Innéacs 
Téacsanna atá glactha
Dé Máirt, 12 Márta 2019 - Strasbourg 
Faisnéis leictreonach faoi iompar lastais ***I
 Comhaontú Comhpháirtíochta Deonaí AE-Vítneam maidir le forfheidhmiú an dlí, rialachas agus trádáil i dtaca le foraoisí ***
 Ballstáit a údarú le bheith ina bpáirtithe i gCoinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le Cur Chuige Comhtháite Sábháilteachta, Slándála, agus Seirbhíse ag Cluichí Sacair agus Imeachtaí Eile Spóirt ***
 Comhaontú Eora-Meánmhara Éigipt-AE (aontachas na Cróite) ***
 Cinneadh cur chun feidhme maidir le tús a chur le malartú uathoibríoch sonraí i ndáil le sonraí DNA sa Ríocht Aontaithe *
 Malartú faisnéise faoi náisiúnaigh tríú tír agus an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS) ***I
 Córas láraithe leis na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír agus daoine gan stát (ECRIS-TCN) ***I
 Gníomh um Chibearshlándáil an Aontais Eorpaigh ***I
 Cleachtais éagóracha trádála sa chaidreamh gnólacht le gnólacht i slabhra an tsoláthair bia ***I
 An Tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh ***I
 Allmhairiú earraí cultúrtha ***I
 Cosaint sonraí pearsanta i gcomhthéacs toghcháin do Pharlaimint na hEorpa ***I

Faisnéis leictreonach faoi iompar lastais ***I
PDF 272kWORD 71k
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le faisnéis leictreonach faoi iompar lastais (COM(2018)0279 – C8-0191/2018 – 2018/0140(COD))
P8_TA(2019)0139A8-0060/2019

Tá an téacs seo á phróiseáil i gcónaí lena fhoilsiú i do theanga. Tá fáil ar an leagan PDF nó Word ach cliceáil ar an deilbhín thuas ar dheis.


Comhaontú Comhpháirtíochta Deonaí AE-Vítneam maidir le forfheidhmiú an dlí, rialachas agus trádáil i dtaca le foraoisí ***
PDF 120kWORD 48k
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Deonaí a thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam maidir le forfheidhmiú an dlí, rialachas agus trádáil i dtaca le foraoisí (10861/2018 – C8-0445/2018 – 2018/0272(NLE))
P8_TA-PROV(2019)0140A8-0083/2019

(Toiliú)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don dréachtchinneadh ón gComhairle maidir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta Deonaí a thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam maidir le forfheidhmiú an dlí, rialachas agus trádáil i dtaca le foraoisí (10861/2018),

–  ag féachaint don dréacht-Chomhaontú Comhpháirtíochta Deonaí idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam maidir le forfheidhmiú an dlí, rialachas agus trádáil i dtaca le foraoisí (10877/2018),

–  ag féachaint don iarraidh ar thoiliú a thíolaic an Chomhairle i gcomhréir leis na chéad fhomhíreanna d’Airteagal 207(3) agus (4), i gcomhar le pointe (a)(v) den dara fomhír d’Airteagal 218(6) agus le hAirteagal 218(7) de, den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (C8‑0445/2018),

–  ag féachaint dá rún neamhreachtach an 12 Márta 2019(1) ar an dréachtchinneadh,

–  ag féachaint do Riail 99(1) agus (4), agus do Riail 108(7) dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don moladh ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta agus don tuairim ón gCoiste um Fhorbairt (A8-0083/2019),

1.  ag tabhairt a toiliú chun an comhaontú a thabhairt i gcrích;

2.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát agus Phoblacht Shóisialach Vítneam.

(1) Téacsanna a glacadh an dáta sin, P8_TA-PROV(2019)0141.


Ballstáit a údarú le bheith ina bpáirtithe i gCoinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le Cur Chuige Comhtháite Sábháilteachta, Slándála, agus Seirbhíse ag Cluichí Sacair agus Imeachtaí Eile Spóirt ***
PDF 120kWORD 48k
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 maidir leis an dréachtchinneadh ón gComhairle lena n-údaraítear na Ballstáit le bheith ina bpáirtithe, chun leasa an Aontais Eorpaigh, i gCoinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le Cur Chuige Comhtháite Sábháilteachta, Slándála, agus Seirbhíse ag Cluichí Sacair agus Imeachtaí Eile Spóirt (CETS Uimh. 218) (12527/2018 – C8-0436/2018 – 2018/0116(NLE))
P8_TA-PROV(2019)0143A8-0080/2019

(Toiliú)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don dréachtchinneadh ón gComhairle (12527/2018),

–  ag féachaint do Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le Cur Chuige Comhtháite Sábháilteachta, Slándála, agus Seirbhíse ag Cluichí Sacair agus Imeachtaí Eile Spóirt (CETS Uimh. 218),

–  ag féachaint don iarraidh ar thoiliú a thíolaic an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 207(209), le hAirteagal 218(6), an dara fomhír, pointe (a)(v), agus le hAirteagal 218(8), den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (C8-0436/2018),

–  ag féachaint do Chinneadh 2002/348/CGB ón gComhairle an 25 Aibreán 2002 maidir le slándáil i dtaca le cluichí sacair lena mbaineann gné idirnáisiúnta(1),

–  ag féachaint dá rún an 2 Feabhra 2017 maidir le cur chuige comhtháite i dtaca le Beartas Spóirt: dea-rialachas, inrochtaineacht agus ionracas(2),

–  ag féachaint do Rialacha 99(1) agus (4), agus do Riail 108(7) de na Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don mholadh ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile agus don tuairim ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas (A8-0080/2019),

1.  ag tabhairt a toilithe don dréachtchinneadh ón gComhairle;

2.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát agus chuig Comhairle na hEorpa.

(1) IO L 121, 8.5.2002, lch. 1.
(2) OJ C 252, 18.7.2018, p. 2.


Comhaontú Eora-Meánmhara Éigipt-AE (aontachas na Cróite) ***
PDF 117kWORD 48k
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an dréachtchinneadh ón gComhairle chun go gcuirfí i gcrích, thar ceann an Aontais agus a chuid Ballstát, Prótacal a ghabhann leis an gComhaontú Eora-Meánmhara lena mbunaítear Comhlachas idir na Comhphobail Eorpacha agus a gcuid Ballstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht Arabach na hÉigipte, den pháirt eile, chun aontachas Phoblacht na Cróite leis an Aontas Eorpach a chur san áireamh. (10219/2016 – C8-0135/2017 – 2016/0121(NLE))
P8_TA-PROV(2019)0145A8-0025/2019

(Toiliú)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don dréachtchinneadh ón gComhairle (10219/2016),

–  ag féachaint don dréachtPhrótacal a ghabhann leis an gComhaontú Eora-Meánmhara lena mbunaítear Comhlachas idir na Comhphobail Eorpacha agus a gcuid Ballstát, de pháirt amháin, agus Poblacht Arabach na hÉigipte, den pháirt eile, chun aontachas Phoblacht na Cróite leis an Aontas Eorpach a chur san áireamh (10221/2016),

–  ag féachaint don iarraidh ar thoiliú a thíolaic an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 217 agus Airteagal 218(6), an dara fomhír, pointe (a) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (C8‑0135/2017),

–  ag féachaint do Riail 99(1) agus (4) agus do Riail 108(7) dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don mholadh ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A8-0025/2019),

1.  ag tabhairt a toiliú chun an Prótacal a thabhairt i gcrích;

2.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát agus Poblacht Arabach na hÉigipte.


Cinneadh cur chun feidhme maidir le tús a chur le malartú uathoibríoch sonraí i ndáil le sonraí DNA sa Ríocht Aontaithe *
PDF 118kWORD 48k
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 maidir leis an dréachtchinneadh cur chun feidhme ón gComhairle maidir le tús a chur le malartú uathoibríoch sonraí i ndáil le sonraí DNA sa Ríocht Aontaithe (13123/2018 – C8-0474/2018 – 2018/0812(CNS))
P8_TA-PROV(2019)0147A8-0092/2019

(Comhairliúchán)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don dréacht ón gComhairle (13123/2018),

–  ag féachaint d’Airteagal 39(1) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, mar a leasaítear le Conradh Amstardam, agus d’Airteagal 9 de Phrótacal Uimh. 36 maidir le forálacha idirthréimhseacha, ar dá mbun a chuaigh an Chomhairle i gcomhairle leis an bParlaimint (C8-0164/2018),

–  ag féachaint do Chinneadh 2008/615/CGB ón gComhairle an 23 Meitheamh 2008 maidir le dlús a chur le comhar trasteorann, go háirithe chun an sceimhlitheoireacht agus an choireacht trasteorann(1) a chomhrac, agus go háirithe Airteagal 33 de,

–  ag féachaint do Riail 78c dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (A8-0092/2019),

1.  ag formheas an dréacht ón gComhairle;

2.  á iarraidh ar an gComhairle a chur in iúl don Pharlaimint má tá sé ar intinn aici imeacht ón téacs a d’fhormheas an Pharlaimint;

3.  á iarraidh ar an gComhairle dul i gcomhairle leis an bParlaimint má tá sé ar intinn aici an téacs a d’fhormheas an Pharlaimint a leasú go substaintiúil;

4.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún.

(1) IO L 210, 6.8.2008, lch. 1.


Malartú faisnéise faoi náisiúnaigh tríú tír agus an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS) ***I
PDF 197kWORD 57k
Rún
Téacs comhdhlúite
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an togra le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Cinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle, a mhéid a bhaineann le malartú faisnéise faoi náisiúnaigh tríú tír agus a mhéid a bhaineann leis an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS), agus a ghabhann ionad Chinneadh 2009/316/CGB ón gComhairle (COM(2016)0007 – C8-0012/2016 – 2016/0002(COD))
P8_TA-PROV(2019)0148A8-0219/2016

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2016)0007),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 82(1), an dara fomhír, pointe (d) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8‑0012/2016),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 69f(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 19 Nollaig 2018 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (A8-0219/2016),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig an bParlaimint arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige é a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 12 Márta 2019 chun go nglacfaí Treoir (AE) 2019/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Cinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle, a mhéid a bhaineann le malartú faisnéise faoi náisiúnaigh tríú tír agus a mhéid a bhaineann leis an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS), agus a ghabhann ionad Chinneadh 2009/316/CGB ón gComhairle

P8_TC1-COD(2016)0002


TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 82(1), an dara fomhír, pointe (d) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(1),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  Tá sé leagtha síos mar chuspóir ag an Aontas limistéar saoirse, slándála agus ceartais a chur ar fáil dá shaoránaigh, gan teorainneacha inmheánacha, ina n-áiritheofar saorghluaiseacht daoine. Ba cheart an cuspóir sin a bhaint amach trí úsáid a bhaint, i measc nithe eile, as bearta iomchuí chun an choireacht a chosc agus a chomhrac, lena n-áirítear an choireacht eagraithe agus an sceimhlitheoireacht.

(2)  Leis an gcuspóir sin, éilítear faisnéis faoi chiontuithe a tugadh sna Ballstáit a chur san áireamh lasmuigh den Bhallstát ciontaitheach, le linn imeachtaí nua coiriúla, mar a leagtar síos i gCinneadh Réime 2008/675/CGB ón gComhairle(2) agus, ina theannta sin, d'fhonn cionta nua a chosc.

(3)  Leis an gcuspóir sin, glactar leis roimh ré go ndéanfar faisnéis arna baint as taifid choiriúla a mhalartú idir údaráis inniúla na mBallstát. Eagraítear agus éascaítear an malartú faisnéise sin leis na rialacha a leagtar amach i gCinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle(3) agus leis an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS), a bunaíodh i gcomhréir le Cinneadh 2009/316/CGB ón gComhairle(4).

(4)  Ní thugtar aghaidh go leordhóthanach, áfach, ar chreat dlí ECRIS atá ann cheana, sainghnéithe na n‑iarrataí a bhaineann le náisiúnaigh tríú tír. Cé gur féidir anois faisnéis faoi náisiúnaigh tríú tír a mhalartú trí ECRIS, níl aon nós imeachta ná sásra comhchoiteann de chuid an Aontais ann chun é sin a dhéanamh go héifeachtúil, go mear agus go beacht.

(5)  Laistigh den Aontas, ní bhailítear faisnéis faoi náisiúnaigh tríú tír mar a bhailítear i gcás náisiúnaigh de chuid Ballstát - i mBallstáit na náisiúnachta- ní dhéantar ach í a stóráil sna Ballstáit inar tugadh na ciontuithe. Ní féidir, dá bhrí sin, forléargas iomlán a fháil ar stair choiriúil náisiúnaigh tríú tír ar leith gan faisnéis den sórt sin a iarraidh ar na Ballstáit go léir.

(6)  Le "hiarrataí ginearálta" den sórt sin, forchuirtear ualach riaracháin díréireach ar na Ballstáit uile, lena n‑áirítear na Ballstáit sin nach mbíonn faisnéis acu faoin náisiúnach tríú tír sin. Sa chleachtas, leis an ualach sin, díspreagtar na Ballstáit ó fhaisnéis faoi náisiúnaigh tríú tír a iarraidh ar Bhallstáit eile, rud a chuireann bac mór ar an malartú faisnéise eatarthu, agus lean deterannaítear a rochtain ar fhaisnéis i dtaobh taifid choiriúla chuig an fhaisnéis atá á stóráil ina gclár náisiúnta. Mar thoradh air sin, méadaítear ar an mbaol go mbeidh an malartú faisnéise idir na Ballstáit mí-éifeachtach agus neamhiomlán.

(7)  Chun feabhas a chur ar an gcás sin, thíolaic an Coimisiún togra, rud ba chúis le glacadh Rialachán (AE) .../...ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(5)(6) lena mbunaítear córas láraithe ar leibhéal an Aontais, ina bhfuil sonraí pearsanta náisiúnach tríú tír arna gciontú chun go bhféadfar na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe a rinne na daoine sin roimhe seo (“ECRIS-TCN”) a shainaithint.

(8)  Le córas ECRIS-TCN, ligfear d'údarás lárnach Ballstáit a fháil amach go pras agus go héifeachtúil cé na Ballstáit eile a bhfuil faisnéis ó thaifid choiriúla an náisiúnaigh tríú tír á stóráil acu ionas go bhféadfaí ▌leas a bhaint as creat ECRIS atá ann cheana chun faisnéis faoi thaifid choiriúla a iarraidh ar na Ballstáit sin i gcomhréir le Cinneadh Réime 2009/315/CGB.

(9)  Tá an malartú faisnéise faoi chiontuithe coiriúla tábhachtach in aon straitéis chun an choireacht a chomhrac agus an sceimhlitheoireacht a chomhrac. Leis an malartú sin, chuirfí le freagairt an cheartais choiriúil ar an radacú a mbíonn sceimhlitheoireacht agus antoisceachas foréigneach mar thoradh air dá ndéanfadh na Ballstáit an poitéinseal iomlán atá ag baint le ECRIS a úsáid.

(10)  Chun gur fearr an fóntas faisnéise i dtaca le ciontuithe agus dícháiliúcháin a eascraíonn as ciontuithe maidir le cionta gnéasacha i gcoinne leanaí, le Treoir 2011/93/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(7), leagadh síos an oibleagáid atá ar na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh chun a áirithiú go ndéanfar, chun críche duine a earcú chuig post lena mbaineann teagmháil dhíreach agus rialta le leanaí, faisnéis a bhaineann le ciontuithe coiriúla a bheith ann maidir le cionta gnéasacha i gcoinne leanaí arna n-iontráil sna taifid choiriúla, nó a bhaineann le dícháiliúcháin a bheith ann a eascraíonn as na ciontuithe coiriúla sin, a tharchur i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar amach i gCinneadh Réime 2009/315/JHA. Is é is aidhm don sásra sin a áirithiú nach mbeidh an té a ciontaíodh as cion gnéasach a dhéanamh i gcoinne leanaí in ann an ciontú nó an dícháiliúchán sin a cheilt d'fhonn gníomhaíocht ghairmiúil a dhéanamh lena mbaineann teagmháil díreacha agus rialta le leanaí i mBallstát eile.

(11)  Leis an Treoir seo, féachtar leis na modhnuithe is gá a thabhairt isteach ar Chinneadh Réime 2009/315/CGB chun go bhféadfar faisnéis maidir le ciontuithe náisiúnach tríú tír a mhalartú go héifeachtach trí ECRIS. Cuirtear oibleagáid léi ar na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh chun a áirithiú go ngabhfaidh faisnéis faoi náisiúntacht nó náisiúntachtaí an duine chiontaithe leis na ciontuithe, a mhéid a bheadh an fhaisnéis sin ar fáil do na Ballstáit. Tugtar isteach léi freisin nósanna imeachta chun iarrataí ar fhaisnéis a fhreagairt, áirithítear léi go ndéantar an sliocht as taifid choiriúla a iarrann náisiúnach tríú tír a fhorlíonadh le faisnéis ó Bhallstáit eile, agus déantar foráil léi do na hathruithe teicniúla ▌is gá chun go n-oibreoidh an córas malartaithe faisnéise.

(12)  Ba cheart feidhm a bheith ag Treoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(8) maidir le próiseáil sonraí pearsanta ag na húdaráis náisiúnta inniúla chun críocha cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, lena n-áirítear coimirciú a dhéanamh in aghaidh bagairtí don tslándáil phoiblí agus cosc a dhéanamh ar na bagairtí sin. Ba cheart feidhm a bheith ag Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(9) maidir le próiseáil sonraí pearsanta ag na húdaráis náisiúnta nuair nach dtagann an phróiseáil sin laistigh de raon feidhme Threoir (AE) 2016/680.

(13)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le Cinneadh Réime 2009/315/CGB a chur chun feidhme, ba cheart prionsabail Chinneadh 2009/316/CGB a ionchorprú sa Chinneadh Réime sin agus ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(10).

(14)   Ba cheart na Seirbhísí daingne Tras-Eorpacha le haghaidh Teileamaitic idir Riaracháin (sTESTA), aon fhorbairt bhreise air nó aon líonra malartach atá slán a bheith mar bhonneagar coiteann cumarsáide chun faisnéis ó thaifid choiriúla a mhalartú.

(15)  D'ainneoin go bhféadfaí cláir airgeadais an Aontais a úsáid i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme, ba cheart do gach Ballstát a chostais féin a sheasamh a eascraíonn as a bhunachar sonraí um thaifid choiriúla a chur chun feidhme, a riar, a úsáid agus a chothabháil, agus a eascraíonn as cur chun feidhme, riar, úsáid agus cothabháil na n‑athruithe teicniúla is gá a dhéanamh chun go mbeifí in ann ECRIS a úsáid.

(16)  Urramaítear leis an Treoir seo cearta agus saoirsí bunúsacha a chumhdaítear, go háirithe, i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, lena n-áirítear an ceart go ndéanfaí sonraí pearsanta a chosaint, na cearta chun sásamh breithiúnach agus sásamh riaracháin a fháil, prionsabal an chomhionannais os comhair an dlí, an ceart chun triail chóir a fháil, toimhde na neamhchiontachta agus an toirmeasc ginearálta ar idirdhealú. Ba cheart an Treoir seo a chur chun feidhme i gcomhréir leis na cearta agus na prionsabail sin.

(17)  Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir na Treorach seo, eadhon faisnéis ó thaifid choiriúla chruinne an náisiúnaigh tríú tír a mhalartú go mear agus go héifeachtach, a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr comhrialacha Aontais a chur ar bun, gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE). I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta mar a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(18)  I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal le CAE agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh na Treorach seo agus níl sí faoi cheangal aici ná faoi réir a cur i bhfeidhm.

(19)  I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 agus le hAirteagal 4a(1) de Phrótacal Uimh. 21 maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i dtaca leis an limistéar saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, agus gan dochar d'Airteagal 4 den Phrótacal sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh na Treorach seo agus níl sí faoi cheangal aici ná faoi réir a cur i bhfeidhm. ▌

(20)  I gcomhréir le hAirteagal 3 agus le hAirteagal 4a(1) de Phrótacal Uimh. 21, tá fógra tugtha ag an Ríocht Aontaithe gur mian léi a bheith rannpháirteach i nglacadh agus i gcur i bhfeidhm na Treorach seo.

(21)  Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 28(2) de Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(11) agus thug sé tuairim uaidh an 13 Aibreán 2016(12).

(22)  Ba cheart, dá bhrí sin, Cinneadh Réime 2009/315/CGB a leasú dá réir sin,

TAR ÉIS AN TREOIR SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Leasuithe ar Chinneadh Réime 2009/315/CGB

Leasaítear Cinneadh Réime 2009/315/CGB mar a leanas:

(1)  cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 1:"

"Airteagal 1

Ábhar

Leis an gCinneadh Réime seo

   (a) sainítear na coinníollacha ar fúthu a dhéanann Ballstát ciontaitheach faisnéis faoi chiontuithe a roinnt le Ballstáit eile.
   (b) sainítear ▌na hoibleagáidí don Bhallstát ciontaitheach agus don Bhallstát a bhfuil an duine ciontaithe ina náisiúnach de (“Ballstát náisiúnacht an duine”), agus sonraítear na modhanna a bheidh le leanúint agus freagra á thabhairt ar iarraidh ar fhaisnéis arna baint as taifid choiriúla;
   (c) bunaítear córas teicneolaíochta faisnéise díláraithe le haghaidh malartú faisnéise faoi chiontuithe, bunaithe ar na bunachair sonraí um thaifid choiriúla i ngach Ballstát, an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS).".

"

(2)  in Airteagal 2, cuirtear na pointí seo a leanas leis:"

“(d) ciallaíonn 'Ballstát ciontaitheach' an Ballstát inar tugadh ciontú;

   (e) ciallaíonn 'náisiúnach tríú tír' duine nach saoránach den Aontas é nó í de réir bhrí Airteagal 20(1) CFAE, nó duine gan stát, ▌ nó duine nach eol an náisiúntacht atá aige ▌nó aici;
   (f) ciallaíonn 'sonraí méarlorg' na sonraí a bhaineann le méarloirg, idir loirg shimplí agus loirg rollta, gach ceann de mhéara duine;
   (g) ciallaíonn 'íomhá den aghaidh' íomhá dhigiteach d'aghaidh duine;
   (h) ciallaíonn 'cur chun feidhme thagairt ECRIS' na bogearraí arna bhforbairt ag an gCoimisiún agus arna gcur ar fáil do na Ballstáit chun faisnéis ó thaifid choiriúla a mhalartú trí ECRIS.”;

"

(3)  in Airteagal 4, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:"

"1. Déanfaidh gach Ballstát ciontaitheach na bearta uile is gá chun a áirithiú go ▌mbeidh faisnéis faoi náisiúntacht nó náisiúntachtaí an duine chiontaithe ▌ag gabháil leis na ciontuithe a tugadh laistigh dá chríoch más náisiúnach de Bhallstát eile nó náisiúnach tríú tír an duine sin. Murar eol náisiúntacht an duine chiontaithe nó más duine gan stát an duine ciontaithe, léireofar an méid sin sa taifead coiriúil.";

"

(4)  leasaítear Airteagal 6 mar a leanas:

(a)  cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 3:"

"3. I gcás ina n-iarrfaidh náisiúnach de chuid Ballstáit faisnéis faoina thaifead coiriúil féin nó faoina taifead coiriúil féin ar údarás lárnach Ballstáit eile, déanfaidh an t‑údarás lárnach sin ▌ iarraidh ar fhaisnéis agus sonraí ábhartha atá le baint as na taifid choiriúla a chur faoi bhráid údarás lárnach an Bhallstáit ina bhfuil an duine ina náisiúnach de, ▌ agus áireoidh sé an fhaisnéis agus na sonraí gaolmhara sin sa sliocht a sholáthrófar don duine lena mbaineann.";

"

(b)  cuirtear an mhír seo a leanas isteach:"

"3a. I gcás ina n-iarrfaidh náisiúnach tríú tír ▌ faisnéis faoina thaifead coiriúil féin nó faoina taifead coiriúil féin ar údarás lárnach Ballstáit, cuirfidh an t-údarás lárnach sin iarraidh ar fhaisnéis agus sonraí ábhartha atá le baint as na taifid choiriúla faoi bhráid údaráis lárnacha sin na mBallstát a bhfuil faisnéis acu faoi thaifead coiriúil an duine sin, agus faoi bhráid na n-údarás sin amháin, agus áireoidh sé an fhaisnéis agus na sonraí gaolmhara sin sa sliocht a sholáthrófar don duine lena mbaineann.";

"

(5)  leasaítear Airteagal 7 mar a leanas:

(a)  cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 4:"

"4. I gcás ina ndéantar faisnéis arna baint as an taifead coiriúil faoi chiontuithe a tugadh i gcoinne náisiúnach de chuid Ballstáit a iarraidh faoi Airteagal 6 ar údarás lárnach Ballstáit seachas Ballstát a bhfuil an duine ina náisiúnach de, déanfaidh an Ballstát iarrtha an fhaisnéis sin ▌ a tharchur a mhéid chéanna a fhoráiltear dó sin in Airteagal 13 den Choinbhinsiún Eorpach ar Chúnamh Frithpháirteach in Ábhair Choiriúla.";

"

(b)  cuirtear an mhír seo a leanas isteach:"

“4a. I gcás ina ndéantar faisnéis arna baint as na taifid choiriúla faoi chiontuithe a tugadh i gcoinne náisiúnach tríú tír a iarraidh faoi Airteagal 6 chun críocha imeachtaí coiriúla, tarchuirfidh an Ballstát iarrtha faisnéis ▌faoi aon chiontú a tugadh sa Bhallstát iarrtha agus a iontráladh sna taifid choiriúla agus faoi aon chiontú a tugadh i dtríú tíortha agus a tarchuireadh chuige ina dhiaidh sin agus a iontráladh sna taifid choiriúla.

Má dhéantar faisnéis den sórt sin a iarraidh chun aon chríche seachas chun críocha imeachtaí coiriúla, beidh feidhm ag mír 2 den Airteagal seo dá réir.";

"

(6)  in Airteagal 8, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 2:"

"2. Déanfar na freagraí ar na hiarrataí dá dtagraítear in Airteagal 6(2), (3) agus (3a) a tharchur laistigh d’fhiche lá oibre ón iarraidh a fháil." ;

"

(7)   leasaítear Airteagal 9 mar a leanas:

(a)  i mír 1, cuirtear "Airteagal 7(1), (4) agus (4a)" in ionad na bhfocal "Airteagal 7(1) agus (4)";

(b)  i mír 2, cuirtear "Airteagal 7(2), (4) agus (4a)" in ionad na bhfocal "Airteagal 7(2) agus (4)";

(c)  i mír 3, cuirtear "Airteagal 7(1), (2), (4) agus (4a)" in ionad na bhfocal "Airteagal 7(1), (2) agus (4)".

(8)  leasaítear Airteagal 11 mar a leanas:

(a)  i bpointe (c) den chéad fhomhír de mhír 1, cuirtear an pointe seo a leanas leis:"

"(iv) íomhá den aghaidh.";

"

(b)  cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhíreanna 3 go 7:"

"3. Déanfaidh údaráis lárnacha na mBallstát an fhaisnéis seo a leanas a tharchur go leictreonach agus úsáid á baint as ECRIS agus as leagan amach caighdeánaithe i gcomhréir leis na caighdeáin atá le leagan síos i ngníomhartha cur chun feidhme:

   (a) faisnéis dá dtagraítear in Airteagal 4, ▌
   (b) iarrataí dá dtagraítear in Airteagal 6;
   (c) freagraí dá dtagraítear in Airteagal 7; agus
   (d) aon fhaisnéis ábhartha eile.

4.  Mura mbeidh an modh tarchurtha dá dtagraítear i mír 3 ar fáil ▌, tarchuirfidh údaráis lárnacha na mBallstát an fhaisnéis uile dá dtagraítear i mír 3, ▌trí aon mheán atá ábalta taifead i scríbhinn a sholáthar faoi chúinsí faoinar féidir le húdarás lárnach an Bhallstáit ghlactha barántúlacht na faisnéise a shuí, agus an tslándáil tarchuir á cur san áireamh.

Mura bhfuil fáil ar an modh tarchurtha dá dtagraítear i mír 3 ar feadh tréimhse fadaithe ama, an Ballstát lena mbaineann fógra do na Ballstáit eile agus don Choimisiún.

5.  Déanfaidh gach Ballstát na hathruithe teicniúla is gá chun go mbeidh siad in ann úsáid a bhaint as an leagan amach caighdeánaithe chun an fhaisnéis uile dá dtagraítear i mír 3 a tharchur go leictreonach chuig na Ballstáit eile trí ECRIS. Tabharfaidh gach Ballstát fógra don Choimisiún maidir leis an dáta óna mbeidh sé in ann an fhaisnéis a tharchur ▌.";

"

(9)  cuirtear na hAirteagail seo a leanas isteach:"

"Airteagal 11a

An Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS)

1.  D'fhonn faisnéis arna baint as taifid choiriúla a mhalartú go leictreonach i gcomhréir leis an gCinneadh Réime seo, bunaítear córas teicneolaíochta faisnéise díláraithe bunaithe ar na bunachair shonraí um thaifid choiriúla atá i ngach Ballstát, an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS). Tá sé comhdhéanta de na heilimintí seo a leanas:

   (a) cur chur chun feidhme thagairt ECRIS;
   (b) ▌bonneagar coiteann cumarsáide idir na húdaráis lárnacha lena soláthraítear líonra criptithe.

Chun rúndacht agus sláine na faisnéise ó thaifid choiriúla a tharchuirtear chuig Ballstáit eile a áirithiú, bainfear úsáid as bearta teicniúla agus eagraíochtúla iomchuí, agus aird á tabhairt ar an úrscothacht, ar an gcostas a bhaineann le cur chun feidhme agus ar na rioscaí a bhaineann le próiseáil sonraí.

2.  Is i mbunachair sonraí arna n-oibriú ag na Ballstáit agus iontu siúd amháin a dhéanfar sonraí na dtaifead coiriúil a stóráil.

3.  Ní bheidh rochtain ▌ dhíreach ag údaráis lárnacha na mBallstát ar na bunachair sonraí um thaifid choiriúla atá ag Ballstáit eile.

4.  Is faoi fhreagracht an Bhallstáit lena mbaineann a oibreoidh cur chun feidhme thagairt ECRIS agus na bunachair sonraí lena ndéanfar faisnéis arna baint as taifid choiriúla a stóráil, a sheoladh agus a fháil. Tacóidh Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais mhórscála TF sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais (eu-LISA) arna bunú le Rialachán (AE) 2018/1726 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle* leis na Ballstáit i gcomhréir lena cúraimí a leagtar síos i Rialachán (AE) .../... (13).

5.  Is faoi fhreagracht an Choimisiúin a oibreofar an bonneagar coiteann cumarsáide. Comhlíonfar na ceanglais slándála is gá leis agus comhlíonfar riachtanais ECRIS go hiomlán leis.

6.  Déanfaidh eu-LISA cur chun feidhme thagairt ECRIS▌ a sholáthar, a fhorbairt tuilleadh agus a chothabháil.

7.  Seasfaidh gach Ballstát a chostais féin a eascraíonn as a bhunachar sonraí um thaifid choiriúla a chur chun feidhme, a riaradh, a úsáid agus a chothabháil agus as cur chun feidhme thagairt ECRIS a shuiteáil agus a úsáid.

Seasfaidh an Coimisiún na costais a eascraíonn as bunachar coiteann cumarsáide ECRIS a chur chun feidhme, a riaradh, a úsáid, a chothabháil agus a fhorbairt a thuilleadh ▌.

8.  Maidir leis na Ballstáit sin a úsáideann a mbogearraí náisiúnta féin do chur chun feidhme ECRIS, i gcomhréir le mír 4 go mír 8 d'Airteagal 4 de Rialachán AE .../...(14), féadfaidh siad leanúint dá mbogearraí náisiúnta féin do chur chun feidhme ECRIS a úsáid in ionad cur chun feidhme thagairt ECRIS, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha uile a leagtar amach sna míreanna sin ".

Airteagal 11b

Gníomhartha cur chun feidhme

1.  Déanfaidh an Coimisiún an méid seo a leanas a leagan síos i ngníomhartha cur chun feidhme:

   (a) an fhormáid caighdeánaithe dá dtagraítear in Airteagal 11(3), lena n‑áirítear a mhéid a bhaineann le faisnéis faoin gcion as ar eascair an ciontú agus faisnéis faoi ábhar an chiontaithe;
   b) na rialacha a bhaineann le cur chun feidhme teicniúil ECRIS ▌ agus le malartú sonraí méarlorg;
   (c) aon mheán teicniúil eile chun malartuithe faisnéise faoi chiontuithe a eagrú agus a éascú idir údaráis lárnacha na mBallstát, lena n-áirítear:
   (i) na slite chun tuiscint ar an bhfaisnéis a tarchuireadh agus aistriúchán uathoibríoch uirthi a éascú;
   (ii) na slite trínar féidir faisnéis a mhalartú go leictreonach, go háirithe a mhéid a bhaineann leis na sonraíochtaí teicniúla a bheidh le húsáid, agus, más gá, aon nósanna imeachta malartaithe is infheidhme.

2.  Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 12a(2).

__________________

* Rialachán (AE) 2018/1726 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Samhain 2018 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais (eu-LISA), agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1987/2006 agus Cinneadh 2007/533/CGB ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 (IO L 295, 21.11.2018, lch. 99).";

"

(10)  cuirtear an tAirteagal seo a leanas isteach:"

"Airteagal 12a

Nós imeachta coiste

1.  Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

I gcás nach dtugann an Coiste aon tuairim, ní dhéanfaidh an Coimisiún an dréachtghníomh cur chun feidhme a ghlacadh agus beidh feidhm ag an tríú fomhír d’Airteagal 5(4) de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.";

"

(11)  cuirtear an tAirteagal seo a leanas isteach:"

"Airteagal 13a

Tuairisciú ag an gCoimisiún agus athbhreithniú

1.  Faoin … [12 mhí tar éis dháta trasuí na Treorach leasaithí seo], cuirfidh an Coimisiún tuarascáil ar chur i bhfeidhm an Chinnidh Réime seo faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle. Déanfar measúnú sa tuarascáil ar a mhéid a ghlac na Ballstáit na bearta is gá chun an Cinneadh Réime seo a chomhlíonadh, lena n-áirítear a chur chun feidhme teicniúil.

2.  I gcás inarb iomchuí, beidh tograí reachtacha ábhartha ag gabháil leis an tuarascáil.

3.  Foilseoidh an Coimisiún tuarascáil go rialta maidir leis an malartú ▌ faisnéise arna baint as an taifead coiriúil trí ECRIS agus maidir le húsáid ECRIS-TCN, bunaithe go háirithe ar an staidreamh arna soláthar ag eu-LISA agus na Ballstáit i gcomhréir le Rialachán (AE) .../...(15) . Foilseofar an tuarascáil den chéad uair bliain tar éis thíolacadh na tuarascála dá dtagraítear i mír 1.

4.  Cumhdófar go sonrach i dtuarascáil an Choimisiúin, dá dtagraítear i mír 3, a mhéid a mhalartófar faisnéis idir na Ballstáit, lena n-áirítear a mhéid a bhainfidh le náisiúnaigh tríú tír, mar aon le cuspóir agus líon na n-iarrataí, lena n-áirítear líon na n-iarrataí chun críocha seachas imeachtaí coiriúla amhail seiceálacha cúlra agus iarrataí ar fhaisnéis na ndaoine lena mbaineann faoina dtaifead coiriúil féin.".

"

Airteagal 2

Treoir a chur in ionad Chinneadh 2009/316/CGB

Cuirtear an Treoir seo in ionad Chinneadh 2009/316/CGB maidir leis na Ballstáit a bhfuil an Treoir seo ina ceangal orthu, gan dochar d'oibleagáidí na mBallstát sin maidir leis an dáta chun an Cinneadh sin a chur chun feidhme.

Airteagal 3

Trasuí

1.  Déanfaidh na Ballstáit na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun an Treoir seo a chomhlíonadh a thabhairt i bhfeidhm faoin ... [36 mhí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo]. Cuirfidh siad téacs na mbeart sin in iúl ▌don Choimisiún láithreach.

Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na bearta sin, beidh tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Áireofar iontu freisin ráiteas go ndéanfar tagairtí don Chinneadh a ionadaítear leis an Treoir seo i bhforálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin atá ann cheana a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo. Is iad na Ballstáit a chinnfidh an bealach le tagairt den sórt sin a dhéanamh agus conas a dhéanfar an ráiteas sin a leagan amach.

2.  Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún.

3.  Déanfaidh na Ballstáit na hathruithe teicniúla dá dtagraítear in Airteagal 11(5) de Chinneadh Réime 2009/315/CGB, arna leasú leis an Treoir seo, faoin ... [36 mhí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach leasaithí seo].

Airteagal 4

Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm

Tiocfaidh an Treoir seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a foilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh feidhm ag Airteagal 2 ón …. [36 mhí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach leasaithí seo ]

Airteagal 5

Seolaithe

Dírítear an Treoir seo chuig na Ballstáit i gcomhréir leis na Conarthaí.

Arna déanamh in/i/sa …,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

(1)Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019.
(2)Cinneadh Réime 2008/675/CGB ón gComhairle an 24 Iúil 2008 maidir le ciontuithe i mBallstáit an Aontais Eorpaigh a chur san áireamh i gcúrsa imeachtaí nua coiriúla (IO L 220, 15.8.2008, lch. 32).
(3)Cinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle an 26 Feabhra 2009 maidir le heagrú agus le hábhar an mhalartaithe faisnéise a bhaintear as an taifead coiriúil idir na Ballstáit (IO L 93, 7.4.2009, lch. 23).
(4)Cinneadh 2009/316/CGB ón gComhairle an 6 Aibreán 2009 maidir le bunú an Chórais Faisnéise Eorpaigh um Thaifid Choiriúla (ECRIS) agus Airteagal 11 de Chinneadh Réime 2009/315/CGB (IO L 93, 7.4.2009, lch. 33).
(5) Rialachán (AE) …/… ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an … lena mbunaítear córas láraithe leis na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír agus daoine gan stát chun an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS-TCN) a fhorlíonadh agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2018/1726 (IO L …, lch. …).
(6)+IO: cuir isteach, le do thoil, uimhir an Rialacháin atá sa doiciméad PE-CONS 88/18 (2017/0144(COD)) agus cuir isteach an uimhir, dáta agus tagairt IO an Rialacháin sin sa tagairt do Rialachán ECRIS-TCN.
(7)Treoir 2011/93/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2011 maidir le mí-úsáid ghnéasach agus teacht i dtír gnéasach ar leanaí agus pornagrafaíocht leanaí a chomhrac, agus lena n-ionadaítear Cinneadh Réime 2004/68/CGB ón gComhairle (IO L 335, 17.12.2011, lch. 1).
(8)Treoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Réime 2008/ 977/CGB ón gComhairle (IO L 119, 4.5.2016, lch. 89)
(9)Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1)
(10)Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí chur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).
(11)Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le daoine aonair a chosaint i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta ag institiúidí agus ag comhlachtaí an Chomhphobail agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin (IO L 8, 12.1.2001, lch. 1).
(12)IO C 186, 25.5.2016, lch. 7.
(13)+IO: cuirtear isteach uimhir an Rialacháin atá i ndoiciméad PE-CONS 88/18 (2017/0144(COD)).
(14)+IO: cuirtear isteach uimhir an Rialacháin atá sa doiciméad PE-CONS 88/18 (2017/0144(COD)).
(15)+IO: cuirtear isteach uimhir an Rialacháin atá i ndoicimeád PE-CONS 88/18 (2017/0144(COD)).


Córas láraithe leis na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír agus daoine gan stát (ECRIS-TCN) ***I
PDF 319kWORD 119k
Rún
Téacs comhdhlúite
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear córas láraithe leis na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír agus daoine gan stát (NTTanna) chun an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (an córas ECRIS-TCN) a fhorlíonadh agus chun tacú leis agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 (COM(2017)0344 – C8-0217/2017 – 2017/0144(COD))
P8_TA-PROV(2019)0149A8-0018/2018

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2017)0344),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 82(1), an dara fomhír, pointe (d) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8‑0217/2017),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 69f(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 19 Nollaig 2018 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile agus don tuairim ón gCoiste um Buiséid (A8-0018/2018),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige é a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 12 Márta 2019 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2019/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear córas láraithe leis na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír agus daoine gan stát (ECRIS-TCN) chun an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla a fhorlíonadh agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2018/1726

P8_TC1-COD(2017)0144


TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 82(1), an dara fhomhír, pointe (d) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(1),

De bharr an méid seo a leanas:

(1)  Tá sé leagtha síos mar chuspóir ag an Aontas limistéar saoirse, slándála agus ceartais a chur ar fáil do shaoránaigh an Aontais, d'uireasa teorainneacha inmheánacha, ina n‑áiritheofar saorghluaiseacht daoine. Ba cheart an cuspóir sin a bhaint amach trí úsáid a bhaint, i measc nithe eile, as bearta iomchuí chun an choireacht a chosc agus a chomhrac, lena n-áirítear an choireacht eagraithe agus an sceimhlitheoireacht.

(2)  Leis an gcuspóir sin, éilítear faisnéis faoi chiontuithe a tugadh sna Ballstáit a chur san áireamh lasmuigh den Bhallstát ciontaitheach, le linn imeachtaí nua coiriúla, mar a leagtar síos i gCinneadh Réime 2008/675/CGB ón gComhairle(2) agus, ina theannta sin, d'fhonn cionta nua a chosc.

(3)  Leis an gcuspóir sin, glactar leis go ndéanfar faisnéis arna baint as taifid choiriúla a mhalartú idir údaráis inniúla na mBallstát. Eagraítear agus éascaítear an malartú faisnéise sin leis na rialacha a leagtar amach i gCinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle(3) agus leis an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS) a bunaíodh le Cinneadh 2009/316/CGB ón gComhairle(4).

(4)  Ní thugtar aghaidh go leordhóthanach, áfach, ar chreat dlí ECRIS atá ann cheana, sainghnéithe na n-iarrataí a bhaineann le náisiúnaigh tríú tír. Cé gur féidir anois faisnéis faoi náisiúnaigh tríú tír a mhalartú trí ECRIS, níl aon nós imeachta ná sásra comhchoiteann de chuid an Aontais ann chun sin a dhéanamh go héifeachtúil, go mear agus go beacht.

(5)  Laistigh den Aontas, ní bhailítear faisnéis faoi náisiúnaigh tríú tír mar a bhailítear i gcás náisiúnaigh de chuid Ballstát - i mBallstát na náisiúntachta - ní dhéantar ach í a stóráil sna Ballstáit inar tugadh na ciontuithe. Ní féidir, dá bhrí sin, forléargas iomlán a fháil ar stair choiriúil náisiúnaigh tríú tír ar leith gan faisnéis den sórt sin a iarraidh ar na Ballstáit go léir.

(6)  Le 'hiarrataí ginearálta' den sórt sin, forchuirtear ualach riaracháin díréireach ar na Ballstáit uile, lena n-áirítear na Ballstáit sin nach mbíonn faisnéis acu faoin náisiúnach tríú tír. Sa chleachtas, leis an ualach sin, díspreagtar na Ballstáit ó fhaisnéis faoi náisiúnaigh tríú tír a iarraidh ar Bhallstáit eile, rud a chuireann bac mór ar an malartú faisnéise eatarthu, agus a theorannaíonn an rochtain atá acu ar fhaisnéis faoi thaifid choiriúla chuig an bhfaisnéis atá á stóráil ina gclár náisiúnta. Mar thoradh air sin, méadaítear ar an mbaol go mbeidh an malartú faisnéise idir na Ballstáit mí-éifeachtach agus neamhiomlán, rud a fhágann go gcuirtear isteach ar leibhéal na slándála agus na sábháilteachta a sholáthraítear do na saoránaigh agus dóibh siúd a bhfuil cónaí orthu san Aontas.

(7)  Chun an scéal sin a fheabhsú, ba cheart córas a bhunú trína bhfaigheadh údarás lárnach de chuid Ballstáit amach go pras agus go héifeachtúil ▌nó cé na Ballstáit eile ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnaigh tríú tír (“ECRIS-TCN”). D'fhéadfaí creat reatha ECRIS a úsáid ansin chun an fhaisnéis faoi thaifid choiriúla a iarraidh ar na Ballstáit sin i gcomhréir le Cinneadh Réime 2009/315/CGB.

(8)  Dá bhrí sin, ba cheart leis an Rialachán seo rialacha a leagan síos lena mbunaítear córas láraithe ar leibhéal an Aontais ina mbeidh sonraí pearsanta, agus rialacha maidir le roinnt na bhfreagrachtaí idir an Ballstát agus an eagraíocht sin atá freagrach as an gcóras láraithe a fhorbairt agus a chothabháil, chomh maith le haon fhorálacha cosanta sonraí ar leith is gá chun na socruithe maidir le cosaint sonraí atá ann cheana a fhorlíonadh agus chun foráil a dhéanamh maidir le leibhéal foriomlán leordhóthanach i dtaca le cosaint sonraí ▌, slándáil sonraí agus le cosaint chearta bunúsacha na ndaoine lena mbaineann ▌.

(9)  Chun an cuspóir a bhaint amach limistéar saoirse, slándála agus ceartais a chur ar fáil do shaoránaigh an Aontais, d'uireasa teorainneacha inmheánacha, ina n-áiritheofar saorghluaiseacht daoine, éilítear faisnéis iomlán a choinneáil faoi chiontuithe shaoránaigh an Aontais a bhfuil náisiúntacht tríú tír acu freisin. Ós rud é go bhféadfadh na daoine sin iad féin a chur in iúl mar náisiúnaigh a bhfuil náisiúntacht amháin nó níos mó acu, agus go bhféadfadh ciontuithe éagsúla a bheith á stóráil sa Bhallstát ciontaitheach nó sa Bhallstát náisiúntachta, ní mór saoránaigh de chuid an Aontais ag a bhfuil náisiúntacht tríú tír a áireamh faoi raon feidhme an Rialacháin seo. Dá ndéanfaí daoine den sórt sin a eisiamh, bheadh an fhaisnéis a stóráiltear in ECRIS-TCN neamhiomlán. Chuirfeadh an meid sin iontaofacht an chórais i mbaol. Mar sin féin, ós rud é go bhfuil saoránacht an Aontais ag daoine den sórt sin, ba cheart na coinníollacha faoina bhféadfar sonraí méarloirg a chur isteach in ECRIS-TCN i ndáil leis na daoine sin a bheith inchomparáide leis na coinníollacha faoina ndéantar sonraí méarloirg shaoránaigh an Aontais a mhalartú idir na Ballstáit trí ECRIS, a bunaíodh le Cinneadh Réime 2009/315/CGB agus Cinneadh 2009/316/CGB. Dá bhrí sin, i ndáil le saoránaigh an Aontais ag a bhfuil náisiúntacht tríú tír freisin, níor cheart sonraí méarlorg a chur isteach in ECRIS-TCN ach i gcás inar bailíodh iad i gcomhréir leis an dlí náisiúnta le linn imeachtaí coiriúla, agus é le tuiscint, chun go bhféadfaí iad a áireamh, gur cheart do na Ballstáit a bheith in ann úsáid a bhaint as na sonraí méarlorg a bailíodh chun críocha seachas críocha imeachtaí coiriúla, i gcás ina gceadaítear an úsáid sin faoin dlí náisiúnta.

(10)  Ba cheart, le ECRIS-TCN, go gceadófaí sonraí méarlorg a phróiseáil chun na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnaigh tríú tír. Chomh maith leis sin, ba cheart go gceadófaí leis freisin íomhánna den aghaidh a phróiseáil chun a chéannacht nó céannacht a dheimhniú. Maidir le sonraí méarlorg agus íomhánna den aghaidh a iontráil agus a úsáid, tá sé riachtanach nach rachaidh an méid sin thar a bhfuil fíor-riachtanach chun an cuspóir a ghnóthú, ba cheart urraim a thabhairt, leis an iontráil agus leis an úsáid sin, do chearta bunúsacha agus do leas an linbh, agus ba cheart don iontráil agus don úsáid sin a bheith i gcomhréir le rialacha cosanta sonraí an Aontais is infheidhme.

(11)  I dtaca le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais (eu-LISA), a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 2018/1726 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(5), ba cheart an cúram a leagan uirthi córas nua láraithe ECRIS‑TCN a fhorbairt agus a oibriú lena sainaithneofar na Ballstáit sin ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe arna ndéanamh roimhe sin ag náisiúnaigh tríú tír, i bhfianaise na taithí atá aici córais mhórscála eile i réimse an cheartais agus na ngnóthaí baile a bhainistiú. Ba cheart sainordú na Gníomhaireachta a leasú chun na cúraimí nua sin a léiriú.

(12)  Ba cheart an maoiniú agus an fhoireann iomchuí a bheith ag eu-LISA chun a chuid freagrachtaí faoin Rialachán seo a fheidhmiú.

(13)  I bhfianaise an ghá atá ann dlúthnaisc theicniúla a chruthú idir ECRIS-TCN agus ECRIS, ba cheart a chur de chúram ar eu-LISA chomh maith cur chun feidhme thagairt ECRIS a fhorbairt a thuilleadh agus a chothabháil, agus ba cheart sainordú eu-LISA a leasú chun é sin a léiriú.

(14)  Tá a gcuid bogearraí náisiúnta féin do chur chun feidhme ECRIS forbartha ag ceithre Bhallstát i gcomhréir le Cinneadh 2009/316/CGB, agus tá siad in úsáid acu in ionad chur chun feidhme thagairt ECRIS chun faisnéis faoi thaifid choiriúla a mhalartú. I bhfianaise na ngnéithe sonracha a thug na Ballstáit sin isteach ina gcórais le haghaidh úsáid náisiúnta agus na n-infheistíochtaí atá déanta acu, ba cheart cead a bheith acu úsáid a bhaint as a mbogearraí náisiúnta féin do chur chun feidhme ECRIS freisin chun críocha ECRIS-TCN, ar an gcoinníoll go gcomhlíonfar na coinníollacha a leagtar amach sa Rialachán seo.

(15)  Níor cheart a bheith in ECRIS-TCN ach faisnéis chéannachta faoi náisiúnaigh tríú tír arna gciontú i gcúirt chóiriúil san Aontas. Ba cheart a áireamh ar an bhfaisnéis chéannachta sin sonraí alfa-uimhriúla agus sonraí méarlorg ▌. Ba cheart é a bheith indéanta freisin íomhánna den aghaidh a chur san áireamh a mhéid a cheadaítear, faoi dhlí náisiúnta an Bhallstáit inar tugadh an ciontú, íomhanna d’aghaidh duine arna chiontú a bhailiú agus a stóráil.

(16)  Ba cheart a áireamh ar na sonraí alfa-uimhriúla atá le hiontráil ag na Ballstáit sa lárchóras sloinne (ainm teaghlaigh) agus ainmneacha (ainmneacha baiste) an té a ciontaíodh, mar aon le hainmneacha bréige nó ailiasanna an duine sin, i gcás ina mbíonn faisnéis den sórt sin ar fáil don údarás lárnach. Má bhíonn sonraí pearsanta eile ann atá éagsúil leis sin, amhail litriú eile ar ainm in aibítir eile, agus má bhíonn an Ballstát lena mbaineann ar an eolas i dtaobh na sonraí sin, ba cheart é a bheith indéanta sonraí den sórt sin a iontráil sa lárchóras mar fhaisnéis bhreise.

(17)  Ina theannta sin, ba cheart a áireamh ar na sonraí alfa-uimhriúla, mar fhaisnéis bhreise, uimhir aitheantais, nó cineál agus uimhir dhoiciméid aitheantais an duine, chomh maith le hainm údaráis a eisíonn na doiciméid sin, i gcás ina mbíonn an fhaisnéis sin ar fáil don údarás lárnach. Ba cheart don Bhallstát féachaint le barántúlacht na ndoiciméad aitheantais a fhíorú sula ndéanfaí an fhaisnéis ábhartha a iontráil sa lárchóras. I gcás ar bith, ós rud é go bhféadfadh faisnéis den sórt sin a bheith amhrasach, ba cheart í a úsáid go cúramach.

(18)  Ba cheart do na húdaráis lárnacha úsáid a bhaint as ECRIS-TCN chun na Ballstáit sin a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnaigh tríú tír nuair a iarrtar faisnéis faoi thaifid choiriúla an té sin sa Bhallstát lena mbaineann chun críocha imeachtaí coiriúla i gcoinne an té sin, chun na gcríoch dá dtagraítear sa Rialachán seo nó chun críocha eile i gcás ina bhforáiltear dóibh faoin dlí náisiúnta agus ina bhfuil siad i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Cé gur cheart, i bprionsabal, úsáid a bhaint as ECRIS-TCN sna cásanna sin go léir, ba cheart an t-údarás atá freagrach as na himeachtaí coiriúla a sheoladh a bheith in ann a chinneadh nár cheart é a úsáid i gcás nach mbeadh sé sin iomchuí i gcúinsí an cháis, e.g. i roinnt cineálacha imeachtaí coiriúla práinneacha, i gcásanna idirthurais, nuair a fuarthas faisnéis faoi thaifid choiriúla le gairid trí ECRIS, nó i ndáil le mionchionta, go háirithe mionchionta tráchta, mionchionta a bhaineann le rialacháin ghinearálta chathrach agus mionchionta oird phoiblí.

(19)  Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann ECRIS-TCN a úsáid chun críocha seachas na críocha sin a leagtar amach sa Rialachán seo, i gcás ina bhforáiltear dó sin faoin dlí náisiúnta agus i gcomhréir leis. Mar sin féin, chun feabhas a chur ar an trédhearcacht a bhaineann le húsáid ECRIS-TCN, ba cheart do na Ballstáit fógra a thabhairt don Choimisiún faoi na críocha eile sin, agus ba cheart don Choimisiún a áirithiú go bhfoilseofar gach fógra in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

(20)  Ina theannta sin, ba cheart d’údaráis eile a bheith in ann, agus faisnéis faoi thaifid choiriúla á hiarraidh acu, a chinneadh nár cheart ECRIS-TCN a úsáid nuair nach mbeadh sé sin iomchuí i gcúinsí an cháis, e.g. nuair is gá seiceálacha riaracháin caighdeánacha áirithe a dhéanamh i ndáil le cáilíochtaí gairmiúla duine, go háirithe más eol nach n-iarrfar faisnéis faoi thaifid choiriúla ar Bhallstáit eile, beag beann ar thoradh an chuardaigh in ECRIS-TCN. Mar sin féin, ba cheart úsáid a bhaint as ECRIS-TCN i gcónaí nuair is é an té atá ag iarraidh faisnéis faoina thaifead coiriúil féin nó faoin taifead coiriúil féin an té a chuireann tús leis an iarraidh i gcomhréir le Cinneadh Réime 2009/315/CGB, nó nuair a dhéantar an iarraidh chun faisnéis faoi thaifid choiriúla a fháil i gcomhréir le Treoir 2011/93/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(6).

(21)  Ba cheart an ceart a bheith ag náisiúnaigh tríú tír faisnéis a bhaineann lena dtaifead coiriúil féin a fháil i scríbhinn i gcomhréir le dlí an Bhallstáit ina n‑iarrann siad go soláthrófaí faisnéis den sórt sin, agus i gcomhréir le Cinneadh Réime 2009/315/CGB á chur san áireamh. Sula gcuirfí an fhaisnéis sin ar fáil don náisiúnach tríú tír, ba cheart don Bhallstát lena mbaineann ECRIS‑TCN a cheadú.

(22)  Níor cheart saoránaigh an Aontais ag a bhfuil náisiúntacht tríú tír freisin a áireamh in ECRIS-TCN ach amháin i gcás ina bhfuil na húdaráis inniúla ar an eolas go bhfuil náisiúntacht tríú tír ag na daoine sin. I gcás nach bhfuil na húdaráis inniúla ar an eolas go bhfuil náisiúntacht tríú tír ag saoránaigh de chuid an Aontais, d’fhéadfadh sé, mar sin féin, go bhfuil ciontuithe roimhe sin ag na daoine sin mar náisiúnaigh tríú tír. Chun a áirithiú go mbeidh forléargas iomlán ag na húdaráis inniúla ar thaifid choiriúla, ba cheart é a bheith indéanta ECRIS-TCN a cheadú chun a fhíorú an bhfuil ag aon Bhallstát, i leith saoránach de chuid an Aontais, faisnéis faoi thaifead coiriúil a bhaineann leis an duine sin mar náisiúnach tríú tír.

(23)  I gcás ina ndéantar meaitseáil idir na sonraí atá ar taifead sa lárchóras agus na sonraí a d'úsáid an Ballstát chun cuardach a dhéanamh (amas), ba cheart an fhaisnéis chéannachta dár taifeadadh amas a chur ar fáil in éineacht leis an amas féin. Maidir le toradh cuardaigh, níor cheart do na húdarais lárnacha úsáid a bhaint as ach chun críocha iarraidh a dhéanamh trí ECRIS n, níor cheart do Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil (Eurojust) a bunaíodh le Rialachán (AE) 2018/1727 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(7), Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) a bunaíodh le Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(8), agus Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (“OIPE”) a bunaíodh le Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle(9), úsáid a bhaint as ach chun críocha iarraidh a dhéanamh ar fhaisnéis faoi chiontú dá dtagraítear sa Rialachán seo, agus chun na críche sin amháin.

(24)  Ar an gcéad dul síos, níor cheart íomhánna den aghaidh atá in ECRIS-TCN a úsáid ach chun críche céannacht náisiúnaigh tríú tír a dheimhniú chun na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe an náisiúnaigh tríú tír sin a rinneadh roimhe sin a shainaithint. Amach anseo, ▌ba cheart é a bheith indéanta íomhánna den aghaidh a úsáid le haghaidh meaitseáil bhithmhéadrach uathoibríoch, ar choinníoll gur comhlíonadh na ceanglais theicniúla agus bheartais chun é seo a dhéanamh. Agus aird á tabhairt aige ar an riachtanas agus ar an gcomhréireacht chomh maith leis na forbairtí teicniúla i réimse na mbogearraí aghaidh-aitheanta, ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar infhaighteacht agus ar ullmhacht na teicneolaíochta a bhfuil gá léi sula nglacfaí gníomh tarmligthe a bhaineann le húsáid íomhánna den aghaidh chun críche náisiúnaigh tríú tír a shainaithint chun na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe a rinneadh roimhe sin maidir leis na daoine sin a shainaithint.

(25)  Is gá an bhithmhéadracht a úsáid óir is í an modh is iontaofa chun náisiúnaigh tríú tír atá laistigh de chríoch na mBallstát a shainaithint, ar minic nach bhfuil aon doiciméid acu nó nach bhfuil aon mhodh eile acu inar féidir iad a shainaithint, agus chun sonraí náisiúnach tríú tír a mheaitseáil ar bhealach níos iontaofa.

(26)  Ba cheart do na Ballstáit sonraí méarlorg náisiúnach tríú tír arna gciontú, ar méarloirg iad a bailíodh i gcomhréir leis an dlí náisiúnta le linn imeachtaí coiriúla, a iontráil sa lárchóras. Ionas go mbeidh faisnéis chéannachta chomh hiomlán agus is féidir ar fáil sa lárchóras, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann freisin sonraí méarlorg a bailíodh chun críocha eile seachas críche na n-imeachtaí coiriúla a iontráil sa lárchóras, i gcás ina mbíonn fáil ar na sonraí méarlorg sin lena n-úsáid in imeachtaí coiriúla i gcomhréir leis an dlí náisiúnta.

(27)  Faoin Rialachán seo, ba cheart bunchritéir a bhunú maidir leis na sonraí méarlog sin ba cheart do na Ballstáit a chur isteach sa lárchóras. Ba cheart an rogha a thabhairt do na Ballstáit sonraí méarlorg náisiúnach tríú tír ar tugadh pianbhreith choimeádta sé mhí ar a laghad dóibh a iontráil, nó sonraí méarlorg náisiúnach tríú tír a ciontaíodh i gcion coiriúil is inphionóis faoi dhlí an Bhallstáit lena mbaineann le pianbhreith choimeádta d'uastréimhse 12 mhí ar a laghad a iontráil.

(28)  Ba cheart do na Ballstáit taifid a chruthú in ECRIS-TCN maidir le náisiúnaigh tríú tír a ciontaíodh. I gcás inar féidir, ba cheart an méid sin a dhéanamh go huathoibríoch agus gan moill mhíchuí i ndiaidh taifead a gciontaithe a chur isteach i gclár náisiúnta na dtaifead coiriúil. Ba cheart do na Ballstáit, i gcomhréir leis an Rialachán seo, sonraí alfa-uimhriúla agus sonraí méarlorg a iontráil sa lárchóras a bhaineann le ciontuithe a tugadh tar éis an dáta a cuireadh tús leis na sonraí a iontráil in ECRIS-TCN. Amhail ón dáta céanna, agus ag aon am ina dhiaidh sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann íomhánna den aghaidh a iontráil sa lárchóras.

(29)  Lena chois sin, ba cheart do na Ballstáit, i gcomhréir leis an Rialachán seo, taifid a chruthú in ECRIS-TCN maidir le náisiúnaigh tríú tír arna gciontú roimh an dáta a gcuirfear tús le sonraí a iontráil chun a áirithiú go mbeidh an córas chomh héifeachtach agus is féidir. Chun na críche sin, áfach, níor cheart a bheith d'oibleagáid ar na Ballstáit faisnéis a bhailiú nár iontráladh ina dtaifid chóiriúla cheana féin roimh an dáta ar cuireadh tús le sonraí a iontráil. Maidir le sonraí méarlorg náisiúnach tríú tír a bailíodh i dtaca leis na ciontuithe a rinneadh roimhe sin, níor cheart iad a chur ar áireamh ach amháin i gcás inar bailíodh iad le linn imeachtaí coiriúla, agus i gcás ina measfaidh an Ballstát lena mbaineann gur féidir iad a mheaitseáil go soiléir le faisnéis chéannachta eile sa taifead coiriúil.

(30)  Ba cheart don fheabhas a chuirfear ar mhalartú faisnéise faoi chiontuithe a bheith ina chabhair ag na Ballstáit Cinneadh Réime 2008/675/CGB a chur chun feidhme, ar Cinneadh é a chuireann oibleagáid ar na Ballstáit ciontuithe arna ndéanamh roimhe sin i mBallstáit eile a chur san áireamh le linn imeachtaí nua coiriúla sa mhéid is go gcuirfear ciontuithe náisiúnta arna ndéanamh roimhe sin san áireamh faoin dlí náisiúnta.

(31)  Níor cheart talamh slán a dhéanamh de, i ngach cás ina bhfaightear amas in ECRIS‑TCN, gur ciontaíodh an náisiúnach tríú tír lena mbaineann sna Ballstáit a léirítear. Níor cheart ciontuithe arna ndéanamh roimhe sin a dheimhniú ach amháin ar bhonn faisnéis a gheofar as taifid choiriúla na mBallstát lena mbaineann.

(32)  D'ainneoin go bhféadfaí cláir airgeadais an Aontais a úsáid i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme, ba cheart do gach Ballstát a chostais féin a sheasamh a eascraíonn as a bhunachar sonraí um thaifid choiriúla agus a bhunachair sonraí náisiúnta méarlorg a chur chun feidhme, a riar, a úsáid agus a chothabháil, agus a eascraíonn as cur chun feidhme, riar, úsáid agus cothabháil na n-athruithe teicniúla is gá a dhéanamh chun go mbeifí in ann ECRIS-TCN a úsáid, lena n-áirítear na naisc atá acu leis an lárphointe rochtana náisiúnta.

(33)  Ba cheart rochtain a bheith ag ag Eurojust, Europol agus OIPE ar ECRIS-TCN chun na Ballstáit sin ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnaigh tríú tír a shainaithint chun tacú lena gcúraimí reachtúla. Ba cheart rochtain dhíreach a bheith ag Eurojust freisin ar ECRIS‑TCN chun an cúram a shanntar dó faoin Rialachán seo go ngníomhóidh sé mar phointe teagmhála le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta a chur i gcrích, gan dochar do chur i bhfeidhm phrionsabail an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla, lena n-áirítear rialacha maidir le cúnamh frithpháirteach dlí. Cé gur cheart an seasamh atá ag na Ballstáit sin nach bhfuil páirteach sa chomhar feabhsaithe maidir le bunú OIPE a chur san áireamh, níor cheart diúltú do OIPE rochtain a bheith aige ar fhaisnéis faoi chiontuithe ar an bhforas nach bhfuil an Ballstát lena mbaineann páirteach sa chomhar feabhsaithe, agus ar an bhforas sin amháin.

(34)  Leis an Rialachán seo, bunaítear rialacha dochta maidir le ECRIS-TCN a rochtain agus na coimircí is gá, lena n-áirítear an fhreagracht atá ar na Ballstáit na sonraí a bhailiú agus a úsáid. Anuas air sin, leagtar amach ann an chaoi a bhféadfadh daoine aonair a gcearta a fheidhmiú i ndáil le cúiteamh, rochtain, ceartú, léirscriosadh agus sásamh, go háirithe an ceart teacht ar leigheas éifeachtach agus an mhaoirseacht arna déanamh agúdaráis phoiblí neamhspleácha ar oibríochtaí próiseála. Urramaítear leis, dá bhrí sin, na cearta agus na saoirsí bunúsacha a chumhdaítear, go háirithe, i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, lena n-áirítear an ceart go ndéanfar sonraí pearsanta a chosaint, prionsabal an chomhionannais os comhair an dlí agus an toirmeasc ginearálta ar idirdhealú. I ndáil leis an méid sin, cuirtear san áireamh ann freisin an Coinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, an Cúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla, agus oibleagáidí eile maidir le cearta an duine faoin dlí idirnáisiúnta.

