Indeks 
 Poprzedni 
 Następny 
 Pełny tekst 
Procedura : 2018/0089(COD)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0447/2018

Teksty złożone :

A8-0447/2018

Debaty :

PV 25/03/2019 - 17
CRE 25/03/2019 - 17

Głosowanie :

PV 26/03/2019 - 7.2

Teksty przyjęte :

P8_TA(2019)0222

Teksty przyjęte
PDF 290kWORD 85k
Wtorek, 26 marca 2019 r. - Strasburg Wersja tymczasowa
Powództwa przedstawicielskie w celu ochrony zbiorowych interesów konsumentów ***I
P8_TA-PROV(2019)0222A8-0447/2018

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie powództw przedstawicielskich w celu ochrony zbiorowych interesów konsumentów i uchylającej dyrektywę 2009/22/WE (COM(2018)0184 – C8-0149/2018 – 2018/0089(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0184),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0149/2018),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając uzasadnione opinie przedstawione – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez austriacką Radę Federalną oraz szwedzki Parlament, w których stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(1),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów(2)

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinię przedstawioną przez Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, jak również opinię przedstawioną przez Komisję Transportu i Turystyki (A8-0447/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 1
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 1
(1)  Celem niniejszej dyrektywy jest umożliwienie upoważnionym podmiotom reprezentującym zbiorowy interes konsumentów dochodzenia roszczeń w drodze powództw przedstawicielskich skierowanych przeciwko naruszeniom przepisów prawa Unii. Upoważnione podmioty powinny mieć możliwość wnoszenia o zaprzestanie lub zakazanie naruszenia, o potwierdzenie, że do naruszenia doszło i dochodzić rekompensaty, takiej jak odszkodowanie, naprawa lub obniżenie ceny, zgodnie z prawem krajowym.
(1)  Celem niniejszej dyrektywy jest umożliwienie upoważnionym podmiotom przedstawicielskim reprezentującym zbiorowy interes konsumentów dochodzenia roszczeń w drodze powództw przedstawicielskich skierowanych przeciwko naruszeniom przepisów prawa Unii. Upoważnione podmioty przedstawicielskie powinny mieć możliwość wnoszenia o zaprzestanie lub zakazanie naruszenia, o potwierdzenie, że do naruszenia doszło i dochodzić rekompensaty takiej jak odszkodowanie, zwrot zapłaconej ceny, naprawa, wymiana, usunięcie lub rozwiązanie umowy, zgodnie z prawem krajowym.
Poprawka 2
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 2
(2)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/22/WE29 umożliwiła upoważnionym podmiotom wytaczanie powództw przedstawicielskich mających na celu przede wszystkim powstrzymanie i zakazanie naruszeń prawa Unii szkodliwych dla zbiorowych interesów konsumentów. Dyrektywa ta jednak w niewystarczającym stopniu uwzględniła wyzwania w zakresie egzekwowania prawa konsumenckiego. W celu wzmocnienia działań odstraszających od bezprawnych praktyk i zmniejszenia szkód ponoszonych przez konsumentów konieczna jest optymalizacja mechanizmu służącego ochronie zbiorowych interesów konsumentów. Ze względu na liczne zmiany w celu zachowania przejrzystości dyrektywę 2009/22/WE należy zastąpić.
(2)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/22/WE29 umożliwiła upoważnionym podmiotom przedstawicielskim wytaczanie powództw przedstawicielskich mających na celu przede wszystkim powstrzymanie i zakazanie naruszeń prawa Unii szkodliwych dla zbiorowych interesów konsumentów. Dyrektywa ta jednak w niewystarczającym stopniu uwzględniła wyzwania w zakresie egzekwowania prawa konsumenckiego. W celu wzmocnienia działań odstraszających od bezprawnych praktyk, zachęcania do stosowania dobrych i odpowiedzialnych praktyk biznesowych i zmniejszenia szkód ponoszonych przez konsumentów konieczna jest optymalizacja mechanizmu służącego ochronie zbiorowych interesów konsumentów. Ze względu na liczne zmiany w celu zachowania przejrzystości dyrektywę 2009/22/WE należy zastąpić. Konieczne są działania unijne, na podstawie art. 114 TFUE, służące zapewnieniu zarówno dostępu do wymiaru sprawiedliwości, jak i jej należytego wymierzania, ponieważ zmniejszy to koszty i obciążenia związane z powództwami indywidualnymi.
__________________
__________________
29 Dz.U. L 110/30 z 1.5.2009.
29 Dz.U. L 110/30 z 1.5.2009.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 3
(3)  Powództwo przedstawicielskie powinno oferować skuteczny i wydajny sposób ochrony zbiorowych interesów konsumentów. Powinno ono umożliwiać upoważnionym podmiotom działanie w celu zapewnienia zgodności z właściwymi przepisami prawa Unii i przezwyciężanie przeszkód napotykanych przez konsumentów w powództwach indywidualnych, takich jak niepewność co do swoich praw i dostępnych mechanizmów proceduralnych, psychologiczna niechęć do podjęcia działań oraz niekorzystny stosunek oczekiwanych kosztów do korzyści wynikających z powództwa indywidualnego.
(3)  Powództwo przedstawicielskie powinno oferować skuteczny i wydajny sposób ochrony zbiorowych interesów wszystkich konsumentów zarówno przed naruszeniami wewnętrznymi, jak i transgranicznymi. Powinno ono umożliwiać upoważnionym podmiotom przedstawicielskim działanie w celu zapewnienia zgodności z właściwymi przepisami prawa Unii i przezwyciężanie przeszkód napotykanych przez konsumentów w powództwach indywidualnych, takich jak niepewność co do swoich praw i dostępnych mechanizmów proceduralnych, wcześniejsze doświadczenia związane z roszczeniami, które zakończyły się niepowodzeniem, nadmiernie długie postępowania, psychologiczna niechęć do podjęcia działań oraz niekorzystny stosunek oczekiwanych kosztów do korzyści wynikających z powództwa indywidualnego, co zwiększy pewność prawa zarówno dla powodów, jak i pozwanych, a także systemu prawnego.
Poprawka 4
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 4
(4)  Ważne jest, aby zapewnić konieczną równowagę pomiędzy dostępem do wymiaru sprawiedliwości a zapewnieniem zabezpieczeń proceduralnych przed nadużywaniem drogi sądowej, które mogłoby niekorzystnie wpłynąć na zdolność przedsiębiorstw do działania na jednolitym rynku. Aby zapobiec nadużywaniu powództw przedstawicielskich, należy unikać takich elementów jak odszkodowania karne i brak ograniczeń w odniesieniu do uprawnienia do wystąpienia z powództwem w imieniu poszkodowanych konsumentów oraz ustanowić jasne zasady co do różnych aspektów proceduralnych, takich jak wyznaczanie upoważnionych podmiotów, pochodzenie ich środków pieniężnych i rodzaj informacji wymaganych do wsparcia powództwa przedstawicielskiego. Niniejsza dyrektywa powinna pozostawać bez wpływu na krajowe zasady dotyczące ponoszenia kosztów postępowania.
(4)  Ważne jest, aby zapewnić konieczną równowagę pomiędzy dostępem do wymiaru sprawiedliwości a zapewnieniem zabezpieczeń proceduralnych przed nadużywaniem drogi sądowej, które mogłoby niekorzystnie wpłynąć na zdolność przedsiębiorstw do działania na jednolitym rynku. Aby zapobiec nadużywaniu powództw przedstawicielskich, należy unikać takich elementów jak odszkodowania karne i brak ograniczeń w odniesieniu do uprawnienia do wystąpienia z powództwem w imieniu poszkodowanych konsumentów oraz ustanowić jasne zasady co do różnych aspektów proceduralnych, takich jak wyznaczanie upoważnionych podmiotów przedstawicielskich, pochodzenie ich środków pieniężnych i rodzaj informacji wymaganych do wsparcia powództwa przedstawicielskiego. Koszty postępowania powinna ponosić strona przegrywająca. Jednak sąd nie powinien zasądzać od strony przegrywającej kosztów, które były zbędne lub nieproporcjonalne do wartości przedmiotu sporu.
Poprawka 5
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 6
(6)  Niniejsza dyrektywa powinna obejmować różne dziedziny, takie jak ochrona danych, usługi finansowe, podróże i turystyka, energia elektryczna, telekomunikacja i środowisko. Powinna ona obejmować naruszenia przepisów prawa Unii chroniących interesów konsumentów, niezależnie od tego, czy określani są oni mianem konsumentów czy podróżnych, użytkowników, klientów, inwestorów detalicznych, klientów detalicznych lub inaczej w danej dziedzinie prawa Unii. W celu zapewnienia odpowiedniej reakcji na naruszenie prawa Unii, którego forma i skala szybko ewoluuje, należy rozważyć, w każdym przypadku przyjmowania nowego aktu Unii mającego znaczenie dla ochrony zbiorowych interesów konsumentów, czy należy dodać go do załącznika do niniejszej dyrektywy w celu objęcia tego aktu jej zakresem.
(6)  Niniejsza dyrektywa powinna obejmować różne dziedziny, takie jak ochrona danych, usługi finansowe, podróże i turystyka, energia elektryczna, telekomunikacja, środowiskozdrowie. Powinna ona obejmować naruszenia przepisów prawa Unii chroniących zbiorowe interesy konsumentów, niezależnie od tego, czy określani są oni mianem konsumentów czy podróżnych, użytkowników, klientów, inwestorów detalicznych, klientów detalicznych lub inaczej w danej dziedzinie prawa Unii, a także zbiorowe interesy osób, których dane dotyczą w rozumieniu rozporządzenia o ochronie danych. W celu zapewnienia odpowiedniej reakcji na naruszenie prawa Unii, którego forma i skala szybko ewoluuje, należy rozważyć, w każdym przypadku przyjmowania nowego aktu Unii mającego znaczenie dla ochrony zbiorowych interesów konsumentów, czy należy dodać go do załącznika do niniejszej dyrektywy w celu objęcia tego aktu jej zakresem.
Poprawka 6
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 6 a (nowy)
(6a)  Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do powództw przedstawicielskich wytaczanych w celu zwalczenia mających znaczny wpływ na konsumentów naruszeń przepisów prawa Unii wymienionych w załączniku I. O znacznym wpływie można mówić, gdy dotyczy on dwóch konsumentów.
Poprawka 7
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 9
(9)  Niniejsza dyrektywa nie powinna ustanawiać przepisów prawa prywatnego międzynarodowego w zakresie właściwości sądów, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych lub obowiązującego prawa. Do powództw przedstawicielskich określonych w niniejszej dyrektywie stosuje się istniejące instrumenty prawa Unii.
(9)  Niniejsza dyrektywa nie powinna ustanawiać przepisów prawa prywatnego międzynarodowego w zakresie właściwości sądów, uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych lub obowiązującego prawa. Do powództw przedstawicielskich określonych w niniejszej dyrektywie stosuje się istniejące instrumenty prawa Unii, zapobiegając wzrostowi występowania zjawiska wyboru sądu ze względu na możliwość korzystniejszego rozstrzygnięcia sprawy (ang. forum-shopping).
