Index 
 Vorige 
 Volgende 
 Volledige tekst 
Procedure : 2018/2236(INI)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus : A8-0149/2019

Ingediende teksten :

A8-0149/2019

Debatten :

Stemmingen :

PV 26/03/2019 - 7.4

Aangenomen teksten :

P8_TA(2019)0224

Aangenomen teksten
PDF 172kWORD 58k
Dinsdag 26 maart 2019 - Straatsburg Voorlopige uitgave
Brede overeenkomst EU-Oezbekistan
P8_TA-PROV(2019)0224A8-0149/2019

Aanbeveling van het Europees Parlement van 26 maart 2019 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de nieuwe brede overeenkomst tussen de EU en Oezbekistan (2018/2236(INI))

Het Europees Parlement,

–  gezien artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

–  gezien Besluit (EU) 2018/… van de Raad van 16 juli 2018 tot machtiging van de Europese Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid tot het openen en het voeren van onderhandelingen, namens de Unie, over de onder de bevoegdheid van de Unie vallende bepalingen van een brede overeenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Oezbekistan, anderzijds (10336/18),

—  gezien het besluit van de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, van 16 juli 2018, tot machtiging van de Europese Commissie tot het openen en het voeren van onderhandelingen, namens de lidstaten, over de onder de bevoegdheid van de lidstaten vallende bepalingen van een brede overeenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Oezbekistan, anderzijds (10337/18),

—  gezien de onderhandelingsrichtsnoeren van de Raad van 16 juli 2018 (10601/18 EU Restricted), die op 6 augustus 2018 aan het Parlement zijn toegestuurd,

—  gezien de huidige partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (PSO) tussen de Europese Unie en de Republiek Oezbekistan, die in 1999 in werking is getreden,

—  gezien het in januari 2011 ondertekende memorandum van overeenstemming over energie tussen de Europese Unie en Oezbekistan,

–  gezien de EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de uitoefening van de mensenrechten door lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders en interseksuelen (LGBTI), die de Raad in 2013 heeft aangenomen,

—  gezien zijn wetgevingsresolutie van 14 december 2016 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van een protocol bij de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst waarbij een partnerschap tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Oezbekistan, anderzijds, tot wijziging van de overeenkomst teneinde de bepalingen van de overeenkomst uit te breiden tot de bilaterale handel in textiel, gelet op het vervallen van de bilaterale overeenkomst inzake textiel(1),

—  gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 14 december 2016 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van een protocol bij de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst waarbij een partnerschap tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Oezbekistan, anderzijds, tot wijziging van de overeenkomst teneinde de bepalingen van de overeenkomst uit te breiden tot de bilaterale handel in textiel, gelet op het vervallen van de bilaterale overeenkomst inzake textiel(2),

—  gezien zijn resolutie van 23 oktober 2014 over de mensenrechten in Oezbekistan(3),

—  gezien zijn resolutie van 15 december 2011 over de staat van de uitvoering van de EU-strategie voor Centraal-Azië(4) en zijn resolutie van 13 april 2016 over de tenuitvoerlegging en herziening van de EU-strategie voor Centraal-Azië(5),

—  gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 19 september 2018, getiteld "Versterken van de banden tussen Europa en Azië – Bouwstenen voor een EU-strategie" (JOIN(2018)0031),

—  gezien het bezoek van de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement van september 2018 aan Oezbekistan en het bezoek van de Subcommissie mensenrechten van het Parlement van mei 2017 aan Oezbekistan, alsook de regelmatige bezoeken aan het land van de Delegatie in de parlementaire samenwerkingscomités EU-Kazachstan, EU-Kirgizië, EU-Oezbekistan en EU-Tadzjikistan, en voor de betrekkingen met Turkmenistan en Mongolië,

—  gezien de uitkomst van de dertiende bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU en Centraal-Azië, die op 10 november 2017 werd gehouden in Samarkand en tijdens welke de bilaterale agenda (economie, connectiviteit, veiligheid en de rechtsstaat) en regionale kwesties aan de orde kwamen,

—  gezien het gezamenlijke communiqué van de veertiende bijeenkomst van de Ministers van Buitenlandse Zaken van de EU en Centraal-Azië, die op 23 november 2018 werd gehouden in Brussel, getiteld "De EU en Centraal-Azië – Samenwerken aan een toekomst van inclusieve groei, duurzame connectiviteit en sterkere partnerschappen"(6),