(35)  Ba cheart feidhm a bheith ag Treoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(10) ▌ maidir le próiseáil sonraí pearsanta a dhéanann na húdaráis inniúla náisiúnta chun críocha cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun críocha pionóis choiriúla a fhorghníomhú, lena n-áirítear coimirciú a dhéanamh in aghaidh bagairtí ar an tslándáil phoiblí agus cosc a chur ar na bagairtí sin. Ba cheart feidhm a bheith ag Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(11) ▌ maidir le próiseáil sonraí pearsanta a dhéanann na húdaráis náisiúnta nuair nach dtagann an phróiseáil sin faoi raon feidhme Threoir (AE) 2016/680. Ba cheart maoirseacht chomhordaithe a áirithiú i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(12), agus ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán sin maidir le próiseáil sonraí pearsanta a dhéanann eu-LISA.

(36)  Maidir le ciontuithe a rinneadh roimhe seo, ba cheart do na húdaráis lárnacha sonraí alfa-uimhriúla a iontráil faoi dheireadh na tréimhse le haghaidh sonraí a iontráil faoin Rialachán seo, agus sonraí méarlorg a iontráil faoi cheann dhá bhliain tar éis dháta thús oibríochtaí ECRIS-TCN. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann na sonraí go léir a iontráil ag an am céanna, ar an gcoinníoll go gcomhlíonfar na teorainneacha ama sin.

(37)  Ba cheart rialacha a leagan síos maidir le dliteanas na mBallstát, Eurojust, Europol, OIPE agus eu-LISA i ndáil le damáiste a thiocfadh as aon sáruithe ar an Rialachán seo.

(38)   Chun feabhas a chur ar shainaithint na mBallstát sin ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír a rinneadh roimhe sin, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca leis an Rialachán seo a fhorlíonadh trí fhoráil a dhéanamh maidir le húsáid a bhaint as íomhánna den aghaidh chun críocha sainaithint a dhéanamh ar náisiúnaigh tríú tír chun na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe a rinneadh roimhe sin a shainaithint. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid obair ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr(13). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonnrochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(39)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le bunú agus bainistiú oibríochtúil ECRIS-TCN, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(14).

(40)  Ba cheart do na Ballstáit na bearta riachtanacha a ghlacadh chun an Rialachán seo a chomhlíonadh a luaithe is féidir chun feidhmiú cuí ECRIS-TCN a áirithiú, agus aird á tabhairt ar an am a theastaíonn ó eu-LISA chun ECRIS-TCN a fhorbairt agus a chur chun feidhme. Mar sin féin, ba cheart 36 mhí ar a laghad a bheith ag na Ballstáit tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo chun bearta a ghlacadh chun an Rialachán seo a chomhlíonadh.

(41)  Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo a ghnóthú go leordhóthanach, eadhon faisnéis chruinn faoi thaifid choiriúla náisiúnach tríú tír a mhalartú go mear agus go héifeachtúil agus, trí rialacha comhchoiteanna de chuid an Aontais a leagan síos, gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(42)  I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.

(43)  I gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 agus le hAirteagal 4a(1) de Phrótacal Uimh. 21 maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i dtaca leis an limistéar saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, agus gan dochar d'Airteagal 4 den Phrótacal sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.

(44)  I gcomhréir le hAirteagal 3 agus Airteagal 4a(1) de Phrótacal Uimh. 21, tá fógra tugtha ag an Ríocht Aontaithe gur mian léi bheith rannpháirteach i nglacadh agus i gcur i bhfeidhm an Rialacháin seo.

(45)  Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 28(2) de Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(15) agus thug sé tuairim uaidh an 17 Nollaig 2017(16),

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1

Ábhar

Leis an Rialachán seo, bunaítear an méid seo a leanas:

(a)  ▌ córas chun na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe arna ndéanamh roimhe sin ag náisiúnaigh tríú tír a shainaithint (“ECRIS-TCN”);

(b)  ▌na coinníollacha faoina n-úsáidfidh na húdaráis lárnacha ECRIS-TCN chun faisnéis a fháil faoi na ciontuithe a rinneadh roimhe sin tríd an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS) a bunaíodh le Cinneadh 2009/316/CGB, chomh maith leis na coinníollacha faoina n-úsáidfidh Eurojust, Europol agus OIPE ECRIS-TCN.

Airteagal 2

Raon Feidhme

Tá feidhm ag an Rialachán seo maidir le próiseáil faisnéise céannachta náisiúnach tríú tír a bhí faoi réir ciontuithe sna Ballstáit chun críche na Ballstáit inar tugadh na ciontuithe sin a shainaithint. Cé is moite de phointe (b)(ii) d'Airteagal 5(1), i gcás fhorálacha an Rialacháin seo a bhfuil feidhm acu maidir le náisiúnaigh tríú tír, tá feidhm acu freisin maidir le saoránaigh de chuid an Aontais a bhfuil náisiúntacht tríú tír acu freisin agus a bhí faoi réir ciontuithe sna Ballstáit.

Airteagal 3

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe ▌ seo a leanas:

(1)  ciallaíonn 'ciontú' aon chinneadh críochnaitheach ó chúirt choiriúil i gcoinne duine nádúrtha i ndáil le cion coiriúil, sa mhéid go mbreactar síos an cinneadh sin i dtaifid choiriúla an Bhallstáit chiontaithigh;

(2)  ciallaíonn 'imeachtaí coiriúla' an chéim roimh an triail, céim na trialach agus forghníomhú an chiontaithe;

(3)  ciallaíonn 'taifead coiriúil' an clár náisiúnta nó na cláir náisiúnta ina ndéantar ciontuithe a thaifeadadh i gcomhréir leis an dlí náisiúnta;

(4)  ciallaíonn 'Ballstát ciontaitheach' an Ballstát inar tugadh ciontú;

(5)  ciallaíonn 'údarás lárnach' ▌ údarás arna ainmniú i gcomhréir le hAirteagal 3(1) de Chinneadh Réime 2009/315/CGB;

(6)  ciallaíonn 'údaráis inniúla' na húdaráis lárnacha agus gníomhaireachtaí an Aontais (Eurojust, Europol, OIPE) atá inniúil chun ECRIS-TCN a rochtain nó a cheadú i gcomhréir leis an Rialachán seo;

(7)  ciallaíonn 'náisiúnach tríú tír' aon duine nach saoránach de chuid an Aontais é nó í de réir bhrí Airteagal 20(1) CFAE, nó duine gan stát, nó duine nach eol an náisiúntacht atá aige ▌;

(8)  ciallaíonn 'lárchóras' an bunachar sonraí nó na bunachair sonraí a fhorbraíonn agus a chothabhálann eu-LISA ina bhfuil faisnéis chéannachta faoi náisiúnaigh tríú tír a bhí faoi réir ciontuithe sna Ballstáit ▌;

(9)  ciallaíonn 'bogearraí comhéadain' na bogearraí arna n-óstáil ag na húdaráis inniúla a ligeann dóibh an lárchóras a rochtain tríd an mbonneagar cumarsáide dá dtagraítear i bpointe (d) d'Airteagal 4(1);

(10)  ciallaíonn 'faisnéis chéannachta' sonraí alfa-uimhriúla, sonraí méarlorg agus íomhánna den aghaidh a mbaintear úsáid astu chun nasc a bhunú idir na sonraí sin agus duine nádúrtha;

(11)  ciallaíonn 'sonraí alfa-uimhriúla' sonraí a léirítear le litreacha, le digití, le saincharachtair, le spásanna agus le comharthaí poncaíochta;

(12)  ciallaíonn 'sonraí méarlorg' na sonraí a bhaineann le méarloirg, idir loirg shimplí agus loirg rollta, gach ceann de mhéara an duine;

(13)  ciallaíonn 'íomhá den aghaidh' íomhá dhigiteach d'aghaidh duine;

(14)  ciallaíonn 'amas' meaitseáil nó meaitseálacha a fhaightear trí chomparáid a dhéanamh idir faisnéis chéannachta arna taifeadadh sa lárchóras agus an fhaisnéis chéannachta arna húsáid do chuardach ▌;

(15)  ciallaíonn 'lárphointe rochtana náisiúnta' an pointe náisiúnta a nascann leis an mbonneagar cumarsáide dá dtagraítear i bpointe (d) d'Airteagal 4(1);

(16)  ciallaíonn “cur chun feidhme thagairt ECRIS” na bogearraí arna bhforbairt ag an gCoimisiún agus arna gcur ar fáil do na Ballstáit chun faisnéis faoi thaifid choiriúil a mhalartú trí ECRIS;

(17)  ciallaíonn ‘údarás maoirseachta náisiúnta’ údarás poiblí neamhspleách a bhunaíonn Ballstát de bhun rialacha cosanta sonraí an Aontais is infheidhme;

(18)  ciallaíonn ‘údaráis mhaoirseachta’ an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí agus na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta.

Airteagal 4

Ailtireacht theicniúil ECRIS-TCN

1.  Is é a bheidh in ECRIS-TCN:

(a)  lárchóras ina stóráiltear faisnéis chéannachta faoi náisiúnaigh tríú tír arna gciontú;

(b)  lárphointe rochtana náisiúnta i ngach Ballstát;

(c)  bogearraí comhéadain lena gceanglaítear na húdaráis inniúla leis an lárchóras trí na lárphointí rochtana náisiúnta agus an bonneagar cumarsáide dá dtagraítear i bpointe (d);

(d)  bonneagar cumarsáide idir an lárchóras agus na lárphointí rochtana náisiúnta.

2.  Is é eu-LISA a dhéanfaidh an lárchóras a óstáil ar na ▌suíomhanna teicniúla atá aige.

3.  Déanfar na bogearraí comhéadain a chomhtháthú le cur chun feidhme thagairt ECRIS. Úsáidfidh na Ballstáit cur chun feidhme thagairt ECRIS nó, i gcás mhíreanna 4 go 8 agus faoi na coinníollacha a leagtar amach iontu, bogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS chun ECRIS-TCN a cheadú agus chun iarrataí a sheoladh ina dhiaidh sin le haghaidh faisnéis faoi thaifid choiriúla.

4.  Beidh freagracht ar na Ballstáit sin a bhaineann úsáid as a mbogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS a áirithiú go gceadóidh a mbogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS dá n-údaráis náisiúnta um thaifid choiriúla úsáid a bhaint as ECRIS-TCN, cé is moite de na bogearraí comhéadain, i gcomhréir leis an Rialachán seo. Chun na críche sin, áiritheoidh siad, faoin dáta a gcuirfear tús le hoibríochtaí ECRIS-TCN i gcomhréir le hAirteagal 35(4), go bhfeidhmeoidh a mbogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS i gcomhréir leis na prótacail agus na sonraíochtaí teicniúla a bhunaítear sna gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 10, agus i gcomhréir le haon cheanglais theicniúla bhreise atá bunaithe ag eu-LISA de bhun an Rialacháin seo bunaithe ar na gníomhartha cur chun feidhme sin.

5.  Fad nach mbeidh úsáid á baint acu as cur chun feidhme thagairt ECRIS, áiritheoidh na Ballstáit sin a bhaineann úsáid as a mbogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS go gcuirfear chun feidhme gan moill mhíchuí na hoiriúnuithe teicniúla a cheanglófar ina dhiaidh sin i leith a mbogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS de bharr aon athrú a dhéantar ar na sonraíochtaí teicniúla arna mbunú sna gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 10, nó aon athrú a dhéantar ar aon cheanglais theicniúla breise atá bunaithe ag eu-LISA de bhun an Rialacháin seo bunaithe ar na gníomhartha cur chun feidhme sin .

6.  Na Ballstáit sin a bhainfidh úsáid as a mbogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS, is iad féin a sheasfaidh na costais uile a bhaineann lena mbogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS a chur chun feidhme, a chothabháil agus a fhorbairt tuilleadh, agus lena idirnascadh le ECRIS-TCN, cé is moite de na bogearraí comhéadain.

7.  I gcás nach bhfuil Ballstát a bhaineann úsáid as a bhogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS in ann a oibleagáidí faoin Airteagal seo a chomhlíonadh, cuirfear d’oibleagáid air cur chun feidhme thagairt ECRIS a úsáid, lena n‑áirítear na bogearraí comhéadain comhtháite, chun úsáid a bhaint as ECRIS-TCN.

8.  I bhfianaise an mheasúnaithe atá le déanamh ag an gCoimisiún de bhun phointe (b) d'Airteagal 36(10), cuirfidh na Ballstáit lena mbaineann an fhaisnéis uile is gá ar fáil don Choimisiún.

CAIBIDIL II

IONTRÁIL AGUS ÚSÁID SONRAÍ AG NA hÚDARÁIS LÁRNACHA

Airteagal 5

Sonraí a iontráil in ECRIS-TCN

1.  I gcás gach náisiúnaigh tríú tír arna chiontú, cruthóidh údarás lárnach an Bhallstáit chiontaithigh taifead sonraí sa lárchóras. áireofar an méid seo a leanas sa taifead sonraí:

(a)   a mhéid a bhaineann le sonraí alfa-uimhriúla:

(i)  faisnéis atá le háireamh mura rud é, i gcásanna aonair, nach bhfuil an fhaisnéis sin i bhfios don údarás lárnach (faisnéis éigeantach):

sloinne (ainm teaghlaigh),

ainmneacha (ainmneacha baiste),

dáta breithe,

áit bhreithe (baile agus tír),

náisiúntacht nó náisiúntachtaí,

inscne,

ainmneacha a bhí ar an duine roimhe seo, más infheidhme,

cód an Bhallstáit chiontaithigh,

(ii)  faisnéis atá le háireamh má iontráladh sa taifead coiriúil í (faisnéis roghnach):

− ainmneacha na dtuismitheoirí,

(iii)  faisnéis atá le háireamh má tá sí ar fáil don údarás lárnach (faisnéis bhreise):

− uimhir aitheantais, nó cineál agus uimhir dhoiciméid aitheantais an duine, chomh maith le hainm an údaráis eisiúna,

− ainmneacha bréige nó ailiasanna;

(b)  a mhéid a bhaineann le sonraí méarlorg:

(i)  sonraí méarlorg a bailíodh i gcomhréir leis an dlí náisiúnta le linn imeachtaí coiriúla;

(ii)  den chuid is lú, sonraí méarlorg a bailíodh ar bhonn cheachtar de na critéir seo a leanas:

–  i gcás ina bhfuair an náisiúnach tríú tír pianbhreith choimeádta 6 mhí ar a laghad;

–  i gcás inar ciontaíodh an náisiúnach tríú tír i gcion coiriúil is inphionóis faoi dhlí an Bhallstáit le pianbhreith choimeádta uastréimhse 12 mhí ar a laghad.

2.  Beidh ag na sonraí méarlorg dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 1 den Airteagal seo na sonraíochtaí teicniúla le haghaidh cháilíocht, thaifeach agus phróiseáil na sonraí méarlorg dá bhforáiltear sa ghníomh cur chun feidhme dá dtagraítear i bpointe (b) d'Airteagal 10(1). Áireofar cód an Bhallstáit chiontaithigh in uimhir thagartha shonraí méarlorg an duine arna chiontú.

3.  Féadfar íomhánna d'aghaidh na náisiúnach tríú tír arna gciontú a bheith sa taifead sonraí chomh maith, más rud é go gceadaítear le dlí an Bhallstáit chiontaithigh íomhánna d’aghaidh daoine arna gciontú a bailiú agus a stóráil.

4.   Cruthóidh an Ballstát ciontaitheach an taifead sonraí go huathoibríoch, nuair is féidir, agus gan moill mhíchuí, tar éis taifead an chiontaithe a iontráil ▌sna taifid choiriúla ▌.

5.  Cruthóidh na Ballstáit chiontaitheacha taifid sonraí freisin do chiontuithe a tugadh roimh dháta iontrála na sonraí i gcomhréir le hAirteagal 35(1) sa mhéid go stóráiltear ina mbunachair sonraí náisiúnta féinsonraí a bhaineann le daoine arna gciontú. Sna cásanna sin, ní chuirfear sonraí méarlorg ar áireamh ach amháin i gcás inar bailíodh iad le linn imeachtaí coiriúla i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, agus i gcás inar féidir iad a mheaitseáil go soiléir le faisnéis chéannachta eile sna taifid choiriúla.

6.  Chun na hoibleagáidí a leagtar amach i bpointí (b)(i) agus (ii) de mhír 1, agus i mír 5, a chomhlíonadh, chun críocha sonraí méarlorg a áireamh ar an taifead sonraí, féadfaidh na Ballstáit úsáid a bhaint as sonraí méarlorg arna mbailiú chun críocha seachas críocha imeachtaí coiriúla, i gcás ina gceadaítear an úsáid sin faoin dlí náisiúnta.

Airteagal 6

Íomhánna den aghaidh

1.  Go dtí go dtiocfaidh an gníomh tarmligthe dá bhforáiltear i mír 2 i bhfeidhm,fhéadfar íomhánna den aghaidh a úsáid ach chun céannacht náisiúnaigh tríú tír a sainaithníodh mar gheall ar chuardach alfa‑uimhriúil nó ar chuardach trí úsáid a bhaint as sonraí méarlorg a dheimhniú.

2.  Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 lena bhforlíontar an Rialachán seo maidir le húsáid a bhaint as íomhánna den aghaidh chun críche céannacht náisiúnaigh tríú tír a shainaithint chun na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe a rinne na náisiúnaigh tríú tír sin roimhe sin a shainaithint, tráth a dtiocfaidh an méid sin chun bheith indéanta go teicniúil. Sula bhfeidhmeoidh sé an chumhacht sin, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar infhaighteacht agus ar ullmhacht na teicneolaíochta, agus aird á tabhairt aige ar riachtanas agus comhréireacht, agus ar fhorbairtí teicniúla i réimse na mbogearraí aghaidh-aitheanta.

Airteagal 7

ECRIS-TCN a úsáid chun na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla a shainaithint

1.  Bainfidh na húdaráis lárnacha úsáid as ECRIS-TCN chun na Ballstáit sin ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnach tríú tír a shainaithint chun faisnéis a fháil maidir le ciontuithe roimhe sin trí ECRIS, nuair a iarrtar faisnéis faoi thaifid choiriúla faoin duine sin sa Bhallstát lena mbaineann chun críocha imeachtaí coiriúla i gcoinne an duine sin, nó chun aon chríche díobh seo a leanas, i gcás ina bhforáiltear dóibh sin faoin dlí náisiúnta agus i gcomhréir leis:

–  seiceáil a dhéanamh ar thaifead coiriúil pearsanta duine arna hiarraidh sin dó nó di,

–  imréiteach slándála a dhéanamh,

–  ceadúnú nó ceadúnas a fháil,

–  grinnfhiosrúchán fostaíochta a dhéanamh,

–  grinnfhiosrúchán a dhéanamh maidir le gníomhaíochtaí deonacha lena mbaineann teagmháil dhíreach agus rialta le leanaí nó le daoine leochaileacha,

–  nósanna imeachta víosa, nósanna imeachta maidir le saoránacht a fháil agus nósanna imeachta imirce, lena n-áirítear nósanna imeachta tearmainn, agus

–  seiceálacha a dhéanamh i ndáil le conarthaí poiblí agus scrúduithe poiblí.

Mar sin féin, i gcásanna sonracha seachas na cásanna sin ina n-iarrann náisiúnaigh tríú tír faisnéis faoina dtaifid choiriúla féin ar an údarás lárnach, nó i gcás ina ndéantar an iarraidh chun faisnéis a fháil faoi thaifid choiriúla de bhun Airteagal 10(2) de Threoir 2011/93/AE, féadfaidh an t-údarás a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla á hiarraidh aige a chinneadh nach iomchuí ECRIS-TCN a úsáid ar an mbealach sin.

2.  Aon Bhallstát a chinnfidh úsáid a bhaint as ECRIS-TCN, i gcás ina bhforáiltear dó sin faoin dlí náisiúnta agus i gcomhréir leis, chun aon chríocha seachas na críocha sin a leagtar amach i mír 1 chun faisnéis a fháil faoi chiontuithe arna ndéanamh roimhe sin trí ECRIS, déanfaidh sé fógra a thabhairt don Choimisiún maidir le críocha eile den sórt sin agus aon athrú ar na críocha sin faoin dáta a gcuirfear tús leis na hoibríochtaí dá dtagraítear in Airteagal 35(4) nó aon tráth dá éis sin. Foilseoidh an Coimisiún fógraí den sórt sin in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh laistigh de 30 lá ó na fógraí a fháil,.

3.  Tá Eurojust, Europol, ▌agus ag OIPE i dteideal ECRIS-TCN a cheadú chun na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnaigh tríú tír a shainaithint i gcomhréir le hAirteagail 14 go 18. Mar sin féin, ní dhéanfaidh siad aon sonraí a iontráil in ECRIS-TCN, ná aon sonraí atá sa chóras sin a cheartú ná a léirscriosadh.

4.  Chun na gcríoch dá dtagraítear i míreanna 1, 2 agus 3, féadfaidh na húdaráis inniúla ECRIS-TCN a cheadú freisin chun a fhíorú, i leith saoránach de chuid an Aontais, an bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla a bhaineann leis an duine sin mar náisiúnach tríú tír ag aon Bhallstát.

5.  Agus ECRIS-TCN á cheadú acu, féadfaidh na húdaráis inniúla na sonraí go léir, nó cuid díobh, dá dtagraítear in Airteagal 5(1) a úsáid. Déanfar an tacar sonraí is lú is gá chun an córas a cheadú a shonrú i ngníomh cur chun feidhme a ghlacfar i gcomhréir le pointe (g) d'Airteagal 10(1).

6.  Féadfaidh na húdaráis inniúla ECRIS-TCN a cheadú freisin trí úsáid a bhaint as ▌ íomhánna den aghaidh ▌, ar choinníoll gur cuireadh feidhmiúlacht den sórt sin chun feidhme i gcomhréir le hAirteagal 6(2).

7.  I gcás ina dtiocfar ar amas, déanfaidh an lárchóras faisnéis a sholáthar don údarás inniúil go huathoibríoch faoi na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnaigh tríú tír, mar aon leis na huimhreacha tagartha gaolmhara agus aon fhaisnéis chéannachta chomhfhreagrach. Ní úsáidfear an fhaisnéis chéannachta sin ach chun críche céannacht an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann a fhíorú. Ní fhéadfar toradh cuardaigh a dhéantar sa lárchóras a úsáid ach amháin chun iarraidh a dhéanamh de réir Airteagal 6 de Chinneadh Réime 2009/315/CGB nó chun iarraidh a dhéanamh dá dtagraítear in Airteagal 17(3) den Rialachán seo.

8.  I gcás nach dtiocfar ar amas, cuirfidh an lárchóras an t-údarás inniúil ar an eolas go huathoibríoch faoin méid sin.

CAIBIDIL III

NA SONRAÍ A CHOINNEÁIL AGUS A MHODHNÚ

Airteagal 8

Tréimhse choinneála i gcomhair sonraí a stóráil

1.  Stórálfar gach ▌ taifead sonraí sa lárchóras chomh fada agus a stórálfar na sonraí a bhaineann le ciontuithe an duine lena mbaineann sna ▌taifid choiriúla ▌.

2.  Nuair a bheidh an tréimhse choinneála dá dtagraítear i mír 1 imithe in éag, léirscriosfaidh ▌ údarás lárnach an Bhallstáit chiontaithigh an taifead sonraí, lena n-áirítear sonraí méarlorg nó íomhánna den aghaidh, ón lárchóras. Déanfar an léirscriosadh go huathoibríoch, nuair is féidir, agus in aon chás tráth nach déanaí ná mí tar éis don tréimhse choinneála sin dul in éag.

Airteagal 9

Sonraí a mhodhnú agus a léirscriosadh

1.  Féadfaidh na Ballstáit na sonraí a d'iontráil siad in ECRIS-TCN a mhodhnú nó a léirscriosadh.

2.  Aon mhodhnú a dhéanfar ar an bhfaisnéis sna taifid choiriúla ▌ba bhonn le taifead sonraí a chruthú i gcomhréir le hAirteagal 5, beidh ar an mBallstát ciontaitheach an leasú ceannann céanna a dhéanamh ina dhiaidh sin ar an bhfaisnéis a stóráiltear sa taifead sonraí sin sa lárchóras gan moill mhíchuí.

3.  I gcás ina mbeidh cúis ag Ballstát ciontaitheach lena chreidiúint go bhfuil na sonraí a thaifead sé sa lárchóras míchruinn nó gur próiseáladh na sonraí sa lárchóras de shárú ar an Rialachán seo, déanfaidh sé an méid a leanas:

(a)  tús a chur láithreach le nós imeachta chun seiceáil a dhéanamh ar chruinneas na sonraí lena mbaineann nó ar dhleathacht a bpróiseála, de réir mar is iomchuí;

(b)  más gá, na sonraí a cheartú nó iad a léirscriosadh ón lárchóras gan moill mhíchuí.

4.  I gcás ina mbeidh cúis ag Ballstát, seachas an Ballstát ciontaitheach, a d'iontráil na sonraí lena chreidiúint go bhfuil na sonraí a taifeadadh sa lárchóras míchruinn nó gur próiseáladh na sonraí sa lárchóras de shárú ar an Rialachán seo, déanfaidh sé teagmháil le húdarás lárnach an Bhallstáit chiontaithigh gan moill mhíchuí.

Déanfaidh an Ballstát ciontaitheach an méid seo a leanas:

(a)  nós imeachta chun seiceáil a dhéanamh ar chruinneas na sonraí nó ar dhleathacht a bpróiseála a sheoladh láithreach bonn, de réir mar is iomchuí;

(b)  más gá, na sonraí a cheartú nó iad a léirscriosadh ón lárchóras gan moill mhíchuí;

(c)  a chur in iúl don Bhallstát eile gur ceartaíodh nó gur léirscriosadh na sonraí, nó na cúiseanna i dtaobh nár ceartaíodh nó nár léirscriosadh iad a chur in iúl dó, gan moill mhíchuí.

CAIBIDIL IV

FORBAIRT, OIBRÍOCHT AGUS FREAGRACHTAÍ

Airteagal 10

Gníomhartha cur chun feidhme arna nglacadh ag an gCoimisiún

1.  Glacfaidh an Coimisiún na gníomhartha cur chun feidhme is gá chun ECRIS-TCN a fhorbairt agus ▌a chur chun feidhme go teicniúil a luaithe is féidir, agus glacfaidh sé, go háirithe, gníomhartha a bhaineann leis an méid seo a leanas:

(a)  na sonraíochtaí teicniúla maidir le próiseáil na sonraí alfa-uimhriúla;

(b)  na sonraíochtaí teicniúla maidir le cáilíocht, taifeach agus próiseáil sonraí méarlorg ▌;

(c)  sonraíochtaí teicniúla na mbogearraí comhéadain;

(d)  na sonraíochtaí teicniúla maidir le cáilíocht, taifeach agus próiseáil íomhánna den aghaidh chun críocha Airteagal 6 agus faoi na coinníollacha a leagtar amach san Airteagal sin;

(e)  cáilíocht sonraí, lena n-áirítear sásra agus nósanna imeachta chun seiceálacha a dhéanamh ar cháilíocht sonraí;

(f)  na sonraí a iontráil i gcomhréir le hAirteagal 5;

(g)  ECRIS-TCN a rochtain agus a cheadú i gcomhréir le hAirteagal 7;

(h)  na sonraí a mhodhnú agus a léirscriosadh i gcomhréir le hAirteagail 8 agus 9;

(i)  logaí a choinneáil agus a rochtain i gcomhréir le hAirteagal 31;

(j)  feidhmiú an lárstórais agus na rialacha cosanta sonraí agus na rialacha slándála sonraí is infheidhme maidir leis an lárstóras, i gcomhréir le hAirteagal 32;

(k)  staidreamh a sholáthar i gcomhréir le hAirteagal 32;

(l)  ceanglais feidhmíochta agus infhaighteachta ECRIS-TCN, lena n-áirítear sonraíochtaí íosta agus ceanglais maidir le feidhmíocht bhithmhéadrach ECRIS-TCN, go háirithe maidir leis an ráta sainaitheanta bréagdheimhní agus an ráta sainaitheanta bréagdhiúltaí.

2.  Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 1 a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 38(2).

Airteagal 11

Forbairt agus bainistiú oibríochtúil ECRIS-TCN

1.  Is é eu-LISA a bheidh freagrach as forbairt ECRIS-TCN i gcomhréir le prionsabal na cosanta sonraí trí dhearadh agus mar réamhshocrú. Anuas air sin, is é eu‑LISA a bheidh freagrach as bainistiú oibríochtúil ECRIS-TCN. Is éard a bheidh san fhorbairt mionsaothrú agus cur chun feidhme na sonraíochtaí teicniúla, tástáil agus comhordú foriomlán an tionscadail.

2.  Is é eu-LISA a bheidh freagrach freisin as cur chun feidhme thagairt ECRIS a fhorbairt tuilleadh agus a chothabháil.

3.  Is é eu-LISA a shaineoidh dearadh ailtireacht fhisiceach ECRIS-TCN lena n-áirítear a shonraíochtaí teicniúla agus an éabhlóid a thiocfaidh ar na sonraíochtaí sin i dtaca leis an lárchóras, an lárphointe rochtana náisiúnta agus na bogearraí comhéadain. Glacfaidh an Bord Bainistíochta an dearadh sin, faoi réir tuairim fhabhrach ón gCoimisiún.

4.  Is é eu-LISA a dhéanfaidh ECRIS-TCN a fhorbairt agus a chur chun feidhme a luaithe is féidir tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo ▌ agus tar éis don Choimisiún na gníomhartha cur chun feidhme dá bhforáiltear in Airteagal 10 a ghlacadh.

5.  Roimh chéim deartha agus forbartha ECRIS-TCN, bunóidh Bord Bainistíochta eu-LISA Bord Bainistíochta de chuid an Chláir ar a mbeidh deichniúr comhaltaí.

Ar Bhord Bainistíochta an Chláir, beidh ochtar comhalta a cheapfaidh an Bord Bainistíochta, Cathaoirleach an Ghrúpa Comhairligh dá dtagraítear in Airteagal 39 agus comhalta amháin a cheapfaidh an Coimisiún. Na comhaltaí a cheapfaidh an Bord Bainistíochta, toghfar iad as measc na mBallstát sin atá faoi cheangal go hiomlán, faoi dhlí an Aontais, ag na hionstraimí reachtacha lena rialaítear ECRIS agus a bheidh rannpháirteach in ECRIS-TCN, agus as a measc siúd amháin. Áiritheoidh an Bord Bainistíochta go mbeidh, ag na comhaltaí a cheapfaidh sé chuig Bord Bainistíocha an Chláir, an taithí agus an saineolas is gá i bhforbairt agus i mbainistiú chórais TF lena dtugtar tacaíocht d'údaráis bhreithiúnacha agus d'údaráis um thaifid choiriúla.

Beidh eu-LISA rannpháirteach in obair Bhord Bainistíochta an Chláir. Chun na críche sin, freastalóidh ionadaithe de chuid eu-LISA ar chruinnithe Bhord Bainistíochta an Chláir chun tuarascáil a chur le chéile i ndáil le dearadh agus le forbairt ECRIS-TCN agus i ndáil le haon obair ghaolmhar eile agus le haon gníomhaíochtaí gaolmhara eile.

Tiocfaidh Bord Bainistíochta an Chláir le chéile uair amháin gach trí mhí ar a laghad, agus níos minice ná sin nuair is gá. Áiritheoidh sé go ndéanfar bainistiú iomchuí ar chéim deartha agus forbartha ECRIS-TCN agus áiritheoidh sé go mbeidh comhsheasmhacht ann idir tionscadail lárnacha agus náisiúnta ECRIS-TCN, agus bogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS. Cuirfidh Bord Bainistíochta an Chláir tuarascálacha i scríbhinn faoi bhráid Bhord Bainistíochta eu-LISA go rialta, agus gach mí más féidir, maidir le dul chun cinn an tionscadail. Ní bheidh aon chumhacht cinnteoireachta ná aon sainordú chun ionadaíocht a dhéanamh thar ceann chomhaltaí an Bhoird Bainistíochta ag Bord Bainistíochta an Chláir.

6.  Déanfaidh Bord Bainistíochta an Chláir a rialacha nós imeachta a bhunú lena n-áireofar go háirithe rialacha maidir leis an méid seo a leanas:

(a)  an chathaoirleacht;

(b)  ionaid le haghaidh cruinnithe;

(c)  ullmhú cruinnithe;

(d)  saineolaithe a ligean isteach ar chruinnithe;

(e)  pleananna cumarsáide a áiritheoidh go gcoimeádfar comhaltaí an Bhoird Bainistíochta nach mbíonn rannpháirteach sna cruinnithe go hiomlán ar an eolas.

7.  Beidh cathaoirleacht Bhord Bainistíochta an Chláir ag Ballstát atá faoi cheangal go hiomlán faoi dhlí an Aontais ag na hionstraimí reachtacha lena rialaítear ECRIS agus ag na hionstraimí reachtacha lena rialaítear forbairt, bunú, feidhmiú agus úsáid na gcóras mórscála TF uile atá á mbainistiú ag eu-LISA.

8.  Is é eu-LISA a íocfaidh as gach costas taistil agus cothabhála a thabhóidh comhaltaí Bhord Bainistíochta an Chláir. Beidh feidhm mutatis mutandis ag Airteagal 10 de Rialacha Nós Imeachta eu-LISA maidir leo. Déanfaidh eu-LISA rúnaíocht Bhord Bainistíochta an Chláir a áirithiú.

9.  Le linn chéim an deartha agus na forbartha, is éard a bheidh i nGrúpa Comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 39 bainisteoirí tionscadal náisiúnta ECRIS‑TCN agus déanfaidh eu-LISA cathaoirleacht air. Le linn chéim an deartha agus na forbartha, tiocfaidh sé le chéile go rialta, uair sa mhí ar a laghad más féidir, go dtí go gcuirfear tús le hoibríochtaí ECRIS-TCN. Tuairisceoidh sé do Bhord Bainistíochta an Chláir tar éis gach cruinnithe ▌. Cuirfidh sé saineolas teicniúil ar fáil chun tacú le cúraimí Bhord Bainistíochta an Chláir agus déanfaidh sé an obair leantach a bhaineann le staid ullmhachta na mBallstát.

10.  Chun rúndacht agus sláine na sonraí atá stóráilte in ECRIS-TCN a áirithiú, déanfaidh eu-LISA, i gcomhar leis na Ballstáit, foráil maidir leis na bearta iomchuí teicniúla agus eagraíochtúla, agus aird á tabhairt ar an úrscothacht, ar an gcostas a bhaineann le cur chun feidhme agus ar na rioscaí a bhaineann leis an bpróiseáil.

11.  Is é eu-LISA a bheidh freagrach as na cúraimí seo a leanas a bhaineann leis an mbonneagar cumarsáide dá dtagraítear i bpointe (d) d'Airteagal 4(1):

(a)  maoirseacht;

(b)  slándáil;

(c)  comhordú an chaidrimh idir na Ballstáit agus soláthraí an bhonneagair cumarsáide.

12.  Is é an Coimisiún a bheidh freagrach as gach cúram eile a bhaineann leis an mbonneagar cumarsáide dá dtagraítear i bpointe (d) d'Airteagal 4(1), go háirithe an méid seo a leanas:

(a)  cúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid;

(b)  fáil agus athnuachan;

(c)  ábhair a bhaineann le conarthaí.

13.  Is é eu-LISA a fhorbróidh agus a chothabhálfaidh sásra agus nósanna imeachta chun seiceálacha cáilíochta a dhéanamh ar na sonraí a stóráiltear in ECRIS-TCN agus cuirfidh sé tuarascálacha rialta faoi bhráid na mBallstát. Cuirfidh eu-LISA tuarascálacha rialta faoi bhráid an Choimisiúin ina gcumhdaítear na saincheisteanna a tháinig chun cinn agus na Ballstáit lenar bhain.

14.  Is éard a bheidh i mbainistiú oibríochtúil ECRIS-TCN na cúraimí go léir is gá chun ECRIS-TCN a choinneáil ag obair i gcomhréir leis an Rialachán seo, go háirithe an obair chothabhála agus na forbairtí teicniúla is gá lena áirithiú go bhfeidhmíonn ECRIS-TCN ar leibhéal atá sásúil i gcomhréir leis na sonraíochtaí teicniúla.

15.  Is é eu-LISA a dhéanfaidh na cúraimí maidir le hoiliúint a thabhairt i dtaca le húsáid theicniúil ECRIS-TCN agus chur chun feidhme thagairt ECRIS.

16.  Gan dochar d'Airteagal 17 de Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais Eorpaigh, a leagtar síos i Rialachán (CEE, Euratom, CEGC) Uimh. 259/68 ón gComhairle(17), cuirfidh eu‑LISA rialacha iomchuí rúndachta gairmiúla nó oibleagáidí comhionanna rúndachta eile i bhfeidhm maidir lena chuid ball foirne ar fad ar gá dóibh bheith ag obair le sonraí atá cláraithe sa lárchóras. Beidh feidhm ag an oibleagáid sin chomh maith tar éis do na baill foirne sin imeacht as oifig nó scor den fhostaíocht nó tar éis fhoirceannadh a ngníomhaíochtaí.

Airteagal 12

Freagrachtaí na mBallstát

1.  Beidh gach Ballstát freagrach as an méid seo a leanas:

(a)  nasc slán a áirithiú idir a bhunachair sonraí náisiúnta de thaifid choiriúla ▌agus de mhéarloirg agus an lárphointe rochtana náisiúnta;

(b)  forbairt, oibriú agus cothabháil an naisc dá dtagraítear i bpointe (a);

(c)  nasc a áirithiú idir a chórais náisiúnta agus cur chun feidhme thagairt ECRIS;

(d)  bainistiú agus socruithe a dhéanamh i ndáil le rochtain a bheith ag comhaltaí foirne cuí‑údaraithe na n-údarás lárnach ar ECRIS-TCN i gcomhréir leis an Rialachán seo agus i ndáil le liosta de na baill foirne sin, maille leis na próifílí dá dtagraítear i bpointe (g) d’Airteagal 19(3) a chruthú agus a nuashonrú go rialta.

2.  Cuirfidh gach Ballstát oiliúint iomchuí lena gcumhdófar, go háirithe, shlándáil sonraí, rialacha cosanta sonraí agus na cearta bunúsacha is infheidhme, ar bhaill foirne a údaráis lárnaigh a mbeidh sé de cheart acu ECRIS-TCN a rochtain, sula n-údaróidh sé dóibh na sonraí sin atá stóráilte sa lárchóras a phróiseáil.

Airteagal 13

Freagracht as úsáid na sonraí

1.  I gcomhréir le rialacha cosanta sonraí an Aontais is infheidhme, áiritheoidh gach Ballstát go ndéanfar na sonraí arna dtaifeadadh in ECRIS‑TCN a phróiseáil go dleathach, agus áiritheoidh siad go háirithe:

(a)  gur ag na comhaltaí foirne cuí-údaraithe amháin a bheidh rochtain ar na sonraí chun a gcúraimí a chur i gcrích;

(b)  gur go dleathach ar shlí ina dtugtar lán-urraim do dhínit agus do chearta bunúsacha an náisiúnaigh tríú tír a bhaileofar na sonraí;

(c)  go n-iontrálfar na sonraí go dleathach in ECRIS-TCN;

(d)  go mbeidh na sonraí cruinn agus cothrom le dáta nuair a iontrálfar in ECRIS‑TCN iad.

2.  Áiritheoidh eu-LISA go n-oibreofar ECRIS-TCN i gcomhréir leis an Rialachán seo, leis na gníomhartha tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 6(2) agus leis na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 10, agus i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725. Go háirithe, déanfaidh eu‑LISA na bearta is gá chun slándáil an lárchórais agus an bhonneagair cumarsáide dá dtagraítear i bpointe (d) d'Airteagal 4(1) a áirithiú, gan dochar do fhreagrachtaí gach Ballstáit.

3.  Cuirfidh eu-LISA Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle, an Coimisiún, agus an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí ar an eolas a luaithe is féidir faoi na bearta a dhéanann sé de bhun mhír 2 mar gheall ar thús oibríochtaí ECRIS-TCN.

4.  Cuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis dá dtagraítear i mír 3 ar fáil do na Ballstáit agus don phobal trí shuíomh gréasáin poiblí a nuashonrófar go rialta.

Airteagal 14

Rochtain ag Eurojust, Europol agus OIPE

1.  Beidh rochtain dhíreach ag Eurojust ar ECRIS-TCN chun críocha chur chun feidhme Airteagal 17, agus chun a chúraimí faoi Airteagal 2 de Rialachán (AE) 2018/1727, chun na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír a rinneadh roimhe sin.

2.  Beidh rochtain dhíreach ag Europol ar ECRIS-TCN chun críocha a chúraimí faoi phointí (a) go (e) agus (h) d'Airteagal 4(1) de Rialachán 2016/794 a chomhlíonadh, chun na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír a rinneadh roimhe sin.

3.  Beidh rochtain dhíreach ag OIPE ar ECRIS-TCN chun críocha a chúraimí faoi Airteagal 4 de Rialachán (AE) 2017/1939 a chomhlíonadh, chun na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír a rinneadh roimhe sin.

4.  Tar éis amas a fháil lena léirítear na Ballstáit ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnach tríú tír, féadfaidh Eurojust, Europol agus OIPE a dteagmhálacha faoi seach le húdaráis náisiúnta na mBallstát sin a úsáid chun an fhaisnéis faoi thaifid choiriúla a iarraidh ar an gcaoi dá bhforáiltear ina ngníomhartha bunaidh faoi seach .

Airteagal 15

Rochtain ag comhaltaí foirne údaraithe Eurojust, Europol agus OIPE

Beidh Eurojust, Europol agus an OIPEfreagrach as bainistiú agus socruithe a dhéanamh i ndáil le rochtain a bheith ag comhaltaí foirne cuí‑údaraithe ar ECRIS-TCN i gcomhréir leis an Rialachán seo agus i ndáil le liosta de na comhaltaí foirne sin, maille lena bpróifílí, a chruthú agus a nuashonrú go rialta.

Airteagal 16

Freagrachtaí Eurojust, Europol, agus OIPE

Déanfaidh Eurojust, Europol ▌, agus OIPE an méid seo a leanas:

(a)  an modh teicniúil a bhunú ionas gur féidir leo nascadh le ECRIS-TCN, agus is iad a bheidh freagrach as an nasc sin a chothabháil ▌;

(b)  oiliúint iomchuí lena gcumhdófar, go háirithe, rialacha maidir le slándáil sonraí agus cosaint sonraí, agus leis na cearta bunúsacha is infheidhme a chur ar fáil do na comhaltaí dá bhfoirne sin a bhfuil ceart rochtana acu ar ECRIS-TCN sula n-údarófar iad chun sonraí a stóráiltear sa lárchóras a phróiseáil ;

(c)  a áirithiú go gcosnófar na sonraí pearsanta a phróiseálann siad faoin Rialachán seo i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme maidir le cosaint sonraí.

Airteagal 17

Pointe teagmhála le haghaidh tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta

1.  Féadfaidh tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta, chun críocha imeachtaí cóiriúla, iarrataí ar fhaisnéis i dtaobh na mBallstát, más ann dóibh, ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnach tríú tír a chur chuig Eurojust. Chuige sin, bainfidh siad úsáid as an bhfoirm chaighdeánach a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo.

2.  Nuair a fhaigheann Eurojust iarraidh faoi mhír 1, bainfidh sé úsáid as ECRIS-TCN chun na Ballstáit, más ann dóibh, ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla an náisiúnaigh tríú tír a shainaithint.

3.  I gcás amas a bheith ann, iarrfaidh Eurojust ar an mBallstát ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann an dtoilíonn sé go gcuirfidh Eurojust in iúl don tríú tír nó don eagraíocht idirnáisiúnta ainm an Bhallstáit lena mbaineann. I gcás ina dtugann an Ballstát sin a thoiliú, cuirfidh Eurojust in iúl don tríú tír nó don eagraíocht idirnáisiúnta ainm an Bhallstáit sin ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid chóiriúla an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann, agus cuirfidh sé an tríú tír nó an eagraíocht idirnáisiúnta ar an eolas maidir leis an gcaoi ar féidir sleachta as na taifid choiriúla a iarraidh ar an mBallstát sin i gcomhréir leis na nósanna imeachta is infheidhme.

4.  I gcásanna gan amas a bheith ann, nó i gcás nach féidir le Eurojust freagra a thabhairt i gcomhréir le mír 3 i ndáil le hiarrataí a rinneadh faoin Airteagal seo, cuirfidh sé in iúl don tríú tír nó don eagraíocht idirnáisiúnta lena mbaineann gur thug sé an nós imeachta chun críche, ach ní thabharfaidh sé le fios cé acu atá nó nach bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla an duine lena mbaineann ag ceann de na Ballstáit.

Airteagal 18

Faisnéis a chur ar fáil do thríú tír, d'eagraíocht idirnáisiúnta nó do pháirtí príobháideach

Ní dhéanfaidh Eurojust, Europol, OIPE ná aon údarás lárnach faisnéis a fuarthas ó ECRIS-TCN a bhaineann le náisiúnach tríú tír a aistriú chuig tríú tír, chuig eagraíocht idirnáisiúnta nó chuig páirtí príobháideach ná a chur a fáil dóibh. Ní dochar an tAirteagal seo d'Airteagal 17(3)

Airteagal 19

Slándáil sonraí

1.  Is é eu-LISA a dhéanfaidh na bearta is gá chun slándáil ECRIS-TCN a áirithiú, gan dochar do fhreagrachtaí na mBallstát, agus na bearta slándála a shonraítear i mír 3 á gcur san áireamh.

2.  Maidir le hoibriú ECRIS-TCN, is é eu-LISA a dhéanfaidh na bearta is gá chun na cuspóirí a leagtar amach i mír 3 a bhaint amach, lena n-áirítear plean slándála agus plean leanúnachais gnó agus plean athshlánaithe i gcás tubaiste a ghlacadh, agus chun a áirithiú go bhféadfar córais suiteáilte a aischur i gcás ina dtarlóidh briseadh.

3.  Is iad na Ballstáit a bheidh freagrach as slándáil na sonraí sula gcuirfear chuig an lárphointe rochtana náisiúnta iad agus fad a bheifear á gcur chuige. Go háirithe, déanfaidh gach Ballstát an méid seo a leanas:

(a)  cosnóidh siad na sonraí go fisiciúil, lena n-áirítear trí phleananna teagmhasacha a dhéanamh chun an ▌bonneagar a chosaint;

(b)  diúltóidh siad rochtain do dhaoine neamhúdaraithe ar shuiteálacha náisiúnta ina ndéanann an Ballstát oibríochtaí a bhaineann le ECRIS-TCN;

(c)  cuirfidh siad bac ar léamh, cóipeáil, modhnú nó scriosadh neamhúdaraithe na meán sonraí;

(d)  cuirfidh siad bac ar iontráil neamhúdaraithe sonraí agus ar iniúchadh, modhnú nó léirscriosadh neamhúdaraithe sonraí pearsanta stóráilte;

(e)  cuirfidh siad bac ar phróiseáil neamhúdaraithe sonraí in ECRIS-TCN agus aon mhodhnú nó léirscriosadh neamhúdaraithe sonraí arna bpróiseáil in ECRIS-TCN;

(f)  áiritheoidh siad nach mbeidh rochtain ag na daoine a bhfuil údarú acu ECRIS‑TCN a rochtain ach ar na sonraí sin atá cumhdaithe faoina n-údarú rochtana, trí bhíthin aitheantais indibhidiúla úsáideora agus modhanna rochtana rúnda amháin;

(g)  áiritheoidh siad go gcruthóidh na húdaráis uile a bhfuil ceart rochtana ar ECRIS-TCN acu próifílí ina mbeidh cur síos ar fheidhmeanna agus ar fhreagrachtaí na ndaoine a bheidh údaraithe sonraí a iontráil, a cheartú, a léirscriosadh, a cheadú agus a chuardach, agus go gcuirfear na próifílí sin ar fáil do na ▌húdaráis mhaoirseachta náisiúnta gan moill mhíchuí arna iarraidh sin dóibh;

(h)  áiritheoidh siad gur féidir a fhíorú agus a shuíomh cé na comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí de chuid an Aontais ar féidir sonraí pearsanta a tharchur chucu agus trealamh cumarsáide sonraí á úsáid chuige sin;

(i)  áiritheoidh siad gur féidir a fhíorú agus a shuíomh cé na sonraí a próiseáladh in ECRIS-TCN, cá huair a próiseáladh iad, cé a rinne an phróiseáil sin agus cad chuige a ndearnadh í;

(j)  cuirfidh siad cosc ar léamh, cóipeáil, modhnú nó léirscriosadh neamhúdaraithe sonraí pearsanta nuair a bheidh na sonraí pearsanta sin á dtarchur chuig ECRIS-TCN nó uaidh, nó le linn iompar na meán sonraí, go háirithe trí bhíthin teicnící criptithe iomchuí;

(k)  déanfaidh siad faireachán ar éifeachtacht na mbeart slándála dá dtagraítear sa mhír seo agus déanfaidh siad na bearta eagrúcháin is gá maidir le féinfhaireachán agus maoirseacht inmheánach chun a áirithiú go gcomhlíontar an Rialachán seo.

4.  Déanfaidh eu-LISA agus na Ballstáit comhar le chéile chun a áirithiú go mbeidh ann cur chuige comhtháite maidir le slándáil sonraí arna bhunú ar phróiseas bainistithe riosca slándála a chuimseoidh ECRIS-TCN ina iomláine.

Airteagal 20

Dliteanas

1.  Beidh aon duine, nó aon Bhallstát, ar bhain damáiste ábhartha nó neamhábhartha dó nó di mar thoradh ar oibríocht phróiseála neamhdhleathach nó mar thoradh ar aon ghníomhaíocht eile nach bhfuil ag luí leis an Rialachán seo, i dteideal cúiteamh a fháil:

(a)  ón mBallstát atá freagrach as an damáiste a bhain dó nó di;

(b)  ó eu-LISA, i gcás nár chomhlíon eu-LISA a oibleagáidí a leagtar amach sa Rialachán seo nó i Rialachán (AE) 2018/1725.

Beidh an Ballstát atá freagrach as an damáiste a rinneadh nó eu-LISA, faoi seach, díolmhaithe ón dliteanas, go hiomlán nó i bpáirt, má chruthaíonn sé nárbh é a bhí freagrach as an eachtra ba shiocair leis an damáiste.

2.  Más rud é gurb é is cúis le damáiste do ECRIS-TCN aon mhainneachtain de chuid Bhallstáit, Eurojust, Europol nó OIPE a oibleagáidí a chomhlíonadh faoin Rialachán seo, is é an Ballstát sin, Eurojust, Europol nó OIPE, faoi seach, a chuirfear faoi dhliteanas i leith an damáiste sin, mura rud é gur mhainnigh, agus a mhéid a mhainnigh,, eu-LISA nó Ballstát eile atá rannpháirteach in ECRIS-TCN bearta réasúnta a dhéanamh chun an damáiste sin a chosc ó tharlú nó chun a thionchar a íoslaghdú.

3.  Is faoi dhlí náisiúnta an Bhallstáit arb é an cosantóir é a rialófar éilimh ar chúiteamh a dhéanfar i gcoinne Ballstáit as an damáiste dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2. Is faoi réir a ngníomhartha bunaidh faoi seach a rialófar éilimh ar chúiteamh a dhéanfar i gcoinne eu-LISA, Eurojust, Europol agus OIPE as an damáiste dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2.

Airteagal 21

Féinfhaireachán

Áiritheoidh na Ballstáit go nglacfaidh gach údarás lárnach na earta is gá chun an Rialachán seo a chomhlíonadh agus go gcomhoibreoidh sé, i gcás inar gá, leis na húdaráis mhaoirseachta.

Airteagal 22

Pionóis

Beidh aon mhí-úsáid a bhainfear as sonraí a iontráiltear in ECRIS-TCN faoi réir pionóis nó bearta araíonachta, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta le dlí an Aontais, pionóis a bheidh éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.

CAIBIDIL V

COSAINT SONRAÍ AGUS MAOIRSEACHT AR CHOSAINT SONRAÍ

Airteagal 23

Rialaitheoir sonraí agus próiseálaí sonraí

1.  Táthar lena mheas gur rialaitheoir sonraí gach údarás lárnach i gcomhréir le rialacha cosanta sonraí sin an Aontais is infheidhme maidir le próiseáil sonraí pearsanta arna déanamh ag údarás lárnach an Bhallstáit sin faoin Rialachán seo.

2.  Measfar gur próiseálaí sonraí eu-LISA i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725 maidir leis na sonraí pearsanta arna n-iontráil sa lárchóras ag na Ballstáit.

Airteagal 24

An cuspóir atá le próiseáil sonraí pearsanta

1.  Ní dhéanfar na sonraí a iontráladh sa lárchóras a phróiseáil ach chun críche na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi thaifid choiriúla náisiúnach tríú tír.

2.  Cé is moite de chomhaltaí foirne cuí-údaraithe Eurojust, Europol agus OIPE a bhfuil rochtain acu ar ECRIS-TCN chun críocha an Rialacháin seo, beidh rochtain ar ECRIS-TCN teoranta, go heisiach, do chomhaltaí foirne cuí-údaraithe na n-údarás lárnach ▌. Beidh an rochtain teoranta a mhéid is gá chun gur féidir na cúraimí a dhéanamh i gcomhréir leis an gcuspóir dá dtagraítear i mír 1, agus beidh an rochtain sin teoranta don mhéid atá riachtanach agus comhréireach leis na cuspóirí atá á saothrú.

Airteagal 25

Ceart ar rochtain, ar cheartú, ar léirscriosadh agus ar phróiseáil a shrianadh

1.  Féadfar na hiarrataí ó náisiúnaigh tríú tír maidir le cearta a bhaineann le rochtain a fháil ar shonraí pearsanta, lena gceartú agus lena léirscriosadh agus lena bpróiseáil a shrianadh, a leagtar amach i rialacha cosanta sonraí an Aontais is infheidhme, a sheoladh chuig údarás lárnach aon Bhallstáit.

2.  I gcás ina ndéantar iarraidh chuig Ballstát seachas an Ballstát ciontaitheach, déanfaidh an ▌Ballstát ar seoladh an iarraidh chuige an iarraidh a chur ar aghaidh chuig an mBallstát ciontaitheach, gan moill mhíchuí, agus i ngach cás tráth nach déanaí ná 10 lá oibre ón iarraidh a fháil. Ar an iarraidh a fháil, déanfaidh an Ballstát ciontaitheach an méid seo a leanas:

(a)  nós imeachta a sheoladh láithreach bonn chun seiceáil a dhéanamh ar chruinneas na sonraí lena mbaineann agus ar dhleathacht a bpróiseála in ECRIS-TCN; agus

(b)  freagra a thabhairt don Bhallstát a chuir an iarraidh ar aghaidh chuige, gan moill mhíchuí.

3.  I gcás ina mbeidh na sonraí a taifeadadh in ECRIS-TCN ▌ míchruinn nó gur go neamhdhleathach a próiseáladh iad, ceartóidh nó léirscriosfaidh an Ballstát ciontaitheach na sonraí sin i gcomhréir le hAirteagal 9. Deimhneoidh an Ballstát ciontaitheach nó, más iomchuí, an Ballstát ar chuige a seoladh an iarraidh, i scríbhinn, gan moill mhíchuí, don duine lena mbaineann go ndearnadh gníomhaíocht chun na sonraí a bhaineann leis an duine sin a cheartú nó a léirscriosadh. Anuas air sin agus gan moill mhíchuí, cuirfidh an Ballstát ciontaitheach aon Bhallstát eile a fuair faisnéis faoi chiontuithe, trí ECRIS-TCN a cheadú, ar an eolas faoin ngníomhaíocht atá déanta.

4.  Má tharlaíonn sé nach n-aontaíonn an Ballstát ciontaitheach ▌ go bhfuil sonraí atá ar taifead in ECRIS-TCN míchruinn ó thaobh fíricí de nó gur go neamhdhleathach a próiseáladh iad, glacfaidh an Ballstát sin cinneadh riaracháin nó breithiúnach lena míneofar i scríbhinn, don té lena mbaineann, ▌cad chuige nach bhfuiltear sásta na sonraí a bhaineann leis an té sin a cheartú nó a léirscriosadh. Féadfar cásanna den sórt sin, i gcás inarb iomchuí, a chur in iúl don údarás maoirseachta náisiúnta.

5.  Ina theannta sin, cuirfidh an Ballstát a ghlac an ▌ cinneadh de bhun mhír 4 faisnéis ar fáil don duine lena mbaineann ina míneofar na bearta is féidir leis an duine sin a dhéanamh mura ▌ bhfuil an míniú a tugadh de bhun mhír 4 inghlactha don té sin. Áireofar san fhaisnéis sin faisnéis maidir le conas caingean a thionscnamh nó gearán a dhéanamh os comhair údaráis inniúla nó chúirteanna an Bhallstáit sin, agus maidir le haon chúnamh, lena n-áirítear cúnamh ó na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta, atá ar fáil i gcomhréir le dlí náisiúnta an Bhallstáit sin.

6.  An ▌fhaisnéis is gá chun an duine lena mbaineann a shainaithint, beidh sí san áireamh in aon iarraidh a dhéanfar de bhun mhír 1. Is chun feidhmiú na gceart dá dtagraítear i mír 1 a éascú, agus chun na críche sin amháin, a úsáidfear an fhaisnéis sin, agus déanfar í a léirscriosadh láithreach ina dhiaidh sin.

7.  I gcás ina bhfuil feidhm ag mír 2, coimeádfaidh an t-údarás lárnach ar chuige a seoladh an iarraidh taifead i scríbhinn go ndearnadh iarraidh den sórt sin agus faoin mbealach ar láimhseáladh an iarraidh agus faoin údarás ar chuige a cuireadh ar aghaidh í. Arna iarraidh sin don údarás naisiúnta maoirseachta, cuirfidh an t-údarás lárnach an taifead sin ar fáil don údarás maoirseachta naisiúnta sin gan mhoill. Léirscriosfaidh an t-údarás lárnach agus an t-údarás maoirseachta naisiúnta na taifid sin trí bliana tar éis a gcruthaithe.

Airteagal 26

Comhar chun urraim do chearta cosanta sonraí a áirithiú

1.  Comhibreoidh na húdaráis lárnacha le chéile chun urramú na gceart a leagtar síos in Airteagal 25 a áirithiú.

2.  I ngach Ballstát, tabharfaidh an t-údarás maoirseachta náisiúnta faisnéis, arna iarraidh sin dó, don duine lena mbaineann maidir leis an gcaoi arbh fhéidir a cheart nó a ceart a fheidhmiú chun go ndéanfaí sonraí a bhaineann leis nó léi a cheartú nó a léirscriosadh, i gcomhréir le rialacha cosanta sonraí an Aontais is infheidhme.

3.  Chun críocha an Airteagail seo, oibreoidh údarás maoirseachta náisiúnta an Bhallstáit sin a tharchuir na sonraí i gcomhar le húdarás maoirseachta náisiúnta an Bhallstáit ar faoina bhráid a cuireadh an iarraidh.

Airteagal 27

Leigheasanna

▌ Beidh sé de cheart ag aon duine gearán a dhéanamh agus beidh sé de cheart aige nó aici leigheas dlí a fháil sa Bhallstát ciontaitheach a dhiúltaigh an ceart rochtana ar shonraí a bhaineann leis an té sin, nó an ceart go ndéanfaí na sonraí sin a cheartú nó a léirscriosadh, dá dtagraítear in Airteagal 25 i gcomhréir leis an dlí náisiúnta nó le dlí an Aontais.

Airteagal 28

Maoirseacht arna déanamh ag na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta

1.  Áiritheoidh gach Ballstát go ndéanfaidh na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta arna n-ainmniú de bhun rialacha cosanta sonraí an Aontais is infheidhme faireachán ar dhleathacht na próiseála arna déanamh ag an mBallstát lena mbaineann ar shonraí pearsanta dá dtagraítear in Airteagail 5 agus 6, lena n-áirítear tarchur na sonraí sin chuig ECRIS-TCN agus uaidh sin.

2.  Áiritheoidh an t-údarás maoirseachta náisiúnta go ndéanfar iniúchadh, gach trí bliana ar a laghad ón dáta a gcuirfear tús le hoibríochtaí ECRIS-TCN, ar na hoibríochtaí próiseála sonraí i mbunachair sonraí náisiúnta na dtaifead coiriúil agus na méarlorg a bhaineann le malartú sonraí idir na córais sin agus ECRIS-TCN i gcomhréir le caighdeáin iniúchóireachta idirnáisiúnta ábhartha.

3.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh a dhóthain acmhainní ag a n-údaráis mhaoirseachta náisiúnta chun na cúraimí a chuirtear orthu faoin Rialachán seo a chomhlíonadh.

4.  Soláthróidh gach Ballstát aon fhaisnéis a iarrfaidh a údaráis mhaoirseachta náisiúnta air agus, go háirithe, soláthróidh sé dóibh faisnéis maidir leis na gníomhaíochtaí a rinneadh i gcomhréir le hAirteagail 12, 13 agus 19. Tabharfaidh gach Ballstát rochtain dá údarás maoirseachta náisiúnta ar a thaifid de bhun Airteagal 25(7) agus ar a logaí de bhun Airteagal 31(6) agus ceadóidh sé dóibh rochtain a bheith acu ag aon tráth ar gach áitreabh dá chuid a bhaineann le ECRIS-TCN.

Airteagal 29

Maoirseacht arna déanamh ag an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí

1.  Déanfaidh an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí faireachán gur i gcomhréir leis an Rialachán seo a dhéanfaidh eu-LISA gníomhaíochtaí próiseála sonraí pearsanta a bhaineann le ECRIS-TCN.

2.  Áiritheoidh an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí gur i gcomhréir le caighdeáin iniúchóireachta idirnáisiúnta ábhartha a dhéanfar iniúchadh, gach trí bliana ar a laghad, ar ghníomhaíochtaí próiseála sonraí pearsanta eu-LISA. Seolfar tuarascáil ar an iniúchadh sin chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig eu-LISA agus chuig na húdaráis mhaoirseachta. Tabharfar deis do eu-LISA barúlacha a nochtadh sula nglacfar an tuarascáil.

3.  Soláthróidh eu-LISA an fhaisnéis a iarrfaidh an Maoirseoir Eorpach um Chosaint Sonraí, tabharfaidh sé rochtain dó nó di ar gach doiciméad agus ar na logaí dá chuid dá dtagraítear in Airteagal 31 agus ceadóidh sé rochtain dó nó di ag aon tráth ar gach áitreabh dá chuid.

Airteagal 30

Comhar idir na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta agus an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí

Áiritheofar maoirseacht chomhordaithe ar ECRIS-TCN i gcomhréir le hAirteagal 62 de Rialachán (AE) 2018/1725.

Airteagal 31

Logaí a choinneáil

1.  Áiritheoidh eu-LISA agus na húdaráis inniúla, i gcomhréir lena bhfreagrachtaí faoi seach, go ndéanfar gach oibríocht próiseála sonraí in ECRIS-TCN a logáil i gcomhréir le mír 2 chun críocha inghlacthacht na n-iarrataí a sheiceáil, faireachán a dhéanamh ar shláine agus slándáil sonraí agus ar dhlíthiúlacht na próiseála sonraí chomh maith chun críche féinfhaireachán a dhéanamh.

2.  Léireoidh ▌an loga an méid seo a leanas:

(a)  cuspóir na hiarrata ar rochtain ar shonraí atá stóráilte in ECRIS-TCN;

(b)  na sonraí arna dtarchur dá dtagraítear in Airteagal 5;

(c)  tagairt an chomhaid náisiúnta;

(d)  dáta agus am beacht na hoibríochta;

(e)  na sonraí a úsáideadh chun ceadú a dhéanamh;

(f)  marc aitheantais an oifigigh a rinne an cuardach ▌.

3.  Leis an loga a dhéantar ar chomhairliúcháin agus ar nochtadh, beifear in ann an t-údar atá leis na hoibríochtaí sin a dhéanamh amach.

4.  Ní úsáidfear logaí ▌ach amháin chun faireachán a dhéanamh ar dhleathacht na próiseála sonraí agus chun sláine agus slándáil sonraí a áirithiú. Ní fhéadfar ach logaí ina bhfuil sonraí neamhphearsanta a úsáid i gcomhair an fhaireacháin agus na meastóireachta dá dtagraítear in Airteagal 36. Úsáidfear bearta iomchuí chun na logaí sin a chosaint ar rochtain neamhúdaraithe agus léirscriosfar iad tar éis trí bliana, mura mbeidh gá leo a thuilleadh i gcomhair nósanna imeachta faireacháin ar cuireadh tús leo cheana.

5.  Arna iarraidh sin air, cuirfidh eu-LISA logaí a oibríochtaí próiseála ar fáil do na húdaráis lárnacha gan moill mhíchuí.

6.  Na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta inniúla atá freagrach as inghlacthacht na hiarrata a sheiceáil, as faireachán a dhéanamh ar dhleathacht na próiseála sonraí agus as sláine agus slándáil na sonraí, beidh rochtain acu ar na logaí sin arna iarraidh sin dóibh chun a ndualgais a chomhlíonadh. Arna iarraidh sin orthu, cuirfidh na húdaráis lárnacha logaí a n‑oibríochtaí próiseála ar fáil do na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta inniúla gan moill mhíchuí.

CAIBIDL VI

FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 32

Úsáid sonraí chun críocha tuairiscithe agus staidrimh

1.  Chun críocha tuairiscithe agus staidrimh, agus chun na gcríoch sin amháin, beidh rochtain ag comhaltaí foirne cuí-údaraithe eu‑LISA, na n-údarás inniúil ▌agus an Choimisiúin ar na sonraí arna bpróiseáil laistigh de ECRIS-TCN, gan ligean go bhféadfar daoine aonair a shainaithint.