Poprawka 8
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 9 a (nowy)
(9a)  Niniejsza dyrektywa nie powinna mieć wpływu na stosowanie przepisów UE dotyczących prawa prywatnego międzynarodowego w sprawach transgranicznych. Do powództw przedstawicielskich określonych w niniejszej dyrektywie zastosowanie mają rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (wersja przekształcona – Bruksela I), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) oraz rozporządzenie (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II).
Poprawka 9
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 10
(10)  Jako że wyłącznie upoważnione podmioty mogą wytaczać powództwa przedstawicielskie, w celu zapewnienia odpowiedniego reprezentowania zbiorowych interesów konsumentów upoważnione podmioty powinny spełniać kryteria ustanowione niniejszą dyrektywą. Będą one musiały być w szczególności prawidłowo ustanowione zgodnie z prawem danego państwa członkowskiego, które może obejmować przykładowo wymogi odnośnie do liczby członków, stopnia trwałości lub wymogi przejrzystości dotyczące odpowiednich aspektów ich struktury, takich jak ich statut założycielski, struktura zarządzania, cele i metody pracy. Będą musiały mieć charakter nienastawiony na zysk i mieć uzasadniony interes w zapewnieniu zgodności z odpowiednim prawem Unii. Te kryteria powinny obowiązywać zarówno wcześniej wyznaczone upoważnione podmioty, jak i doraźnie upoważnione podmioty, które ustanawia się na potrzeby konkretnego powództwa.
(10)  Jako że wyłącznie upoważnione podmioty przedstawicielskie mogą wytaczać powództwa przedstawicielskie, w celu zapewnienia odpowiedniego reprezentowania zbiorowych interesów konsumentów upoważnione podmioty przedstawicielskie powinny spełniać kryteria ustanowione niniejszą dyrektywą. Będą one musiały być w szczególności prawidłowo ustanowione zgodnie z prawem danego państwa członkowskiego, które powinno obejmować przykładowo wymogi przejrzystości dotyczące odpowiednich aspektów ich struktury, takich jak ich statut założycielski, struktura zarządzania, cele i metody pracy. Będą musiały mieć charakter nienastawiony na zysk i mieć uzasadniony interes w zapewnieniu zgodności z odpowiednim prawem Unii. Ponadto upoważnione podmioty przedstawicielskie muszą być niezależne od podmiotów rynkowych, w tym finansowo. Upoważnione podmioty przedstawicielskie muszą również ustanowić procedurę zapobiegania konfliktom interesów. Państwa członkowskie nie narzucają kryteriów wykraczających poza kryteria ustanowione w niniejszej dyrektywie.
Poprawka 10
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 15
(15)  Upoważniony podmiot wytaczający powództwo przedstawicielskie na mocy niniejszej dyrektywy powinien być stroną postępowania. Konsumenci, których dotyczy naruszenie, powinni mieć odpowiednie szanse skorzystania z właściwych wyników powództwa przedstawicielskiego. Nakazy zaprzestania szkodliwych praktyk wydane na mocy niniejszej dyrektywy powinny pozostawać bez uszczerbku dla powództw indywidualnych wytaczanych przez konsumentów poszkodowanych w wyniku danej praktyki.
(15)  Upoważniony podmiot wytaczający powództwo przedstawicielskie na mocy niniejszej dyrektywy powinien być stroną postępowania. Konsumenci, których dotyczy naruszenie, powinni dysponować odpowiednimi informacjami dotyczącymi właściwych wyników powództwa przedstawicielskiego i możliwości skorzystania z nich. Nakazy zaprzestania szkodliwych praktyk wydane na mocy niniejszej dyrektywy powinny pozostawać bez uszczerbku dla powództw indywidualnych wytaczanych przez konsumentów poszkodowanych w wyniku danej praktyki.
Poprawka 11
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 16
(16)  Upoważnione podmioty powinny mieć możliwość dochodzenia zastosowania środków mających na celu eliminację utrzymujących się skutków naruszenia. Środki te powinny przybierać formę nakazu rekompensaty zobowiązującego przedsiębiorcę do zapewnienia między innymi odszkodowania, naprawy, wymiany, obniżki ceny, rozwiązania umowy lub zwrotu poniesionych kosztów, w zależności od przypadku i zgodnie z prawem krajowym.
(16)  Upoważnione podmioty przedstawicielskie powinny mieć możliwość dochodzenia zastosowania środków mających na celu eliminację utrzymujących się skutków naruszenia. Środki te powinny przybierać formę nakazu rekompensaty zobowiązującego przedsiębiorcę do zapewnienia między innymi odszkodowania, naprawy, wymiany, usunięcia, obniżki ceny, rozwiązania umowy lub zwrotu poniesionych kosztów, w zależności od przypadku i zgodnie z prawem krajowym.
Poprawka 12
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 18
(18)  Państwa członkowskie mogą wymagać od upoważnionych podmiotów udzielenia wystarczających informacji w celu wsparcia powództwa przedstawicielskiego o rekompensatę, w tym opisu grupy konsumentów, których dotyczy dane naruszenie, oraz kwestii w zakresie stanu faktycznego i prawa, które mają być rozstrzygnięte w drodze powództwa przedstawicielskiego. Upoważniony podmiot nie powinien mieć obowiązku indywidualnego zidentyfikowania wszystkich konsumentów, których dotyczy naruszenie, aby wytoczyć powództwo. W powództwach przedstawicielskich w zakresie dochodzenia roszczeń sąd lub organ administracyjny powinien na jak najwcześniejszym etapie postępowania zweryfikować, czy dana sprawa nadaje się do wniesienia w trybie powództwa przedstawicielskiego, uwzględniając charakter naruszenia oraz cechy charakterystyczne szkód poniesionych przez zainteresowanych konsumentów.
(18)  Państwa członkowskie powinny wymagać od upoważnionych podmiotów przedstawicielskich udzielenia wystarczających informacji w celu wsparcia powództwa przedstawicielskiego o rekompensatę, w tym opisu grupy konsumentów, których dotyczy dane naruszenie, oraz kwestii w zakresie stanu faktycznego i prawa, które mają być rozstrzygnięte w drodze powództwa przedstawicielskiego. Upoważniony podmiot nie powinien mieć obowiązku indywidualnego zidentyfikowania wszystkich konsumentów, których dotyczy naruszenie, aby wytoczyć powództwo. W powództwach przedstawicielskich w zakresie dochodzenia roszczeń sąd lub organ administracyjny powinien na jak najwcześniejszym etapie postępowania zweryfikować, czy dana sprawa nadaje się do wniesienia w trybie powództwa przedstawicielskiego, uwzględniając charakter naruszenia oraz cechy charakterystyczne szkód poniesionych przez zainteresowanych konsumentów. W szczególności roszczenia powinny być możliwe do ustalenia i jednolite, a środki, których zastosowania się dochodzi, mieć element wspólny, ponadto ustalenia z osobą trzecią dotyczące finansowania upoważnionego podmiotu powinny być przejrzyste i wolne od konfliktu interesów. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, aby sąd lub organ administracyjny był uprawniony do odrzucenia wyraźnie bezzasadnych spraw na możliwie najwcześniejszym etapie postępowania.
Poprawka 13
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 19
(19)  Państwa członkowskie powinny mieć możliwość decydowania, czy ich sąd lub organ krajowy, przed którym toczy się powództwo przedstawicielskie o rekompensatę, może wyjątkowo wydać zamiast nakazu rekompensaty decyzję deklaratoryjną w sprawie odpowiedzialności przedsiębiorcy w stosunku do konsumentów poszkodowanych w wyniku naruszenia, na którą indywidualni konsumenci mogliby się bezpośrednio powoływać w kolejnych powództwach o rekompensatę. Ta możliwość powinna być zarezerwowana dla należycie uzasadnionych przypadków, w których określenie ilościowe indywidualnej rekompensaty przynależnej każdemu z konsumentów, których dotyczy powództwo przedstawicielskie, jest skomplikowane i dokonanie takiego określenia w ramach powództwa przedstawicielskiego byłoby nieefektywne. Decyzji deklaratoryjnych nie powinno się wydawać w sytuacjach nieskomplikowanych, a zwłaszcza wtedy, kiedy zainteresowanych konsumentów można zidentyfikować i ponieśli oni porównywalną szkodę w odniesieniu do okresu czasu lub zakupu. Podobnie, decyzji deklaratoryjnych nie powinno się wydawać, jeżeli kwota straty poniesionej przez każdego z indywidualnych konsumentów jest na tyle mała, że jest mało prawdopodobne, aby indywidualni klienci dochodzili roszczeń indywidualnie. Sąd lub organ krajowy powinien należycie uzasadnić zastosowanie decyzji deklaratoryjnej zamiast nakazu rekompensaty w danej sprawie.
skreśla się
Poprawka 14
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 20
(20)  W przypadku gdy konsumentów, których dotknęła ta sama praktyka, można zidentyfikować i ponieśli oni porównywalną szkodę w odniesieniu do okresu czasu lub zakupu, tak jak w przypadku długoterminowych umów konsumenckich, sąd lub organ administracyjny może wyraźnie określić grupę konsumentów, których dotyczy naruszenie, w toku postępowania z powództwa przedstawicielskiego. Sąd lub organ administracyjny mógłby w szczególności poprosić przedsiębiorcę naruszającego przepisy o udzielenie stosownych informacji, takich jak tożsamość konsumentów i czas stosowania praktyki. Ze względu na praktyczność i efektywność w tych przypadkach państwa członkowskie, zgodnie z przepisami krajowymi, mogłyby wziąć pod uwagę zapewnienie konsumentom możliwości osiągnięcia bezpośrednich korzyści z wydanego nakazu rekompensaty bez konieczności uzyskania od nich indywidualnego upoważnienia przed wydaniem nakazu rekompensaty.
skreśla się
Poprawka 15
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 21
(21)  W sprawach o niskiej wartości jest mało prawdopodobne, że większość konsumentów podejmie działania w celu egzekwowania swoich praw, jako że nakład pracy i kosztów przeważałyby nad indywidualnymi korzyściami. Jeżeli jednak ta sama praktyka dotyczy wielu konsumentów, łączna strata może być znaczna. W takich przypadkach sąd lub organ może uznać, że zwrócenie środków pieniężnych zainteresowanym konsumentom jest nieproporcjonalne, na przykład dlatego, że jest to zbyt uciążliwe lub niewykonalne w praktyce. W związku z tym byłoby lepiej, aby środki pieniężne otrzymane w ramach rekompensaty w drodze powództw przedstawicielskich służyły ochronie zbiorowych interesów konsumentów i powinny być przekazane na stosowny cel publiczny, taki jak fundusz pomocy prawnej dla konsumentów, kampanie informacyjne lub ruchy konsumenckie.
skreśla się
Poprawka 16
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 23
(23)  W niniejszej dyrektywie przewidziano mechanizm proceduralny, który nie wpływa na uregulowania ustanawiające prawa materialne konsumentów do umownych i pozaumownych środków prawnych, w przypadku gdy ich interesy ucierpiały w wyniku naruszenia, takie jak prawo do odszkodowania, rozwiązania umowy, zwrotu kosztów, wymiany, naprawy lub obniżenia ceny. Powództwo przedstawicielskie o rekompensatę na mocy niniejszej dyrektywy można wytoczyć wyłącznie w przypadku, gdy prawo Unii lub prawo krajowe przewiduje takie prawa materialne.
