „szczególna odpowiedzialność”(4) w zakresie wspierania otoczenia biznesowego sprzyjającego terminowym płatnościom;

G.  mając na uwadze, że dyrektywa w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach przewiduje między innymi terminy płatności w transakcjach między przedsiębiorstwami oraz w transakcjach między przedsiębiorstwami a organami publicznymi, automatyczne uprawnienie do odsetek za opóźnienia w płatnościach, kwotę co najmniej 40 EUR należną jako rekompensata za koszty odzyskiwania należności oraz ustawowe odsetki za opóźnienia w płatnościach w wysokości co najmniej punktów procentowych ponad stopę referencyjną Europejskiego Banku Centralnego;

H.  mając na uwadze, że pomimo ogólnego skrócenia średniej długości terminu płatności w następstwie przyjęcia dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach, w transakcjach między przedsiębiorstwami 6 na 10 przedsiębiorstw w UE nadal otrzymuje płatności po terminie uzgodnionym w umowie;

I.  mając na uwadze, że na tle przedsiębiorstw innej wielkości MŚP są najbardziej skłonne akceptować dłuższe lub nieuczciwe terminy płatności lub terminy takie będą z największym prawdopodobieństwem narzucane MŚP przez większe przedsiębiorstwa ze względu na nierównowagę sił negocjacyjnych i obawę przed naruszeniem stosunków handlowych i utratą przyszłego kontraktu;

J.  mając na uwadze, że według Barometru Praktyk Płatniczych Atradius 95 % MŚP donosi, że w Europie otrzymuje płatności z opóźnieniem, co stanowi odsetek wyższy niż w przypadku dużych przedsiębiorstw i pozwala stwierdzić, że MŚP mają tendencję do płacenia szybciej niż duże przedsiębiorstwa, ale same otrzymują płatności później;

K.  mając na uwadze, że opóźnienia w płatnościach dotykają wszystkich sektorów gospodarki, ale są szczególnie rozpowszechnione w tych z przewagą MŚP w łańcuchu wartości (np. budownictwo, usługi komunalne i transport, usługi profesjonalne, produkcja, żywność i napoje, IT/telekomunikacja);

L.  mając na uwadze, że nadal co czwarte bankructwo w UE jest spowodowane opóźnieniami w płatnościach;

M.  mając na uwadze, że opóźnienia w płatnościach powodują powstawanie dodatkowych kosztów dla przedsiębiorstw, które muszą poświęcać swoje zasoby na ściganie nieterminowych płatników lub płacić odsetki od kredytu zaciągniętego, by móc kontynuować działalność;

N.  mając na uwadze, że opóźnienia w płatnościach lub obawa przed otrzymaniem płatności z opóźnieniem są nadal jedną z głównych przeszkód ograniczających uczestnictwo MŚP w zamówieniach publicznych;

O.  mając na uwadze, że skrócenie opóźnień w płatnościach o jeden dzień pozwala zmniejszyć koszty finansowe o 158 mln EUR, a uzyskane w ten sposób dodatkowe środki pieniężne mogą wspomóc utworzenie 6,5 mln dodatkowych miejsc pracy w Europie;

P.  mając na uwadze, że Komisja wszczęła postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko czterem państwom członkowskim (Grecji, Słowacji, Hiszpanii i Włochom) z powodu niedostatecznego stosowania dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach i wniosła do Trybunału Sprawiedliwości sprawę przeciwko Włochom;

Q.  mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie uruchomiły inicjatywy mające na celu rozpowszechnienie kultury terminowych płatności dzięki kodeksom postępowania w zakresie terminowego dokonywania płatności, dobrowolnemu zaangażowaniu na szczeblu sektorowym lub uzyskaniu większych synergii z przepisami dotyczącymi zamówień publicznych;

R.  mając na uwadze, że sprawozdanie Komisji z 2016 r. w sprawie wdrożenia dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach wykazało po pierwsze, że jakkolwiek przedsiębiorstwa są świadome swoich praw wynikających z dyrektywy, to jednak nie oznacza to, iż z tych praw korzystały, oraz po drugie, że skuteczne stosowanie tej dyrektywy wydaje się być ograniczane głównie przez brak wspólnego systemu monitorowania średnich terminów płatności, niejasność niektórych kluczowych pojęć dyrektywy oraz nierównowagę rynkową między większymi i mniejszymi przedsiębiorstwami;

S.  mając na uwadze, że opóźnienia w płatnościach są wieloaspektowym, złożonym problemem powodowanym przez czynniki horyzontalne występujące powszechnie we wszystkich sektorach i rodzajach transakcji (takie jak problemy z przepływem środków pieniężnych, brak równowagi sił między przedsiębiorstwami i zróżnicowanie wielkości przedsiębiorstw, struktura łańcucha dostaw, niewydolność administracyjna, słaby dostęp do kredytu, brak wiedzy na temat zarządzania fakturami i wierzytelnościami) oraz przez wpływ czynników zewnętrznych (tj. sytuacja gospodarcza i kultura korporacyjna w danym kraju), dlatego nie można wyodrębnić jednego rozwiązania wszystkich problemów;

T.  mając na uwadze, że wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw żywności (COM(2018)0173) zawiera przepisy dotyczące opóźnień w płatnościach za łatwo psujące się towary oraz wyznaczenia przez państwa członkowskie organu zajmującego się egzekwowaniem prawa w celu monitorowania zgodności z przepisami;

U.  mając na uwadze, że problemy prowadzące do opóźnień w płatnościach należy rozwiązać przez łączne zastosowanie środków prawnych i dobrowolnych, z ukierunkowanymi interwencjami z udziałem Komisji, państw członkowskich i stowarzyszeń przedsiębiorców; mając na uwadze, że takie połączenie obejmowałoby środki zapobiegawcze służące rozwiązywaniu problemów powstałych przed dokonaniem transakcji oraz rozwiązania naprawcze dotyczące problemów po zakończeniu transakcji; mając na uwadze, że wszelkie interwencje, zarówno regulacyjne, jak i dobrowolne, powinny uwzględniać specyfikę danego sektora gospodarki;

Poprawa zachowań płatniczych w UE dzięki połączeniu środków prawnych i dobrowolnych

1.  uważa, że zarówno dyrektywa w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach, jak i krajowe przepisy w tym zakresie powinny być lepiej, czyli szybciej i skuteczniej egzekwowane przez przestrzeganie maksymalnych terminów płatności faktur oraz za pośrednictwem środków mających na celu udoskonalenie przepisów dotyczących warunków płatności i zniechęcenie do nieuczciwych praktyk; zauważa, że środki te można kategoryzować zgodnie z ich charakterem (prawne lub dobrowolne), zakresem (horyzontalne lub sektorowe) i celem (zapobiegawcze, zaradcze lub prowadzące do zmiany kultury korporacyjnej); uważa, że jednocześnie obowiązujące w niektórych państwach członkowskich przepisy i działania w sprawie naruszeń rozpoczęły proces zmiany kultury administracji publicznej w całej UE polegającej na ogólnym spadku liczby opóźnień w płatnościach;

2.  jest zdania, że nie istnieje jedno uniwersalne podejście do rozwiązania problemu opóźnień w płatnościach, ponieważ w niektórych sektorach B2B dłuższe terminy płatności, które jednak nie naruszają postanowień dyrektywy 2011/7/UE, mogą czasem odpowiadać potrzebom przedsiębiorstw przy uwzględnieniu specyfiki każdego sektora; podkreśla jednak, że należy dążyć do przechodzenia w kierunku 30-dniowych terminów płatności i że terminy płatności przekraczające 60 dni, jak dopuszcza to dyrektywa 2011/7/UE, to luka pozwalająca uzgadniać długie terminy, które mogą okazać się szkodliwe dla samych firm, zwłaszcza dla MŚP, przy jednoczesnym poszanowaniu swobody zawierania umów między przedsiębiorstwami na rynku; podkreśla, że należy zawsze dbać o to, aby małe podmioty gospodarcze miały takie same szanse jak przedsiębiorstwa o dominującej pozycji;

Środki zapobiegawcze

3.  uważa, że państwa członkowskie powinny ustanowić bardziej rygorystyczne terminy płatności; zauważa, że niektóre państwa członkowskie skróciły standardowy termin płatności do 30 dni, podczas gdy tylko kilka państw członkowskich wprowadziło maksymalne terminy płatności, od których strony nie mogą odstąpić; zauważa ponadto, że na szczeblu sektorowym powszechniejsze jest wprowadzanie maksymalnych terminów płatności; uważa, że przepisy ustanawiające bardziej rygorystyczne terminy płatności byłyby w pewnym stopniu skuteczne w ograniczaniu ich długości, a jeśli byłyby egzekwowane, pozwoliłyby osiągnąć równe szanse dla dużych i małych przedsiębiorstw; wskazuje w związku z tym, że bardziej jednolity i uproszczony zestaw przepisów pomógłby wyjaśnić, czego mogą oczekiwać wierzyciele i dłużnicy w przypadku opóźnień w płatnościach, a tym samym poprawiłby przewidywalność ich działalności gospodarczej;

4.  uważa, że zwiększenie przejrzystości w dziedzinie zachowań płatniczych może zniechęcić do opóźnień w płatnościach; jest zdania, że dostęp do tych informacji może na podmioty publiczne i przedsiębiorstwa działać jak zachęta do poprawy ich zachowań płatniczych i dotrzymywania zobowiązań finansowych; zachęca państwa członkowskie, aby rozważyły różne możliwe formy obowiązkowej publikacji informacji na temat zachowań płatniczych, takie jak bazy danych czy rejestry, zarówno dla sektora prywatnego, jak i publicznego;

5.  zachęca państwa członkowskie, aby rozważyły ustanowienie obowiązkowych systemów dostarczających informacji na temat pozytywnych zachowań płatniczych („wyróżnienie i rozgłos”) i promowały kulturę terminowych płatności w stosunkach biznesowych, między innymi ze względu na to, iż wykazano, że regulowanie płatności w terminie jest mądrą strategią biznesową, ponieważ odpowiedzialni płatnicy mają szansę na wynegocjowanie lepszej oferty i mogą polegać na wiarygodnych dostawcach; zwraca się do Komisji, aby przeprowadziła badanie na temat istniejących krajowych systemów dostarczających informacji na temat pozytywnych zachowań płatniczych („wyróżnienie i rozgłos”) wśród przedsiębiorstw i organów publicznych oraz sprawdziła wykonalność ustanowienia na szczeblu UE wspólnych kryteriów dla takich systemów;

6.  podkreśla znaczenie przekazywania większej ilości informacji i wiedzy przedsiębiorcom, w szczególności MŚP, w zakresie zarządzania wierzytelnościami i fakturami; przypomina, że skuteczne zarządzanie wierzytelnościami powoduje skrócenie średniego czasu oczekiwania na wpływ należności i dlatego pozwala utrzymać optymalny przepływ środków pieniężnych, zmniejszając ryzyko niewykonania zobowiązań i zwiększając potencjał wzrostu; uważa, że urzędnicy organów publicznych powinni także zostać przeszkoleni oraz że edukacja i wsparcie mogą również zwiększyć prawdopodobieństwo skorzystania przez MŚP z środków zaradczych przewidzianych w dyrektywie w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach; zauważa, że MŚP często niestety nie mają zdolności do inwestowania w szkolenia i że obecnie nie ma ani na szczeblu UE, ani na szczeblu krajowym żadnych programów podnoszenia poziomu wiedzy przedsiębiorstw na temat zarządzania wierzytelnościami i fakturami; jest zdania, że należy w miarę możliwości przeznaczyć więcej funduszy UE na edukację finansową MŚP, dlatego wzywa organy państw członkowskich do zintensyfikowania działań na rzecz zapewniania MŚP dalszych szkoleń na temat zarządzania wierzytelnościami; uważa ponadto, że szkolenia i wsparcie powinny obejmować również wytyczne dotyczące odzyskiwania zaległych płatności w transakcjach transgranicznych i w związku z tym zwraca się do Komisji, aby nadal umieszczała te wytyczne oraz inne przydatne informacje – na przykład o prawach i narzędziach, z jakich mogą korzystać przedsiębiorcy w stosunku do dłużników – na portalu informacyjnym „Twoja Europa” i udzielała wsparcia przedsiębiorstwom za pośrednictwem Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości;