2.  Chun críche mhír 1, déanfaidh eu-LISA taisclann lárnach a bhunú, a chur chun feidhme agus a óstáil ag a shuíomhanna teicniúla ina mbeidh na sonraí dá dtagraítear i mír 1, gan ligean go bhféadfar daoine aonair a shainaithint ▌, ar taisclann lárnach é a chumasaíonn tuarascálacha agus staidreamh inoiriúnaithe a fháil. Is le slánrochtain a thabharfar rochtain ar an lárstóras chun críocha tuairiscithe agus staidrimh, agus chun na gcríoch sin amháin, agus déantar an rochtain sin agus próifílí na n-úsáideoirí sonracha á rialú.

3.  Leis na nósanna imeachta a chuirfidh eu-LISA ar bun chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú ECRIS-TCN dá dtagraítear in Airteagal 36 agus ar chur chun feidhme thagairt ECRIS, áireofar an fhéidearthacht staidreamh a sholáthar ar bhonn rialta ▌chun críche faireacháin.

Gach mí, cuirfidh eu-LISA staidreamh faoi bhráid an Choimisiúin a bhaineann le taifeadadh, stóráil agus malartú faisnéise arna baint as na taifid choiriúla trí ECRIS-TCN agus trí chur chun feidhme thagairt ECRIS. Áiritheoidh eu-LISA nach mbeidh sé indéanta daoine aonair a shainaithint ar bhonn an staidrimh sin. Arna iarraidh sin don Choimisiún, cuirfidh eu-LISA ar fáil dó staidreamh maidir le gnéithe sonracha a bhaineann le cur chun feidhme an Rialacháin seo.

5.  Cuirfidh na Ballstáit an staidreamh ar fáil do eu-LISA is gá chun na hoibleagáidí atá air dá dtagraítear san Airteagal seo a chomhlíonadh. Cuirfidh siad staidreamh ar fáil don Choimisiún faoi líon na náisiúnach tríú tír arna gciontú mar aon le líon chiontuithe na náisiúnach tríú tír ar a gcríoch féin ▌.

Airteagal 33

Costais

1.  Is ar bhuiséad ginearálta an Aontais a thitfidh na costais arna dtabhú i dtaca leis an lárchóras, leis an mbonneagar cumarsáide, leis na bogearraí comhéadain dá dtagraítear i bpointe (d) d'Airteagal 4(1) agus le cur chun feidhme thagairt ECRIS a bhunú agus a fheidhmiú.

2.  Maidir leis na costais arna dtabhú i dtaca le Eurojust, Europol ▌agus OIPE a nascadh le ECRIS-TCN, is ar a mbuiséid faoi seach a thitfidh siad.

3.  Is ar na Ballstáit a thitfidh na costais eile, go sonrach na costais arna dtabhú i dtaca le cláir náisiúnta na dtaifead coiriúil atá ann faoi láthair, na bunachair sonraí náisiúnta méarlorg atá ann faoi láthair agus na húdaráis lárnacha a nascadh le ECRIS-TCN maille leis na costais arna dtabhú i dtaca le cur chun feidhme thagairt ECRIS a óstáil.

Airteagal 34

Fógra a thabhairt

1.  Tabharfaidh gach Ballstát fógra do eu-LISA maidir lena údarás lárnach, nó lena údarais lárnacha, ag a bhfuil rochtain ar shonraí a iontráil, a cheartú, a léirscriosadh, a cheadú nó a chuardach, chomh maith le haon athrú i ndáil leis sin.

2.  Áiritheoidh eu-LISA go bhfoilseofar an liosta de na húdaráis lárnacha a dtabharfaidh na Ballstáit fógra ina leith in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh agus ar a shuíomh gréasáin. Nuair a fhaigheann eu-LISA fógra faoi aon athrú a bhaineann le húdarás lárnach Ballstáit, tabharfaidh sé an liosta cothrom le dáta gan moill mhíchuí.

Airteagal 35

Sonraí a iontráil agus tús a chur le hoibríochtaí

1.  A luaithe a bheidh an Coimisiún sásta go gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas, cinnfidh sé an dáta óna ndéanfaidh na Ballstáit na sonraí dá dtagraítear in Airteagal 5 a iontráil in ECRIS-TCN ▌:

(a)  beidh na gníomhartha cur chun feidhme ábhartha dá dtagraítear in Airteagal 10 glactha;

(b)  beidh na socruithe teicniúla agus dlíthiúla maidir leis na sonraí dá dtagraítear in Airteagal 5 a bhailiú agus a tharchur chuig ECRIS-TCN bailíochtaithe ag na Ballstáit agus beidh fógra tugtha acu don Choimisiún ina leith;

(c)  beidh tástáil chuimsitheach déanta ag eu-LISA ar ECRIS-TCN, i gcomhar leis na Ballstáit, agus úsáid á baint as sonraí tástála anaithnide.

2.  Nuair a chinnfidh an Coimisiún an dáta chun tús a chur le sonraí a iontráil i gcomhréir le mír 1, cuirfidh sé an dáta sin in iúl do na Ballstáit. Laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis an dáta sin, déanfaidh na Ballstáit na sonraí dá dtagraítear in Airteagal 5 a iontráil in ECRIS-TCN, agus aird á tabhairt acu ar Airteagal 41(2).

3.  Tar éis dheireadh na tréimhse dá dtagraítear i mír 2, déanfaidh eu-LISA an tástáil deiridh ar ECRIS-TCN, i gcomhar leis na Ballstáit.

4.  Nuair a bheidh an tástáil dá dtagraítear i mír 3 déanta go rathúil agus nuair a mheasfaidh eu-LISA go bhfuil ECRIS-TCN réidh le tús a chur le hoibríochtaí, tabharfaidh sé fógra don Choimisiún. Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas faoi thorthaí na tástála agus cinnfidh sé an dáta óna gcuirfear tús le hoibríochtaí ECRIS-TCN.

5.  Déanfar an cinneadh ón gCoimisiúin faoin dáta a gcuirfear tús le hoibríochtaí ECRIS-TCN, dá dtagraítear i mír 4, a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

6.  Tosóidh na Ballstáit ag úsáid ECRIS-TCN ón dáta a chinnfidh an Coimisiún i gcomhréir le mír 4.

7.  Agus na cinntí dá dtagraítear san Airteagal seo á nglacadh aige, féadfaidh an Coimisiún dátaí éagsúla a shonrú le haghaidh sonraí alfa-uimhriúla agus sonraí méarlorg a iontráil in ECRIS-TCN dá dtagraítear in Airteagal 5, agus le haghaidh thús na n‑oibríochtaí i ndáil leis na catagóirí éagsúla sonraí sin.

Airteagal 36

Faireachán agus meastóireacht

1.  Áiritheoidh eu-LISA go mbeidh nósanna imeachta ann chun faireachán a dhéanamh ar fhorbairt ECRIS-TCN de réir cuspóirí a bhaineann le pleanáil agus costais agus chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú ECRIS-TCN agus chur chun feidhme thagairt ECRIS de réir cuspóirí a bhaineann le haschur teicniúil, costéifeachtúlacht, slándáil agus cáilíocht seirbhíse.

2.  Chun críocha faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú ECRIS-TCN agus ar an gcothabháil theicniúil, beidh rochtain ag eu-LISA ar an bhfaisnéis is gá maidir leis na hoibríochtaí próiseála sonraí arna ndéanamh in ECRIS-TCN agus i gcur chun feidhme thagairt ECRIS.

3.  Faoin ... [sé mhí tar éis don Rialachán seo teacht i bhfeidhm] agus gach sé mhí dá éis le linn chéim an deartha agus na forbartha, cuirfidh eu-LISA tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle faoi staid na himeartha i ndáil le forbairt ECRIS-TCN agus chur chun feidhme thagairt ECRIS.

4.  Áireofar sa tuarascáil dá dtagraítear i mír 3 forléargas ar na costais reatha agus ar dhul chun cinn an tionscadail, measúnú tionchair airgeadais, agus faisnéis maidir le haon fhadhbanna teicniúla agus rioscaí a d'fhéadfadh tionchar a imirt ar chostais iomlána ECRIS-TCN, costais a sheasfaidh buiséad ginearálta an Aontais i gcomhréir le hAirteagal 33.

5.  I gcás go gcuirfear moill shuntasach ar an bpróiseas forbartha, cuirfidh eu-LISA Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas a luaithe is féidir maidir le cúiseanna na moille sin agus ar an tionchar a bheidh aici i dtéarmaí ama agus airgeadais.

6.  A luaithe a bheidh an fhorbairt maidir le ECRIS-TCN agus le cur chun feidhme thagairt ECRIS tugtha chun críche, cuirfidh eu-LISA tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ina míneofar an chaoi ar baineadh amach na cuspóirí, go háirithe i dtaca le pleanáil agus costas, agus ina dtabharfar údar maith le haon chás inar imíodh óna raibh socraithe.

7.  I gcás uasghrádú teicniúil ar ECRIS-TCN, a bhféadfadh costais shuntasacha a bheith mar thoradh air, cuirfidh eu-LISA Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas faoin méid sin.

8.  Dhá bhliain tar éis do ECRIS-TCN tús a chur lena oibríochtaí agus gach bliain ina dhiaidh sin, cuirfidh eu-LISA tuarascáil ar fheidhmiú teicniúil ECRIS-TCN agus chur chun feidhme thagairt ECRIS, lena n-áirítear a slándáil, faoi bhráid an Choimisiúin, tuarascáil a bheidh bunaithe go háirithe ar staidreamh maidir le feidhmiú agus úsáid ECRIS-TCN agus ar mhalartú na faisnéise, trí bhíthin chur chun feidhme thagairt ECRIS, arna baint as na taifid choiriúla.

9.  Ceithre bliana tar éis do ECRIS-TCN tús a chur lena oibríochtaí, agus gach ceithre bliana dá éis, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht fhoriomlán ar ECRIS-TCN agus ar chur chun feidhme thagairt ECRIS. Áireofar sa tuarascáil fhoriomlán meastóireachta, arna bunú ar an mbonn sin, measúnú ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo agus scrúdú ar na torthaí a baineadh amach i gcomparáid leis na cuspóirí a leagadh síos agus ar an tionchar ar chearta bunúsacha. Anuas air sin, áireofar sa tuarascáil measúnú i dtaobh an bhfuil nó nach bhfuil an bhunréasúnaíocht le ECRIS-TCN a oibriú fós bailí, a oiriúnaí atá úsáid na sonraí bithmhéadracha chun críocha ECRIS-TCN, a shláine atá ECRIS-TCN agus aon impleachtaí slándála atá ann d'oibríochtaí amach anseo. Áireofar sa mheastóireacht sin aon mholtaí is gá. Tarchuirfidh an Coimisiún an ▌tuarascáil chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí agus chuig Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha.

10.  Ina theannta sin, áireofar, sa chéad mheastóireacht fhoriomlán dá dtagraítear i mír 9, measúnú ar an méid seo a leanas:

(a)  a mhéid a cabhraíodh, ar bhonn sonraí staidrimh ábhartha agus faisnéis bhreise ó na Ballstáit, le cuspóirí an Rialacháin seo a bhaint amach trí fhaisnéis chéannachta shaoránaigh an Aontais a bhfuil náisiúntacht tríú tír acu freisin a chur isteach in ECRIS-TCN;

(b)  an deis a bheith ag roinnt Ballstát leanúint de bhogearraí náisiúnta do chur chun feidhme ECRIS a úsáid, dá dtagraítear in Airteagal 4;

(c)  sonraí méarlorg a iontráil in ECRIS-TCN, go háirithe cur i bhfeidhm na gcritéar íosta dá dtagraítear i bpointe (b)(ii) d'Airteagal 5(1);

(d)  tionchar ECRIS agus ECRIS-TCN ar chosaint sonraí pearsanta.

Féadfar tograí reachtaíochta a bheith ag gabháil leis an measúnú, más gá. I meastóireachtaí foriomlána a dhéanfar ina dhiaidh sin, féadfar measúnú ar aon cheann amháin de na gnéithe sin nó ar gach ceann acu a áireamh.

11.  Tabharfaidh na Ballstáit, Eurojust, Europol ▌ agus OIPE ▌do eu-LISA agus don Choimisiún an fhaisnéis is gá chun na tuarascálacha dá dtagraítear i míreanna 3, 8 agus 9 a dhréachtú de réir na dtáscairí cainníochtúla arna réamhshainiú ag an gCoimisiún nó ag eu-LISA nó acu araon. Ní chuirfidh an fhaisnéis sin aon mhodh oibre i gcontúirt ná ní bheidh faisnéis ar áireamh inti ina nochtfar foinsí, céannacht comhaltaí foirne ná imscrúduithe.

12.  I gcás inarb ábhartha, tabharfaidh na húdaráis mhaoirseachta do eu-LISA agus don Choimisiún an fhaisnéis is gá chun na tuarascálacha dá dtagraítear i mír 9 a dhréachtú de réir na dtáscairí cainníochtúla arna réamhshainiú ag an gCoimisiún nó ag eu-LISA nó acu araon. Ní chuirfidh an fhaisnéis sin aon mhodh oibre i gcontúirt ná ní bheidh faisnéis ar áireamh inti ina nochtfar foinsí, céannacht chomhaltaí foirne ná imscrúduithe.

13.  Soláthróidh eu-LISA don Choimisiún an fhaisnéis is gá chun na meastóireachtaí foriomlána dá dtagraítear i mír 9 a dhéanamh.

Airteagal 37

An tarmligean a fheidhmiú

1.  Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar de chumhacht don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.

2.  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 6(2) a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse neamhchinntithe ama amhail ón ... [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].

3.  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 6(2) a chúlghairm aon tráth. Déanfaidh cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh deireadh a chur le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.

4.  Roimh dó gníomh tarmligthe a ghlacadh, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.

5.  A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle ina leith.

6.  Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagal 6(2) i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú dhá mhí ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

Airteagal 38

Nós imeachta coiste

1.  Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.▌

2.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

I gcás nach dtugann an coiste aon tuairim, ní dhéanfaidh an Coimisiún an dréachtghníomh cur chun feidhme a ghlacadh agus beidh feidhm ag an tríú fomhír d’Airteagal 5(4) de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Airteagal 39

Grúpa Comhairleach

Bunóidh eu-LISA Grúpa Comhairleach chun an saineolas a bhaineann le ECRIS-TCN agus le cur chun feidhme thagairt ECRIS a fháil, go háirithe agus a chlár oibre bliantúil agus a thuarascáil bhliantúil ar ghníomhaíochtaí á n-ullmhú aige. Le linn chéim an deartha agus na forbartha, beidh feidhm ag Airteagal 11(9).

Airteagal 40

Leasuithe ar Rialachán (AE) Uimh. 2018/1726

Leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 2018/1726 mar a leanas:

(1)  in Airteagal 1, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 4:"

"4. Is í an Ghníomhaireacht a bheidh freagrach as ullmhú, forbairt nó bainistiú oibríochtúil an Chórais Dul Isteach/Imeachta (EES), DubliNet, an Chórais Eorpaigh um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS), ECRIS-TCN agus chur chun feidhme thagairt ECRISl.";

"

(2)  cuirtear an tAirteagal seo a leanas isteach:"

"Airteagal 8a

Cúraimí a bhaineann le ECRIS-TCN agus le cur chun feidhme thagairt ECRIS

I ndáil le s ECRIS-TCN agus le cur chun feidhme thagairt ECRIS, déanfaidh an Ghníomhaireacht an méid seo a leanas:

   (a) na cúraimí arna dtabhairt di le le Rialachán (AE) .../... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle*(18);
   (b) cúraimí a bhaineann le hoiliúint ar úsáid theicniúil ECRIS-TCN agus chur chun feidhme thagairt ECRIS.

_________________________

* Rialachán (AE) .../... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an …. lena mbunaítear córas láraithe leis na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír agus daoine gan stát (ECRIS-TCN) chun an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla a fhorlíonadh agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 2018/1726 (IO L …)(19).”;

"

(3)  in Airteagal 14, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:"

"1. Déanfaidh an Ghníomhaireacht faireachán ar na ▌forbairtí i dtaighde is ábhartha do bhainistiú oibríochtúil SIS II, VIS, Eurodac, EES, ETIAS , DubliNet, ECRIS-TCN agus córas mórscála TF eile dá dtagraítear in Airteagal 1(5).";

"

(4)  in Airteagal 19, leasaítear mír 1 mar a leanas:

(a)  cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (ee):"

"(ee) na tuarascálacha a ghlacadh maidir le forbairt EES de bhun Airteagal 72(2) de Rialachán (AE) 2017/2226, na tuarascálacha a ghlacadh maidir le forbairt ETIAS de bhun Airteagal 92(2) de Rialachán (AE) 2018/1240 agus na tuarascálacha a ghlacadh maidir le forbairt ECRIS-TCN agus chur chun feidhme thagairt ECRIS de bhun Airteagal 36(3) de Rialachán (AE) .../...(20);".;

"

(b)  cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (ff):"

"(ff) na tuarascálacha a ghlacadh maidir le feidhmiú teicniúil SIS II de bhun Airteagal 50(4) de Rialachán (CE) Uimh. 1987/2006 agus Airteagal 66(4) de Chinneadh 2007/533/CGB faoi seach, VIS de bhun Airteagal 50(3) de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 agus Airteagal 17(3) de Chinneadh 2008/633/CGB, EES de bhun Airteagal 72(4) de Rialachán (AE) 2017/2226, ETIAS de bhun Airteagal 92(4) de Rialachán (AE) 2018/1240, agus ECRIS-TCN agus chur chun feidhme thagairt ECRIS de bhun Airteagal 36(8) de Rialachán (AE) .../...+;";

"

(c)  cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (hh):"

"(hh) barúlacha foirmiúla a ghlacadh faoi thuarascálacha an Mhaoirseora Eorpaigh ar Chosaint Sonraí maidir leis na hiniúchtaí a rinneadh de bhun Airteagal 45(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1987/2006, Airteagal 42(2) de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 agus Airteagal 31(2) de Rialachán (AE) Uimh. 603/2013, Airteagal 56(2) de Rialachán (AE) 2017/2226, Airteagal 67 de Rialachán (AE) 2018/1240 agus Airteagal 29(2) de Rialachán (AE) …/…(21), agus obair leantach iomchuí ar na hiniúchtaí sin a áirithiú;".

"

(d)  cuirtear an pointe seo a leanas isteach:"

"(lla) staidreamh a chur faoi bhráid an Choimisiún a bhaineann le ECRIS‑TCN agus le cur chun feidhme thagairt ECRIS de bhun na dara fomhíre d'Airteagal 32(4) de Rialachán (AE) .../…+",

"

(e)  cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (mm):"

"(mm) foilsiú bliantúil liosta na n-údarás inniúil atá údaraithe chun cuardach díreach a dhéanamh ar na sonraí atá in SIS II de bhun Airteagal 31(8) de Rialachán (CE) Uimh. 1987/2006 agus Airteagal 46(8) de Chinneadh 2007/533/CGB a áirithiú, mar aon le liosta Oifigí chórais náisiúnta SIS II (Oifigí N.SIS II) agus na mBiúrónna SIRENE ▌de bhun Airteagal 7(3) de Rialachán (CE) Uimh. 1987/2006 agus Airteagal 7(3) de Chinneadh 2007/533/CGB faoi seach, mar aon le liosta na n-údarás inniúil de bhun Airteagal 65(2) de Rialachán (AE) 2017/2226, liosta na n-údarás inniúil de bhun Airteagal 87(2) de Rialachán (AE) Uimh. 2018/1240 agus ▌liosta na n-údarás lárnach de bhun Airteagal 34(2) de Rialachán (AE) …/…(22);";

"

(5)  in Airteagal 22(4), cuirtear an fhomhír seo a leanas isteach tar éis an tríú fhomhír:"

"Féadfaidh Eurojust, Europol agus OIPE freastal, mar bhreathnóirí, ar chruinnithe an Bhoird Bainistíochta i gcás ina bhfuil ceist a bhaineann le ECRIS-TCN i ndáil le cur i bhfeidhm Rialachán (AE) …/…(23) ar an gclár oibre.”;

"

(6)  in Airteagal 24(3), cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (p):"

"(p) ceanglais rúndachta a bhunú, gan dochar d'Airteagal 17 de Rialacháin Foirne na nOifigeach, ▌chun Airteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 1987/2006, Airteagal 17 de Chinneadh 2007/533/CGB, Airteagal 26(9) de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008, Airteagal 4(4) de Rialachán (AE) Uimh. 603/2013, ▌ Airteagal 37(4) de Rialachán (AE) 2017/2226, Airteagal 74(2) de Rialachán 2018/1240 agus Airteagal 11(16) de ▌Rialachán (AE) …/…(24) a chomhlíonadh;";

"

(7)  in Airteagal 27(1), cuirtear an pointe seo a leanas isteach:"

"(da) Grúpa Comhairleach ECRIS-TCN;”.

"

Airteagal 41

Cur chun feidhme agus forálacha idirthréimhseacha

1.  Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun an Rialachán seo a chomhlíonadh ▌a luaithe is féidir chun feidhmiú cuí ECRIS-TCN a áirithiú.

2.  Maidir le ciontuithe arna dtabhairt roimh an dáta a gcuirtear tús le hiontráil na sonraí i gcomhréir le hAirteagal 35(1), cruthóidh na húdaráis lárnacha na taifid aonair sonraí sa lárchóras mar a leanas:

(a)  sonraí alfa-uimhriúla a bheidh le hiontráil sa lárchóras faoi dheireadh na tréimhse dá dtagraítear in Airteagal 35(2);

(b)  sonraí méarlorg a bheidh le hiontráil sa lárchóras laistigh de dhá bhliain tar éis thús na n-oibríochtaí i gcomhréir le hAirteagal 35(5).

Airteagal 42

Teacht i bhfeidhm agus infheidhmeacht

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach sna Ballstáit i gcomhréir leis na Conarthaí.

Arna déanamh in/sa …,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN

An fhoirm chaighdeánach iarrata ar fhaisnéis

dá dtagraítear in Airteagal 17(1) de Rialachán (AE) …/…(25)

d'fhonn faisnéis a fháil maidir leis an mBallstát ag a bhfuil

faisnéis maidir le taifid choiriúla náisiúnaigh tríú tír

Is féidir teacht ar an bhfoirm seo ag www.eurojust.europa.eu i ngach aon ceann de 24 theanga oifigiúla institiúidí an Aontais. Ba cheart an fhoirm a sheoladh, i gceann amháin de na teangacha sin, chuig ECRIS-TCN@eurojust.europa.eu

An stát iarrthach nó an eagraíocht idirnáisiúnta:

Ainm an stáit nó na h-eagraíochta idirnáisiúnta:

Údarás déanta an iarrata:

Ionadaí (ainm an duine):

Teideal:

Seoladh:

Uimhir theileafóin:

Seoladh ríomhphoist:

Imeachtaí coiriúla faoina bhfuil an fhaisnéis á lorg:

Uimhir thagartha intíre:

Údarás inniúil:

An cineál coireanna atá á imscrúdú (luaigh an t-airteagal (na hairteagail) ábhartha den chód coiriúil):

Aon fhaisnéis ábhartha eile (e.g. práinne an iarratais):

Faisnéis chéannachta an té ag a bhfuil náisiúntacht tríú tír agus a bhfuil faisnéis á lorg ina leith ag an mBallstát ciontaitheach:

N.B. tabhair an oiread faisnéise agus is féidir.

Sloinne (ainm an teaghlaigh):

Túsainm(neacha) (céadainmneacha):

Dáta breithe:

Áit bhreithe (baile agus tír):

Náisiúntacht nó náisiúntachtaí:

Inscne:

Ainm(neacha) a bhí ar an duine roimhe seo, más infheidhme:

Ainmneacha na dtuismitheoirí:

Uimhir aitheantais:

Cineál agus uimhir dhoiciméad (dhoiciméid) aitheantais an duine:

Údarás eisiúna an doiciméid (na ndoiciméad):

Ainmneacha bréige nó ailiasanna:

Má tá siad ar fáil, soláthraigh sonraí méarlorg.

Má tá níos mó ná duine amháin i gceist, sonraigh iad ina gceann is ina gceann, le do thoil

20190312-P8_TA-PROV(2019)0149_GA-p0000002.png

Áit

 

Dáta

 

Síniú (leictreonach) agus stampa:

(1)Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019.
(2)Cinneadh Réime 2008/675/CGB ón gComhairle an 24 Iúil 2008 maidir le ciontuithe i mBallstáit an Aontais Eorpaigh a chur san áireamh le linn imeachtaí nua coiriúla (IO L 220, 15.8.2008, lch. 32).
(3)Cinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle an 26 Feabhra 2009 maidir le heagrú agus le hábhar an mhalartaithe faisnéise a bhaintear as an taifead coiriúil idir na Ballstáit (IO L 93, 7.4.2009, lch. 23).
(4)Cinneadh 2009/316/CGB ón gComhairle an 6 Aibreán 2009 maidir le bunú an Chórais Faisnéise Eorpaigh um Thaifid Choiriúla (ECRIS) agus Airteagal 11 de Chinneadh Réime 2009/315/CGB (IO L 93, 7.4.2009, lch. 33) á chur i bhfeidhm.
(5)Rialachán (AE) 2018/1726 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Samhain 2018 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais (eu-LISA), agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1987/2006 agus Cinneadh 2007/533/CGB ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 (IO l 295, 21.11.2018, lch. 99).
(6)Treoir 2011/93/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le mí-úsáid ghnéasach agus teacht i dtír gnéasach ar leanaí agus pornagrafaíocht leanaí a chomhrac, agus lena n-ionadaítear Cinneadh Réime 2004/68/CGB ón gComhairle (IO L 335, 17.12.2011, lch. 1.).
(7) Rialachán (AE) 2018/1727 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Samhain 2018 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil (Eurojust), agus a ghabhann ionad Chinneadh 2002/187/CGB ón gComhairle agus lena n-aisghairtear an Cinneadh sin (IO L 295, 21.11.2018, lch. 138)
(8)Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) agus lena n-aisghairtear Cinntí 2009/371/CGB, 2009/934/CGB, 2009/935/CGB, 2009/936/CGB agus 2009/968/CGB ón gComhairle agus a ghabhann ionad na gCinntí sin (IO L 135, 24.5.2016, lch. 53).
(9)Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 2017 lena gcuirtear comhar feabhsaithe chun feidhme maidir le bunú Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh ('OIPE') (IO L 283, 31.10.2017, lch. 1).
(10)Treoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 i ndáil le cosaint daoine nádúrtha maidir le próiseáil sonraí pearsanta ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus saorghluaiseacht sonraí den sórt sin agus lena n-aisghairtear Cinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle (IO L 119, 4.5.2016, lch.89).
(11)Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1).
(12)Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 agus Cinneadh Uimh. 1247/2002/CETéacs atá ábhartha maidir le LEE (IO L 295, 21.11.2018, lch. 39)..
(13)IO L 123, 12.5.2016, lch. 1.
(14)Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí chur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13)
(15)Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le cosaint daoine aonair i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta ag institiúidí agus ag comhlachtaí an Chomhphobail agus maidir le saorghluaiseacht na sonraí sin (IO L 008, 12.1.2001, lch. 1).
(16)IO C 55, 14.2.2018, lch. 4.
(17)IO L 56, 4.3.1968, lch. 1.
(18)+Nóta do IO: Cuirtear isteach uimhir an Rialacháin seo.
(19)++ Nóta do IO: Cuirtear isteach uimhir, dáta agus tagairt IO an Rialacháin seo.
(20)+IO: Cuirtear isteach uimhir an Rialacháin seo.
(21)+Cuirtear isteach uimhir an Rialacháin seo.
(22)+IO: Cuirtear isteach uimhir an Rialacháin seo.
(23)+IO: Cuirtear isteach uimhir an Rialacháin seo.
(24)+IO: Cuirtear isteach uimhir an Rialacháin seo.
(25)+IO: Cuirtear isteach uimhir an Rialacháin seo.


Gníomh um Chibearshlándáil an Aontais Eorpaigh ***I
PDF 439kWORD 160k
Rún
Téacs comhdhlúite
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le ENISA, ‘Gníomhaireacht um Chibearshlándáil an Aontais Eorpaigh’, agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 526/2013, agus maidir le deimhniúchán cibearshlándála um Theicneolaíocht Faisnéise agus Cumarsáide (‘an Gníomh um Chibearshlándáil’) (COM(2017)0477 – C8-0310/2017 – 2017/0225(COD))
P8_TA-PROV(2019)0151A8-0264/2018

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2017)0477),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8-0310/2017),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don tuairim réasúnaithe a thíolaic Seanad na Fraince, faoi chuimsiú Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm, á mhaíomh nach gcomhlíonann an dréachtghníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta,

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 14 Feabhra 2018(1),

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún an 31 Eanáir 2018(2)

–  ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 69f(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 19 Nollaig 2018 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh agus do thuairimí an Choiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra, an Choiste um Buiséid agus an Choiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (A8-0264/2018),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 12 Márta 2019 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2019/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le ENISA (Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil) agus maidir le deimhniú i ndáil le cibearshlándáil theicneolaíocht na faisnéise agus na cumarsáide agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 526/2013 (an Gníomh um Chibearshlándáil)

P8_TC1-COD(2017)0225


(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa(3),

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún(4),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(5),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  Tá ról riachtanach ag córais ghréasán agus fhaisnéise, agus ag gréasáin agus seirbhísí chumarsáide sa tsochaí agus tá siad mar a bheadh cnámh droma ann don fhás eacnamaíoch. Is í an teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide (TFC) is bonn leis na córais chasta a thacaíonn le gnáthghníomhaíochtaí laethúla na sochaí, a choinníonn na geilleagair ag dul i bpríomhréimsí amhail sláinte, fuinneamh, airgeadas agus iompar, agus a thacaíonn le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh go háirithe.

(2)  Tá an úsáid a bhaineann saoránaigh, eagraíochtaí agus gnólachtaí as córais gréasán agus faisnéise forleathan ar fud an Aontais sa lá atá inniu ann. Is príomhghnéithe de líon méadaitheach táirgí agus seirbhísí iad an digitiú agus an nascacht agus, le teacht ar an bhfód d'Idirlíon na Rudaí Nithiúla, meastar go mbeidh líon fíor-ard gléasanna digiteacha nasctha in úsáid ar fud an Aontais sna deich mbliana amach romhainn. Cé go bhfuil líon na ngléasanna atá nasctha leis an idirlíon ag dul i méid, ní leor na gnéithe slándála agus athléimneachta atá ionsuite i ndearadh na ngléasanna sin agus, dá bhrí sin, tá leibhéal na cibearshlándála easnamhach. Sa chomhthéacs sin, ós rud é nach ndéantar deimhniú ach ar bhonn teoranta, is easnamhach atá an fhaisnéis a fhaigheann úsáideoirí in eagraíochtaí agus úsáideoirí aonair maidir le gnéithe cibearshlándála tháirgí TFC, sheirbhísí TFC agus próisis TFC, ar an dóigh sin, déantar dochar do mhuinín úsáideoirí as réitigh dhigiteacha.D'fhéadfadh córais gréasán agus faisnéise tacú le gach gné dár saol agus dlús a chur le fás eacnamaíoch an Aontais. Bunchloch is ea na córais gréasán agus faisnéise sin chun an margadh aonair digiteach a bhaint amach.

(3)  I ngeall ar an méadú ar an digitiú agus ar an nascacht beidh rioscaí breise ann ó thaobh na cibearshlándála de agus, dá bhrí sin, tá an tsochaí ina hiomláine i gcoitinne i mbaol ó thuilleadh cibearbhagairtí agus méadaítear ar an dainséar ina bhféadfaidh daoine aonair a bheith, lena n-áirítear daoine leochaileacha amhail leanaí. Chun na rioscaí sin a mhaolú, is gá na bearta riachtanacha uile a dhéanamh chun an chibearshlándáil san Aontas a fheabhsú d'fhonn cosaint níos fearr in aghaidh cibearbhagairtí a thabhairt do chórais gréasán agus faisnéise, gréasáin chumarsáide, táirgí digiteacha, seirbhísí agus gléasanna atá in úsáid ag saoránaigh, eagraíochtaí agus gnólachtaí - idir fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide (FBManna), mar a shainmhínítear i Moladh 2003/361/CÉ ón gCoimisiún(6), agus oibreoirí bonneagar ríthábhachtach.

(4)  Trí fhaisnéis ábhartha a chur ar fáil don phobal, cuireann an Ghníomhaireacht Eorpach um Shlándáil Gréasáin agus Faisnéise (ENISA) arna bhunú le Rialachán (AE) Uimh 526/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(7) leis an bhforbairt a dhéantar ar thionscal na cibearshlándála san Aontas, go háirithe i gcás FBManna agus gnólachtaí nua-thionscanta. Ba cheart do ENISA gach iarracht a dhéanamh an dlúthchomhar le hollscoileanna agus eintitis taighde a fhorbairt chun rannchuidiú le spleáchais ar tháirgí agus seirbhísí cibearshlándála ó fhoinsí lasmuigh den Aontas a laghdú agus slabhraí soláthair a threisiú laistigh den Aontas.

(5)  Tá líon na gcibearionsaithe ag dul i méid agus tá cosaintí níos láidre de dhíth ar gheilleagar agus sochaí nasctha atá níos leochailí ó thaobh cibearbhagairtí agus cibearionsaithe de. Mar sin féin, cé gur cibear-ionsaithe trasteorann is mó a bhíonn i gceist, is ar bhonn náisiúnta a bhíonn na freagairtí beartais ó údaráis chibearshlándála agus inniúlachtaí forfheidhmithe dlí. D'fhéadfadh teagmhais mhórscála cur isteach ar sholáthar seirbhísí riachtanacha ar fud an Aontais. Ar an ábhar sin, ní mór freagairtí éifeachtach agus comhordaithe agus bainistiú géarchéime atá ar leibhéal an Aontais a bheith ann, rudaí a chuirfidh leis na beartais thiomnaithe agus ionstraimí níos leithne ar mhaithe le dlúthpháirtíocht agus cúnamh frithpháirteach san Eoraip. Ina theannta sin, is rud tábhachtach do lucht déanta beartas, lucht tionscail agus úsáideoirí, dá bhrí sin, measúnú rialta a dhéanamh ar staid na cibearshlándála agus na hathléimneachta san Aontas, ar bhonn shonraí iontaofa an Aontais, agus forbairtí, dúshláin agus bagairtí amach anseo a thuar go córasach, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal domhanda.

(6)  I bhfianaise an mhéadaithe atá tagtha ar na dúshláin i dtaca leis an gcibearshlándáil atá roimh an Aontas anois, tá gá le tacar cuimsitheach beart a chuirfeadh le bearta de chuid an Aontais a rinneadh roimhe seo agus a chothódh cuspóirí a threisíonn a chéile. Ar na cuspóirí sin, tá an gá le hinniúlachtaí agus ullmhacht na mBallstát agus gnólachtaí a mhéadú, agus comhar, comhroinnt faisnéise, agus comhordú a fheabhsú ar fud na mBallstát agus in institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais. Ina theannta sin, toisc go bhfeidhmíonn cibearbhagairtí gan beann ar theorainneacha, is gá inniúlachtaí a mhéadú ar leibhéal an Aontais chun bearta ar leibhéal na mBallstát a chomhlánú, go háirithe i gcás teagmhais agus géarchéimeanna mórscála trasteorann agus, san am céanna, béim a leagan ar an tábhacht a bhaineann le cumais náisiúnta a choinneáil agus a fheabhsú a thuilleadh i leith freagairt a thabhairt ar chibearbhagairtí ar gach scála.

(7)  Tá breis iarrachtaí ag teastáil freisin chun feasacht saoránach, eagraíochtaí agus gnólachtaí a mhúscailt i dtaca le saincheisteanna cibearshlándála. Ina theannta sin, ós rud é go mbaineann teagmhais an bonn ó mhuinín i soláthraithe seirbhísí digiteacha agus sa mhargadh aonair digiteach féin, go háirithe i measc tomhaltóirí, ba cheart muinín a neartú a thuilleadh trí fhaisnéis a chur ar fáil ar bhealach trédhearcach maidir le leibhéal slándála tháirgí TFC, sheirbhísí TFC agus phróisis TFC agus á áitiú nach féidir a ráthú, fiú le leibhéal ard deimhnithe cibearshlándála, go bhfuil táirge, seirbhís nó próiseas TFC go hiomlán sábháilte. Éascóidh deimhniú ar leibhéal an Aontais muinín mhéadaithe trí cheanglais chomhchoiteanna agus critéir mheastóireachta maidir leis an gcibearshlándáil a leagan síos sna hearnálacha agus margaí náisiúnta.

(8)  Ní hamháin gur saincheist a bhaineann le teicneolaíocht an chibearshlándáil ach tá iompraíocht an duine chomh tábhachtach céanna. Ar an ábhar sin, ba cheart 'cibearshláinteachas', eadhon gnáthbhearta simplí a dhéanann an nochtadh do rioscaí ó chibearbhagairtí a íoslaghdú nuair a chuireann úsáideoirí, eagraíochtaí agus gnólachtaí chun feidhme agus i gcrích go rialta iad, a chur chun cinn.

(9)  Chun struchtúir chibearshlándála an Aontais a neartú, tá sé tábhachtach cumais na mBallstáit a choinneáil agus a fhorbairt chun freagairtí cuimsitheacha a thabhairt ar chibearbhagairtí, lena n-áirítear teagmhais trasteorann.

(10)  Ba cheart faisnéis chruinn a bheith ag gnólachtaí agus tomhaltóirí aonair maidir le leibhéal dearbhaithe slándála na dtáirgí TFC, na seirbhísí TFC agus na bpróiseas TFC atá acu a ndearnadh deimhniú orthu. San am céanna, níl aon táirge TFC nó seirbhís TFC slán ó thaobh na cibearshlándála de ina hiomláine agus nach mór rialacha bunúsacha maidir leis an gcibearshláinteachas a chur chun cinn agus tosaíocht a thabhairt do na rialacha sin. Ó tharla go bhfuil méadú ag teacht ar infhaighteacht gléasanna d'Idirlíon na Rudaí Nithiúla, tá réimse beart deonach ann is féidir an earnáil phríobháideach a ghlacadh chun muinín i slándáil tháirgí TFC , sheirbhísí TFC agus phróisis TFC a atreisiú.

(11)  Is minic a bhíonn táirgí agus córais nua-aimseartha TFC ag comhtháthú le, agus ag brath ar bhreis is teicneolaíocht agus comhchuid tríú páirtí amháin, amhail modúil bogearraí, leabharlanna nó comhéadain ríomhchláraithe feidhmchlár. D'fhéadfadh an spleáchas seo, dá ngairtear ‘cleithiúnas’, a bheith ina riosca breise cibearshlándála ós rud é go bhféadfadh leochaileachtaí a aimsítear i gcomhchodanna tríú páirtí tionchar díobhálach a imirt ar shlándáil na dtáirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC chomh maith. Ina lán cásanna, cuireann sainaithint agus doiciméadú cleithiúnais den sórt sin ar chumas úsáideoirí deiridh táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC feabhas a chur ar a gcuid gníomhaíochtaí bainistíochta riosca cibearshlándála, mar shampla, trí fheabhas a chur ar bhainistíocht leochaileachta agus ar nósanna imeachta feabhsúcháin cibearshlándála na n-úsáideoirí.

(12)  Ba cheart spreagadh a thabhairt d'eagraíochtaí, monaróirí nó soláthraithe a bhíonn ag plé le dearadh, monarú, soláthar, cóimeáil, úsáid nó cothabháil táirgí TFC bearta a chur chun feidhme, ag na céimeanna tosaigh deartha agus forbarthachun na táirgí, na seirbhísí agus na próisis sin a chosaint a mhéad is féidir, sa dóigh go dtoimhdeofar go bhféadfaidh cibearionsaithe a bheith ann, agus go ndéanfar iarmhairt na n-ionsaithe sin a mheas agus a laghdú a oiread is féidir ('slándáil trí dhearadh'). Ba cheart saincheist na slándála a áirithiú le linn shaolré an táirge TFC, seirbhís TFC nó próisis TFC deartha agus forbartha a chur chun cinn ar feadh an ama chun an riosca dochair a d'fhéadfadh a bheith mar thoradh ar úsáid mhailíseach a laghdú.

(13)  Ba cheart do ghnóthais, eagraíochtaí agus don earnáil phoiblí táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC arna ndearadh acu a chumrú ar bhealach lena ndeimhnítear ardleibhéal slándála a chuirfeadh ar chumas an chéad úsáideora cumraíocht réamhshocraithe a bheith aige a bhfuil na socruithe is sábháilte is féidir ag baint léi ('slándáil trí réamhshocrú') agus, ar an dóigh sin, an t-ualach a laghdú ar úsáideoirí ar ghá dóibh táirge TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC a chumrú go hiomchuí. Níor cheart gur ghá cuid mhór cumraíochta, nó gur ghá tuiscint ar leith ar nithe teicniúla nó iompraíocht ó thaobh an úsáideora de nach bhfuil soiléir, agus ba cheart go bhféadfaí a bheith muiníneach go bhfeidhmeodh sé gan stró agus go hiontaofa i gcás ina gcuirfí chun feidhme é. I gcás, ar bhonn cás ar chás, inarb é conclúid na hanailíse inúsáidteachta agus riosca nach mbeidh socrú trí réamhshocrú den sórt sin indéanta, ba cheart a mheabhrú d'úsáideoirí an socrú is sábháilte is féidir a roghnú.

(14)  Bunaíodh ENISA le Rialachán (CE) Uimh. 460/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(8) d'fhonn cur leis na spriocanna leibhéal ard slándála gréasán agus faisnéise a áirithiú laistigh den Aontas agus cultúr slándála gréasán agus faisnéise a fhorbairt chun leasa saoránach, tomhaltóirí, gnóthas agus riarachán poiblí. Cuireadh síneadh le sainordú ENISA le Rialachán (CE) Uimh. 1007/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(9) go dtí mí an Mhárta 2012. Le Rialachán (CE) Uimh. 580/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(10), cuireadh síneadh breise le sainordú ENISA go dtí an 13 Meán Fómhair 2013. Cuireadh síneadh le sainordú ENISA le Rialachán (AE) Uimh. 526/2013 go dtí mí an 19 Meithimh 2020.

(15)  Tá roinnt beart tábhachtach déanta ag an Aontas cheana chun an chibearshlándáil a áirithiú agus chun an mhuinín as teicneolaíochtaí digiteacha a mhéadú. In 2013, glacadh straitéis chibearshlándála an Aontais Eorpaigh chun freagairt bheartais an Aontais ar bhagairtí agus rioscaí cibearshlándála a threorú. Chun iarracht a dhéanamh cosaint níos fearr a thabhairt do shaoránaigh ar líne, glacadh an chéad ghníomh reachtach i réimse chibearshlándáil an Aontais, Treoir (AE) 2016/1148 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(11). Leis an Treoir (AE) 2016/1148 maidir le slándáil gréasán agus faisnéise, leagadh síos ceanglais maidir leis na hinniúlachtaí náisiúnta i réimse na cibearshlándála, bunaíodh na chéad sásraí chun comhar straitéiseach agus oibríochtúil a fheabhsú idir na Ballstáit, agus tugadh isteach oibleagáidí maidir le bearta slándála agus fógraí faoi theagmhais i réimsí áirithe atá ríthábhachtach don gheilleagar agus don tsochaí amhail fuinneamh, iompar, soláthair agus dáilte uisce óil, baincéireacht, bonneagair an mhargaidh airgeadais, cúram sláinte, an bonneagar digiteach mar aon le príomhsholáthraithe seirbhísí digiteacha (i.e. innill chuardaigh, seirbhísí néalríomhaireachta agus margaí ar líne). A bhuí le gníomhartha eile dlí, Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(12), agus Treoir 2002/58/CE(13) agus Treoir (AE) 2018/1972(14) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle cuirtear freisin le hardleibhéal cibearshlándála sa mhargadh aonair digiteach.

(16)  Ó glacadh Straitéis Chibearshlándála an Aontais Eorpaigh in 2013, aithnítear go bhfuil athruithe suntasacha tagtha ar an gcomhthéacs foriomlán beartais agus ón uair dheireanach a rinneadh sainordú ENISA a athbhreithniú, agus baineann cuid de na hathruithe sin le timpeallacht dhomhanda atá níos éiginnte agus nach bhfuil chomh slán is a bhíodh. I bhfianaise an mhéid sin agus i gcomhthéacs na forbartha dearfaí atá tagtha ar ról ENISA mar phointe tagartha i ndáil le comhairle agus saineolas, agus mar éascaitheoir maidir le comhordú agus fothú acmhainne agus, chomh maith leis sin, faoi chuimsiú bheartas cibearshlándála nua an Aontais, is gá athbhreithniú a dhéanamh ar shainordú ENISA chun a ról san éiceachóras cibearshlándála athraithe a shainiú, agus chun a áirithiú go rannchuidíonn sé go héifeachtach le freagairt an Aontais ar dhúshláin chibearshlándála a eascraíonn as an réimse an bhagairt cibearshlándála atá athraithe go radacach agus nach leor an sainordú atá ann faoi láthair chun dul i ngleic leo, rud a aithníodh le linn na meastóireachta ar ENISA.

(17)  Ba cheart do ENISA arna bunú leis an Rialachán seo teacht i gcomharbas ar ENISA mar a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 526/2013. Ba cheart do ENISA na cúraimí, arna dtabhairt di leis an Rialachán seo agus le gníomhartha dlí eile de chuid an Aontais i réimse na cibearshlándála, a dhéanamh trí chomhairle agus saineolas a sholáthar, i measc rudaí eile, agus trí fheidhmiú mar lárionad faisnéise agus eolais de chuid an Aontais. Ba cheart di malartú dea-chleachtas idir na Ballstát agus geallsealbhóirí príobháideacha a chur chun cinn, moltaí beartais a chur chuig an gCoimisiún agus chuig na Ballstáit, feidhmiú mar phointe tagartha do thionscnaimh earnálacha bheartais an Aontais maidir le cúrsaí cibearshlándála agus comhar oibríochtúil a chothú idir na Ballstáit agus idir na Ballstáit agus institiúidí araon, agus comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais.

(18)  Faoi chuimsiú Chinneadh 2004/97/CE, Euratom, arna ghlacadh de thoil a chéile ag cruinniú Ionadaithe na mBallstát ar leibhéal na gCeannairí Stát nó Rialtas(15), chinn ionadaithe na mBallstát go mbeadh ceannoifig ENISA i mbaile sa Ghréig a roghnódh rialtas na Gréige. Ba cheart do Bhallstát óstach ENISA na dálaí is fearr is féidir a áirithiú i gcomhair oibriú rianúil agus éifeachtúil ENISA. Chun a áirithiú go ndéanfaidh ENISA a cuid cúraimí go cuí agus go héifeachtúil, go n-earcófar agus go gcoimeádfar an fhoireann agus go gcuirfear le héifeachtúlacht gníomhaíochtaí gréasánaithe, tá sé ríthábhachtach go lonnófar ENISA i suíomh iomchuí ina soláthraítear, i measc nithe eile, naisc iomchuí iompair agus saoráidí le haghaidh céilí agus leanaí a bheidh i dteannta bhaill foirne ENISA. Ba cheart na socruithe riachtanacha a leagan síos i gcomhaontú idir ENISA agus an Ballstát óstach arna chur i gcrích tar éis formheas a fháil ó Bhord Bainistíochta ENISA.

(19)  I bhfianaise an mhéadaithe ar na rioscaí agus na dúshláin chibearshlándála atá roimh an Aontas, ba cheart na hacmhainní airgeadais agus daonna a leithdháiltear ar ENISA a mhéadú chun an ról níos tábhachtaí atá aici agus na cúraimí breise atá uirthi a léiriú, agus chun go léireofaí an ról ríthábhachtach atá aici in éiceachóras eagraíochtaí atá ag cosaint an éiceachórais dhigitigh an Aontais, lena gceadaítear do ENISA na cúraimí a thugtar dó leis an Rialachán seo a dhéanamh ar bhealach éifeachtach.

(20)  Ba cheart do ENISA leibhéal ard saineolais a fhorbairt agus a chothabháil, agus feidhmiú mar phointe tagartha chun muinín agus iontaoibh a bhunú sa mhargadh aonair de bhua a neamhspleáchais, ardchaighdeán na comhairle agus na faisnéise a thugann sí, thrédhearcacht a nósanna imeachta agus a modhanna oibriúcháin, agus a dúthrachtacha i dtaobh a cúraimí a dhéanamh. Ba cheart do ENISA tacú go gníomhach le hiarrachtaí ar an leibhéal náisiúnta agus páirt ghníomhach a ghlacadh in ▌iarrachtaí an Aontais nuair atá a cúraimí á ndéanamh aici i gcomhar iomlán le hinstitiúidí, ▌comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus leis na Ballstáit, lena seachnófar aon dúbailt oibre, agus lena ndéanfar sineirge a chur chun cinn. Ina theannta sin, ba cheart do ENISA cur leis an ionchur agus le comhar ón earnáil phríobháideach agus ó gheallsealbhóirí ábhartha eile. Ba cheart a leagan síos i bhfoirm tacar cúraimí an chaoi a ndéanfaidh ENISA a cuspóirí a bhaint amach, ach solúbthacht ina cuid oibríochtaí a éascú ag an am céanna.

(21)  Chun go mbeidh sí in ann tacaíocht leormhaith a sholáthar do chomhar oibríochtúil idir na Ballstáit, ba cheart do ENISA a cuid cumas agus scileanna teicniúla agus daonna a neartú a thuilleadh. Ba cheart do ENISA a fhios gnó agus a chumais a mhéadú. D'fhéadfadh ENISA agus na Ballstáit, ar bhonn deonach, cláir a fhorbairt chun saineolaithe náisiúnta a thabhairt ar iasacht do ENISA, lena gcuirfear ar bun díormaí saineolaithe agus malartú foirne.

(22)  Ba cheart do ENISA cuidiú leis an gCoimisiún trí bhíthin comhairle, tuairimí agus anailísí maidir le cúrsaí uile an Aontais a bhaineann le beartais agus dlí a fhorbairt, a nuashonrú agus a athbhreithniú i réimse na cibearshlándála, mar aon leis na gnéithe earnáilsonracha a bhaineann léi, chun cur le hábharthacht na mbeartas agus na ndlíthe sin de chuid an Aontais lena mbaineann gné chibearshlándála agus an chomhsheasmhacht a áirithiú i dtaca le cur chun feidhme na mbeartas agus na ndlíthe sin ar an leibhéal náisiúnta. Ba cheart do ENISA gníomhú mar phointe tagartha comhairle agus saineolais do thionscnaimh earnáilsonracha beartais agus dlí i gcás cúrsaí a bhaineann leis an gcibearshlándáil. Ba cheart do ENISA tuairisc rialta cothrom le dáta a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa faoina bhfuil ar siúl aici.

(23)  Le croí poiblí an idirlín oscailte, eadhon na príomhphrótacail agus an príomhbhonneagar a bhaineann leis, ar earra poiblí domhanda é, cuirtear an fheidhmiúlacht bhunriachtanach ar fáil don idirlíon ina iomláine agus cuirtear bonn ceart faoina ghnáthoibriú. Ba cheart do ENISA tacú le slándáil croí poiblí an idirlín oscailte agus cobhsaíocht fheidhmiú an idirlín, lena n-áirítear prótacail ríthábhachtacha (go háirithe DNS, BGP, agus IPv6), oibriú an chórais ainmneacha fearainn (amhail feidhmiú na hainmneacha fearann ar fad de chuid na bhfearann barrleibhéil) agus oibriú an fhréamhchreasa, ach gan bheith teoranta dóibh sin amháin.

(24)  Is é bunchúram ENISA cur chun feidhme comhleanúnach an chreata dlí ábhartha a chur chun cinn, go háirithe cur chun feidhme éifeachtúil na Treorach (AE) 2016/1148 agus ionstraimí ábhartha eile dlí a bhfuil gnéithe cibearshlándála iontu, rud atá riachtanach chun cibear-athléimneacht a fheabhsú. I bhfianaise thimpeallacht bhagartha na cibearshlándála atá ag athrú go tapa, is léir gur gá cur chuige trasbheartas níos cuimsithí i dtaca le cibear-athléimneacht a fhorbairt chun cuidiú leis na Ballstáit.

(25)  Ba cheart do ENISA cuidiú le hinstitiúidí, ▌ comhlachtaí , oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus leis na Ballstáit lena n-iarrachtaí inniúlachtaí agus ullmhacht a bhunú agus a fheabhsú chun cibeartheagmhais agus cibearbhagairtí a chosc, a bhrath agus chun freagairt orthu, agus maidir le slándáil na gcóras gréasán agus faisnéise. Go háirithe, ba cheart do ENISA tacú le forbairt agus feabhsú Foirne Freagartha do Theagmhais a bhaineann le Slándáil Ríomhairí (CSIRTanna) dá bhforáiltear i dTreoir (AE) 2016/1148, bíodh sé ar leibhéal an Bhallstáit nó ar leibhéal an Aontais ▌d'fhonn ardleibhéal comhchoiteann a bhaint amach i dtaca lena n-aibíocht san Aontas. Pé gníomhaíochtaí a dhéanfaidh ENISA i dtaca le cumais oibríochtúla na mBallstát, ba cheart dóibh tacú go gníomhach leis na gníomhaíochtaí a dhéanfadh na Ballstáit féin chun a gcuid oibleagáidí faoi Treoir (AE) 2016/1148 a chomhlíonadh agus, dá bhrí sin, níor cheart go sáródh siad gníomhaíochtaí na mBallstát.

(26)  Ba cheart do ENISA cuidiú a thabhairt freisin maidir le straitéisí an Aontais agus, arna iarraidh sin, straitéisí na mBallstát maidir le slándáil na gcóras gréasán agus faisnéise a fhorbairt agus a thabhairt cothrom le dáta, go háirithe i dtaca leis an gcibearshlándáil, agus ba cheart do ENISA scaipeadh na straitéisí sin a chur chun cinn agus an dul chun cinn maidir lena gcur chun feidhme a leanúint. Ina theannta sin, ba cheart do ENISA cabhrú chun go gcumhdófar an gá a bheidh le cúrsaí oiliúna agus ábhair oiliúna a chur ar fáil, lena n-áirítear d'eagraíochtaí poiblí agus, i gcás inarb iomchuí, a mhéad is féidir "oiliúint a chur ar na hoiliúnóirí", ag cur leis an gCreat Eorpach maidir le hInniúlacht Dhigiteach do na Saoránaigh d'fhonn cuidiú leis na Ballstáit agus le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais a n-inniúlachtaí oiliúna féin a fhorbairt.

(27)  Ba cheart do ENISA tacú leis na Ballstáit ó thaobh na múscailte feasachta de agus an oideachais i réimse na cibearshlándála trí chomhordú níos dlúithe agus malartú dea-chleachtas idir na Ballstáit a éascú. Mar chuid den tacaíocht sin, d'fhéadfaí líonra de phointí teagmhála náisiúnta oideachais agus ardán oiliúna cibearshlándála a fhorbairt. D'fhéadfadh an líonra de phointí teagmhála náisiúnta oideachais oibriú laistigh de Líonra na nOifigeach Náisiúnta Idirchaidrimh, rud a d'fhéadfadh a bheith ina thúsphointe don chomhordú idir na Ballstáit amach anseo.

(28)  Ba cheart do ENISA cuidiú leis an nGrúpa Comhair a bunaíodh le Treoir (AE) 2016/1148, a chúraimí a dhéanamh, go mór mór trí shaineolas agus comhairle a chur ar fáil agus trí mhalartú dea-chleachtas maidir le rioscaí agus teagmhais a éascú, agus cuidiú a thabhairt inter alia do na Ballstáit oibreoirí seirbhísí riachtanacha mar aon le dea-chleachtais i dtaobh spleáchais trasteorann a shainaithint.

(29)  D'fhonn comhar a chothú idir an earnáil phoiblí agus phríobháideach agus laistigh den earnáil phríobháideach, chun tacú go háirithe le cosaint na mbonneagar criticiúil, ba cheart do ENISA tacaíocht a thabhairt do chomhroinnt faisnéise idir na hearnálacha sin agus laistigh díbh, go háirithe sna hearnálacha a liostaítear in Iarscríbhinn II de Threoir (AE) 2016/1148, trí dhea-chleachtais agus treoir a sholáthar i dtaca leis na huirlisí atá ar fáil, agus leis an nós imeachta, agus treoir a chur ar fáil maidir le dul i ngleic le saincheisteanna rialála a bhaineann le comhroinnt faisnéise, mar shampla trí chur ar bun lárionad um chomhroinnt agus anailís faisnéise a éascú.

(30)  De bhrí go bhfuil méadú ag teacht de shíor ar an tionchar diúltach a d'fhéadfadh a bheith ag leochaileachtaí i dtáirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC tá sé tábhachtach teacht ar na leochaileachtaí sin agus iad a leigheas chun an riosca foriomlán a bhaineann leis an gcibearshlándáil a laghdú. Tá fianaise ann a léiríonn go méadaítear go suntasach, a bhuí leis an gcomhar idir eagraíochtaí, monaróirí nó soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC leochaileacha, agus taighdeoirí cibearshlándála agus rialtais a thagann ar na leochaileachtaí sin, go méadaítear ráta braite na leochaileachtaí i dtáirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC, ina theannta sin, go méadaítear an ráta lena leigheastar iad. Le nochtadh comhordaithe na leochaileachtaí, sonraítear próiseas struchtúrtha comhair lena dtugtar tuairisc ar leochaileachtaí d'úinéir an chórais faisnéise, rud a thugann deis don eagraíocht an leochaileacht a dhiagnóisiú agus a leigheas sula nochtar faisnéis mhionsonraithe faoin leochaileacht do thríú páirtithe nó don phobal. Sa bhreis air sin, déantar leis an bpróiseas foráil maidir le comhordú idir an páirtí a tháinig ar na leochaileachtaí agus an eagraíocht maidir leis na leochaileachtaí sin a phoibliú. Is féidir le próisis bhainistithe maidir le nochtadh comhordaithe na leochaileachtaí ról tábhachtach a bheith acu in iarrachtaí na mBallstát chun an chibearshlándáil a chur chun cinn.

(31)  Ba cheart do ENISA comhiomlánú agus anailís a dhéanamh ar thuarascálacha náisiúnta ó CSIRTanna agus Foireann Phráinnfhreagartha Ríomhaire Idirinstitiúideach d'institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí an Aontais ("CERT-EU") a bunaíodh, le Socrú idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle Eorpach, an Chomhairle, an Coimisiún, Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, an Chúirt Iniúchóirí, nó an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (“SEGS”), Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Coiste na Réigiún agus an Banc Eorpach Infheistíochta maidir le heagrú agus le hoibriú an Foireann Phráinnfhreagartha Ríomhaire d'institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí an Aontais (CERT-EU)(16) arna gcomhroinnt go deonach, d'fhonn cuidiú nósanna imeachta comhchoiteanna, friotal comhchoiteann agus téarmeolaíocht chomhchoiteann a chur ar bun chun faisnéis a mhalartú. Sa chomhthéacs sin, ba cheart ról a bheith ag an earnáil phríobháideach in ENISA, faoi chuimsiú na Treorach (AE) 2016/1148 lenar leagadh síos na forais le haghaidh malartú deonach faisnéise teicniúla ar an leibhéal oibríochtúil i líonra na bhfoirne freagartha do theagmhais a bhaineann le slándáil ríomhairí ("líonra CSIRTanna"), a cruthaíodh leis an dTreoir sin..

(32)  Ba cheart do ENISA cuidiú le freagairtí ar leibhéal an Aontais i gcás teagmhais agus géarchéimeanna mórscála trasteorann a bhaineann le cibearshlándáil. Ba cheart an fheidhm sin a chomhlíonadh i gcomhréir le sainordú ENISA faoin Rialacháin seo agus le cur chuige arna chomhaontú i measc na mBallstát faoi chuimsiú an Mholta (AE) 2017/1584(17) ón gCoimisiún agus conclúidí ón gComhairle an 26 Meitheamh 2018 maidir le Freagairt Chomhordaithe ón Aontas ar Theagmhais agus Géarchéimeanna Mórscála Cibearshlándála. Mar chuid den tasc sin, d'fhéadfadh ENISA faisnéis ábhartha a bhailiú agus gníomhú mar éascaitheoir idir líonra CSIRTanna agus an comhphobal teicniúil agus idir lucht déanta cinntí atá freagrach as bainistiú géarchéimeanna. Ina theannta sin, ba cheart do ENISA tacú leis an gcomhar oibríochtúil idir na Ballstáit, arna iarraidh sin do Bhallstát amháin nó níos mó, i gcás láimhseáil teagmhas ón taobh teicniúil de ▌trí mhalartuithe ábhartha réitigh theicniúla idir na Ballstáit a éascú agus trí ionchur a sholáthar i gcumarsáidí poiblí. Ba cheart do ENISA tacú le comhar oibríochtúil trí shocruithe an chomhair sin a thástáil trí bhíthin cleachtaí rialta cibearshlándála.

(33)  Agus tacaíocht á tabhairt aici don chomhar oibríochtúil, ba cheart do ENISA an saineolas teicniúil agus oibríochtúil atá ag CERT-EU a chur ar fáil trí bhíthin comhar struchtúrtha ▌. Le comhar struchtúrtha den sórt sin, d'fhéadfadh sé cur le saineolas ENISA. I gcás inarb iomchuí sin, ba cheart socruithe tiomnaithe a leagan síos idir an dá eintiteas chun cur chun feidhme praiticiúil an chomhair sin a shainiú agus an dúbailt gníomhaíochtaí a sheachaint.

(34)  I gcomhréir leis na cúraimí sin dá cuid lena dtacaíonn sí leis an gcomhar oibríochtúil laistigh den líonra CSIRTanna, ba cheart do ENISA a bheith in ann tacaíocht a sholáthar do na Ballstáit, arna hiarraidh sin dóibh, trí chomhairle a chur ar fáil maidir lena gcumas a fheabhsú chun teagmhais a chosc, a bhrath, agus chun freagairt orthu, trí láimhseáil theicniúil na dteagmhas sin a fhágann lorg suaithinseach nó suntasach a éascú, nó trína áirithiú go ndéantar anailís ar gach bagairt agus teagmhas. Ba cheart do ENISA láimhseáil theicniúil na dteagmhas sin a fhágann lorg suaithinseach nó suntasach a éascú, go háirithe trí thacú le comhroinnt dheonach réiteach teicniúil i measc na mBallstát nó trí fhaisnéis theicniúil chomhcheangailte a chur ar fáil, amhail réitigh theicniúla arna gcomhroinnt go deonach ag na Ballstáit. Sa Mholadh (AE) 2017/1584, moltar go gcomhoibreoidh na Ballstáit de mheon macánta agus go roinnfidh siad eatarthu féin agus le ENISA faisnéis faoi theagmhais agus géarchéimeanna mórscála a bhaineann le cibearshlándáil gan moill mhíchuí. Bheadh an faisnéis sin ina cuidiú breise do ENISA a chúraimí a dhéanamh chun tacú le comhar oibríochtúil.

(35)  Mar chuid den chomhar rialta a bhíonn ar siúl ar an leibhéal teicniúil chun tacú le feasacht staide an Aontais, ba cheart do ENISA, i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, Tuarascáil mionsonraithe an Aontais ar staid theicniúil na cibearshlándála i dtaca le teagmhais agus cibearbhagairtí a ullmhú go tráthrialta, agus ba cheart na tuarascálacha sin a bheith bunaithe ar fhaisnéis atá ar fáil go poiblí, ar a hanailís féin, agus ar thuarascálacha arna roinnt léi ag CSIRTanna na mBallstát nó na hIonaid Ilfhreastail náisiúnta maidir le slándáil gréasán agus córais faisnéise ag ("Ionaid Ilfhreastail") dá bhforáiltear i dTreoir (AE) 2016/1148, ar bhonn deonach araon, Ionad Cibearchoireachta na hEorpa (EC3) ag Europol, CERT-EU agus, i gcás inarb iomchuí, ag Lárionad Faisnéise agus Staide an Aontais Eorpaigh (EU INTCEN) atá mar chuid den tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (EEAS). Ba cheart an tuarascáil sin a bheith ar fáil do na páirtithe sa Chomhairle, sa Choimisiún, d'Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus do Líonra CSIRTanna.

(36)  An tacaíocht a thabharfaidh ENISA d'fhiosruithe teicniúla ex post ar theagmhais a raibh tionchar ▌suaithinseach nó suntasach acu, tacaíocht a thabharfar ▌arna hiarraidh sin ▌do na Ballstáit lena mbaineann, ba cheart í a bheith dírithe ar theagmhais den chineál sin a sheachaint arís ▌. Na Ballstáit lena mbaineann, ba cheart dóibh pé faisnéis agus cúnamh is riachtanach a sholáthar chun gur féidir le ENISA tacú go héifeachtúil leis an bhfiosrú teicniúil ex post.

(37)  Féadfaidh na Ballstáit iarraidh ar na gnóthais a mbaineann an teagmhas leo comhoibriú trí fhaisnéis agus cúnamh atá riachtanach a sholáthar do ENISA gan dochar dá gceart faisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de agus faisnéis atá ábhartha don tslándáil phoiblí a chosaint.