(23)  W niniejszej dyrektywie przewidziano mechanizm proceduralny, który nie wpływa na uregulowania ustanawiające prawa materialne konsumentów do umownych i pozaumownych środków prawnych, w przypadku gdy ich interesy ucierpiały w wyniku naruszenia, takie jak prawo do odszkodowania, rozwiązania umowy, zwrotu kosztów, wymiany, usunięcia, naprawy lub obniżenia ceny. Powództwo przedstawicielskie o rekompensatę na mocy niniejszej dyrektywy można wytoczyć wyłącznie w przypadku, gdy prawo Unii lub prawo krajowe przewiduje takie prawa materialne.
Poprawka 17
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 24
(24)  Niniejsza dyrektywa nie zastępuje istniejących krajowych mechanizmów dochodzenia roszczeń zbiorowych. Uwzględniając tradycje prawne państw członkowskich, pozostawiono w ich gestii decyzję, czy powództwo przedstawicielskie określone w niniejszej dyrektywie włączyć w obecny lub przyszły mechanizm zbiorowego dochodzenia roszczeń czy ustanowić je jako alternatywę dla tych mechanizmów, o ile mechanizm krajowy spełnia uwarunkowania określone w niniejszej dyrektywie.
(24)  Niniejsza dyrektywa ma na celu minimalną harmonizację i nie zastępuje istniejących krajowych mechanizmów dochodzenia roszczeń zbiorowych. Uwzględniając tradycje prawne państw członkowskich, pozostawiono w ich gestii decyzję, czy powództwo przedstawicielskie określone w niniejszej dyrektywie włączyć w obecny lub przyszły mechanizm zbiorowego dochodzenia roszczeń czy ustanowić je jako alternatywę dla tych mechanizmów, o ile mechanizm krajowy spełnia uwarunkowania określone w niniejszej dyrektywie. Nie uniemożliwia to państwom członkowskim utrzymania istniejących ram, ani nie zobowiązuje państw członkowskich do ich zmiany. Państwa członkowskie będą miały możliwość wdrożenia przepisów przewidzianych w niniejszej dyrektywie w ich własnych systemach zbiorowego dochodzenia roszczeń lub ich wdrożenia w ramach odrębnej procedury.
Poprawka 18
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 25
(25)  Upoważnione podmioty powinny zapewnić pełną przejrzystość w odniesieniu do źródła finansowania swojej działalności ogólnie oraz w związku z finansowaniem konkretnego powództwa przedstawicielskiego o rekompensatę, aby umożliwić sądom i organom administracyjnym ocenę, czy nie ma konfliktu interesów pomiędzy osobą trzecią uczestniczącą w finansowaniu a upoważnionym podmiotem i aby uniknąć ryzyka nadużywania drogi sądowej oraz ocenić, czy finansująca osoba trzecia posiada wystarczające środki do pokrycia swoich zobowiązań finansowych wobec upoważnionego podmiotu. Informacje, których upoważniony podmiot udziela sądowi lub organowi administracyjnemu nadzorującemu powództwo przedstawicielskie, powinny umożliwiać mu ocenę, czy osoba trzecia może wywierać wpływ na decyzje proceduralne upoważnionego podmiotu w kontekście powództwa przedstawicielskiego, w tym w zakresie ugód, i czy finansuje powództwo przedstawicielskie o rekompensatę skierowane przeciwko pozwanemu, który jest konkurentem dla podmiotu, od którego pochodzą środki finansowe, lub przeciwko pozwanemu, od którego podmiot, od którego pochodzą środki finansowe, jest zależny. W przypadku potwierdzenia którejkolwiek z tych okoliczności sąd lub organ administracyjny powinien być uprawniony do nakazania upoważnionemu podmiotowi odmówienia przyjęcia danych środków finansowych oraz w stosownych przypadkach do odrzucenia legitymacji upoważnionego podmiotu w określonym przypadku.
(25)  Upoważnione podmioty przedstawicielskie powinny zapewnić pełną przejrzystość w odniesieniu do źródła finansowania swojej działalności ogólnie oraz w związku z finansowaniem konkretnego powództwa przedstawicielskiego o rekompensatę, aby umożliwić sądom i organom administracyjnym ocenę, czy nie ma konfliktu interesów pomiędzy osobą trzecią uczestniczącą w finansowaniu a upoważnionym podmiotem i aby uniknąć ryzyka nadużywania drogi sądowej oraz ocenić, czy upoważniony podmiot posiada wystarczające środki do reprezentowania najlepszych interesów zainteresowanych konsumentów oraz pokrycia wszystkich niezbędnych kosztów prawnych w razie przegrania powództwa. Informacje, których upoważniony podmiot udziela sądowi lub organowi administracyjnemu nadzorującemu powództwo przedstawicielskie na najwcześniejszym etapie postępowania, powinny umożliwiać mu ocenę, czy jakakolwiek osoba trzecia może wywierać wpływ na decyzje proceduralne upoważnionego podmiotu ogólnie i w kontekście powództwa przedstawicielskiego, w tym w zakresie ugód, i czy finansuje powództwo przedstawicielskie o rekompensatę skierowane przeciwko pozwanemu, który jest konkurentem dla podmiotu, od którego pochodzą środki finansowe, lub przeciwko pozwanemu, od którego podmiot, od którego pochodzą środki finansowe, jest zależny. W przypadku potwierdzenia którejkolwiek z tych okoliczności sąd lub organ administracyjny musi być uprawniony do nakazania upoważnionemu podmiotowi odmówienia przyjęcia danych środków finansowych oraz w stosownych przypadkach do odrzucenia legitymacji upoważnionego podmiotu w określonym przypadku. Państwa członkowskie powinny uniemożliwiać kancelariom prawnym ustanawianie upoważnionych podmiotów przedstawicielskich. Finansowanie pośrednie powództwa poprzez darowizny, w tym darowizny przedsiębiorców w ramach inicjatyw w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, kwalifikuje się do finansowania przez osoby trzecie, pod warunkiem że spełnia wymogi przejrzystości, niezależności i braku konfliktu interesów wymienione w art. 4 i art. 7.
Poprawka 19
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 26
(26)  Przed wytoczeniem powództwa przedstawicielskiego oraz na dowolnym etapie powództwa przedstawicielskiego powinno się zachęcać do zawierania zbiorowych ugód pozasądowych mających na celu zapewnienie rekompensaty poszkodowanym konsumentom.
(26)  Przed wytoczeniem powództwa przedstawicielskiego oraz na dowolnym etapie powództwa przedstawicielskiego powinno się zachęcać do zawierania zbiorowych ugód pozasądowych, jak np. mediacji, mających na celu zapewnienie rekompensaty poszkodowanym konsumentom.
Poprawka 20
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 27
(27)  Państwa członkowskie mogą wprowadzić przepis, zgodnie z którym upoważniony podmiot i przedsiębiorca zawierający ugodę w sprawie rekompensaty dla konsumentów, których dotyczy domniemana nielegalna praktyka tego przedsiębiorcy, mogą wspólnie wystąpić do sądu lub organu administracyjnego o zatwierdzenie tej ugody. Taki wniosek powinien zostać przyjęty przez sąd lub organ administracyjny tylko wtedy, jeżeli w sprawie tej samej praktyki nie toczy się inne postępowanie z powództwa przedstawicielskiego. Właściwy sąd lub organ administracyjny zatwierdzający taką ugodę zbiorową musi wziąć pod uwagę interesy i prawa wszystkich zainteresowanych stron, w tym indywidualnych konsumentów. Zainteresowani indywidualni konsumenci powinni mieć możliwość akceptacji lub odrzucenia związania się taką ugodą.
(27)  Państwa członkowskie mogą wprowadzić przepis, zgodnie z którym upoważniony podmiot i przedsiębiorca zawierający ugodę w sprawie rekompensaty dla konsumentów, których dotyczy domniemana nielegalna praktyka tego przedsiębiorcy, mogą wspólnie wystąpić do sądu lub organu administracyjnego o zatwierdzenie tej ugody. Taki wniosek powinien zostać przyjęty przez sąd lub organ administracyjny tylko wtedy, jeżeli w sprawie tej samej praktyki nie toczy się inne postępowanie z powództwa przedstawicielskiego. Właściwy sąd lub organ administracyjny zatwierdzający taką ugodę zbiorową musi wziąć pod uwagę interesy i prawa wszystkich zainteresowanych stron, w tym indywidualnych konsumentów. Ugody powinny być ostateczne i wiążące dla wszystkich stron.
Poprawka 21
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 29
(29)   W celu ułatwienia indywidualnym konsumentom dochodzenia rekompensaty w oparciu o decyzje deklaratoryjne kończące postępowanie w sprawie, które to decyzje dotyczą odpowiedzialności przedsiębiorcy w stosunku do konsumentów poszkodowanych w wyniku naruszenia wydane w ramach powództwa przedstawicielskiego, sąd lub organ administracyjny, który wydał decyzję, powinien być uprawniony do zażądania od uprawnionego podmiotu i przedsiębiorcy zawarcia ugody zbiorowej.
skreśla się
Poprawka 22
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 30
(30)  Jakakolwiek ugoda pozasądowa zawarta w kontekście powództwa przedstawicielskiego lub w oparciu o decyzję deklaratoryjną kończącą postępowanie w sprawie powinna być zatwierdzona przez właściwy sąd lub organ administracyjny w celu zapewnienia jej legalności i uczciwości, z uwzględnieniem interesów i praw wszystkich zainteresowanych stron. Zainteresowani indywidualni konsumenci powinni mieć możliwość akceptacji lub odrzucenia związania się taką ugodą.
(30)  Jakakolwiek ugoda pozasądowa zawarta w kontekście powództwa przedstawicielskiego kończącą postępowanie w sprawie powinna być zatwierdzona przez właściwy sąd lub organ administracyjny w celu zapewnienia jej legalności i uczciwości, z uwzględnieniem interesów i praw wszystkich zainteresowanych stron. Ugody są wiążące dla wszystkich stron, z zastrzeżeniem wszelkich dodatkowych praw do dochodzenia roszczeń, które mogą przysługiwać zainteresowanym konsumentom zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym.
Poprawka 23
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 32
(32)  Aby zapewnić ich skuteczność, informacje powinny być odpowiednie i proporcjonalne do okoliczności sprawy. Przedsiębiorca naruszający przepisy powinien odpowiednio poinformować wszystkich zainteresowanych konsumentów o nakazie zaprzestania szkodliwych praktyk oraz nakazie rekompensaty kończących postępowanie w sprawie wydanych w ramach powództwa przedstawicielskiego, jak i ugodzie zatwierdzonej przez sąd lub organ administracyjny. Takich informacji można udzielić na przykład na stronie internetowej przedsiębiorcy, w mediach społecznościowych, na internetowych platformach handlowych lub w popularnych gazetach, w tym tych, których dystrybucję przeprowadza się wyłącznie za pośrednictwem elektronicznych środków komunikacji. Jeżeli to możliwe, konsumenci powinni być informowani indywidualnie w drodze pism elektronicznych oraz papierowych. Na stosowne żądanie informacje te powinny być przekazane w formatach dostępnych dla osób niepełnosprawnych.