Środki zaradcze

7.  wzywa państwa członkowskie i stowarzyszenia przedsiębiorców, aby rozważyły uruchomienie, dla wszystkich przedsiębiorstw, krajowych i regionalnych bezpłatnych usług mediacyjnych z zachowaniem poufności (mediacja, postępowanie pojednawcze, arbitraż i rozstrzygnięcie), które służyłyby – jako alternatywa dla postępowań sądowych – rozstrzyganiu sporów dotyczących płatności i utrzymywaniu stosunków handlowych, a także edukowaniu przedsiębiorstw na temat ich praw i środków zaradczych w przypadku opóźnień w płatnościach; podkreśla, że takie usługi mediacyjne byłyby szczególnie przydatne dla MŚP, które często nie dysponują wystarczającymi środkami finansowymi na prowadzenie sporów sądowych, w związku z czym rezygnują z dochodzenia swoich praw; apeluje ponadto do państw członkowskich, aby dokładnie rozważyły możliwość finansowania ze środków publicznych niezależnych rzeczników praw obywatelskich odpowiedzialnych za prowadzenie dochodzeń w sporach dotyczących opóźnień w płatnościach i braku płatności, wspieranie małych przedsiębiorstw w rozwiązywaniu sporów dotyczących opóźnień w płatnościach i braku płatności, doradzanie w zakresie działań, jakie należy podejmować w przypadku zaległości płatniczych, oraz zalecanie rozwiązań, zwłaszcza dla MŚP; apeluje do państw członkowskich i Komisji, aby zapewniły skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach o dochodzenie wierzytelności w transakcjach transgranicznych;

8.  wzywa państwa członkowskie do egzekwowania przepisów krajowych oraz zachęcania do stosowania ściślejszych środków kontroli i do ich poprawy, na przykład w dużych przedsiębiorstwach, oraz do nakładania skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji administracyjnych, aby przyczynić się w ten sposób do poprawy zachowań płatniczych; jest zdania, że bezpośrednia interwencja organów publicznych, jako organów egzekwujących sankcje administracyjne, może pozwolić przezwyciężyć „czynnik strachu” i spowodować zwolnienie wierzycieli z odpowiedzialności za podjęcie działań przeciwko dłużnikom dzięki egzekwowaniu prawa bezpośrednio przez te organy, podejmujące działania uznaniowo przeciwko przedsiębiorstwom stosującym złe praktyki płatnicze; uważa, że wysokość sankcji administracyjnych i ich łączny charakter mogą zniechęcić przedsiębiorstwa do spóźniania się z płatnościami, i podkreśla, że sankcje te powinny być stosowane progresywnie w zależności od przestrzegania przepisów przez przedsiębiorstwo;

9.  zwraca uwagę, że mimo przyjęcia dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w lutym 2011 r. i mimo nowego mechanizmu ochrony przedsiębiorców wprowadzonego ostatnio w niektórych państwach członkowskich tysiące MŚP i przedsiębiorstw rozpoczynających działalność w Europie co roku ogłasza bankructwo, czekając na opłacenie ich faktur, także przez krajowe organy publiczne; wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozważenia obowiązkowych form dostatecznych rekompensat, takich jak wyrównania, czy innych środków wspierających, jak np. fundusze gwarancyjne dla ‎MŚP i faktoring dla przedsiębiorstw, którym należą się pieniądze od organu publicznego, tak aby nie musiały one bankrutować z tego powodu;

10.  podkreśla, że należy zapewnić możliwość kompensowania zobowiązań przedsiębiorstw z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych wszelkimi należnościami od organów publicznych;

11.  wzywa państwa członkowskie do ustanowienia funduszy gwarancyjnych dla MŚP na zabezpieczenie zobowiązań względem banków ze strony MŚP, którym należą się pieniądze od organów publicznych;

12.  z dużym zaniepokojeniem odnotowuje sytuację w niektórych państwach członkowskich, w których organy publiczne znacznie spóźniały się z płatnościami za towary dostarczone lub usługi wykonane przez przedsiębiorstwa (zwłaszcza w sektorze zdrowia), włączały do umów na dostawy klauzule dotyczące zakazu cesji i uniemożliwiały dostawcom (na mocy prawa) dochodzenie ich roszczeń w sądzie, doprowadzając te przedsiębiorstwa do ogromnych trudności finansowych czy nawet bankructwa; uważa, że w celu wsparcia przedsiębiorstw, których zarządzanie finansami jest utrudnione z powodu opóźnień w regulowaniu płatności przez organy publiczne, państwa członkowskie powinny wprowadzić szybsze i skuteczniejsze procedury zwrotu podatku VAT i ściągania wierzytelności, zwłaszcza dla MŚP;

13.  zwraca uwagę, że kodeksy i karty postępowania w zakresie terminowego dokonywania płatności oraz środki z zakresu społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw wraz z audytem wewnętrznym i wewnętrznymi kryteriami egzekwowania przyczyniają się do tworzenia kultury odpowiedzialnych zachowań płatniczych i zapewnienia uczciwych relacji i zaufania między przedsiębiorstwami;

14.  jest zdania, że niektóre pojęcia zawarte w dyrektywie, takie jak wyrażenie „rażąco nieuczciwe” w odniesieniu do terminów płatności w warunkach umowy i praktykach handlowych, oraz początek i koniec umownego terminu płatności Komisja powinna doprecyzować, wydając odpowiednie wytyczne; odnotowuje również kształtujące się orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości dotyczące wykładni niektórych pojęć dyrektywy (tj. „przedsiębiorstwo”, „transakcja handlowa” i „rażąco nieuczciwe” w sprawach C-256/15 i C-555/14);

15.  uważa, że należy zapobiegać niestosowaniu się przez sektor publiczny do przepisów dotyczących terminów płatności określonych w dyrektywie; wzywa zatem państwa członkowskie i Komisję o podjęcie w świetle najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości (sprawa C-555/14) niezbędnych kroków w celu dopilnowania, aby organy publiczne terminowo regulowały należności wobec swoich dostawców i aby wierzycielom automatycznie wypłacano ustawowe odsetki za opóźnienia w płatnościach oraz rekompensaty w przypadku opóźnień w płatnościach bez konieczności wszczynania postępowań w sprawie zaległych płatności, i wzywa Komisję do zaproponowania automatycznego obliczania odsetek;

16.  podkreśla, że szybkie dokonywanie płatności jest niezwykle ważne dla przetrwania i rozwoju przedsiębiorstw, w szczególności MŚP; zauważa, że technologie finansowe i cyfrowe rewolucjonizują metody i szybkość dokonywania płatności; oczekuje zatem gwałtownego zwiększenia udziału fakturowania elektronicznego i stopniowego zastępowania tradycyjnych metod płatności bardziej nowoczesnymi (np. finansowanie łańcucha dostaw, faktoring itp.), tak aby wierzyciel mógł otrzymać płatność od razu po wystawieniu faktury;

17.  z dużym zainteresowaniem odnotowuje wprowadzenie w niektórych państwach członkowskich procedur, które są stosowane w przypadku opóźnień w płatnościach ze strony organów publicznych i zgodnie z którymi rząd centralny może wydać ostrzeżenie organowi władz lokalnych, jeżeli nie zapłaci on dostawcom w terminie, a ponadto w przypadku utrzymujących się opóźnień w płatnościach istnieje możliwość uregulowania płatności za towary i usługi bezpośrednio przez rząd centralny, czemu towarzyszy zawieszenie przydziału środków dla budżetu organu lokalnego niedotrzymującego terminów płatności; uważa, że taki system, łączący rzetelny monitoring terminowości regulowania płatności przez organy publiczne z planem skutecznego przekazywania spraw na wyższy szczebel, szeroko zakomunikowanym po jego wdrożeniu, wydaje się przynosić wyniki, które zasługują na dalszą analizę, i powinien być przekazywany państwom członkowskim jako przykład dobrej praktyki;

18.  z zaniepokojeniem odnotowuje wnioski ze sprawozdania Komisji, w których stwierdzono, że głównym powodem niewykonywania przez przedsiębiorstwa ich praw jako wierzycieli przysługujących im na mocy dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach jest obawa przed naruszeniem dobrych stosunków handlowych; uważa w związku z tym, że należy podjąć działania w celu ułatwienia MŚP wykonywania praw przyznanych na mocy dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach; w tym kontekście wzywa do dalszego zbadania możliwości, zgodnie z art. 7 ust. 5 dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach, aby organizacje oficjalnie reprezentujące przedsiębiorstwa wnosiły sprawy do sądów państw członkowskich z powodu rażąco nieuczciwych warunków umownych lub praktyk;

19.  pochwala niektóre inicjatywy na szczeblu sektorowym w niektórych państwach członkowskich, w ramach których uczestniczące przedsiębiorstwa sformułowały zobowiązanie określające konkretne kroki, jakie podejmą w celu zapewnienia, aby ich mniejsi dostawcy otrzymywali szybciej płatności za dostarczone produkty lub wykonane usługi; zauważa, że ujawnianie przedsiębiorców płacących w terminie, a z drugiej strony piętnowanie dłużników („wyróżnienie i rozgłos”) może przynieść zamierzone rezultaty poprzez samoregulację na poziomie sektorowym oraz zapewnić znaczące wsparcie dla MŚP;

20.  podkreśla znaczenie zamówień publicznych jako sposobu na poprawę funkcjonowania jednolitego rynku; wzywa do rozważenia zwiększenia synergii dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach z przepisami dotyczącymi zamówień publicznych, a zwłaszcza możliwości podjęcia przez instytucje zamawiające działań pozwalających wykluczyć nieuczciwych wykonawców z udziału w przyszłych postępowaniach o udzielenie zamówienia, jeżeli ich podwykonawcy nie otrzymali w terminie zapłaty od głównego wykonawcy, gdy jest on do tego zobowiązany (dyrektywa w sprawie zamówień publicznych)(5), szerszego wykorzystania w określonych przypadkach możliwości przekazania płatności bezpośrednio podwykonawcy, którą przewidziano w art. 71 ust. 3 dyrektywy w sprawie zamówień publicznych, oraz uwzględnienia zachowań płatniczych wobec podwykonawców jako jednego z kryteriów oceny zdolności finansowej potencjalnych wykonawców w zamówieniach publicznych; apeluje do państw członkowskich o zapewnienie przejrzystości i śledzenia płatności dokonywanych przez organy publiczne na rzecz wykonawców i podwykonawców oraz płatności dokonywanych przez wykonawcę na rzecz jego podwykonawców lub dostawców;

Wnioski i zalecenia

21.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia pełnej odpowiedzialności w zakresie realizacji płatności przez administrację publiczną i do udoskonalenia przepisów zapewniających prawidłowe wdrożenie wszystkich części dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach, również przez usunięcie wszelkich krajowych przepisów prawa, regulacji lub praktyk umownych stosowanych przez sektor publiczny i sprzecznych z celami dyrektywy, takich jak zakaz egzekucji i przenoszenia w odniesieniu do wierzytelności sektora publicznego; przypomina zarazem, że Komisja powinna dołożyć wszelkich starań, by zapewnić całkowitą i odpowiednią realizację istniejących zobowiązań;