(38)  Chun tuiscint níos fearr a fháil ar na dúshláin atá ann i réimse na cibearshlándála, agus d'fhonn comhairle straitéiseach fhadtéarmach a thabhairt do na Ballstáit agus d'institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, is gá do ENISA anailís a dhéanamh ar na rioscaí atá ann faoi láthair agus atá ag teacht chun cinn. Chun na críche sin, ba cheart do ENISA, i gcomhar leis na Ballstáit agus, de réir mar is iomchuí, i gcomhar le comhlachtaí staitistiúla agus comhlachtaí eile, faisnéis ábhartha, atá ar fáil go poiblí nó arna comhroinnt go deonach, a bhailiú agus anailísiú a dhéanamh ar theicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn agus measúnuithe a dhéanamh a bhaineann go sonrach le topaic ar leith i dtaobh an tionchair a mheastar a bheidh ag nuálaíochtaí teicneolaíochta ar shlándáil gréasán agus faisnéise, agus go háirithe ar chibearshlándáil, ó thaobh na sochaí, an dlí, an gheilleagair agus na rialála de. Ina theannta sin, ba cheart do ENISA tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit agus d'institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí an Aontais rioscaí atá ag teacht chun cinn a shainaithint agus teagmhais a chosc ▌, trí anailís a dhéanamh ar chibearbhagairtí, leochaileachtaí agus teagmhais.

(39)  Chun gur móide teacht aniar an Aontais, ba cheart do ENISA saineolas a fhorbairt i réimse chibearshlándáil na n-infreastruchtúr a thacaíonn, go háirithe, leis na hearnálacha a liostaítear in Iarscríbhinn II de Threoir (AE) 2016/1148 agus leis na hinfreastruchtúir arna n-úsáid ag na soláthraithe seirbhíse digití a liostaítear in Iarscríbhinn III den Treoir chéanna, trí chomhairle a sholáthar, treoirlínte a eisiúint agus dea‑chleachtais a mhalartú. D'fhonn rochtain níos éasca a áirithiú ar fhaisnéis struchtúrtha faoi rioscaí cibearshlándála agus réitigh fhéideartha, ba cheart do ENISA "mol faisnéise" an Aontais a fhorbairt agus a chothabháil, ar tairseach ilfhreastail é ar a gcuirfear ar fáil don phobal faisnéis faoin gcibearshlándáil a thagann ón Aontas agus ó institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí náisiúnta. Le rochtain a éascú ar fhaisnéis níos struchtúrtha faoi rioscaí cibearshlándála agus réitigh fhéideartha, is féidir cabhrú leis na Ballstáit chomh maith a n-acmhainní a threisiú agus a gcleachtais a ailíniú agus, ar an gcaoi sin, a n-athléimneacht fhoriomlán a mhéadú nuair a dhéantar cibearionsaithe.

(40)  Ba cheart do ENISA cuidiú a thabhairt chun feasacht an phobail a mhúscailt maidir le ▌rioscaí cibearshlándála, lena n-áirítear trí fheachtas múscailte feasachta a chur ar bun ó cheann ceann an Aontais agus trí oideachas a chur chun cinn, agus treoir a thabhairt do shaoránaigh ▌, eagraíochtaí agus gnólachtaí maidir le dea-chleachtais le haghaidh úsáideoirí aonair. Ba cheart do ENISA cuidiú a thabhairt freisin chun dea-chleachtais agus réitigh, lena n-áirítear an cibearshláinteachas agus an chibearlitearthacht, a chur chun cinn ar leibhéal na saoránach ▌, eagraíochtaí agus gnólachtaí trí fhaisnéis atá ar fáil go poiblí maidir le teagmhais shuntasacha a bhailiú agus a anailísiú agus trí thuarascálacha agus treoir a thiomsú agus a fhoilsiú d'fhonn comhairle a thabhairt do saoránaigh, eagraíochtaí agus gnólachtaí, leibhéal foriomlán na hullmhachta agus na hathléimneachta a fheabhsú. Ina theannta sin, ba cheart do ENISA a dhícheall a dhéanamh chun faisnéis ábhartha maidir le scéimeanna deimhniúcháin is infheidhme a sholáthar do thomhaltóirí, mar shampla trí threoirlínte agus moltaí a sholáthar. Ina theannta sin, ba cheart do ENISA, i gcomhréir leis an bPlean Gníomhaíochta um Oideachas Digiteach arna bunú le Teachtaireacht ón gCoimisiún an 17 Eanáir 2019 agus i gcomhar leis na Ballstáit agus le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais feachtais rialta for-rochtana agus oideachais phoiblí a eagrú a bheidh dírithe ar úsáideoirí deiridh, arb é is aidhm dóibh iompraíocht níos sábháilte ar líne agus litearthacht dhigiteach a chur chun cinn i measc daoine aonair, agus feasacht a mhúscailt maidir le cibearbhagairtí féideartha a d'fhéadfadh a bheith ann, lena n‑áirítear gníomhaíocht choiriúil ar líne amhail ionsaithe fioscaireachta, róbatlíonta, calaois airgeadais agus baincéireachta, teagmhais maidir le calaois sonraí agus, chomh maith leis sin, comhairle maidir le fíordheimhniú ilfhachtóra bunúsach, paisteáil, cripteachán, anaithnidiú agus cosaint sonraí a chur chun cinn.

(41)  Ba cheart ról lárnach a bheith ag ENISA maidir le feasacht a mhúscailt i measc úsáideoirí deiridh i dtaca le slándáil gléasanna agus úsáid shlán seirbhísí, lena ndéanfaí aird a tharraingt, ar leibhéal an Aontais, ar shlándáil trí dhearadh agus príobháideachas trí dhearadh ag leibhéal an Aontais. Ba cheart do ENISA leas a bhaint as an dea-chleachtas agus as an taithí is fearr atá ann agus í ag gabháil don chuspóir sin, go háirithe institiúidí acadúla agus taighdeoirí slándála i réimse TF.

(42)  Chun tacú leis na gnólachtaí atá ag gníomhú i réimse na cibearshlándála, agus le húsáideoirí réiteach cibearshlándála, ba cheart do ENISA "faireachlann mhargaidh" a fhorbairt agus a chothabháil trí anailísiú rialta a dhéanamh agus trí na príomhthreochtaí i margadh na cibearshlándála a scaipeadh, ar thaobh an tsoláthair agus an éilimh araon.

(43)  Ba cheart do ENISA cur le hiarrachtaí an Aontais an comhar le heagraíochtaí idirnáisiúnta a chothú agus, chomh maith leis sin, faoi chuimsiú na gcreataí ábhartha idirnáisiúnta comhair i réimse na cibearshlándála. Ba cheart do ENISA, go háirithe, cuidiú, i gcás inarb iomchuí, leis an gcomhar le heagraíochtaí amhail an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (OECD), an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip (ESCE) agus Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT). D'fhéadfadh a bheith sa chomhar sin cleachtaí comhpháirteacha cibearshlándála agus comhordú comhpháirteach freagartha ar theagmhais. Déanfar na gníomhaíochtaí sin agus urraim iomlán á léiriú do phrionsabail na cuimsitheachta, na cómhalartachta agus neamhspleáchas cinnteoireachta an Aontais, gan dochar do shainchineál beartais slándála agus cosanta aon Bhallstáit.

(44)  Chun a áirithiú go n-éireoidh léi a cuspóirí a bhaint amach ina n-iomláine, ba cheart do ENISA idirchaidreamh a dhéanamh le húdaráis mhaoirseachta ábhartha de chuid an Aontais agus údaráis inniúla eile san Aontas, agus le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, lena n-áirítear CERT-EU, EC3, an Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint (GEC), an Ghníomhaireacht Eorpach um Chórais Domhanda Loingseoireachta Satailíte (an Ghníomhaireacht Eorpach GNSS), Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach (BEREC), an Ghníomhaireacht Eorpach um Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais (eu-LISA), an Banc Ceannais Eorpach (BCE), an tÚdarás Baincéireachta Eorpach (ÚBE), an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí (EDPB), an Ghníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER), Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Shábháilteacht Eitlíochta (EASA) agus aon ghníomhaireacht eile de chuid an Aontais atá bainteach leis an gcibearshlándáil. Ba cheart do ENISA freisin idirchaidreamh a dhéanamh le húdaráis a phléann le cosaint sonraí chun saineolas agus dea-chleachtais a mhalartú agus chun comhairle a thabhairt maidir le saincheisteanna cibearshlándáil a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar a gcuid oibre. Ba cheart go mbeadh ionadaithe údarás forfheidhmithe dlí agus um shonraí a chosaint, arb údaráis náisiúnta agus údaráis de chuid an Aontais iad, i dteideal ionadaíocht a bheith acu ar Ghrúpa Comhairleach ENISA. Trí idirchaidreamh a dhéanamh le húdaráis forfheidhmithe dlí maidir le gnéithe slándála gréasán agus faisnéise a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar a gcuid oibre, ba cheart do ENISA bealaí faisnéise atá ann cheana agus gréasáin atá bunaithe a urramú.

(45)  D'fhéadfaí comhpháirtíochtaí a bhunú le hinstitiúidí acadúla a bhfuil tionscnaimh taighde acu sna réimsí ábhartha agus, san am céanna, ba cheart go ndéanfaí ionchur ó eagraíochtaí tomhaltóirí agus eagraíochtaí eile a ghlacadh trí bhíthin na mbealaí iomchuí agus ba cheart é a chur san áireamh.

(46)  Ba cheart do ENISA, ina cáil mar ▌rúnaíocht do líonra CSIRTanna, tacú le CSIRTanna na mBallstát agus le CERT-EU i dtaca leis an gcomhar oibríochtúil i dtaobh chúraimí ábhartha uile Líonra CSRITanna, dá dtagraítear i dTreoir (AE) 2016/1148. Thairis sin, ba cheart do ENISA tacú le comhar idir na CSIRTanna ábhartha agus é a chur chun cinn i gcás teagmhas, ionsaithe nó briseadh i ngréasáin nó i mbonneagar arna mbainistiú nó arna gcosaint ag CSRITanna agus lena mbaineann dhá CERT ar a laghad, nó lena bhféadfadh baint a bheith ag dhá CSIRT ar a laghad, agus aird chuí á tabhairt ar nósanna imeachta oibríochta caighdeánacha líonra CSIRTanna.

(47)  D'fhonn ullmhacht an Aontais a fheabhsú i dtaca le freagairt ar theagmhais, ba cheart do ENISA cleachtaí rialta cibearshlándála a eagrú ar leibhéal an Aontais agus tacú leis na Ballstáit agus le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais cleachtaí den sórt sin a eagrú, arna iarraidh sin dóibh. Ba cheart cleachtaí cuimsitheach ar mhórscála a eagrú, lena gcuirtear san áireamh gnéithe teicniúla, oibríochtúla nó straitéiseacha ar bhonn débhliantúil. Sa bhreis air sin, ba cheart do ENISA a bheith in ann cleachtaí nach bhfuil chomh cuimsitheach céanna a eagrú go rialta a mbeidh an sprioc chéanna acu, is é sin ullmhacht an Aontais a fheabhsú i dtaca le freagairt ar theagmhais.

(48)  Ba cheart do ENISA a cuid saineolais i dtaca le deimhniú cibearshlándála a fhorbairt agus a chothabháil d'fhonn tacú le beartas an Aontais sa réimse sin. Ba cheart do ENISA cur leis na dea-chleachtais atá ann cheana agus glacadh an deimhnithe i ndáil leis an gcibearshlándáil a chur chun cinn laistigh den Aontas, trí rannchuidiú, i measc nithe eile, le creat um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil a bhunú agus a chothabháil ar leibhéal an Aontais (creat Eorpach um dheimhniúchán cibearshlándála), d'fhonn trédhearcacht an mheasúnaithe chibearshlándála do tháirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a mhéadú agus, ar an gcaoi sin, muinín sa mhargadh inmheánach digiteach agus a hiomaíochas a threisiú.

(49)  Ba cheart beartais éifeachtúla cibearshlándála a bheith bunaithe ar mhodhanna measúnaithe riosca atá dea-fhorbartha, san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach araon. Baintear úsáid as leibhéal éagsúla modhanna um measúnú riosca gan cleachtas comhchoiteann ar bith a bheith ann i dtaobh conas iad a chur i bhfeidhm go héifeachtúil. Déanfar leibhéal na cibearshlándála san Aontas a mhéadú trí dhea-chleachtais a chur chun cinn agus a fhorbairt i dtaobh measúnú riosca agus i dtaobh réitigh idir-inoibritheacha bainistithe riosca in eagraíochtaí na hearnála poiblí agus na hearnála príobháidí. Chun na críche sin, ba cheart do ENISA tacú le comhar idir geallsealbhóirí poiblí agus príobháideacha ar leibhéal an Aontais, agus a gcuid iarrachtaí maidir le bunú agus glacadh caighdeán Eorpach agus idirnáisiúnta a éascú i dtaobh bainistíochta riosca agus i dtaobh slándála intomhaiste táirgí leictreonacha, córas leictreonach agus gréasáin agus seirbhísí leictreonacha, lena gcomhdhéantar na córais gréasán agus faisnéise in éineacht le bogearraí.

(50)  Ba cheart do ENISA na Ballstáit, monaróirí nó soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a spreagadh chun a gcuid caighdeán ginearálta slándála a fheabhsú ionas go ndéanfaidh gach úsáideoir Idirlín na bearta is gá chun a chuid cibearshlándála pearsanta a áirithiú agus ba cheart dreasachtaí a chur ar fáil chun na críche sin. Go háirithe, ba cheart do mhonaróirí agus soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC nuashonruithe riachtanacha a chur ar fáil agus táirgí, seirbhísí nó próisis nach gcomhlíonann caighdeáin chibearshlándála a aisghairm, a tharraingt siar nó a athchúrsáil agus, san am céanna, ba cheart d'allmhaireoirí agus dáileoirí a áirithiú go gcomhlíonann táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a chuireann siad ar mhargadh AE na ceanglais is infheidhme agus nach mbeidh siad ina riosca do thomhaltóirí an Aontais.

(51)  I gcomhar leis na húdaráis inniúla, ba cheart do ENISA a bheith in ann faisnéis a scaipeadh maidir le leibhéal cibearshlándála na dtáirgí TFC, na seirbhísí TFC agus na bpróiseas TFC atá á dtairiscint sa mhargadh inmheánach, agus foláirimh a eisiúint dírithe ar mhonaróirí agus soláthraithe a cheangal orthu slándáil a dtáirgí TFC, a seirbhísí TFC agus a próisis TFC, lena n-áirítear an chibearshlándáil, a fheabhsú ▌.

(52)  Ba cheart do ENISA lánaird a thabhairt ar na gníomhaíochtaí atá ar bun faoi láthair maidir le taighde, forbairt agus measúnú teicneolaíoch, go háirithe na gníomhaíochtaí sin arna ndéanamh ag tionscnaimh taighde éagsúla an Aontais chun comhairle a chur ar institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus, i gcás inarb ábhartha, ar na Ballstáit, arna hiarraidh sin dóibh, maidir le riachtanais agus tosaíochtaí taighde i réimse na ▌ cibearshlándála. Chun gur féidir riachtanais agus tosaíochtaí taighde a shainaithint, ba cheart do ENISA dul i gcomhairle leis na húsáideoirí ábhartha. Féadfar, go háirithe, comhar a chur ar bun leis an gComhairle Eorpach um Thaighde, leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht agus le hInstitiúid an Aontais Eorpaigh um Staidéar Slándála.

(53)  Ba cheart do ENISA dul i gcomhairle go rialta le heagraíochtaí Eorpacha um chaighdeánú, go háirithe tráth a n-ullmhaítear scéimeanna Eorpacha um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil.

(54)  Is saincheisteanna domhanda cibearbhagairtí. Tá gá le comhar idirnáisiúnta níos dlúithe chun caighdeáin chibearshlándála a fheabhsú, lena n-áirítear noirm chomhchoiteanna iompraíochta a shainiú agus cóid iompair a ghlacadh, an úsáid a bhaintear as caighdeáin idirnáisiúnta, agus comhroinnt faisnéise, lena gcuirtear comhoibriú idirnáisiúnta níos mire chun cinn mar fhreagra ar shaincheisteanna slándála gréasán agus faisnéise agus mar chur chuige comhchoiteann domhanda maidir leo sin. Chun na críche sin, ba cheart do ENISA tacú le rannpháirteachas breise de chuid an Aontais agus comhar breise le tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta trí shaineolas agus anailís riachtanach a sholáthar do na comhlachtaí agus do na hinstitiúidí, do na comhlachtaí, do na hoifígí agus dona gníomhaireachtaí agus na comhlachtaí ábhartha de chuid an Aontais, i gcás inarb iomchuí.

(55)  Ba cheart go mbeadh ENISA in ann freagairt a thabhairt ar iarrataí ad hoc ar chomhairle agus cúnamh ó na Ballstáit agus ó institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí, a thagann faoi chuimsiú shainordú ENISA.

(56)  Maidir le rialachas ENISA, is stuama agus is inmholta prionsabail áirithe ón Ráiteas Comhpháirteach agus Cur Chuige Coiteann a chur chun feidhme, ráiteas a chomhaontaigh an Grúpa Oibre Idirinstitiúideach ar ghníomhaireachtaí díláraithe an Aontais Eorpaigh i mí Iúil 2012, arb é is cuspóir leis gníomhaíochtaí gníomhaireachtaí díláraithe a chuíchóiriú agus a bhfeidhmiú a fheabhsú. Ina theannta sin, na moltaí a thugtar sa Ráiteas Comhpháirteach agus Cur Chuige Coiteann ▌, ba cheart iad a bheith le feiceáil, de réir mar is iomchuí, i gCláir Oibre ENISA, meastóireachtaí ENISA, agus cleachtas tuairiscithe agus riaracháin ENISA.

(57)  Ba cheart don Bhord Bainistíochta, ar a bhfuil ionadaithe ó na Ballstáit agus ón gCoimisiún, treo ginearálta oibríochtaí ENISA a bhunú agus a áirithiú go gcuireann sí a cúraimí i gcrích i gcomhréir leis an Rialachán seo. Ba cheart a chur ar iontaoibh an Bhoird Bainistíochta na cumhachtaí is gá chun an buiséad a bhunú, feidhmiú an bhuiséid a fhíorú, rialacha airgeadais iomchuí a ghlacadh, nósanna imeachta trédhearcacha a bhunú i dtaobh chinnteoireacht ENISA, doiciméad clársceidealaithe aonair ENISA a ghlacadh, a rialacha nós imeachta féin a ghlacadh, an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a cheapadh agus cinneadh a dhéanamh maidir le síneadh agus deireadh a chur le téarma oifige an Stiúrthóra Feidhmiúcháin.

(58)  Ionas go bhfeidhmeodh ENISA go héifeachtúil agus mar is cuí, ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh an taithí agus an saineolas gairmiúil ag na daoine atá le ceapadh ina gcomhaltaí den Bhord Bainistíochta. Ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit iarrachtaí a dhéanamh ráta athraithe a gcuid ionadaithe ar an mBord Bainistíochta a theorannú freisin chun leanúnachas in obair an Bhoird Bainistíochta a áirithiú.

(59)  Ar mhaithe le feidhmiú rianúil ENISA, ní mór an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a cheapadh ar bhonn fiúntais agus scileanna doiciméadaithe riaracháin agus bainistíochta, agus ar bhonn inniúlachta agus taithí atá ábhartha i dtaobh na cibearshlándála. Ba cheart don Stiúrthóir Feidhmiúcháin a dhualgais a chomhlíonadh ar shlí atá go hiomlán neamhspleách. Ba cheart don Stiúrthóir Feidhmiúcháin togra a ullmhú le haghaidh chlár oibre bliantúil ENISA, tar éis dó dul i gcomhairle roimh ré leis an gCoimisiún, agus ba cheart dó na céimeanna ar fad is gá a ghlacadh chun a áirithiú go gcuirfear clár oibre ENISA i bhfeidhm mar is cuí. Ba cheart don Stiúrthóir Feidhmiúcháin tuarascáil bhliantúil a ullmhú a bheidh le cur faoi bhráid an Bhoird Bainistíochta, lena gcumhdaítear cur chun feidhme chlár oibre bliantúil ENISA, dréachtráiteas faoi mheastacháin ar ioncam agus caiteachas a tharraingt suas do ENISA, agus an buiséad a chur chun feidhme. Ina theannta sin, ba cheart é a bheith de rogha ag an Stiúrthóir Feidhmiúcháin grúpaí oibre ad hoc a bhunú chun aghaidh a thabhairt ar ábhair shonracha, go háirithe ábhair a bhaineann leis an eolaíocht, leis an teicneolaíocht, leis an dlí nó leis an tsocheacnamaíocht. Go háirithe, maidir le scéim shonrach d'iarrthacha Eorpacha deimhniúcháin ("scéim iarrthach") a ullmhú, meastar nach mór Grúpa Oibre ad hoc a chur ar bun. Ba cheart don Stiúrthóir Feidhmiúcháin a áirithiú go ndéanfar comhaltaí na ngrúpaí oibre ad hoc a roghnú de réir na gcaighdeán is airde saineolais, agus é mar aidhm leis cothromaíocht a bheith ann ó thaobh inscne de, de réir mar is iomchuí i dtaca leis na saincheisteanna i dtrácht, idir riaracháin phoiblí na mBallstát, institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus an earnáil phríobháideach, lena n-áirítear lucht tionscail, úsáideoirí agus saineolaithe acadúla ar an tslándáil gréasán agus faisnéise.

(60)  Ba cheart don Bhord Feidhmiúcháin cuidiú leis an mBord Bainistíochta feidhmiú go héifeachtúil. Mar chuid den obair ullmhúcháin a bhaineann le cinntí an Bhoird Bainistíochta, ba cheart Bhord Feidhmiúcháin mionscrúdú a dhéanamh ar an bhfaisnéis ábhartha agus na roghanna atá ar fáil a fhiosrú agus comhairle agus réitigh a mholadh i dtaca le cinntí an Bhoird Bainistíochta a ullmhú.

(61)  Ba cheart Grúpa Comhairleach ENISA a bheith ag ENISA mar chomhlacht comhairleach, chun idirphlé rialta leis an earnáil phríobháideach, le heagraíochtaí tomhaltóirí, agus le geallsealbhóirí ábhartha eile a áirithiú. Ba cheart don Ghrúpa Comhairleach ENISA, arna bhunú ag an mBord Bainistíochta ar thogra ón Stiúrthóir Feidhmiúcháin, díriú ar shaincheisteanna is ábhartha do gheallsealbhóirí agus ba cheart dó na saincheisteanna sin a chur faoi bhráid ENISA. Ba cheart dul i gcomhairle leis an Grúpa Comhairleach ENISA i ndáil leis an dréachtchlár oibre bliantúil go háirithe. Ba cheart le comhdhéanamh an Ghrúpa Comhairleach ENISA agus leis na cúraimí atá sannta don ghrúpa sin, grúpa ar, ba cheart leordhóthanacht ionadaíocht na ngeallsealbhóirí in obair ENISA a áirithiú.

(62)  Ba cheart an Grúpa um Dheimhniú i ndáil leis an gCibearshlándáil de chuid na nGeallsealbhóirí a bhunú chun cuidiú le ENISA agus leis an gCoimisiún éascú a dhéanamh ar an gcomhairliúchán le geallsealbhóirí ábhartha. Ba cheart an Grúpa um Dheimhniú i ndáil leis an gCibearshlándáil de chuid na nGeallsealbhóirí a bheith comhdhéanta de chomhaltaí a dhéanann ionadaíocht, ar dhóigh chomhréireach, ar lucht tionscail, ar thaobh an éilimh agus an tsoláthair araon i gcás tháirgí TFC agus sheirbhísí TFC, lena n-áirítear, go háirithe, fiontair bheaga agus mheánmhéide, soláthraithe seirbhísí digiteacha, comhlachtaí Eorpacha agus idirnáisiúnta um chaighdeánú, comhlachtaí creidiúnaithe náisiúnta, údaráis mhaoirseachta um chosaint sonraí agus comhlachtaí um measúnú comhréireachta de bhun Rialachán (CE) Uimh. 765/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(18), lucht acadúil agus eagraíochtaí tomhaltóirí.

(63)  Ba cheart rialacha a bheith i bhfeidhm ag ENISA maidir le coinbhleachtaí leasa a chosc agus a bhainistiú. Ina theannta sin, ba cheart do ENISA forálacha ábhartha an Aontais a chur i bhfeidhm, ar forálacha iad a bhaineann le rochtain phoiblí ar dhoiciméid mar a leagtar amach i Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(19). Maidir le sonraí pearsanta arna bpróiseáil ag ENISA, ba cheart sin a dhéanamh faoi réir Rialachán (AE) Uimh. 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(20). Ba cheart do ENISA na forálacha is infheidhme maidir le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus an reachtaíocht náisiúnta maidir le láimhseáil faisnéise a chomhlíonadh, go háirithe faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe agus faisnéis rúnaicmithe de chuid an Aontais (FRAE).

(64)  Chun uathriail agus neamhspleáchas iomlán ENISA a áirithiú agus chun go mbeidh sí in ann cúraimí breise a chomhlíonadh, lena n-áirítear cúraimí éigeandála gan choinne, ba cheart a thabhairt ENISA buiséad uathrialach leordhóthanach a mbeidh a ioncam ag teacht, den chuid is mó, ó ranníocaíocht ón Aontas agus ó ranníocaíochtaí ó thríú tíortha atá rannpháirteach in obair ENISA. Tá buiséad iomchuí ríthábhachtach chun a áirithiú go bhfuil acmhainní leordhóthanacha ag ENISA chun a cúraimí a chomhlíonadh agus a cuspóirí a bhaint amach, ar cúraimí agus cuspóirí iad atá ag dul i méid. Ba cheart do thromlach fhoireann ENISA a bheith ag gabháil go díreach do chur chun feidhme oibríochtúil shainordú ENISA. Ba cheart cead a bheith ag an mBallstát óstach, agus ag Ballstát ar bith eile, ranníocaíochtaí deonacha a dhéanamh le hioncam ENISA. Ba cheart go leanfadh nós imeachta buiséid an Aontais de bheith infheidhme a mhéid a bhaineann le haon fhóirdheontais atá inmhuirearaithe ar bhuiséad ginearálta an Aontais. Thairis sin, ba cheart don Chúirt Iniúchóirí cuntais ENISA a iniúchadh chun trédhearcacht agus cuntasacht a áirithiú.

(65)  Tá an deimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil tábhachtach chun slándáil tháirgí TFC▌, sheirbhísí TFC agus phróisis TFC a mhéadú agus chun an mhuinín a gcuirtear iontu a neartú. Ní bheidh rath ar an margadh aonair digiteach, ná go háirithe ar an ngeilleagar sonraí agus Idirlíon na Rudaí Nithiúla, ach amháin má tá muinín ag an bpobal i gcoitinne go bhfuil leibhéal áirithe dearbhaithe cibearshlándála ag na táirgí ▌, na seirbhísí agus na próisis sin. Is samplaí iad gluaisteáin nasctha agus gluaisteáin uathoibrithe, feistí leighis leictreonacha, córais rialaithe um uathoibriú tionsclaíoch agus eangaí cliste de na hearnálacha ina bhfuil deimhniú á úsáid go forleathan cheana féin nó ina meastar a mbeidh sé in úsáid go luath. Na hearnálacha sin atá á rialú le Treoir (AE) 2016/1148, is earnálacha iad ina bhfuil deimhniú cibearshlándála criticiúil.

(66)  Sa Teachtaireacht uaidh in 2016 dar teideal Strengthening Europe's Cyber Resilience System and Fostering a Competitive and Innovative Cybersecurity Industry [Córas Cibear‑athléimneachta na hEorpa a Threisiú agus Tionscal Cibearshlándála atá Iomaíoch agus Nuálach a Chothú], leag an Coimisiún amach an gá atá le táirgí agus réitigh atá ar ardchaighdeán, inacmhainne agus idir-inoibritheach. Tá soláthar tháirgí TFC▌, sheirbhísí TFC agus phróisis TFC laistigh den mhargadh aonair an-ilroinnte ar bhonn geografach. Is amhlaidh atá toisc gur fhorbair tionscail na cibearshlándála san Eoraip ar bhonn éilimh ó rialtais na mBallstát den chuid is mó. Ina theannta sin, tá bearnaí eile ann atá ag déanamh dochair don mhargadh aonair i réimse na cibearshlándála, mar atá an t-easnamh maidir le réitigh idir‑inoibritheacha (caighdeáin theicniúla), cleachtais agus sásraí deimhniúcháin don Aontas ar fad. Is deacair do ghnólachtaí Eorpacha, dá bhrí sin, dul san iomaíocht ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal domhanda. Laghdaíonn sé freisin an rogha atá ann maidir le teicneolaíochtaí cibearshlándála inmharthana agus inúsáidte a bhfuil rochtain ag daoine aonair agus gnólachtaí orthu. Ar an gcaoi chéanna, sa Teachtaireacht ón gCoimisiún in 2016 faoin athbhreithniú meántéarma ar chur chun feidhme straitéis an mhargaidh aonair dhigitigh, leag an Coimisiún béim ar an ngá le táirgí agus seirbhísí nasctha a bheith slán, agus luaigh sé go bhféadfadh creat slándála TFC ar leibhéal na hEorpa lena leagtar síos rialacha maidir leis an gcaoi chun deimhniú slándála TFC a eagrú san Aontas, go bhféadfadh córas den chineál sin muinín daoine as an idirlíon a chaomhnú agus dul i ngleic freisin le hilroinnt an mhargaidh cibearshlándála mar atá faoi láthair.

(67)  Faoi láthair, ní bhaintear úsáid as deimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil maidir le táirgí TFC ▌, seirbhísí TFC agus próisis TFC ach ar bhonn teoranta. Nuair is ann dá leithéid, is iondúil gur ar leibhéal na mBallstát a úsáidtear é, nó faoi chuimsiú scéimeanna arna stiúradh ag lucht tionscail. Sa chomhthéacs sin, deimhniú a eisíonn údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála amháin, ní aithnítear, i bprionsabal, sna Ballstáit eile é. Dá bhrí sin, d'fhéadfadh sé go mbeadh ar chuideachtaí a dtáirgí TFC ▌, a seirbhísí TFC agus a bpróisis TFC a dheimhniú i roinnt Ballstát ina n‑oibríonn siad d'fhonn a bheith rannpháirteach i nósanna imeachta soláthair náisiúnta, mar shampla, rud a chuirfeadh lena gcostais. Thairis sin, cé go bhfuil scéimeanna nua ag teacht chun cinn, is cosúil nach bhfuil aon chur chuige comhleanúnach agus iomlánaíoch i bhfeidhm maidir le saincheisteanna cothrománacha cibearshlándála, i réimse Idirlíon na Rudaí Nithiúla, mar shampla. Tá easnaimh agus éagsúlachtaí suntasacha sna scéimeanna atá i bhfeidhm faoi láthair ó thaobh cumhdach táirgí, leibhéil dearbhaithe, critéir shubstainteacha agus úsáid iarbhír de, rud a chuireann bac ar shásraí aitheantais frithpháirteacha laistigh den Aontas.

(68)  Rinneadh iarrachtaí áirithe chun aitheantas frithpháirteach a áirithiú do dheimhnithe laistigh den Aontas. Níor éirigh leo ach i bpáirt, áfach. Is é an sampla is fearr ina thaobh seo an Comhaontú um Aitheantas Frithpháirteach de chuid Ghrúpa na nOifigeach Sinsearach i ndáil le Slándáil na gCóras Faisnéise (SOG-IS). Cé gurb é an múnla is tábhachtaí don chomhar agus don aitheantas frithpháirteach i réimse an deimhnithe slándála, ▌níl páirteach sa Chomhaontú um Aitheantas Frithpháirteach SOG-IS ach cuid de na Ballstáit. I ngeall air sin, tá éifeachtúlacht Chomhaontú um Aitheantas Frithpháirteach SOG-IS teoranta ó thaobh an mhargaidh inmheánaigh de.

(69)  Dá bhrí sin, is gá cur chuige comhchoiteann a ghlacadh agus creat Eorpach um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil a bhunú lena leagtar síos na príomhcheanglais chothrománacha i dtaca le scéimeanna Eorpacha um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil a fhorbairt agus faoina bhféadfar deimhnithe agus ráitis chomhréireachta ón Aontas le haghaidh táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a aithint agus a úsáid sna Ballstáit uile. Agus an méid sin á dhéanamh, tá sé riachtanach go gcuirfear le scéimeanna náisiúnta agus idirnáisiúnta atá ann cheana, chomh maith le córais um aitheantas frithpháirteach, go háirithe SOG-IS, agus an fhéidearthacht a chruthú aistriú rianúil a dhéanamh ó scéimeanna atá ann cheana faoi na córais sin chuig scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála faoin gcreat nua Eorpach. Dhá chuspóir ba cheart a bheith ag an gcreat Eorpach um dheimhniú cibearshlándála: ar an gcead dul síos, ba cheart dó cuidiú chun muinín a mhéadú i dtáirgí TFC ▌, seirbhísí TFC agus próisis TFC a deimhníodh faoi na scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála sin. Ar an dara dul síos, ba cheart go gcabhródh sé iolrú scéimeanna deimhniúcháin i ndáil leis an gcibearshlándáil sna Ballstáit a sheachaint, ar deimhnithe iad atá ag teacht salach ar a chéile nó a bhfuil forluí eatarthu agus, ar an gcaoi sin, na costais ar ghnóthais oibriú sa mhargadh aonair digiteach a laghdú. Ba cheart na scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála sin a bheith neamh-idirdhealaitheach agus bunaithe ar chaighdeáin idirnáisiúnta nó Eorpacha, ach amháin má tá na caighdeáin sin neamhéifeachtúil nó míchuí i dtaca le cuspóirí dlisteanacha an Aontais a chomhlíonadh ina thaobh sin.

(70)  Ba cheart an creat Eorpach um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil a bhunú ar bhealach aonfhoirmeach sna Ballstáit uile chun "siopadóireacht deimhniúcháin" bunaithe ar éagsúlachtaí i gcostais nó leibhéil déine i mBallstáit éagsúla a sheachaint.

(71)  Ba cheart a bhfuil ann cheana féin ag an leibhéal idirnáisiúnta agus náisiúnta agus, más gá, sonraíochtaí teicniúla ó fhóraim agus cuibhreannais, a bheith ina dhúshraith do scéimeanna Eorpacha um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil, chun foghlaim ó na láidreachtaí atá ann cheana agus measúnú a dhéanamh ar laigí agus iad a cheartú.

(72)  Tá gá le réitigh sholúbtha i ndáil leis an gcibearshlándáil chun go bhfanfaidh an tionscal chun cinn ar chibearbhagairtí agus, dá bhrí sin, ba cheart aon scéim um dheimhniú a dhearadh ar bhealach lena bhféadfadh an riosca a sheachaint go rachadh an scéim sin as dáta go tapa.

(73)  Ba cheart an chumhacht a thabhairt don Choimisiún scéimeanna Eorpacha um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil a ghlacadh i dtaca le grúpaí ar leith de tháirgí TFC ▌, seirbhísí TFC agus próisis TFC. Ba cheart d'údaráis mhaoirseachta náisiúnta um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil ▌ na scéimeanna sin a chur chun feidhme agus maoirseacht a dhéanamh orthu agus ba cheart deimhnithe a eisítear faoi na scéimeanna sin a bheith bailí agus aitheanta ar fud an Aontais. Níor cheart do scéimeanna um dheimhniú arna n-oibriú ag lucht tionscail nó ag eagraíochtaí príobháideacha eile teacht faoi raon feidhme an Rialacháin. Mar sin féin, féadfaidh na comhlachtaí a oibríonn na scéimeanna sin a mholadh don Choimisiún na scéimeanna sin a mheas mar bhonn lena bhformheas mar scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála.

(74)  Ba cheart forálacha an Rialacháin seo a bheith gan dochar do dhlí an Aontais lena bhforáiltear rialacha sonracha maidir le deimhniú tháirgí ▌TFC, sheirbhísí TFC agus phróisis TFC. Go háirithe, leagtar síos le Rialachán (AE) 2016/679 forálacha maidir le sásraí deimhniúcháin agus, ina theannta sin, séalaí agus marcanna cosanta sonraí a chur ar bun ionas go bhféadfar a léiriú go bhfuil an Rialachán seo á chomhlíonadh ag oibríochtaí próiseála a dhéanann rialaitheoirí agus próiseálaithe laistigh den Rialachán sin. Ba cheart a áirithiú leis na sásraí deimhniúcháin agus leis na séalaí agus na marcanna cosanta sin go bhféadfadh ábhair sonraí measúnú a dhéanamh go gasta ar an leibhéal cosanta sonraí a bhaineann le táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC ábhartha. Tá an Rialachán seo gan dochar do dheimhniú oibríochtaí próiseála sonraí, lena n-áirítear nuair a bhíonn na hoibríochtaí sin faoi Rialachán (AE) 2016/679, leabaithe i dtáirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC..

(75)  Ba cheart gurbh é cuspóir na scéimeanna Eorpacha um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil a áirithiú go ndéanfaidh táirgí TFC ▌, seirbhísí TFC agus próisis TFC arna ndeimhniú faoi scéim den chineál sin ceanglais shonraithe a chomhlíonadh d'fhonn cosaint a thabhairt d'infhaighteacht, barántúlacht, sláine agus rúndacht sonraí pearsanta stóráilte nó tarchurtha nó próiseáilte nó do na feidhmeanna gaolmhara atá ag na táirgí, próisis, seirbhísí agus scéimeanna sin le linn a saolré nó do na seirbhísí a tháirgeann siad nó ar féidir rochtain a fháil orthu trína mbíthin sin de réir bhrí an Rialacháin seo. Ní féidir a leagan amach go mionsonraithe sa Rialachán seo na ceanglais chibearshlándála a bhaineann leis na táirgí TFC ▌, seirbhísí TFC agus próisis TFC uile. Tá an oiread difríochta ag roinnt le táirgí ▌, seirbhísí agus próisis TFC gona riachtanais ghaolmhara chibearshlándála gur deacair ceanglais ghinearálta a leagan síos maidir leis an gcibearshlándáil a bheadh bailí ar bhonn uilechoiteann. Tá sé riachtanach, dá bhrí sin, tuairim leathan agus tuairim ghinearálta den chibearshlándáil a ghlacadh chun críche an deimhnithe agus, mar chomhlánú air sin, tacar cuspóirí sonracha cibearshlándála a leagan síos is gá a thabhairt san áireamh agus scéimeanna Eorpacha um dheimhniú i ndáil leis an gcibearshlándáil á gceapadh. Ba cheart na socruithe trínar féidir na cuspóirí sin a bhaint amach i dtaca le táirgí TFC ▌, seirbhísí TFC agus próisis ar leith TFC a mhionsonrú a thuilleadh ar leibhéal na scéime aonair um dheimhniú, arna glacadh ag an gCoimisiún, trí thagairt a dhéanamh do chaighdeáin nó do shonraíochtaí teicniúla, mar shampla, i gcás nach mbíonn fáil ar chaighdeáin iomchuí.

(76)  Ba cheart do na sonraíochtaí teicniúla a úsáidfear i scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála na prionsabal a leagtar amach in Iarscríbhinn II de Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(21) a urramú. Ach tharlódh go gcaithfí cead a thabhairt imeacht beagán ó na ceanglais sin i gcásanna cuí-réasúnaithe nuair ba scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, a mbeadh leibhéal dearbhúcháin 'ard' aici, a bheadh ag úsáid na sonraíochtaí teicniúla sin. Ba cheart pé cúis a bheadh lena leithéid a thabhairt go poiblí.

(77)  Is é atá sa mheasúnú comhréireachta an nós imeachta trína meastar cé acu a comhlíonadh nó nár comhlíonadh ceanglais áirithe a bhaineann le táirge TFC, seirbhís TFC, nó próiseas TFC. An trí páirtí neamhspleách – nach ionann agus monaróir an táirge nó soláthraí na seirbhíse – a dhéanann an measúnú sin. Ba cheart deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil a eisiúint tar éis do mheastóireacht rathúil a bheith déanta ar na táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC. Is ionann an deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil sin agus dearbhú gur cuireadh an measúnú i gcrích mar is ceart. De réir mar a oireann do leibhéal an dearbhaithe, is ceart go ndéanfaí foráil sa scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála maidir le cé acu an comhlacht príobháideach nó poiblí a eiseoidh an deimhniú. Ní dearbhú per se iad an measúnú agus deimhniú comhréireachta sin gur cibearshlán do tháirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC. Is nósanna imeachta agus modheolaíochtaí theicniúla iad chun a léiriú gur tástáladh táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC agus go gcomhlíonann siad ceanglais áirithe chibearshlándála a leagtar síos in áiteanna eile, mar shampla i gcaighdeáin theicniúla.

(78)  Bunaithe ar an anailís riosca a bhaineann le húsáid táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC a bheidh leibhéal iomchuí an deimhnithe gona cheanglais slándála ghaolmhara a roghnóidh lucht úsáide na ndeimhnithe. Ba cheart, dá réir sin, leibhéal an dearbhaithe a bheith i gcomhréir leis an leibhéal riosca a bhaineann leis an úsáid a bheartaítear do tháirge TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC.

(79)  D'fhéadfaí foráil a dhéanamh, le scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála, do mheasúnú comhréireachta a chur i gcrích faoi fhreagracht mhonaróir nó soláthraí táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC, agus faoina fhreagracht siúd amháin ("féinmheasúnú comhréireachta"). I gcásanna den chineál sin, ba cheart gur leor go ndéanfadh an monaróir TFC nó an soláthraí TFC féin gach seiceáil d'fhonn comhréireacht na dtáirgí TFC, na seirbhísí TFC nó na bpróiseas TFC leis an scéim deimhniúcháin a áirithiú. Is ceart féinmheasúnú comhréireachta den chineál seo a mheas mar mheasúnú is cuí i gcás táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC le nach mbaineann ach íseal-chastacht amhail dearadh agus sásra táirgthe simplí agus nach baol don leas poiblí iad ach ar éigean. Ina chionn sin, níor cheart go gceadófaí féinmheasúnú comhréireachta ach i gcás táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC ag a mbíonn an leibhéal dearbhúcháin 'bunúsach'.

(80)  D'fhéadfaí foráil a dhéanamh, le scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála, do mheasúnú comhréireachta agus do dheimhnithetáirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC. I gcás den sórt sin, is ceart caoi shoiléir intuigthe a thabhairt sa scéim do thomhaltóirí nó d'úsáideoirí eile nach iad chun idirdheighilt idir táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC arb é an monaróir nó an soláthraí a mheasúnaíonn iad agus táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC arna measúnú ag an tríú páirtí.

(81)  Agus féinmheasúnú comhréireachta ar siúl ag monaróir nó soláthraí táirgí TFC, seirbhísí TFC, agus próisis TFC is ceart dó a bheith in ann an ráiteas comhréireachta ón Aontas a ullmhú agus a shíniú mar chuid den nós imeachta measúnóireachta comhréireachta sin. Is é atá i ráiteas comhréireachta ón Aontas doiciméad lena dtugtar le fios go bhfuil táirge TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC ar leithligh i gcomhréir le ceanglais na scéime Eorpach um dheimhniú cibearshlándála. Má eisíonn agus má shíníonn monaróir nó soláthraí ráiteas comhréireachta ón Aontas, is ionann sin agus freagracht a ghlacadh as comhréireacht an táirge TFC, na seirbhíse TFC, nó an phróisis TFC le ceanglais dhlíthiúla na scéime Eorpach um dheimhniú cibearshlándála. Is ceart cóip den ráiteas comhréireachta ón Aontas a chur faoi bhráid an údaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála agus faoi bhráid ENISA.

(82)  Is ceart do mhonaróirí nó soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC an ráiteas comhréireachta ón Aontas, mar aon leis an doiciméadacht theicniúil a ghabhann leis an bhfaisnéis ábhartha eile uile a bhaineann le comhréireacht na dtáirgí TFC na seirbhísí TFC, nó na bpróiseas le scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, is ceart an ráiteas sin a bheith ar fáil don údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála ar feadh tréimhse dá bhforáiltear de réir na scéime Eorpaí um dheimhniú cibearshlándála ábhartha. Is ceart a shonrú sa doiciméadacht theicniúil sin na ceanglais agus an cumhdach is infheidhme faoin scéim, a mhéid is ábhartha do féinmheasúnú comhréireachta, dearadh, monaraíocht agus oibriú an táirge TFC, na seirbhíse TFC, nó an phróisis TFC. Is ceart an doiciméadacht theicniúil sin a thiomsú ar shlí a bhéarfaidh go mbeifear in ann measúnú a dhéanamh ar chomhréireacht an táirge TFC nó na seirbhíse TFC leis na ceanglais is infheidhme faoin scéim sin.

(83)  Cuireann rialachas an Chreata Eorpach um dheimhniú cibearshlándála rannpháirtíocht na mBallstát san áireamh, chomh maith le rannpháirtíocht iomchuí na ngeallsealbhóirí, agus bunaíonn sé ról an Choimisiúin le linn do na scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála a bheith á pleanáil, á moladh, á hiarraidh, á hullmhú, á glacadh agus á hathbhreithniú.

(84)  ▌ Ba cheart don Choimisiún clár oibre rollach de chuid an Aontais do scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála a ullmhú le tacaíocht an Ghrúpa Eorpaigh um Dheimhniú Cibearshlándála ("an ECCG") agus Ghrúpa na nGeallsealbhóirí um Dheimhniú Cibearshlándála, tar éis comhairliúchán oscailte ar fud an Aontais agus ba cheart don Choimisiún é a fhoilsiú i bhfoirm ionstraime atá neamhcheangailteach. Ba cheart go mbeadh clár oibre rollach an Aontais ina dhoiciméad straitéiseach lena gceadaítear do lucht tionscail, údaráis náisiúnta agus do na comhlachtaí um chaighdeánú, go háirithe, ullmhú roimh ré do scéimeanna um dheimhniú cibearshlándála Eorpaigh amach anseo. Ba cheart go gcuimseodh clár oibre rollach an Aontais forléargas ilbhliantúil ar na hiarrataí ar scéimeanna iarrthacha a bheartaíonn an Coimisiún a thíolacadh do ENISA lena n-ullmhú, agus é bunaithe ar fhorais shonracha. Ba cheart don Choimisiún an clár oibre rollach seo de chuid an Aontais a chur san áireamh, fad is atá a bPlean Rollach á ullmhú acu do Chaighdeánú TFC, agus d'iarrataí maidir le caighdeánú chuig na heagraíochtaí Eorpacha um chaighdeánú . I bhfianaise tabhairt isteach agus glacadh mear teicneolaíochtaí nua, teacht chun cinn rioscaí cibearshlándála nach rabhthas ar an eolas fúthu roimhe seo agus forbairtí reachtacha agus margaidh, ba cheart go mbeadh an Coimisiún nó an ECCG i dteideal a iarraidh ar ENISA scéimeanna iarrthacha a ullmhú nach raibh san áireamh i gclár oibre rollach an Aontais. I gcásanna den sórt sin, ba cheart don Choimisiún agus don Grúpa ECCG measúnú a dhéanamh chomh maith ar an ngá atá le hiarraidh den sórt sin trí aird a thabhairt ar aidhmeanna agus cuspóirí foriomlána an Rialacháin seo agus trí leanúnachas a áirithiú maidir le pleanáil agus úsáid acmhainní ENISE.

Tar éis dó iarraidh den sórt sin a fháil, ba cheart do ENISA scéimeanna iarrthacha a ullmhú le haghaidh táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC ar leith gan moill mhíchuí. Maidir leis an iarraidh ón gCoimisiún, ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar a tionchar dearfach agus ar a tionchar diúltach ar an margadh sin atá i gceist, go háirithe a tionchar ar FBManna, an nuáil, bacainní iontrála ar an margadh agus ar an gcostas ar na húsáideoirí deiridh. Ina dhiaidh sin, ba cheart a thabhairt de chumhacht don Choimisiún, ar bhonn na scéime iarrthaí arna ullmhú ag ENISA, an scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a ghlacadh trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme. Agus an cuspóir ginearálta agus na cuspóirí slándála a leagtar síos sa Rialachán seo á gcur san áireamh, ba cheart a shonrú sna scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála arna nglacadh ag an gCoimisiún, íostacar eilimintí a bhaineann leis an ábhar, an raon feidhme agus feidhmiú na scéime aonair. Ba cheart a áireamh sna heilimintí sin, i measc nithe eile, raon feidhme agus cuspóir an deimhnithe cibearshlándála, lena n-áirítear catagóirí na bpróiseas TFC, na dtáirgí TFC agus na seirbhísí TFC a chumhdaítear, mionsonrú na gceanglas cibearshlándála, mar shampla trí thagairt do chaighdeáin nó do shonraíochtaí teicniúla, na critéir agus na modhanna sonracha meastóireachta, agus an leibhéal dearbhaithe atá beartaithe acu: ("bunúsach", "substaintiúil" nó "ard"), agus na leibhéil mheastóireachta nuair is iomchuí. Ba cheart do ENISA a bheith in ann diúltú d'iarraidh ó ECCG. Ba cheart don Bhord Bainistíochta cinntí den sórt in a glacadh agus ba cheart údar chaoi a thabhairt ina dtaobh.

(85)  Is ceart do ENISA suíomh gréasáin a chothabháil ar a mbeidh eolas agus poiblíocht maidir le scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála ar a n-áireofar i measc nithe eile iarrataí ar scéimeanna iarrthacha mar aon leis an aiseolas a gheofar le linn an phróisis comhchomhairliúcháin a dhéanfaidh ENISA le linn chéim an ullmhaithe. Is ceart go mbeadh eolas le fáil chomh maith ar an suíomh sin faoi dheimhnithe Eorpacha cibearshlándála agus ráitis chomhréireachta de chuid an Aontais a eisítear faoin Rialachán seo, lena n-áirítear a dtarraingt siar agus a ndul in éag. Sonrófar ar an suíomh gréasáin freisin na scéimeanna deimhniúcháin cibearshlándála náisiúnta ar ghabh scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála ina n-ionad.

(86)  Is bonn muiníne é deimhniú ó scéim deimhniúcháin Eorpach go sásaíonn táirge TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC, na ceanglais slándála a bhíonn ag scéim Eorpach ar leith um dheimhniú cibearshlándála. D'fhonn comhleanúnachas an chreata Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a áirithiú, ba cheart do scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a bheith in ann leibhéil dearbhúcháin i dtaca le deimhnithe cibearshlándála Eorpacha agus le ráitis comhréireachta de chuid an Aontais a eisítear faoin scéim sin a shonrú. D'fhéadfadh tagairt a chur ar gach deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil do cheann de na leibhéil dearbhúcháin seo a leanas: "bunúsach", "substainteach" nó "ard", nuair nach bhféadfaí a chur ar an ráiteas comhréireachta ón Aontas ach an leibhéal dearbhúcháin 'bunúsach'. Baineann a gcion féin den dua agus den doimhneacht leis na leibhéil dearbhúcháin ó thaobh measúnaithe ar tháirgí TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC agus is dá saintréithe go dtagraítear iontu do shonraíochtaí, do chaighdeáin agus do phróisis theicniúla is bainteach leis sin, lena n-áirítear rialuithe teicniúla, arb é is aidhm leo teagmhais a mhaolú nó a chosc. Is ceart gach leibhéal dearbhúcháin a bheith i gcomhréir i measc na n-earnálacha difriúla ina gcuirtear an dearbhú i bhfeidhm.

(87)  Féadfar, faoi scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, leibhéil éagsúla mheastóireachta a shonrú, ag brath ar dhéine agus ar dhoimhneacht na modheolaíochta meastóireachta. Is ceart do na leibhéil mheastóireachta comhfhreagairt do cheann amháin de na leibhéil dearbhúcháin agus baint a bheith aici le teaglaim iomchuí de chomhpháirteanna dearbhúcháin. I dtaca le gach leibhéal dearbhúcháin, is ceart a bheith ag gach táirge TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC tacar feidhmeanna slándála, mar a shonraítear sa scéim, lena bhféadfaí an méid seo a leanas a áireamh: foirmíocht shlán ach a mbaintear an táirge as an mbosca, cód sínithe, maolú slán ar uasghrádú agus ar dhúshaothrú, agus coimircí iomlána i dtaca le cruach nó carn. Is ceart gur le cur chuige slándáildírithe maille le huirlisí gaolmhara a forbraíodh na feidhmíochtaí sin, agus a chothaítear iad, d'fhonn a áirithiú go ndéantar sásraí bhogearraí is chrua-earraí éifeachtacha a ionchorprú ar bhonn iontaofa.

(88)  I dtaca leis an leibhéal dearbhúcháin 'bunúsach', ba cheart na comhpháirteanna dearbhúcháin seo a leanas, ar a laghad, a bheith mar threoir: athbhreithniú, a dhéanfaidh an comhlacht um measúnú comhréireachta, ar dhoiciméadacht theicniúil an táirge TFC, na seirbhíse TFC nó an phróisis TFC. I gcás ina mbíonn próisis TFC ina gcuid den dearbhú, is ceart an próiseas lena ndeartar, lena bhforbraítear agus lena gcothaítear an táirge TFC nó an tseirbhís TFC a bheith faoi réir athbhreithniú teicniúil freisin. I gcás ina ndéantar foráil, faoi scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, do fhéinmheasúnú comhréireachta, is ceart gur leor má dhéanann an monaróir nó an soláthraí tháirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC an féinmheasúnú comhréireachta ar chomhréireacht na n-earraí, na seirbhísí TFC nó an phróisis TFC leis an scéim deimhniúcháin.

(89)  I dtaca leis an leibhéal dearbhúcháin 'substainteach', is ceart don mheastóireacht ní hé amháin an leibhéal 'bunúsach' a bheith mar threoir aige ach fíorú ar chomhlíonadh fheidhmíochtaí slándála an táirge TFC, na seirbhíse TFC nó an phróisis TFC leis an doiciméadacht theicniúil, ar a laghad, freisin.

(90)  I dtaca leis an ardleibhéal dearbhúcháin, is ceart don mheastóireacht ní hé amháin an leibhéal 'substainteach' a bheith mar threoir aige ach tástáil éifeachtúlachta a dhéanann measúnú ar fhrithsheasmhacht fheidhmíochtaí slándála an táirge TFC, na seirbhíse TFC nó an phróisis TFC ina leith siúd a dhéanann cibearionsaithe ilchasta agus a mbíonn scileanna agus acmhainní nach suaill acu.

(91)  Is ceart go bhfanfadh deimhniú cibearshlándála agus ráitis chomhréireachta ón Aontas ina rogha mura bhforáiltear dá mhalairt i ndlí an Aontais nó na mBallstát arna glacadh i gcomhréir le dlí an Aontais. In éagmais dlí comhchuibhithe ar leibhéal an Aontais, is ceadmhach do na Ballstáit rialacháin theicniúla náisiúnta a ghlacadh lena bhforáiltear do dheimhniú éigeantach faoi scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála i gcomhréir le Treoir (AE) Uimh. 2015/1535 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(22). Is ceadmhach do na Ballstáit leas a bhaint chomh maith as deimhniú Eorpach cibearshlándála faoi chuimsiú an tsoláthair phoiblí agus Threoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(23)

(92)  I réimsí áirithe, d'fhéadfadh sé a bheith de dhíth amach anseo riachtanais shonracha chibearshlándála agus an deimhniú a bhaineann leo a bheith éigeantach i gcás táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC áirithe ar mhaithe le feabhas a chur ar leibhéal na cibearshlándála san Aontas. Ba cheart go gcoinneodh an Coimisiún súil ar thionchair na scéimeanna Eorpacha glactha um dheimhniú cibearshlándála ar infhaighteacht táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC sa mhargadh inmheánach agus go ndéanfadh sé measúnú ar leibhéal úsáide na scéimeanna deimhniúcháin ag na monaróirí nó ag na soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC san Aontas. Ba cheart éifeachtúlacht na scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála agus cé acu ba cheart nó nár cheart do scéimeanna ar leith a bheith éigeantach, ba cheart iad a mheas i bhfianaise reachtaíocht an Aontais maidir le cibearshlándáil, go háirithe Treoir (AE) 2016/1148 maidir le slándáil córais gréasán agus faisnéise arna n-úsáid ag oibreoirí seirbhísí riachtanacha.

(93)  Ba cheart go gcabhróidh deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándála agus ráitis chomhréireachta ón Aontas le húsáideoirí deiridh roghanna eolasacha a bheith acu. Dá bhrí sin, ba cheart go mbeadh faisnéis struchtúir ag gabháil le táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC ar eisíodh deimhnithe nó ráiteas chomhréireachta ón Aontas ina leith, agus í curtha in oiriúint don leibhéal teicniúil atá ag an úsáideoir deiridh ar beartaíodh dó iad. Ba cheart go mbeadh an eolas sin go léir ar fáil ar líne, agus i gcás inarb iomchuí, é a bheith i bhfoirm fhisiciúil. Ba cheart go mbeadh rochtain ag an úsáideoir deiridh ar fhaisnéis maidir leis an tagairt don scéim um dheimhniú, an leibhéal dearbhaithe, an cur síos ar na rioscaí cibearshlándála a bhaineann leis an táirge TFC, an seirbhís TFC nó próiseas TFC, agus an t-údarás eisiúna nó an comhlacht eisiúna, nó a bheith in ann cóip den deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil a fháil. Ina theannta sin, ba cheart an t-úsáideoir deiridh a chur ar an eolas faoi bheartas tacaíochta cibearshlándála, eadhon cé chomh fada is féidir leis an úsáideoir deiridh a bheith ag súil le nuashonruithe nó paistí cibearshlándála a fháil, an mhonaróra nó an tsoláthraí táirgí TFC, seirbhís TFC nó próisis TFC. I gcás inarb infheidhme, treoir a thabhairt maidir le gníomhartha nó le socruithe is féidir leis an úsáideoir deiridh a chur chun feidhme chun cibearshlándáil táirge TFC nó seirbhís TFC a chothabháil nó a mhéadú agus ba cheart pointe aonair teagmhála chun tuairisciú a dhéanamh agus tacaíocht a fháil i gcás cibearionsaithe (sa bhreis ar thuairisciú uathoibríoch) a sholáthar. Ba cheart an t-eolas sin a nuashonrú go rialta agus é ar fáil ar shuíomh gréasáin lena gcuirtear faisnéis maidir le scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándáil ar fáil.

(94)  D'fhonn cuspóirí an Rialacháin seo a bhaint amach agus ilroinnt an mhargaidh inmheánaigh a sheachaint, scoirfidh na scéimeanna náisiúnta deimhniúcháin cibearshlándála nó nósanna imeachta le haghaidh táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC arna gcumhdach faoi scéim Eorpach deimhniúcháin cibearshlándála, scoirfidh siad d'fheidhm a bheith acu ó dháta arna leagan síos ag an gCoimisiún trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme. Thairis sin, níor cheart do na Ballstáit scéimeanna náisiúnta nua um dheimhniú cibearshlándála a thabhairt isteach do tháirgí TFC, do sheirbhísí TFC nó do phróisis TFC arna gcumhdach cheana faoi scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála. Ach ní ceart cosc a chur ar na Ballstáit scéimeanna náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála a ghlacadh nó a choinneáil ar bun chun críocha slándála náisiúnta. Ba cheart do na Ballstáit a chur in iúl don ECCG rún ar bith atá acu scéimeanna náisiúnta nua um dheimhniú cibearshlándála a dhréachtú. Ba cheart don Choimisiún agus don ECCG meastóireacht a dhéanamh ar na tionchair a bheadh ag na scéimeanna náisiúnta nua um dheimhniú cibearshlándála ar fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh agus i bhfianaise aon leasa straitéisigh scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a iarraidh ina ionad.

(95)  Cabhróidh scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála le cleachtais chibearshlándála a chomhchuibhiú laistigh den Aontas. Ní mór go gcuirfidh siad le leibhéal na cibearshlándála laistigh den Aontas. Le dearadh na scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála, ba cheart forbairt nuálaíochtaí i réimse na cibearshlándála a chur san áireamh agus a lamháil.

(96)  Ba cheart do scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála modhanna reatha forbartha bogearraí agus crua-earraí a chur san áireamh, go háirithe tionchar nuashonruithe minice bogearraí nó dochtearraí ar dheimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil aonair. Ba cheart do scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála na coinníollacha faoina bhféadfadh sé a bheith mar cheangal ag nuashonrú go ndéanfaí táirge TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC a athdheimhniú nó go laghdófaí scóip an deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil ar leith, agus aon tionchar díobhálacha féideartha a bheadh ag an nuashonrú ar chloí le riachtanais slándála an deimhnithe sin á chur san áireamh.

(97)  A luaithe a ghlacfar scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, ba cheart go mbeidh monaróirí nó soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC in ann iarratais a chur isteach ar dheimhnithe dá dtáirgí TFC agus dá seirbhísí TFC chuig comhlacht um measúnú comhréireachta a roghnóidh siad féin in aon áit san Aontas. Ba cheart do chomhlacht creidiúnaithe náisiúnta comhlachtaí um measúnú comhréireachta a chreidiúnú má chomhlíonann siad ceanglais shonracha áirithe. Ba cheart creidiúnú a eisiúint le haghaidh uastréimhse cúig bliana agus ba cheart é a bheith in-athnuaite faoi na coinníollacha céanna ar choinníoll go gcomhlíonann an comhlacht fós um measúnú comhréireachta na ceanglais. Ba cheart do na comhlachtaí creidiúnaithe náisiúnta creidiúnú comhlachta um measúnú comhréireachta a theorannú, a chur ar fionraí nó a aisghairm i gcás nach gcomhlíontar na coinníollacha don chreidiúnú, nó nach bhfuil siad á gcomhlíonadh níos mó nó i gcás ina sáraíonn an comhlacht um measúnú comhréireachta an Rialachán seo.

(98)  D'fhéadfadh crostagairtí sa reachtaíocht náisiúnta a dhéanann tagairt do chaighdeáin náisiúnta nach mbíonn éifeachtaí dlíthiúla acu a thuilleadh de bharr theacht i bhfeidhm scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a bheith ina chúis le mearbhall. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a marana a dhéanamh ar scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a ghlacadh ina reachtas náisiúnta.

(99)  D'fhonn caighdeáin choibhéiseacha a bhaint amach ar fud an Aontais, chun aitheantas frithpháirteach a éascú agus chun glacadh foriomlán na ndeimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil agus ráitis comhréireachta AE a chur chun cinn, is gá córas athbhreithnithe piaraí a chur ar bun idir na húdaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála. Ba cheart go gcumhdódh athbhreithniú piaraí nósanna imeachta chun maoirseacht a dhéanamh ar chloí táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC le deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil, chun faireachán a dhéanamh ar na hoibleagáidí atá ar mhonaróirí nó soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC a dhéanann féinmheasúnú comhréireachta, chun faireachán a dhéanamh ar chomhlachtaí measúnaithe comhréireachta, agus ar oiriúnacht an tsaineolais atá ag pearsanra na gcomhlachtaí a eisíonn deimhnithe d'ardleibhéil dearbhaithe. Ba cheart don Choimisiún a bheith in ann, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, plean cúig bliana ar a laghad a bhunú le haghaidh athbhreithnithe piaraí, chomh maith leis na critéir agus na modheolaíochtaí le haghaidh oibriú an chórais athbhreithnithe piaraí a leagan síos.

(100)   Gan dochar don chóras athbhreithnithe piaraí ginearálta a chuirfear i bhfeidhm ar fud na n-údarás náisiúnta uile um dheimhniú cibearshlándála laistigh den chreat Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, d'fhéadfadh scéimeanna deimhniúcháin áirithe sásra measúnaithe piaraí a chuimsiú do na comhlachtaí a eisíonn deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil le haghaidh táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC ag an leibhéal dearbhaithe is airde faoi scéimeanna den sórt sin. Ba cheart go dtacódh an ECCG le cur chun feidhme na sásraí measúnaithe piaraí den sórt sin. Ba cheart go háirithe go ndéanfadh na measúnuithe piaraí sin measúnú ar cé acu atá nó nach bhfuil na comhlachtaí lena mbaineann ag cur a gcuid cúraimí i gcrích ar bhealach comhchuibhithe agus d'fhéadfadh sásraí achomhairc a bheith i gceist leis sin. Is ceart torthaí na bpiarmheasúnuithe sin a chur ar fáil go poiblí. Is ceadmhach do na comhlachtaí lena mbaineann bearta iomchuí a ghlacadh d'fhonn a gcuid cleachtas agus saineolais a oiriúnú dá réir.

(101)  ▌Is ceart do na Ballstáit údarás deimhniúcháin cibearshlándála náisiúnta amháin nó níos mó a ainmniú chun maoirseacht a dhéanamh ar chomhlíonadh na gceanglas a eascraíonn as an Rialachán seo. Féadfaidh údarás deimhniúcháin cibearshlándála náisiúnta a bheith ann cheana féin nó bheith nua. Ba cheart go mbeadh Ballstát in ann cinneadh a dhéanamh freisin, trí chomhaontú frithpháirteach le Ballstát eile, údarás deimhniúcháin cibearshlándála náisiúnta amháin nó níos mó a ainmniú i gcríoch an Bhallstáit eile sin.