(32)  Aby zapewnić ich skuteczność, informacje powinny być odpowiednie i proporcjonalne do okoliczności sprawy. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby sąd lub organ administracyjny mógł wymagać od strony, która przegrała, odpowiedniego poinformowania wszystkich zainteresowanych konsumentów o decyzji w sprawie szkodliwych praktyk oraz rekompensaty kończącej postępowanie w sprawie wydanej w ramach powództwa przedstawicielskiego, a od obu stron – w przypadku ugody zatwierdzonej przez sąd lub organ administracyjny. Takich informacji można udzielić na przykład na stronie internetowej, w mediach społecznościowych, na internetowych platformach handlowych lub w popularnych gazetach, w tym tych, których dystrybucję przeprowadza się wyłącznie za pośrednictwem elektronicznych środków komunikacji. Na stosowne żądanie informacje te powinny być przekazane w formatach dostępnych dla osób niepełnosprawnych. Koszty informowania konsumentów ponosi strona przegrywająca.
Poprawka 24
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 32 a (nowy)
(32a)   Należy zachęcać państwa członkowskie do utworzenia bezpłatnego krajowego rejestru powództw przedstawicielskich, co mogłoby jeszcze bardziej zwiększyć wymogi w zakresie przejrzystości.
Poprawka 25
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 33
(33)  W celu zwiększenia pewności prawa, uniknięcia niespójności w stosowaniu prawa Unii i zwiększenia skuteczności oraz efektywności proceduralnej powództw przedstawicielskich i możliwych powództw następczych o rekompensatę stwierdzenie naruszenia ustalonego w decyzji kończącej postępowanie w sprawie, w tym w nakazie zaprzestania szkodliwych praktyk kończącym postępowanie w sprawie wydanym na mocy niniejszej dyrektywy, wydanej przez organ administracyjny lub sąd, nie powinno być przedmiotem kolejnych powództw związanych z tym samym naruszeniem przez tego samego przedsiębiorcę w odniesieniu do charakteru naruszenia oraz jego przedmiotowego, podmiotowego, czasowego i terytorialnego zakresu stosowania ustanowionego w tej decyzji kończącej postępowanie w sprawie. W przypadku gdy powództwo, w którym dochodzi się zastosowania środków eliminujących utrzymujące się skutki naruszenia, w tym rekompensaty, wytaczane jest w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, w którym wydano decyzję kończącą postępowanie w sprawie stwierdzającą dane naruszenie, decyzja ta powinna stanowić domniemanie wzruszalne, że do naruszenia doszło.
(33)  W celu zwiększenia pewności prawa, uniknięcia niespójności w stosowaniu prawa Unii i zwiększenia skuteczności oraz efektywności proceduralnej powództw przedstawicielskich i możliwych powództw następczych o rekompensatę, stwierdzenie naruszenia lub braku naruszenia ustalonego w decyzji kończącej postępowanie w sprawie, w tym w nakazie zaprzestania szkodliwych praktyk kończącym postępowanie w sprawie wydanym na mocy niniejszej dyrektywy, wydanej przez organ administracyjny lub sąd, powinno być wiążące dla wszystkich stron, które uczestniczyły w powództwie przedstawicielskim. Decyzja kończąca postępowanie powinna pozostawać bez uszczerbku dla wszelkich dodatkowych praw do dochodzenia roszczeń, które mogą przysługiwać zainteresowanym konsumentom zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym. Odszkodowanie uzyskane w drodze ugody powinno być również wiążące w sprawach dotyczących tej samej praktyki, tego samego przedsiębiorcy i tego samego konsumenta. W przypadku gdy powództwo, w którym dochodzi się zastosowania środków eliminujących utrzymujące się skutki naruszenia, w tym rekompensaty, wytaczane jest w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, w którym wydano decyzję kończącą postępowanie w sprawie stwierdzającą dane naruszenie lub jego brak, decyzja ta powinna stanowić dowód, że do naruszenia doszło lub nie w powiązanych sprawach. Państwa członkowskie zapewniają, aby ostateczna decyzja sądu jednego państwa członkowskiego stwierdzająca istnienie lub brak naruszenia w odniesieniu do wszelkich innych działań mających na celu dochodzenie roszczeń przed ich sądami krajowymi w innym państwie członkowskim przeciwko temu samemu przedsiębiorcy za to samo naruszenie przepisów uznawana była za domniemanie wzruszalne.
Poprawka 26
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 35
(35)  Powództwa o rekompensatę na podstawie stwierdzenia naruszenia w drodze kończącego postępowanie w sprawie nakazu zaprzestania szkodliwych praktyk lub kończącej postępowanie w sprawie decyzji deklaratoryjnej dotyczącej odpowiedzialności przedsiębiorcy wobec poszkodowanych konsumentów na mocy niniejszej dyrektywy nie powinny być utrudniane przepisami krajowymi lub terminami przedawnienia. Wystąpienie z powództwem przedstawicielskim skutkuje zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminów przedawnienia dla jakichkolwiek powództw o rekompensatę dla konsumentów, których dotyczy powództwo.
(35)  Powództwa o rekompensatę na podstawie stwierdzenia naruszenia w drodze kończącego postępowanie w sprawie nakazu zaprzestania szkodliwych praktyk dotyczącego odpowiedzialności przedsiębiorcy wobec poszkodowanych konsumentów na mocy niniejszej dyrektywy nie powinny być utrudniane przepisami krajowymi lub terminami przedawnienia. Wystąpienie z powództwem przedstawicielskim skutkuje zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminów przedawnienia dla jakichkolwiek powództw o rekompensatę dla konsumentów, których dotyczy powództwo.
Poprawka 27
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 39
(39)  Biorąc pod uwagę fakt, że powództwa przedstawicielskie służą realizacji celu w interesie publicznym poprzez ochronę zbiorowych interesów konsumentów, państwa członkowskie powinny zapewnić, by upoważnione podmioty nie rezygnowały z wytaczania powództw przedstawicielskich na mocy niniejszej dyrektywy ze względu na koszty związane z postępowaniem.
(39)  Biorąc pod uwagę fakt, że powództwa przedstawicielskie służą realizacji celu w interesie publicznym poprzez ochronę zbiorowych interesów konsumentów, państwa członkowskie powinny zapewnić, by upoważnione podmioty przedstawicielskie nie rezygnowały z wytaczania powództw przedstawicielskich na mocy niniejszej dyrektywy ze względu na koszty związane z postępowaniem. Jednakże, z zastrzeżeniem odpowiednich warunków określonych w przepisach krajowych, powinno pozostawać to bez uszczerbku dla faktu, że strona, która przegrała powództwo przedstawicielskie, zwraca niezbędne koszty prawne poniesione przez stronę wygrywającą (zasada „przegrywający płaci”). Sąd lub organ administracyjny nie powinien jednak zasądzać od strony przegrywającej kosztów, które były zbędne lub nieproporcjonalne do wartości przedmiotu sporu.
Poprawka 28
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 39 a (nowy)
(39a)   Państwa członkowskie powinny zapewnić, by unikać wypłacania honorarium za pomyślny wynik sprawy oraz by wynagrodzenia prawników i metoda ich obliczania nie stanowiły zachęty do prowadzenia postępowań sądowych, które są zbędne z punktu widzenia interesów konsumentów lub którejkolwiek z zainteresowanych stron i uniemożliwiłyby konsumentom pełne korzystanie z powództwa przedstawicielskiego. Państwa członkowskie, które zezwalają na wypłatę honorariów w przypadku wygrania sprawy, powinny zapewniać, by takie opłaty nie uniemożliwiały uzyskania pełnego odszkodowania przez konsumentów.
Poprawka 29
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 40
(40)  Współpraca i wymiana informacji między upoważnionymi podmiotami z poszczególnych państw członkowskich okazała się użyteczna w przypadku naruszeń transgranicznych. Konieczne jest kontynuowanie środków do budowania potencjału oraz rozszerzanie współpracy na większą liczbę upoważnionych podmiotów w całej Unii w celu zwiększenia wykorzystania powództw przedstawicielskich o konsekwencjach transgranicznych.
(40)  Współpraca i wymiana informacji, dobrych praktyk i doświadczeń między upoważnionymi podmiotami przedstawicielskimi z poszczególnych państw członkowskich okazała się użyteczna w przypadku naruszeń transgranicznych. Konieczne jest kontynuowanie środków do budowania potencjału oraz rozszerzanie współpracy na większą liczbę upoważnionych podmiotów przedstawicielskich w całej Unii w celu zwiększenia wykorzystania powództw przedstawicielskich o konsekwencjach transgranicznych.
Poprawka 30
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 41 a (nowy)
(41a)   W celu zbadania możliwości ustanowienia na szczeblu Unii procedury dla transgranicznych powództw przedstawicielskich Komisja powinna ocenić możliwość powołania Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich ds. zbiorowego dochodzenia roszczeń.
Poprawka 31
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1
1.  W niniejszej dyrektywie określono uregulowania umożliwiające upoważnionym podmiotom dochodzenie roszczeń w drodze powództw przedstawicielskich mających na celu ochronę zbiorowych interesów konsumentów, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiednich zabezpieczeń służących uniknięciu nadużywania drogi sądowej.
1.  W niniejszej dyrektywie określono uregulowania umożliwiające upoważnionym podmiotom przedstawicielskim dochodzenie roszczeń w drodze powództw przedstawicielskich mających na celu ochronę zbiorowych interesów konsumentów, a co za tym idzie w szczególności osiągnięcie i zapewnienie wysokiego poziomu ochrony i dostępu do wymiaru sprawiedliwości, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiednich zabezpieczeń służących uniknięciu nadużywania drogi sądowej.
Poprawka 32
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 2
2.  Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla państw członkowskich do przyjęcia lub utrzymania w mocy przepisów przewidujących przyznanie upoważnionym podmiotom lub innym osobom innych środków proceduralnych do wnoszenia powództw mających na celu ochronę zbiorowych interesów konsumentów na poziomie krajowym.
2.  Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla państw członkowskich do przyjęcia lub utrzymania w mocy przepisów przewidujących przyznanie upoważnionym podmiotom przedstawicielskim lub organom publicznym innych środków proceduralnych do wnoszenia powództw mających na celu ochronę zbiorowych interesów konsumentów na poziomie krajowym. Wdrożenie niniejszej dyrektywy w żadnym wypadku nie stanowi podstawy do ograniczenia ochrony konsumentów w dziedzinach objętych zakresem prawa Unii.
Poprawka 33
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 2 – ustęp 1
1.  Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do powództw przedstawicielskich wytaczanych w celu zwalczenia naruszeń przepisów prawa Unii wymienionych w załączniku I dokonywanych przez przedsiębiorców, które szkodzą lub mogą szkodzić zbiorowym interesom konsumentów. Ma ona zastosowanie do naruszeń krajowych i transgranicznych, w tym w przypadku gdy naruszeń zaprzestano przed rozpoczęciem postępowania z powództwa przedstawicielskiego lub przed zakończeniem takiego postępowania.