22.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do wspierania „zdecydowanej zmiany w kierunku kultury szybkich płatności”(6) przez podjęcie najbardziej odpowiednich środków, w tym przygotowania wytycznych w sprawie najlepszych praktyk i, w koniecznych i stosownych przypadkach, projektów ustawodawczych, z uwzględnieniem wyżej wymienionych propozycji i z myślą o stworzeniu wiarygodnego otoczenia biznesowego dla przedsiębiorstw oraz kultury terminowych płatności;

23.  wzywa państwa członkowskie do usprawnienia procedur płatności i podkreśla przy tym w szczególności, że procedury weryfikacji służące sprawdzaniu faktur lub zgodności towarów i usług ze specyfikacjami umownymi nie powinny być wykorzystywane do sztucznego wydłużania terminów płatności, powodującego przekroczenie maksymalnych terminów nałożonych na mocy dyrektywy;

24.  przypomina państwom członkowskim i Komisji, że terminowość płatności stanowi nadrzędny warunek stabilności działalności gospodarczej i że jako taka powinna zostać włączona do wszystkich inicjatyw politycznych i projektów ustawodawczych mających wpływ na przedsiębiorstwa (np. społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw, przedsiębiorstwa typu start-up i relacje między platformami a przedsiębiorstwami);

25.  wzywa państwa członkowskie i Komisję, aby wykorzystały profesjonalne publikacje, kampanie promocyjne lub wszelkie inne instrumenty w celu podnoszenia świadomości na temat środków zaradczych w przypadku opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych;

26.  wzywa Komisję do ułatwiania i promowania dostępu europejskich przedsiębiorców do odpowiednich linii finansowania;

o
o   o

27.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz państwom członkowskim.

(1) Dz.U. L 48 z 23.2.2011, s. 1.
(2) Dz.U. C 76 z 28.2.2018, s. 112.
(3) Dz.U. C 204 z 13.6.2018, s. 153.
(4) Motyw 6 dyrektywy 2011/7/UE.
(5) Art. 57 ust. 4 lit. g) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE.
(6) Motyw 12 dyrektywy 2011/7/UE.


Sprawozdanie roczne z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego
PDF 455kWORD 60k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie rocznego sprawozdania z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego (2018/2161(INI))
P8_TA-PROV(2019)0043A8-0415/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając sprawozdanie z działalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) za 2017 r. zatytułowane „Wpływ na przyszłość”,

–  uwzględniając sprawozdanie finansowe za 2017 r. i sprawozdanie statystyczne za 2017 r. EBI,

–  uwzględniając sprawozdanie EBI z 2018 r. zatytułowane „Operacje EBI w Unii Europejskiej 2017: Wyniki i wpływ”,

–  uwzględniając sprawozdanie EBI z 2018 r. zatytułowane „EBI poza Unią Europejską – 2017: Finansowanie o zasięgu globalnym”,

–  uwzględniając sprawozdanie w sprawie zrównoważonego rozwoju Grupy EBI 2017,

–  uwzględniając art. 15, 126, 175, 177, 208, 209, 271, 308 i 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz załączony do niego protokół nr 5 w sprawie statutu EBI,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 listopada 2014 r. „Plan inwestycyjny dla Europy” (COM(2014)0903),

—  uwzględniając dokument EBI zatytułowany „EIB Policy towards weakly regulated, non-transparent and uncooperative jurisdictions” [Polityka EBI wobec jurysdykcji nieprzejrzystych, niechętnych współpracy, niewystarczająco regulowanych], opublikowany 25 grudnia 2010 r., oraz dodatek do polityki wobec jurysdykcji niechętnych współpracy opublikowany 8 kwietnia 2014 r.,

–  uwzględniając art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz opinie Komisji Budżetowej, a także Komisji Handlu Międzynarodowego (A8-0415/2018),

A.  mając na uwadze, że głównym celem EBI jest zapewnienie długoterminowego finansowania i wiedzy fachowej na potrzeby projektów oraz stymulowanie dodatkowych inwestycji, aby pomóc w osiągnięciu celów UE;

B.  mając na uwadze, że EBI to jedyny bank, którego właścicielem są państwa członkowskie UE i który reprezentuje ich interesy;

C.  mając na uwadze, że EBI jest uważany za ramię finansowe UE i główną instytucję wspierającą inwestycje publiczne i prywatne w całej UE, przy czym ponad 90% pożyczek EBI udzielane jest w Unii;

D.  mając na uwadze, że działalność EBI w zakresie udzielania pożyczek jest finansowana głównie poprzez emisję obligacji na międzynarodowych rynkach kapitałowych;

E.  mając na uwadze, że roczny program finansowania EBI wynosi około 60 miliardów EUR;

F.  mając na uwadze, że 33 % (2017) i 37 % (2016) obligacji EBI zostało wyemitowanych w USD;

G.  mając na uwadze, że obligacje EBI mają najwyższą jakość kredytową, a EBI posiada rating AAA przyznany przez trzy główne agencje ratingowe, między innymi ze względu na fakt, że jest własnością państw członkowskich i prowadzi konserwatywne zarządzanie ryzykiem, co skutkuje solidnym portfelem pożyczek, w którym jedynie 0,3 % to pożyczki zagrożone;

H.  mając na uwadze, że instrumenty finansowe i gwarancje budżetowe mogłyby zwiększyć wpływ budżetu UE;

I.  mając na uwadze, że EBI jest naturalnym partnerem UE we wdrażaniu instrumentów finansowych w ścisłej współpracy z krajowymi, regionalnymi lub wielostronnymi instytucjami finansowymi;

J.  mając na uwadze, że EBI odgrywa również ważną rolę poza UE poprzez swoją zewnętrzną działalność pożyczkową jako największy na świecie wielostronny kredytobiorca i kredytodawca;

K.  mając na uwadze, że EBI nadal wzmacnia integrację europejską, a od początku kryzysu finansowego w 2008 r. jego rola stała się jeszcze bardziej istotna;

L.  mając na uwadze, że priorytety EBI określone w operacyjnym planie działań na lata 2017-2019 koncentrują się na celach strategii „Europa 2020” w zakresie inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu w obszarach energii, transportu i mobilności, zdrowia, rozwoju infrastruktury wiejskiej i wsparcia dla przedsiębiorstw rolnych, małych i średnich przedsiębiorstw oraz przedsiębiorstw o średniej kapitalizacji, ochrony środowiska i innowacji;

M.  mając na uwadze, że grupa EBI powinna utrzymywać wysoką zdolność kredytową jako podstawowy składnik jej modelu biznesowego, jak również wysokiej jakości, solidny portfel aktywów z rozsądnymi projektami inwestycyjnymi w ramach Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych (EFIS) i wszystkich instrumentów finansowych znajdujących się w jej portfelu;

Osiągnięcia EBI w ciągu ostatnich 60 lat

1.  gratuluje EBI 60 lat udanych operacji, podczas których EBI zainwestował 1,1 bln EUR i sfinansował 11 800 projektów w 160 krajach jako największy na świecie wielostronny kredytobiorca i kredytodawca;

2.  przyjmuje do wiadomości fakt, że pożyczki udzielane przez grupę EBI w ramach UE zatwierdzone w latach 2015–2016 wesprą inwestycje na kwotę 544 mld EUR, zwiększą PKB o 2,3 % i stworzą 2,25 mln miejsc pracy do roku 2020; wzywa EBI do dalszego intensyfikowania działań na rzecz długoterminowego i zrównoważonego wzrostu;

3.  podkreśla możliwości EBI w zakresie kształtowania rynków zgodnie z celami polityki UE; uznaje zdolność EBI do dokonywania inwestycji antycyklicznych na rzecz rozwiązania problemu zacofania i recesji wynikającego z kryzysu finansowego i trudności MŚP i innowacyjnych projektów do finansowania;

4.  podkreśla ważną rolę, jaką odgrywa EBI jako bank UE będący jedyną międzynarodową instytucją finansową, która w całości należy do państw członkowskich UE i w pełni kieruje się polityką i standardami UE;

5.  wzywa do rozwijania działalności doradczej EBI oraz zajęcia się, wraz z Komisją, państwami członkowskimi i krajowymi oficjalnymi prorozwojowymi instytucjami finansowymi, systemowymi niedociągnięciami, które uniemożliwiają niektórym regionom lub krajom pełne korzystanie z działalności finansowej EBI;

6.  podkreśla, że 700 000 MŚP ma skorzystać z lepszego dostępu do finansowania oraz zauważa, że według szacunków Departamentu Gospodarki EBI i Wspólnego Centrum Badawczego Komisji operacje EFSI przyczyniły się już do stworzenia ponad 750 000 miejsc pracy, przy czym liczba ta ma wzrosnąć do 1,4 mln do 2020 r., oraz że plan Junckera przyczynił się już do wzrostu PKB UE o 0,6 %, a do 2020 r. ma przyczynić się do wzrostu o 1,3%;

7.  z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie przez EBI Inicjatywy na rzecz budowania odporności, która ma na celu wspieranie krajów Bałkanów Zachodnich i krajów południowego sąsiedztwa UE w podejmowaniu wyzwań związanych z nielegalną migracją i przymusowym wysiedlaniem; apeluje o większe środki na potrzeby tej inicjatywy oraz o większe zaangażowanie EBI w tych regionach w celu wspierania akcji humanitarnych, tworzenia miejsc pracy, wzrostu gospodarczego i rozwoju infrastruktury; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje zatwierdzenie pierwszych projektów w ramach Europejskiego planu inwestycji zewnętrznych (EEIP) w Afryce i oczekuje, że EBI będzie odgrywać w nim ważniejszą rolę;

8.  zwraca uwagę, że tylko w 2017 r. zatwierdzono rekordową liczbę 901 projektów, z czego ponad 78 mld EUR na innowacje, środowisko, infrastrukturę oraz małe i średnie przedsiębiorstwa;

9.  podkreśla działalność EBI na rzecz spójności gospodarczej i społecznej, obejmującą zapewnienie finansowania wynoszącego ponad 200 mld EUR dla regionów w ciągu ostatnich 10 lat;

Uwagi ogólne

10.  z zadowoleniem przyjmuje kroki podjęte przez EBI w celu lepszego mierzenia wpływu jego inwestycji w porównaniu z dostarczaniem danych dotyczących finansowania wyłącznie w ujęciu ilościowym;

11.  przypomina, że EBI zareagował na kryzys znacznym rozszerzeniem swojej działalności; uważa, że odgrywa pozytywną rolę w ograniczaniu negatywnej luki inwestycyjnej; wzywa EBI do zwrócenia szczególnej uwagi na ryzyko wypierania prywatnych inwestycji w obecnym okresie normalizacji warunków gospodarczych;

12.  podkreśla, że działalność EBI miała kluczowe znaczenie dla naprawienia sytuacji po kryzysie i podniesienia poziomów inwestycji, które nadal są nierówne w poszczególnych państwach członkowskich i regionach, a także w poszczególnych sektorach; wzywa EBI do dalszego inwestowania w państwach członkowskich z myślą o ich ożywieniu gospodarczym; podkreśla, że szczególny nacisk należy położyć na finansowanie w sektorach innowacji i infrastruktury, w których luka inwestycyjna jest szczególnie dotkliwa;