—  gezien de aanhoudende ontwikkelingshulp van de EU aan Oezbekistan, die voor de periode 2014-2020 168 miljoen EUR bedraagt, de financiële bijstand van de Europese Investeringsbank (EIB) en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO), en andere EU-maatregelen ter ondersteuning van vrede en veiligheid en ter vermindering van nucleair afval in het land,

—  gezien de verklaring van de conferentie over Afghanistan van 26 en 27 maart 2018 in Tasjkent, die georganiseerd werd door Oezbekistan en gezamenlijk werd voorgezeten door Oezbekistan en Afghanistan, getiteld "Vredesproces, veiligheidssamenwerking en regionale connectiviteit",

—  gezien de strategie voor acties op vijf prioritaire gebieden met betrekking tot de ontwikkeling van Oezbekistan ("de ontwikkelingsstrategie") voor 2017-2021,

–  gezien de stappen die Oezbekistan, na onafhankelijk te zijn geworden van de Sovjet-Unie, heeft genomen richting een opener samenleving en meer openheid ten aanzien van zijn buurlanden,

–  gezien de VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling,

–  gezien artikel 113 van zijn Reglement,

–  gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0149/2019),

A.  overwegende dat de EU en Oezbekistan op 23 november 2018 onderhandelingen zijn gestart over een brede versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst ter vervanging van de huidige partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Oezbekistan om de samenwerking op gebieden van wederzijds belang te versterken en te verdiepen, op basis van de gedeelde waarden van democratie, de rechtsstaat, eerbiediging van de fundamentele vrijheden en goed bestuur, teneinde duurzame ontwikkeling en de internationale veiligheid te bevorderen en mondiale uitdagingen, zoals terrorisme, klimaatverandering en georganiseerde misdaad, op doeltreffende wijze aan te pakken;

B.  overwegende dat de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst pas in werking kan treden als deze is goedgekeurd door het Parlement;

1.  beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) aan:

Betrekkingen tussen de EU en Oezbekistan

Nieuwe brede overeenkomst

   a) zich verheugd te tonen over de door Oezbekistan gedane toezeggingen en genomen stappen richting een opener samenleving en de oprechte betrokkenheid van het land bij de politieke dialoog met de EU, aangezien deze zaken ertoe hebben geleid dat er onderhandelingen over een brede versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst zijn gestart; te benadrukken dat de EU er belang bij heeft haar betrekkingen met Oezbekistan op basis van gemeenschappelijke waarden te versterken en de rol van Oezbekistan te erkennen als belangrijke culturele en politieke brug tussen Europa en Azië;
   b) te zorgen voor een regelmatige, diepgaande dialoog en toezicht te houden op de volledige doorvoering van politieke en democratische hervormingen met het oog op de totstandbrenging van een onafhankelijke rechterlijke macht, met inbegrip van de opheffing van alle beperkingen van de onafhankelijkheid van advocaten, en een daadwerkelijk onafhankelijk parlement dat het resultaat is van zuiver competitieve verkiezingen, alsook met het oog op de bescherming van de mensenrechten, gendergelijkheid en mediavrijheid, de depolitisering van de veiligheidsdiensten, waarbij wordt gewaarborgd dat zij zich ertoe verbinden de rechtsstaat te eerbiedigen, en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij het hervormingsproces; ingenomen te zijn met de nieuw verkregen bevoegdheden van het parlement van Oezbekistan, alsook met de mechanismen ter versterking van het parlementair toezicht; de autoriteiten aan te sporen uitvoering te geven aan de aanbevelingen van het verslag dat de OVSE/het ODIHR naar aanleiding van de parlementaire verkiezingen van 2014 hebben opgesteld;
   c) te benadrukken dat er voldoende steun moet worden geboden voor duurzame hervormingen en de doorvoering ervan op basis van bestaande en toekomstige overeenkomsten, teneinde tastbare resultaten te boeken en politieke, maatschappelijke en economische kwesties aan de orde te stellen, met name om het bestuur te verbeteren, ruimte te maken voor een daadwerkelijk divers en onafhankelijk maatschappelijk middenveld, de eerbiediging van de mensenrechten te versterken, alle minderheden en kwetsbare personen te beschermen, met inbegrip van personen met een beperking, verantwoordingsplicht voor mensenrechtenschendingen en andere misdaden te garanderen en belemmeringen die het ondernemerschap in de weg staan, weg te nemen;
   d) kennis te nemen van de verbintenissen van Oezbekistan ten aanzien van de lopende structurele, bestuurlijke en economische hervormingen ter verbetering van het ondernemingsklimaat, het rechtsstelsel en de veiligheidsdiensten, de arbeidsomstandigheden, en de administratieve verantwoordingsplicht en efficiëntie, en Oezbekistan hierin te ondersteunen, alsook te benadrukken hoe belangrijk het is dat deze beloften volledig en verifieerbaar worden waargemaakt; de liberalisering van transacties in vreemde valuta en van de valutamarkt toe te juichen; te onderstrepen dat het brede hervormingsplan van Oezbekistan, de ontwikkelingsstrategie voor 2017-2021, moet worden uitgevoerd en ondersteund met maatregelen ter vergemakkelijking van externe handel en ter verbetering van het ondernemingsklimaat; in aanmerking te nemen dat arbeidsmigratie en overmakingen in Oezbekistan belangrijke manieren zijn om armoede tegen te gaan;
   e) de Oezbeekse regering met klem te verzoeken erop toe te zien dat mensenrechtenactivisten, maatschappelijke organisaties, internationale waarnemers en mensenrechtenorganisaties hun werkzaamheden vrij kunnen uitvoeren in een juridisch sluitend en politiek veilig klimaat, met name door de inschrijvingsprocedures te vergemakkelijken en mensen toegang te geven tot rechtsmiddelen wanneer hun inschrijving wordt geweigerd; de regering op te roepen toestemming te geven voor stelselmatige, ongehinderde en onafhankelijke waarneming van de omstandigheden in gevangenissen en detentiecentra; de regering aan te sporen de speciale rapporteur van de VN inzake foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing uit te nodigen een bezoek te brengen aan het land, uitvoering te geven aan de in 2003, naar aanleiding van het laatste bezoek van de speciale rapporteur uitgebrachte aanbeveling, en de nationale wetten en praktijken in overeenstemming te brengen met het internationaal recht en de internationale normen, onder meer aan de hand van een onafhankelijk toezichtsmechanisme waarmee detentiecentra ongehinderd kunnen worden bezocht, zodat in kaart kan worden gebracht hoe de gevangenen er worden behandeld; de autoriteiten te verzoeken een grondig onderzoek in te stellen naar alle vermeende gevallen van foltering of onmenselijke behandeling;