1.  Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do powództw przedstawicielskich wytaczanych w celu zwalczenia mających znaczny wpływ na konsumentów naruszeń przepisów prawa Unii wymienionych w załączniku I dokonywanych przez przedsiębiorców, i które to powództwa chronią zbiorowe interesy konsumentów. Ma ona zastosowanie do naruszeń krajowych i transgranicznych, w tym w przypadku gdy naruszeń zaprzestano przed rozpoczęciem postępowania z powództwa przedstawicielskiego lub przed zakończeniem takiego postępowania.
Poprawka 34
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 2 – ustęp 3
3.  Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla unijnych przepisów w dziedzinie prawa prywatnego międzynarodowego, zwłaszcza przepisów dotyczących jurysdykcji sądów oraz prawa właściwego.
3.  Niniejsza dyrektywa pozostaje nie narusza unijnych przepisów w dziedzinie prawa prywatnego międzynarodowego, zwłaszcza przepisów dotyczących jurysdykcji sądów, uznawania i wykonywania wyroków w sprawach cywilnych i handlowych oraz przepisów dotyczących prawa właściwego dla zobowiązań umownych i pozaumownych, które mają zastosowanie do powództw przedstawicielskich określonych w niniejszej dyrektywie.
Poprawka 35
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 2 – ustęp 3 a (nowy)
3a.  Niniejsza dyrektywa nie narusza innych form mechanizmów odwoławczych przewidzianych w prawie krajowym.
Poprawka 36
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 2 – ustęp 3 b (nowy)
3b.  Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i Europejskiej konwencji praw człowieka, a w szczególności z prawem do sprawiedliwego i bezstronnego procesu sądowego oraz prawem do skutecznego środka prawnego.
Poprawka 37
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – akapit 1 – punkt 1 a (nowy)
1a)  „organizacja konsumencka” oznacza każdą grupę, której celem jest ochrona interesów konsumentów przed nielegalnymi działaniami lub zaniechaniami przedsiębiorców;
Poprawka 38
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – akapit 1 – punkt 2
2)  „przedsiębiorca” oznacza osobę fizyczną lub prawną – niezależnie od tego, czy jest to podmiot prywatny czy publiczny – która działa, w tym za pośrednictwem innej osoby działającej w jej imieniu lub na jej rzecz, w celach związanych z jej działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub wykonywaniem wolnego zawodu;
2)  „przedsiębiorca” oznacza osobę fizyczną lub prawną – niezależnie od tego, czy jest to podmiot prywatny czy publiczny – która działa w charakterze cywilnym zgodnie z przepisami prawa cywilnego, w tym za pośrednictwem innej osoby działającej w jej imieniu lub na jej rzecz, w celach związanych z jej działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub wykonywaniem wolnego zawodu;
Poprawka 39
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – akapit 1 – punkt 3
3)  „zbiorowe interesy konsumentów” oznaczają interesy pewnej liczby konsumentów;
3)  „zbiorowe interesy konsumentów” oznaczają interesy pewnej liczby konsumentów lub osób, których dane dotyczą w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2016/679 (ogólne rozporządzenie o ochronie danych);
Poprawka 40
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – akapit 1 – punkt 6 a (nowy)
6a)  „prawo konsumenckie” oznacza prawo Unii i prawo krajowe przyjęte w celu ochrony konsumentów;
Poprawka 41
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – nagłówek
Upoważnione podmioty
Upoważnione podmioty przedstawicielskie
Poprawka 42
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 1 – akapit 2 – wprowadzenie
Państwa członkowskie lub ich sądy wyznaczają na swoim terytorium co najmniej jeden upoważniony podmiot przedstawicielski do celów wytaczania powództw przedstawicielskich w rozumieniu art. 3 ust. 4.
Państwa członkowskie wyznaczają dany podmiot na upoważniony podmiot, jeżeli spełnia on następujące kryteria:
Państwa członkowskie wyznaczają dany podmiot na upoważniony podmiot przedstawicielski, jeżeli spełnia on wszystkie następujące kryteria:
Poprawka 43
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 1 – akapit 2 – litera b
b)  ma uzasadniony interes w zapewnieniu przestrzegania przepisów prawa Unii objętych zakresem niniejszej dyrektywy;
b)  jego statut lub inny odpowiedni dokument dotyczący zarządzania oraz jego ciągła działalność na rzecz obrony i ochrony konsumentów dowodzą posiadania uzasadnionego interesu w zapewnieniu przestrzegania przepisów prawa Unii objętych zakresem niniejszej dyrektywy;
Poprawka 44
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 1 – akapit 2 – litera c a (nowa)
ca)  działa w sposób niezależny od innych podmiotów lub osób innych niż konsumenci, które mogą mieć interes gospodarczy związany z wynikiem powództw przedstawicielskich, zwłaszcza podmiotów rynkowych;
Poprawka 45
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 1 – akapit 2 – litera c b (nowa)
cb)  nie zawiera porozumień finansowych ze skarżącymi kancelariami prawnymi poza zwykłą umową o świadczenie usług;
Poprawka 46
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 1 – akapit 2 – litera c c (nowa)
cc)  ustanowił wewnętrzne procedury służące zapobieganiu konfliktowi interesów między nim samym a osobami uczestniczącymi w jego finansowaniu;
Poprawka 47
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 1 – akapit 3
Państwa członkowskie stanowią przepisy przewidujące, że upoważnione podmioty przedstawicielskie ujawniają publicznie, za pomocą odpowiednich środków, np. na swojej stronie internetowej przy użyciu prostego i zrozumiałego języka, sposób ich finansowania, strukturę organizacyjną i strukturę zarządzania, cel i metody pracy, a także działalność.
Państwa członkowskie dokonują regularnej oceny, czy upoważniony podmiot wciąż spełnia powyższe kryteria. Państwa członkowskie zapewniają, by upoważnione podmioty traciły swój status na mocy niniejszej dyrektywy, jeżeli przestaną spełniać przynajmniej jedno kryterium wymienione w ust.1.
Państwa członkowskie dokonują regularnej oceny, czy upoważniony podmiot przedstawicielski wciąż spełnia powyższe kryteria. Państwa członkowskie zapewniają, by upoważnione podmioty przedstawicielskie traciły swój status na mocy niniejszej dyrektywy, jeżeli przestaną spełniać przynajmniej jedno kryterium wymienione w ust.1.
Państwa członkowskie sporządzają wykaz podmiotów przedstawicielskich spełniających kryteria wymienione w ust. 1 i podają go do wiadomości publicznej. Przekazują wykaz Komisji i uaktualniają go w razie potrzeby.
Komisja publikuje wykaz podmiotów przedstawicielskich otrzymany od państw członkowskich na publicznie dostępnym portalu internetowym.
Poprawka 48
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 1 a (nowy)
1a.  Państwa członkowskie mogą postanowić, że organy publiczne już wyznaczone przed wejściem w życie niniejszej dyrektywy zgodnie z prawem krajowym nadal kwalifikują się do uzyskania statusu podmiotu przedstawicielskiego w rozumieniu niniejszego artykułu.
Poprawka 49
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 2
2.  Państwa członkowskie mogą wyznaczyć upoważniony podmiot doraźnie do konkretnego powództwa przedstawicielskiego, na jego wniosek, jeśli spełnia kryteria, o których mowa w ust. 1.
skreśla się
Poprawka 50
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 3
3.  Państwa członkowskie zapewniają, by zwłaszcza organizacje konsumenckie i niezależne instytucje publiczne były uprawnione do uzyskania statusu upoważnionego podmiotu. Na upoważnione podmioty państwa członkowskie mogą wyznaczyć organizacje konsumenckie reprezentujące członków z więcej niż jednego państwa członkowskiego.
3.  Państwa członkowskie zapewniają, by organizacje konsumenckie spełniające kryteria wymienione w ust. 1 oraz organy publiczne były uprawnione do uzyskania statusu upoważnionego podmiotu przedstawicielskiego. Na upoważnione podmioty przedstawicielskie państwa członkowskie mogą wyznaczyć organizacje konsumenckie reprezentujące członków z więcej niż jednego państwa członkowskiego.
Poprawka 51
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 4
4.  Państwa członkowskie mogą wydawać przepisy określające, które upoważnione podmioty mogą dochodzić wszystkich ze środków, o których mowa w art. 5 i 6, oraz które upoważnione podmioty mogą dochodzić tylko jednego lub więcej z tych środków.
skreśla się
Poprawka 52
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 5
5.  Spełnianie kryteriów, o których mowa w ust. 1, przez upoważniony podmiot pozostaje bez uszczerbku dla prawa sądu lub organu administracyjnego do zbadania, czy cele tego upoważnionego podmiotu uzasadniają wystąpienie z powództwem w określonym przypadku, zgodnie z art. 5 ust. 1.
5.  Spełnianie kryteriów, o których mowa w ust. 1, przez upoważniony podmiot pozostaje bez uszczerbku dla obowiązku sądu lub organu administracyjnego do zbadania, czy cele tego upoważnionego podmiotu uzasadniają wystąpienie z powództwem w określonym przypadku, zgodnie z art. 4 i art. 5 ust. 1.
Poprawka 53
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 1
1.  Państwa członkowskie zapewniają, by powództwa przedstawicielskie przed krajowymi sądami lub organami administracyjnymi mogły być wytaczane przez upoważnione podmioty, pod warunkiem że istnieje bezpośredni związek pomiędzy głównymi celami działalności tego podmiotu a uprawnieniami przyznanymi na mocy prawa Unii, których naruszenie zarzuca się w wytaczanym powództwie.
1.  Państwa członkowskie zapewniają, by powództwa przedstawicielskie przed krajowymi sądami lub organami administracyjnymi mogły być wytaczane wyłącznie przez upoważnione podmioty przedstawicielskie wyznaczone zgodnie z art. 4 ust. 1, pod warunkiem że istnieje bezpośredni związek pomiędzy głównymi celami działalności tego podmiotu a uprawnieniami przyznanymi na mocy prawa Unii, których naruszenie zarzuca się w wytaczanym powództwie.
Upoważnione podmioty przedstawicielskie mogą wybrać dowolną procedurę dostępną na mocy prawa krajowego lub unijnego, zapewniającą wyższy poziom ochrony zbiorowych interesów konsumentów.
Państwa członkowskie zapewniają, aby żadne inne toczące się powództwo nie było wytaczane przed sądem lub organem administracyjnym państwa członkowskiego w odniesieniu do tej samej praktyki, tego samego przedsiębiorstwa i tych samych konsumentów.