(102)  Is ceart do na húdaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála, go háirithe, faireachán agus cur chun feidhme a dhéanamh ar na ceanglais a leagtar, faoin ráiteas comhréireachta ón Aontas, ar mhonaróirí nó soláthraithe na dtáirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC atá bunaithe ina chríoch faoi seach, cúnamh a thabhairt do na comhlachtaí creidiúnaithe náisiúnta faireachán agus maoirseacht a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí na gcomhlachtaí measúnaithe comhréireachta trí shaineolas agus faisnéis ábhartha a sholáthar dóibh, údarú a thabhairt do na comhlachtaí creidiúnaithe cúraimí a chur i gcrích nuair a shásaíonn siad ceanglais bhreise a leagtar amach i scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, agus faireachán a dhéanamh ar fhorbairtí ábhartha i réimse an deimhnithe i ndáil leis an gcibearshlándáil ▌. Ba cheart do na húdaráis ▌náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála gearáin arna gcur isteach ag daoine nádúrtha nó dlítheanacha i ndáil le deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil arna n-eisiúint ag na húdaráis sin nó deimhnithe arna n-eisiúint ag comhlachtaí um measúnú comhréireachta a thagraíonn don ardleibhéal dearbhúcháin, ba cheart dóibh ábhar an ghearáin a imscrúdú, a mhéid is iomchuí, agus an gearánaí a chur ar an eolas faoi dhul chun cinn agus toradh an imscrúdaithe laistigh de thréimhse réasúnach. Ina theannta sin, ba cheart do na húdaráis ▌náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála oibriú i gcomhar le húdaráis ▌deimhniúcháin náisiúnta cibearshlándála eile um dheimhniú nó le húdaráis phoiblí eile, lena n-áirítear trí fhaisnéis a roinnt faoi na cásanna sin inar féidir nach bhfuil táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC ag comhlíonadh cheanglais an Rialacháin seo nó na scéimeanna Eorpacha um dheimhniú chibearshlándála ar leith. Ba cheart don Choimisiún an comhroinnt faisnéise sin a éascú trí chóras tacaíochta faisnéise leictreonach ginearálta a chur ar fáil, mar shampla, an Córas Faisnéise agus Cumarsáide maidir le Faireachas Margaidh (ICSMS) agus Córas Mear-Rabhaidh an Aontais um tháirgí neamhbhia contúirteacha (RAPEX) atá in úsáid cheana féin ag údaráis faireachais margaidh de bhun Rialachán (CE) Uimh. 765/2008.

(103)  D'fhonn cur i bhfeidhm comhsheasmhach an chreata Eorpaigh um dheimhniú cibearshlándála a áirithiú, ba cheart ECCG a bhunú ina mbeidh ionadaithe ó na húdaráis deimhniúcháin náisiúnta cibearshlándála nó ó údaráis ábhartha náisiúnta eile rannpháirteach. Ba cheart a bheith ar phríomhchúraimí an ECCG cúnamh agus comhairle a chur ar fáil don Choimisiún maidir lena chuid oibre lena áirithiú go ndéanfar an creat Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a chur chun feidhme agus a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach; cúnamh a thabhairt do ENISA agus a bheith ag obair i ndlúthchomhar léi chun na scéimeanna iarrthacha ar leith um dheimhniú cibearshlándála a ullmhú; i gcásanna a bhfuil údar cuí leo, is féidir le ECCG iarraidh ar ENISA scéim iarrthach a ullmhú; agus tuairimí a ghlacadh a chuirfear faoi bhráid ENISA maidir le scéimeanna iarrthacha agus tuairimí a ghlacadh a chuirfear faoi bhráid an Choimisiúin maidir leis na scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála atá ann cheana a chothabháil agus a athbhreithniú. Is ceart do ECCG éascú a dhéanamh ar mhalartú na ndea-chleachtas agus an tsaineolais i measc na n-údarás deimhniúcháin náisiúnta cibearshlándála a bheidh freagrach as údarú na gcomhlachtaí measúnaithe comhréireachta agus as eisiúint deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil.

(104)  Chun feasacht a mhúscailt agus chun glacadh scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála amach anseo a éascú, féadfaidh an Coimisiún treoirlínte cibearshlándála ginearálta nó earnáilsonracha a eisiúint, mar shampla treoirlínte maidir le dea-chleachtais chibearshlándála nó iompraíocht stuama cibearshlándála lenar ndíreofar aird ar éifeacht dhearfach úsáidte táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC dheimhnithe áirithe TFC.

(105)  D'fhonn an trádáil a éascú a thuilleadh, agus i bhfianaise gur ar bhonn domhanda a bhíonn na slabhraí soláthair TFC, is ceadmhach don Aontas i gcomhréir le hAirteagal 218 de Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) comhaontuithe um aitheantas frithpháirteach a dhaingniú i dtaca le deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil. Is ceadmhach don Choimisiún a mholadh, agus an chomhairle a gheobhaidh sé ó ENISA agus ón nGrúpa Eorpach um Dheimhniú Cibearshlándála á cur san áireamh dó, go rachfaí i mbun caibidlíochta mar is ábhartha. Is ceart do gach scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándáil dálaí sonracha a sholáthar i dtaca leis an aitheantas frithpháirteach le tríú tíortha.

(106)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(24).

(107)  Ba cheart an nós imeachta scrúdúcháin a úsáid chun gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh maidir le scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála le haghaidh táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC chun gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh; maidir leis na socruithe trína ndéanann ENISA fiosruithe; hun gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh maidir le plean d'athbhreithniú piaraí ar údaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála agus hun gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh maidir leis na cúinsí, na formáidí, agus na nósanna imeachta i dtaca le fógraí a thabhairt don Choimisiún faoi chomhlachtaí um measúnú comhréireachta arna gcreidiúnú ▌ag na húdaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála.

(108)  Ba cheart meastóireacht a dhéanamh ar oibríochtaí ENISA go rialta agus go neamhspleách. Sa mheastóireacht sin, ba cheart go dtabharfaí aird ar ENISA maidir lena cuspóirí a bhaint amach, a cleachtais oibre agus ábharthacht a cúraimí, go háirithe maidir leis na cúraimí atá uirthi ó thaobh comhoibriú oibriúcháin ar leibhéal an Aontais. Ba cheart a mheas sa mheastóireacht sin freisin tionchar, éifeachtacht agus éifeachtúlacht an chreata Eorpaigh um dheimhniú cibearshlándála. Má dhéantar athbhreithniú, ba cheart don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh ar an gcaoi ar féidir ról ENISA mar phointe tagartha comhairle agus saineolais a threisiú, agus an féidearthacht ról a bheith ann do ENISA maidir le tacú le measúnú ar tháirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC tríú tír nach gcomhlíonann rialacha an Aontais, i gcás ina bhfuil na táirgí, na seirbhísí agus na próisis sin ag teacht isteach san Aontas.

(109)  Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo a ghnóthú go leordhóthanach agus gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE). I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(110)  Ba cheart Rialachán (AE) Uimh. 526/2013 a aisghairm,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

TEIDEAL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1

Ábhar agus raon feidhme

1.   D'fhonn a áirithiú go bhfeidhmeoidh an margadh inmheánach mar is cuí, agus d'fhonn leibhéal ard cibearshlándála, cibear-athléimneachta agus muiníne a áirithiú laistigh den Aontas, leagtar síos an méid seo a leanas leis an Rialachán seo:

(a)  cuspóirí, cúraimí agus gnéithe eagraíochtúla a bhaineann le ENISA, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil"; agus

(b)  creat chun scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála a bhunú ar mhaithe le leibhéal dóthanach cibearshlándála i measc táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC san Aontas a áirithiú, agus chun ilroinnt an mhargaidh inmheánaigh a sheachaint maidir le scéimeanna um dheimhniú cibearshlándála san Aontas.

Tá feidhm ag an gcreat dá dtagraítear i bpointe (b) den chéad fhomhír agus tá sé gan dochar d'fhorálacha ar leith i ngníomhartha dlí eile de chuid an Aontais maidir le deimhniú deonach nó éigeantach ▌.

2.  Tá an Rialachán seo gan dochar d'inniúlachtaí na mBallstát i ndáil le gníomhaíochtaí a bhaineann le slándáil phoiblí, cosaint, slándáil náisiúnta agus gníomhaíochtaí an Stáit i réimsí an dlí choiriúil.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1)  ciallaíonn 'cibearshlándáil' na gníomhaíochtaí go léir is gá chun córais gréasán agus faisnéise, úsáideoirí na gcóras sin, agus daoine eile dá ndéantar difear a chosaint ar chibearbhagairtí;

(2)  ciallaíonn 'córas gréasán agus faisnéise' córas gréasán agus faisnéise mar a shainmhínítear é i bpointe (1) d'Airteagal 4 de Threoir (AE) Uimh. 2016/1148;

(3)  ciallaíonn 'straitéis náisiúnta um shlándáil córas gréasán agus faisnéise' straitéis náisiúnta um shlándáil córas gréasán agus faisnéise mar a shainmhínítear í i bpointe (3) d'Airteagal 4 de Threoir (AE) Uimh. 2016/1148;

(4)  ciallaíonn "oibreoir seirbhísí riachtanacha" oibreoir seirbhísí riachtanacha mar a shainmhínítear é i bpointe (4) d'Airteagal 4 de Threoir (AE) Uimh. 2016/1148;

(5)  ciallaíonn 'soláthraí seirbhíse digití' ▌soláthraí seirbhíse digití mar a shainmhínítear é i bpointe (6) d'Airteagal 4 de Threoir (AE) 2016/1148;

(6)  ciallaíonn 'teagmhas' teagmhas mar a shainmhínítear é i bpointe (7) d'Airteagal 4 de Threoir (AE) Uimh. 2016/1148;

(7)  ciallaíonn 'láimhseáil teagmhas' láimhseáil teagmhas mar a shainmhínítear í i bpointe (8) d'Airteagal 4 de Threoir (AE) Uimh. 2016/1148;

(8)  ciallaíonn "cibearbhagairt" aon chúinse nó teagmhas a d'fhéadfadh damáiste a dhéanamh, cur isteach ar, nó tionchar díobhálach eile a bheith aige ar chórais gréasán agus faisnéise, ar úsáideoirí na gcóras sin agus ar dhaoine eile lena mbaineann.

(9)  ciallaíonn "scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála" an tacar cuimsitheach rialacha, ceanglas teicniúil, caighdeán agus nósanna imeachta a bhunaítear ag leibhéal an Aontais agus a bhaineann le deimhniú nó measúnú comhréireachta táirgí TFC sonracha, seirbhísí TFC sonracha agus próisis TFC shonracha;

(10)  ciallaíonn "scéim náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála" tacar cuimsitheach rialacha, ceanglais theicniúla, caighdeáin agus nósanna imeachta arna bhforbairt agus arna nglacadh ag údarás poiblí náisiúnta agus a bhaineann le deimhniú nó measúnú comhréireachta táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a chuimsítear faoi raon feidhme na scéime áirithe sin;

(11)  ciallaíonn 'deimhniú Eorpach cibearshlándála' doiciméad a eisíonn comhlacht ábhartha lena bhfianaítear go bhfuiltear tar éis an táirge TFC, seirbhís TFC▌nó próiseas TFC atá i gceist a mheasúnú maidir le comhréireacht le ceanglais shonracha slándála arna leagan síos i scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála;

(12)  ciallaíonn 'táirge TFC ▌eilimint nó grúpa eilimintí de chóras gréasán nó faisnéise;

(13)  ciallaíonn seirbhís 'TFC' seirbhís lena ndéantar, go hiomlán nó go páirteach, traschur, stóráil, aisghabháil nó próiseáil ar fhaisnéis trí bhíthin córais gréasán agus faisnéise;

(14)  ciallaíonn 'próiseas TFC' sraith gníomhaíochtaí a dhéantar chun táirge TFC nó seirbhís TFC a dhearadh, a fhorbairt, a sheachadadh agus a chothabháil;

(15)  ciallaíonn "creidiúnú" creidiúnú mar atá sainmhínithe i bpointe (10) d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 765/2008;

(16)  ciallaíonn "comhlacht creidiúnaithe náisiúnta" comhlacht creidiúnaithe náisiúnta mar a shainmhínítear é i bpointe (11) d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 765/2008;

(17)  ciallaíonn "measúnú comhréireachta" measúnú comhréireachta mar a shainmhínítear i bpointe (12) d´Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 765/2008;

(18)  ciallaíonn "comhlacht um measúnú comhréireachta" comhlacht um measúnú comhréireachta mar a shainmhínítear i bpointe (13) d´Airteagal 2 de Rialachán (CE) 765/2008;

(19)  ciallaíonn "caighdeán" caighdeán mar a shainmhínítear i bpointe (1) d'Airteagal 2 de Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012;

(20)  ciallaíonn "sonraíocht theicniúil" doiciméad lena bhforordaítear na ceanglais theicniúla nach mór do tháirge TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC a chomhlíonadh nó nósanna imeachta um measúnú comhréireachta;

(21)  ciallaíonn 'leibhéal dearbhúcháin' bonn don mhuinín go sásaíonn táirge TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC, ceanglais slándála de chuid scéim Eorpach ar leith um dheimhniú cibearshlándála agus go luaitear an leibhéal ag a ndearnadh an measúnú; ní hionann an leibhéal dearbhúcháin agus cainníocht na slándála a bhíonn ag an táirge TFC, seirbhís TFC nó próiseas TFC lena mbaineann.

(22)  ciallaíonn 'féinmheasúnú comhréireachta' gníomh arna dhéanamh ag monaróir nó soláthraí táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC a dhéanann meastóireacht d'fhonn a fhíorú an bhfuil na ceanglais a leagtar i scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála á gcomhlíonadh ag na táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC.

TEIDEAL II

ENISA – (Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil )

CAIBIDIL I

SAINORDÚ AGUS CUSPÓIRÍ ▌

Airteagal 3

Sainordú

1.  Rachaidh ENISA i mbun na cúraimí a leagfar uirthi faoin Rialachán seo i dtaca le hardleibhéal coiteann cibearshlándála a bhaint amach ar fud an Aontais, lena n-áirítear trí thacú go gníomhach leis na Ballstáit agus le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais an chibearshlándáil a fheabhsú. Beidh ENISA ina pointe tagartha ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí de chuid an Aontais agus ag geallsealbhóirí ábhartha eile de chuid an Aontais i dtaca le comhairle agus saineolas cibearshlándála.

Agus í ag dul i mbun na gcúraimí a shanntar di faoin Rialachán seo, cuirfidh ENISA le hilroinnt an mhargaidh inmheánaigh a laghdú.

2.  Déanfaidh ENISA na cúraimí a leagtar uirthi le gníomhartha dlí an Aontais ina leagtar amach bearta chun reachtaíocht, rialacháin nó forálacha riaracháin na mBallstát a bhaineann leis an gcibearshlándáil a chomhfhogasú.

3.  Agus a cuid cúraimí á gcomhlíonadh aici, gníomhóidh ENISA go neamhspleách, agus seachnóidh sí dúbláil le gníomhaíochtaí na mBallstát, agus an saineolas atá ag na Ballstáit cheana féin á chur san áireamh aici.

4.  Forbróidh ENISA a acmhainní féin, lena n-áirítear cumais agus scileanna, idir theicniúil agus dhaonna, atá riachtanach d'fhonn na cúraimí a shainordaítear chuige faoin Rialachán seo a chur i gcrích.

Airteagal 4

Cuspóirí

1.  Beidh ENISA ina hionad saineolais ar an gcibearshlándáil de bhua a neamhspleáchais, de bhua cháilíocht theicniúil agus eolaíoch na comhairle agus an chúnaimh a thabharfaidh sí agus na faisnéise a chuirfidh sí ar fáil, na trédhearcachta a bhaineann lena nósanna imeachta oibriúcháin agus a modhanna oibriúcháin, agus í a bheith dúthrachtach i dtaobh a cúraimí a dhéanamh.

2.  Tabharfaidh ENISA cúnamh d'institiúidí, do chomhlachtaí, d'oifigí agus do ghníomhaireachtaí, an Aontais agus do na Ballstáit i dtaca le beartais de chuid an Aontais a bhaineann leis an gcibearshlándáil, lena n-áirítear beartais earnálacha i ndáil le cibearshlándáil, a fhorbairt agus a chur chun feidhme.

3.  Tacóidh ENISA le forbairt acmhainneachta agus le hullmhacht ar fud an Aontais trí chuidiú le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, leis na Ballstáit agus le geallsealbhóirí poiblí agus príobháideacha d'fhonn cosaint a ngréasán agus a gcóras faisnéise a fheabhsú, an chibear-athléimneacht agus acmhainneachtaí freagartha a fheabhsú, agus scileanna agus inniúlachtaí i réimse na cibearshlándála a fhorbairt ▌.

4.  Déanfaidh ENISA comhar agus comhordú ar leibhéal an Aontais a chur chun cinn idir na Ballstáit, institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus na geallsealbhóirí (idir phríobháideach agus phoiblí) lena mbaineann, ▌maidir le hábhair a bhaineann leis an gcibearshlándáil, lena n-áirítear comhroinnt faisnéise.

5.  Déanfaidh ENISA na cumais cibearchosanta ar leibhéal an Aontais a mhéadú le tacú le gníomhartha na mBallstát i dtaca le cosc a chur ar chibearbhagairtí agus freagairt orthu, go háirithe i gcás teagmhais trasteorann.

6.  Cuirfidh ENISA úsáid an deimhnithe Eorpaigh chun cinn ar mhaithe le hilroinnt an mhargaidh inmheánaigh a sheachaint. Beidh lámh ag ENISA i mbunú agus i gcothabháil creata Eorpaigh um dheimhniú cibearshlándála i gcomhréir le Teideal III den Rialachán seo, d'fhonn trédhearcacht an dearbhaithe cibearshlándála do tháirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a mhéadú agus, ar an gcaoi sin, agus leis sin an mhuinín as an margadh digiteach inmheánach agus a iomaíochas a threisiú.

7.  Déanfaidh ENISA leibhéal ard feasachta ar chibearshlándáil, an cibearshláinteachas agus an chibearlitearthacht san áireamh, a chur chun cinn i measc na saoránach, i measc na n-eagraíochtaí agus i measc gnólachtaí.

CAIBIDIL II

CÚRAIMÍ

Airteagal 5

Beartas agus dlí an Aontais a fhorbairt agus a chur chun feidhme

Rannchuideoidh ENISA le beartas agus dlí an Aontais a fhorbairt agus a chur chun feidhme, trí:

(1)  cúnamh agus comhairle a chur ar fáil, chomh maith le hobair ullmhúcháin a dhéanamh, ar fhorbairt agus athbhreithniú bheartas agus dlí an Aontais i réimse na cibearshlándála, agus ar thionscnaimh beartais agus dlí earnáilsonracha i gcás ina bhfuil ábhair a bhaineann le cibearshlándáil i gceist, go háirithe trína tuairim neamhspleách a thabhairt agus anailís a dhéanamh;

(2)  cuidiú leis na Ballstáit beartas agus dlí an Aontais maidir le cibearshlándáil a chur chun feidhme go comhsheasmhach, go háirithe i ndáil le Treoir (AE) 2016/1148, lena n-áirítear trí bhíthin tuairimí a eisiúint, treoirlínte, comhairle a sholáthar agus dea-chleachtais faoi thopaicí amhail bainistiú riosca, tuairisciú teagmhas agus comhroinnt faisnéise, chomh maith le malartú dea-chleachtas idir na húdaráis inniúla a éascú i ndáil leis an méid sin.

(3)  cabhrú le Ballstáit agus le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais beartais cibearshlándála a fhorbairt agus a chur chun cinn, a bhaineann le hinfhaighteacht nó sláine ghinearálta chroí poiblí an idirlín oscailte;

(4)  rannchuidiú le hobair an Ghrúpa Comhair de bhun Airteagal 11 de Threoir (AE) 2016/1148, trí shaineolas agus cúnamh a chur ar fáil;

(5)  tacú le:

(a)  forbairt agus cur chun feidhme bheartas an Aontais i réimse an aitheantais leictreonaigh agus seirbhísí iontaoibhe, go háirithe trí chomhairle a thabhairt agus treoirlínte theicniúla a eisiúint, agus trí mhalartú dea-chleachtas idir na húdaráis inniúla a éascú;

(b)  leibhéal slándála feabhsaithe maidir le cumarsáidí leictreonacha a chur chun cinn, lena n-áirítear trí chomhairle agus saineolas a chur ar fáil agus trí mhalartú dea‑chleachtas idir na húdaráis inniúla a éascú;

(c)  cúnamh a thabhairt do na Ballstáit i ndáil le cur chun feidhme gnéithe sonracha cibearshlándála de bheartas agus dlí an Aontais maidir le cosaint sonraí agus príobháideacht, lena n-áirítear trí chomhairle a chur ar fáil don Bhord Eorpach um Chosaint Sonraí arna iarraidh sin.

(6)  tacú le hathbhreithniú rialta ar ghníomhaíochtaí beartais an Aontais trí thuarascáil bhliantúil a sholáthar ar staid cur chun feidhme an chreata dlí ábhartha maidir le:

(a)  faiséis maidir le fógraí teagmhais ó na Ballstáit arna gcur ar fáil ag na príomhphointí teagmhála don Ghrúpa Comhair de bhun Airteagal 10(3) de Threoir (AE) 2016/1148;

(b)  achoimrí fógraí faoi sháruithe ar shlándáil nó teip ó thaobh sláine maidir le soláthraithe seirbhísí iontaoibhe, arna gcur ar fáil ag na comhlachtaí maoirseachta do ENISA, de bhun Airteagal 19(3) de Rialachán (AE) 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(25);

(c)  fógraí faoi ▌theagmhais slándála arna dtarchur ag soláthraithe a chuireann gréasáin cumarsáide leictreonaí phoiblí nó seirbhísí cumarsáide leictreonaí ar fáil go poiblí, agus iad á soláthar ag na húdaráis inniúla don Ghníomhaireacht, de bhun Airteagal 40 de Threoir (AE) 2018/1972.

Airteagal 6

Forbairt acmhainní

1.  Tabharfaidh ENISA cúnamh do:

(a)  na Ballstáit agus iad ag iarraidh feabhas a chur ar chosc, brath, anailís agus cumas freagartha i dtaca le bagairtí agus teagmhais chibearshlándála, tríd an eolas agus an saineolas a sholáthar dóibh;

(b)  na Ballstáit agus institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais i mbunú agus i gcur chun feidhme, ar bhonn deonach, beartais nochta leochaileachta;

(c)  institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, ina n-iarrachtaí feabhas a chur ar chosc, brath, agus anailís i dtaca le bagairtí agus teagmhais chibearshlándála agus chun feabhas a chur ar a gcumais freagartha i dtaca le bagairtí agus teagmhais chibearshlándála, go háirithe trí thacaíocht chuí i ndáil le CERT-EU;

(d)  na Ballstáit agus iad i mbun CSIRTanna a fhorbairt, arna iarraidh sin dóibh de bhun Airteagal 9(5) de Threoir (AE) 2016/1148;

(e)  na Ballstáit, agus iad i mbun straitéisí náisiúnta a fhorbairt maidir le slándáil na gcóras gréasán agus faisnéise, arna iarraidh sin dóibh de bhun Airteagal 7(2) de Threoir (AE) 2016/1148 agus cuirfidh ENISA le scaipeadh na straitéisí sin ar fud an Aontais freisin agus tugann sí dá haire an dul chun cinn i dtaca lena gcur chun feidhme ar fud an Aontais ar mhaithe leis na cleachtais is fearr a chur chun cinn;

(f)  institiúidí an Aontais agus iad i mbun straitéisí cibearshlándála an Aontais a fhorbairt agus a athbhreithniú, scaipeadh na straitéisí sin a chur chun cinn agus an dul chun cinn i dtaca lena gcur chun feidhme a rianadh;

(g)  CSIRTanna na mBallstát agus an Aontais chun leibhéal a gcumais a mhéadú, lena n‑áirítear trí idirphlé agus malartú faisnéise a chur chun cinn, d'fhonn a áirithiú, i dtaca leis an úrscothacht, go gcomhlíonann gach CSIRT tacar coiteann de chumais íosta agus go n-oibríonn sé de réir na ndea-chleachtas;

(h)  leis na Ballstáit trí na cleachtaí cibearshlándála a eagrú ar bhonn rialta ar leibhéal an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 7(5), agus dhá uair sa bhliain ar a laghad agus trí mholtaí beartais a dhéanamh agus iad bunaithe ar phróiseas meastóireachta na gcleachtaí agus ar na ceachtanna a foghlaimíodh uathu;

(i)  le comhlachtaí poiblí ábhartha trí oiliúint a chur ar fáil maidir leis an gcibearshlándáil, i gcás inarb iomchuí i gcomhar le geallsealbhóirí;

(j)  leis an nGrúpa Comhair, trí dhea-chleachtais a mhalartú ▌, go háirithe maidir le hoibreoirí seirbhísí riachtanacha a shainaithint ag na Ballstáit, de bhun Airteagal 11(3)(1) de Threoir (AE) 2016/1148, lena n-áirítear dea‑chleachtais maidir le spleáchais trasteorann, i ndáil le rioscaí agus teagmhais.

2.  Tacóidh ENISA le comhroinnt faisnéise i measc earnálacha éagsúla agus laistigh díobh, go háirithe sna hearnálacha a liostaítear in Iarscríbhinn II de Threoir (AE) 2016/1148, trí bhíthin dea-chleachtais agus treoir a thabhairt maidir leis na huirlisí agus na nósanna imeachta atá ar fáil, agus maidir le dul i ngleic le saincheisteanna rialála a bhaineann le comhroinnt faisnéise.

Airteagal 7

Comhoibriú oibríochtúil ar leibhéal an Aontais

1.  Tacóidh ENISA le comhar oibríochtúil i measc na mBallstát, institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, agus idir gheallsealbhóirí.

2.  Comhoibreoidh ENISA ar leibhéal oibríochtúil agus bunóidh sí sineirgíochtaí le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, lena n-áirítear CERT‑EU, leis na seirbhísí sin a bhíonn ag déileáil le cibearchoireacht agus leis na húdaráis maoirseachta a bhíonn ag déileáil le cosaint príobháideachta agus sonraí pearsanta, d'fhonn dul i ngleic le saincheisteanna atá ina n-ábhar imní dóibh go léir, lena n‑áirítear trí bhíthin:

(a)  fios gnó agus dea-chleachtais a mhalartú;

(b)  comhairle a chur ar fáil agus treoirlínte a eisiúint maidir le saincheisteanna ábhartha a bhaineann leis an gcibearshlándáil;

(c)  socruithe praiticiúla a leagan síos, chun cúraimí sonracha a chur i bhfeidhm, tar éis dul i gcomhairle leis an gCoimisiún.

3.  Is í ENISA a chuirfidh rúnaíocht ar fáil do líonra CSIRTanna, de bhun Airteagal 12(2) de Threoir (AE) 2016/1148, agus a thacóidh go gníomhach, sa cháil sin, le comhroinnt na faisnéise agus an comhar idir a chuid comhaltaí.

4.  Tacóidh ENISA le Ballstáit i gcomhar oibríochtúil laistigh de líonra CSIRTanna ▌trí:

(a)  comhairle a thabhairt maidir le feabhas a chur ar a cumais teagmhais a chosc, a bhrath agus freagairt do theagmhais agus, arna iarraidh do Bhallstát amháin nó níos mó, comhairle a sholáthar i ndáil le cibearbhagairt shonrach;

(b)  ▌cabhrú, arna iarraidh sin do cheann amháin nó níos mó de na Ballstáit, leis an measúnú ar theagmhais a imríonn tionchar suntasach nó substaintiúil trí shaineolas a chur ar fáil agus trí láimhseáil theicniúil teagmhas den sórt sin a éascú, go háirithe trí thacú le comhroinnt dheonach faisnéise ábhartha agus réiteach teicniúil idir na Ballstáit;

(c)  anailís a dhéanamh ar leochaileachtaí ▌agus ar theagmhais, ar bhonn na faisnéise atá ar fáil go poiblí nó ar bhonn na faisnéise a chuireann na Ballstáit ar fáil go deonach chun na críche sin; agus

(d)  arna iarraidh sin do cheann amháin nó níos mó de na Ballstáit, tacaíocht a sholáthar i ndáil le fiosrúcháin theicniúla ex post ar theagmhais a fhágann lorg suaithinseach nó suntasach, de réir bhrí Threoir (AE) 2016/1148.

Agus na cúraimí sin á ndéanamh acu, rachaidh ENISA agus CERT-EU i mbun comhar struchtúrach d'fhonn tairbhe a bhaint as sineirgíochtaí, agus dúbailt gníomhaíochtaí a sheachaint.

5.  Eagróidh ENISA cleachtaí rialta cibearshlándála ar leibhéal an Aontais agus tacóidh sí leis na Ballstáit agus le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais cleachtaí cibearshlándála a eagrú, arna iarraidh sin dóibh. Féadfar a áireamh ar na cleachtaí cibearshlándála sin, ar leibhéal an Aontais, eilimintí teicniúla, oibríochtúla, nó straitéiseacha. Uair amháin gach dhá bhliain, eagróidh ENISA cleachtadh mórscála cuimsitheach.

Cuideoidh ENISA freisin le cleachtaí cibearshlándála earnála a eagrú, i gcás inarb iomchuí, i gcomhar le heagraíochtaí ábhartha a mbeidh cead acu páirt a ghlacadh i gcleachtaí cibearshlándála ar leibhéal an Aontais chomh maith.

6.  Ullmhóidh ENISA, i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, tuarascáil rialta dhomhain ar staid theicniúil na Cibearshlándála san Aontais maidir le teagmhais agus cibearbhagairtí bunaithe ar fhaisnéis foinse oscailte, a hanailís féin, agus ar thuarascálacha arna gcomhroinnt acu seo a leanas, i measc comhlachtaí eile: CSIRTanna na mBallstát ▌nó ionaid ilfhreastail arna bunú le Treoir (AE) 2016/1148; EC3 agus CERT-EU.

7.  Cuideoidh ENISA chun freagairt chomhoibritheach a fhorbairt, ar leibhéal an Aontais agus na mBallstát, ar theagmhais mhórscála trasteorann nó ar ghéarchéimeanna cibearshlándála, go háirithe trí:

(a)  tuarascálacha ó fhoinsí náisiúnta a chomhiomlánú agus anailís a dhéanamh orthu, agus iad ar fáil san fhearann poiblí nó á gcomhroinnt go deonach, d'fhonn cuidiú le feasacht staide choiteann a bhunú;

(b)  sreabhadh éifeachtach faisnéise a áirithiú mar aon le sásraí géaraithe idir líonra CSIRTanna agus lucht déanta cinntí polaitiúla agus teicniúla ar leibhéal an Aontais:

(c)  éascú a dhéanamh ar láimhseáil theicniúil teagmhais den sórt sin nó géarchéimeanna, lena n‑áirítear go háirithe, trí thacú le comhroinnt dheonach réiteach teicniúil i measc na mBallstát, arna iarraidh sin dóibh;

(d)  tacú le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, agus, arna iarraidh sin dóibh, leis na Ballstáit i dtaca le cumarsáid leis an bpobal i dtaobh teagmhas nó géarchéimeanna den sórt sin;

(e)  na pleananna comhair a thástáil chun freagairt do theagmhais agus géarchéimeanna den chineál sin ar leibhéal an Aontais agus arna iarraidh sin dóibh, tacú leis na Ballstáit i dtástáil a dhéanamh ar phleananna den sórt sin ar an leibhéal náisiúnta.

Airteagal 8

An margadh, deimhniú cibearshlándála, agus caighdeánú

1.  Déanfaidh ENISA beartas an Aontais maidir le deimhniú i ndáil le deimhniú cibearshlándála táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC mar a bhunaítear le Teideal III den Rialachán seo a chur chun cinn agus tacú leis an méid sin trí na nithe seo a leanas:

(a)   ar bhonn leanúnach, faireachán a dhéanamh ar fhorbairtí i réimsí gaolmhara um chaighdeánú, chomh maith le sonraíochtaí iomchuí teicniúla a mholadh a úsáidfear chun scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála a fhorbairt de bhun pointe (c) d'Airteagal 54(1) nach mbíonn fáil ar chaighdeáin ar bith;

(b)  scéimeanna iarrthacha Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála ("scéimeanna iarrthacha") a ullmhú do tháirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC i gcomhréir le hAirteagal 49;

(c)  meastóireacht a dhéanamh ar scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála i gcomhréir le hAirteagal 49(8).

(d)  páirt a ghlacadh in athbhreithnithe piaraí de bhun Airteagal 59(4);

(e)  cuidiú leis an gCoimisiún rúnaíocht a chur ar fáil don ECCG faoi réir Airteagal 62(5);

2.  cuirfidh ENISA rúnaíocht ar fáil don Ghrúpa um Dheimhniú Cibearshlándála de bhun Airteagal 22(4);

3.  déanfaidh ENISA treoirlínte a thiomsú agus a fhoilsiú agus dea-chleachtais a fhorbairt, maidir le ceanglais cibearshlándála táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC, i gcomhar leis na húdaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála agus le lucht tionscail ar bhealach foirmiúil struchtúrtha trédhearcach.

4.   rannchuideoidh ENISA le fothú acmhainní i dtaca le próisis mheasúnúcháin agus deimhniúcháin trí threoirlínte a thiomsú agus a fhoilsiú agus trí thacaíocht a thabhairt do na Ballstát arna iarraidh sin dóibh.

5.  éascóidh ENISA bunú agus glacadh caighdeán Eorpach agus idirnáisiúnta i dtaobh bainistiú riosca agus i dtaobh slándáil táirgí TFC,seirbhísí TFC agus prósis TFC▌.

6.   déanfaidh ENISA, i gcomhar leis na Ballstáit agus lucht tionscail, comhairle agus treoirlínte a dhréachtú maidir leis na réimsí teicniúla a bhaineann leis na riachtanais slándála d'oibreoirí seirbhísí bunriachtanacha agus do sholáthraithe seirbhíse digití, agus maidir le caighdeáin atá ann cheana, lena n-áirítear caighdeáin náisiúnta na mBallstát, de bhun Airteagal 19(2) de Threoir (EU) 2016/1148.

7.  déanfaidh ENISA anailísiú go rialta ar na príomhthreochtaí sa mhargadh cibearshlándála ar thaobh an tsoláthair agus an éilimh araon agus iad sin a scaipeadh, d'fhonn an margadh cibearshlándála san Aontas a chothú.

Airteagal 9

Eolas agus faisnéis

I dtaca le heolas agus faisnéis. déanfaidh ENISA:

(a)  anailísiú ar theicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn agus measúnuithe topaic-shonracha a chur ar fáil ar an tionchar a mheastar a bheadh ag nuálaíochtaí teicneolaíochta ar an gcibearshlándáil ó thaobh na sochaí, an dlí, an gheilleagair agus na rialála de;

(b)  anailísí straitéiseacha fadtéarmacha ar cibearbhagairtí agus cibeartheagmhais d'fhonn treochtaí atá ag teacht chun cinn a shainaithint agus cuidiú chun teagmhais a bhaineann le cibearshlándáil a chosc;

(c)  comhairle, treoir agus dea-chleachtais a chur ar fáil, i gcomhar le saineolaithe údaráis na mBallstát agus le geallsealbhóirí ábhartha, maidir le slándáil córas gréasán agus faisnéise, go háirithe maidir le slándáil agus na mbonneagar sin a thacaíonn leis na hearnálacha a liostaítear in Iarscríbhinn II de Threoir (AE) 2016/1148 agus leo siúd arna n-úsáid ag soláthraithe na seirbhísí digití a liostaítear in Iarscríbhinn III de chuid na Treorach sin;

(d)  faisnéis maidir leis an gcibearshlándáil, arna cur ar fáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, a thiomsú, a eagrú agus a chur ar fáil do na Ballstáit agus do gheallsealbhóirí poiblí agus príobháideacha, agus ar bhonn deonach ag na Ballstáit agus ag geallsealbhóirí príobháideacha agus poiblí;

(e)  faisnéis maidir le teagmhais shuntasacha atá ar fáil go poiblí a bhailiú agus a anailísiú agus tuarascálacha a thiomsú d'fhonn treoir a chur ar fáil do shaoránaigh, d'eagraíochtaí agus do ghnólachtaí ar fud an Aontais.

Airteagal 10

Ardú feasachta agus an t-oideachas

I dtaca le heolas agus faisnéis, déanfaidh ENISA:

(a)  feasacht an phobail ar rioscaí a bhaineann le cibearshlándáil a ardú, agus treoir a thabhairt do shaoránaigh, d'eagraíochtaí agus do ghnólachtaí maidir le dea-chleachtais le haghaidh úsáideoirí aonair, lena n-áirítear cibearshláinteachas agus cibearlitearthacht;

(b)  feachtais rialta for-rochtana a eagrú i gcomhréir leis na Ballstáit, le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, agus le lucht tionscail, chun feabhas a chur ar an gcibearshlándáil agus ar a hinfheictheacht ar fud an Aontais, agus díospóireacht chuimsitheach phoiblí a spreagadh;

(c)  cuidiú leis na Ballstáit agus iad ag iarraidh an fheasacht a ardú i dtaobh na cibearshlándála agus an t-oideachas maidir leis an gcibearshlándáil a chur chun cinn;

(d)  tacaíocht a thabhairt do chomhordú níos dlúithe agus do mhalartú dea-chleachtas i measc na mBallstát maidir le hoideachas cibearshlándála agus feasacht.

Airteagal 11

Taighde agus nuálaíocht

I dtaca le taighde agus nuálaíocht, déanfaidh ENISA an méid seo:

(a)  comhairle a chur ar fáil d'institiúidí, do chomhlachtaí, d'oifigí agus do ghníomhaireachtaí an Aontais agus do na Ballstáit maidir le riachtanais agus tosaíochtaí taighde i réimse na cibearshlándála d'fhonn freagairtí éifeachtacha ar rioscaí agus cibearbhagairtí atá ann cheana agus atá ag teacht chun cinn a chumasú, lena n-áirítear maidir le teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide nua agus cinn atá ag teacht chun cinn, agus d'fhonn teicneolaíochtaí seachanta rioscaí a úsáid go héifeachtúil;

(b)  páirt a ghlacadh, i gcás ina bhfuil na cumhachtaí ábhartha tugtha ag an gCoimisiún di, i gcéim cur chun feidhme clár um maoiniú taighde agus nuálaíochta, nó ina cáil mar thairbhí;

(c)  rannchuidiú, ar leibhéal an Aontais, leis an gclár oibre um thaighde straitéiseach agus nuálaíocht i réimse na cibearshlándála.

Airteagal 12

An comhar idirnáisiúnta

Cuideoidh ENISA le hiarrachtaí an Aontais comhar a bhunú le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta, agus laistigh de chomharchreataí ábhartha idirnáisiúnta, chun comhar idirnáisiúnta maidir le saincheisteanna cibearshlándála a chur chun cinn, trí:

(a)  gníomhú, i gcás inarb iomchuí, mar bhreathnóir in eagrú cleachtaí idirnáisiúnta, agus anailís a dhéanamh agus tuairisciú don Bhord Bainistíochta ar thoradh na gcleachtaí sin;

(b)  malartú dea-chleachtas ábhartha a éascú, arna iarraidh sin ag an gCoimisiún;

(c)  saineolas a chur ar fáil don Choimisiún, arna iarraidh sin dó;

(d)  Comhairle agus tacaíocht a chur ar fáil don Choimisiún faoi chúrsaí a bhaineann le comhaontuithe um aitheantas frithpháirteach do dhearbhuithe cibearshlándála le tríú tíortha i gcomhar le ECCG a bunaíodh faoi Airteagal 62.

CAIBIDIL III

EAGRÚ ENISA

Airteagal 13

Struchtúr ENISA

Is mar seo a leanas a bheidh struchtúr riaracháin agus bainistíochta ENISA:

(a)  Bord Bainistíochta;

(b)  Bord Feidhmiúcháin;

(c)  Bainisteoir Feidhmiúcháin; ▌

(d)  Grúpa Comhairleach de chuid ENISA.

(e)  Gréasán na nOifigeach Náisiúnta Idirchaidrimh.

ROINN 1

AN BORD BAINISTÍOCHTA

Airteagal 14

Comhdhéanamh an Bhoird Bainistíochta

1.  Comhalta amháin a dhéanfaidh ionadaíocht ar gach Ballstát arna gceapadh ag gach Ballstát agus beirt comhaltaí a dhéanfaidh ionadaíocht ar an gCoimisiún agus arna gceapadh ag an gCoimisiún a bheidh ar an mBord Bainistíochta . Beidh cearta vótála ag na comhaltaí uile.

2.  Beidh comhalta malartach ag gach comhalta den Bhord Bainistíochta. Déanfaidh an comhalta malartach sin ionadaíocht air nuair a bheidh an comhalta as láthair.

3.  Ceapfar comhaltaí an Bhoird agus a gcomhaltaí malartacha ar bhonn a gcuid eolais i réimse na cibearshlándála, ag cur san áireamh a scileanna ábhartha bainistíochta, riaracháin agus buiséadacha. Déanfaidh na Ballstáit agus an Coimisiún iarrachtaí ráta athraithe a gcuid ionadaithe ar an mBord Bainistíochta a theorannú chun leanúnachas in obair an Bhoird Bainistíochta sin a áirithiú. Beidh sé mar aidhm ag an gCoimisiún agus ag na Ballstáit ionadaíocht chothromaithe a bhaint amach idir fir agus mná ar an mBord Bainistíochta.

4.  Ceithre bliana a bheidh i dtéarma oifige chomhaltaí an Bhoird Bhainistíochta agus a gcuid malartach. Beidh an téarma sin in-athnuaite.

Airteagal 15

Feidhmeanna an Bhoird Bainistíochta

1.  Déanfaidh an Bord Bainistíochta an méid seo a leanas:

(a)  treo ginearálta oibríocht ENISA a bhunú agus a áirithiú go n‑oibreoidh ENISA i gcomhréir leis na rialacha agus na prionsabail a leagtar síos sa Rialachán seo; áiritheoidh sé freisin comhsheasmhacht obair ENISA le gníomhaíochtaí a dhéanann na Ballstáit agus a dhéantar ar leibhéal an Aontais;

(b)  an dréachtdoiciméad clársceidealaithe aonair de chuid ENISA dá dtagraítear in Airteagal 24 a ghlacadh sula dtíolacfar chuig an gCoimisiún é chun a thuairim a fháil ina leith;

(c)  doiciméad clársceidealaithe aonair sin ENISA a ghlacadh, trí thromlach dhá thrian de na comhaltaí agus i gcomhréir le hAirteagal 17, agus tuairim an Choimisiúin á cur san áireamh;

(d)  cur chun feidhme an chlársceidealaithe ilbhliantúil agus bhliantúil a áirítear sa doiciméad aonair clársceidealaithe;

(e)  buiséad bliantúil ENISA a ghlacadh, agus feidhmeanna eile a dhéanamh i leith bhuiséad ENISA i gcomhréir le Caibidil V;

(f)  measúnú a dhéanamh ar an tuarascáil chomhdhlúite bhliantúil maidir le gníomhaíochtaí ENISA agus í a ghlacadh faoin 1 Iúil an bhliain ina dhiaidh sin, agus an measúnú agus an tuarascáil a chur ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig an gCúirt Iniúchóirí, lena n-áirítear sa tuarascáil na cuntais agus cur síos ar an gcaoi ar chomhlíon ENISA a cuid táscairí feidhmíochta; agus lena bhfoilseofar an tuarascáil bhliantúil go poiblí;

(g)  na rialacha airgeadais a ghlacadh is infheidhme maidir leis ENISA i gcomhréir le hAirteagal 32;

(h)  straitéis frith-chalaoise a ghlacadh atá comhréireach leis na rioscaí calaoise ag féachaint d'anailís costais is tairbhe na mbeart a bheidh le cur chun feidhme;

(i)  rialacha a ghlacadh chun coinbhleachtaí leasa a chosc agus a bhainistiú i leith a comhaltaí;

(j)  obair leantach leordhóthanach a áirithiú ar na torthaí agus ar na moltaí a eascróidh as imscrúduithe na hOifige Eorpaí Frith-Chalaoise (OLAF) agus as na tuarascálacha agus na meastóireachtaí éagsúla inmheánacha agus seachtracha;

(k)  a cuid rialacha nós imeachta a ghlacadh lena n-áirítear rialacha do chinntí sealadacha i ndáil le leithdháileadh ar chúraimí sonracha de bhun Airteagal 19(7);

(l)  i dtaca le baill foirne ENISA, na cumhachtaí a fheidhmiú arna ndeonú di le Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais Eorpaigh ("Rialacháin Foirne Oifigigh") don Údarás Ceapacháin agus ag Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhíseach Eile an Aontais ("Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhíseach Eile"), a leagtar síos i Rialachán (CEE, Euratom, CEGC) Uimh.259/68(26) don Údarás atá Cumhachtaithe chun Conradh Fostaíochta a Thabhairt chun Críche ('cumhachtaí an údaráis ceapacháin') i gcomhréir le mír 2;

(m)  rialacha a ghlacadh chun na Rialacháin Foirne Oifigigh agus Coinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile a chur chun feidhme i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 110 de na Rialacháin Foirne Oifigigh;

(n)  an Stiúrthóir Riaracháin a cheapadh agus, más ábhartha, síneadh a chur lena théarma oifige nó é a chur as oifig i gcomhréir le hAirteagal 36;

(o)  oifigeach cuntasaíochta a cheapadh, a bheidh neamhspleách ar fad i gcomhlíonadh a chuid dualgas, agus féadfaidh sé gurb é oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin é;

(p)  gach cinneadh a dhéanamh maidir le bunú struchtúir inmheánacha ENISA agus maidir le modhnú na struchtúir inmheánacha sin, más gá, ag cur san áireamh riachtanais ghníomhaíochtaí ENISA agus ag féachaint do bhainistiú fónta buiséid;

(q)  bunú socruithe oibre a údarú i gcomhréir le hAirteagal 7 i ndáil le hAirteagal 7;

(r)  bunú nó tabhairt chun críche socruithe oibre a údarú i gcomhréir le hAirteagal 42.

2.  I gcomhréir le hAirteagal 110 de na Rialacháin Foirne, glacfaidh an Bord Bainistíochta, i gcomhréir le hAirteagal 110 de na Rialacháin Foirne, cinneadh ar bhonn Airteagal 2(1) de na Rialacháin Foirne d'Oifigigh agus ar Airteagal 6 de Choinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile, lena ndéantar cumhachtaí ábhartha an údaráis ceapacháin a tharmligean chuig an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus lena sainítear na coinníollacha faoinar féidir an tarmligean cumhachtaí sin a chur ar fionraí. Féadfar don Stiúrthóir Feidhmiúcháin na cumhachtaí sin a fho-tharmligean.

3.  Nuair is gá sin mar gheall ar chúinsí eisceachtúla, féadfaidh an Bord Bainistíochta cinneadh a ghlacadh chun cumhachtaí an údaráis ceapacháin a tharmligean chuig an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, a chur ar fionraí go sealadach. chomh maith leis na cumhachtaí arna bhfo‑tharmligean ag an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, agus iad a fheidhmiú é féin nó iad a tharmligean chuig duine dá chomhaltaí nó do bhall foirne eile seachas an Stiúrthóir Feidhmiúcháin.

Airteagal 16

Cathaoirleach an Bhoird Bainistíochta

Toghfaidh an Bord Bainistíochta an Cathaoirleach agus an Leaschathaoirleach as measc a chomhaltaí féin, trí thromlach dhá thrian de na comhaltaí. Mairfidh na téarmaí oifige ar feadh tréimhse ceithre bliana, a bheidh ina tréimhse in-athnuaite uair amháin. Más rud é, áfach, go dtiocfaidh deireadh lena gcomhaltas ar an mBord Bainistíochta tráth ar bith le linn a dtéarma oifige, rachaidh a dtéarma oifige in éag go huathoibríoch ar an dáta sin. Glacfaidh an Leaschathaoirleach ionad an Chathaoirligh ex officio mura mbeidh an Cathaoirleach in ann a chuid dualgas a chomhlíonadh.

Airteagal 17

Cruinnithe an Bhoird Bainistíochta

1.  Is é an Cathaoirleach a chomórfaidh cruinnithe an Bhoird Bainistíochta.

2.  Tionólfar ar a laghad dhá ghnáthchruinniú de chuid an Bhoird Bainistíochta in aghaidh na bliana. Beidh cruinnithe urghnácha aige freisin arna iarraidh sin don Chathaoirleach, don Choimisiún nó d'aon trian ar a laghad de na comhaltaí.

3.  Glacfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin páirt i gcruinnithe an Bhoird Bainistíochta ach ní bheidh ceart vótála aige.

4.  Féadfaidh comhaltaí an Ghrúpa Comhairleach ENISA bheith rannpháirteach, i gcruinnithe den Bhord Bainistíochta, ar chuireadh ón Cathaoirleach, ach ní bheidh ceart vótála acu.

5.  Féadfaidh comhairleoirí nó saineolaithe cúnamh a thabhairt do chomhaltaí an Bhoird Bainistíochta nó do na comhaltaí malartacha, faoi réir rialacha nós imeachta an Bhoird.

6.  Is í ENISA a chuirfidh rúnaíocht ar fáil don Bhord Bainistíochta.

Airteagal 18

Rialacha vótála an Bhoird Bainistíochta

1.  Glacfaidh an Bord Bainistíochta a chuid cinntí de réir thromlach a chomhaltaí.

2.  Beidh tromlach dhá thrian de chomhaltaí uile an Bhoird Bainistíochta ag teastáil chun cinntí maidir leis an doiciméad clársceidealaithe aonair agus an buiséad bliantúil a ghlacadh, agus chun an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a cheapadh, a théarma oifige a shíneadh, nó é a chur as oifig.

3.  Beidh aon vóta amháin ag gach comhalta. Má bhíonn comhalta as láthair, beidh an comhalta malartach i dteideal ceart vótála an chomhalta a fheidhmiú.

4.  Glacfaidh an Cathaoirleach an Bhoird Bainistíochta páirt sa vótáil.

5.  Ní ghlacfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin páirt sa vótáil.

6.  Le rialacha nós imeachta an Bhoird Bainistíochta, leagfar síos socruithe vótála níos mionsonraithe, go háirithe na cúinsí ina bhféadfadh comhalta gníomhú thar ceann comhalta eile.

ROINN 2

AN BORD FEIDHMIÚCHÁIN

Airteagal 19

An Bord Feidhmiúcháin

1.  Tabharfaidh an Bord Feidhmiúcháin cúnamh don Bhord Bainistíochta.

2.  Déanfaidh an Bord Feidhmiúcháin:

(a)  na cinntí atá le glacadh ag an mBord Bainistíochta a ullmhú;

(b)  a áirithiú, i gcomhar leis an mBord Bainistíochta, go ndéanfar obair leantach leormhaith ar thorthaí agus moltaí a thagann as imscrúduithe de chuid na hOifige Eorpaí Frith-Chalaoise (OLAF) agus as na tuarascála iniúchta agus meastóireachtaí inmheánacha nó seachtracha éagsúla;

(c)  cabhrú leis an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus comhairle a chur air i ndáil le cinntí an Bhoird Bainistíochta maidir le cúrsaí riaracháin agus buiséadacha a chur chun feidhme de bhun Airteagal 20, gan dochar do fhreagrachtaí an Stiúrthóra Feidhmiúcháin, mar a leagtar amach in Airteagal 20 iad.

3.  Beidh an Bord Feidhmiúcháin comhdhéanta de chúigear comhaltaí. Déanfar chomhaltaí an Bhoird Feidhmiúcháin a cheapadh ó chomhaltaí an Bhoird Bainistíochta. Beidh duine de na comhaltaí ina Chathaoirleach an Bhoird Bainistíochta, a fhéadfaidh freisin a bheith ina chathaoirleach ar an mBord Feidhmiúcháin, agus duine eile d'ionadaithe an Choimisiúin. Beidh sé mar aidhm ag na ceapacháin ionadaíocht chothrom idir na hinscní a bhaint amach ar an mBord Feidhmiúcháin. Glacfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin páirt i gcruinnithe an Bhoird Feidhmiúcháin, ach ní bheidh ceart vótála aige.

4.  Mairfidh tréimhse oifige chomhaltaí an Bhoird Feidhmiúcháin ar feadh ceithre bliana. Beidh an téarma sin in-athnuaite.

5.  Beidh cruinniú ag an mBord Feidhmiúcháin uair amháin gach trí mhí ar a laghad. Déanfaidh Cathaoirleach an Bhoird Feidhmiúcháin cruinnithe breise a chomóradh arna iarraidh sin do chomhaltaí an Bhoird.

6.  Leagfaidh an Bord Bainistíochta síos rialacha nós imeachta an Bhoird Feidhmiúcháin.

7.  Nuair is gá, i gcásanna práinne, féadfaidh an Bord Feidhmiúcháin cinntí sealadacha áirithe a ghlacadh thar ceann an Bhoird Bainistíochta, go háirithe maidir le cúrsaí bainistíochta riaracháin, lena n-áirítear tarmligean chumhachtaí an údaráis ceapacháin agus cúrsaí buiséadacha a chur ar fionraí. Cuirfear gach cinneadh sealadach in iúl don Bord Bainistíochta gan aon mhoill mhíchuí go ndéana sé formheas air tráth nach déanaí ná trí mhí ó glacadh an cinneadh". Ní ghlacfaidh an Bord Feidhmiúcháin aon chinneadh a dteastóidh móramh de dhá dtrian de chomhaltaí an Bhoird Bainistíochta ina leith.

ROINN 3

AN STIÚRTHÓIR FEIDHMIÚCHÁIN

Airteagal 20

Dualgais an Stiúrthóra Feidhmiúcháin

1.  Is é an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, a bheidh neamhspleách i gcomhlíonadh a dhualgais, a bhainisteoidh ENISA. Beidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin freagrach don Bhord Bainistíochta.

2.  Tabharfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin tuairisc do Pharlaimint na hEorpa maidir le comhlíonadh a dhualgas nuair a iarrtar sin air. Féadfaidh an Chomhairle iarraidh ar an Stiúrthóir Feidhmiúcháin tuairisc a thabhairt maidir le comhlíonadh a dhualgas.

3.  Beidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin freagrach as an méid seo a leanas:

(a)  riarachán laethúil ENISA;

(b)  na cinntí a ghlacann an Bord Bainistíochta a chur chun feidhme;

(c)  an dréachtdoiciméad clársceidealaithe aonair a ullmhú agus é a chur faoi bhráid an Bhoird Bainistíochta lena formheas sula ndéanfar é a thíolacadh chuig an gCoimisiún;

(d)  an doiciméad clársceidealaithe aonair a chur chun feidhme agus tuairisc a thabhairt don Bhord Bainistíochta ina thaobh sin;

(e)  an tuarascáil bhliantúil chomhdhlúite ar ghníomhaíochtaí ENISA, lena n-áirítear an clár oibre bliantúil a chur chun feidhme, agus í a chur faoi bhráid an Bhoird Bainistíochta lena measúnú agus lena glacadh;

(f)  plean gníomhaíochta a ullmhú mar bheart leanúnach de dhroim chonclúidí na meastóireachtaí aisbhreathnaitheacha agus tuairisc a thabhairt don Choimisiún gach dhá bhliain maidir leis an dul chun cinn atá á dhéanamh;

(g)  plean gníomhaíochta a ullmhú ag féachaint d'obair leantach a dhéanamh ar chonclúidí na dtuarascálacha iniúchóireachta inmheánaí nó seachtraí, agus ar imscrúduithe de chuid OLAF, mar aon le tuairisc ar an dul chun cinn a chur chuig an gCoimisiún dhá uair sa bhliain, agus chuig an mBord Riaracháin ar bhonn rialta;

(h)  na dréachtrialacha airgeadais is infheidhme maidir le ENISA dá dtagraítear in Airteagal 32 a ullmhú;

(i)  dréachtráiteas ENISA ar mheastacháin ioncaim agus caiteachais a ullmhú agus a buiséad a chur chun feidhme;

(j)  leasa airgeadais an Aontais a chosaint trí bhearta coisctheacha in aghaidh na calaoise, an éillithe agus aon ghníomhaíochtaí mídhleathacha eile , trí sheiceálacha éifeachtacha agus, má bhraitear neamhrialtachtaí, trí mhéideanna a íocadh go mícheart a aisghabháil agus, i gcás inarb iomchuí, trí phionóis riaracháin agus airgeadais a bheidh éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach a chur i bhfeidhm;

(k)  straitéis frith-chalaoise do ENISA a ullmhú agus an straitéis sin a chur faoi bhráid an Bhoird Bainistíochta lena formheas;

(l)  teagmháil a fhorbairt agus a chothabháil leis an bpobal gnó agus le heagraíochtaí tomhaltóirí chun idirphlé rialta le geallsealbhóirí ábhartha a áirithiú;

(m)  an malartú tráthrialta le hinstitiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais maidir lena ngníomhaíochtaí i ndáil leis an gcibearchoireacht chun comhleanúnachas a áirithiú i bhforbairt agus i gcur chun feidhme bheartas an Aontais;

(n)  cúraimí eile arna sannadh don Stiúrthóir Feidhmiúcháin leis an Rialachán seo a dhéanamh.

4.  I gcás ina bhfuil gá leis agus faoi réir chuspóirí agus cúraimí ENISA, féadfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin grúpaí oibre ad hoc de shaineolaithe a bhunú, lena n-áirítear saineolaithe ó údaráis inniúla na mBallstát. Cuirfidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin an Bord Bainistíochta ar an eolas roimh ré faoin méid sin. Sonrófar na nósanna imeachta a bhaineann go háirithe le comhdhéanamh na ngrúpaí oibre, le ceapadh shaineolaithe na ngrúpaí oibre ag an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus le hoibríocht na ngrúpaí oibre ad hoc i rialacha inmheánacha oibríochta ENISA.

5.  Nuair is gá, chun cúraimí ENISA a chur i gcrích go héifeachtúil agus go héifeachtach agus ar bhonn anailís iomchuí costais/sochair, féadfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a chinneadh oifig áitiúil amháin nó níos mó a bhunú i mBallstát amháin nó níos mó. Sula gcinnfear oifig áitiúil a chur ar bun, lorgóidh an Stiúrthóir Feidhmiúchán tuairim na mBallstát lena mbaineann, lena n‑áirítear an Ballstát ina bhfuil suíomh ENISA, agus gheobhaidh sé nó sí toiliú roimh ré ón gCoimisiún agus ón mBord Bainistíochta. I gcásanna ina mbeadh easaontú le linn phróiseas an chomhairliúcháin idir an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus na Ballstáit lena mbaineann, cuirfear an tsaincheist faoi bhráid na Comhairle lena plé. Coimeádfar an líon foirne is lú is féidir i ngach oifig áitiúil agus ní mó san iomlán a bheidh sin ná 40% den fhoireann atá sa Bhallstát ina bhfuil suíomh ENISA. Ní mó ná 10% de líon na foirne atá sa Bhallstát ina bhfuil suíomh ENISA a bheidh líon na foirne i ngach oifig áitiúil.

Sonrófar sa chinneadh lena mbunaítear oifig áitiúil raon feidhme na ngníomhaíochtaí a bheidh le déanamh san oifig áitiúil ar bhealach a sheachnóidh costais neamhriachtanacha agus feidhmeanna riaracháin ENISA a dhéanamh faoi dhó. ▌

ROINN 4

GRÚPA COMHAIRLEACH ENISA, AN GRÚPA UM DHEIMHNIÚ I nDÁIL LEIS AN gCIBEARSHLÁNDÁIL AGUS GRÉASÁN NA nOIFIGEACH NÁISIÚNTA IDIRCHAIDRIMH

Airteagal 21

Grúpa Comhairleach ENISA

1.  Ar bhealach trédhearcach, bunóidh an Bord Bainistíochta, ag gníomhú dóibh arna mholadh sin don Stiúrthóir Feidhmiúcháin, Grúpa Comhairleach ENISA, agus beidh an buanghrúpa sin comhdhéanta de shaineolaithe aitheanta atá ina n-ionadaithe ar na geallsealbhóirí ábhartha, amhail an tionscal TFC, soláthraithe gréasán nó seirbhísí cumarsáide leictreonaí atá ar fáil don phobal, FBManna, oibreoirí seirbhísí bunriachtanacha, grúpaí tomhaltóirí, saineolaithe acadúla i réimse na cibearshlándála agus ionadaithe údarás inniúil a dtugtar fógra dóibh i gcomhréir le Treoir (AE) 2018/1972, eagraíochtaí Eorpacha um chaighdeánú, chomh maith le húdaráis um fhorfheidhmiú an dlí agus údaráis um maoirseacht ar chosaint sonraí. Féachfaidh an Bord Bainistíochta lena áirithiú go mbeidh ann cuí-chothromaíocht inscne agus thíreolaíoch i measc na ngeallsealbhóirí éagsúla.

2.  Sonrófar i rialacha inmheánacha oibríochta ENISA na nósanna imeachta maidir le Grúpa Comhairleach ENISA agus go háirithe na nósanna imeachta maidir le comhdhéanamh dá dtagraítear i mír 1, líon agus ceapadh na gcomhaltaí agus oibríocht an Ghrúpa Comhairleach ENISA, agus poibleofar na nósanna imeachta sin.

3.  ▌Is é an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, nó aon duine a cheapfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin ar bhonn cás ar chás, a ghníomhóidh mar chathaoirleach ar Ghrúpa Comhairleach ENISA.

4.  Tréimhse dhá bhliain go leith a bheidh i dtéarma oifige chomhaltaí Ghrúpa Comhairleach ENISA. Ní bheidh comhaltaí an Bhoird Bainistíochta ina gcomhaltaí de Ghrúpa Comhairleach ENISA. Beidh saineolaithe ón gCoimisiún agus ó na Ballstáit i dteideal a bheith i láthair ag na cruinnithe agus páirt a ghlacadh in obair Ghrúpa Comhairleach ENISA. Más rud é nach comhaltaí de Ghrúpa Comhairleach ENISA iad, tabharfar cuireadh chuig na cruinnithe d'ionadaithe comhlachtaí eile a mheasann an Stiúrthóir Feidhmiúcháin atá ábhartha do chruinnithe Ghrúpa Comhairleach ENISA agus tabharfar cuireadh dóibh páirt a ghlacadh ina chuid oibre.

5.  Cuirfidh Grúpa Comhairleach ENISA comhairle ar ENISA maidir le feidhmiú cúraimí ENISA, seachas maidir le cur i bhfeidhm fhorálacha Theideal III den Rialachán seo. Tabharfaidh sé, go háirithe, comhairle don Stiúrthóir Feidhmiúcháin maidir le togra a tharraingt suas le haghaidh chlár oibre bliantúil ENISA agus maidir le cumarsáid a áirithiú leis na geallsealbhóirí ábhartha agus maidir le saincheisteanna a bhaineann leis an gclár oibre bliantúil.

6.  Cuirfidh an Grúpa Comhairleach ENISA an Bord Bainistíochta ar an eolas go tráthrialta maidir lena chuid gníomhaíochtaí.

Airteagal 22

An Grúpa um Dheimhniú Cibearshlándála do Gheallsealbhóirí

1.  Bunófar an Grúpa um Dheimhniú Cibearshlándála do Gheallsealbhóirí.

2.  Maidir le baill an Ghrúpa um Dheimhniú Cibearshlándála do Gheallsealbhóirí, roghnófar iad as measc na saineolaithe aitheanta a dhéanfaidh ionadaíocht ar na geallsealbhóirí ábhartha. Roghnóidh an Coimisiún, trí ghlao trédhearcach oscailte, na baill sin de bhun moladh ó ENISA lena n-áiritheofar an chothromaíocht i measc na ngeallsealbhóirí éagsúla agus an chothromaíocht inscne agus gheografach.

3.  Is iad seo a leanas na cúraimí a bheidh ar an nGrúpa um Dheimhniú Cibearshlándála do Gheallsealbhóirí:

(a)  comhairle a chur ar an gCoimisiún faoi shaincheisteanna straitéiseacha a bhaineann leis an gcreat Eorpach don deimhniú cibearshlándála;

(b)  arna iarraidh sin, comhairle a chur ar ENISA faoi chúrsaí ginearálta agus straitéiseacha a bhaineann le cúraimí ENISA ar an margadh, le deimhniú cibearshlándála agus le caighdeánú;

(c)  cuidiú leis an gCoimisiún clár saothair rollach an Aontais a ullmhú da dtagraítear in Airteagal 47;

(d)  tuairim a eisiúint i dtaobh i dtaobh chlár saothair rollach an Aontais de bhun Airteagal 47(4); agus

(e)  i gcás práinne, comhairle a thabhairt don Choimisiún agus ar an nGrúpa Comhairleach Eorpach um Thomhaltóirí (ECCG) faoina riachtanaí atá scéimeanna breise deimhniúcháin nach gcuimsítear sa chlár saothair rollach an Aontais, mar a leagtar amach in Airteagal 47 agus 48.

4.  Déanfaidh ionadaithe ón gCoimisiún agus an Ghníomhaireacht araon cathaoirleacht ar an nGrúpa um Dheimhniú Cibearshlándála do Gheallsealbhóirí; is í ENISA a chuirfidh ar fáil an rúnaíocht.

Airteagal 23

Gréasán na nOifigeach Náisiúnta Idirchaidrimh

1.  Déanfaidh an Bord Bainistíochta, ag gníomhú dó ar thogra ón Stiúrthóir Feidhmiúcháin, Gréasán na nOifigeach Náisiúnta Idirchaidrimh a bhunú ar a mbeidh ionadaithe ó na Ballstáit (Oifigigh Náisiúnta Idirchaidrimh). Ceapfaidh gach Ballstát ionadaí amháin ar Ghréasán na nOifigeach Náisiúnta Idirchaidrimh. Féadfar cruinnithe an Ghréasáin na nOifigeach Náisiúnta Idirchaidrimh a thionól i bhformáidí éagsúla saineolaithe.

2.  Déanfaidh Gréasán na nOifigeach Náisiúnta Idirchaidrimh an malartú faisnéise a éascú idir ENISA agus na Ballstáit go háirithe, agus tacaíocht a thabhairt do ENISA chun a chuid gníomhaíochtaí, torthaí agus moltaí a scaipeadh ar fud an Aontais ar na geallsealbhóirí ábhartha.