   f) de opkomst van een tolerante, inclusieve, pluralistische en democratische samenleving onder leiding van een geloofwaardige regering te stimuleren door geleidelijke liberalisering en socio-economische vooruitgang ten bate van de burgers te ondersteunen, met volledige inachtneming van de leidende beginselen van de VN inzake het bedrijfsleven en de mensenrechten;
   g) zich verheugd te tonen over de vrijlating van politieke gevangenen, maar de autoriteiten op te roepen hen te verzekeren van volledige rehabilitatie en toegang tot rechtsmiddelen en medische hulp; aan te dringen op de vrijlating van alle politieke gevangenen en andere personen die nog altijd om politieke redenen worden vastgehouden of vervolgd, zoals mensenrechtenactivisten, activisten uit het maatschappelijk middenveld, religieuze activisten, journalisten en politici van de oppositie; bezorgdheid aan de dag te leggen ten aanzien van de verschillende rechtszittingen die plaatsvinden met gesloten deuren en de regering met klem te verzoeken deze praktijk een halt toe te roepen; de regering met klem te verzoeken binnen afzienbare tijd wijzigingen aan te brengen in de bepalingen van haar wetboek van strafrecht inzake extremisme die regelmatig worden misbruikt om dissidenten te bestraffen; zich verheugd te tonen over de toezegging om "schendingen van de gevangenisvoorschriften" niet langer als reden aan te wenden voor de willekeurige verlenging van de gevangenisstraffen van politieke gevangenen; ervoor te zorgen dat alle politieke gevangenen die zijn veroordeeld voor strafbare feiten of andere delicten een kopie van hun vonnis ontvangen, zodat zij hun recht op beroep kunnen uitoefenen en een aanvraag voor rehabilitatie kunnen indienen; zich ingenomen te tonen met de versoepeling van bepaalde beperkingen van de vrijheid van vreedzame vergadering en voorts, ter eerbiediging van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, aan te sporen tot de opheffing van beperkingen van deze rechten en vrijheden, zoals het vasthouden van vreedzame betogers; zich verheugd te tonen over het recente bezoek van de speciale VN-rapporteur voor vrijheid van godsdienst en levensovertuiging;
   h) er kennis van te nemen dat er in de index voor persvrijheid van verslaggevers zonder grenzen tussen 2016 en 2018 slechts een kleine verbetering te zien is met betrekking tot de situatie in Oezbekistan en hun bezorgdheid te blijven tonen over de censuur, de blokkering van websites, de zelfcensuur van journalisten en bloggers, online en offline intimidatie en politiek gemotiveerde aanklachten in het land; de autoriteiten op te roepen ervoor te zorgen dat de media niet langer onder spanning staan en in de gaten worden gehouden, dat er een einde komt aan het blokkeren van onafhankelijke websites en dat internationale media correspondenten mogen uitzenden naar het land; steun te bieden voor en zich verheugd te tonen over maatregelen om de onafhankelijkheid van de media en organisaties uit het maatschappelijk middenveld te bevorderen, onder meer door bepaalde beperkingen van hun werkzaamheden op te heffen en door buitenlandse en internationale media en ngo's toestemming te verlenen opnieuw hun opwachting te maken in het land; zich ingenomen te tonen met de nieuwe wet inzake de inschrijving van ngo's, die aanleiding heeft gegeven voor de versoepeling van bepaalde inschrijvingsprocedures evenals van bepaalde vereisten met betrekking tot geavanceerde toestemming voor het organiseren van activiteiten of het houden van vergaderingen; de autoriteiten met klem te verzoeken deze wet volledig ten uitvoer te leggen, onder meer door alle belemmeringen voor de inschrijving van internationale organisaties weg te nemen, en de autoriteiten voorts aan te sporen de resterende beperkingen aan te pakken die de werkzaamheden van ngo's in de weg staan, zoals omslachtige inschrijvingsvereisten en opdringerig toezicht;