Poprawka 54
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 2 – akapit 1 – wprowadzenie
Państwa członkowskie zapewniają, by upoważnione podmioty były uprawnione do wytaczania powództw przedstawicielskich, w których dochodzi się następujących środków:
Państwa członkowskie zapewniają, by upoważnione podmioty przedstawicielskie, w tym organy publiczne, które zostały wyznaczone z wyprzedzeniem, były uprawnione do wytaczania powództw przedstawicielskich, w których dochodzi się następujących środków:
Poprawka 55
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 2 – akapit 2
Aby dochodzić wydania nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk, upoważnione podmioty zobowiązane są do uzyskania upoważnienia od indywidualnych zainteresowanych konsumentów lub do przedstawienia dowodu rzeczywistej straty lub szkody poniesionej przez zainteresowanych konsumentów bądź zamiaru lub zaniedbania ze strony przedsiębiorcy.
Aby dochodzić wydania nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk, upoważnione podmioty przedstawicielskie zobowiązane są do uzyskania upoważnienia od indywidualnych zainteresowanych konsumentów i do przedstawienia dowodu rzeczywistej straty lub szkody poniesionej przez zainteresowanych konsumentów bądź zamiaru lub zaniedbania ze strony przedsiębiorcy.
Poprawka 56
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 2 – akapit 2 – litera a
a)  nakazu zaprzestania szkodliwych praktyk jako środka tymczasowego w celu powstrzymania praktyki lub, jeżeli praktyki jeszcze nie zastosowano, jednak jej wystąpienie jest nieuchronne – zakazania jej;
a)  nakazu zaprzestania szkodliwych praktyk jako środka tymczasowego w celu powstrzymania nielegalnej praktyki lub, jeżeli praktyki jeszcze nie zastosowano, jednak jej wystąpienie jest nieuchronne – zakazania jej;
Poprawka 57
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 3
3.  Państwa członkowskie zapewniają, by upoważnione podmioty były uprawnione do wytaczania powództw przedstawicielskich, w których dochodzi się zastosowania środków eliminujących utrzymujące się skutki naruszenia. Środków tych dochodzi się w oparciu o decyzję kończącą postępowanie w sprawie stwierdzającą, że dana praktyka stanowi naruszenie prawa Unii wymienione w załączniku I, szkodzące zbiorowym interesom konsumentów, w tym o kończący postępowanie w sprawie nakaz zaprzestania szkodliwych praktyk, o którym mowa w ust. 2 lit. b).
3.  Państwa członkowskie zapewniają, by upoważnione podmioty przedstawicielskie były uprawnione do wytaczania powództw przedstawicielskich, w których dochodzi się zastosowania środków eliminujących utrzymujące się skutki naruszenia.
Poprawka 58
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 4
4.  Bez uszczerbku dla art. 4 ust. 4 państwa członkowskie zapewniają, by upoważnione podmioty miały możliwość dochodzenia środków eliminujących utrzymujące się skutki naruszenia wraz ze środkami, o których mowa w ust. 2, w ramach jednego powództwa przedstawicielskiego.
skreśla się
Poprawka 59
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 a (nowy)
Artykuł 5a
Rejestr powództw w ramach zbiorowego dochodzenia roszczeń
1.  Państwa członkowskie mogą ustanowić krajowy rejestr powództw przedstawicielskich, który jest dostępny bezpłatnie każdej zainteresowanej osobie za pośrednictwem środków elektronicznych lub w inny sposób.
2.  Strony internetowe publikujące rejestry zapewniają dostęp do wyczerpujących i obiektywnych informacji na temat dostępnych metod uzyskiwania odszkodowań, w tym metod pozasądowych, jak również toczących się powództw przedstawicielskich.
3.  Krajowe rejestry są wzajemnie powiązane. Zastosowanie ma art. 35 rozporządzenia (UE) 2017/2394.
Poprawka 60
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 1 – akapit 1
1.  Dla celów art. 5 ust. 3 państwa członkowskie zapewniają, by upoważnione podmioty miały prawo do wytaczania powództw przedstawicielskich o wydanie nakazu rekompensaty zobowiązującego przedsiębiorcę do zapewnienia między innymi odszkodowania, naprawy, wymiany, obniżenia ceny, rozwiązania umowy lub zwrotu poniesionych kosztów, w zależności od przypadku. Dane państwo członkowskie może wymagać upoważnienia ze strony indywidualnych zainteresowanych konsumentów przed wydaniem decyzji deklaratoryjnej lub nakazu rekompensaty.
1.  Dla celów art. 5 ust. 3 państwa członkowskie zapewniają, by upoważnione podmioty przedstawicielskie miały prawo do wytaczania powództw przedstawicielskich o wydanie nakazu rekompensaty zobowiązującego przedsiębiorcę do zapewnienia między innymi odszkodowania, naprawy, wymiany, obniżenia ceny, rozwiązania umowy lub zwrotu poniesionych kosztów, w zależności od przypadku. Dane państwo członkowskie może, lecz nie musi, wymagać upoważnienia ze strony indywidualnych zainteresowanych konsumentów przed wydaniem nakazu rekompensaty.
Poprawka 61
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 1 – akapit 1 a (nowy)
1a.  Jeżeli państwo członkowskie nie wymaga upoważnienia indywidualnego konsumenta w celu przyłączenia się do powództwa przedstawicielskiego, zezwala ono jednak osobom niemającym zwykłego pobytu w państwie członkowskim, w którym toczy się postępowanie sądowe, na udział w powództwie przedstawicielskim, jeżeli udzieliły one wyraźnego upoważnienia w celu przyłączenia się do powództwa przedstawicielskiego w stosownym terminie.
Poprawka 62
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 1 – akapit 2
Upoważnione podmioty udzielają wystarczających informacji zgodnie z wymaganiami prawa krajowego w celu wsparcia powództwa, z uwzględnieniem opisu grupy konsumentów, których dotyczy powództwo oraz kwestii w zakresie stanu faktycznego i prawnego, które mają być rozstrzygnięte.
Upoważnione podmioty przedstawicielskie udzielają wszelkich koniecznych informacji zgodnie z wymaganiami prawa krajowego w celu wsparcia powództwa, z uwzględnieniem opisu grupy konsumentów, których dotyczy powództwo oraz kwestii w zakresie stanu faktycznego i prawnego, które mają być rozstrzygnięte.
Poprawka 63
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2
2.  Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie mogą upoważnić sąd lub organ administracyjny do wydania zamiast nakazu rekompensaty decyzji deklaratoryjnej w sprawie odpowiedzialności przedsiębiorcy w stosunku do konsumentów poszkodowanych w wyniku naruszenia prawa Unii wymienionego w załączniku I w należycie uzasadnionych przypadkach, w których ze względu na cechy charakterystyczne indywidualnej szkody wyrządzonej zainteresowanym konsumentom określenie ilościowe indywidualnej rekompensaty jest złożone.
skreśla się
Poprawka 64
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 3
3.  Ust. 2 nie ma zastosowania do:
skreśla się
a)  konsumentów poszkodowanych w wyniku naruszenia, których można zidentyfikować i ponieśli oni porównywalną szkodę w wyniku tej samej praktyki w odniesieniu do okresu czasu lub zakupu. W takich przypadkach wymaganie upoważnienia ze strony indywidualnych zainteresowanych konsumentów nie stanowi warunku dla wytoczenia powództwa. Rekompensata powinna być skierowana do zainteresowanych konsumentów;
b)  konsumentów, którzy ponieśli stratę na tak małe kwoty, że przekazanie im rekompensaty byłoby nieproporcjonalne. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, by udzielenie upoważnienia przez indywidualnych konsumentów nie było wymagane. Rekompensata jest przeznaczona na cel publiczny służący zbiorowym interesom konsumentów.
Poprawka 65
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 4
4.  Rekompensata uzyskana w drodze kończącej postępowanie w sprawie decyzji zgodnie z ust. 1, 2 i 3 pozostaje bez uszczerbku dla jakichkolwiek dodatkowych praw do dochodzenia roszczeń, które mogą przysługiwać zainteresowanym konsumentom zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym.
4.  Rekompensata uzyskana w drodze kończącej postępowanie w sprawie decyzji zgodnie z ust. 1 pozostaje bez uszczerbku dla jakichkolwiek dodatkowych praw do dochodzenia roszczeń, które mogą przysługiwać zainteresowanym konsumentom zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym. Przy stosowaniu tego przepisu należy przestrzegać zasady powagi rzeczy osądzonej.
Poprawka 66
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 4 a (nowy)
4a.  Środki dochodzenia roszczeń mają na celu przyznanie konsumentom pełnego odszkodowania za poniesione straty. W przypadku gdy po uzyskaniu odszkodowania pozostaje niewykorzystana kwota, sąd podejmuje decyzję w sprawie beneficjenta tej pozostałej kwoty. Taka niewykorzystana kwota nie może zostać przekazana upoważnionemu podmiotowi przedstawicielskiemu ani przedsiębiorcy.
Poprawka 67
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 4 b (nowy)
4b.  W szczególności zakazuje się stosowania odszkodowań karnych, prowadzących do przyznania stronie występującej z roszczeniem nadmiernego odszkodowania z tytułu poniesionej szkody. Na przykład odszkodowanie przyznane poszkodowanym konsumentom w sytuacji wystąpienia szkody zbiorowej nie przekracza kwoty należnej od przedsiębiorcy zgodnie z obowiązującym prawem krajowym lub unijnym, tak aby pokryć poniesioną przez nich indywidualnie rzeczywistą szkodę.
Poprawka 68
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 7 – nagłówek
Finansowanie
Dopuszczalność powództwa przedstawicielskiego
Poprawka 69
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 7 – ustęp 1
1.  Upoważniony podmiot, który dochodzi nakazu rekompensaty, o którym mowa w art. 6 ust. 1, deklaruje na wczesnym etapie powództwa źródła finansowania wykorzystywane na swoją działalność ogólnie oraz w związku z finansowaniem powództwa. Wykazuje on, że posiada wystarczające środki finansowe do reprezentowania najlepszych interesów zainteresowanych konsumentów i do pokrycia ewentualnych kosztów w przypadku niepomyślnego zakończenia powództwa.
1.  Upoważniony podmiot przedstawicielski, który dochodzi nakazu rekompensaty, o którym mowa w art. 6 ust. 1, przedkłada sądowi lub organowi administracyjnemu na najwcześniejszym etapie powództwa pełny przegląd sytuacji finansowej, zawierający wykaz wszystkich źródeł finansowania wykorzystywanych na swoją działalność ogólnie oraz w związku z finansowaniem powództwa, w celu wykazania braku konfliktu interesów. Wykazuje on, że posiada wystarczające środki finansowe do reprezentowania najlepszych interesów zainteresowanych konsumentów i do pokrycia ewentualnych kosztów w przypadku niepomyślnego zakończenia powództwa.
Poprawka 70
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 7 – ustęp 2
2.  Państwa członkowskie zapewniają, by w przypadkach finansowania powództwa przedstawicielskiego o rekompensatę przez osobę trzecią miała ona zakaz:
2.  Powództwo przedstawicielskie może zostać uznane przez sąd krajowy za niedopuszczalne, jeżeli sąd ten stwierdzi, że finansowanie przez osobę trzecią:
Poprawka 71
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 7 – ustęp 2 – litera a
a)  wpływania na decyzje upoważnionego podmiotu w kontekście powództwa przedstawicielskiego, z uwzględnieniem ugód;
a)  będzie miało wpływ na decyzje upoważnionego podmiotu przedstawicielskiego w kontekście powództwa przedstawicielskiego, z uwzględnieniem wszczynania powództw przedstawicielskich i podejmowania decyzji w sprawie ugód;
Poprawka 72
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 7 – ustęp 3
3.  Państwa członkowskie zapewniają, by sądy i organy administracyjne były uprawnione do oceny okoliczności, o których mowa w ust. 2, i odpowiednio do nakazywania upoważnionemu podmiotowi odmowy przyjęcia danych środków finansowych oraz w stosownych przypadkach odrzucenia legitymacji upoważnionego podmiotu w określonym przypadku.