3.  Gníomhóidh na hOifigigh Náisiúnta Idirchaidrimh mar lárphointí teagmhála ar an leibhéal náisiúnta chun comhar a éascú idir ENISA agus saineolaithe náisiúnta i gcomhthéacs clár oibre bliantúil ENISA a chur chun feidhme.

4.  Cé gur cheart do na hOifigigh Náisiúnta Idirchaidrimh dlúthchomhar a bheith acu le hionadaithe an Bhoird Bainistíochta sna tíortha dar díobh iad féin faoi seach, ní dhéanfaidh an Gréasán na nOifigeach Náisiúnta Idirchaidrimh féin dúbailt ar obair an Bhoird Bainistíochta ná ar an obair a dhéanfaidh fóraim eile de chuid an Aontais.

5.  Déanfar feidhmeanna agus nósanna imeachta do Ghréasán na nOifigeach Náisiúnta Idirchaidrimh a shonrú i rialacha inmheánacha oibriúcháin ENISA agus cuirfear ar fáil go poiblí iad.

ROINN 5

OIBRÍOCHT

Airteagal 24

Doiciméad clársceidealaithe amháin

1.  Cuirfidh ENISA a hoibríochtaí i gcrích i gcomhréir le doiciméad clársceidealaithe aonair ina mbeidh a clársceidealú bliantúil agus ilbhliantúil, ina gcuimseofar a gníomhaíochtaí beartaithe ar fad.

2.  Gach bliain, déanfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin dréachtdoiciméad clársceidealaithe a tharraingt suas ina mbeidh clársceidealú bliantúil agus ilbhliantúil agus an phleanáil acmhainní airgeadais agus daonna i gcomhréir le hAirteagal 32 de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1271/2013 ón gCoimisiún(27) agus treoirlínte arna leagan síos ag an gCoimisiún á gcur san áireamh.

3.  Faoin 30 Samhain gach bliain, glacfaidh an Bord Bainistíochta an doiciméad clársceidealaithe aonair dá dtagraítear i mír 1 agus tarchuirfidh sé é chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún faoin 31 Eanáir na bliana ina dhiaidh sin ar a dhéanaí chomh maith le haon leaganacha den doiciméad sin a tugadh cothrom le dáta tráth níos déanaí.

4.  Tiocfaidh an doiciméad clársceidealaithe aonair chun bheith críochnaitheach tar éis buiséad ginearálta an Aontais a ghlacadh go cinntitheach agus déanfar coigeartú air, más gá sin.

5.  Beidh sa chlár oibre bliantúil cuspóirí mionsonraithe chomh maith leis na torthaí a bhfuiltear ag súil leo, lena n-áirítear táscairí feidhmíochta. Beidh tuairisc ann freisin ar na gníomhaíochtaí atá le maoiniú agus léiriú ar na hacmhainní airgeadais agus daonna a bheidh sannta do gach gníomhaíocht, i gcomhréir le prionsabail an bhuiséadaithe agus an bhainistithe de réir gníomhaíochtaí. Beidh an clár oibre bliantúil i gcomhréir leis an gclár oibre ilbhliantúil dá dtagraítear i mír 7. Sonrófar go soiléir ann na cúraimí a cuireadh leis, a athraíodh nó a scriosadh i gcomparáid leis an mbliain airgeadais roimhe.

6.  Déanfaidh an Bord Bainistíochta an clár oibre bliantúil atá glactha a leasú nuair a sannfar cúram nua do ENISA. Glacfar aon leasú mór ar an gclár oibre bliantúil leis an nós imeachta céanna lenar glacadh an clár oibre bliantúil tosaigh. Féadfaidh an Bord Bainistíochta an chumhacht leasuithe neamhshubstaintiúla a dhéanamh ar an gclár oibre bliantúil a tharmligean chuig an Stiúrthóir Feidhmiúcháin.

7.  Leagfar amach sa chlár oibre ilbhliantúil an clársceidealú straitéiseach foriomlán lena n‑áirítear cuspóirí, torthaí a bhfuiltear ag súil leo agus táscairí feidhmíochta. Leagfar amach ann freisin clársceidealú acmhainní, lena n-áirítear an buiséad ilbhliantúil agus an fhoireann.

8.  Déanfar an clársceidealú acmhainní a thabhairt cothrom le dáta gach bliain. Déanfar an clársceidealú straitéiseach a nuashonrú nuair is iomchuí, agus go háirithe i gcás inar gá chun dul i ngleic le toradh na meastóireachta dá dtagraítear in Airteagal 67.

Airteagal 25

Dearbhú leasanna

1.  Maidir le comhaltaí an Bhoird Bainistíochta, an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus oifigigh atá ar iasacht ó Bhallstáit ar bhonn sealadach déanfaidh gach duine acu faoi seach dearbhú gealltanas agus dearbhú ina léirítear nach ann nó gurb ann d'aon leas díreach nó indíreach a d'fhéadfaí a mheas a bheith dochrach i dtaobh a neamhspleáchais. Maidir leis na dearbhuithe, beidh siad beacht agus iomlán, déanfar go bliantúil agus i scríbhinn iad agus tabharfar cothrom le dáta iad cibé uair is gá sin.

2.  Maidir le comhaltaí an Bhoird Bainistíochta, leis an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, agus leis na saineolaithe seachtracha a ghlacann páirt i ngrúpaí oibre ad hoc, déanfaidh gach duine acu dearbhú go beacht agus go hiomlán ar a dhéanaí ag tús gach cruinnithe ar dearbhú é ina léireofar aon leas a d'fhéadfaí a mheas a bheith dochrach i dtaobh a neamhspleáchais i ndáil leis na hítimí atá ar an gclár agus staonfaidh siad ó pháirt a ghlacadh sa phlé ar na pointí sin agus ó vótáil ar na pointí sin.

3.  Leagfaidh ENISA síos, ina rialacha inmheánacha oibríochta féin, na socruithe praiticiúla maidir leis na rialacha i dtaobh dearbhuithe leasa dá dtagraítear i mír 1 agus mír 2.

Airteagal 26

Trédhearcacht

1.  Cuirfidh ENISA a gníomhaíochtaí i gcrích le leibhéal ard trédhearcachta agus i gcomhréir le hAirteagal 28.

2.  Áiritheoidh ENISA go ndéanfar faisnéis iomchuí oibiachtúil iontaofa a bhfuil teacht uirthi go héasca a sholáthar don phobal agus d'aon pháirtithe leasmhara, go háirithe maidir le torthaí a cuid oibre. Poibleoidh sí freisin na dearbhuithe leasa a dhéanfar i gcomhréir le hAirteagal 25.

3.  Féadfaidh an Bord Bainistíochta, ag gníomhú dó ar thogra ón Stiúrthóir Feidhmiúcháin, údarás a thabhairt do pháirtithe leasmhara breathnú ar nósanna imeachta a bhaineann le cuid de ghníomhaíochtaí ENISA.

4.  Leagfaidh ENISA síos, ina rialacha inmheánacha oibríochta féin, na socruithe praiticiúla chun na rialacha trédhearcachta dá dtagraítear i mír 1 agus mír 2 a chur chun feidhme.

Airteagal 27

Rúndacht

1.  Gan dochar d'Airteagal 28, ní sceithfidh ENISA le tríú páirtithe aon fhaisnéis arna próiseáil aici nó arna tabhairt di a bhfuil iarraidh réasúnaithe déanta ina leith déileáil go rúnda, léi.

2.  Comhaltaí an Bhoird Bainistíochta, an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, comhaltaí Ghrúpa Comhairleach ENISA, saineolaithe seachtracha atá páirteach sna meithleacha ad hoc, agus comhaltaí foirne ENISA, lena n-áirítear oifigigh ar iasacht ó na Ballstáit ar bhonn sealadach, comhlíonfaidh siad ceanglais rúndachta d'Airteagal 339 de CFAE, fiú amháin nuair a bheidh deireadh lena gcuid dualgas.

3.  Leagfaidh ENISA síos, ina rialacha inmheánacha oibríochta féin, na socruithe praiticiúla d'fhonn na rialacha rúndachta dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 a chur chun feidhme.

4.  Má cheanglaítear é sin le haghaidh fheidhmíocht chúraimí ENISA, cinnfidh an Bord Bainistíochta go gceadófar do ENISA faisnéis rúnaicmithe a láimhseáil. Sa chás sin, glacfaidh ENISA, i gcomhaontú le seirbhísí an Choimisiúin, rialacha slándála a chuirfidh i bhfeidhm na prionsabail slándála a leagtar amach i gCinneadh (AE, Euratom) 2015/443 (28) ón gCoimisiún agus 2015/444 (29) ón gCoimisiún. Cuimseofar leis na rialacha slándála sin na forálacha le haghaidh faisnéis rúnaicmithe a mhalartú, a phróiseáil agus a stóráil.

Airteagal 28

Rochtain ar dhoiciméid

1.  Beidh feidhm ag Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 maidir le doiciméid atá i seilbh ENISA.

2.  Glacfaidh an Bord Bainistíochta socruithe chun Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 a chur chun feidhme laistigh faoin … [sé mhí tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].

3.  Féadfaidh cinntí arna nglacadh ag ENISA de bhun Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 a bheith ina n-ábhar gearáin chuig an Ombudsman Eorpaigh faoi Airteagal 228 CFAE nó a bheith ina n-ábhar caingne os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh faoi Airteagal 263 CFAE.

CAIBIDIL IV

BUNÚ AGUS STRUCHTÚR BHUISÉAD ENISA

Airteagal 29

Buiséad ENISA a bhunú

1.  Gach bliain, tarraingeoidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin suas dréachtráiteas meastachán ar ioncam agus ar chaiteachas ENISA don bhliain airgeadais ina dhiaidh sin, agus tarchuirfidh sé an dréachtráiteas sin, mar aon le dréachtphlean bunaíochta, chuig an mBord Bainistíochta. Beidh an t-ioncam agus an caiteachas ar comhardú.

2.  Gach bliain, soláthróidh an Bord Bainistíochta ráiteas meastachán ar ioncam agus ar chaiteachas EMISA don bhliain airgeadais ina dhiaidh sin, ar bhonn dréachtráiteas meastachán ENISA.

3.  Déanfaidh an Bord Bainistíochta, faoin 31 Eanáir gach bliain, an ráiteas meastachán, a bheidh ina chuid den dréachtdoiciméad clársceidealaithe aonair, a chur ar aghaidh chuig an gCoimisiún agus chuig na tríú tíortha a bhfuil comhaontuithe tugtha i gcrích ag an Aontas leo dá dtagraítear in Airteagal 42(2).

4.  Ar bhonn an ráitis meastachán sin, cuirfidh an Coimisiún i ndréachtbhuiséad an Aontais na meastacháin sin a mheasann sé a bheith riachtanach don phlean bunaíochta agus méid na ranníocaíochta a dhéanfar a mhuirearú ar an mbuiséad ginearálta an Aontais, agus cuirfidh sé faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle iad i gcomhréir le hAirteagal 314 CFAE.

5.  Údaróidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na leithreasuithe don ranníocaíocht ón Aontas a thabharfar do ENISA.

6.  Glacfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle an plean bunaíochta do ENISA.

7.  Glacfaidh an Bord Bainistíochta buiséad ENISA in éineacht leis an doiciméad clársceidealaithe aonair. Beidh sé críochnaitheach tar éis ghlacadh deireanach bhuiséad ginearálta an Aontais. I gcás inar gá, déanfaidh an Bord Bainistíochta buiséad agus doiciméad clársceidealaithe aonair ENISA a choigeartú i gcomhréir le buiséad ginearálta an Aontais.

Airteagal 30

Struchtúr bhuiséid ENISA

1.  Gan dochar d'acmhainní eile, beidh in ioncam ENISA:

(a)  ranníocaíocht ó bhuiséad ginearálta an Aontais;

(b)  ioncam a shannfar d'ítimí sonracha caiteachais i gcomhréir leis na rialacha airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 32;

(c)  cistiú ón Aontas i bhfoirm comhaontuithe tarmligin nó deontais ad hoc i gcomhréir leis na rialacha airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 32 agus le forálacha na n‑ionstraimí ábhartha a thacaíonn le beartais an Aontais;

(d)  ranníocaíochtaí ó thríú tíortha a rannchuideoidh le hobair ENISA, dá dtagraítear in Airteagal 42;

(e)  aon ranníocaíochtaí deonacha ó na Ballstáit in airgead nó i gcomhchineál.

Ní fhéadfaidh na Ballstáit a sholáthraíonn ranníocaíochtaí saorálacha, faoi phointe (e) den chéad fhomhír, aon cheart sonrach ná seirbhís shonrach a éileamh mar thoradh air sin.

2.  Beidh ar áireamh i gcaiteachas ENISA costais a bhaineann le foireann, le tacaíocht riaracháin agus theicniúil, le bonneagar agus le hoibríocht, chomh maith le costais a eascraíonn as conarthaí le tríú páirtithe.

Airteagal 31

Buiséad ENISA a chur chun feidhme

1.  Is é an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a bheidh freagrach as buiséad ENISA a chur chun feidhme.

2.  Beidh na cumhachtaí céanna ag iniúchóir inmheánach an Choimisiúin ar ENISA is atá aige ar ranna an Choimisiúin.

3.  Seolfaidh oifigeach cuntasaíochta na Gníomhaireachta na cuntais shealadacha don bhliain airgeadais (bliain N) chuig oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin agus chuig an gCúirt Iniúchóirí, faoin 1 Márta tar éis gach bliana airgeadais (bliana N + 1).

4.  Nuair a gheobhaidh sé barúlacha na Cúirte Iniúchóirí maidir le cuntais shealadacha ENISA, de bhun Airteagal 246 de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(30) tarraingeoidh oifigeach cuntasaíochta na Gníomhaireachta suas cuntais chríochnaitheacha na Gníomhaireachta a bhfuil sé freagrach astu agus cuirfidh sé faoi bhráid an Bhoird Bainistíochta iad chun tuairim a fháil.

5.  Tabharfaidh an Bord Bainistíochta tuairim uaidh maidir le cuntais chríochnaitheacha ENISA.

6.  Faoin 31 Márta den bhliain airgeadais N + 1, tarchuirfidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin an tuarascáil ar an mbainistiú buiséadach agus airgeadais chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig an gCúirt Iniúchóirí.

7.  Faoin 1 Iúil na bliana airgeadais N + 1, déanfaidh an t-oifigeach cuntasaíochta, na cuntais chríochnaitheacha agus an tuairim ón mBord Bainistíochta a sheoladh chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin agus chuig an gCúirt Iniúchóirí.

8.  Déanfaidh an t-oifigeach cuntasaíochta litir ionadaíochta ina gcumhdaítear cuntais chríochnaitheacha ENISA sin a sheoladh chuig an gCúirt Iniúchóirí, agus cóip chuig oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin, an dáta céanna a tharchuirfidh sé na cuntais chríochnaitheacha sin.

9.  Faoin 15 Samhain an bhliain ina dhiaidh sin, foilseoidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin na cuntais chríochnaitheacha in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

10.  Faoin 30 Meán Fómhair den bhliain N + 1, cuirfidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin freagra chuig an gCúirt Iniúchóirí maidir lena barúlacha agus cuirfidh sé cóip den fhreagra sin chuig an mBord Bainistíochta agus chuig an gCoimisiún freisin.

11.  Cuirfidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, arna iarraidh sin do Pharlaimint na hEorpa, aon fhaisnéis is gá faoi bhráid na Parlaiminte chun an nós imeachta urscaoilte a chur i bhfeidhm go rianúil don bhliain airgeadais i dtrácht i gcomhréir le hAirteagal 261(3) de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046.

12.  Ag gníomhú di ar mholadh ón gComhairle, tabharfaidh Parlaimint na hEorpa roimh 15 Bealtaine den bhliain N + 2, urscaoileadh don Stiúrthóir Feidhmiúcháin i leith an bhuiséid a chur chun feidhme do bhliain N.

Airteagal 32

Rialacha airgeadais

Déanfaidh an Bord Bainistíochta na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le ENISA a ghlacadh tar éis dó dul i gcomhairle leis an gCoimisiún. Ní imeoidh siad ó Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1271/2013 ach amháin i gcás ina mbeidh gá leis an imeacht sin go sonrach d'fheidhmiú ENISA agus ina dtoileoidh an Coimisiún leis roimh ré.

Airteagal 33

Calaois a chomhrac

1.  Chun an comhrac i gcoinne calaoise, éilliú agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha faoi Rialachán (AE, Euratom)▐ 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(31) a éascú, aontóidh ENISA, faoi... [sé mhí tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], don Chomhaontú Idirinstitiúideach an 25 Bealtaine 1999 idir Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Coimisiún na gComhphobal Eorpach maidir le himscrúduithe inmheánacha a bheith á ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF)(32). Glacfaidh ENISA na forálacha iomchuí is infheidhme maidir le fostaithe uile ENISA, agus an teimpléad a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an gComhaontú sin á úsáid aici.

2.  Beidh sé de chumhacht ag an gCúirt Iniúchóirí, ar bhonn doiciméad agus faisnéis a fhaightear ar bhonn cigireachtaí ar an láthair, iniúchtaí a dhéanamh ar gach tairbhí deontais, ar gach conraitheoir agus ar gach fochonraitheoir ag a mbeidh cistí an Aontais faighte ó ENISA.

3.  Féadfaidh OLAF imscrúduithe a dhéanamh, lena n-áirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, i gcomhréir leis na forálacha agus na nósanna imeachta a leagtar síos i Rialachán (AE, Euratom) 883/2013 agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle(33) d'fhonn a shuíomh an ndearnadh aon chalaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht mhídhleathach eile a dhéanfadh difear do leasanna airgeadais an Aontais i dtaca le deontas nó le conradh arna mhaoiniú ag an ENISA.

4.  Gan dochar do mhír 1, do mhír 2 ná do mhír 3, beidh forálacha i gcomhaontuithe comhair le tríú tíortha nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta, i gconarthaí, i socruithe deontais agus i gcinntí deontais de chuid ENISA lena gcumhachtófar go sainráite don Chúirt Iniúchóirí agus do OLAF na hiniúchóireachtaí agus na himscrúduithe sin a dhéanamh i gcomhréir lena n-inniúlachtaí faoi seach.

CAIBIDIL V

FOIREANN

Airteagal 34

Forálacha ginearálta

Maidir leis na Rialacháin Foirne d'Oifigigh agus Coinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile chomh maith leis na rialacha arna nglacadh trí chomhaontú idir institiúidí an Aontais chun éifeacht a thabhairt do na Rialacháin Foirne agus Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhíseach Eile, beidh feidhm acu maidir le foireann ENISA.

Airteagal 35

Pribhléidí agus díolúintí

Beidh feidhm ag an bPrótacal ar phribhléidí agus díolúintí an Aontais Eorpaigh, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, maidir le ENISA agus maidir lena foireann.

Airteagal 36

An Stiúrthóir Feidhmiúcháin

1.  Beidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin ceaptha mar ghníomhaire sealadach de ENISA faoi phointe (a) d'Airteagal 2 de Choinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile.

2.  Is é an Bord Bainistíochta a cheapfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin ó liosta iarrthóirí a mholfaidh an Coimisiún tar éis nós imeachta roghnúcháin oscailte agus trédhearcach a bheith ann.

3.  Ar mhaithe le conradh fostaíochta an Stiúrthóra Feidhmiúcháin a thabhairt i gcrích, déanfaidh Cathaoirleach an Bhoird Bainistíochta ionadaíocht thar ceann ENISA.

4.  Sula ndéanfar an ceapachán, tabharfar cuireadh don iarrthóir arna roghnú ag an mBord Bainistíochta ráiteas a dhéanamh os comhair an choiste chuí Pharlaimint na hEorpa agus ceisteanna na gComhaltaí a fhreagairt.

5.  Cúig bliana a bheidh i dtéarma oifige an Stiúrthóra Feidhmiúcháin. Faoi dheireadh na tréimhse sin, déanfaidh an Coimisiún measúnú ina gcuirfear san áireamh meastóireacht ar fheidhmíocht an Stiúrthóra Feidhmiúcháin agus ar na cúraimí agus dúshláin a bheidh ann amach anseo do ENISA.

6.  Déanfaidh an Bord Bainistíochta cinntí faoi cheapachán, faoi shíneadh téarma oifige agus faoi chur as oifig an Stiúrthóra Feidhmiúcháin i gcomhréir le hAirteagal 18(2).

7.  Féadfaidh an Bord Bainistíochta, ag gníomhú dó arna mholadh sin don Choimisiún ina gcuirtear san áireamh an measúnú dá dtagraítear i mír 5, tréimhse oifige an Stiúrthóra Feidhmiúcháin a shíneadh ar feadh tréimhse nach faide ná cúig bliana.

8.  Cuirfidh an Bord Bainistíochta Parlaimint na hEorpa ar an eolas maidir le haon rún a bheadh aige téarma oifige an Stiúrthóra Feidhmiúcháin a fhadú. Laistigh de thrí mhí roimh aon fhadú den sórt sin, féadfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, má iarrtar é sin air, ráiteas a dhéanamh os comhair an choiste chuí Pharlaimint na hEorpa agus ceisteanna Chomhaltaí an choiste a fhreagairt.

9.  Ní ghlacfaidh Stiúrthóir Feidhmiúcháin a bhfuil fad curtha lena théarma oifige páirt in aon nós imeachta roghnúcháin eile don phost céanna.

10.  Ní fhéadfar an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a chur as oifig ach amháin ar chinneadh ón mBord Bainistíochta ag gníomhú dó arna mholadh sin don Choimisiún.

Airteagal 37

Saineolaithe náisiúnta ar iasacht agus baill foirne eile

1.  Féadfaidh ENISA úsáid a bhaint as saineolaithe náisiúnta ar iasacht agus as foireann eile nach bhfuil fostaithe ag ENISA. Ní bheidh feidhm ag na Rialacháin Foirne Oifigigh agus Coinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile maidir leis an bhfoireann sin.

2.  Glacfaidh an Bord Bainistíochta cinneadh lena leagfar síos na rialacha maidir le saineolaithe náisiúnta a thabhairt ar iasacht do ENISA.

CAIBIDIL VI

FORÁLACHA GINEARÁLTA MAIDIR LE ENISA

Airteagal 38

Stádas dlí ENISA

1.  Beidh ENISA ina comhlacht de chuid an Aontais agus beidh pearsantacht dhlítheanach aici.

2.  I ngach Ballstát, beidh ag ENISA an inniúlacht dhlítheanach is fairsinge a thugtar do dhaoine dlítheanacha faoin dlí náisiúnta. Féadfaidh sí, go háirithe, maoin shochorraithe agus maoin dhochorraithe a fháil nó a dhiúscairt agus bheith ina páirtí in imeachtaí dlí.

3.  Déanfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin ionadaíocht thar ceann ENISA.

Airteagal 39

Slándáil ENISA

1.  Beidh dliteanas conarthach ENISA faoi rialú an dlí is infheidhme maidir leis an gconradh atá i gceist.

2.  Beidh dlínse ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh breithiúnas a thabhairt de bhun aon chlásail eadrána a bheidh i gconradh arna thabhairt i gcrích ag ENISA.

3.  I gcás dliteanais neamhchonarthaigh, cúiteoidh ENISA, aon damáiste a dhéanfaidh sise nó a fhoireann i gcomhlíonadh a ndualgas, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta is coiteann do dhlíthe na mBallstát.

4.  Beidh dlínse ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh in aon díospóid a bhaineann le cúiteamh a fháil de bharr damáiste dá dtagraítear i mír 3.

5.  Beidh dliteanas pearsanta a seirbhíseach i leith ENISA faoi rialú ag na coinníollacha ábhartha is infheidhme maidir le foireann ENISA.

Airteagal 40

Socruithe teanga

1.  Beidh feidhm ag Rialachán CEE Uimh. 1 ón gComhairle maidir le ENISA(34). Féadfaidh na Ballstáit agus na comhlachtaí eile arna gceapadh acu dul i dteagmháil le ENISA agus freagra a fháil ina rogha teanga oifigiúil de chuid institiúidí an Aontais.

2.  Soláthróidh Ionad Aistriúcháin Chomhlachtaí an Aontais Eorpaigh na seirbhísí aistriúcháin a theastóidh chun go bhfeidhmeoidh ENISA.

Airteagal 41

Sonraí pearsanta a chosaint

1.  Beidh próiseáil sonraí pearsanta ag ENISA faoi réir Rialachán (AE) Uimh. 2018/1725 .

2.  Glacfaidh an Bord Bainistíochta na rialacha cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 45(3) de Rialachán (AE) 2018/1725. Féadfaidh an Bord Bainistíochta na bearta breise is gá a ghlacadh chun Rialachán (AE) Uimh. 2018/1725 a bheith á chur i bhfeidhm ag ENISA.

Airteagal 42

Comhar le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta

1.  A mhéid is gá chun na cuspóirí a leagtar amach sa Rialachán seo a bhaint amach, féadfaidh ENISA dul i gcomhar le húdaráis inniúla tríú tíortha nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta nó leis an mbeirt acu. Chuige sin, féadfaidh ENISA, socruithe oibre a leagan síos i gcomhar le húdaráis tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta, tar éis di formheas a fháil ón gCoimisiún roimh ré. Ní chruthófar leis na socruithe sin oibleagáidí dlíthiúla ar an Aontas ná ar na Ballstáit.

2.  Beidh ENISA oscailte do rannpháirtíocht tríú tíortha a bhfuil comhaontuithe chuige sin tugtha i gcrích acu leis an Aontas. Faoi fhorálacha ábhartha na gcomhaontuithe sin, déanfar socruithe oibre ina sonrófar, go háirithe, cineál, méid agus modh rannpháirtíochta gach ceann de na tíortha sin in obair ENISA, lena n-áirítear forálacha a bhaineann lena rannpháirtíocht sna tionscnaimh a dtugann ENISA fúthu, le ranníocaíochtaí airgeadais agus le cúrsaí foirne. I dtaca le cúrsaí foirne, comhlíonfaidh na socruithe oibre sin na Rialacháin Foirne Oifigigh Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile i gcás ar bith.

3.  Glacfaidh an Bord Bainistíochta straitéis i gcomhair caidreamh le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta a bhaineann le cúrsaí a mbeidh inniúlacht ag ENISA ina leith. Áiritheoidh an gCoimisiún go bhfeidhmeoidh ENISA laistigh dá sainordú agus laistigh den chreat idirinstitiúideach atá ann cheana trí shocruithe oibre oiriúnacha a thabhairt i gcrích leis an Stiúrthóir Feidhmiúcháin.

Airteagal 43

Rialacha slándála maidir le faisnéis rúnaicmithe agus faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe a chosaint

Tar éis dó dul i gcomhairle leis an gCoimisiún, glacfaidh ENISA rialacha slándála féin lena gcuirfear i bhfeidhm na prionsabail slándála atá i rialacha slándála an Choimisiúin chun agus faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe agus FRAE a chosaint, mar a leagtar amach i gCinntí (AE, Euratom) 2015/443 agus (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún. Áireofar sna rialacha slándála sin forálacha le haghaidh faisnéis den sórt sin a mhalartú, a phróiseáil agus a stóráil.

Airteagal 44

Comhaontú maidir le ceanncheathrú agus coinníollacha oibriúcháin

1.  Na socruithe is gá maidir leis an gcóiríocht atá le cur ar fáil do ENISA sa Bhallstát aíochta agus na saoráidí a chuirfidh an Ballstát sin ar fáil mar aon leis na rialacha sonracha is infheidhme sa Bhallstát aíochta maidir leis an Stiúrthóir Feidhmiúcháin, comhaltaí an Bhoird Bainistíochta, foireann ENISA agus a dteaghlach, leagfar síos iad i gcomhaontú ceanncheathrún idir ENISA agus an Ballstát aíochta a thabharfar chun críche tar éis formheas a fháil ón mBord Bainistíochta.

2.  Soláthróidh Ballstát óstach ENISA na coinníollacha is fearr is féidir chun feidhmiú cuí ENISA a áirithiú, agus inrochtaineacht an tsuímh, saoráidí leordhóthanacha oideachais a bheith ann do leanaí na gcomhaltaí foirne á gcur san áireamh, inrochtaineacht iomchuí ar an margadh saothair, slándáil shóisialta agus cúram míochaine do leanaí agus do chéilí na gcomhaltaí foirne araon.

Airteagal 45

Rialú riaracháin

Déanfaidh an tOmbudsman Eorpach maoirseacht ar oibríochtaí ENISA, i gcomhréir le forálacha Airteagal 228 CFAE.

TEIDEAL III

CREAT UM DHEIMHNIÚ CIBEARSHLÁNDÁLA

Airteagal 46

An creat Eorpach um dheimhniú cibearshlándála

1.  Bunófar an creat Eorpach um dheimhniú cibearshlándála chun na dálaí d'fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a fheabhsú trí leibhéal na cibearshlándála a mhéadú laistigh den Aontas ionas gur féidir cur chuige comhchuibhithe a bheith ann ar leibhéal an Aontais i dtaca le scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála, d'fhonn margadh aonair digiteach a chruthú le haghaidh táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC.

2.  Leis an scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, soláthrófar sásra chun scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála a bhunú agus chun a fhianú go gcomhlíonfaidh na táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a ndearnadh meastóireacht orthu i gcomhréir le scéimeanna den chineál sin, ceanglais shonracha slándála agus é mar aidhm infhaighteacht, barántúlacht, sláine agus rúndacht sonraí pearsanta atá stóráilte nó tarchurtha nó próiseáilte nó feidhmeanna nó na seirbhísí a chuirfidh na táirgí, seirbhísí agus próisis sin ar fáil ar feadh a saolré a chosaint.

Airteagal 47

Clár saothair rollach an Aontais don deimhniú Eorpach cibearshlándála

1.  Foilseoidh an Coimisiún clár saothair rollach de chuid an Aontais don deimhniú Eorpach cibearshlándála ('an clár' oibre rollach an Aontais) lena sainaithneofar tosaíochtaí straitéiseacha i dtaca le scéimeanna Eorpacha deimhniúcháin cibearshlándála a bhunú amach anseo.

2.  Áireofar go háirithe ar chlár oibre rollach an Aontais liosta de tháirgí, de sheirbhísí TFC, de phróisis TFC agus de chatagóirí TFC a bheadh in ann leas iad a chumhdach faoi cheanna de na scéimeanna Eorpacha deimhniúcháin cibearshlándála sin.

3.  Is ar aon cheann amháin nó níos mó de na forais seo a leanas táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC agus catagóirí TFC ar leith a áireofar ar chlár oibre rollach an Aontais:

(a)  scéimeanna náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála a bheith ar fáil agus á bhforbairt a chumhdaíonn aon chatagóir ar leith de tháirgí TFC, de sheirbhísí TFC, nó de phróisis TFC agus go háirithe i dtaca leis an mbaol atá ann go dtarlódh ilroinnt;

(b)  dlí nó beartas ábhartha de chuid an Bhallstáit nó an Aontais;

(c)  éileamh ón margadh;

(d)  forbairtí i réimse na mbagairtí cibearshlándála;

(e)  iarratas go n-ullmhófaí scéim iarrthach shonrach ag ECCG.

4.  Cuirfidh an Coimisiún san áireamh go cuí na tuairimí a eiseoidh an ECCG agus an Grúpa Geallsealbhóirí um Dheimhniú maidir leis an dréachtchlár oibre rollach an Aontais.

5.  Foilseofar an chéad chlár oibre rollach an Aontais faoi... [ceithre bliana tar éis don Rialachán seo teacht i bhfeidhm]. Tabharfar an clár oibre rollach an Aontais cothrom le dáta ar a laghad gach trí bliana nó níos mó más gá.

Airteagal 48

Iarraidh ar scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála

1.  Féadfaidh an Coimisiún a iarraidh ar ENISA scéim iarrthach a ullmhú nó scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála atá ann cheana a athbhreithniú ar bhonn an chláir oibre rollach an Aontais.

2.  I gcásanna a mbeidh údar cuí leo, féadfaidh an Coimisiún, nó ECCG, a iarraidh ar an ENISA scéim iarrthach a ullmhú nó athbhreithniú a dhéanamh ar scéim atá ann cheana nach bhfuil ar áireamh i gclár saothair rollach an AontaisTabharfar clár oibre rollach an Aontais cothrom le dáta dá réir sin.

Airteagal 49

Scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála a ullmhú▐ , a ghlacadh agus a athbhreithniú

1.  Arna iarraidh sin don Choimisiún de bhun Airteagal 43b, ullmhóidh ENISA scéim iarrthach Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a chomhlíonann na ceanglais a leagtar amach in Airteagail 51, 52 agus 54 den Rialachán seo.

2.  Arna iarraidh sin don ECCG de bhun Airteagal 48(2), féadfaidh ENISA scéim iarrthach a ullmhú a chomhlíonfaidh na ceanglais a leagtar amach in Airteagail 51, 52 agus 54 den Rialachán seo. ▌Má dhiúltaíonn ENISA an iarraidh sin, léireofar cúiseanna an chinnidh sin. Is é an Bord Bainistíochta a dhéanfaidh aon chinneadh faoi iarraidh den sórt sin a dhiúltú.

3.  Agus scéim iarrthach á n-ullmhú aici, rachaidh ENISA i gcomhairle leis na geallsealbhóirí ábhartha go léir trí phróiseas foirmiúil, oscailte, trédhearcach, cuimsitheach comhairliúcháin.

4.  I gcás gach scéim iarrthach, bunóidh ENISA meitheal ad hoc i gcomhréir le hAirteagal 20(4) agus é mar chuspóir aici comhairle shonrach a chur ar ENISA agus saineolas sonrach a chur ar fáil di.

5.  Comhoibreoidh an Ghníomhaireacht go dlúth le ECCG. Tabharfaidh ECCG cúnamh▐ do ENISA agus cuirfidh sí comhairle shaineolach uirthi▐ i ndáil leis an scéim iarrthach a ullmhú agus glacfaidh sí tuairim maidir leis an scéim iarrthach.

6.  Tabharfaidh ENISA lánaird ar thuairim ECCG sula dtarchuirfidh sé an scéim iarrthach▐ a ullmhófar i gcomhréir le míreanna 3, 4 agus 5 chuig an gCoimisiún. Ní tuairim cheangailteach a bheidh inti agus ní bheidh aon bhac ar ENISA an scéim iarrthach a tharchur chuig an gCoimisiún fiú murab ann don tuairim.

7.  Féadfaidh an Coimisiún, ar bhonn scéim iarrthach arna ullmhú ag ENISA, gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, lena bhforáiltear maidir le scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála do tháirgí, do sheirbhísí TFC agus do phróisis TFC, a chomhlíonann ceanglais a leagtar amach in Airteagail 51, 52 agus 54 den Rialachán seo. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme i gcomhréir leis an nós imeachta fiosrúcháin in Airteagal 66(2).

8.  Gach 5 bliain, ar a laghad, déanfaidh an Ghníomhaireacht meastóireacht, , ar an scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, agus aird á tabhairt ar an aiseolas a fhaightear ó pháirtithe leasmhara. Más gá, féadfaidh an Coimisiún nó an ECCG a iarraidh ar ENISA tús a chur leis an bpróiseas chun scéim athbhreithnithe iarrthach a fhorbairt i gcomhréir le hAirteagal 48 agus an Airteagal seo.

Airteagal 50

Suíomh gréasáin faoi scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála

1.  Coimeádfaidh ENISA suíomh gréasáin tiomnaithe ar a gcuirfear faisnéis ar fáil agus ar a ndéanfar poiblíocht faoi scéimeanna um dheimhniú cibearshlándála, deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil agus ráitis chomhréireachta ón Aontas, lena n-áirítear faiséis i ndáil le scéimeanna agus deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil agus ráitis chomhréireachta ón Aontas a aistarraingíodh agus a chuaigh in éag agus an stór nasc chuig faisnéis i dtaca leis an gcibearshlándáil a chuirfidh monaróirí agus soláthraithe ar fáil ar líne i gcomhréir le hAirteagal 55.

2.  I gcás inarb infheidhme, sonrófar ar an suíomh gréasáin dá dtagraítear i mír 1 freisin na scéimeanna deimhniúcháin cibearshlandála náisiúnta ar ghabh scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a n‑ionad.

Airteagal 51

Cuspóirí slándála scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála

Déanfar scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a dhearadh ionas go mbainfear ar a laghad na cuspóirí slándála seo a leanas amach, de réir mar is infheidhme:

(a)  sonraí a rinneadh a tharchur, a stóráil nó a phróiseáil ar bhealach eile a chosaint ar stóráil, próiseáil, rochtain nó nochtadh bíodh sin de thaisme nó neamhúdaraithe le linn shaolré iomlán an táirge TFC, na seirbhíse TFC nó an phróisis TFC;

(b)  sonraí a rinneadh a tharchur, a stóráil nó a phróiseáil ar shlí eile a chosaint ar scriosadh a tharlaíonn de thaisme nó go neamhúdaraithe,▐ ar chaillteanas nó ar athrú nó ar easpa infhaighteachta le linn shaolré iomlán an táirge TFC, na seirbhíse TFC nó an phróisis TFC;

(c)  ▌féadfaidh daoine, feidhmchláir nó meaisíní údaraithe rochtain a fháil go heisiach ar shonraí, seirbhísí agus feidhmeanna ar a bhfuil cearta rochtana acu;

(d)  spleáchais agus leochaileachtaí a bhfuiltear ar an eolas fúthu a shainaithint agus a dhoiciméadú;

(e)  taifead a dhéanamh ar cé acu sonraí, seirbhísí nó feidhmeanna a bhfuarthas rochtain orthu, a úsáideadh nó a próiseáladh ar shlí eile, agus na hamanna ar a bhfuarthas an rochtain nó a ndearnadh an úsáid nó an phróiseáil agus an té a fuair an rochtain nó a rinne an úsáid nó an phróiseáil;

(f)  is féidir a sheiceáil cé acu sonraí, seirbhísí nó feidhmeanna a bhfuarthas rochtain orthu nó a úsáideadh nó a próiseáladh ar shlí eile, na hamanna a bhfuarthas an rochtain nó a ndearnadh an úsáid nó an phróiseáil agus an té a fuair an rochtain nó a rinne an úsáid nó an phróiseáil;

(g)  a fhíorú nach bhfuil leochaileachtaí aitheanta i dtáirgí TFC, i seirbhísí TFC agus i bpróisis TFC;

(h)  an cumas infhaighteacht agus rochtain ar shonraí pearsanta a athshlánú ar mhodh tráthúil i gcás ina dtarlaíonn teagmhas fisiciúil nó teicniúil;

(i)  go bhfuil táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC slán trí dhearadh agus trí réamhshocrú;

(j)▐ cuirtear na bogearraí agus na crua-earraí is déanaí ar fáil do tháirgí TFC, do sheirbhísí TFC agus do phróisis TFC nach bhfuil aon leochaileachtaí atá aitheanta go poiblí iontu, agus cuirtear sásraí ar fáil dóibh le haghaidh nuashonruithe▐ slána.

Airteagal 52

Cuspóirí slándála scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála

1.  Féadfaidh scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála ceann amháin nó níos mó de na leibhéil seo a leanas a shonrú do tháirgí▐ , do sheirbhísí agus do phróisis TFCar leibhéil maidir le dearbhú iad: "bunúsach", "substaintiúil" nó "ard",. Beidh leibhéal an dearbhaithe i gcomhréir leis an leibhéal riosca, a bhaineann leis an úsáid a bheartaítear do tháirge TFC, do sheirbhís TFC, nó do phróisis TFC, i dtéarmaí a dhóchúla atá sé go dtarlóidh teagmhas agus i dtéarmaí thionchar an teagmhais.

2.  Tagróidh deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil agus ráiteas comhréireachta ón Aontas d'aon leibhéil dearbhaithe arna sonrú sa scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, faoina mbeidh an deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil nó an ráiteas comhréireachta ón Aontas eisithe.

3.  Sonrófar i ngach leibhéil dearbhúcháin na ceanglais slándála a chomhfhreagraíonn don leibhéal dearbhúcháin sin, lena n-áirítear feidhmiúlachtaí slándála agus méid comhfhreagrach na hiarrachta chun meastóireacht a dhéanamh ar tháirge TFC, ar sheirbhís TFC nó ar phróisis TFC.▐

4.  Tagróidh an deimhniú agus ráiteas comhréireachta ón Aontas do shonraíochtaí, caighdeáin agus nósanna imeachta teicniúla áirithe léi, lena n-áirítear rialuithe teicniúla, arb é is aidhm dóibh an baol atá ann go dtarlóidh teagmhais chibearshlándála a laghdú nó a chosc.

5.  Le deimhniú cibearshlándála Eorpach nó ráiteas comhréireachta ón Aontas lena dtagraítear do leibhéal dearbhúcháin "bunúsach", tabharfar dearbhú go gcomhlíonann na táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a bhfuil an deimhniú sin nó an ráiteas comhréireachta ón Aontas sin eisithe ina leith, na ceanglais slándála chomhfhreagracha, lena n-áirítear feidhmiúlachtaí slándála, agus go ndearnadh meastóireacht orthu go leibhéal iomchuí lena bhféachtar leis na rioscaí bunúsacha atá aitheanta i leith cibeartheagmhas agus cibearionsaithe a íoslaghdú. Áireofar sna gníomhaíochtaí meastóireachta, ar a laghad athbhreithniú ar dhoiciméadacht theicniúil. Nuair nach bhfuil meastóireacht den sórt sin iomchuí, úsáidfear gníomhaíochtaí ionadaíocha iontu lena ngabhfaidh éifeacht choibhéiseach.

6.  Le deimhniú cibearshlándála Eorpach lena dtagraítear do leibhéal dearbhúcháin "substaintiúil", tabharfar dearbhú go gcomhlíonann na táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a bhfuil an deimhniú sin eisithe ina leith, na ceanglais slándála chomhfhreagracha, lena n-áirítear feidhmiúlachtaí slándála, agus go ndearnadh meastóireacht orthu go leibhéal iomchuí lena bhféachtar le híoslaghdú a dhéanamh ar chibear-rioscaí aitheanta, ar chibeartheagmhais agus ar chibearionsaithe a dhéanann gníomhaithe a bhfuil scileanna agus acmhainní teoranta acu. Áireofar sna próisis mheastóireachta na gníomhaíochtaí seo a leanas ar a laghad: athbhreithniú a dhéanamh ar neamh-infheidhmeacht na leochaileachtaí atá aitheanta go poiblí agus a thástáil go ndéantar, leis na táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC, an fheidhmiúlachtaí slándála is gá a chur chun feidhme mar is ceart. Nuair nach bhfuil gníomhaíochtaí den sórt sin iomchuí, féadfar gníomhaíochtaí ionadaíocha lena ngabhfaidh éifeacht choibhéiseach a úsáid.

7.  ▌Le deimhniú cibearshlándála Eorpach lena dtagraítear do leibhéal dearbhaithe "ard" (i.e. 'ardleibhéal'), tabharfar dearbhú go gcomhlíonann na táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a bhfuil an deimhniú sin eisithe ina leith na ceanglais slándála chomhfhreagracha, lena n-áirítear feidhmiúlachtaí slándála, agus go ndearnadh meastóireacht orthu go leibhéal iomchuí lena bhféachtar le híoslaghdú a dhéanamh ar an riosca go ndéanfadh gníomhaithe a bhfuil scileanna agus acmhainní suntasacha acu cibearionsaithe úrscothacha. Áireofar sna gníomhaíochtaí meastóireachta ar a laghad: neamh-infheidhmeacht leochaileachtaí atá aitheanta go poiblí a athbhreithniú, a thástáil go ndéantar, leis na táirgí TFC, seirbhísí TFC, nó próisis TFC na feidhmiúlachtaí slándála is gá a chur chun feidhme mar is ceart, ar an mbonn úrscothach, agus measúnú a dhéanamh ar a bhfrithsheasmhacht in aghaidh ionsaitheoirí oilte trí thástáil treáite. Nuair nach bhfuil gníomhaíochtaí den sórt sin iomchuí, féadfar orthu gníomhaíochtaí ionadaíocha lena ngabhfaidh éifeacht choibhéiseach a úsáid.

8.  D'fhéadfaí, le scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, leibhéil éagsúla mheastóireachta a shonrú, ag brath ar dhéine agus ar dhoimhneacht na modheolaíochta meastóireachta a úsáidtear. Le gach ceann de na leibhéil mheastóireachta, comhfhreagrófar do cheann amháin de na leibhéil dearbhúcháin agus saineofar é le teaglaim iomchuí de chomhpháirteanna dearbhúcháin.

Airteagal 53

Féinmheasúnú comhréireachta

1.  D'fhéadfaí a cheadú, le scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, féinmheasúnú comhréireachta a chur i gcrích faoi fhreagracht mhonaróir nó soláthraí táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC agus faoina bhfreagracht siúd amháin. Beidh an féinmheasúnú comhréireachta sin infheidhme maidir le táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a mbaineann riosca íseal leo nó maidir le scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála agus a chomhfhreagraíonn don leibhéal dearbhúcháin 'bunúsach', agus maidir leis na seirbhísí agus na táirgí sin amháin.

2.  Féadfaidh monaróir nó soláthraí táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC ráiteas comhréireachta ón Aontas a eisiúint ina ndeirtear gur léiríodh gur comhlíonadh na ceanglais a leagtar amach sa scéim. Trí ráiteas den sórt sin a eisiúint, glacann monaróir nó soláthraí na dtáirgí TFC, na seirbhísí TFC agus na próisis TFC freagracht as comhlíonadh an táirge TFC, na seirbhíse TFC nó an phróisis TFC leis na ceanglais a leagtar amach sa scéim sin.

3.  Déanfaidh monaróir nó soláthraí táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC go ceann tréimhse a shaineofar sa scéim Eorpach chomhfhreagrach um dheimhniú cibearshlándála, an ráiteas comhréireachta ón Aontas, an doiciméadacht theicniúil agus faoin bhfaisnéis ábhartha uile eile a bhaineann le comhréireacht na dtáirgí TFC nó na seirbhísí TFC le scéim a choinneáil ar fáil don údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála dá dtagraítear in Airteagal 58(1). Cuirfear cóip den ráiteas comhréireachta ón Aontas faoi bhráid an údaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála agus faoi bhráid ENISA.

4.  Ráiteas comhréireachta ón Aontas a eiseofar de bhun an Airteagail seo, is ar bhonn deonach a eiseofar é mura sonraítear a mhalairt i ndlí an Aontais nó i ndlí na mBallstát.

5.  Na ráitis chomhréireachta ón Aontas, tabharfar aitheantas dó i ngach Ballstát.

Airteagal 54

Gnéithe de scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála

1.  I scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, áireofar na gnéithe seo a leanas ar a laghad:

(a)  ábhar agus raon feidhme na scéime deimhniúcháin, lena n-áirítear an cineál nó na catagóirí próiseas, táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a chumhdófar;

(b)  tuairisc shoiléir ar chríoch na scéime agus conas a fhreagraíonn na caighdeáin, na modhanna meastóireachta agus na leibhéil dearbhúcháin a roghnófar do riachtanais na n-úsáideoirí atá beartaithe don scéim.

(c)  ▌tagairtí do chaighdeáin idirnáisiúnta, Eorpacha nó náisiúnta ar cloíodh leo sa mheastóireacht nó i gcás nach mbíonn fáil ar chaighdeáin nó nach iomchuí iad, déanfar tagairt do shonraíochtaí teicniúla a chomhlíonfaidh na ceanglais a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012 nó, i gcás nach mbíonn na sonraíochtaí sin ar fáil, do shonraíochtaí teicniúla nó do cheanglais eile chibearshlándála a shaineofar sa scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála;

(d)  i gcás inarb infheidhme, leibhéal amháin dearbhúcháin nó níos mó;

(e)  léiriú ar cé acu a cheadaítear nó nach gceadaítear féinmheasúnú comhréireachta faoin scéim;

(f)  i gcás inarb infheidhme, ceanglais shonracha nó bhreise a mbeidh comhlachtaí um measúnú comhréireachta faoina réir d’fhonn a ráthú go bhfuil an inniúlacht theicniúil acu chun meastóireacht a dhéanamh ar cheanglais chibearshlándála;

(g)  na critéir agus modhanna meastóireachta sonracha a úsáidtear, lena n-áirítear na cineálacha meastóireachta, d'fhonn a léiriú go bhfuil na cuspóirí slándála dá dtagraítear in Airteagal 51 bainte amach;

(h)  i gcás inarb infheidhme, faisnéis atá le soláthar nó atá le cur ar fáil ar shlí eile do na comhlachtaí um measúnú comhréireachta ag an iarratasóir agus atá de dhíth don deimhniú;

(i)  i gcás ina ndéantar foráil sa scéim maidir le marcanna agus lipéid, na coinníollacha faoinar féidir na marcanna nó na lipéid sin a úsáid;

(j)▐ rialacha maidir le faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC ceanglais na ndeimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil nó an ráitis comhréireachta ón Aontas, lena n-áirítear sásraí lena léiriú go bhfuil na ceanglais chibearshlándála shonraithe á gcomhlíonadh go leanúnach;

(k)  i gcás inarb infheidhme, na coinníollacha maidir le deimhniú a eisiúint, a chothabháil▐ agus a athnuachan agus maidir le leanúint de na deimhnithe▐ Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil , mar aon leis na coinníollacha maidir le raon feidhme an deimhnithe a leathnú a laghdú;

(l)  rialacha maidir leis na hiarmhairtí ar neamh-chomhréireacht táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC, ar táirgí▐ TFC , seirbhísí TFC agus próisis TFC iad atá deimhnithe nó ar eisíodh ráiteas chomhréireachta ón Aontas ina leith, ach nach gcomhlíonann le▐ ceanglais na scéime;

(m)  rialacha maidir leis an gcaoi ina ndéanfar leochaileachtaí cibearshlándála i dtáirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC nár braitheadh cheana a thuairisciú agus a láimhseáil;

(n)  i gcás inarb infheidhme, rialacha maidir le taifid a choinneáil ag comhlachtaí um measúnú comhréireachta;

(o)  scéimeanna a shainaithint, ar scéimeanna náisiúnta nó idirnáisiúnta um dheimhniú cibearshlándála iad, lena gcumhdaítear an cineál céanna nó na catagóirí céanna táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próiseas TFC, ceanglais slándála, critéar agus modhanna meastóireachta agus leibhéal dearbhaithe;

(p)  ábhar agus formáid na ndeimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil agus na ráiteas comhréireachta ón Aontas, arna eisiúint;

(q)  tréimhse infhaighteachta an ráitis comhréireachta ón Aontas agus dhoiciméadacht theicniúil na faisnéise ábhartha uile eile a chuirtear ar fáil ag monaróir nó ag soláthraí táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC;

(r)  uastréimhse bhailíochta na ndeimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil a eisítear faoin scéim;

(s)  an beartas maidir le nochtadh le haghaidh deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil a dheonaítear, a leasaítear agus a tharraingítear siar a eisítear faoin scéim;

(t)  coinníollacha i gcomhair aitheantas frithpháirteach scéimeanna um dheimhniú le tríú tíortha;

(u)  i gcás inarb infheidhme, rialacha a bhaineann le haon sásra piarmheasúnuithe a bhunófar sa scéim do na húdaráis nó comhlachtaí a eisíonn deimhnithe Eorpacha cibearshlándála d'ardleibhéil dearbhúcháin de bhun Airteagal 56(6). Ní dochar an sásra sin don athbhreithniú piaraí dá bhforáiltear in Airteagal 59;

(v)  an fhormáid agus na nósanna imeachta a bheidh le leanúint ag monaróirí nó ag soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC agus an fhaisnéis chibearshlándála fhorlíontach á soláthar agus á tabhairt cothrom le dáta acu i gcomhréir le hAirteagal 55.

2.  Ní thiocfaidh riachtanais shonracha na scéime Eorpach um dheimhniú cibearshlándála salach ar aon riachtanais dlí is infheidhme, go háirithe riachtanais a eascraíonn as dlí chomhchuibhithe an Aontais.

3.  I gcás ina bhforálann gníomh dlí sonrach den Aontas amhlaidh, féadfar deimhniú comhréireachta nó ráiteas comhréireachta ón Aontas a eisítear faoi scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a úsáid chun an toimhdiú le riachtanais an ghnímh dlí a léiriú.

4.  I gcás nach ann do dhlí chomhchuibhithe de chuid an Aontais, féadfar foráil i ndlí na mBallstát go bhféadfar scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a úsáid chun an toimhdiú comhréireachta leis na riachtanais dlí a bhunú.

Airteagal 55

Faisnéis chibearshlándála bhreise do tháirgí TFC, próisis, seirbhísí TFC agus próisis TFC deimhnithe

1.  Cuirfidh monaróir nó soláthraí táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC, ar táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC iad atá deimhnithe ar eisíodh ráiteas chomhréireachta ón Aontas ina leith, an fhaisnéis fhorlíontach seo a leanas ar fáil:

(a)  treoir agus moltaí chun cúnamh a thabhairt d’úsáideoirí deiridh le cumraíocht, suiteáil agus úsáid shlán, feidhmiú slán agus cothabháil shlán na dtáirgí TFC, na seirbhísí TFC nó na bpróisis TFC;

(b)  an tréimhse ar lena linn a thairgfear tacaíocht slándála do na húsáideoirí deiridh, go háirithe a mhéid a bhaineann le hinfhaighteacht na nuashonruithe sin a bhaineann leis an gcibearshlándáil;

(c)  faisnéis teagmhála an mhonaróra nó an tsoláthróra agus modhanna a nglactar leo chun faisnéis faoi leochaileacht a fháil ó úsáideoirí deiridh agus ó thaighdeoirí slándála;

(d)  tagairt do stórtha ar líne ina liostaítear leochaileachtaí a nochtadh go poiblí a bhaineann leis an táirge TFC, leis an tseirbhís TFC nó leis an bpróiseas TFC agus treoir chomhairleach ábhartha chibearshlándála.

2.  An fhaisnéis dá dtagraítear i mír 1, beidh sí ar fáil i bhfoirm leictreonach agus fanfaidh sí ar fáil, agus tabharfar cothrom le dáta í de réir mar is gá, ar a laghad go dtí go rachaidh an deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil comhfhreagrach nó an ráiteas comhréireachta ón Aontas in éag.

Airteagal 56

Deimhniú cibearshlándála

1.  Measfar go gcomhlíonann táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC arna ndeimhniú faoi scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála arna glacadh de bhun Airteagal 44 ceanglais scéime den chineál sin.

2.  Is deimhniú deonach a bheidh ann, mura sonraítear a mhalairt le dlí an Aontais nó le dlí na mBallstát.

3.  Déanfaidh an Coimisiún measúnú go tráthrialta, agus ar a dhéanaí faoin 31 Nollaig 2023 agus ar a laghad gach 2 bhliain ina dhiaidh sin, ar éifeachtúlacht agus ar úsáid na scéimeanna deimhniúcháin arna nglacadh agus ar cé acu a shocrófar nó nach socrófar, trí reachtaíocht ábhartha an Aontais, go bhfuil aon scéim shonrach deimhniúcháin le déanamh sainordaitheach chun leibhéal leordhóthanach cibearshlándála a áirithiú do tháirgí TFC, do sheirbhísí TFC agus do phróisis TFC san Aontas agus chun feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a fheabhsú. Ar bhonn thoradh na measúnuithe sin, sainaithneoidh an Coimisiún, na táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC a chumhdaítear le scéim deimhniúcháin atá ann cheana agus beidh siad cumhdaithe le scéim deimhniúcháin shainordaitheach.

Mar thosaíocht, díreoidh an Coimisiún ar na hearnálacha a liostaítear in Iarscríbhinn II de Threoir (AE) 2016/1148 a mheasúnófar dhá bhliain ar a dhéanaí tar éis ghlacadh na chéad scéime Eorpach um dheimhniú cibearshlándála.

Agus an measúnú a ullmhú aige, déanfaidh an Coimisiún an méid seo a leanas:

(a)  breithniú a dhéanamh ar thionchar na mbeart ar mhonaróirí nó ar sholáthraithe na dtáirgí TFC, na seirbhísí TFC agus na bpróiseas TFC sin agus ar na húsáideoirí i dtéarmaí costas na mbeartas sin, agus breithniú a dhéanamh ar na sochair (shochaíocha agus/nó eacnamaíocha) a eascraíonn as an leibhéal feabhsaithe slándála atá tuartha i leith na dtáirgí TFC agus na seirbhísí TFC nó próisis TFC spriocdhírithe;

(b)  aird a thabhairt ar dhlí ábhartha na mBallstát nó tríú tíortha atá ann cheana agus ar ghlacadh an dlí sin;

(c)  próiseas oscailte, trédhearcach agus cuimsitheach comhairliúcháin leis na geallsealbhóirí ábhartha go léir agus leis na Ballstáit a chur i gcrích;

(d)  breithniú a dhéanamh ar spriocdhátaí cur chun feidhme, ar bhearta agus tréimhsí idirthréimhseacha, agus go háirithe maidir leis an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag an mbeart ar na monaróirí nó ar na soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC, lena n-áirítear fiontair bheaga agus mheánmhéide, á chur san áireamh;

(e)  an bealach is gasta agus is éifeachtúla a mholadh a gcuirfear an t-aistriú ó scéimeanna deonacha deimhniúcháin chuig scéimeanna sainordaitheacha deimhniúcháin chun feidhme.

4.  Eiseoidh na comhlachtaí um measúnú comhréireachta dá dtagraítear in Airteagal 60, ar bhonn critéir a chumhdaítear sa scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, arna glacadh ag an gCoimisiún de bhun Airteagal 49, deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil lena dtagraítear don leibhéal 'bunúsach' nó 'substaintiúil' dearbhúcháin.

5.  De▐ mhaolú ar mhír 4, féadfar foráil le scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála nach bhféadfar an deimhnithe Eorpacha um chibearshlándála a eisiúint ach amháin ag comhlacht poiblí, i gcásanna a bhfuil údar cuí leo. Is é a bheidh sa chomhlacht sin▐ ceann amháin díobh seo a leanas:

(a)  údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála▐ dá dtagraítear in Airteagal 58(1); nó

(b)  comhlacht poiblí atá creidiúnaithe mar chomhlacht um measúnú comhréireachta de bhun Airteagal 60(1)▐ .

6.  I gcás ina n-éilítear, le scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála arna nglacadh de bhun Airteagal 49, ardleibhéal dearbhúcháin, níl an deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil faoin scéim sin le heisiúint ach ag údarás náisiúnta um deimhniú cibearshlándáil agus don údarás sin amháin nó, faoi na coinníollacha seo a leanas, do chomhlacht um measúnú comhréireachta sna cásanna seo a leanas, an deimhniú a eisiúint:

(a)  má dhéanann údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála formheas a thabhairt roimh ré i gcás gach deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil aonair a eisíonn comhlacht um measúnú comhréireachta; nó

(b)  má dhéanann an t-údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála an cúram na deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil a eisiúint a tharmligean go ginearálta, roimh ré, do chomhlacht um measúnú comhréireachta.

7.  An duine nádúrtha nó dlítheanach a chuireann a tháirgí TFC, a sheirbhísí TFC nó a phróisis TFC faoi bhráid an tsásra deimhniúcháin, cuirfidh sé an fhaisnéis go léir is gá chun an próiseas deimhniúcháin a dhéanamh ar fáil nó don údarás náisiúnta um dheimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil dá dtagraítear in Airteagal 58 nó don chomhlacht um measúnú comhréireachta dá dtagraítear in Airteagal 51, i gcás inarb ionann an t-údarás sin agus an comhlacht a eisíonn an deimhniú.

8.  An té a mbeidh deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil ina sheilbh, cuirfidh sé an t-údarás nó an comhlacht dá dtagraítear i mír 7 a eisíonn an deimhniú ar an eolas faoi aon leochaileachtaí nó neamhrialtachtaí a bhraitear ina dhiaidh sin maidir le slándáil an táirge TFC, seirbhíse TFC nó phróisis TFC deimhnithe a d’fhéadfadh tionchar a bheith acu ar na ceanglais a bhaineann leis an deimhniú. Cuirfidh an t-údarás nó an comhlacht an fhaisnéis sin ar aghaidh gan aon mhoill mhíchuí chuig an údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála.

9.  Eiseofar deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil don tréimhse dá bhforáiltear sa scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála ar leith agus féadfar iad a athnuachan▐ , ar choinníoll go leanfar de na ceanglais ábhartha a chomhlíonadh.

10.  Déanfar deimhniú Eorpach cibearshlándála arna eisiúint de bhun an Airteagail seo a aithint sna Ballstáit go léir.

Airteagal 57

Scéimeanna agus deimhnithe náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála

1.  Gan dochar do mhír 3 den Airteagal seo, scoirfidh scéimeanna náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála agus na nósanna imeachta gaolmhara do tháirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC arna gcumhdach ag scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála d’éifeachtaí a bheith acu ón dáta arna bhunú leis an ngníomh cur chun feidhme arna ghlacadh de bhun Airteagal 49(7). Scéimeanna náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála agus na nósanna imeachta gaolmhara do tháirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC nach gcumhdaítear le scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, leanfaidh na scéimeanna sin de bheith infheidhme.

2.  Ní dhéanfaidh na Ballstáit scéimeanna náisiúnta nua um dheimhniú cibearshlándála a thabhairt isteach do tháirgí TFC, seirbhísí TCF agus próisis TFC arna gcumhdach cheana faoi scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála atá i bhfeidhm.

3.  Leanfaidh deimhnithe, atá ann cheana, a eisíodh faoi scéimeanna náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála agus a chumhdaítear faoi scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála de bheith bailí go dtí a ndáta éaga.

4.  Chun ilroinnt an mhargaidh inmheánaigh a sheachaint, cuirfidh na Ballstáit tionscnaimh chun scéimeanna náisiúnta nua um dheimhniú cibearshlándála faoi bhráid an Choimisiúin agus an ECCG.

Airteagal 58

Údaráis náisiúnta um dheimhniú▐ cibearshlándála

1.  Ainmneoidh gach Ballstát aon údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála amháin nó níos mó ar a chríoch nó, má chomhaontaítear go frithpháirteach é le Ballstát eile, ainmneoidh sé údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála amháin nó níos mó atá bunaithe sa Bhallstát eile sin le bheith freagrach as na cúraimí maoirseachta sa Bhallstát ainmniúcháin.

2.  Cuirfidh gach Ballstát an Coimisiún ar an eolas faoi chéannacht na▐ n-údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála ainmnithe; i gcás ina n-ainmneoidh Ballstát níos mó ná údarás amháin, tabharfaidh sé eolas don Choimisiún freisin faoi na cúraimí a shannfar do gach ceann de na húdaráis sin.

3.  Gan dochar do phointe (a) d'Airteagal 56(5) agus d'Airteagal 56(6), beidh gach údarás náisiúnta▐ um dheimhniú cibearshlándála, ó thaobh eagrúcháin, cinntí maoinithe, struchtúir dhlíthiúil agus cinnteoireachta de, neamhspleách ar na heintitis ar a ndéanfaidh sé maoirseacht.

4.  Áiritheoidh na Ballstáit go gcloífidh gníomhaíochtaí an údaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála, a bhaineann le deimhnithe Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála a eisiúint dá dtagraítear i bpointe (a) d'Airteagal 56(5) agus le d'Airteagal 56(5), go gcloífidh siad leis an deighilt dhocht, ó thaobh róil agus freagrachtaí, idir na gníomhaíochtaí sin agus na gníomhaíochtaí maoirseachta atá a leagtar amach san Airteagal seo agus go bhfeidhmeoidh na gníomhaíochtaí sin go neamhspleách ar a chéile.

5.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh acmhainní leordhóthanacha ag údaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála chun a gcumhachtaí a fheidhmiú agus chun na cúraimí a shannfar dóibh a dhéanamh, ar bhealach éifeachtach éifeachtúil.

6.  Chun go gcuirfear an rialachán seo chun feidhme go héifeachtach, is iomchuí na húdaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála a bheith rannpháirteach sa ECCG ar bhealach gníomhach, éifeachtach, éifeachtúil agus slán.