   i) hun ingenomenheid te tonen met de geboekte vooruitgang op het gebied van de uitbanning van kinderarbeid en de geleidelijke afschaffing van dwangarbeid, alsook met de recente bezoeken van speciale VN-rapporteurs aan Oezbekistan en de heropening van het land voor internationale ngo's die op deze gebieden actief zijn; erop te wijzen dat door de regering gesteunde dwangarbeid in onder andere de katoen- en zijde-industrie nog altijd een probleem is; te verwachten dat de regering van Oezbekistan stappen onderneemt om alle vormen van dwangarbeid uit te bannen, de onderliggende oorzaken van het verschijnsel aan te pakken, met name het systeem van verplichte quota, en lokale autoriteiten die onder dwang werknemers uit de overheidssector en studenten inzetten, ter verantwoording te roepen; te benadrukken dat er meer inspanningen moeten worden geleverd en nadere gerechtelijke stappen moeten worden genomen om de geboekte voortuitgang te consolideren en dwangarbeid af te schaffen; in dit verband verdere samenwerking met de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) aan te sporen; de autoriteiten aan te sporen de speciale VN-rapporteur voor hedendaagse vormen van slavernij de mogelijkheid te bieden een bezoek te brengen aan het land; het belang te onderstrepen van inspanningen om in het land een duurzame katoentoeleveringsketen te ontwikkelen, alsook moderne, milieuvriendelijke katoenteelttechnieken en landbouwpraktijken; binnenlandse katoentelers te ondersteunen, zowel op het gebied van milieubescherming als bij de verbetering van landbouwpraktijken en de efficiëntie van hun productie;
   j) de autoriteiten aan te sporen de inspanningen om de werkloosheid in het land terug te dringen op te voeren, en onder meer de private sector open te stellen en de positie van kleine en middelgrote ondernemingen te versterken; zich in dit verband ingenomen te tonen met de uitbreiding van het opleidingsprogramma voor leidinggevenden en de ontwikkeling van verdere opleidingsprogramma's voor ondernemers te stimuleren; in dit verband het potentieel en het relatief hoge opleidingsniveau van de jongere generatie van de bevolking in herinnering te brengen; aan te sporen tot de bevordering van onderwijsprogramma's op het gebied van ondernemerschap; eraan te herinneren hoe belangrijk EU-programma's als Erasmus+ zijn als het gaat om het bevorderen van de interculturele dialoog tussen de EU en Oezbekistan en het scheppen van mogelijkheden voor de versterking van de positie van studenten die, als aanjagers van maatschappelijke veranderingen, aan deze programma's deelnemen;
   k) door te gaan met de jaarlijkse mensenrechtendialogen die door de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) worden georganiseerd, en er in dit verband op aan te dringen dat specifieke kwesties, onder meer met betrekking tot politieke gevangenen, worden opgelost; jaarlijks, voorafgaand aan iedere dialoogronde, concrete gebieden te kiezen en de mate van verwezenlijking van doelstellingen op grond van EU-normen te beoordelen, en in alle andere bijeenkomsten en beleidsmaatregelen mensenrechtenkwesties aan de orde te stellen; de naleving van internationale, door Oezbekistan geratificeerde mensenrechteninstrumenten, met name binnen de VN, de OVSE en de IAO, te bevorderen en te evalueren; blijvende bezorgdheid aan de dag leggen ten aanzien van de heersende problematiek en de gebrekkige doorvoering van bepaalde hervormingen; de autoriteiten aan te sporen om vrijwillige seksuele relaties tussen personen van hetzelfde geslacht niet langer strafbaar te stellen en te streven naar een klimaat van verdraagzaamheid ten aanzien van de LGBTI-gemeenschap; de Oezbeekse autoriteiten te verzoeken de rechten van vrouwen te bevorderen en hoog in het vaandel te houden;
   l) ervoor te zorgen dat het paspoortstelsel wordt herzien; zich ingenomen te tonen met de afschaffing van het systeem van de uitreisvisa die Oezbeekse burgers voorheen nodig hadden om het Gemenebest van Onafhankelijke Staten te mogen verlaten; zich ingenomen te tonen met de aankondiging van Oezbekistan dat burgers van EU-lidstaten met ingang van januari 2019 niet langer een visum nodig hebben om het land binnen te komen;
   m) er bij de autoriteiten op aan te dringen dat het lokale zorgstelsel wordt verbeterd en dat er meer overheidsgelden worden vrijgemaakt om verbeteringen tot stand te brengen, aangezien de situatie aanzienlijk achteruit is gegaan sinds het land onafhankelijk werd verklaard;
   n) de autoriteiten met klem te verzoeken de nodige ondersteuning te bieden aan de Republiek Karakalpakstan, alsook de hulp en steun in te roepen van internationale partners, zodat Oezbekistan, en in het bijzonder de autonome Republiek Karakalpakstan, de economische en maatschappelijke gevolgen van de milieuramp in het Aralmeer verder kan aanpakken, evenals de gevolgen ervan voor de volksgezondheid, door duurzame beleidslijnen en praktijken op het gebied van waterbeheer en -behoud en een geloofwaardig plan voor de geleidelijke sanering van de regio vast te stellen; zich verheugd te tonen over positieve ontwikkelingen ten aanzien van de regionale samenwerking op het gebied van water, en met name van de samenwerking met Tadzjikistan en Kazachstan, alsook over de oprichting van het multipartnertrustfonds van de VN inzake menselijke veiligheid voor de regio rondom het Aralmeer en de inzet die de autoriteiten aan de dag hebben gelegd; de inspanningen om de irrigatie-infrastructuur te verbeteren te blijven steunen;