3.  Państwa członkowskie zapewniają, by sądy i organy administracyjne dokonywały oceny braku konfliktu interesów, o którym mowa w ust. 1, i okoliczności, o których mowa w ust. 2, na etapie oceny dopuszczalności powództwa przedstawicielskiego, a na późniejszym etapie podczas postępowania sądowego, jeżeli okoliczności wystąpią dopiero wtedy.
Poprawka 73
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 7 – ustęp 3 a (nowy)
3a.  Państwa członkowskie zapewniają, by sąd lub organ administracyjny był uprawniony do odrzucenia wyraźnie bezzasadnych spraw na możliwie najwcześniejszym etapie postępowania.
Poprawka 74
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 7 a (nowy)
Artykuł 7a
Zasada „przegrywający płaci”
Państwa członkowskie zapewniają, by strona przegrywająca w zbiorowym powództwie odszkodowawczym dokonała zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez stronę wygrywającą, zgodnie z warunkami przewidzianymi w prawie krajowym. Sąd lub organ administracyjny nie zasądza jednak od strony przegrywającej kosztów, które były zbędne lub nieproporcjonalne do wartości przedmiotu sporu.
Poprawka 75
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 8 – ustęp 1
1.  Państwa członkowskie mogą wprowadzić przepis, zgodnie z którym upoważniony podmiot i przedsiębiorca zawierający ugodę w sprawie rekompensaty dla konsumentów, których dotyczy domniemana nielegalna praktyka tego przedsiębiorcy, mogą wspólnie wystąpić do sądu lub organu administracyjnego o zatwierdzenie tej ugody. Taki wniosek powinien zostać przyjęty przez sąd lub organ administracyjny tylko wtedy, jeżeli w sprawie tej samej praktyki nie toczy się inne postępowanie z powództwa przedstawicielskiego przed sądem lub organem administracyjnym tego samego państwa członkowskiego dotyczące tego samego przedsiębiorcy i tej samej praktyki.
1.  Państwa członkowskie mogą wprowadzić przepis, zgodnie z którym upoważniony podmiot przedstawicielski i przedsiębiorca zawierający ugodę w sprawie rekompensaty dla konsumentów, których dotyczy domniemana nielegalna praktyka tego przedsiębiorcy, mogą wspólnie wystąpić do sądu lub organu administracyjnego o zatwierdzenie tej ugody.
Poprawka 76
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 8 – ustęp 6
6.  Zainteresowani indywidualni konsumenci mają możliwość akceptacji lub odmowy związania się ugodami, o których mowa w ust. 1, 2 i 3. Rekompensata uzyskana w drodze zatwierdzonej ugody zgodnie z ust. 4 pozostaje bez uszczerbku dla jakichkolwiek dodatkowych praw do rekompensaty, które mogą przysługiwać zainteresowanym konsumentom zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym.
6.  Rekompensata uzyskana w drodze zatwierdzonej ugody zgodnie z ust. 4 jest wiążąca dla wszystkich stron i nie narusza jakichkolwiek dodatkowych praw do rekompensaty, które mogą przysługiwać zainteresowanym konsumentom zgodnie z prawem Unii lub prawem krajowym.
Poprawka 77
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp -1 (nowy)
-1 Państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty przedstawicielskie:
a)  informowały konsumentów o zarzucanym naruszeniu praw przyznanych na mocy prawa Unii oraz o zamiarze wydania nakazu zaprzestania szkodliwych praktyk lub o wytoczeniu powództwa o odszkodowanie,
b)  wyjaśniały zainteresowanym konsumentom już wcześniej możliwość przystąpienia do powództwa w celu zagwarantowania, że przechowywane są odpowiednie dokumenty i inne informacje niezbędne w związku z powództwem,
c)  w stosownym przypadku informowały o kolejnych krokach i potencjalnych skutkach prawnych.
Poprawka 78
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 1
1.  Państwa członkowskie zapewniają, by sąd lub organ administracyjny wymagał od przedsiębiorcy naruszającego przepisy informowania zainteresowanych konsumentów na własny koszt o decyzjach ostatecznych ustalających środki, o których mowa w art. 5 i 6, oraz zatwierdzonych ugodach, o których mowa w art. 8, w sposób odpowiedni do okoliczności sprawy i w określonych terminach, w tym w stosownych przypadkach poprzez indywidualne powiadomienie wszystkich zainteresowanych konsumentów.
1.  W przypadku gdy ugoda lub kończąca postępowanie w sprawie decyzja niesie korzyści konsumentom, którzy mogą być tego nieświadomi, państwa członkowskie zapewniają, by sąd lub organ administracyjny wymagał od strony, która przegrała, bądź obu stron w przypadku ugody, informowania zainteresowanych konsumentów na własny koszt o decyzjach ostatecznych ustalających środki, o których mowa w art. 5 i 6, oraz zatwierdzonych ugodach, o których mowa w art. 8, w sposób odpowiedni do okoliczności sprawy i w określonych terminach. Państwa członkowskie mogą postanowić, że obowiązek informowania można wypełnić za pośrednictwem publicznie i łatwo dostępnej strony internetowej.
Poprawka 79
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 1 a (nowy)
1a.  Strona przegrywająca ponosi koszty informowania konsumenta zgodnie z zasadą określoną w art. 7.
Poprawka 80
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 2
2.  Informacje, o których mowa w ust. 1, przekazane są zrozumiałym językiem i zawierają wyjaśnienie przedmiotu powództwa przedstawicielskiego, jego skutków prawnych oraz w stosownych przypadkach kolejnych kroków do podjęcia przez zainteresowanych konsumentów.
2.  Informacje, o których mowa w ust. 1, przekazane są zrozumiałym językiem i zawierają wyjaśnienie przedmiotu powództwa przedstawicielskiego, jego skutków prawnych oraz w stosownych przypadkach kolejnych kroków do podjęcia przez zainteresowanych konsumentów. Sposób i termin przekazywania informacji ustala się w porozumieniu z sądem lub organem administracyjnym.
Poprawka 81
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 2 a (nowy)
2a.  Państwa członkowskie zapewniają publiczne łatwe udostępnianie informacji dotyczących przyszłych, toczących się i zakończonych powództw zbiorowych, m.in. za pośrednictwem mediów i w internecie na publicznej stronie internetowej, w przypadku gdy sąd zdecydował o dopuszczalności sprawy.
Poprawka 82
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 2 b (nowy)
2b.  Państwa członkowskie zapewniają, aby przekazywane publicznie przez upoważnione podmioty informacje dotyczące roszczeń były oparte na stanie faktycznym i uwzględniały zarówno prawo konsumentów do otrzymywania informacji, jak i prawa reputacyjne pozwanych oraz prawa do tajemnicy handlowej.
Poprawka 83
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 1
1.  Państwa członkowskie zapewniają, by naruszenie szkodzące zbiorowym interesom konsumentów stwierdzone w decyzji kończącej postępowanie w sprawie organu administracyjnego lub sądu, w tym w kończącym postępowanie w sprawie nakazie zaprzestania szkodliwych praktyk, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b), było uznane za niepodważalnie dowodzące istnienia tego naruszenia do celów jakichkolwiek innych powództw, w których dochodzi się rekompensat przed ich sądami krajowymi przeciwko temu samemu przedsiębiorcy z tytułu tego samego naruszenia.
1.  Państwa członkowskie zapewniają, by decyzja kończąca postępowanie organu administracyjnego lub sądu, w tym w kończącym postępowanie w sprawie nakazie zaprzestania szkodliwych praktyk, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b), było uznane za dowód istnienia lub braku zaistnienia naruszenia do celów jakichkolwiek innych powództw, w których dochodzi się rekompensat przed ich sądami krajowymi przeciwko temu samemu przedsiębiorcy w związku z tymi samymi faktami, z zastrzeżeniem, że ci sami zainteresowani konsumenci nie mogą otrzymać dwukrotnie rekompensaty za tę samą szkodę.
Poprawka 84
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 2
2.  Państwa członkowskie zapewniają, by decyzja kończąca postępowanie w sprawie, o której mowa w ust. 1, podjęta w innym państwie członkowskim, była uznana przez ich krajowe sądy lub organy administracyjne za domniemanie wzruszalne, że doszło do naruszenia.
2.  Państwa członkowskie zapewniają, by decyzja kończąca postępowanie w sprawie, o której mowa w ust. 1, podjęta w innym państwie członkowskim, była uznana przez ich krajowe sądy lub organy administracyjne co najmniej za dowód, że doszło do naruszenia.
Poprawka 85
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 2 a (nowy)
2a.  Państwa członkowskie zapewniają, aby ostateczna decyzja sądu jednego państwa członkowskiego stwierdzająca istnienie lub brak naruszenia w odniesieniu do wszelkich innych działań mających na celu dochodzenie roszczeń przed ich sądami krajowymi w innym państwie członkowskim przeciwko temu samemu przedsiębiorcy za to samo naruszenie przepisów uznawana była za domniemanie wzruszalne.
Poprawka 86
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 3
3.  Państwa członkowskie zapewniają, by decyzja deklaratoryjna kończąca postępowanie w sprawie, o której mowa w art. 6 ust. 2, była uznana za niepodważalnie dowodzącą odpowiedzialności przedsiębiorcy wobec konsumentów poszkodowanych w wyniku naruszenia do celów jakichkolwiek innych powództw, w których dochodzi się z tytułu tego samego naruszenia rekompensaty przed ich sądami krajowymi przeciwko temu samemu przedsiębiorcy. Państwa członkowskie zapewniają, by takie powództwa o rekompensatę wytaczane przez konsumentów indywidualnie były dostępne w ramach przyspieszonych procedur i procedur uproszczonych.
3.  Zachęca się państwa członkowskie do stworzenia bazy danych zawierającej wszystkie ostateczne decyzje w sprawie powództw o rekompensatę, które mogłyby ułatwić zastosowanie innych środków dochodzenia roszczeń, oraz w celu wymiany najlepszych praktyk w tej dziedzinie.
Poprawka 87
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 11 – akapit 1
Państwa członkowskie zapewniają, by wystąpienie z powództwem przedstawicielskim, o którym mowa w art. 5 i 6, skutkowało zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminów przedawnienia obowiązujących w odniesieniu do jakichkolwiek powództw o rekompensatę dla zainteresowanych konsumentów, jeżeli stosowne prawa podlegają terminowi przedawnienia zgodnie z prawem Unii lub krajowym.
Zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskie zapewniają, by wystąpienie z powództwem przedstawicielskim, o którym mowa w art. 5 i 6, skutkowało zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminów przedawnienia obowiązujących w odniesieniu do jakichkolwiek powództw o rekompensatę dla zainteresowanych osób, jeżeli stosowne prawa podlegają terminowi przedawnienia zgodnie z prawem Unii lub krajowym.
Poprawka 88
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 13 – akapit 1
Państwa członkowskie zapewniają, by na żądanie upoważnionego podmiotu, który przedstawi rozsądnie dostępne fakty i dowody wystarczające do wszczęcia powództwa przedstawicielskiego i wskaże kolejne środki dowodowe znajdujące się pod kontrolą pozwanego, sąd lub organ administracyjny mógł nakazać zgodnie z krajowymi przepisami proceduralnymi przedstawienie takich środków dowodowych przez pozwanego, zgodnie z obowiązującym prawem Unii i krajowymi przepisami dotyczącymi poufności.
Państwa członkowskie zapewniają, by na żądanie jednej ze stron, która przedstawi rozsądnie dostępne fakty i wystarczające dowody oraz merytoryczne wyjaśnienia na poparcie swoich poglądów i wskaże kolejne konkretne i jasno określone środki dowodowe znajdujące się pod kontrolą drugiej strony, sąd lub organ administracyjny mógł nakazać zgodnie z krajowymi przepisami proceduralnymi przedstawienie takich środków dowodowych przez tę stronę, możliwie najbardziej zawężonych w oparciu o rozsądnie dostępne fakty, zgodnie z obowiązującym prawem Unii i krajowymi przepisami dotyczącymi poufności. Nakaz musi być odpowiedni i proporcjonalny w danym przypadku i nie może powodować nierównowagi między zaangażowanymi stronami.
Poprawka 89
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 13 – ustęp 1 a (nowy)
1a.  Państwa członkowskie zapewniają, by sądy ograniczały ujawnianie dowodów do tego, co jest proporcjonalne. W celu ustalenia, czy jakiekolwiek ujawnienie żądane przez podmiot przedstawicielski jest proporcjonalne, sąd bierze pod uwagę uzasadniony interes wszystkich zainteresowanych stron, a mianowicie w jakim zakresie wniosek o ujawnienie dowodów jest poparty faktami i dowodami oraz czy dowody, których ujawnienie jest wymagane, zawierają informacje poufne.
Poprawka 90
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 13 – ustęp 1 b (nowy)
1b.  Państwa członkowskie zapewniają, by sądy krajowe były uprawnione do nakazania ujawnienia dowodów zawierających informacje poufne, w przypadku gdy uznają je za istotne dla postępowania o odszkodowanie.
Poprawka 91
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 14 – ustęp 2
2.  Państwa członkowskie zapewniają, by sankcje mogły mieć formę grzywny.
2.  Państwa członkowskie zapewniają, by sankcje mogły mieć między innymi formę grzywny.
Poprawka 92
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 14 – ustęp 3
3.  Przy podejmowaniu decyzji o przeznaczeniu dochodów z grzywien państwa członkowskie uwzględniają zbiorowe interesy konsumentów.
3.  Przy podejmowaniu decyzji o przeznaczeniu dochodów z grzywien państwa członkowskie uwzględniają zbiorowe interesy. Państwa członkowskie mogą zdecydować o przeznaczeniu tych dochodów na fundusz utworzony w celu finansowania powództw przedstawicielskich.
Poprawka 93
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 15 – nagłówek
Pomoc na rzecz upoważnionych podmiotów
Pomoc na rzecz upoważnionych podmiotów przedstawicielskich
Poprawka 94
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 15 – ustęp 1
1.  Państwa członkowskie wprowadzają niezbędne środki w celu zapewnienia, by koszty proceduralne związane z powództwami przedstawicielskimi nie stanowiły przeszkód finansowych dla upoważnionych podmiotów w skutecznym wykonywaniu prawa do dochodzenia środków, o których mowa w art. 5 i 6, takie jak ograniczanie obowiązujących opłat sądowych lub administracyjnych, zapewnianie im w stosownych przypadkach dostępu do pomocy prawnej lub poprzez zapewnianie im na ten cel środków finansowania publicznego.
1.  Zachęca się państwa członkowskie – zgodnie z art. 7 ust. 1 – do zapewnienia, by upoważnione podmioty przedstawicielskie dysponowały wystarczającymi funduszami na powództwa przedstawicielskie. Państwa członkowskie wprowadzają niezbędne środki w celu ułatwienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości i zapewniają, by koszty proceduralne związane z powództwami przedstawicielskimi nie stanowiły przeszkód finansowych dla upoważnionych podmiotów w skutecznym wykonywaniu prawa do dochodzenia środków, o których mowa w art. 5 i 6, takie jak ograniczanie obowiązujących opłat sądowych bądź administracyjnych lub zapewnianie im w stosownych przypadkach dostępu do pomocy prawnej lub poprzez zapewnianie im na ten cel środków finansowania publicznego.
Poprawka 95
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 15 – ustęp 1 a (nowy)
1a.  Państwa członkowskie zapewniają wsparcie strukturalne dla podmiotów działających jako upoważnione podmioty objęte zakresem niniejszej dyrektywy.
Poprawka 96
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 15 a (nowy)
Artykuł 15a
Przedstawicielstwo ustawowe i opłaty
Państwa członkowskie zapewniają, by wynagrodzenie prawników i metody jego wyliczania nie stanowiły zachęty do wchodzenia na drogę sądową w przypadkach, w których nie jest to konieczne z punktu widzenia interesu którejkolwiek ze stron. W szczególności państwa członkowskie zakazują honorariów wypłacanych w przypadku wygrania sprawy.
Poprawka 97
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 16 – ustęp 1
1.  Państwa członkowskie podejmują środki niezbędne do zapewnienia, by jakikolwiek upoważniony podmiot wyznaczony wcześniej w jednym państwie członkowskim zgodnie z art. 4 ust. 1 mógł występować do sądów lub organów administracyjnych innego państwa członkowskiego po publikacji publicznie dostępnego wykazu, o którym mowa w tym artykule. Sądy lub organy administracyjne przyjmują ten wykaz jako dowód legitymacji procesowej upoważnionego podmiotu bez uszczerbku dla ich prawa do zbadania, czy cele tego upoważnionego podmiotu uzasadniają wystąpienie z powództwem w określonym przypadku.
1.  Państwa członkowskie podejmują środki niezbędne do zapewnienia, by jakikolwiek upoważniony podmiot przedstawicielski wyznaczony wcześniej w jednym państwie członkowskim zgodnie z art. 4 ust. 1 mógł występować do sądów lub organów administracyjnych innego państwa członkowskiego po publikacji publicznie dostępnego wykazu, o którym mowa w tym artykule. Sądy lub organy administracyjne mogą dokonać rewizji legitymacji procesowej upoważnionego podmiotu przedstawicielskiego bez uszczerbku dla ich prawa do zbadania, czy cele tego upoważnionego podmiotu przedstawicielskiego uzasadniają wystąpienie z powództwem w określonym przypadku.
Poprawka 98
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 16 – ustęp 2 a (nowy)
2a.  Państwo członkowskie, w którym ma miejsce zbiorowe dochodzenie roszczeń, może wymagać upoważnienia od konsumentów zamieszkałych w tym państwie członkowskim i wymaga upoważnienia od indywidualnych konsumentów z siedzibą w innym państwie członkowskim, gdy powództwo ma charakter transgraniczny. W takich okolicznościach na początku postępowania sądowi lub organowi administracyjnemu oraz pozwanemu zostanie dostarczony skonsolidowany wykaz wszystkich konsumentów z innych państw członkowskich, którzy udzielili takiego upoważnienia.
Poprawka 99
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 16 – ustęp 4
4.  Jeżeli państwo członkowskie lub Komisja zgłasza obawy co do spełniania przez upoważniony podmiot kryteriów zawartych w art. 4 ust. 1, państwo członkowskie, które wyznaczyło ten podmiot, bada te obawy i w stosownych przypadkach odwołuje wyznaczenie w przypadku niespełniania jednego lub więcej kryteriów.
4.  Jeżeli państwo członkowskie, Komisja lub przedsiębiorca zgłasza obawy co do spełniania przez upoważniony podmiot przedstawicielski kryteriów zawartych w art. 4 ust. 1, państwo członkowskie, które wyznaczyło ten podmiot, bada te obawy i w stosownych przypadkach odwołuje wyznaczenie w przypadku niespełniania jednego lub więcej kryteriów.
Poprawka 100
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 16 a (nowy)
Artykuł 16a
Rejestr publiczny
Państwa członkowskie zapewniają, aby odpowiednie właściwe organy krajowe ustanowiły publicznie dostępny rejestr czynów bezprawnych, które były przedmiotem nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy.
Poprawka 101
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 18 – ustęp 2
2.  Nie później niż rok po wejściu w życie niniejszej dyrektywy Komisja dokonuje oceny, czy przepisy w zakresie praw pasażerów korzystających z transportu lotniczego oraz pasażerów w ruchu kolejowym oferują poziom ochrony praw konsumentów porównywalny z poziomem oferowanym w niniejszej dyrektywie. W takim przypadku Komisja zamierza przedstawić właściwe wnioski, które mogą polegać zwłaszcza na usunięciu aktów, o których mowa w pkt 10 i 15 załącznika I, z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy, jak określono w art. 2.
skreśla się
Poprawka 102
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 18 a (nowy)
Artykuł 18a
Klauzula przeglądowa
Z zastrzeżeniem art. 16 Komisja ocenia, czy transgraniczne powództwa przedstawicielskie można najlepiej rozstrzygnąć na poziomie Unii, ustanawiając urząd Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich ds. zbiorowego dochodzenia roszczeń. Nie później niż po upływie trzech lat od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy Komisja sporządza sprawozdanie w tej sprawie i przedkłada je Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, w stosownych przypadkach wraz z odpowiednim wnioskiem.
Poprawka 103
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik I – punkt 59 a (nowy)
59a)   Dyrektywa 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (Dz.U. L 11 z 15.1.2002, s. 4).
Poprawka 104
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik I – punkt 59 b (nowy)
59b)   Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/35/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku sprzętu elektrycznego przewidzianego do stosowania w określonych granicach napięcia (Dz.U. L 96 z 29.3.2014, s. 357).
Poprawka 105
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik I – punkt 59 c (nowy)
59c)   Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności.
Poprawka 106
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik I – punkt 59 d (nowy)
59d)   Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych (Dz.U. L 96 z 29.3.2014, s. 107).
Poprawka 107
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik I – punkt 59 e (nowy)
59e)   Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2136/89 z dnia 21 czerwca 1989 r. ustanawiające wspólne normy handlowe w odniesieniu do konserwowanych sardynek i opisy handlowe w odniesieniu do konserwowanych sardynek i produktów pokrewnych sardynce.
Poprawka 108
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik I – punkt 59 f (nowy)
59f)   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1775/2005.

(1) Dz.U. C 440 z 6.12.2018, s. 66.
(2) Dz.U. C 461 z 21.12.2018, s. 232.

Ostatnia aktualizacja: 27 marca 2019Informacja prawna