7.  Déanfaidh na húdaráis náisiúnta um dheimhniú▐ cibearshlándála an méid seo a leanas:

(a)  rialacha a mhaoirsiú agus a fhorfheidhmiú a áirítear i scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála de bhun phointe (j) d'Airteagal 54(1) chun faireachán a dhéanamh an gcomhlíontar, le táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC ceanglais na ndeimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil a eisíodh ar a gcríocha faoi seach, i gcomhar le húdaráis faireachais margaidh ábhartha eile;

(b)  faireachán agus forfheidhmiú a dhéanamh ar na hoibleagáidí atá ar mhonaróirí nó ar sholáthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próiseas TFC atá bunaithe ar a gcríocha faoi seach agus a chuireann féinmheasúnú comhréireachta i gcrích, go háirithe faireachán agus forfheidhmiú a dhéanamh ar chomhlíonadh oibleagáidí na monaróirí nó na soláthraithe sin a leagtar amach in Airteagal 53(2) agus (3) agus sa scéim Eorpach chomhfhreagrach um dheimhniú cibearshlándála;

(c)  gan dochar d’Airteagal 60(3), cúnamh agus tacaíocht a thabhairt, ar bhonn gníomhach, do na comhlachtaí creidiúnaithe náisiúnta faireachán agus maoirseacht a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí na gcomhlachtaí measúnaithe comhréireachta chun crícha an Rialacháin seo; ▐

(d)  faireachán agus maoirseacht a dhéanamh ar na comhlachtaí poiblí dá dtagraítear in Airteagal 56(5);

(e)  i gcás inarb infheidhme, údarú a thabhairt do chomhlachtaí um measúnú comhréireachta i gcomhréir le hAirteagal 60(3) agus údarú atá ann cheana a shrianadh, a chur ar fionraí nó a tharraingt siar i gcásanna nach gcomhlíonfaidh comhlachtaí um measúnú comhréireachta ceanglais an Rialacháin seo;

(f)  gearáin a láimhseáil arna gcur isteach ag daoine nádúrtha nó dlítheanacha i ndáil le deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil arna n-eisiúint ag na húdaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála nó, ag deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil a eisíonn comhlachtaí um measúnú comhréireachta i gcomhréir le hAirteagal 56(6) nó i ndáil le ráitis comhréireachta de chuid an Aontais a eisítear faoi Airteagal 53, ábhar an ghearáin a imscrúdú, a mhéid is iomchuí, agus an gearánaí a chur ar an eolas faoi dhul chun cinn agus toradh an imscrúdaithe laistigh de thréimhse réasúnach;

(g)  tuarascáil achomair bhliantúil a chur ar fáil, ar na gníomhaíochtaí a rinneadh, faoi phointe (b), pointe (c) agus pointe (d) den mhír seo nó faoi mhír 8, do ENISA agus do ECCG;

(h)  oibriú i gcomhar le húdaráis▐ náisiúnta eile um dheimhniú cibearshlándála nó le húdaráis phoiblí eile, lena n-áirítear trí fhaisnéis a roinnt faoi na cásanna sin inar féidir nach bhfuil táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisís TFC ag comhlíonadh cheanglais an Rialacháin seo nó na scéimeanna Eorpacha ar leith um dheimhniú cibearshlándála; agus

(i)  faireachán a dhéanamh ar fhorbairtí ábhartha i réimse an deimhnithe i ndáil leis an gcibearshlándáil.

8.  Beidh na cumhachtaí seo a leanas ar a laghad ag gach údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála▐ maidir leis an méid seo a leanas:

(a)  a iarraidh ar chomhlachtaí um dheimhniú comhréireachta▐ , ar shealbhóirí deimhnithe Eorpacha cibearshlándála agus ar eisitheoirí na ráiteas comhréireachta ón Aontas aon fhaisnéis a éilíonn sé a chur ar fáil chun na cúraimí a dhéanamh;

(b)  imscrúduithe a dhéanamh, i bhfoirm iniúchtaí, ar chomhlachtaí um measúnú comhréireachta▐ , ar shealbhóirí deimhnithe Eorpacha cibearshlándála agus ar eisitheoirí an ráitis comhréireachta ón Aontas, chun críche comhlíonadh leis an Teideal seo a fhíorú;

(c)  bearta cuí a dhéanamh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, d'fhonn a áirithiú go gcomhlíonann na comhlachtaí um measúnú comhréireachta▐ , sealbhóirí deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil agus eisitheoirí na ráiteas comhréireachta ón Aontas an Rialachán seo nó scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála;

(d)  rochtain a fháil ar aon áitreabh de chuid comhlachtaí um measúnú comhréireachta agus sealbhóirí deimhnithe Eorpacha cibearshlándála chun críche imscrúduithe a dhéanamh i gcomhréir le dlí nós imeachta an Aontais nó Ballstáit;

(e)  deimhnithe arna n-eisiúint ag an údarás náisiúnta um dheimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil nó deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil a eisíonn comhlachtaí um measúnú comhréireachta i gcomhréir le hAirteagal 48(4a) i gcás nach gcomhlíonann deimhnithe den sórt sin an Rialachán seo ná scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála a aistarraingt, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta;

(f)  pionóis a ghearradh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, dá bhforáiltear in Airteagal 65, agus a éileamh go scoirfear láithreach de na sáruithe ar oibleagáidí a leagtar amach sa Rialachán seo.

9.  Oibreoidh údaráis mhaoirseachta náisiúnta um dheimhniú▐ cibearshlándála i gcomhar le chéile agus leis an gCoimisiún agus, go háirithe, malartóidh siad faisnéis, taithí agus dea‑chleachtais maidir leis an deimhniú cibearshlándála agus saincheisteanna teicniúla a bhaineann le cibearshlándáil tháirgí TFC, sheirbhísí TFC agus phróisis TFC.

Airteagal 59

Athbhreithniú piaraí

1.  Chun go mbeidh caighdeáin choibhéiseacha ann ar fud an Aontais i ndáil le deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil a eisítear agus i ndáil le ráitis chomhréireachta ón Aontas, beidh na húdaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála faoi réir athbhreithniú piaraí.

2.  Oibreofar an t-athbhreithniú piaraí ar bhonn critéar agus nósanna imeachta iontaofa agus trédhearcacha, go háirithe chomh fada agus a bhaineann le ceanglais struchtúracha, acmhainní daonna agus próisis, rúndacht agus gearáin.

3.  Déanfar measúnú san athbhreithniú piaraí, ar an méid seo a leanas:

(a)  i gcás inarb infheidhme, cé acu a chloítear nó nach gcloítear le deighilt dhocht, ó thaobh ról agus freagrachtaí, idir gníomhaíochtaí na n-údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála a bhaineann le deimhnithe a eisiúint dá dtagraítear i bpointe (a) d'Airteagal 56(5) agus d' Airteagal 56(6), agus na gníomhaíochtaí maoirseachta de réir Airteagal 58 agus an bhfeidhmíonn an dá chineál gníomhaíochtaí go neamhspleách ar a chéile;

(b)  na nósanna imeachta maidir le maoirsiú agus forfheidhmiú a dhéanamh ar cé acu a chomhlíontar nó nach gcomhlíontar, le táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC, deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil de bhun phointe (a) d'Airteagal 58(7),

(c)  na nósanna imeachta maidir le faireachán agus forfheidhmiú a dhéanamh ar oibleagáidí monaróirí agus soláthraithe táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC de bhun pointe (b) d'Airteagal 58(7);

(d)  na nósanna imeachta maidir le gníomhaíochtaí na gcomhlachtaí um measúnú comhréireachta a fhaireachán, a údarú agus a mhaoirsiú;

(e)  i gcás inarb infheidhme, an bhfuil an saineolas iomchuí ag foireann na gcomhlachtaí nó na n-údarás a eisíonn deimhnithe d'ardleibhéil dearbhúcháin de bhun Airteagal 56(6).

4.  Is dhá údarás maoirseachta náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála ó Bhallstáit eile agus ón gCoimisiún a dhéanfaidh an t-athbhreithniú piaraí, agus déanfar é uair amháin ar a laghad gach cúig bliana. Féadfaidh ENISA a bheith rannpháirteach san athbhreithniú piaraí.

5.  Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 66(2), lena mbunaítear plean don athbhreithniú piaraí a chur ar bun lena gcumhdófar tréimhse 5 bliana ar a laghad, lena leagtar síos na critéir i ndáil le comhdhéanamh na foirne athbhreithnithe piaraí, an mhodheolaíocht a úsáidfear san athbhreithniú piaraí, agus an sceideal, an tréimhsiúlacht agus cúraimí eile a bhaineann leis an athbhreithniú piaraí. Agus na gníomhartha cur chun feidhme sin á nglacadh aige, tabharfaidh an Coimisiún aird chuí ar bhreithnithe an ECCG. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 66(2).

6.  Scrúdóidh an ECCG torthaí na hathbhreithnithe piaraí, agus cuirfidh an Grúpa sin achoimrí i dtoll a chéile a fhéadfar a chur ar fáil don phobal agus eiseoidh sé, nuair is gá, treoirlínte nó moltaí maidir le gníomhaíochtaí nó bearta a bheidh le déanamh ag na heintitis lena mbaineann.

Airteagal 60

Comhlachtaí measúnaithe comhréireachta

1.  Ní dhéanfaidh na comhlachtaí creidiúnaithe náisiúnta a ainmnítear de bhun Rialachán (CE) Uimh. 765/2008 na comhlachtaí um measúnú comhréireachta a chreidiúnú ach amháin má chomhlíonann an comhlacht um measúnú comhréireachta na ceanglais a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo.

2.  I gcás ina n-eiseoidh údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála deimhniú Eorpach cibearshlándála de bhun phointe (a) d'Airteagal 56(5) agus Airteagal 56(6), déanfar comhlacht creidiúnaithe an údaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála a chreidiúnú mar chomhlacht um measúnú comhréireachta de bhun mhír 1 den Airteagal seo.

3.  Má leagtar ceanglais shonracha nó ceanglais bhreise amach i scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála de bhun phointe (f) d'Airteagal 54(1), ní dhéanfaidh ach comhlachtaí um measúnú comhréireachta, a n-údaraíonn NCCA ina leith go gcomhlíonann siad na ceanglais sin, cúraimí a chur i gcrích faoi na scéimeanna sin.

4.  Eiseofar an creidiúnú dá dtagraítear i mír 1 do na comhlachtaí measúnaithe comhréireachta le haghaidh uastréimhse cúig bliana agus féadfar é a athnuachan faoi na coinníollacha céanna ar choinníoll go gcomhlíonann an comhlacht um measúnú comhréireachta fós na coinníollacha a leagtar amach san Airteagal seo. Déanfaidh na comhlachtaí creidiúnaithe náisiúnta gach beart is iomchuí taobh istigh d'achar ama réasúnta chun creidiúnú comhlachta um measúnú comhréireachta a shrianadh, a fhionraí nó a aisghairm a eisítear de bhun mhír 1 i gcás nach mbeidh na coinníollacha le haghaidh deimhniú comhlíonta, nó nach mbeidh siad á gcomhlíonadh a thuilleadh nó i gcás ina sáróidh bearta a dhéanfaidh comhlacht um measúnú comhréireachta an Rialachán seo.

Airteagal 61

Fógra a thabhairt

1.  Maidir le gach scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, cuirfidh na húdaráis náisiúnta um dheimhniú▐ cibearshlándála fógra chuig an gCoimisiún maidir leis na ▐ comhlachtaí um measúnú comhréireachta arna gcreidiúnú agus i gcás inarb infheidhme, arna n-údarú de bhun Airteagal 60(3) chun deimhnithe Eorpacha i ndáil le cibearshlándáil a eisiúint ar leibhéal áirithe dearbhúcháin dá dtagraítear in Airteagal 52. Cuirfidh na húdaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála i an Coimisiún agus an Ghníomhaireacht ar an eolas faoin agus, gan aon mhoill mhíchuí, maidir le haon athruithe iardain a dhéanfar uirthi.

2.  Bliain amháin tar éis teacht i bhfeidhm do scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála, foilseoidh an Coimisiún san Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh liosta comhlachtaí um measúnú comhréireachta ar tugadh fógra ina leith.

3.  Má fhaigheann an Coimisiún fógra tar éis dhul in éag na tréimhse dá dtagraítear i mír 2, foilseoidh sé na leasuithe ar an liosta comhlachtaí um measúnú comhréireachta ar tugadh fógra ina leith in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh dá dtagraítear i mír 2 laistigh de dhá mhí ón dáta a bhfaighfear an fógra sin.

4.  Féadfaidh údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála▐ iarraidh a chur faoi bhráid an Choimisiúin chun comhlacht um measúnú comhréireachta ar thug an t-údarás lena mbaineann fógra ina leith a bhaint den liosta comhlachtaí dá dtagraítear i mír 2. Foilseoidh an Coimisiún na leasuithe comhfhreagracha ar an liosta sin in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh faoi cheann aon mhí amháin ón dáta a bhfaighidh sé an iarraidh sin ón údarás▐ náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála.

5.  Féadfaidh an Coimisiún, gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh, chun cúinsí, formáidí agus nósanna imeachta na bhfógraí dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a bhunú. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 66(2).

Airteagal 62

Grúpa Eorpach um Dheimhniú Cibearshlándála

1.  Bunófar an Grúpa Eorpach um Dheimhniú Cibearshlándála (an "Grúpa ECCG").

2.  Beidh an ECCG comhdhéanta d'ionadaithe ó údaráis▐ náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála nó ó ionadaithe ó▐ údaráis▐ náisiúnta ábhartha eile. Ní fhéadfaidh aon chomhalta den ECCG a bheith ina ionadaí ar níos mó ná dhá Bhallstát.

3.  Féadfar cuireadh a thabhairt do gheallsealbhóirí agus do thríú páirtithe ábhartha freastal ar chruinnithe den ECCG agus páirt a ghlacadh ina chuid oibre.

4.  Beidh na cúraimí seo a leanas ar an ECCG:

(a)  cúnamh agus comhairle a chur ar fáil don Choimisiún maidir lena chuid oibre lena áirithiú go ndéanfar an Teideal seo a chur chun feidhme agus a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach, go háirithe i ndáil le clár saothair rollach an Aontais, saincheisteanna beartais a bhaineann le deimhniú i ndáil le cibearshlándáil, cur chuige beartais a chomhordú agus scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála a ullmhú;

(b)  cúnamh agus comhairle a thabhairt do ENISA agus oibriú i gcomhar léi i ndáil le scéim iarrthach a ullmhú i gcomhréir le hAirteagal 49 den Rialachán seo;

(c)  tuairim a ghlacadh ar na scéimeanna iarrthacha de bhun Airteagal 44;

(d)  a iarraidh ar ENISA scéimeanna iarrthacha um dheimhniú Eorpach cibearshlándála a ullmhú de bhun Airteagal 48(2);

(e)  tuairimí a chuirfear faoi bhráid an Choimisiún a ghlacadh maidir leis na scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála atá ann cheana a chothabháil agus a athbhreithniú;

(f)  na forbairtí ábhartha i réimse an deimhnithe cibearshlándála a scrúdú agus faisnéis agus dea-chleachtais maidir le scéimeanna um dheimhniú cibearshlándála a mhalartú;

(g)  an comhar idir na húdaráis náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála▐ faoin Teideal seo a éascú trí fhothú acmhainní agus trí fhaisnéis a mhalartú, go háirithe trí mhodhanna a leagan síos le faisnéis a mhalartú go héifeachtúil i ndáil leis na saincheisteanna uile maidir le deimhniú cibearshlándála;

(h)  tacaíocht a chur ar fáil maidir le sásraí measúnaithe piaraí a chur chun feidhme i gcomhréir leis na rialacha a bhunaítear faoi scéim Eorpach um dheimhniú cibearshlándála de bhun phointe (u) d'Airteagal 54(1).

(i)  ailíniú scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála le caighdeáin atá aitheanta go hidirnáisiúnta a éascú, lena n-airítear trí scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála atá cheana ann a athbhreithniú agus, i gcás inarb iomchuí, trí mholtaí a dhéanamh do ENISA maidir le plé a dhéanamh le heagraíochtaí idirnáisiúnta ábhartha um chaighdeánú chun aghaidh a thabhairt ar neamhdhóthanachtaí nó bearnaí sna caighdeáin aitheanta idirnáisiúnta atá ar fáil.

5.  Le cúnamh ó ENISA, is é an Coimisiún a bheidh ina chathaoirleach ar ECCG ,agus cuirfidh an Coimisiún rúnaíocht ar fáil do ECCG, i gcomhréir le pointe (e) d'Airteagal 8(1).

Airteagal 63

Ceart chun gearán a dhéanamh

1.  Beidh an ceart ag daoine nádúrtha agus dlítheanacha gearán a dhéanamh le heisitheoir deimhnithe Eorpach i ndáil le cibearshlándáil nó, nuair a bhaineann an gearán le deimhniú Eorpach i ndáil le cibearshlándáil arna eisiúint ag comhlacht um measúnú comhréireachta, ag gníomhú i gcomhréir le hAirteagal 56(6), an gearán a dhéanamh leis an údarás ábhartha náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála.

2.  An t-údarás nó an comhlacht a ndearnadh an gearán leis, cuirfidh sé an gearánach ar an eolas faoi gcaoi a mbeidh na himeachtaí ag dul ar aghaidh agus faoin gcinneadh a rinneadh, agus cuirfidh sé an gearánach ar an eolas faoin gceart chun leigheas éifeachtach breithiúnach, dá dtagraítear in Airteagal 64, a fháil.

Airteagal 64

Ceart chun leigheas éifeachtach breithiúnach

1.  D'ainneoin aon leigheasanna riaracháin nó aon leigheasanna neamhbhreithiúnacha eile, beidh an ceart ag daoine nádúrtha agus dlítheanacha chun leigheas breithiúnach éifeachtach maidir leis an méid seo a leanas:

(a)  cinntí a dhéanann an t-údarás nó comhlacht dá dtagraítear in Airteagal 63(1), lena n-áirítear, i gcás inarb infheidhme, i ndáil le deimhniú Eorpach cibearshlándála a eisiúint, gan a bheith á eisiúint nó i ndáil le haitheantas don deimhniú sin, ar deimhniú é atá i seilbh na ndaoine nádúrtha agus dlítheanacha sin;

(b)  mainneachtain gníomhú a dhéanamh i leith gearán a rinneadh leis an údarás nó comhlacht dá dtagraítear in Airteagal 63(1).

2.  De bhun an Airteagail seo, déanfar imeachtaí chun an comhlacht is ábhar do na himeachtaí breithiúnacha a thabhairt os comhair na gcúirteanna sa Bhallstát sin ina bhfuil sé suite.

Airteagal 65

Pionóis

Déanfaidh na Ballstáit na rialacha a bhaineann leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar an Teideal seo agus sáruithe ar scéimeanna Eorpacha um dheimhniú cibearshlándála a leagan síos agus glacfaidh siad gach beart is gá lena áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. Beidh na pionóis dá bhforáiltear éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoi na rialacha sin agus na bearta sin agus tabharfaidh siad fógra dó faoi aon leasú ina dhiaidh sin a dhéanfaidh difear dóibh.

TEIDEAL IV

FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 66

Nós imeachta coiste

1.  Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag pointe (b) d'Airteagal 5(4) de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Airteagal 67

Meastóireacht agus athbhreithniú

1.  Tráth nach déanaí ná cúig bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, agus gach cúig bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht ar thionchar, ar éifeachtacht agus ar éifeachtúlacht ENISA agus a cleachtas oibre agus ar an ngá a d'fhéadfadh a bheith ann sainordú ENISA a mhodhnú agus ar na himpleachtaí airgeadais a d'fhéadfadh a bheith ag aon mhodhnú den sórt sin. Cuirfear san áireamh sa mheastóireacht aon aiseolas a thugtar do ENISA mar fhreagairt ar a gníomhaíochtaí. I gcás ina measfaidh an Coimisiún, i bhfiainise na cguspóirí, an sainordú agus na cúraimí atá sannta di, nach bhfuil údar a thuilleadh ag feidhmiú leanúnach ENISA , féadfaidh sé a mholadh an Rialachán seo a leasú i dtaca leis na forálacha a bhaineann le ENISA.

2.  Leis an meastóireacht sin déanfar measúnú freisin ar thionchar, éifeachtacht agus éifeachtúlacht fhorálacha Theideal III den Rialachán seo i dtaca leis na cuspóirí leibhéal leordhóthanach cibearshlándála a áirithiú do tháirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC san Aontas agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a fheabhsú.

3.  Leis an meastóireacht déanfar measúnú ar cibé an bhfuil gá le ceanglais riachtanacha chibearshlándála i dtaca le rochtain a fháil ar an margadh inmheánach chun cosc a chur ar tháirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC nach gcomhlíonann ceanglais chibearshlándála bhunúsacha teacht isteach sa mhargadh.

4.  Faoin … [cúig bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], agus gach cúig bliana ina dhiaidh sin, cuirfidh an Coimisiún ar aghaidh an tuarascáil meastóireachta i dteannta a conclúidí chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle agus chuig an mBord Bainistíochta. Déanfar torthaí na tuarascála meastóireachta sin a phoibliú.

Airteagal 68

Aisghairm agus comharbas

1.  Aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 526/2013 le héifeacht ón … [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].

2.  Déanfar tagairtí do Rialachán (AE) Uimh. 526/2013 agus do ENISA a bunaíodh faoin Rialachán sin a fhorléiriú mar thagairtí don Rialachán seo agus do ENISA a bunaíodh faoin Rialachán seo.

3.  Tiocfaidh ENISA a bunaíodh faoin Rialachán seo i gcomharbas ar ENISA a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 526/2013 i ndáil le gach úinéireacht, comhaontú, oibleagáid dhlíthiúil, conradh fostaíochta, ceangaltas airgeadais agus dliteanas. Leanfaidh cinntí uile an Bhoird Bainistíochta agus an Bhoird Feidhmiúcháin arna nglacadh i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 526/2013 de bheith bailí, ar choinníoll go gcomhlíonann siad leis an Rialachán seo.

4.  Bunófar ENISA ar feadh tréimhse ama éiginnte ón [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].

5.  Fanfaidh an Stiúrthóir Feidhmiúcháin ,arna cheapadh de bhun Airteagal 24(4) de Rialachán (AE) Uimh. 526/2013, in oifig agus déanfaidh sé cúraimí an Stiúrthóra Feidhmiúcháin dá dtagraítear in Airteagal 20 den Rialachán seo, ar feadh a bheidh fágtha de théarma oifige an Stiúrthóir Feidhmiúcháin. Ní athrófar coinníollacha eile a chonartha nó a conartha.

6.  Fanfaidh comhaltaí den Bhord Bainistíochta agus a gcuid comhaltaí malartacha arna gceapadh de bhun Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 526/2013, in oifig agus déanfaidh siad cúramaí an Bhoird Bhainistíochta dá dtagraítear in Airteagal 15 den Rialachán seo ar feadh a bheidh fágtha dá dtéarma oifige.

Airteagal 69

Teacht i bhfeidhm

1.  Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

2.  Beidh feidhm ag Airteagail 58, 60, 61, 63, 64 agus 65 ón [24 mhí tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh in/sa …,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN

NA CEANGLAIS ATÁ LE COMHLÍONADH AG NA COMHLACHTAÍ UM MEASÚNÚ COMHRÉIREACHTA

Comhlíonfaidh na comhlachtaí ar mian leo creidiúnú a fháil na ceanglais seo a leanas:

1.  Bunófar comhlacht um measúnú comhréireachta de réir an dlí náisiúnta agus beidh pearsantacht dhlítheanach aige.

2.  Beidh comhlacht um measúnú comhréireachta ina chomhlacht tríú páirtí agus é neamhspleách ar an eagraíocht nó ar na táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC a dhéanann sé a mheasúnú.

3.  Féadfar a mheas gur comhlacht um measúnú comhréireachta é comhlacht a bhaineann le comhlachas gnó nó le cónaidhm ghairmiúil a dhéanann ionadaíocht ar ghnóthais a bhíonn ag plé le dearadh, monarú, soláthar, cóimeáil, úsáid nó cothabháil táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC a ndéanann sé measúnú orthu, ar choinníoll go léirítear go bhfuil sé neamhspleách agus nach bhfuil aon choinbhleacht leasa ann.

4.  Comhlachtaí um measúnú comhréireachta agus lucht a ardbhainistíochta, agus an fhoireann atá freagrach as cúraimí an mheasúnaithe comhréireachta a chur i gcrích, ní bheidh siad ina ndearthóirí, ina monaróirí, ina soláthraithe, ina suiteálaithe, ina gceannaitheoirí, ina n‑úinéirí, ina n-úsáideoirí nó ina gcothabhálaithe ar an táirge TFC, ar an tseirbhís TFC nó ar an bpróiseas TFC a ndéantar measúnú air, ná ní bheidh siad ina n-ionadaithe údaraithe de chuid aon cheann de na páirtithe sin. Ní choisctear, leis an gcosc sin, táirgí TFC a rinneadh measúnú orthu a úsáid a bhfuil gá leo i dtaca le hoibríochtaí an chomhlachta um measúnú comhréireachta ná táirgí TFC sin a úsáid chun críocha pearsanta.

5.  Maidir le comhlachtaí um measúnú comhréireachta agus lucht a ardbhainistíochta, agus maidir leis na daoine atá freagrach as an measúnú comhréireachta a chur i gcrích, ní bheidh baint dhíreach acu le dearadh, monarú nó tógáil, le margaíocht, le suiteáil, le húsáid nó le cothabháil na dtáirgí TFC, na seirbhísí TFC agus na bpróiseas TFC sin, ná ní dhéanfaidh siad ionadaíocht ar pháirtithe a ghabhann de na gníomhaíochtaí sin. Ní ghabhfaidh na comhlachtaí um measúnú comhréireachta, lucht a ardbhainistíochta agus na daoine atá freagrach as an measúnú comhréireachta a chur i gcrích d’aon ghníomhaíocht a d'fhéadfadh teacht salach ar neamhspleáchas a mbreithiúnais ná a n-ionracais i ndáil le gníomhaíochtaí um measúnú comhréireachta. Beidh feidhm ag an gcosc sin go háirithe maidir le seirbhísí comhairliúcháin.

6.  Más le heintiteas poiblí nó le hinstitiúid phoiblí comhlacht um measúnú comhréireachta nó má tá sé á fheidhmiú acu, déanfar neamhspleáchas agus neamhláithreacht aon choinbhleachta leasa a áirithiú agus a dhoiciméadú idir an t-údarás náisiúnta um dheimhniú cibearshlándála, agus an comhlacht um measúnú comhréireachta.

7.  Áiritheoidh comhlachtaí um measúnú comhréireachta nach ndéanfaidh gníomhaíochtaí a bhfochuideachtaí ná a bhfochonraitheoirí difear do rúndacht, d’oibiachtúlacht ná do neamhchlaontacht a ngníomhaíochtaí um measúnú comhréireachta féin.

8.  Déanfaidh na comhlachtaí um measúnú comhréireachta agus a bhfoireann na gníomhaíochtaí um measúnú comhréireachta a chur i gcrích de réir an leibhéil is airde ionracas gairmiúil agus de réir na hinniúlachta teicniúla is gá sa réimse sonrach lena mbaineann, agus beidh siad saor ó gach cineál brú agus aslaigh lena n-áirítear brú agus aslach de chineál airgeadais, a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar a mbreithiúnas nó ar thorthaí a ngníomhaíochtaí um measúnú comhréireachta, go háirithe a mhéid a bhaineann le daoine nó grúpaí a mbeadh leas acu as torthaí na ngníomhaíochtaí sin.

9.  Beidh ar chumas an chomhlachta um measúnú comhréireachta na cúraimí measúnaithe comhréireachta go léir a chur i gcrích a shanntar dó faoin Rialachán seo, cibé acu a dhéanann an comhlacht um measúnú comhréireachta féin na cúraimí sin a chur i gcrích nó a dhéantar thar a cheann agus faoina fhreagracht iad. Maidir le haon fhochonraitheoireacht nó aon chomhairliúchán le foireann seachtrach, déanfar iad a dhoiciméadú i gceart, ní bheidh aon idirghabhálaithe bainteach leo agus beidh siad sin faoi réir comhaontú i scríbhinn ina gcumhdófar, i measc nithe eile, rúndacht agus coinbhleachtaí leasa. Glacfaidh an comhlacht um measúnú comhréireachta lena mbaineann lánfhreagracht as na cúraimí a dhéantar.

10.  Le haghaidh gach nós imeachta um measúnú comhréireachta agus le haghaidh gach cineál, catagóir agus fochatagóir táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC, beidh na nithe seo a leanas ar fáil do chomhlacht um measúnú comhréireachta i gcónaí:

(a)  foireann ag a bhfuil an t-eolas teicniúil is gá agus taithí leordhóthanach iomchuí acu chun na cúraimí um measúnú comhréireachta a chur i gcrích;

(b)  tuairiscí ar na nósanna imeachta ar i gcomhréir leo a dhéantar an measúnú comhréireachta, lena n-áirithítear trédhearcacht agus in-atáirgtheacht na nósanna imeachta sin. Beidh beartais agus nósanna imeachta iomchuí i bhfeidhm aige lena ndéanfar idirdhealú idir na cúraimí a dhéanann sé mar chomhlacht dá dtugtar fógra a fógraíodh de bhun Airteagal 61 agus a ghníomhaíochtaí eile;

(c)  na nósanna imeachta sin a ghabhann le gníomhaíochtaí a chur i gcrích a chuireann san áireamh méid an ghnóthais, an earnáil ina bhfuil sé ag oibriú, a struchtúr, castacht theicneolaíocht an táirge TFC,na seirbhíse TFC nó an phrósis TFC atá i gceist agus cineál an phróisis táirgthe, is é sin, cé acu olltáirgeadh nó táirgeadh sraithe é.

11.  Beidh ag comhlacht um measúnú comhréireachta na hacmhainní is gá chun na cúraimí teicniúla agus riaracháin a bhaineann leis na gníomhaíochtaí um measúnú comhréireachta a dhéanamh ar bhealach iomchuí; beidh rochtain aige ar an trealamh agus ar na saoráidí uile is gá chuige sin.

12.  Beidh na hinniúlachtaí seo a leanas ag na daoine atá freagrach as na gníomhaíochtaí um measúnú comhréireachta a dhéanamh:

(a)  oiliúint mhaith theicniúil agus ghairme a chumhdóidh na gníomhaíochtaí uile um measúnú comhréireachta;

(b)  eolas sásúil ar na ceanglais a bhíonn i gceist sna measúnuithe comhréireachta a dhéanann siad agus údarás leordhóthanach chun na measúnuithe sin a dhéanamh;

(c)  eolas agus tuiscint iomchuí ar na ceanglais is infheidhme agus ar na caighdeáin tástála;

(d)  an cumas deimhnithe, taifid agus tuarascálacha a ullmhú lena dtaispeánfar gur cuireadh measúnuithe comhréireachta i gcrích.

13.  Ráthófar neamhchlaontacht an chomhlachta um measúnú comhréireachta, lucht a ardbhainistíochta, na ndaoine atá freagrach as na gníomhaíochtaí um measúnú comhréireachta agus aon fhochonraitheoirí.

14.  Ní bheidh luach saothair lucht ardbhainistíochta agus na ndaoine atá freagrach as na gníomhaíochtaí um measúnú comhréireachta ag brath ar líon na measúnuithe comhréireachta a chuirfear i gcrích ná ar thorthaí na measúnuithe sin.

15.  Rachaidh comhlachtaí um measúnú comhréireachta faoi árachas dliteanais ach amháin má ghabhann an Ballstát dliteanas air féin i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, nó i gcás inarb é an Ballstát féin atá freagrach go díreach as an measúnú comhréireachta.

16.  Déanfaidh an comhlacht um measúnú comhréireachta agus a bhaill foirne, coistí, fochuideachtaí, fochonraitheoirí, agus aon chomhlacht gaolmhar nó baill foirne de chuid comhlachtaí seachtracha dá chuid rúndacht a choinneáil agus urramóidh siad rúndacht ghairmiúil maidir leis an bhfaisnéis uile a fhaightear agus a gcuid cúraimí um measúnú comhréireachtaá gcomhlíonadh acu faoin Rialachán seo nó de bhun aon fhoráil de chuid an dlí náisiúnta a thugann éifeacht don Rialachán seo, ach amháin i gcás ina gceanglaítear nochtadh le dlí an Aontais nó le dlí Ballstáit a bhfuil daoine mar sin faoina réir seachas maidir le húdaráis inniúla na mBallstát ina ndéantar na gníomhaíochtaí. Déanfar cearta dílseánaigh a chosaint. Beidh nósanna imeachta doiciméadaithe i bhfeidhm ag an gcomhlacht um measúnú comhréireachta i dtaca le ceanglais an phointe seo.

17.  Cé is moite de pointe 16, le ceanglais na hIarscríbhinne seo, ní chuirfear bac ar bith ar fhaisnéis theicniúil agus treoir rialála a mhalartú idir comhlacht um measúnú comhréireachta agus duine atá ag cur isteach ar dheimhniú nó atá á bheartú sin.

18.  Oibreoidh comhlachtaí um measúnú comhréireachta i gcomhréir le tacar téarmaí agus coinníollacha atá comhsheasmhach, cothrom agus réasúnach, agus leas FBManna i ndáil le táillí, á chur san áireamh acu.

19.  Comhlíonfaidh na comhlachtaí um measúnú ceanglais an chaighdeáin ábhartha a chomhchuibhítear faoi Rialachán (CE) Uimh. 765/2008 le haghaidh creidiúnú comhlachtaí um measúnú comhréireachta a dhéanann táirgí TFC, seirbhísí TFC nó próisis TFC, a dheimhniú.

20.  Áiritheoidh na comhlachtaí um measúnú comhréireachta go sásóidh na saotharlanna tástála a úsáidfear chun críche measúnúcháin comhréireachta ceanglais an chaighdeáin ábhartha a chomhchuibhítear faoi Rialachán (CE) Uimh. 765/2008 le haghaidh creidiúnú saotharlanna a dhéanann tástáil.

(1)IO C 227, 28.6.2018, lch. 86.
(2)IO C 176, 23.5.2018, lch. 29.
(3)IO C 227, 28.6.2018, lch. 86.
(4)IO C 176, 23.5.2018, lch. 29.
(5)Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019.
(6) Moladh ón gCoimisiún an 6 Bealtaine 2003 maidir le micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide a shainmhíniú (IO L 124, 20.5.2003, lch. 36).
(7) Rialachán (AE) Uimh. 526/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Bealtaine 2013 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Shlándáil Gréasáin agus Faisnéise (ENISA) agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 460/2004 (IO L 165, 18.6.2013, lch. 41).
(8)Rialachán (CE) Uimh. 460/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Márta 2004 lena mbunaítear an Ghníomhaireacht Eorpach um Shlándáil Gréasán agus Faisnéise (IO L 77, 13.3.2004, lch. 1).
(9)Rialachán (CE) Uimh. 1007/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meán Fómhair 2008 lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 460/2004 lena mbunaítear an Ghníomhaireacht Eorpach um Shlándáil Gréasáin agus Faisnéise maidir lena ré (IO L 293, 31.10.2008, lch. 1).
(10)Rialachán (AE) Uimh. 580/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 8 Meitheamh 2011 lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 460/2004 lena mbunaítear an Ghníomhaireacht Eorpach um Shlándáil Gréasáin agus Faisnéise maidir lena ré (IO L 165, 24.6.2011, lch. 3).
(11)Treoir (AE) 2016/1148 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Iúil 2016 maidir le bearta chun leibhéal ard slándála líonra agus córas faisnéise a áirithiú ar fud an Aontais (IO L 194, 19.7.2016, lch. 1).
(12)Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí)(IO L 194, 19.7.2016, lch. 1).
(13)Treoir 2002/58/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Iúil 2002 maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le príobháideachas a chosaint san earnáil cumarsáide leictreonaí (an Treoir um príobháideachas agus cumarsáid leictreonach) (IO L 201, 31.2002, lch. 37).
(14)Treoir (AE) 2018/1972 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 lena mbunaítear Cód Eorpach um Chumarsáid Leictreonach (IO L 321, 17.12.2018, lch. 36).
(15)Cinneadh 2004/97/CE, Euratom arna ghlacadh de thoil a chéile ag cruinniú Ionadaithe na mBallstát ar leibhéal na gCeannairí Stát nó Rialtais, an 13 Nollaig 2003 maidir le suímh oifigí agus gníomhaireachtaí áirithe de chuid an Aontais Eorpaigh (IO L 29, 3.2.2004, lch. 15).
(16)IO C 12, 13.1.2018, lch. 1.
(17)Moladh (AE) 2017/1584 ón gCoimisiún an 13 Meán Fómhair 2017 maidir le freagairt chomhordaithe ar theagmhais agus géarchéimeanna mórscála cibearshlándála (IO L 239, 19.9.2017, lch. 36).
(18)Rialachán (CE) uimh. 765/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Iúil 2008 lena leagtar amach na ceanglais maidir le creidiúnú agus maidir le faireachas margaidh a bhaineann le táirgí a mhargú, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 339/93 (IO L 2018, 13.8.2008, lch. 30).
(19)Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún (IO L 145, 31.5.2001, lch. 43).
(20)Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 agus Cinneadh Uimh. 1247/2002/CE (IO L 295, 21.11.2018, lch. 39)
(21)Rialachán (AE) uimh. 1025/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2012 maidir le caighdeánú Eorpach, lena leasaítear Treoir 89/686/CEE agus Treoir 93/15/CEE ón gComhairle agus Treoracha 94/9/CE, 94/25/CE, 95/16/CE, 97/23/CE, 98/34/CE, 2004/22/CE, 2007/23/CE, 2009/23/CE agus 2009/105/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Cinneadh 87/95/CEE ón gComhairle agus Cinneadh Uimh. 1673/2006/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 316, 14.11.2012, lch. 12).
(22)Treoir (AE) 2015/1535 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meán Fómhair 2015 lena leagtar síos nós imeachta d’fhonn faisnéis a sholáthar i réimse na rialachán teicniúil agus rialacha maidir le seirbhísí na Sochaí Faisnéise (IO L 241, 17.9.2015, lch. 1).
(23)Treoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 ar sholáthar poiblí lena n-aisghairtear Treoir 2004/18/CE (IO L 94, 28.3.2014, lch. 65).
(24)Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).
(25)Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 maidir le ríomh-shainaitheantas agus seirbhísí iontaoibhele haghaidh ríomh-idirbheart sa mhargadh inmheánach agus lena n-aisghairtear Treoir 1999/93/CE (IO L 257, 28.8.2014, lch. 73).
(26)IO L 56, 4.3.1968, lch. 1.
(27)Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1271/2013 ón gCoimisiún an 30 Meán Fómhair 2013 maidir leis an rialachán réime airgeadais do na comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 208 de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 328, 7.12.2013, lch. 42).
(28)Cinneadh 2015/443 ón gCoimisiún an 13 Márta 2015 maidir le Slándáil sa Choimisiún (IO L 72, 17.3.2015, lch. 41).
(29)Cinneadh (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún an 13 Márta 2015 maidir leis na rialacha slándála chun faisnéis rúnaicmithe de chuid an Aontais Eorpaigh a chosaint (IO L 72, 17.3.2015, lch. 53).
(30)Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1296/2013, (AE) Uimh. 1301/2013, (AE) Uimh. 1303/2013, (AE) Uimh. 1304/2013, (AE) Uimh. 1309/2013, (AE) Uimh. 1316/2013, (AE) Uimh. 223/2014, (AE) Uimh. 283/2014, agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 (IO L 193, 30.7.2018, lch. 1).
(31)Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Meán Fómhair 2013 maidir le himscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith‑Chalaoise (OLAF) agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (Euratom) Uimh. 1074/1999 ón gComhairle (IO L 248, 18.9.2013, lch. 1).
(32)IO L 136, 31.5.1999, lch. 15.
(33)Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle an 11 Samhain 1996 maidir le seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair arna ndéanamh ag an gCoimisiún chun leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint i gcoinne na calaoise agus neamhrialtachtaí eile (IO L 292, 15.11.1996, lch. 2).
(34)Rialachán Uimh. 1 ón gComhairle an 15  Aibreán 1958 lena gcinntear na teangacha atá le húsáid ag an gComhphobal Eacnamaíoch Eorpach (IO 17, 6.10.1958, lch. 385).


Cleachtais éagóracha trádála sa chaidreamh gnólacht le gnólacht i slabhra an tsoláthair bia ***I
PDF 232kWORD 83k
Rún
Téacs comhdhlúite
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an togra le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cleachtais éagóracha trádála sa chaidreamh gnólacht le gnólacht i slabhra an tsoláthair bia (COM(2018)0173 – C8-0139/2018 – 2018/0082(COD))
P8_TA-PROV(2019)0152A8-0309/2018

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2018)0173),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 43(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8‑0139/2018),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don tuairim réasúnaithe a thíolaic Parlaimint na Sualainne, faoi chuimsiú Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm, á mhaíomh nach gcomhlíonann an dréachtghníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta,

–  ag féachaint do thuairim Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 19 Meán Fómhair 2018(1),

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún an 4 Iúil 2018(2),

–  ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 69f(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 14 Eanáir 2019 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe agus do na tuairimí ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra, ón gCoiste um Fhorbairt agus ón gCoiste an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia (A8-0309/2018),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  ag formheas a ráitis atá i gceangal leis an rún seo;

3.  ag formheas an ráitis chomhpháirtigh ó Pharlaimint na hEorapa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún atá i gceangal leis an rún seo;

4.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige é a thogra a leasú go substaintiúil;

5.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 12 Márta 2019 chun go nglacfaí Treoir (AE) 2019/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cleachtais éagóracha trádála sa chaidreamh gnólacht le gnólacht i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia

P8_TC1-COD(2018)0082


TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 43(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa(3),

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún(4),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(5),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  Laistigh de shlabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia, is gnách míchothromaíochtaí suntasacha sa chumhacht margála idir soláthróirí agus ceannaitheoirí táirgí talmhaíochta agus táirgí bia. Leis na míchothromaíochtaí sin sa chumhacht margála, is dócha go dtiocfadh cleachtais éagóracha trádála i gceist nuair a bheadh comhpháirtithe trádála móra agus níos cumhachtaí ag féachaint le cleachtais nó socruithe conarthacha áirithe a fhorchur chun a dtairbhe féin i ndáil le hidirbheart díolacháin. D'fhéadfadh na cleachtais sin a bheith, amhail, ag teacht salach ar an dea-iompar tráchtála, contrártha leis an iompar de mheon macánta agus leis an gcóirdhéileáil agus d'fheadfaí go mbeadh siad á bhforchur go haontaobhach ag comhpháirtí trádála amháin ar an gceann eile, nó d'fhéadfadh sé go n-úsáidfí iad chun aistriú riosca eacnamaíoch a fhorchur, a bheadh gan údar agus díréireach, ó chomhpháirtí trádála amháin go ceann eile; nó d'fhéadfadh sé go bhforchuirfí éagothroime shuntasach ar cheann amháin de na comhpháirtithe trádála maidir le cearta agus oibleagáidí. D'fhéadfadh sé go mbeadh éagóir fhollasach ag roinnt le cleachtais áirithe fiú sa chás ina mbeadh glacadh ag an dá pháirtí leo. Ba cheart caighdeán íosta cosanta in aghaidh cleachtais éagóracha trádála a thabhairt isteach ar leibhéal an Aontais chun líon na gcleachtas sin a laghdú, ar cleachtais iad ar dócha go mbeadh tionchar diúltach acu ar chaighdeáin mhaireachtála an phobail talmhaíochta. Le cur chuige an chomhchuibhithe íosta mar atá sa Treoir seo, ceadaítear do na Ballstáit rialacha náisiúnta a ghlacadh nó a choinneáil lena gcumhdófaí níos mó ná na cleachtais éagóracha trádála a liostaítear sa Treoir seo.

(2)  I dtrí fhoilseachán ón gCoimisiún a eisíodh ón mbliain 2009 i leith (“Communication of the Commission of 28 October 2009 on a better functioning of the food supply chain in Europe” [“Teachtaireacht ón gCoimisiún an 28 Deireadh Fómhair 2009 maidir le feidhmiú níos fearr an tslabhra soláthair bia san Eoraip”], “Communication of the Commission of 15 July 2014 on tackling unfair trading practices in the business-to-business food supply chain” [“Teachtaireacht ón gCoimisiún an 15 Iúil 2014 i ndáil le dul i ngleic le cleachtais éagóracha trádála i slabhra an tsoláthair bia gnólacht le gnólacht”] agus “Report of the Commission of 29 January 2016 on unfair business-to-business trading practices in the food supply chain” [“Tuarascáil ón gCoimisiún le cleachtais éagóracha trádála gnólacht le gnólacht i slabhra an tsoláthair bia”]), díríodh ar fheidhmiú shlabhra an tsoláthair bia, lena n-áirítear cleachtais éagóracha trádála a bheith le fáil ann. ▌ Mhol an Coimisiún gnéithe a bheadh inmhianaithe sna creataí rialachais náisiúnta agus rialachais dheonaigh maidir le cleachtais éagóracha trádála i slabhra an tsoláthair bia. Níor cuireadh gach ceann de na gnéithe sin san áireamh sa chreat dlíthiúil ná sna córais rialachais dheonaigh sna Ballstáit, rud a fhágann go mbítear ag díriú ar úsáid na gcleachtas sin sa díospóireacht pholaitiúil san Aontas go fóill.

(3)  Sa bhliain 2011, d'fhormhuinigh an Fóram Ardleibhéil le haghaidh Biashlabhra a Fheidhmeoidh Níos Fearr, fóram atá faoi stiúir an Choimisiúin, tacar de prionsabail i ndáil le dea-chleachtais sa chaidreamh ingearach i slabhra an tsoláthair, arna gcomhaontú ag eagraíochtaí arb ionadaithe iad ar thromlach na n-oibreoirí i slabhra an tsoláthair bia. Ba iad na prionsabail sin ba bhonn le Tionscnamh Shlabhra an tSoláthair a seoladh in 2013.

(4)  Tugadh le rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Meitheamh 2016 maidir le cleachtais éagóracha trádála i slabhra an tsoláthair bia(6) cuireadh don Choimisiún togra a chur isteach le haghaidh creat dlíthiúil de chuid an Aontais maidir le cleachtais éagóracha trádála. Thug an Chomhairle, ina conclúidí an 12 Nollaig 2016 maidir le seasamh feirmeoirí i slabhra an tsolathair bia a neartú agus dul i ngleic le cleachtais éagóracha trádála, cuireadh don Choimisiún tabhairt, ar bhealach prapúil, faoi mheasúnú tionchair d'fhonn creat reachtach de chuid an Aontais nó bearta neamhreachtacha a mholadh chun aghaidh a thabhairt ar chleachtais éagóracha trádála. D'ullmhaigh an Coimisiún measúnú tionchair , tar éis dó comhairliúchán poiblí oscailte agus comhairliúcháin spriocdhírithe a reáchtáil. Ina theannta sin, le linn an phróisis reachtaigh chuir an Coimisiún faisnéis ar fáil lenar léiríodh go gcomhfhreagraíonn oibreoirí móra do sciar suntasach de luach iomlán na táirgeachta.

(5)  Tá oibreoirí difriúla gníomhach i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia ag na céimeanna difriúla de tháirgí talmhaíochta agus bia a tháirgeadh, a phróiseáil, a mhargú, a dháileadh agus a mhiondíol. Tá slabhra an tsoláthair bia i bhfad níos tábhachtaí ná aon bhealach eile le haghaidh táirgí talmhaíochta agus bia a thabhairt "ón bhfeirm chuig an bhforc". Trádálann na hoibreoirí sin táirgí talmhaíochta agus bia, is é sin le rá táirgí talmhaíochta príomhúla lena n-áirítear táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe, mar a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) ▌, agus le táirgí bia ▌nach liostaítear san Iarscríbhinn sin ach a phróiseáiltear lena n-úsáid mar bhia a úsáideann táirgí a liostaítear san Iarscríbhinn sin.

(6)  Cé go bhfuil riosca gnó ina chuid dhílis de gach gníomhaíocht eacnamaíoch, baineann éiginnteacht mhór leis an táirgeadh talmhaíochta go háirithe toisc go mbraitheann sé ar phróisis bhitheolaíocha agus toisc a nochta atá sí do dhálaí aimsire. Is measa fós í an éiginnteacht sin toisc táirgí talmhaíochta agus bia a bheith, a bheag nó a mhór, meatach agus séasúrach ▌. Toisc go bhfuil i bhfad níos mó béime ar chúrsaí margaidh anois sa bheartas talmhaíochta ná a bhí san am atá thart, tá méadú tagtha ar a thábhachtaí atá cosaint in aghaidh cleachtais éagóracha trádála d'oibreoirí atá gníomhach i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia ▌.

(7)  Is é is dóchúla, go mbeadh tionchar diúltach ag na cleachtais éagóracha trádála sin go háirithe ar chaighdeáin mhaireachtála phobal na talmhaíochta. Tuigtear gur tionchar díreach a d'fhéadfadh a bheith i gceist leis sin, toisc go mbainfeadh sé le táirgeoirí talmhaíochta agus a gcuid eagraíochtaí mar sholáthróirí, nó tuigtear freisin gur tionchar indíreach a d'fhéadfadh a bheith ann, trí "chascáidiú" iarmhairtí na gcleachtas éagórach trádála i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia ar bhealach a mbeadh tionchar diúltach aige ar na táirgeoirí príomhúla sa slabhra sin.

(8)  Tá rialacha náisiúnta sonracha i bhfeidhm i bhformhór na ▌mBallstát, ach ní iontu uile, lena dtugtar cosaint do sholáthróirí in aghaidh cleachtais éagóracha trádála sa chaidreamh gnólacht le gnólacht i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia. I gcásanna ina bhféadfaí leas a bhaint as dlí na gconarthaí nó tionscnaimh féinrialála, bíonn teorainn le fiúntas praiticiúil na modhanna sásaimh sin mar gheall ar an eagla go mbainfí frithbheart tráchtála amach ar an ngearánach agus mar gheall ar na rioscaí airgeadais chun cleachtais den sórt sin a agóid. I dtaca le roinnt Ballstát a bhfuil rialacha sonracha i bhfeidhm acu maidir le cleachtais éagóracha trádála, cuireann siad de chúram forfheidhmiú na rialacha sin ar údaráis riaracháin. Tá éagsúlacht shuntasach le sonrú ar na rialacha atá ag na Ballstáit maidir le cleachtais éagóracha trádála, má tá siad acu in aon chor.

(9)  Tá éagsúlacht ann maidir le líon agus méid na n-oibreoirí sna céimeanna difriúla de shlabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia. Leis na difríochtaí sa chumhacht margála, a comhfhreagraíonn do spleáchas eacnamaíoch an tsoláthróra ar an gceannaitheoir, is éard is dóchúla go ndéanfadh oibreoirí móra cleachtais éagóracha trádála a fhorchur ar oibreoirí nach bhfuil chomh mór sin. Le cur chuige dinimiciúil bunaithe ar mhéid choibhneasta an tsoláthróra agus an cheannaitheora i dtéarmaí láimhdeachais, ba cheart an chosaint a thabharfaí i gcoinne cleachtais éagóracha trádála do na hoibreoirí sin is mó a bhfuil gá acu léi. Is mór an dochar a dhéanann cleachtais éagóracha trádála d'fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) go háirithe i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia. Ba cheart cosaint a thabhairt d'fhiontair atá níos mó ná FBManna, ach nach bhfuil láimhdeachas níos mó ná EUR 350 000 000 acu i gcoinne cleachtais éagóracha trádála le nach ndéanfaí costas na gcleachtas sin a chur ar aghaidh chuig táirgeoirí talmhaíochta. Dealraíonn sé go mbíonn an éifeacht chascáideach ar tháirgeoirí talmhaíochta thar a bheith suntasach i gcás fiontar a bhfuil láimhdeachas bliantúil suas le EUR 350 000 000 acu. Agus cosaint á tabhairt do sholáthróirí idirmheánacha de tháirgí talmhaíochta agus bia, lena n-áirítear táirgí próiseáilte, féadfar cabhrú lena sheachaint freisin go ndéanfaí trádáil a atreorú ó tháirgeoirí talmhaíochta agus a gcuid comhlachas a tháirgeann táirgí próiseáilte chuig soláthróirí nach bhfuil chosaint acu.

(10)  An chosaint arna cur ar fáil ag an Treoir seo, ba cheart go dtairbheodh táirgeoirí talmhaíochta agus daoine nádúrtha nó dlítheanacha a sholáthraíonn táirgí talmhaíochta agus bia, lena n-áirítear eagraíochtaí táirgeoirí, bíodh siad aitheanta nó ná bíodh, agus comhlachais d'eagraíochtaí táirgeoirí, bíodh siad aitheanta nó ná bíodh, faoi réir a gcumhacht margála faoi seach. Áirítear comharchumainn in eagraíochtaí táirgeoirí agus i gcomhlachais d'eagraíochtaí táirgeoirí. Baol ar leith atá i gcleachtais éagóracha trádála do na táirgeoirí agus do na daoine sin agus is iad is lú atá in ann na cleachtais sin a fhulaingt gan tionchar diúltach ar a n-inmharthanacht eacnamaíoch. Maidir leis na catagóirí soláthróirí ba cheart a chosaint faoin Treoir seo, is díol suntais é gur fiontair atá níos mó ná FBManna ach nach bhfuil láimhdeachas bliantúil níos mó ná EUR 350 000 000 acu iad sciar mór na gcomharchumann ar feirmeoirí iad a mbaill .

(11)  Ba cheart idirbhearta tráchtála a chumhach leis an Treoir seo , is cuma cé acu idirbhearta idir fiontair iad nó idir fiontair agus údaráis phoiblí, ós rud é gur cheart go mbeadh iachall ar údaráis phoiblí cloí leis na caighdeáin chéanna agus táirgí talmhaíochta agus bia á gceannach acu. Ba cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo d'údaráis phoiblí atá ag gníomhú mar cheannaitheoirí.

(12)  Ba cheart soláthróirí san Aontas a chosaint ní amháin i gcoinne cleachtais éagóracha trádála arna ndéanamh ag ceannaitheoirí atá bunaithe sa Bhallstát céanna mar an soláthróir nó i mBallstát eile, agus in aghaidh cleachtais éagóracha trádála arna ndéanamh ag ceannaitheoirí atá bunaithe lasmuigh den Aontas freisin. Le cosaint sen sórt sin, féadfar iarmhairtí neamhbheartaithe a thiocfadh as an gcosaint a sheachaint, amhail áit bhunaithe a roghnú ar bhonn na rialacha infheidhme. Ba cheart freisin go dtairbheodh soláthróirí atá bunaithe lasmuigh den Aontas de chosaint i gcoinne cleachtais éagóracha trádála nuair a bheadh táirgí talmhaíochta agus bia á ndíol acu isteach san Aontas. Ní hamháin gur dócha go bhfuil na soláthróirí sin chomh leochaileach céanna i leith na gcleachtas éagóracha trádála, ach le raon feidhme níos leithne, seachnaítear atreorú neamhbheartaithe trádála chuig soláthróirí nach bhfuil cosaint acu, rud a bhainfí leis an gcosaint a thugtar do sholáthróirí san Aontas.

(13)  Seirbhísí coimhdeacha áirithe le díol táirgí talmhaíochta agus bia, ba cheart iad a áireamh i raon feidhme na Treorach seo.

(14)  Ba cheart go mbeadh feidhm ag an Treoir seo maidir le gnó á dhéanamh ag oibreoirí móra i gcoinne oibreoirí a bhfuil cumhacht margála níos lú acu. Neaschritéar oiriúnach don chumhacht choibhneasta margála é láimhdeachas bliantúil na n-oibreoirí difriúla. D'ainneoin gur neasúchán atá ann, cuireann critéar dá shamhail intuarthacht ar fáil do na hoibreoirí maidir lena gcearta agus a n-oibleagáidí faoin Treoir seo. Le huasteorainn, ba cheart nach dtabharfaí cosaint d'oibreoirí nach bhfuil leochaileach nó atá i bhfad níos leochailí ná a gcomhpháirtithe beaga nó a n-iomaitheoirí beaga. Dá bhrí sin, leis an Treoir seo, bunaítear catagóirí d'oibreoirí ar catagóirí arna mbunú ar láimhdeachas iad.

(15)  Ós rud é go bhféadann cleachtais éagóracha trádála a bheith ann ag céim ar bith de dhíolachán táirge talmhaíochta nó bia, ▌roimh idirbheart díolacháin, lena linn nó ina dhiaidh, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeadh feidhm ag an Treoir seo maidir leis na cleachtais sin gach uair a úsáidtear iad.

(16)  Nuair atáthar ag cinneadh cé acu a mheastar nó nach meastar cleachtas trádála ar leith a bheith éagórach, tá sé tábhachtach laghdú a dhéanamh ar an riosca go gcuirfí teorainn leis an úsáid a bhaintear as comhaontuithe a dtagann páirtithe orthu atá cóir agus a gcruthaítear éifeachtúlacht leo. Mar sin, is cuí idirdhealú a dhéanamh idir cleachtais dá bhforáiltear i dtéarmaí atá glan soiléir i gcomhaontuithe soláthair nó i gcomhaontuithe ina dhiaidh sin idir páirtithe agus cleachtais a úsáidtear tar éis thús an idirbhirt agus nár comhaontaíodh roimh ré, ionas nach gcuirfear toirmeasc ach ar athruithe aontaobhacha aisghníomhacha ar na téarmaí glan soiléir sin a bhí sa chomhaontú soláthair. Meastar cleachtais trádála áirithe a bheith éagórach de bharr a gcineáil féin, áfach, agus níor cheart iad a bheith faoi réir shaoirse chonarthach na bpáirtithe ▌.

(17)  Nuair a chuirtear moill ar íocaíocht as táirgí talmhaíochta agus bia, lena n-áirítear íocaíochtaí déanacha i leith táirgí meatacha, agus nuair nach dtugtar ach fógra gearr tráth a gcuirtear ordú de tháirgí meatacha ar ceal, fágann sin drochiarmhairt ar inmharthanacht eacnamaíoch an tsoláthróra agus gan aon bhuntáiste le fáil aige lena cúiteamh. Is ceart, dá bhrí sin, cosc a chur ar chleachtais den sórt sin. Ós amhlaidh atá, is iomchuí sainmhíniú a thabhairt ar an rud is táirgí meatacha talmhaíochta agus bia ann chun críocha na Treorach seo. Ó tharla gur dírithe ar chúrsaí sláinte agus sábháilteachta bia atá na sainmhínithe a thugtar sa chuid sin de ghníomhartha eile an Aontais a bhaineann le dlí an bhia, ní fheileann a leithéidí do chríocha na Treorach seo. Is ceart táirge a mheas mar tháirge 'meatach' más inmheasta nach indíolta é tráth nach déanaí ná 30 lá ó ghníomh deiridh buana, táirgthe nó próiseála an tsoláthróra, is cuma cé acu a dhéantar nó nach ndéantar tuilleadh próiseála ar an táirge tar éis a dhíolta, is cuma cé acu a chaitear nó nach gcaitear leis an táirge tar éis a dhíolta i gcomhréir le rialacha eile, go háirithe rialacha sábháilteachta bia. Déantar táirgí meatacha a úsáid nó a dhíol go tapa de ghnáth. Íocaíochtaí as táirgí meatacha a dhéantar níos déanaí ná 30 lá tar éis a seachadta, nó 30 lá tar éis dheireadh na tréimhse seachadta arna comhaontú i gcás táirgí a sheachadtar ar bhonn rialta, nó 30 lá tar éis an dáta a bhunaítear an méid is iníoctha, ní íocaíochtaí iad atá ag luí leis an trádáil chóir. D'fhonn cosaint níos fearr a chur ar fáil d'fheirmeoirí agus dá gcuid leachtachta, níor cheart go mbeadh ar sholáthróirí táirgí eile talmhaíochta agus bia fanacht níos mó ná 60 lá tar éis an tseachadta lena bheith íoctha, ná 60 lá tar éis dheireadh tréimhse seachadta arna comhaontú i gcás táirgí a sheachadtar ar bhonn rialta, ná 60 lá tar éis an dáta a bhunaítear an méid is iníoctha. Níor cheart feidhm a bheith ag na srianta sin ach amháin maidir le híocaíochtaí a bhaineann le díol táirgí talmhaíochta agus bia, agus ní maidir le híocaíochtaí eile, mar shampla íocaíochtaí breise ó chomharchumann lena mbaill. I gcomhréir le Treoir 2011/7/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(7), ba cheart go bhféadfaí an dáta a shocraítear an méid is iníoctha do thréimhse seachadta arna comhaontú a mheas, chun críocha na Treorach seo, mar dháta eisiúna an tsonraisc, nó an dáta a  bhfuair an ceannaitheoir an sonrasc.

(18)  Na forálacha maidir le tréimhsí íocaíochta déanacha a leagtar síos sa Treoir seo, is rialacha sonracha iad maidir leis an earnáil talmhaíochta agus earnáil an bhia i ndáil leis na forálacha maidir le tréimhsí íocaíochta a leagtar amach i Treoir 2011/7/AE. Níor cheart do na forálacha maidir le tréimhsí íocaíochta déanacha difear a dhéanamh do chomhaontuithe maidir le clásail chomhroinnte luacha de réir bhrí Airteagal 172a de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(8). D'fhonn a áirithiú go ndéanfar feidhmiú rianúil na scéime scoile a de bhun Airteagal 23 de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013, na forálacha maidir le híocaíocht dhéanach a leagtar síos sa Treoir seo, níor cheart go mbeadh feidhm acu maidir le híocaíochtaí arna ndéanamh ag ceannaitheoir (amhail iarratasóir ar chabhair) le soláthróir i gcreat na scéime scoile. Agus na deacrachtaí atá ag eintitis phoiblí a chuireann cúram sláinte ar fáil tosaíochtaí a shocrú ar bhealach ina mbaintear amach cothromaíocht idir riachtanais na n-othar agus na hacmhainní airgeadais á gcur san áireamh, níor cheart feidhm a bheith ach an oiread ag na forálacha seo maidir le heintitis phoiblí a sholáthraíonn cúram sláinte de réir bhrí phointe (b) d'Airteagal 4(4) de Threoir 2011/7/AE

(19)  Tá tréithe speisialta ag na fíonchaora agus ag an úrfhíon don táirgeadh fíona toisc nach mbailítear na fíonchaora ach amháin le linn tréimhse fhíor-theoranta den bhliain, ach úsáidtear iad chun fíon a tháirgeadh nach ndíolfar, i roinnt cásanna, go ceann tamall fada. Chun freastal ar an gcás speisialta sin, go traidisiúnta d'fhorbair eagraíochtaí táirgeoirí agus eagraíochtaí idirchraoibhe conarthaí caighdeánacha do sholáthar táirgí den chineál sin. Le conarthaí caighdeánacha den chineál sin, déantar foráil do spriocdhátaí sonracha íocaíochta le tráthchodanna. Toisc go n-úsáideann soláthróirí agus ceannaitheoirí na conarthaí caighdeánacha seo le haghaidh socruithe ilbhliantúla, soláthraítear leo slándáil na gcaidreamh fadtéarmach díolacháin do na táirgeoirí talmhaíochta, agus ní amháin sin ach cuirtear freisin le cobhsaíocht shlabhra an tsoláthair leo. I gcás ina bhfuil conarthaí caighdeánacha den chineál sin arna dtarraingt aníos ag eagraíocht aitheanta táirgeoirí, ag eagraíochtaidirchraoibhe nó ag comhlachas eagraíochtaí táirgeoirí, agus tá na conarthaí sin ina gceangal ag an mBallstát faoi Airteagal 164 de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 ("síneadh") roimh an 1 Eanáir 2019, nó i gcás ina n-athnuann an Ballstát an síneadh sin de na conarthaí caighdeánacha gan athruithe suntasacha ar na téarmaí íocaíochta a bheadh ina míbhuntáiste do sholáthróirí fíonchaora agus úrfhíona, níor cheart feidhm a bheith ag na forálacha maidir le híocaíocht dhéanach a leagtar síos leis an Treoir seo i ndáil le conarthaí den chineál sin idir soláthróirí fíonchaora agus úrfhíona do tháirgeadh fíona agus a gceannaitheoirí díreacha. Is gá do na Ballstáit na comhaontuithe faoi seach ó eagraíochtaí aitheanta táirgeoirí, ó eagraíochtaí idirchraoibhe agus ó chomhlachais eagraíochtaí táirgeoirí a chur ar an eolas don Choimisiún faoi Airteagal 164 (6) de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013.

(20)  Ba cheart fógraí cealaithe de níos lú ná 30 lá do tháirgí meatacha a mheas míchothrom, toisc nach mbeadh an soláthróir in ann áit eile a aimsiú do na táirgí sin. Do tháirgí in earnálacha eile, áfach, d'fhéadfadh tréimhsí cealaithe níos giorra ná sin dóthain ama a fhágáil do sholáthróirí na táirgí a dhíol in áiteanna eile nó iad a úsáid iad féin. Dá bhrí sin, ba cheart go ligfí do na Ballstáit foráil a dhéanamh do thréimhsí cealaithe níos giorra do na hearnálacha sin i gcásanna a bhfuil údar cuí leo.

(21)  Níor cheart do cheannaitheoirí níos láidre téarmaí comhaontaithe conartha a athrú go haontaobhach, amhail táirgí a chumhdaítear le comhaontú soláthair a bhaint de liosta. Níor cheart feidhm a bheith aige, áfach, i gcásanna ina bhfuil comhaontú idir soláthróir agus ceannaitheoir ina luaitear go sonrach gur féidir leis an gceannaitheoir eilimint nithiúil den idirbheart a shonrú tráth níos déanaí i ndáil le horduithe a bheidh ann amach anseo. D'fhéadfaí go mbeadh baint aige sin leis an méid a ordaítear, mar shampla. Ní thugtar comhaontú i gcrích ag an am céanna do na gnéithe ar fad den idirbheart idir an soláthróir agus an ceannaitheoir.

(22)  Ba cheart do sholáthróirí agus ceannaitheoirí táirgí talmhaíochta agus bia a bheith in ann caibidlíocht shaor a dhéanamh i ndáil le hidirbheart díolacháin, lena n-áirítear an praghas. Áirítear sa chaibidlíocht den sórt sin íocaíochtaí ar sheirbhísí arna dtabhairt ag an gceannaitheoir don soláthróir, amhail liostáil, margaíocht agus cur chun cinn. I gcás ina ngearrann ceannaitheoir íocaíochtaí ar an soláthróir nach mbaineann le hidirbheart shonrach díolacháin, áfach, ba cheart go meastar go bhfuil sé sin míchothrom agus ba cheart é a thoirmeasc faoi chuimsiú na Treorach.