   o) kennis te nemen van het nieuwe buitenlandse beleid van Oezbekistan, hetgeen geleid heeft tot een betere samenwerking met buurlanden en internationale partners, met name met betrekking tot de bevordering van stabiliteit en veiligheid in de regio, grens- en waterbeheer, grensafbakening en energie; de positieve betrokkenheid van Oezbekistan bij het vredesproces in Afghanistan te steunen;
   p) zich ingenomen te tonen met de aanhoudende inzet van Oezbekistan voor de kernwapenvrije zone in Centraal-Azië; in herinnering te brengen dat de EU heeft beloofd Oezbekistan te helpen bij het omgaan met giftig en radioactief afval; Oezbekistan aan te sporen het Verdrag tot verbod van kernwapens te ondertekenen;
   q) rekening te houden met de belangrijke rol die Oezbekistan zal spelen bij de komende herziening van de EU-strategie voor Centraal-Azië en daarbij het beginsel van differentiatie toe te passen;
   r) de terechte redenen van Oezbekistan tot bezorgdheid omtrent de veiligheid van het land te onderkennen en de samenwerking te intensiveren ter ondersteuning van crisisbeheer, conflictpreventie, geïntegreerd grensbeheer en inspanningen ter bestrijding van gewelddadige radicalisering, terrorisme, georganiseerde misdaad en illegale handel in drugs, en daarbij de rechtsstaat te eerbiedigen, alsook de mensenrechten te beschermen;
   s) zorg te dragen voor doeltreffende samenwerking in de strijd tegen corruptie, witwaspraktijken en belastingontduiking;
   t) de steunverlening aan Oezbekistan uit de externe financieringsinstrumenten van de EU, alsook uit de leningen van de EIB en de EBWO, te koppelen aan de vooruitgang met betrekking tot de hervormingen;
   u) de effectieve tenuitvoerlegging van de belangrijkste internationale verdragen, die nodig is om voor een SAP+-status in aanmerking te komen, te ondersteunen;
   v) Oezbekistan te ondersteunen in zijn inspanningen om toe te treden tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO), teneinde het land beter in de wereldeconomie te integreren en het ondernemingsklimaat aldaar te verbeteren, om zo meer directe buitenlandse investeringen (DBI's) aan te trekken;
   w) rekening te houden met de ontwikkeling van betrekkingen met andere derde landen in het kader van de "Eén gordel, één route"-strategie (OBOR – One Belt, One Road) van China; erop te hameren dat de aan dit initiatief gerelateerde mensenrechten geëerbiedigd moeten worden, onder meer door de ontwikkeling van richtsnoeren op dit gebied;
   x) gebruik te maken van de onderhandelingen over de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst om een daadwerkelijke, duurzame overgang te ondersteunen naar een democratischer regime waarin de autoriteiten beter ter verantwoording kunnen worden geroepen en de grondrechten van alle burgers worden gewaarborgd en beschermd, en waarbij het zwaartepunt in het bijzonder ligt bij het waarborgen van een gunstig klimaat voor het maatschappelijk middenveld, mensenrechtenactivisten en onafhankelijkheid van de advocatuur; te waarborgen dat Oezbekistan vóór het einde van de onderhandelingen goede vooruitgang boekt bij het waarborgen van de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging vreedzame vergadering, in overeenstemming met de internationale normen, onder meer door de belemmeringen weg te nemen die alle nieuwe groeperingen ervan beletten zich in te schrijven en hun werkzaamheden in het land te starten te starten en buitenlandse financiering te ontvangen;
   y) te onderhandelen over een moderne, alomvattende en ambitieuze overeenkomst tussen de EU en Oezbekistan ter vervanging van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst van 1999, om contacten van mens tot mens, de politieke samenwerking en de handels- en investeringsbetrekkingen te bevorderen, de samenwerking op het gebied van duurzame ontwikkeling, milieubescherming, connectiviteit, mensenrechten en beheer te verbeteren, en daarnaast bij te dragen aan de duurzame economische en maatschappelijke ontwikkeling van Oezbekistan;
   z) nogmaals hun inzet uit te spreken voor de bevordering van democratische normen en beginselen betreffende goed bestuur en de rechtsstaat, alsook voor de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, met inbegrip van de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, en van activisten die deze vrijheden verdedigen;