13.  zauważa, że prawie jedna trzecia funduszy EBI jest denominowana w USD, co naraża bank na potencjalne sankcje ze strony USA; zwraca się do EBI o stopniowe zmniejszanie finansowania w dolarach;

14.  zauważa, że EBI podlega corocznej kontroli przez Europejski Trybunał Obrachunkowy; odnotowuje debatę na temat możliwości wprowadzenia nadzoru operacji kredytowych EBI przez EBC; ostrzega, że może to mieć istotny wpływ na charakter, funkcjonowanie i zarządzanie EBI;

Innowacje i umiejętności

15.  uznaje, że EBI nadaje priorytet innowacjom i umiejętnościom w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego i zapewnienia długoterminowej konkurencyjności Europy, udzieliwszy w 2017 r. pożyczek w wysokości 13,9 mld EUR m.in. na 7,4 mln szybkich łączy cyfrowych oraz instalację 36,8 mln inteligentnych liczników;

Środowisko i zrównoważony rozwój

16.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2017 r. EBI pożyczył 16,6 mld EUR na projekty wspierające projekty finansujące jego cele polityki środowiskowej w dziedzinie ochrony środowiska, energii odnawialnej, efektywności energetycznej, różnorodności biologicznej, czystego powietrza, czystej wody, gospodarki wodnej i gospodarki odpadami oraz zrównoważonego transportu, a także że zobowiązał się do udzielania pożyczek na działania związane z klimatem w wysokości przekraczającej 25 % łącznej kwoty pożyczek we wszystkich obszarach polityki publicznej, przekraczając pierwotne zobowiązanie o 3,2 %;

17.  zwraca uwagę na przewodnią rolę, jaką powinny odgrywać instytucje UE w zapewnianiu zrównoważonego charakteru finansowania; uznaje status EBI jako największego na świecie emitenta zielonych obligacji oraz fakt, że obligacje te oferują inwestorom przejrzyste powiązanie z projektami dotyczącymi energii odnawialnej i efektywności energetycznej korzystającymi z wpływów z zielonych obligacji EBI, gdyż opierają się na systemie sprawozdawczości EBI dotyczącym korzyści klimatycznych z projektów, w tym wskaźnikach oddziaływania, takich jak emisje gazów cieplarnianych, których uniknięto, bezwzględne poziomy emisji, zaoszczędzone zużycie energii i dodatkowa zainstalowana moc;

18.  w tym względzie z zadowoleniem przyjmuje pierwszą emisję obligacji zrównoważonego rozwoju w wysokości 500 mln EUR przeznaczoną na projekty o dużym oddziaływaniu wspierające cele zrównoważonego rozwoju ONZ, przy jednoczesnym zapewnieniu zaufania inwestorów odpowiedzialnych społecznie dzięki rygorystycznym standardom przejrzystości i standardom rynkowym;

19.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EBI osiągnął wynoszący 25 % cel finansowania działań związanych z klimatem; z niepokojem zauważa natomiast, że Komisja nie osiągnęła celu 20 %;

20.  z zadowoleniem przyjmuje utworzenie inicjatywy inteligentnego finansowania na rzecz inteligentnych budynków, której celem jest zwiększenie atrakcyjności inwestycji w projekty związane z efektywnością energetyczną budynków mieszkalnych wśród inwestorów prywatnych poprzez inteligentne wykorzystanie unijnych dotacji jako gwarancji; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EBI zaczął niedawno inwestować w mieszkalnictwo socjalne;

21.  zaleca EBI przyjęcie strategii energetycznej w pełni zgodnej z celem porozumienia paryskiego przy uwzględnieniu dowodów z badań i zaleceń zawartych w sprawozdaniu Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC) na temat skutku globalnego ocieplenia o 1,5 °C ponad poziom sprzed epoki przemysłowej i powiązanych ścieżek redukcji emisji gazów cieplarnianych na świecie w kontekście wzmocnienia globalnej reakcji na zagrożenie zmianą klimatu, zrównoważonego rozwoju i wysiłków na rzecz likwidacji ubóstwa;

22.  wzywa EBI do utrzymania kredytów na rzecz celów europejskiej polityki energetycznej;

23.  wzywa EBI do dalszego wzmacniania projektów związanych ze zmianą klimatu i ochroną środowiska, zważywszy że UE jest jednym z sygnatariuszy porozumienia paryskiego, i przypomina o zobowiązaniu podjętym przez UE do zmniejszenia emisji o co najmniej 40 % do 2030 r.;

24.  podkreśla znaczenie, jakie finansowanie przez EBI ma dla rozwoju zdolności wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych i dla poprawy efektywności energetycznej w sektorach takich jak przemysł i transport;

25.  apeluje do EBI o współpracę z małymi uczestnikami rynku i lokalnymi spółdzielniami w celu zainicjowania łączenia projektów na małą skalę w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych, umożliwiając tym samym zakwalifikowanie się do przyznania dofinansowania przez EBI;

Infrastruktura

26.  podkreśla wsparcie EBI na rzecz bezpiecznej i wydajnej infrastruktury dostaw energii, transportu i obszarów miejskich, wyrażone poprzez podpisanie umów kredytowych o wartości 18 mld EUR, by wesprzeć cel polityki infrastrukturalnej EBI, oraz zapewnienie w 2017 r. ponad 22 mld EUR kredytów dla obszarów miejskich;

27.  wzywa EBI do utrzymania kredytów na rzecz celów europejskiej polityki energetycznej;

MŚP i spółki o średniej kapitalizacji

28.  z zadowoleniem przyjmuje silne wsparcie grupy EBI dla MŚP i spółek o średniej kapitalizacji inwestycjami łącznej wartości wynoszącej 29,6 mld EUR, co miało pozytywny wpływ na 287 000 przedsiębiorstw zatrudniających 3,9 mln osób;

29.  przypomina, że według EBI duże przedsiębiorstwa dwukrotnie częściej niż MŚP są innowatorami, a innowacyjne młode przedsiębiorstwa są o 50 % bardziej narażone na ograniczony dostęp do kredytów niż inne przedsiębiorstwa; wzywa EBI do wspierania mniejszych przedsiębiorstw o mniejszych pożyczkach, aby wywrzeć większy wpływ na szerszy przekrój europejskiej gospodarki;

30.  biorąc pod uwagę główną rolę MŚP uważa, że strategia EBI dotycząca MŚP powinna obejmować wzmocnienie zdolności administracyjnych i doradczych banku, aby zapewniać informacje i wsparcie techniczne dla MŚP w odniesieniu do rozwoju i ubiegania się o finansowanie;

31.  z zadowoleniem przyjmuje dziesięć norm określonych w podręczniku praktyk środowiskowych i społecznych EBI, które służą jako warunek wstępny udziału w operacjach kredytowych EBI, w tym w obszarach zapobiegania zanieczyszczeniom i ich ograniczania, różnorodności biologicznej i ekosystemów, norm związanych z klimatem, dziedzictwa kulturowego, przymusowego przesiedlenia, praw i interesów grup szczególnie narażonych, norm pracy, norm bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zdrowia publicznego, bezpieczeństwa i ochrony pracy, a także zaangażowania zainteresowanych stron;

Rozliczalność, przejrzystość i komunikacja

32.  wzywa EBI i zainteresowane strony do rozważenia reform potrzebnych do zapewnienia demokratyzacji jego zarządzania, większej przejrzystości i zrównoważonego charakteru prowadzonych operacji;

33.  wzywa EBI do zwiększenia wysiłków w dziedzinie komunikacji; uważa, że kluczowe jest zaangażowanie obywateli UE w celu lepszego wyjaśnienia celu polityki; uważa w tym kontekście, że należy rozpocząć analizę w celu zwiększenia możliwości finansowych EBI, między innymi jako sposób konkretnego zilustrowania wkładu UE w codzienne życie swoich obywateli;

34.  z zaniepokojeniem odnotowuje stały wzrost ogólnych wydatków administracyjnych, spowodowany głównie wzrostem kosztów związanych z personelem; ostrzega przed ryzykiem dalszego wzrostu wskaźnika kosztów do dochodów dla bazy kapitałowej EBI; zwraca się do EBI o utrzymanie dyscypliny kosztowej i efektywnej i optymalnej struktury zarządzania oraz o zapewnienie, by nie ewoluowała ona w kierunku obciążającej struktury zarządzania;

35.  z zadowoleniem przyjmuje poprawę przejrzystości EBI przejawiającą się w publikacji protokołów Rady Dyrektorów i tabeli wskaźników dla projektów wspieranych przez gwarancję EFIS i uzasadnienia niezależnego komitetu inwestycyjnego dla swojej decyzji, zgodnie ze zmienionym rozporządzeniem w sprawie EFIS; rozumie, że bank nie może ujawniać szczególnie chronionych informacji handlowych;

36.  przypomina, że polityka przejrzystości grupy EBI opiera się na założeniu ujawniania informacji i powszechnego dostępu do jej dokumentów oraz informacji; apeluje, aby EBI jeszcze zwiększył przejrzystość, np. przez publikowanie szczegółowych protokołów oraz udzielenie dostępu do informacji zarówno wewnętrznie, Parlamentowi i pozostałym instytucjom, jak i obywatelom, zwłaszcza w odniesieniu do systemu udzielania zamówień i podwykonawstwa, do wyników dochodzeń wewnętrznych oraz do wyboru, monitorowania i oceny działań i programów;

37.  uważa, że najważniejszym wyzwaniem stojącym przed EBI jest odpowiedni nadzór; uważa, że biorąc pod uwagę rolę i strukturę instytucjonalną EBI, wymagana jest struktura nadzorcza;

38.  odnotowuje przegląd polityki i procedur dotyczących mechanizmu składania skarg EBI; przypomina swoje stanowisko w sprawie mechanizmu składania skarg EBI wyrażone w rezolucji z dnia 3 maja 2018 r. w sprawie sprawozdania rocznego z kontroli działalności finansowej EBI za rok 2016(1); wzywa EBI do egzekwowania niezależności i skuteczności biura ds. mechanizmu rozpatrywania skarg oraz do podjęcia dalszych kroków, aby ograniczyć biurokrację, zwiększyć zdolności do przeprowadzania analizy makroekonomicznej i zwiększyć liczbę kobiet na stanowiskach wyższego szczebla;

39.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że obecnie arkusze pomiaru wyników dla projektów inwestycyjnych objętych gwarancją UE muszą być udostępniane Parlamentowi na żądanie;

40.  podkreśla potrzebę zapewnienia wysokiego poziomu przejrzystości ze strony pośredników finansowych, z których usług korzysta EBI (przede wszystkim banków komercyjnych, ale również instytucji mikrofinansowych i spółdzielni), aby zadbać o stosowanie do pożyczek udzielanych przez pośredników takich samych wymogów przejrzystości jak do pozostałych pożyczek;

41.  z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę EBI na rzecz odporności gospodarczej jako część wspólnej reakcji UE na kryzys związany z migracją i uchodźcami, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn leżących u podstaw migracji; nalega na ścisłą koordynację i komplementarność z planem inwestycji zewnętrznych UE; zauważa, że jak dotąd oczekuje się, że z 26 takich projektów i 2,8 mld EUR na inwestycje skorzysta ponad 1 500 mniejszych przedsiębiorstw i przedsiębiorstw o średniej kapitalizacji, co przyczyni się do utrzymania ponad 100 tys. miejsc pracy;

42.  wzywa EBI do podjęcia wszelkich niezbędnych środków w oparciu o wnioski wyciągnięte z doświadczeń EFIS, aby zmaksymalizować wyniki przyszłego programu InvestEU, ze szczególnym uwzględnieniem nierówności regionalnych i społecznych oraz państw członkowskich, które ucierpiały na skutek kryzysu gospodarczego;