   aa) de inspanningen van Oezbekistan om multilaterale en internationale samenwerking tot stand te brengen op het gebied van mondiale en regionale kwesties, zoals internationale veiligheid en de bestrijding van gewelddadig extremisme, georganiseerde misdaad, handel in verdovende middelen, waterbeheer, de verslechtering van het milieu, klimaatverandering en migratie, te ondersteunen;
   ab) te waarborgen dat de regionale samenwerking en de vreedzame oplossing van de bestaande conflicten door de brede overeenkomst worden bevorderd en dat daarmee het pad wordt geëffend voor goede en zuivere nabuurschapsbetrekkingen;
   ac) de bepalingen die verband houden met economische en handelsbetrekkingen te verbeteren door zich enerzijds meer te richten op bepalingen op het gebied van de mensenrechten, zich te verbinden tot naleving van de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten en te voorzien in mechanismen voor de beoordeling en de aanpak van schadelijke gevolgen voor de mensenrechten en anderzijds de beginselen van de markteconomie onder de aandacht te brengen, waaronder het beginsel van rechtszekerheid en het beginsel van onafhankelijke, transparantie instellingen, sociale dialoog en de toepassing van de arbeidsnormen van de IAO, teneinde zorg te dragen voor duurzame directe buitenlandse investeringen en bij te dragen aan de diversificatie van de economie; de samenwerking op het gebied van de strijd tegen corruptie, witwaspraktijken en belastingontduiking te intensiveren en ervoor te zorgen dat de activa die momenteel in verschillende EU- en EER-lidstaten zijn bevroren ten gunste van de Oezbeekse bevolking, die uiteindelijk het meest onder corruptie te lijden heeft, worden gerepatrieerd;
   ad) bepaalde aspecten van interparlementaire samenwerking binnen een parlementair samenwerkingscomité met meer bevoegdheden op het gebied van democratie, de rechtstaat en de mensenrechten te versterken, waaronder de rechtstreekse verantwoordingsplicht van vertegenwoordigers van de samenwerkingsraad en het parlementair samenwerkingscomité;
   ae) zowel tijdens de onderhandelingen als in de tenuitvoerleggingsfase van de overeenkomst de betrokkenheid van alle betrokken actoren, waaronder het maatschappelijk middenveld, te waarborgen;
   af) voorwaarden vast te stellen voor een eventuele opschorting van de samenwerking indien een essentieel onderdeel van de overeenkomst door een van de partijen wordt geschonden, met name als het gaat om de eerbiediging van de democratie, de mensenrechten en de rechtstaat, en ervoor te zorgen dat het Europees Parlement in dergelijke gevallen wordt geraadpleegd; een onafhankelijk toezicht- en klachtenmechanisme in het leven te roepen dat getroffen bevolkingsgroepen en hun vertegenwoordigers van een doeltreffend instrument voorziet om de schadelijke gevolgen voor de mensenrechten aan te pakken en toezicht te houden op de tenuitvoerlegging;
   ag) ervoor te zorgen dat het Europees Parlement nauw betrokken is bij de monitoring van de tenuitvoerlegging van alle onderdelen van de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, eens die in werking treedt, en dat er in dit verband raadplegingen worden gehouden, zodat het Parlement en het maatschappelijk middenveld adequaat door de EDEO kunnen worden geïnformeerd over de tenuitvoerlegging van de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst en op passende wijze kunnen reageren;
   ah) ervoor te zorgen dat alle onderhandelingsdocumenten, met inachtneming van de geheimhoudingsregels, worden overgedragen aan het Europees Parlement, zodat het Parlement naar behoren toezicht kan houden op het onderhandelingsproces; te voldoen aan de interinstitutionele verplichtingen die voortvloeien uit artikel 218, lid 10, VWEU, en het Parlement periodiek te ondervragen;
   ai) pas nadat het Parlement zijn goedkeuring heeft gegeven, voorlopig toepassing te geven aan de versterkte partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst;
   aj) een algemene bewustmakingscampagne op te zetten waarin de aandacht wordt gevestigd op de verwachte positieve kanten van samenwerking voor Europese en Oezbeekse burgers, onder meer om contacten tussen mensen te bevorderen;

2.  verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede aan de president, de regering en het parlement van de Republiek Oezbekistan.

(1) PB C 238 van 6.7.2018, blz. 394.
(2) PB C 238 van 6.7.2018, blz. 51.
(3) PB C 274 van 27.7.2016, blz. 25.
(4) PB C 168 E van 14.6.2013, blz. 91.
(5) PB C 58 van 15.2.2018, blz. 119.
(6) https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/54354/joint-communiqué-european-union-–-central-asia-foreign-ministers-meeting-brussels-23-november_en

Laatst bijgewerkt op: 27 maart 2019Juridische mededeling