43.  z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie finansowania rzecz odporności gospodarczej dla południowego sąsiedztwa i Bałkanów Zachodnich o 6 mld euro w pięcioletnim okresie rozpoczynającym się w październiku 2016 r., w uzupełnieniu do już przewidzianych 7,5 mld euro, oraz skoncentrowanie się na zrównoważonej i niezbędnej infrastrukturze;

44.  podkreśla znaczenie rozwijania odporności gospodarczej w krajach przyjmujących i tranzytowych poprzez wspieranie tworzenia miejsc pracy i budowy infrastruktury potrzebnej miejscowej ludności, a także ludności przesiedlonej; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że społeczności uchodźców mogą również korzystać z możliwości rozwoju ich samodzielności i godnego życia; podkreśla, że inwestycje w odporność gospodarczą powinny przyczynić się do poprawy stanu przygotowania regionów na przyszłe wstrząsy zewnętrzne, a także do zwiększenia stabilności w krajach niestabilnych;

45.  odnotowuje trzecią rocznicę utworzenia EFIS i uznaje jego osiągnięcia oraz z zadowoleniem przyjmuje informację o 335 mld EUR inwestycji uruchomionych w całej Unii od czasu przyjęcia przez współprawodawców rozporządzenia w sprawie EFIS (rozporządzenie (UE) nr 2015/1017)(2) , w ramach którego zatwierdzono 898 operacji i który ma przynieść 335 mld EUR inwestycji w 28 państwach członkowskich UE (z czego dwie trzecie pozyskano z zasobów prywatnych), czyli więcej niż pierwotny cel wynoszący 315 mld EUR ustalony w 2015 r.; zwraca uwagę na decyzję Rady Europejskiej i Parlamentu Europejskiego o przedłużeniu okresu obowiązywania funduszu i zwiększeniu jego zdolności do 500 mld EUR do końca 2020 r.;

46.  podkreśla konieczność przyspieszenia prac nad budową unii rynków kapitałowych, co pozwoli EBI rzeczywiście skoncentrować się na wypełnianiu luk tam gdzie wystąpią niedoskonałości rynku lub zapewniać finansowanie bardzo ryzykownych projektów;

47.  przypomina o uznaniu potrzeby zapewnienia ciągłości wsparcia mechanizmów rynkowych, takich jak EFIS, które wspierają długoterminowe inwestycje w realną gospodarkę, mobilizują prywatne inwestycje i generują znaczący wpływ makroekonomiczny oraz miejsca pracy w sektorach ważnych dla przyszłości Unii po zakończeniu obecnych WRF;

48.  zachęca do terminowego ustanowienia kolejnej inicjatywy na okres po 2020 r., aby zapewnić wspomnianą ciągłość, która powinna uwzględniać wnioski wyciągnięte z EFIS, zachować kluczowe czynniki sukcesu;

49.  uważa, że grupa EBI odegrała kluczową rolę w sukcesach EFIS jako jedyny rozmówca dla beneficjentów i pośredników oraz wyłączny partner wykonawczy; uważa, że w każdym przyszłym programie InvestEU EBI jest, w celu uniknięcia powielania, naturalnym partnerem UE w ramach wykonywania zadań bankowych (skarb państwa, zarządzanie aktywami, ocena ryzyka) w związku z wdrażaniem instrumentów finansowych;

50.  wzywa do zintensyfikowanej współpracy grupy EBI z krajowymi bankami i instytucjami zajmującymi się promocją i wzywa EBI do dalszego wzmacniania współpracy z krajowymi instrumentami niepaństwowymi w celu zapewnienia zasięgu i dalszego rozwoju działań doradczych i pomocy technicznej w celu wsparcia równowagi geograficznej w perspektywie długoterminowej; zauważa różnorodność doświadczeń związanych z projektami EFIS; popiera wymianę najlepszych praktyk między EBI a państwami członkowskimi oraz zachęca do kontynuowania takiej wymiany w celu zapewnienia większej efektywności gospodarczej;

Działalność pożyczkowa poza UE

51.  z zadowoleniem przyjmuje znaczącą rolę EBI w finansowaniu poza granicami UE poprzez działania w zakresie udzielania pożyczek państwom trzecim; podkreśla w szczególności skuteczne zarządzanie przez EBI upoważnieniem do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich, co zostało potwierdzone w niezależnej ocenie w czerwcu 2018 r., w której uznaje się przydatność i skuteczność upoważnienia w zapewnianiu unijnego finansowania państwom trzecim przy minimalnych kosztach dla budżetu Unii; zwraca się do Europejskiego Trybunału Obrachunkowego o sporządzenie specjalnego sprawozdania na temat działalności EBI zakresie udzielania pożyczek państwom trzecim pod kątem jej wyników i dostosowania do polityki UE;

52.  uważa, że EBI powinien nadal odgrywać czołową rolę w tworzeniu przyszłych mechanizmów finansowania UE dla państw trzecich, przy jednoczesnym zapewnieniu, by interes lokalnych przedsiębiorców, którzy chcą zakładać lokalne, często mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa, w celu wniesienia wkładu przede wszystkim w lokalną gospodarkę, był priorytetem w podejmowaniu przez EBI decyzji o udzielaniu pożyczek;

53.  uważa, że EBI powinien utrzymać dotychczasową działalność w zakresie polityki zagranicznej, w tym przez takie instrumenty jak upoważnienia do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich; z zadowoleniem przyjmuje zarządzanie przez EBI instrumentem inwestycyjnym AKP, który głównie zapewnia projekty promujące rozwój sektora prywatnego; w związku z tym podkreśla, że kluczowe jest, aby główna rola EBI, jako dwustronnego ramienia finansowego UE, była silnie odzwierciedlona w systemie finansowania poza Unią po 2020 r.;

54.  uważa, że działania EBI muszą być stosowane w pełnej zgodności z innymi politykami i działaniami Unii Europejskiej, zgodnie z art. 7 TFUE i Kartą praw podstawowych;

55.  podkreśla, jak ważne jest, by w swoim sprawozdaniu rocznym z działań poza Unią EBI podawał informacje dotyczące zgodności z przyświecającą działaniom zewnętrznym Unii zasadą spójności polityki, agendą ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 i porozumieniem klimatycznym z Paryża;

56.  przypomina EBI, że powinien działać zgodnie z udzielonym mu mandatem na rzecz rozwoju w ramach upoważnienia do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich, aby zadbać o to, by inwestycje w krajach rozwijających się zapewniały odpowiednie wpływy lokalnym organom podatkowym;

57.  zauważa, że połowa wszystkich pożyczek udzielanych przez EBI w ramach upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich trafia do lokalnych pośredników finansowych na potrzeby rozwoju mikrokredytów, i zwraca się do EBI o udzielanie pełniejszych i bardziej systematycznych informacji dotyczących działalności pożyczkowej jego pośredników finansowych;

58.  przypomina, że działania EBI winny być zgodne z polityką wewnętrzną oraz zewnętrzną Unii; podkreśla, że jego warunki udzielania pożyczek powinny ułatwiać osiąganie celów tych polityk, a w szczególności rozwój peryferyjnych regionów Unii, poprzez wspieranie wzrostu i zatrudnienia; apeluje do EBI o znaczne wzmocnienie mechanizmu udzielania pomocy technicznej i doradztwa finansowego władzom lokalnym i regionalnym na etapie poprzedzającym zatwierdzenie projektu, by zwiększyć dostępność pożyczek i objąć działaniami wszystkie państwa członkowskie, a zwłaszcza te, w których odsetek zatwierdzanych projektów jest niższy;

59.  wzywa EBI do znacznych inwestycji w transformację ekologiczną w krajach wschodniego sąsiedztwa;

60.  zachęca EBI do podjęcia wysiłków zmierzających do zapewnienia ogólnoświatowego finansowania na rzecz efektywności energetycznej, energii odnawialnej i gospodarki o obiegu zamkniętym, wymagające reakcji na skalę szerszą niż krajowa, oraz do zaprzestania finansowania projektów stwarzających poważne zagrożenie dla środowiska i zasobów naturalnych;

61.  podkreśla znaczenie działalności finansowej EBI w państwach wschodniego sąsiedztwa; apeluje do EBI o nasilenie działalności pożyczkowej w stosunku do wschodniego sąsiedztwa w celu wsparcia inwestycji w krajach wdrażających układy o stowarzyszeniu z UE;

Przestrzeganie przepisów podatkowych

62.  z zadowoleniem przyjmuje ramy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu przyjęte przez EBI w styczniu 2018 r., ustanawiające kluczowe zasady regulujące AML/CFT i powiązane aspekty integralności w działalności grupy EBI;

63.  z zadowoleniem przyjmuje postępy EBI w przyjmowaniu najwyższych standardów w celu zapobiegania oszustwom podatkowym, uchylaniu się od opodatkowania, praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, jak również unikaniu opodatkowania, agresywnemu planowaniu podatkowemu, poprzez pełne stosowanie polityki i norm UE, na przykład unijnego wykazu jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy; w związku z tym wzywa EBI do zakończenia współpracy z pośrednikami, krajami i jurysdykcjami, które figurują w tym wykazie; podkreśla absolutną konieczność zachowania przez EBI stałej czujności i dostosowania działań do stale zmieniającej się rzeczywistości w odniesieniu do tych praktyk;

64.  zachęca EBI do dalszego stosowania zaostrzonej analizy due diligence przy każdej operacji z wyższymi zidentyfikowanymi czynnikami ryzyka, takimi jak związek z jurysdykcją, w której nie przestrzega się przepisów, wskaźniki ryzyka podatkowego i operacje o złożonych strukturach obejmujących wiele jurysdykcji niezależnie od istnienia związków z jurysdykcją nieprzestrzegającą przepisów;

65.  podkreśla znaczenie zapewnienia wysokiej jakości informacji na temat beneficjentów końcowych oraz skutecznego zapobiegania transakcjom z pośrednikami finansowymi, takimi jak banki handlowe i firmy inwestycyjne, w odniesieniu do których istnieją złe doświadczenia pod względem braku przejrzystości, oszustw, korupcji, przestępczości zorganizowanej i prania pieniędzy;

66.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EBI uwzględnia skutki podatkowe w krajach, w których dokonuje się inwestycji, a także zwraca uwagę na sposób, w jaki dane inwestycje przyczyniają się do rozwoju gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i ograniczania zjawiska nierówności;

67.  wzywa EBI do zwiększenia wysiłków w dziedzinie komunikacji; uważa, że kluczowe jest wyjście naprzeciw obywatelom UE w celu lepszego wyjaśnienia celów polityki i konkretnego zilustrowania wkładu UE w codzienne życie swoich obywateli;

68.  oczekuje, że EBI dostosuje swoją politykę wewnętrzną, aby odzwierciedlić nowo przyjęte otoczenie prawne mające na celu zwalczanie unikania opodatkowania, dodatkowo w stosunku do walki z uchylaniem się od opodatkowania, zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 21 marca 2018 r. w sprawie nowych wymogów (przeciw unikaniu opodatkowania) w przepisach UE dotyczących w szczególności działań w zakresie finansowania i inwestycji (C(2018)1756);

69.  zachęca EBI do współpracy z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz organami krajowymi w celu zapobiegania nadużyciom finansowym i praniu pieniędzy;

Brexit

70.  wzywa negocjatorów brexitu do uzgodnienia umowy dotyczącej stopniowego wycofywania Zjednoczonego Królestwa ze zobowiązań wynikających z portfela EBI utworzonego przy udziale Zjednoczonego Królestwa, zwrotu wpłaconego kapitału Zjednoczonego Królestwa, kontynuacji ochrony rozszerzonej na rzecz EBI i jego aktywów w Zjednoczonym Królestwie; uważa, że wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z UE nie może mieć wpływu na ocenę AAA EBI;

71.  wzywa do znalezienia sprawiedliwego rozwiązania dla brytyjskich pracowników EBI;

72.  z zadowoleniem przyjmuje rozwój regionalnych platform inwestycyjnych eliminujących luki rynkowe i zaspokajających potrzeby poszczególnych krajów;

73.  ponownie podkreśla potrzebę ograniczenia nierównego rozkładu geograficznego finansowania EBI, gdyż w 2017 r. 70 % tego finansowania przydzielono sześciu państwom członkowskim, mimo że jednym z celów działania banku jest gospodarcza i społeczna spójność Unii; zamiast tego apeluje o dynamiczny, sprawiedliwy i przejrzysty rozkład geograficzny projektów i inwestycji wśród państw członkowskich, ze szczególnym uwzględnieniem regionów słabiej rozwiniętych;

o
o   o

74.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0198.
(2) Dz.U. L 169 z 1.7.2015, s. 1.


Zróżnicowana integracja
PDF 341kWORD 55k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie zróżnicowanej integracji (2018/2093(INI))
P8_TA-PROV(2019)0044A8-0402/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając białą księgę Komisji z dnia 1 marca 2017 r. w sprawie przyszłości Europy: refleksje i scenariusze dla UE-27 do 2025 r. (COM(2017)2025), a także towarzyszące jej dokumenty otwierające debatę na temat przyszłości finansów UE, na temat przyszłości europejskiej obronności, na temat pogłębienia unii gospodarczej i walutowej, na temat wykorzystania możliwości płynących z globalizacji oraz na temat społecznego wymiaru Europy,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie poprawy funkcjonowania Unii Europejskiej dzięki wykorzystaniu potencjału Traktatu z Lizbony(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie ewentualnych zmian i dostosowań w obecnej strukturze instytucjonalnej Unii Europejskiej(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie problemów konstytucyjnych związanych z wielopoziomowym sprawowaniem rządów w Unii Europejskiej(3),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych oraz opinie przedstawione przez Komisję Gospodarczą i Monetarną oraz Komisję Budżetową (A8-0402/2018),

A.  mając na uwadze, że zróżnicowana integracja jest pojęciem polisemicznym, które może określać różne zjawiska zarówno z politycznego, jak i z technicznego punktu widzenia;

B.  mając na uwadze, że procesy integracyjne w UE charakteryzują się wyraźnie coraz większą liczbą i różnorodnością sytuacji zróżnicowanej integracji w kontekście zarówno prawa pierwotnego, jak i wtórnego;

C.  mając na uwadze, że spojrzenie polityczne na zróżnicowaną integrację znacznie różni się w zależności od kontekstu krajowego; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich, które należą do Unii od dłuższego czasu, zróżnicowana integracja może mieć pozytywne konotacje i skojarzenia z koncepcją tworzenia „grupy pionierskiej” z myślą o szybszym osiąganiu postępów w pogłębianiu integracji, natomiast w państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii później, jest często postrzegana jako droga do podziału państw członkowskich na państwa pierwszej i drugiej kategorii;

D.  mając na uwadze, że pojęcie zróżnicowanej integracji odnosi się również do szerokiego wachlarza różnych mechanizmów, a każdy z nich może bardzo odmiennie wpływać na integrację europejską; mając na uwadze, że można wyszczególnić zróżnicowanie w czasie, czyli Europę wielu prędkości, gdzie cele są takie same, ale tempo konieczne do ich realizacji jest różne, zróżnicowanie metod, czyli Europę „à la carte”, oraz zróżnicowanie przestrzenne, często określane jako „zmienna geometria”;

E.  mając na uwadze, że zróżnicowanie jest stałą cechą integracji europejskiej nie tylko w obszarach, w których UE posiada kompetencje, ale też poza nimi, i czasami umożliwia jednoczesne pogłębianie integracji i rozszerzanie UE; mając na uwadze, że w konsekwencji nie można przeciwstawiać sobie zróżnicowania i integracji ani też przedstawiać zróżnicowania jako innowacyjnej drogi, którą UE powinna podążać w przyszłości;

F.  mając na uwadze, że jeżeli zróżnicowana integracja może być pragmatycznym rozwiązaniem służącym dalszej integracji europejskiej, to należy ją stosować oszczędnie i w wąsko określonych granicach z uwagi na ryzyko fragmentacji Unii i jej ram instytucjonalnych; mając na uwadze, że ostatecznym celem zróżnicowanej integracji powinno być wspieranie integracji państw członkowskich, a nie ich wykluczenie;

G.  mając na uwadze, że doświadczenie pokazuje, że o ile współzależność funkcjonuje jako czynnik sprzyjający integracji, to upolitycznienie często w niej przeszkadza; mając na uwadze, że w konsekwencji obszary działania UE o najsilniejszej integracji, takie jak harmonizacja i regulacja rynku wewnętrznego, to przeważnie obszary najmniej upolitycznione, natomiast integracja zróżnicowana wydaje się najbardziej prawdopodobna w obszarach charakteryzujących się głęboką polaryzacją polityczną, takich jak polityka pieniężna, obronność, kontrola granic, prawa podstawowe czy opodatkowanie;

H.  mając na uwadze, że tworzenie więzi politycznych i stosunków współzależności pomiędzy państwami członkowskimi w decydujący sposób przyczynia się do ich integracji wewnątrz Unii;

I.  mając na uwadze, że Traktaty przewidują możliwość korzystania przez państwa członkowskie z różnych dróg integracji, mianowicie ze wzmocnionej współpracy (art. 20 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE)) i ze stałej współpracy strukturalnej (art. 46 TUE), jednak nie zawierają postanowień dotyczących trwałej elastyczności ani zróżnicowanej integracji jako długoterminowego celu lub zasady integracji europejskiej; mając na uwadze, że te różne drogi integracji powinno się stosować wyłącznie do ograniczonej liczby obszarów polityki, powinny one być inkluzywne, umożliwiając uczestnictwo wszystkim państwom członkowskim, a także nie powinny podważać procesu tworzenia coraz ściślejszego związku między narodami Europy, jak przewidziano w art. 1 TUE; mając ponadto na uwadze, że wzmocniona współpraca w obszarze wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony stała się już faktem, co wspomaga budowę prawdziwej Europejskiej Unii Obrony;

J.  mając na uwadze, że z wyjątkiem podatku od transakcji finansowych wszystkie dotychczasowe inicjatywy, które objęto wzmocnioną współpracą, mogły zostać przyjęte przez Radę kwalifikowaną większością głosów, gdyby była ona przewidziana w art. 329 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zamiast jednomyślności;

K.  mając na uwadze, że niektóre formy zróżnicowanej integracji mogą działać dośrodkowo, zachęcając więcej państw członkowskich do przyłączenia się do danej inicjatywy w późniejszym czasie;

L.  mając na uwadze, że proces zróżnicowania doprowadził do podjęcia inicjatyw w ramach prawnych UE, lecz także do pewnych bardziej elastycznych międzyrządowych rozwiązań prawnych, w wyniku których powstał system skomplikowany i trudny do zrozumienia dla obywateli;

M.  mając na uwadze, że państwa członkowskie nie są jedynymi potencjalnymi podmiotami zróżnicowanej integracji; mając na uwadze, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1082/2006 z 5 lipca 20106 r. w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT)(4) już zezwala na współpracę ponadnarodową na podstawie wspólnego interesu;

1.  zaznacza, że debata wokół zróżnicowanej integracji nie powinna być sporem między stanowiskami za zróżnicowaniem i przeciw zróżnicowaniu, lecz powinna dotyczyć najlepszego sposobu na zapewnienie funkcjonowania zróżnicowanej integracji – będącej już teraz polityczną rzeczywistością – w ramach instytucjonalnych UE w najlepszym interesie Unii i jej obywateli;

2.  przypomina swoje konkluzje, zgodnie z którymi międzyrządowe struktury i procesy decyzyjne zwiększają złożoność odpowiedzialności instytucjonalnej oraz zmniejszają przejrzystość i rozliczalność demokratyczną, a metoda wspólnotowa jest najlepsza dla funkcjonowania Unii;

3.  jest zdania, że zróżnicowana integracja powinna odzwierciedlać koncepcję, zgodnie z którą Europa nie działa na podstawie podejścia uniwersalnego i powinna dostosowywać się do potrzeb i oczekiwań swoich obywateli; uważa, że zróżnicowanie może być czasami niezbędne, aby rozpocząć nowe projekty europejskie oraz pokonać przeszkody związane z krajowymi uwarunkowaniami politycznymi niemającymi związku ze wspólnym projektem; uważa ponadto, że należy je stosować w sposób pragmatyczny jako narzędzie konstytucyjne, aby zapewnić elastyczność, nie szkodząc przy tym ogólnemu interesowi Unii i nie naruszając równych praw oraz możliwości jej obywateli; przypomina, że zróżnicowanie jest możliwe jedynie jako tymczasowy krok na drodze ku bardziej zintegrowanemu i skutecznemu kształtowaniu polityki;

4.   uważa, że Rada Europejska powinna poświęcić potrzebny jej czas na ukształtowanie europejskiej agendy, wykazując korzyści płynące ze wspólnych działań i usiłując przekonać wszystkie państwa członkowskie do udziału w nich; podkreśla, że wszelkie uzgodnione rodzaje zróżnicowanej integracji są zatem opcją drugiego wyboru, a nie strategicznym priorytetem;

5.  ponownie wyraża przekonanie, że zróżnicowana integracja musi pozostać – jak przewidziano w art. 20 i 46 TUE – otwarta dla wszystkich państw członkowskich i nadal służyć za przykład silniejszej integracji europejskiej, w ramach której żadne państwo członkowskie nie jest trwale wykluczone z danej polityki, nie zaś być postrzegana jako sposób na ułatwienie rozwiązań „à la carte”, które zagrażają unijnej metodzie i systemowi instytucjonalnemu UE;

6.  potwierdza, że wszelkie formy inicjatyw dotyczących zróżnicowania, które prowadzą do powstania podziału na państwa członkowskie pierwszej i drugiej kategorii lub stwarzają wrażenie, że taki podział powstał, stanowiłyby poważny błąd polityczny o szkodliwych skutkach dla projektu UE;

7.  apeluje o zaprojektowanie ewentualnego przyszłego modelu zróżnicowanej integracji w taki sposób, by stanowił on zachętę dla państw członkowskich aspirujących do opcjonalnego udziału oraz zapewniał im wsparcie w wysiłkach na rzecz rozwoju gospodarczego i przemian gospodarczych mających na celu spełnienie wymaganych kryteriów w rozsądnym czasie;

8.  jest zdania, że problem zapotrzebowania na elastyczne narzędzia można rozwiązać m.in. przez usunięcie jednej z jego przyczyn; dlatego wzywa do dalszego odchodzenia od procedur w Radzie podlegających wymogowi jednomyślności na rzecz wymogu większości kwalifikowanej, na podstawie klauzuli pomostowej (art. 48 ust. 7 TUE);

9.  uważa, że zróżnicowana integracja powinna zawsze odbywać się zgodnie z postanowieniami traktatu i przy zachowaniu jedności instytucji UE oraz nie powinna prowadzić do tworzenia równoległych rozwiązań instytucjonalnych ani rozwiązań pośrednio sprzecznych z duchem i podstawowymi zasadami prawa Unii, lecz w stosownych przypadkach umożliwiać tworzenie specjalnych organów, bez uszczerbku dla kompetencji i roli instytucji UE; przypomina, że elastyczność i dostosowanie do specyfiki krajowej, regionalnej lub lokalnej mogłyby być zapewnione również na mocy przepisów prawa wtórnego;

10.  zaznacza, że zróżnicowana integracja nie powinna prowadzić do bardziej skomplikowanych procesów decyzyjnych, które ograniczałyby rozliczalność demokratyczną instytucji UE;

11.  uważa brexit za szansę na porzucenie modeli przewidujących opcjonalne wyłączenia (opting out) na rzecz niedyskryminujących i zapewniających wsparcie modeli przewidujących opcjonalny udział (opting in); podkreśla, że modele przewidujące opcjonalny udział nie sprowadzałyby postępu w kierunku „coraz ściślejszego związku” do najniższego wspólnego mianownika, czyli jednego rozwiązania odpowiedniego dla wszystkich, lecz umożliwiałyby elastyczność niezbędną do osiągania postępów, jednocześnie pozostawiając otwarte drzwi dla państw członkowskich, które zarówno chciałyby, jak i byłyby w stanie spełnić wymagane kryteria;

12.  domaga się, aby w ramach następnego przeglądu Traktatów uporządkowany został dotychczasowy proces różnicowania w sposób eliminujący praktykę stosowania trwałych klauzul opt-out oraz wyjątków od prawa pierwotnego Unii dla poszczególnych państw członkowskich, ponieważ prowadzą one do negatywnego zróżnicowania w prawie pierwotnym Unii, zaburzają jednolitość prawa Unii ogółem i stanowią zagrożenie dla spójności społecznej UE;

13.  przyznaje jednak, że niezbędne mogą być pewne okresy przejściowe dla nowych członków, przyznawane wyłącznie w drodze wyjątku, tymczasowo i indywidualnie; nalega, by wprowadzić określone jasne i egzekwowalne przepisy prawne w celu zapobieżenia nadmiernemu przedłużaniu tych okresów;

14.  zaznacza w związku z tym, że członkostwo w UE wymagałoby wówczas pełnego stosowania prawa pierwotnego Unii we wszystkich obszarach polityki, natomiast krajom, które chciałyby pozostawać w bliskich stosunkach z UE bez zobowiązania się do pełnego stosowania prawa pierwotnego i które nie chcą lub nie mogą przystąpić do UE, należy zaproponować pewną formę partnerstwa; uważa, że stosunkom tym powinny towarzyszyć zobowiązania odpowiadające poszczególnym prawom, takie jak zobowiązanie do wnoszenia wkładu do budżetu UE, oraz że stosunki te powinny być uwarunkowane kierowaniem się podstawowymi wartościami Unii oraz przestrzeganiem zasad państwa prawnego i – w przypadku uczestnictwa w rynku wewnętrznym – wszystkich czterech swobód;

15.  podkreśla, że poszanowanie i zagwarantowanie podstawowych wartości UE stanowią podstawę Unii Europejskiej jako wspólnoty opartej na wartościach oraz jednoczą państwa członkowskie; uważa zatem, że nie należy dopuścić do zróżnicowania w odniesieniu do poszanowania obowiązujących obecnie praw podstawowych i wartości zapisanych w art. 2 TUE; nalega ponadto, aby zróżnicowanie nie było możliwe w obszarach polityki, w których nieuczestniczące państwa członkowskie mogłyby wywoływać negatywne efekty zewnętrzne, takie jak dumping ekonomiczny i socjalny; domaga się, aby Komisja dokładnie rozważyła potencjalne skutki odśrodkowe, w tym w perspektywie długoterminowej, gdy przedkłada ona wniosek dotyczący wzmocnionej współpracy;

16.  przypomina swoje zalecenie, aby określić i rozwijać wokół UE krąg partnerów spośród państw, które nie mogą lub nie chcą przystąpić do Unii, lecz mimo to chciałyby pozostawać w bliskich stosunkach z UE(5);

17.  sugeruje ustanowienie specjalnej procedury, która umożliwiałaby – po upływie określonej liczby lat, gdy wzmocniona współpraca została podjęta przez pewną liczbę państw stanowiących większość kwalifikowaną w Radzie i po uzyskaniu zgody Parlamentu – włączenie postanowień przyjętych w wyniku wzmocnionej współpracy do dorobku prawnego UE;

18.  podkreśla, że elastyczność i zróżnicowanie powinny iść w parze ze wzmocnieniem wspólnych zasad w głównych obszarach w celu dopilnowania, by zróżnicowanie nie doprowadziło do rozdrobnienia politycznego; w związku z tym uważa, że przyszłe europejskie ramy instytucjonalne powinny obejmować niepodlegające odstępstwom europejskie filary praw politycznych, gospodarczych, społecznych i środowiskowych;

19.  uznaje, że współpraca regionalna odgrywa istotną rolę we wzmacnianiu integracji europejskiej, oraz uważa, że jej dalszy rozwój może w znacznym stopniu przyczynić się do utrwalenia i pogłębienia integracji przez dostosowanie jej do specyfiki lokalnej oraz chęci współpracy;

20.  sugeruje opracowanie odpowiednich narzędzi w ramach prawa Unii i ustanowienie budżetu do celów testowania inicjatyw transgranicznych w obrębie Unii dotyczących spraw leżących w ogólnym interesie Unii, które to inicjatywy mogłyby ostatecznie przybrać formę wniosków ustawodawczych lub inicjatyw w zakresie wzmocnionej współpracy;

21.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. C 252 z 18.7.2018, s. 215.
(2) Dz.U. C 252 z 18.7.2018, s. 201.
(3) Dz.U. C 468 z 15.12.2016, s. 176.
(4) Dz.U. L 210 z 31.7.2006, s. 19.
(5) Dz.U. C 252 z 18.7.2018, s. 207.


Dochodzenie strategiczne Rzecznika Praw Obywatelskich OI/2/2017 w sprawie przejrzystości dyskusji ustawodawczych w organach przygotowawczych Rady UE
PDF 346kWORD 55k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie dochodzenia strategicznego OI/2/2017 Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącego przejrzystości podczas dyskusji ustawodawczych w organach przygotowawczych Rady UE (2018/2096(INI))
P8_TA-PROV(2019)0045A8-0420/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 15 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i jego postanowienia dotyczące dostępu do dokumentów instytucji Unii,

–  uwzględniając art. 228 TFUE,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 11,

–  uwzględniając art. 3 ust. 7 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich,

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2016 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów (art. 116 ust. 7 Regulaminu) w latach 2014–2015(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie poprawy funkcjonowania Unii Europejskiej dzięki wykorzystaniu potencjału Traktatu z Lizbony(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 września 2017 r. w sprawie rozliczalności, przejrzystości i rzetelności w instytucjach UE(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie interpretacji i wdrażania porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa(5),

–  uwzględniając art. 2.6 i 2.7 uwag z LIX posiedzenia COSAC przyjętych na posiedzeniu plenarnym w Sofii w dniach 17–19 czerwca 2018 r.

–  uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dla Parlamentu Europejskiego w następstwie dochodzenia strategicznego OI/2/2017/TE dotyczącego przejrzystości procesu ustawodawczego w Radzie,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając wspólne posiedzenia Komisji Spraw Konstytucyjnych i Komisji Petycji zgodnie art. 55 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych oraz Komisji Petycji (A8-0420/2018),

A.  mając na uwadze, że art. 228 TFUE i art. 3 statutu Rzecznika Praw Obywatelskich umożliwiają Rzecznikowi Praw Obywatelskich przeprowadzanie dochodzeń, które uważa za uzasadnione, na podstawie skargi lub z inicjatywy własnej;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 1 i art. 10 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) decyzje na poziomie Unii muszą być podejmowane z możliwie najwyższym poszanowaniem zasady otwartości i jak najbliżej obywateli;

C.  mając na uwadze, że Parlament Europejski jako instytucja bezpośrednio reprezentująca obywateli i Rada Unii Europejskiej reprezentująca państwa członkowskie są dwoma organami europejskiej władzy ustawodawczej i stanowią podwójne źródło legitymacji Unii Europejskiej;

D.  mając na uwadze, że Parlament Europejski działa z zachowaniem wysokiego poziomu przejrzystości w procedurze ustawodawczej, w tym na etapie prac w komisjach, umożliwiając obywatelom, mediom i innym zainteresowanym stronom łatwe rozróżnienie stanowisk w Parlamencie i wskazanie pochodzenia konkretnych propozycji, a także śledzenie przyjmowania ostatecznych decyzji;

E.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 8 TUE posiedzenia Rady muszą być jawne, kiedy obraduje i głosuje nad projektem aktu ustawodawczego;

F.  mając na uwadze, że Rada przyjmuje większość decyzji, które mogłyby być przyjmowane większością kwalifikowaną głosów, na zasadzie konsensusu i bez formalnego głosowania;

G.  mając na uwadze, że Rzecznik Praw Obywatelskich podjął dochodzenie w sprawie przejrzystości dyskusji ustawodawczych w organach przygotowawczych Rady, kierując do Rady w dniu 10 marca 2017 r. czternaście pytań i rozpoczynając konsultacje publiczne;

H.  mając na uwadze, że w następstwie dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, iż brak przejrzystości w Radzie w odniesieniu do publicznego dostępu do jej dokumentów ustawodawczych oraz jej obecne praktyki pod względem przejrzystości procesu decyzyjnego, a w szczególności dyskusji przygotowawczych prowadzonych na szczeblu Coreper i grup roboczych, stanowią przypadek niewłaściwego administrowania;

I.  mając na uwadze, że dnia 9 lutego 2018 r. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił sześć propozycji usprawnień i trzy konkretne zalecenia dla Rady dotyczące przejrzystości prac w organach przygotowawczych oraz zwrócił się do Rady o odpowiedź;

J.  mając na uwadze, że Rada nie ustosunkowała się do zawartych w sprawozdaniu Rzecznika zaleceń w przewidzianym przepisami terminie trzech miesięcy, a także że – ze względu na znaczenie kwestii przejrzystości ustawodawczej – Rzecznik Praw Obywatelskich odmówił przyznania Radzie przedłużenia tego terminu i przedłożył sprawozdanie Parlamentowi;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie, że przyczyną powszechnej krytyki Unii Europejskiej jest deficyt demokratyczny; podkreśla w związku z powyższym, że sytuacja, w której jedna z trzech głównych instytucji podejmuje decyzje bez przejrzystości, jakiej należałoby oczekiwać od demokratycznej organizacji, jest szkodliwa dla tak ambitnego przedsięwzięcia, jakim jest projekt europejski;

2.  jest głęboko przekonany, że w pełni demokratyczny i wysoce przejrzysty proces decyzyjny na poziomie europejskim jest niezbędny, aby zwiększyć zaufanie obywateli do projektu europejskiego i instytucji UE, zwłaszcza w okresie poprzedzającym wybory do Parlamentu Europejskiego w maju 2019 r., i jest zatem zdecydowany zwiększyć demokratyczną rozliczalność wszystkich instytucji Unii;

3.  podziela opinię Rzecznika Praw Obywatelskich, że zadbanie o to, aby obywatele byli w stanie zrozumieć i dokładnie śledzić postępy oraz uczestniczyć w stanowieniu ustawodawstwa, jest wymogiem prawnym na mocy Traktatów, a także podstawowym wymogiem współczesnej demokracji;

4.  podkreśla, że wysoki poziom przejrzystości procesu ustawodawczego ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia obywatelom, mediom i zainteresowanym stronom pociągania do odpowiedzialności wybranych przez nich przedstawicieli i rządy;

5.  uważa, że wysoki poziom przejrzystości stanowi ochronę przed rozpowszechnianiem spekulacji, fałszywych informacji i teorii spiskowych, gdyż zapewnia podstawę faktyczną umożliwiającą publiczne obalanie tego typu twierdzeń;

6.  przypomina, że Parlament Europejski reprezentuje interesy obywateli europejskich w sposób otwarty i przejrzysty, co potwierdził Rzecznik Praw Obywatelskich, i zwraca uwagę na postępy poczynione przez Komisję w podnoszeniu jej standardów przejrzystości; ubolewa, że Rada nie stosuje jeszcze porównywalnych standardów;

7.  podkreśla, że prace organów przygotowawczych Rady, tj. Komitetu Stałych Przedstawicieli (Coreper I + II) i ponad 150 grup roboczych, stanowią integralną część procesu podejmowania decyzji przez Radę;

8.  wyraża ubolewanie, że w odróżnieniu od posiedzeń komisji w Parlamencie, posiedzenia organów przygotowawczych Rady, podobnie jak większość debat w Radzie, odbywają się przy drzwiach zamkniętych; uważa, że obywatelom, mediom i zainteresowanym stronom za pośrednictwem odpowiednich środków należy zapewnić dostęp do posiedzeń Rady i jej organów przygotowawczych, w tym za pośrednictwem transmisji na żywo i transmisji internetowej, a protokoły tych posiedzeń powinny być publikowane w celu zapewnienia wysokiego poziomu przejrzystości procesu ustawodawczego w obu organach europejskiej władzy ustawodawczej; podkreśla, że zgodnie z zasadą legitymacji demokratycznej oba organy władzy ustawodawczej muszą być rozliczane przez społeczeństwo za swoje działania;

9.  ubolewa, że Rada nie publikuje proaktywnie większości dokumentów związanych z procedurami ustawodawczymi, przez co uniemożliwia obywatelom zorientowanie się, które dokumenty faktycznie istnieją, a tym samym ogranicza ich prawo do zwrócenia się o publiczny dostęp do dokumentów; ubolewa, że dostępne informacje o dokumentach ustawodawczych są przedstawiane przez Radę w rejestrze, który jest niekompletny i mało przystępny; wzywa Radę do umieszczenia w rejestrze publicznym wszystkich dokumentów związanych z aktami ustawodawczymi, niezależnie od ich formatu i klasyfikacji; zwraca w związku z powyższym uwagę na wysiłki podjęte przez Komisję, Parlament i Radę na rzecz utworzenia wspólnej bazy danych aktów ustawodawczych i podkreśla, że wymienione trzy instytucje są odpowiedzialne za szybkie sfinalizowanie prac;

10.  uważa, że stosowana przez Radę praktyka polegająca na systematycznym klasyfikowaniu dokumentów rozpowszechnianych w jej organach przygotowawczych i odnoszących się do procedur ustawodawczych jako „LIMITE” jest naruszeniem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE)(6) i prawnego wymogu, zgodnie z którym należy zapewnić jak najszerszy publiczny dostęp do dokumentów ustawodawczych; wzywa Radę do pełnego wdrożenia orzeczeń TSUE oraz do usunięcia wciąż istniejących niespójności i rozbieżnych praktyk; przypomina, że oznaczenie „LIMITE” nie ma solidnej podstawy prawnej, i uważa, że należy dokonać przeglądu wewnętrznych wytycznych Rady w celu zadbania o to, by dokumenty można było oznaczyć jako „LIMITE” tylko w należycie uzasadnionych przypadkach zgodnych z orzecznictwem TSUE;

11.  ubolewa, że w następstwie wyroku TSUE w sprawie Access Info Europe z 2013 r. Coreper przyjął zasadę, że podmiot sporządzający dokument powinien „w odpowiednich przypadkach” rejestrować nazwy państw członkowskich w dokumentach odnoszących się do bieżących procedur ustawodawczych; uznaje, że nie do przyjęcia jest fakt, iż stanowiska zajmowane w organach przygotowawczych Rady przez poszczególne państwa członkowskie nie są publikowane ani systematycznie rejestrowane, co uniemożliwia obywatelom, mediom i zainteresowanym stronom skuteczne nadzorowanie zachowania wybranych przez nich rządów;

12.  podkreśla, że brak tych informacji utrudnia również parlamentom narodowym kontrolowanie działań rządów krajowych w Radzie, co jest podstawowym zadaniem parlamentów narodowych w unijnej procedurze ustawodawczej, oraz umożliwia członkom rządów krajowych dystansowanie się na szczeblu krajowym od decyzji podejmowanych na szczeblu europejskim, które sami wypracowali i podjęli; jest zdania, że praktyka ta jest sprzeczna z duchem Traktatów i że nieodpowiedzialne jest podważanie przez członków rządów krajowych zaufania do Unii Europejskiej przez „obwinianie Brukseli” za decyzje, w których przyjmowanie ci sami członkowie byli zaangażowani; utrzymuje, że systematyczne rejestrowanie stanowisk państw członkowskich zajmowanych w organach przygotowawczych Rady zniechęcałoby do takiej praktyki, której należy niezwłocznie położyć kres; zwraca uwagę, że taka praktyka stanowi narzędzie w rękach polityków, którzy próbują pozbawić UE legitymacji w oczach społeczeństwa;

13.  uważa, że niezgodny z zasadami demokratycznymi jest fakt, że brak przejrzystości w Radzie podczas negocjacji międzyinstytucjonalnych między współprawodawcami prowadzi do zachwiania równowagi w odniesieniu do dostępnych informacji, a tym samym daje Radzie przewagę strukturalną nad Parlamentem Europejskim; ponawia wezwanie do usprawnienia wymiany dokumentów i informacji między Parlamentem a Radą, a także do umożliwienia przedstawicielom Parlamentu wstępu na posiedzenia Rady i jej organów w charakterze obserwatorów, zwłaszcza w przypadku prac ustawodawczych, w sposób porównywalny z umożliwieniem wstępu członkom Rady na posiedzenia Parlamentu;

14.  przypomina, że w następstwie dochodzenia strategicznego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie przejrzystości rozmów trójstronnych nie zastosowano się do zaleceń, w dużej mierze z powodu niechęci Rady; uważa, że ponieważ rozmowy trójstronne stały się powszechną praktyką przy zawieraniu porozumień w sprawie aktów ustawodawczych, powinien przy nich obowiązywać wysoki poziom przejrzystości; uważa, że powinno to obejmować proaktywne publikowanie odnośnych dokumentów, określenie kalendarza międzyinstytucjonalnego i ogólną zasadę, zgodnie z którą negocjacje można rozpocząć dopiero po przyjęciu mandatów publicznych, zgodnie z zasadami jawności i przejrzystości wynikającymi z unijnego procesu ustawodawczego;

15.  domaga się, by Rada, jako jeden z dwóch organów unijnej władzy ustawodawczej, dostosowała swoje metody pracy do standardów demokracji parlamentarnej i uczestniczącej, jak przewidziano w Traktatach, zamiast pełnić funkcję forum dyplomatycznego, która nie była funkcją zamierzoną;

16.  jest zdania, że rządy państw członkowskich, przygotowując lub ustalając dalekosiężne decyzje gospodarcze i finansowe w nieformalnych strukturach takich jak Eurogrupa oraz szczyt państw strefy euro, pozbawiają obywateli prawa do informacji, obchodzą standardy przejrzystości i należytej kontroli demokratycznej; nalega, by przepisy UE dotyczące przejrzystości i dostępu do dokumentów stosować niezwłocznie wobec nieformalnych organów i organów przygotowawczych w Radzie, w szczególności w Eurogrupie, grupie roboczej Eurogrupy, Komitecie ds. Usług Finansowych i Komitecie Ekonomiczno-Finansowym; wzywa do pełnego formalnego uznania Eurogrupy podczas kolejnego przeglądu Traktatów, aby zagwarantować odpowiedni dostęp publiczny i kontrolę parlamentarną;

17.   ponownie apeluje o przekształcenie Rady w prawdziwą izbę ustawodawczą i w ten sposób stworzenie prawdziwego dwuizbowego systemu ustawodawczego, w którego skład wchodziłyby Rada i Parlament, zaś Komisja pełniłaby rolę władzy wykonawczej; sugeruje, aby wykorzystać aktualne wyspecjalizowane składy ustawodawcze Rady jako organy przygotowawcze na potrzeby jednej Rady ustawodawczej, z zastrzeżeniem że posiedzenia obu organów byłyby jawne, na wzór funkcjonowania komisji Parlamentu Europejskiego, przy czym wszystkie ostateczne decyzje ustawodawcze w Radzie byłyby podejmowane przez jedną Radę ustawodawczą;

18.  uznaje głosowanie publiczne za podstawową cechę demokratycznego procesu decyzyjnego; wzywa Radę, by korzystała z możliwości głosowania większością kwalifikowaną, oraz by powstrzymywała się w miarę możliwości od podejmowania decyzji w drodze konsensusu, a zatem bez formalnego, jawnego głosowania;

19.  w pełni popiera zalecenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dla Rady i nalega, aby Rada – jako minimum – podjęła wszelkie działania niezbędne do jak najszybszego wdrożenia zaleceń Rzecznika Praw Obywatelskich, a mianowicie:

   a) systematycznie rejestrowała, które rządy państw członkowskich popierają dane stanowiska w organach przygotowawczych Rady;
   b) opracowywała jasne i publicznie dostępne kryteria oznaczania dokumentów jako „LIMITE”, zgodne z prawem UE;
   c) systematycznie dokonywała przeglądu statusu dokumentów „LIMITE” na wczesnym etapie, przed ostatecznym przyjęciem aktu ustawodawczego, w tym przed nieformalnymi negocjacjami trójstronnymi, podczas których Rada wypracowuje wstępne stanowisko w sprawie wniosku;

20.  uważa, że nie można powoływać się na tajemnicę służbową, aby regularnie nie dopuszczać do rejestrowania i ujawniania dokumentów;

21.  przyjmuje do wiadomości przedstawione przez prezydencję austriacką podczas wspólnego posiedzenia Komisji Spraw Konstytucyjnych i Komisji Petycji oświadczenie w sprawie informowania Parlamentu Europejskiego o postępach w prowadzonych przez Radę rozważaniach nad tym, jak ulepszyć zasady i procedury dotyczące przejrzystości ustawodawczej; w oświadczeniu tym wyrażono także gotowość do prowadzenia na odpowiednim szczeblu współpracy z Parlamentem polegającej na wspólnej refleksji nad zagadnieniami, które wymagają koordynacji międzyinstytucjonalnej; ubolewa również, że dotychczas Parlamentowi nie przedstawiono żadnych rozwiązań w tym zakresie;

22.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Radzie Europejskiej, Komisji oraz parlamentom i rządom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43.
(2) Dz.U. C 66 z 21.2.2018, s. 23.
(3) Dz.U. C 252 z 18.7.2018, s. 215.
(4) Dz.U. C 337 z 20.9.2018, s. 120.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0225.
(6) W odniesieniu do zasady jak najszerszego publicznego dostępu, zob.: sprawy połączone C-39/05 P i C-52/05 P Szwecja i Turco przeciwko Radzie [2008] ECLI:EU:C:2008:374, pkt 34; sprawa C-280/11 P Rada przeciwko Access Info Europe [2013] ECLI:EU:C:2013:671, pkt 27; a także sprawa T-540/15 De Capitani przeciwko Parlamentowi [2018] ECLI:EU:T:2018:167, pkt 80.

Informacja prawna