(23)  Cé nár cheart go mbeadh aon oibleagáid ann conarthaí i scríbhinn a úsáid, d'fhéadfaí go gcuidítear le cleachtais éagóracha trádála ar leith a sheachaint trí chonarthaí scríofa a úsáid i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia. Dá bhrí sin, chun soláthróirí a chosaint ó na cleachtais éagóracha sin, ba cheart go mbeadh sé de cheart ag soláthróirí nó ag a gcomhlachais dearbhú i ndail le téarmaí comhaontaithe soláthair i scríbhinn a iarraidh i gcás inar comhaontaíodh na téarmaí sin cheana. I gcásanna den chineál sin, dá ndiúltódh ceannaitheoir deimhniú i scríbhinn ar théarmaí an chomhaontaithe soláthair a thabhairt, ba cheart go meastar gur cleachtas éagórach trádála é sin agus ba cheart é a thoirmeasc. Ina theannta sin, d'fhéadfadh na Ballstáit dea-chleachtas a aithint, a roinnt agus a chur chun cinn, ar dea-chleachtas é a bhaineann le conarthaí fadtéarmacha agus lena ndírítear ar shuíomh caibidlíochta táirgeoirí i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia a neartú.

(24)  Leis an Treoir seo, ní dhéantar na rialacha maidir le dualgas an dearfa atá le cur i bhfeidhm sna himeachtaí os comhair na n-údarás náisiúnta forfheidhmithe a chomhchuibhiú, agus ní dhéantar leis an sainmhíniú ar chomhaontuithe soláthair a chomhchuibhiú. Dá bhrí sin, i dtaca le dualgas an dearfa agus an sainmhíniú ar chomhaontuithe soláthair, is iad na rialacha atá i ndlí náisiúnta na mBallstát is infheidhme.

(25)  Faoi chuimsiú na Treorach seo, ba cheart do sholáthróirí a bheith in ann gearáin a dhéanamh i gcoinne cleachtais éagóracha trádála. Ba cheart frithbheart tráchtála arna dhéanamh ag ceannaitheoirí i gcoinne feidhmiú cheart na soláthróraí nó bagairt de, amhail deireadh a chur le seirbhísí ar leith a chuireann an ceannaitheoir ar fáil don soláthróir amhail an mhargaíocht nó cur chun cinn tháirgí an tsoláthróra a thoirmeasc agus ba cheart go gcaithfí leis mar chleachtas éagórach tráchtála.

(26)  De ghnáth is é an ceannaitheoir a íocfaidh as na costais a bhaineann le táirgí talmhaíochta agus bia a stocáil, a thaispeáint nó a liostáil, nó na táirgí sin a chur ar an margadh. Mar thoradh air sin, faoi chuimsiú na Treorach seo, ba cheart go dtoirmeasctar íocaíocht ar na seirbhísí sin a ghearradh ar sholáthróir atá le híoc don cheannaitheoir nó do thríú páirtí, ach amháin má chomhaontaítear an íocaíocht i dtéarmaí soiléire gan débhrí tráth a chuirtear an comhaontú soláthair i gcrích nó i gcomhaontú ina dhiaidh sin idir an ceannaitheoir agus an soláthróir. I gcás ina gcomhaontaítear íocaíocht den chineál sin, ba cheart go mbeadh sé bunaithe ar mheastacháin chuspóireacha réasúnta.

(27)  Chun go measfaí gur cothrom iad na ranníocaíochtaí ó sholáthróir leis na costais a bhaineann le cur chun cinn, le margaíocht nó le fógairt na dtáirgí talmhaíochta agus bia, lena n-áirítear taispeántais chur chun cinn i siopaí agus feachtais dhíolacháin, ba cheart go gcomhaontaítear iad i dtéarmaí soiléire gan débhrí tráth a chuirtear an comhaontú soláthair i gcrích nó i gcomhaontú ina dhiaidh sin idir an ceannaitheoir agus an soláthróir. Mura ndéantar amhlaidh, ba cheart go dtoirmeasctar iad faoi chuimsiú na Treorach seo. I gcás ina gcomhaontaítear ranníocaíocht den chineál sin, ba cheart e a bheith bunaithe ar mheastacháin chuspóireacha réasúnta.

(28)  Ba cheart do na Ballstáit údaráis forfheidhmithe a ainmniú chun forfheidhmiú éifeachtach na dtoirmeasc a leagtar síos sa Treoir seo a áirithiú ▌. Ba cheart do na húdaráis sin a bheith in ann gníomhú ar a dtionscnamh féin nó ar bhonn gearán ó pháirtithe a ndéanann cleachtais éagóracha trádála i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia, gearáin arna ndéanamh ag sceithrí nó gearáin anaithnide difear dóibh. D'fhéadfadh go measann údarás forfheidhmithe nach bhfuil forais leordhóthanacha ann chun gníomhú ar ghearán. D'fhéadfadh cinneadh den chineál sin a bheith mar thoradh ar thosaíochtaí riaracháin. Má mheasann an t-údarás forfheidhmithe nach mbeidh sé in ann tosaíocht a thabhairt don ghearán, ba cheart dó sin a chur in iúl don ghearánaí agus na cúiseanna leis sin a thabhairt. I gcás ina n-iarrfaidh gearánach go gcoinneofaí a aitheantas faoi rún de bharr eagla go mbainfí díoltas tráchtála amach, ba cheart d’údaráis forfheidhmithe na mBallstát na bearta iomchuí a dhéanamh.

(29)  I gcás ina mbíonn níos mó ná údarás forfheidhmithe amháin ag an mBallstát, ba cheart dó aon phointe teagmhála amháin a ainmniú d'fhonn comhar éifeachtach i measc na n-údarás forfheidhmithe agus comhar leis an gCoimisiún a éascú.

(30)  D'fhéadfaí go mbeadh sé níos éasca ar na soláthróirí gearáin a thaisceadh le húdarás forfheidhmithe a Bhallstáit féin, mar sampla ar chúiseanna teanga. I dtéarmaí an fhorfheidhmithe, áfach, d’fhéadfadh sé a bheith níos éifeachtaí gearán a dhéanamh le húdarás forfheidhmithe an Bhallstáit ina bhfuil an ceannaitheoir bunaithe. Ba cheart rogha a thabhairt do sholáthróirí faoin údarás lenar mhaith leo na gearáin a thaisceadh.

(31)  I dtaca le gearáin ó eagraíochtaí táirgeoirí, ó eagraíochtaí eile soláthróirí agus ó chomhlachais ina bhfuil a leithéidí d'eagraíochtaí, lena n-áirítear eagraíochtaí ionadaíocha, is féidir lena leithéid aitheantais ball aonair den eagraíocht a chosaint ▌a mheasann go bhfuil tionchar ag cleachtais éagóracha trádála orthu. Eagraíochtaí eile a bhfuil leas dlisteanach acu chun ionadaíocht a dhéanamh ar sholáthróirí, ba cheart an ceart a bheith acu gearáin a thaisceadh, arna iarraidh sin do sholáthróir agus thar cheann an tsoláthróra, ar choinníoll gur daoine dlítheanacha neamhbhrabúsacha neamhspleácha iad na heagraíochtaí sin. Dá bhrí sin, ba cheart d'údaráis forfheidhmithe na mBallstát bheith in ann glacadh le gearáin a dhéanann na heintitis sin agus gníomhú ina leith, agus cearta nós imeachta an cheannaitheora á gcosaint acu ag an am céanna.

(32)  D'fhonn a áirithiú go ndéanfar forfheidhmithe éifeachtach ar an toirmeasc atá ar chleachtais éagóracha trádála, is ceart go mbeadh ag an údarás forfheidhmithe ainmnithe na hacmhainní agus an saineolas is gá chun sin a dhéanamh.

(33)  Ba cheart d'údaráis forfheidhmithe na mBallstát na cumhachtaí riachtanacha agus an saineolas riachtanach a bheith acu chun imscrúduithe a dhéanamh. Ní hionann chumhachtú na n-údarás agus a rá go bhfuil sé d’oibleagáid orthu na cumhachtaí sin a úsáid i ngach imscrúdú a dhéanfaidh siad. Le cumhachtaí na n-údarás forfheidhmithe ba cheart, mar shampla, go gcuirtear ar a gcumas faisnéis fhíorasach a bhailiú go héifeachtach agus ba cheart d'údaráis forfheidhmithe an chumhacht a bheith acu chun cleachtas toirmiscthe a fhoircheannadh, i gcás inarb infheidhme.

(34)  Trí dhíspreagadh a bheith ann, amhail an chumhacht chun imeachtaí a fhorchur, nó a thionscnamh, mar shampla imeachtaí cúirte, chun fíneálacha , agus pionóis eile atá chomh héifeachtach a fhorchur nó a thionscnamh, agus chun torthaí imscrúdaithe a fhoilsiú, lena n-áirítear faisnéis maidir le sáruithe arna ndéanamh ag ceannaitheoirí a fhoilsiú, is féidir athruithe iompraíochta agus réitigh réamhdhlíthíochta a spreagadh idir na páirtithe agus, dá bhrí sin, ba cheart sin a bheith ar chumhachtaí na n-údarás forfheidhmithe. Is breá éifeachtach athchomhairleach an rud é fíneálacha a ghearradh. Ach ba cheart don údarás forfheidhmithe a bheith in ann cinneadh a dhéanamh i ndail le gach imscrúdú lena mbaineann cé acu dá chumhachtaí a fheidhmeoidh sé agus cé acu a dhéanfaidh nó nach ndéanfaidh sé fíneáil nó pionós eile atá chomh héifeachteach céanna a fhorchur nó a thionscnamh.

(35)  Is ceart feidhmiú na gcumhachtaí a bhronntar ar na húdaráis forfheidhmithe de bhun na Treorach seo a bheith faoi réir coimircí iomchuí a shásaíonn caighdeáin na bprionsabal ginearálta atá i ndlí an Aontais agus i gCairt an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha, agus i gcomhréir le cásdlí Chúirt Bhreithiúnach an Aontais Eorpaigh, lena n-áirítear urraim do chearta cosanta an cheannaitheora.

(36)  Ba cheart don Choimisiún agus d'údaráis forfheidhmithe na mBallstát dul i mbun dlúthchomhair le chéile chun a áirithiú go nglacfaí cur chuige coiteann i leith chur i bhfeidhm na rialacha a leagtar amach sa Treoir seo. Go háirithe, ba cheart do na húdaráis forfheidhmithe cúnamh frithpháirteach a thabhairt dá chéile, mar shampla trí fhaisnéis a chomhroinnt agus trí chabhrú le himscrúduithe a bhfuil gné trasteorann ag baint leo.

(37)  Chun forfheidhmiú éifeachtach a éascú, ba cheart don Choimisiún cabhrú le cruinnithe rialta a eagrú idir údaráis forfheidhmithe na mBallstát, ar lena linn is féidir ▌faisnéis ábhartha, dea-chleachtais, forbairtí nua, cleachtais fhorfheidhmiúcháin agus moltaí i ndáil le cur i bhfeidhm na bhforálacha a leagtar síos sa Treoir seo a chomhroinnt. ▌

(38)  Chun na malartuithe sin a éascú, ba cheart don Choimisiún suíomh gréasáin poiblí a bhunú ar a bhfuil tagairtí do na húdaráis forfheidhmithe náisiúnta lena n-áirítear faisnéis faoi bhearta náisiúnta lena dtrasuítear an Treoir seo.

(39)  Toisc go bhfuil rialacha náisiúnta maidir le cleachtais éagóracha trádála i bhfeidhm i bhformhór na mBallstát, cé go bhfuil difríochtaí ann sna rialacha sin, is cuí Treoir a úsáid chun íoschaighdeán cosanta a thabhairt isteach faoi dhlí an Aontais. Leis sin, ba cheart go mbeadh na Ballstáit in ann na rialacha ábhartha a chomhtháthú ina ndlíchóras náisiúnta ar bhealach lena bhféadfaí córais chomhtháite a bhunú. Níor cheart cosc a chur ar na Ballstáit rialacha náisiúnta níos doichte a choinneáil ar buna thabhairt isteach ar a gcríoch féin, rialacha dá bhforáiltear leibhéal cosanta níos airde a thabhairt in aghaidh cleachtais éagóracha trádála sa chaidreamh gnólacht le gnólacht i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia, faoi réir na dteorainneacha de chuid dhlí an Aontais is infheidhme maidir le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh ar choinníoll go bhfuil rialacha den sórt sin comhréireach.

(40)  Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann rialacha náisiúnta a choimeád nó a thabhairt isteach chun dul i ngleic le cleachtais éagóracha trádála nach bhfuil laistigh de raon feidhme na Treorach seo, faoi réir na dteorainneacha de chuid dhlí an Aontais is infheidhme maidir le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh, ar choinníoll go bhfuil rialacha den sórt sin comhréireach. D'fhéadfadh na rialacha náisiúnta sin dul níos faide ná a bhfuil sa Treoir seo, amhail i ndáil le méid na gceannaitheoirí agus na soláthróirí, cosaint na gceannaitheoirí, raon na dtáirgí agus raon na seirbhísí. D'fhéadfadh rialacha náisiúnta dul níos faide freisin ó thaobh líon agus cineál na gcleachtas éagórach trádála a liostaítear sa Treoir seo.

(41)  Bheadh feidhm ag na rialacha náisiúnta sin mar aon le bearta deonacha rialachais, amhail cóid náisiúnta iompair nó Tionscnamh Shlabhra an tSoláthair. Ba cheart úsáid a leithéid de bhearta deonacha malartacha um réiteach díospóide idir soláthróirí agus ceannaitheoirí á spreagadh go sainráite, gan dochar don cheart atá ag an soláthróir gearáin a dhéanamh nó dul chun na gcúirteanna dlí sibhialta.

(42)  Ba cheart don Choimisiún forbhreathnú a bheith aige ar chur chun feidhme na Treorach seo sna Ballstáit. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún bheith in ann éifeachtacht na Treorach seo a mheas. Chuige sin, ba cheart d'údaráis forfheidhmithe na mBallstát tuarascálacha bliantúla a chur faoi bhráid an Choimisiúin. Leis na tuarascálacha sin, ba cheart faisnéis chainníochtúil agus cháilíochtúil a sholáthar, i gcás inarb infheidhme, i ndáil le gearáin, imscrúduithe agus cinntí a rinneadh. Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an oibleagáid tuairiscithe a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(9).

(43)  Ar mhaithe le cur chun feidhme éifeachtach a dhéanamh ar an mbeartas maidir le cleachtais éagóracha trádála sa chaidreamh gnólacht le gnólacht i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia, ba cheart don Choimisiún cur i bhfeidhm na Treorach seo a athbhreithniú agus tuarascáil ina leith a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle, Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Choiste na Réigiún. Ba cheart éifeachtacht na mbeart náisiúnta lena ndírítear ar chleachtais éagóracha trádála a chomhrac i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia a mheas san athbhreithniú sin, go háirithe, chomh maith le héifeachtúlacht an chomhair idir na húdaráis forfheidhmithe. Ina theannta sin, ba cheart aird ar leith a thabhairt san athbhreithniú sin ar an mbeadh údar le cosaint a thabhairt amach anseo do cheannaitheoirí ▌táirgí talmhaíochta agus bia i slabhra an tsoláthair, de bhreis ar na soláthróirí ▌a chosaint. Ba cheart tograí reachtacha a bheith ag gabháil leis an tuarascáil sin i gcás inarb iomchuí.

(44)  Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí na Treorach seo, eadhon íoschaighdeán cosanta de chuid an Aontais a leagan síos trí chomhchuibhiú a dhéanamh ar na bearta éagsúla sin de chuid na mBallstát a bhaineann le cleachtais éagóracha trádála a ghnóthú go leordhóthanach agus de bharr a bhfairsinge agus a n-éifeachtaí, gur fearr is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú,

TAR ÉIS AN TREOIR SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Ábhar agus raon feidhme

1.  D'fhonn cleachtais a chomhrac a imíonn go mór ó dhea-iompar tráchtála, a thagann salach ar mheon macánta agus ar chóirdhéileáil agus a ghearrann comhpháirtí trádála amháin go haontaobhach ar chomhpháirtí eile, leis an Treoir seo, bunaítear liosta íosta de chleachtais éagóracha trádála atá toirmiscthe i gcaidrimh idir ceannaitheoirí agus soláthróirí i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia agus leagtar síos rialacha íosta maidir le forfheidhmiú na dtoirmeasc sin agus socruithe le haghaidh an chomhordaithe idir údaráis forfheidmithe.

2.  Tá feidhm ag an Treoir seo maidir le cleachtais éagóracha trádála áirithe a úsáidtear nuair atá táirgí talmhaíochta agus bia á ndíol ag:

(a)  soláthróirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 2 000 000 acu le ceannaitheoirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 2 000 000 acu;

(b)  soláthróirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 2 000 000 agus nach mó ná EUR 10 000 000 acu le ceannaitheoirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 10 000 000 acu;

(c)  soláthróirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 10 000 000 agus nach mó ná EUR 50 000 000 acu le ceannaitheoirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 50 000 000 acu;

(d)  soláthróirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 50 000 000 agus nach mó ná EUR 150 000 000 acu le ceannaitheoirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 150 000 000 acu;

(e)  soláthróirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 150 000 000 agus nach mó ná EUR 350 000 000 acu le ceannaitheoirí a bhfuil láimhdeachas bliantúil de níos mó ná EUR 350 000 000 acu.

Tuigfear láimhdeachas bliantúil na soláthróirí agus na gceannaitheoirí dá dtagraítear i bpointí (a) go (e) den chéad fhomhír i gcomhréir leis na codanna ábhartha den Iarscríbhinn a ghabhann le Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiún (10) agus go háirithe le hAirteagail 3, 4 agus 6 de, lena n-áirítear na sainmhínithe ar "fiontar féinrialaitheach", "fiontar comhpháirtíochta", "fiontar nasctha" agus saincheisteanna eile a bhaineann leis an láimhdeachas bliantúil.

De mhaolú ar an gcéad fhomhír, tá feidhm ag an Treoir seo i ndáil le táirgí talmhaíochta agus bia á ndíol ag soláthraithe a bhfuil láimhdeachas bliantúil nach mó ná EUR 350 000 000 acu do cheannaitheoirí uile nach údaráis phoiblí iad.

Tá feidhm ag an Treoir seo maidir le díolacháin ina bhfuil an soláthróir nó an ceannaitheoir, nó an bheirt acu, bunaithe san Aontas.

Tá feidhm ag an Treoir seo freisin maidir le seirbhísí, a mhéid a thagraítear dóibh go sainráite in Airteagal 3, a sholáthraíonn an ceannaitheoir don soláthróir.

Níl feidhm ag an Treoir seo i dtaca le comhaontuithe arna ndéanamh idir soláthróirí agus ceannaitheoirí.

3.  Tá feidhm ag an Treoir seo maidir le comhaontuithe soláthair a thabharfar i gcrích tar éis dháta theacht i bhfeidhm na mbeart lena dtrasuitear an Treoir seo i gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 13(1).

4.  I dtaca le haon chomhaontú soláthair a thabharfar i gcrích roimh dháta foilsithe na mbeart lena dtrasuítear an Treoir seo i gcomhréir leis an gcéad fhomhír d'Airteagal 13(1), déanfar na comhaontuithe sin a thabhairt i gcomhréir leis an Treoir seo tráth nach déanaí ná 12 mhí ón dáta foilsithe sin.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1)  ciallaíonn “táirgí talmhaíochta agus bia” táirgí a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le CFAE ▌chomh maith le táirgí nach liostaítear san Iarscríbhinn sin, ach a phróiseáiltear lena n-úsáid mar bhia a úsáideann na táirgí a liostaítear san Iarscríbhinn sin;

(2)  ciallaíonn “ceannaitheoir” aon duine nádúrtha nó dlítheanach, is cuma cén áit a bhfuil an duine sin bunaithe, nó aon údarás poiblí san Aontas, a cheannaíonn táirgí talmhaíochta agus bia ▌; féadfaidh an téarma "ceannaitheoir" grúpa de dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha den sórt sin a chuimsiú;

(3)  ciallaíonn "údarás poiblí" údaráis náisiúnta, réigiúnacha nó áitiúla, comhlacht faoi rialú an dlí phoiblí nó comhlachas ina bhfuil údarás amháin nó níos mó nó comhlacht amháin nó níos mó faoi rialú an dlí phoiblí;

(4)  ciallaíonn “soláthróir” aon táirgeoir talmhaíochta nó aon duine nádúrtha nó dlítheanach a dhíolann táirgí talmhaíochta agus bia, is cuma cén áit a bhfuil an duine sin bunaithe; féadfaidh an téarma “soláthróir” grúpa de tháirgeoirí talmhaíochta den sórt sin nó grúpa de dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha den sórt sin, amhail eagraíochtaí táirgeoirí, eagraíochtaí soláthróirí, agus comhlachais ina bhfuil eagraíochtaí den sórt sin, a chuimsiú;

(5)  ciallaíonn “táirgí meatacha talmhaíochta agus bia” táirgí talmhaíochta agus bia ar dócha, i ngeall ar a gcineál nó ar staid na próiseála ag a bhfuil siad, nach mbeifear in ann iad a dhíol laistigh de 30 lá ó baineadh, ó táirgeadh, nó ó próiseáladh iad.

Airteagal 3

Toirmeasc ar chleachtais éagóracha trádála

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh toirmeasc ar na cleachtais éagóracha trádála seo a leanas ar fad, ar a laghad:

(a)  íocann an ceannaitheoir an soláthróir ▌,

(i)  i gcás ina ndéanann comhaontú soláthair foráil chun táirgí a sheachadadh ar bhonn rialta:

—  do tháirgí meatacha talmhaíochta agus bia, tráth is déanaí ná 30 lá ó dheireadh na tréimhse seachadta a comhaontaíodh ina ndearnadh an seachadadh, nó tráth is déanaí ná 30 lá féilire ón dáta ar a socraíodh an tsuim is iníoctha don tréimhse seachadta sin, cibé acu den dá dáta sin is déanaí;

—  do tháirgí talmhaíochta agus bia eile, tráth is déanaí ná 60 lá ó dheireadh na tréimhse seachadta a comhaontaíodh ina ndearnadh an seachadadh, nó tráth is déanaí ná 60 lá ón dáta ar a socraíodh an tsuim is iníoctha don tréimhse seachadta sin, cibé acu den dá dáta sin is déanaí;

chun críocha na dtréimhsí íocaíochta sa phointe seo, measfar in aon chás nach rachaidh na tréimhsí seachadta a comhaontaíodh thar aon mhí amháin;

(ii)  i gcás nach ndéantar foráil sa chomhaontú soláthair do tháirgí a sheachadadh ar bhonn rialta:

—  do tháirgí meatacha talmhaíochta agus bia, tráth is déanaí ná 30 lá ón dáta seachadta nó tráth is déanaí ná 30 lá ón dáta ar a socraíodh an tsuim is iníoctha, cibé acu den dá dáta sin is déanaí;

—  do tháirgí talmhaíochta agus bia eile, tráth is déanaí ná 60 lá ón dáta seachadta nó tráth is déanaí ná 60 lá ón dáta ar a socraíodh an tsuim is iníoctha, cibé acu den dá dáta sin is déanaí.

D'ainneoin phointí (i) agus (ii) den phointe seo, i gcás ina socraíonn an ceannaitheoir an tsuim is iníoctha:

—  tosóidh na tréimhsí íocaíochta dá dtagraítear i bpointe (i) ó dheireadh tréimhse seachadta a comhaontaíodh ina ndearnadh an seachadadh; agus

—  tosóidh na tréimhsí íocaíochta dá dtagraítear i bpointe (ii) ón dáta seachadta;

(b)  déanann an ceannaitheoir orduithe táirgí meatacha talmhaíochta agus bia a chealú le fógra atá chomh gearr sin nach féidir a bheith ag súil le réasún go n-aimseodh an soláthróir bealach eile chun brabús a dhéanamh ar na táirgí sin nó chun na táirgí sin a úsáid; measfar i gcónaí gur fógra gearr é fógra de níos lú na 30 lá; féadfaidh na Ballstáit tréimhsí níos gaire ná 30 lá a leagan síos d'earnálacha sonracha i gcásanna a bhfuil údar cuí leo;

(c)  déanann an ceannaitheoir athrú aontaobhach ▌ ar théarmaí an chomhaontaithe soláthair do thárigí talmhaíochta agus bia maidir le minicíocht, modh, áit, am nó méid soláthair nó seachadta na dtáirgí talmhaíochta nó bia, maidir leis na caighdeáin cháilíochta, maidir leis na téarmaí íocaíochta nó maidir leis na praghsanna nó i ndáil leis an soláthar seirbhísí a mhéid a thagraítear dóibh go sainráite i mír 2;

(d)  maidir le híocaíochtaí nach mbaineann le táirgí talmhaíochta agus bia an tsoláthróra a dhíol, ceanglaíonn an ceannaitheoir ar an soláthróir iad a íoc;

(e)  maidir le meath nó caillteanas a chuaigh ar na táirgí talmhaíochta agus bia a tharla ar áitreabh an cheannaitheora nó aistriodh úinéireacht don ceannaitheora agus nach é faillí ná locht an tsoláthróra is cúis leis an meath nó caillteanas, ceanglaíonn an ceannaitheoir ar an soláthróir íoc as an meath nó caillteanas sin, nó as an dá rud;

(f)  diúltaíonn an ceannaitheoir dearbhú i scríbhinn a thabhairt ar théarmaí comhaontaithe soláthair idir an ceannaitheoir agus an soláthróir agus ar iarr an soláthróir dearbhú i scríbhinn ina leith;ní bheidh feidhm aige i gcás ina mbaineann an comhaontú soláthair le táirgí atá le seachadadh ag eagraíocht táirgeoirí, lena n-áirítear ball comharchumainn, don c eagraíocht táirgeoirí ina bhfuil an soláthróir ina bhall, más rud é go bhfuil forálacha i reachtanna na heagraíochta táirgeoirí sin nó i rialacha agus i gcinntí dá bhforáiltear sna reachtanna sin, nó a thagann astu, ar forálacha iad a bhfuil éifeachtaí comhchosúla acu agus atá ag téarmaí an chomhaontaithe soláthair;

(g)  faigheann, úsáideann nó nochtann an ceannaitheoir rúin trádála de chuid an tsoláthróra go neamhdhleathach de réir bhrí Treoir (AE) 2016/943 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(11);

(h)  bagraíonn an ceannaitheoir go ndéanfaidh sé, nó déanann sé, gníomhartha frithbheartaíochta tráchtála i gcoinne soláthróra má fheidhmíonn an soláthróir sin a chearta conarthacha nó a chearta dlíthiúla, lena n-áirítear trí ghearán a dhéanamh le húdaráis forfheidhmithe nó trí chomhoibriú leis na húdaráis forfheidhmithe le linn imscrúdaithe;

(i)  iarrann an ceannaitheoir cúiteamh ar an soláthróir as an gcostas a bhaineann le scrúdú a dhéanamh ar ghearáin ó chustaiméirí i ndáil le táirgí arna ndíol de chuid an tsoláthróra cé nach bhfuil aon fhaillí nó locht ann ó thaobh an tsoláthróra.

Ní dochar an toirmeasc a luaitear i bpointe (a) den chéad fhomhír:

—  do na hiarmhairtí a bhaineann le híocaíochtaí déanacha agus leigheasanna mar atá leagtha síos i dTreoir 2011/7/AE, a mbeidh feidhm aici, de mhaolú ar na tréimhsí íocaíochta a leagtar amach sa Treoir sin, ar bhonn na dtréimhsí íocaíochta a leagtar amach sa Treoir seo;

—  don rogha atá ag an gceannaitheoir agus ag an soláthróir clásal comhroinnte luacha a chomhaontú de réir bhrí Airteagal 172a de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013

An toirmeasc dá dtagraítear i bpointe (a) den chéad fhomhír, ní bheidh feidhm aige maidir le híocaíochtaí:

—  arna ndéanamh ag ceannaitheoir le soláthróir i gcás ina ndéantar íocaíochtaí den sórt sin faoi chuimsiú na scéime scoile de bhun Airteagal 23 de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013;

—  arna ndéanamh ag eintitis phoiblí a sholáthraíonn cúram sláinte poiblí de réir bhrí phointe (b) d'Airteagal 4(4) de Threoir 2011/7/AE:

—  faoi chomhaontuithe soláthair idir soláthróirí fíonchaor nó úrfhíona le haghaidh fíon a tháirgeadh agus a gceannaitheoirí díreacha, ar choinníoll:

(i)  go bhfuil na téarmaí sonracha íocaíochta d'idirbhearta díola ar áireamh i gconarthaí caighdeánacha a rinneadh an Ballstát conarthaí ceangailteacha díobh de bhun Airteagal 164 de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 roimh 1 Eanáir 2019, agus go ndéanann na Ballstáit síneadh na gconarthaí caighdeánacha a athnuachan ón dáta sin gan aon athruithe suntasacha ar na téarmaí íocaíochta chun míbhuntáiste na soláthróirí fíonchaor nó úrfhíona; agus

(ii)  gur comhaontuithe soláthair ilbhliantúla iad na conarthaí idir soláthróirí fíonchaor nó úrfhíona le haghaidh fíona a tháirgeadh agus a gceannaitheoirí díreacha, sin nó go dtiocfaidh na conarthaí sin le bheith ina gconarthaí ilbhliantúla.

2.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh toirmeasc ar na cleachtais trádála seo a leanas ar a laghad, mura ndearnadh iad a chomhaontú roimhe sin i dtéarmaí atá glan soiléir sa ▌chomhaontú soláthair nó in aon chomhaontú ina dhiaidh sin idir an soláthróir agus an ceannaitheoir:

(a)  cuireann an ceannaitheoir táirgí talmhaíochta agus bia neamhdhíolta ar ais chuig an soláthróir gan íoc as na táirgí neamhdhíolta sin nó gan íoc as diúscairt na dtáirgí sin, nó gan íoc as ceachtar den dá rud sin;

(b)  gearrtar íocaíocht ▌ar an soláthróir mar choinníoll chun a tháirgí talmhaíochta agus bia a stocáil, a chur ar taispeáint nó a liostú, nó chun na táirgí sin a chur ar fáil ar an margadh, ▌;

(c)  iarrann an ceannaitheoir ar an soláthróir costas nó cuid den chostas a thabhú a bhaineann le lascainí ar tháirgí talmhaíochta agus bia arna ndíol ag an gceannaitheoir mar chuid de phromóisean;

(d)  iarrann an ceannaitheoir ar an soláthróir íoc as fógraíocht a dhéanann an ceannaitheoir i ndáil leis na táirgí talmháiochta agus bia;

(e)  iarrann an ceannaitheoir ar an soláthróir íoc as an margaíocht a dhéanann an ceannaitheoir i ndáil le táirgí talmhaíochta agus bia;

(f)  gearrann an ceannaitheoir íocaíocht ar an holáthróir as áitreabh a fheistiú chun táirgí an tsoláthróra a dhíol.

Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh cosc ar an gcleachtas trádála dá dtagraítear i bpointe (c) den chéad fhomhír mura sonróidh an ceannaitheoir, roimh thús aon phromóisean atá á thionscnamh ag an gceannaitheoir, tréimhse an phromóisin agus an chainníocht de na táirgí talmhaíochta agus bia a bhfuiltear le ordú ag an bpraghas lascainithe.

3.  I gcás ina n-iarrfaidh an ceannaitheoir íocaíocht as na cásanna dá dtagraítear i bpointí (b), (c), (d), (e) nó (f) den chéad fhomhír de mhír 2, tabharfaidh an ceannaitheoir don soláthróir, má iarrann an soláthróir air é, meastachán i scríbhinn ar na híocaíochtaí in aghaidh an aonaid nó ar na híocaíochtaí iomlána, cibé acu is iomchuí, agus a mhéid a bhaineann na cásanna dá dtagraítear i bpointí (b), (d), (e) nó (f) den chéad fhomhír de mhír 2 le hábhar, tabharfaidh sé dó freisin, i scríbhinn, meastachán ar na costais agus an bonn leis an meastachán sin.

4.  Áiritheoidh na Ballstáit gur forálacha éigeantacha sáraitheacha a bheidh sna toirmisc a leagtar síos i míreanna 1 agus 2 agus go mbeidh siad infheidhme maidir le haon chás a thagann faoi raon feidhme na dtoirmeasc sin, beag beann ar an dlí is infheidhme de ghnáth maidir leis an gcomhaontú soláthair idir na páirtithe.

Airteagal 4

Údaráis forfheidhmithe ainmnithe

1.  Ainmneoidh gach Ballstát údarás amháin nó níos mó chun na toirmisc a leagtar síos in Airteagal 3 a fhorfheidhmiú ar leibhéal náisiúnta ("údarás forfheidhmithe"), agus cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas faoin ainmniúchán sin.

2.  Má ainmníonn an Ballstát níos mó ná údarás forfheidhmithe amháin ar a chríoch, ainmneoidh sé aon phointe teagmhála amháin don chomhar i measc na n-údarás forfheidhmithe agus don chomhar leis an gCoimisiún.

Airteagal 5

Gearáin agus rúndacht

1.  Féadfaidh soláthróirí gearáin a chur faoi bhráid údarás forfheidhmithe an Bhallstáit ina bhfuil an soláthróir bunaithe nó faoi bhráid údarás forfheidhmithe an Bhallstáit ina bhfuil an ceannaitheoir bunaithe a bhfuiltear in amhras faoi gur ghabh sé de cleachtas trádála a bhfuil toirmeasc air. An t-údarás forfheidhmithe sin ar cuirtear an gearán chuige, beidh sé inniúil na toirmisc a leagtar síos in Airteagal 3 a fhorfheidhmiú.

2.  Eagraíochtaí táirgeoirí, eagraíochtaí eile de sholáthróirí, agus comhlachais d'eagraíochtaí den sórt sin, beidh sé de cheart acu gearán a thíolacadh arna iarraidh sin dá mbaill amháin nó nios mó, nó nuair is iomchuí, arna iarraidh sin do bhaill amháin nó nios mó a gcuid ball eagraíochtaí, ar dóigh lena mbaill nó le baill dá gcuid ball go bhfuil siad thíos le cleachtas éagórach trádála. Eagraíochtaí eile a bhfuil leas dlisteanach acu chun ionadaíocht a dhéanamh ar sholáthróirí, beidh sé de cheart acu gearáin a dhéanamh thar ceann soláthróra agus ar a iarraidh don soláthróir sin, ar choinníoll gur daoine dlítheanacha neamhbhrabúsacha neamhspleácha iad na heagraíochtaí sin.

3.  Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás ina n-iarrann an gearánaí sin, go nglacfaidh an t-údarás forfheidhmithe aon bhearta is gá chun an chosaint iomchuí a thabhairt do chéannacht an ghearánaigh nó na mball nó na soláthróirí dá dtagraítear i mír 2 agus an chosaint iomchuí aon fhaisnéis eile ▌a measann an gearánaí ina leith gur dhíobhálach do leas an ghearánaigh nó na mball nó na soláthróirí a bheadh sé dá ndéanfaí faisnéis den chineál sin a nochtadh. Aon fhaisnéis ▌dá n-iarrann an gearánaí rúndacht, déanfaidh é an fhaisnéis sin a shainaithint.

4.  Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfidh an t-údarás forfheidhmithe a fhaigheann gearán an gearánaí ar an eolas faoin gcaoi a bhfuil sé beartaithe aige déileáil leis an ngearán laistigh de thréimhse réasúnach ama tar éis an gearán a fháil.

5.  Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás ina measfaidh an t-údarás forfheidhmithe nach bhfuil foras leordhóthanach ann le gníomhú ar ghearán, go gcuirfidh sé na cúiseanna leis sin in iúl don ghearánaí laistigh de thréimhse réasúnach ama tar éis an gearán a fháil.

6.  Áiritheoidh na Ballstáit , i gcás ina measfaidh an t-údarás forfheidhmithe go bhfuil foras leordhóthanach ann chun gníomhú ar an ngearán, imscrúdú an ghearánaí a thionscnamh, a sheoladh agus a thabhairt i gcrích laistigh de thréimhse réasúnach ama.

7.  Déanfaidh na Ballstáit a áirithiú i gcás ina measann an t-údarás forfheidhmithe gur sháraigh ceannaitheoir na toirmisc dá dtagraítear in Airteagal 3, go gcuirfidh sé de cheangal ar an gceannaitheoir deireadh a chur leis an gcleachtas trádála atá faoi thoirmeasc.

Airteagal 6

Cumhachtaí na n-údarás forfheidhmithe

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil ag gach ceann dá n-údaráis forfheidhmithe na hacmhainní riachtanacha chun a ndualgas a chomhlíonadh agus tabharfaidh siad na cumhachtaí seo a leanas dóibh:

(a)  an chumhacht imscrúduithe a thionscnamh agus a sheoladh, ar a dtionscnamh féin nó ar bhonn gearáin;

(b)  an chumhacht ceangal a chur ar cheannaitheoirí agus ar sholáthróirí an fhaisnéis riachtanach ar fad a sholáthar chun imscrúduithe a dhéanamh ar na cleachtais trádála atá toirmiscthe;

(c)  an chumhacht cigireachtaí ar an láthair gan fógra a dhéanamh faoi chuimsiú a gcuid imscrúduithe, i gcomhréir leis na rialacha agus nósanna imeachta náisiúnta;

(d)  an chumhacht cinntí a dhéanamh go raibh sárú ann ar na toirmisc a leagtar síos in Airteagal 3 agus ceangal a chur ar an gceannaitheoir deireadh a chur leis an gcleachtas trádála atá toirmiscthe; féadfaidh an t-údarás staonadh ó chinneadh ar bith den sórt sin a dhéanamh i gcás ina mbeadh an riosca ann de thoradh an chinnidh sin go nochtfaí aitheantas gearánaí nó go nochtfaí aon fhaisnéis eile a measann an gearánaí go ndéanfaí dochar dá leasanna dá nochtfaí í, agus ar choinníoll gur chuir an gearánaí an fhaisnéis sin in iúl i gcomhréir le hAirteagal 5(3);

(e)  an chumhacht imeachtaí a fhorchur, nó a thionscnamh le haghaidh fíneálacha, agus pionóis agus bearta eatramhacha eile a bheadh chomh héifeachtach céanna, a fhorchur ar údar an tsáraithe, i gcomhréir le rialacha agus nósanna imeachta náisiúnta;

(f)  an chumhacht a gcinntí i ndáil le pointí (d) agus (e) a fhoilsiú ar bhonn rialta.

Beidh na pionóis dá dtagraítear i bpointe (e) den chéad fhomhír éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach, agus tabharfar aird iontu ar chineál, fad, atarlú agus tromchúis an tsáraithe.

2.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh feidhmiú na gcumhachtaí dá dtagraítear i mír 1 faoi réir coimircí iomchuí i dtaca le cearta cosanta, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta atá i ndlí an Aontais agus i gCairt an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha, lena n-áirítear i gcásanna ina n-éilíonn an gearánaí gur de bhun Airteagal 5(3) a chaithfí lena chuid faisnéise ar bhealach rúnda.

Airteagal 7

Réiteach díospóide malartach

Gan dochar do cheart na soláthróirí gearáin a dhéanamh faoi Airteagal 5, ná do na cumhachtaí atá ag na húdarás forfheidhmithe faoi Airteagal 6, féadfaidh na Ballstáit úsáid dheonach sásraí malartacha éifeachtacha neamhspleácha um réiteach díospóide a chur chun cinn, amhail idirghabháil, d’fhonn díospóidí a réiteach idir soláthróirí agus ceannaitheoirí maidir le cleachtais éagóracha trádála arna ndéanamh ag an gceannaitheoir.

Airteagal 8

Comhar idir údaráis forfheidhmithe

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go n-oibreoidh údaráis forfheidhmithe i gcomhar le chéile agus leis an gCoimisiún go héifeachtach, agus go dtabharfaidh siad cúnamh frithpháirteach chéile in imscrúduithe a bhfuil gné trasteorann ag baint leo.

2.  Tiocfaidh na húdaráis forfheidhmithe le chéile uair sa bhliain ar a laghad chun cur i bhfeidhm na Treorach seo a phlé, ar bhonn na dtuarascálacha bliantúla dá dtagraítear in Airteagal 10(2) ▌. Pléifidh na húdaráis forfheidhmithe dea-chleachtais, cásanna nua agus forbairtí nua i réimse na gcleachtas éagórach trádála i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia, agus malartóidh siad faisnéis, go háirithe maidir leis na bearta cur chun feidhme a ghlac siad i gcomhréir leis an Treoir seo agus maidir lena gcleachtais forfheidhmiúcháin. Féadfaidh na húdaráis forfheidhmithe moltaí a ghlacadh mar spreagadh chun an Treoir seo a chur i bhfeidhm ar bhealach comhsheasmhach agus chun feabhas a chur ar fhorfheidhmiúchán. Éascóidh an Coimisiún na cruinnithe sin.

3.  Déanfaidh an Coimisiún suíomh gréasáin a bhunú agus a bhainistiú lena bhféadfar faisnéis a mhalartú idir na húdaráis forfheidhmithe agus leis an gCoimisiún, go háirithe i dtaca leis na cruinnithe bliantúla. Bunóidh an Coimisiún suíomh gréasáin poiblí lena bhforáiltear sonraí teagmhála na n-údarás forfheidhmithe ainmnithe agus naisc chuig suíomhanna gréasáin na n-údarás forfheidhmithe náisiúnta nó údaráis eile na mBallstát lena bhforáiltear faisnéis faoi na bearta lena dtrasuítear an Treoir seo dá dtagraítear in Airteagal 13(1).

Airteagal 9

Rialacha náisiúnta

1.  D'fhonn leibhéal níos airde cosanta a áirithiú, féadfaidh na Ballstáit rialacha níos déine a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach arb é is aidhm dóibh dul i ngleic le cleachtais éagóracha trádála a leagtar síos sa Treoir seo, ar choinníoll go mbeidh na rialacha náisiúnta sin ag teacht leis na rialacha a bhaineann le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.

2.  Beidh an Treoir seo gan dochar do rialacha náisiúnta arb é is aidhm dóibh dul i ngleic le cleachtais éagóracha trádála nach gcuimsítear faoi raon na Treorach seo, ar choinníoll go mbeidh na rialacha sin ag teacht leis na rialacha a bhaineann le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.

Airteagal 10

Tuairisciú ▌

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go bhfoilseoidh a n-údaráis forfheidhmithe tuarascáil bhliantúil faoi na gníomhaíochtaí sin dá gcuid a chuimsítear faoi raon na Treorach seo, ina mbeidh, inter alia, cur síos ar líon na ngearán a fuarthas agus uimhir na n-imscrúduithe a seoladh nó ar cuireadh críoch leo le linn na bliana roimhe sin. I gcás gach imscrúdaithe ar cuireadh críoch leis, beidh tuairisc achomair sa tuarascáil ar ábhar agus ar thoradh an imscrúdaithe agus, i gcás inarb iomchuí, an cinneadh a rinneadh, faoi réir na gceanglas rúndachta a leagtar síos in Airteagal 5(3).

2.  Faoin 15 Márta gach bliain, cuirfidh na Ballstáit tuarascáil chuig an gCoimisiún maidir le cleachtais éagóracha trádála sa chaidreamh gnólacht le gnólacht i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia. Cuimseofar go háirithe sa tuarascáil sin na sonraí ábhartha uile faoi chur i bhfeidhm agus forfheidhmiú na rialacha faoin Treoir seo sa Bhallstát lena mbaineann i rith na bliana roimhe.

3.  Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena leagtar síos an méid a leanas:

(a)  rialacha maidir leis an bhfaisnéis is gá chun mír 2 a chur i bhfeidhm;

(b)  socruithe le haghaidh an fhaisnéis atá le seoladh ag na Ballstáit chuig an gCoimisiún a bhainistiú agus rialacha maidir le hinneachar agus foirm na faisnéise sin;

(c)  socruithe le haghaidh faisnéis agus doiciméid a tharchur chuig na Ballstáit, eagraíochtaí idirnáisiúnta, na húdaráis inniúla i dtríú tíortha nó an pobal, nó le haghaidh faisnéis agus doiciméid a chur ar fáil dóibh, faoi réir sonraí pearsanta a chosaint chomh maith le leas dlisteanach táirgeoirí talmhaíochta agus fiontair a rún gnó a chosaint.

Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 11(2).

Airteagal 11

Nós imeachta coiste

1.  Déanfaidh an Coiste um Chomheagrú na Margaí Talmhaíochta a bunaíodh le hAirteagal 229 de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 cúnamh a thabhairt don Choimisiún. Beidh an Coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Airteagal 12

Meastóireacht

1.  Faoin… [78 mí tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach sin], déanfaidh an Coimisiún an chéad mheastóireacht ar an Treoir seo agus tíolacfaidh sé tuarascáil ar phríomhthátail an mheastóireacht sin do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, don Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus don Choiste na Réigiún. Beidh tograí reachtacha ag gabháil leis an tuarascáil sin, más iomchuí.

2.  Sa mheastóireacht, beidh measúnú ar an méid seo a leanas ar a laghad:

(a)  a éifeachtaí atá na bearta arna gcur chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta ó thaobh dul i ngleic le cleachtais éagóracha trádála i slabhra an tsoláthair talmhaíochta agus bia;

(b)  a éifeachtaí atá an comhar idir údaráis forfheidhmithe inniúla agus, i gcás inarb iomchuí, sainaithneoidh na bealaí ina bhféadfaí feabhas a chur ar an gcomhar sin.

3.  Déanfaidh an Coimisiún an tuarascáil dá dtagraítear i mír 1 a bhunú ar na tuarascálacha bliantúla dá dtagraítear in Airteagal 10(2). Más gá, féadfaidh an Coimisiún faisnéis bhreise a iarraidh ó na Ballstáit, lena n-áirítear faisnéis maidir lena éifeachtaí a bhí na bearta a cuireadh chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta, agus maidir lena éifeachtaí a bhí an comhar agus an cúnamh frithpháirteach.

4.  Faoin … [30 mí tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo] tíolacfaidh an Coimisiún tuarascáil eatramhach ar staid a trasuite agus a cur chun feidhme do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus do Choiste na Réigiún.

Airteagal 13

Trasuí

1.  Déanfaidh na Ballstáit na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun an Treoir seo a chomhlíonadh a ghlacadh agus a fhoilsiú faoin … [24 mhí tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach ▌. Cuirfidh siad téacs na mbeart sin in iúl don Choimisiún láithreach ▌.

Cuirfidh siad na bearta sin i bhfeidhm tráth nach déanaí ná … [ 30 mí tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo].

Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na bearta sin, beidh tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Is iad na Ballstáit a chinnfidh an tslí le tagairt den sórt sin a dhéanamh.

2.  Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún.

Airteagal 14

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Treoir seo i bhfeidhm an cúigiú lá tar éis lá a foilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Airteagal 15

Seolaithe

Dírítear an Treoir seo chuig na Ballstáit.

Arna déanamh in/sa …,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN A GHABHANN LEIS AN RÚN REACHTACH

Ráiteas ó Pharlaimint na hEorpa maidir le comhaontais cheannaigh

Agus an ról a d’fhéadfadh a bheith ag comhghuaillíochtaí ceannaitheoirí maidir le héifeachtúlacht eacnamaíocha a chruthú sa slabhra talmhaíochta agus soláthair bia á aithint aici, cuireann Parlaimint na hEorpa i dtreis, mar gheall ar an easpa faisnéise atá ann faoi láthair, nach féidir meastóireacht a dhéanamh ar na héifeachtaí eacnamaíocha atá ag na comhghuaillíochtaí ceannaitheoirí sin ar fheidhmiú an tslabhra soláthair.

I ndáil leis sin, iarrann Parlaimint na hEorpa ar an gCoimisiún grinnanailís a sheoladh gan mhoill ar mhéid agus éifeachtaí na gcomhghuaillíochtaí ceannaigh náisiúnta agus idirnáisiúnta sin ar fheidhmiú an tslabhra talmhaíochta agus soláthair bia.

Ráiteas comhpháirteach ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún maidir le trédhearcacht na margaí talmhaíochta agus bia

Cuireann Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún i bhfios go bhfuil trédhearcacht na margaí talmhaíochta agus bia ríthábhachtach chun slabhra soláthair bia dea-fheidhmiúil a bheith ann, le gur fearr an bunús a bheadh le roghanna oibreoirí eacnamaíocha agus údaráis phoiblí agus gur fearr an tuiscint atá ag oibreoirí faoi fhorbairtí sa mhargadh. Moltar don Choimisiúin leanúint dá obair chun trédhearcacht na margaí a fheabhsú ar leibhéal an Aontais. D'fhéadfaí go n-áireofaí air sin an obair ar fhaireachlanna margaidh an Aontais a neartú agus feabhas a chur le bailiú na sonraí staidrimh is gá chun anailís a dhéanamh ar shásraí socraithe praghsanna ar fud an tslabhra soláthair bia.

(1) IO C 440, 6.12.2018, lch. 165.
(2) IO C 387, 25.10.2018, lch. 48.
(3)IO C 440, 6.12.2018, lch. 165.
(4)IO C 387, 25.10.2018, lch. 48.
(5) Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019.
(6)IO C 86, 6.3.2018, lch. 40.
(7)Treoir 2011/7/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála (IO L 48, 23.2.2011, lch. 1).
(8)Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 lena mbunaítear comheagrú na margaí i dtáirgí talmhaíochta agus lena n-aisghairtear Rialacháin (CEE) Uimh. 922/72, (CEE) Uimh. 234/79, (CE) Uimh. 1037/2001 agus (CE) Uimh. 1234/2007 ón gComhairle (IO L 347, 20.12.2013, lch. 671).
(9)Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).
(10)Moladh ón gCoimisiún 2003/361/CE an 6 Bealtaine 2003 maidir le micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide a shainmhíniú (IO L 124, 20.5.2003, lch. 36).
(11) Treoir (AE) 2016/943 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 8 Meitheamh 2016 maidir le fios gnó agus faisnéis neamhnochta (rúin trádála) a chosaint i gcoinne iad a fháil, a úsáid agus a nochtadh go neamhdhleathach (IO L 157, 15.6.2016, lch. 1).


An Tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh ***I
PDF 287kWORD 110k
Rún
Téacs comhdhlúite
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh (COM(2017)0482 – C8-0308/2017 – 2017/0220(COD))
P8_TA-PROV(2019)0153A8-0226/2018

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2017)0482),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 24 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8‑0308/2017),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 69f(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 20 Nollaig 2018 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 14 Márta 2018(1),

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún an 23 Márta 2018(2),

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um agus do na tuairimí ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas agus ón gCoiste um Achainíocha (A8-0226/2018),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige é a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 12 Márta 2019 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2019/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh

P8_TC1-COD(2017)0220


(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 24 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa(3),

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún(4),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(5),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  Leis an gConradh ar an Aontas Eorpach (CAE) bunaítear saoránacht an Aontais. Tugtar an ceart do shaoránaigh an Aontais (‘saoránaigh’) dul i dteagmháil dhíreach leis an gCoimisiún chun iarraidh air togra le haghaidh gníomh dlíthiúil de chuid an Aontais a thíolacadh chun críche na Conarthaí a chur chun feidhme, ar ceart é atá comhchosúil leis an gceart a thugtar do Pharlaimint na hEorpa ▌faoi Airteagal 225 ▌den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus don Chomhairle faoi Airteagal 241 CFAE. Dá bhrí sin, rannchuidíonn an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh le feabhas a chur ar fheidhmiú daonlathach an Aontais trí rannpháirtíocht na saoránach ina shaol daonlathach polaitiúil. Mar is léir ó struchtúr Airteagal 11 CAE agus Airteagal 24 CFAE, ba cheart an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh a mheas i gcomhthéacs na modhanna eile trínar féidir le saoránaigh aird institiúidí an Aontais a dhíriú ar shaincheisteanna áirithe agus arb é atá i gceist leo go háirithe idirphlé le heagraíochtaí ionadaíocha agus an tsochaí shibhialta, comhairliúcháin le páirtithe lena mbaineann, achainíocha agus iarratais chuig an Ombudsman.

(2)  Le Rialachán (AE) Uimh. 211/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(6), leagadh síos na rialacha agus na nósanna imeachta don tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh agus bhí Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 1179/2011 ón gCoimisiún(7) ina chomhlánú air.

(3)  I dtuarascáil uaidh maidir le cur i bhfeidhm Rialachán (AE) Uimh. 211/2011 an 31 Márta 2015, liostaigh an Coimisiún líon áirithe dúshlán a tháinig chun cinn i gcur chun feidhme an Rialacháin sin agus thug sé gealltanas chun tuilleadh anailíse a dhéanamh ar thionchar na saincheisteanna sin ar éifeachtacht ionstraim an tionscnaimh Eorpaigh ó na saoránaigh agus chun feidhmiú na hionstraime sin a fheabhsú.

(4)  Sa rún uaithi an 28 Deireadh Fómhair 2015 maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh(8) agus ina dréacht-tuarascáil reachtach féintionscnaimh an 26 Meitheamh 2017(9) , d’iarr Parlaimint na hEorpa ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar Rialachán (AE) Uimh. 211/2011 agus ar Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 1179/2011.

(5)  Tá an Rialachán seo ceaptha chun an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh a dhéanamh níos inrochtana, níos soláimhsithe agus an t-ualach oibre a bhaineann lena úsáid a laghdú d’eagraithe agus do thacadóirí, agus obair leantach air a neartú chun a phoitéinseal iomlán ▌a bhaint amach mar uirlis chun plé a chothú. Ba cheart go n-éascódh sé rannpháirtíocht freisin den líon is mó is féidir de shaoránaigh i bpróiseas cinnteoireachta daonlathach an Aontais ▌.

(6)  Chun na cuspóirí sin a bhaint amach, ba cheart na nósanna imeachta agus na coinníollacha is gá don tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh a bheith éifeachtach, trédhearcach, soiléir, simplí, soláimhsithe, inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas agus comhréireach le cineál na hionstraime sin. Ba cheart dóibh cothromaíocht thomhaiste a bhaint amach idir cearta agus oibleagáidí agus ba cheart dóibh a áirithiú go gheobhaidh tionscnaimh bhailí scrúdú agus freagairt iomchuí ón gCoimisiún.

(7)  Is iomchuí aois íosta a leagan síos do thacú le tionscnamh. Ba cheart gurbh ionann an aois íosta sin agus an aois ag a mbíonn saoránaigh i dteideal vóta a chaitheamh i dtoghcháin Pharlaimint na hEorpa. Chun rannpháirtíocht saoránach óga i saol daonlathach an Aontais a threisiú agus, dá bhrí sin, chun poitéinseal iomlán an tionscnaimh Eorpaigh ó na saoránaigh a bhaint amach mar ionstraim de dhaonlathas rannpháirtíocht , ba cheart go ndéanfadh na Ballstáit, a mheasann é a bheith iomchuí, a bheith in ann aois íosta a shocrú do thacú le tionscnamh ag 16 bliana d’aois agus ba cheart dóibh an Coimisiún a chur ar an eolas dá réir sin. Ba cheart don Choimisiún athbhreithniú tréimhsiúil a dhéanamh ar fheidhmiú an tionscnaimh Eorpaigh ó na saoránaigh, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann le haois íosta chun tacú le tionscnaimh. Spreagtar na Ballstáit breithniú a dhéanamh ar an aois a shocrú ag 16 bliana d’aois, i gcomhréir lena ndlíthe náisiúnta.

(8)  I gcomhréir le hAirteagal 11(4) CAE, is gá aon mhilliún saoránach de chuid an Aontais ar a laghad, ar náisiúnaigh iad de líon suntasach de Bhallstáit, do thionscnamh lena n-iarrtar ar an gCoimisiún, faoi chuimsiú a chumhachtaí, togra iomchuí a thíolacadh maidir le ceisteanna a bhfuil gá, dar leis na saoránaigh, le gníomh dlí de chuid an Aontais ina leith chun na Conarthaí a chur chun feidhme.

(9)  Chun a áirithiú go bhfuil tionscnamh ionadaíoch ar leas de chuid an Aontais, agus á áirithiú ag an am céanna go leanann an ionstraim de bheith soláimhsithe, ba cheart an líon íosta Ballstát is Ballstáit ar gá do na saoránaigh teacht astu a shocrú agus an ceathrú cuid de na Ballstáit.

(10)  Chun a áirithiú go bhfuil tionscnamh ionadaíoch agus go bhfuil na coinníollacha do shaoránaigh maidir le tacú le tionscnamh comhchosúil, is iomchuí freisin an líon íosta sínitheoirí do gach ceann de na Ballstáit sin a bhunú. Ba cheart an líon íosta sínitheoirí is gá i ngach Ballstát a bheith comhréireach go céimlaghdaitheach agus ba cheart go bhfreagródh sé don líon Comhalta de chuid Pharlaimint na hEorpa arna dtoghadh i ngach Ballstát, arna iolrú faoi líon iomlán Comhalta Pharlaimint na hEorpa.

(11)  Chun tionscnaimh Eorpacha ó na saoránaigh a dhéanamh níos uileghabhálaí agus níos infheicthe, féadfaidh eagraithe úsáid a bhaint as teangacha nach teangacha oifigiúla institiúidí an Aontais iad dá ngníomhaíochtaí cur chun cinn agus cumarsáide féin, ar teangacha iad a bhfuil stádas oifigiúil acu ina gcríocha i gcoitinne nó i gcuid dá gcríocha, i gcomhréir le hord bunreachtúil na mBallstát.

(12)  Cé go bhféadfadh sonraí ▌íogaire a bheith san áireamh sna sonraí pearsanta a phróiseáilfear i gcur i bhfeidhm an Rialacháin seo, tá údar, i bhfianaise gur ionstraim de chuid an daonlathais rannpháirtíochta an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh, le soláthar sonraí pearsanta a cheangal chun tacú le tionscnamh agus leis na sonraí sin a phróiseáil a mhéid is gá chun gur féidir ráitis tacaíochta a fhíorú i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus leis an gcleachtas náisiúnta.

(13)  Chun an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh a dhéanamh níos inrochtana, ▌ba cheart don Choimisiún faisnéis, cúnamh agus tacaíocht phraiticiúil a sholáthar do shaoránaigh agus do ghrúpaí d’eagraithe, go háirithe maidir leis na gnéithe sin den Rialachán seo atá laistigh dá inniúlacht. Chun an fhaisnéis agus an cúnamh sin a threisiú, ba cheart don Choimisiún freisin ardán comhoibritheach ar líne a chur ar fáil, lena soláthrófar fóram plé tiomnaithe agus tacaíocht, faisnéis agus comhairle dhlíthiúil neamhspleách faoin tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh. Ba cheart an t-ardán sin a bheith oscailte do shaoránaigh, do ghrúpaí d’eagraithe, d'eagraíochtaí agus do shaineolaithe seachtracha le taithí maidir le tionscnaimh Eorpacha ó na saoránaigh a eagrú. Ba cheart an t-ardán a bheith inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas.

(14)  Chun go gcuirfear ar chumas eagraithe a dtionscnamh a bhainistiú le linn an nós imeachta, ba cheart don Choimisiún clár ar líne don tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh (‘clár’) a chur ar fáil. Chun feasacht a mhúscailt agus chun trédhearcacht maidir le gach tionscnamh a áirithiú, ba cheart go mbeadh sa chlár suíomh gréasáin poiblí a sholáthraíonn faisnéis chuimsitheach maidir leis an tionscnaimh Eorpaigh ó na saoránaigh go ginearálta, mar aon le faisnéis atá cothrom le dáta maidir le tionscnaimh aonair, a stádas agus na foinsí dearbhaithe tacaíochta agus cistithe ar bhonn na faisnéise arna tíolacadh ag an ngrúpa d’eagraithe.

(15)  Chun gaireacht do na saoránaigh a áirithiú agus chun feasacht a mhúscailt maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh, ba cheart do na Ballstáit pointe teagmhála amháin nó níos mó a bhunú ar a gcríocha faoi seach ▌chun faisnéis agus cúnamh maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh a sholáthar do shaoránaigh. Ba cheart go mbeadh baint ag an bhfaisnéis agus an cúnamh sin go háirithe leis na gnéithe sin den Rialachán seo a dtagann a gcur chun feidhme faoi inniúlacht na n-údarás náisiúnta sna Ballstáit nó a bhaineann leis an dlí náisiúnta is infheidhme agus arb iad na húdaráis is fearr, dá bhrí sin, chun saoránaigh agus grúpaí d’eagraithe a chur ar an eolas fúthu agus cuidiú leo ina leith. I gcás inarb iomchuí, ba cheart do na Ballstáit sineirgí a lorg le seirbhísí a sholáthraíonn tacaíocht d’úsáid ionstraimí náisiúnta comhchosúla. Ba cheart don Choimisiún, lena n-áirítear a n-ionadaíochtaí sna Ballstáit, dlúthchomhar leis na pointí teagmhála náisiúnta a áirithiú maidir leis na gníomhaíochtaí faisnéise agus cúnaimh sin, lena n-áirítear, de réir mar is iomchuí , gníomhaíochtaí cumarsáide ar leibhéal an Aontais.

(16)  Is gá struchtúr eagraithe íosta a bheith ann chun tionscnaimh ó na saoránaigh a sheoladh agus a bhainistiú go rathúil. Maidir leis an struchtúr sin, ba cheart é a bheith i bhfoirm grúpa d’eagraithe a bheidh comhdhéanta de dhaoine nádúrtha a bhfuil cónaí orthu i seacht mBallstát éagsúla ar a laghad, chun aird a tharraingt ar shaincheisteanna uile-Aontais agus chun machnamh ar na saincheisteanna sin a chothú. Ar mhaithe le trédhearcacht agus cumarsáid réidh éifeachtúil, ba cheart don ghrúpa d’eagraithe ionadaí a ainmniú chun idirchaidreamh a dhéanamh idir an grúpa d’eagraithe agus institiúidí an Aontais le linn an nós imeachta. Ba cheart go bhféadfadh an grúpa d’eagraithe eintiteas dlíthiúil a chruthú, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, chun tionscnamh a bhainistiú. Ba cheart a mheas gurb é an grúpa d’eagraithe an t-eintiteas dlíthiúil chun críocha an Rialacháin seo.

(17)  Cé go leantar de dhliteanas agus de phionóis maidir le próiseáil sonraí pearsanta a rialú faoi Rialachán (AE) Uimh. 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(10), ba cheart an grúpa d’eagraithe a bheith faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta is infheidhme, i leith aon damáiste a dhéanfaidh a chomhaltaí le linn tionscnamh a eagrú trí ghníomhaíochtaí neamhdhleathacha arna ndéanamh d’aon ghnó nó le faillí thromchúiseach. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbíonn an grúpa d’eagraithe faoi réir pionóis iomchuí i gcás sáruithe ar an Rialachán seo.

(18)  Chun comhleanúnachas agus trédhearcacht a áirithiú maidir le tionscnaimh, agus chun staid ina mbeadh sínithe á mbailiú le haghaidh tionscnamh nach gcomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos sna Conarthaí agus sa Rialachán seo a sheachaint, ba cheart don Choimisiún na tionscnaimh a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos sa Rialachán seo a chlárú sular bhaileofar ráitis tacaíochta ó shaoránaigh. Ba cheart don Choimisiún, agus é ag déileáil le clárú, lánurraim a thabhairt don oibleagáid cúiseanna a lua faoin dara fomhír d'Airteagal 296 CFAE agus prionsabal ginearálta an dea-riaracháin mar atá leagtha amach in Airteagal 41 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.

(19)  Chun go mbeidh an tionscnamh Eorpaigh ó na saoránaigh éifeachtach agus níos inrochtana, agus ag cur san áireamh gur cheart na nósanna imeachta agus na coinníollacha is gá don tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh a bheith soiléir, simplí, soláimhsithe agus comhréireach, agus chun a áirithiú go ndéanfar an líon is mó tionscnamh is féidir a chlárú, is iomchuí tionscnamh a chlárú i bpáirt i gcás nach gcomhlíontar ach cuid nó codanna den tionscnamh na ceanglais faoi chlárú faoin Rialachán seo. Ba cheart tionscnaimh a chlárú i bpáirt ar choinníoll nach bhfuil cuid ▌ den tionscnamh, lena n-áirítear a phríomhchuspóirí, lasmuigh de chreat chumhachtaí an Choimisiúin togra le haghaidh gníomh reachtach de chuid an Aontais a thíolacadh chun críche na Conarthaí a chur chun feidhme, agus más rud é gur comhlíonadh na ceanglais clárúcháin eile ar fad. Ba cheart soiléireacht agus trédhearcacht a áirithiú maidir le raon feidhme an chlárúcháin i bpáirt, agus ba cheart sínitheoirí ionchasacha a chur ar an eolas faoi raon feidhme an chlárúcháin agus i dtaobh nach mbailítear ráitis tacaíochta ach i dtaca le raon feidhme clárúcháin an tionscnaimh. Ba cheart don Choimisiún an grúpa d’eagraithe a chur ar an eolas ar bhealach atá mionsonraithe go leor maidir leis na cúiseanna dá chinneadh gan tionscnamh a chlárú nó gan ach é a chlárú ach i bpáirt, agus maidir leis na leigheasanna breithiúnacha agus seachbhreithiúnacha uile atá ar fáil dó.

(20)  Ba cheart na ráitis tacaíochta le haghaidh tionscnaimh a bhailiú laistigh de theorainn ama shonrach. Chun a áirithiú go leanfaidh tionscnamh de bheith ábhartha, agus an chastacht a bhaineann le ráitis tacaíochta a bhailiú ar fud an Aontais á cur san áireamh, níor cheart an teorainn ama sin a bheith níos faide ná 12 mhí ó dháta tosaithe na tréimhse clárúcháin arna cinneadh ag an ngrúpa d’eagraithe. Ba cheart go bhféadfadh an grúpa d’eagraithe dáta tosaithe na tréimhse bailithe a roghnú laistigh de sé mhí ón uair a chláraítear an tionscnamh. Ba cheart go gcuirfeadh an grúpa d’eagraithe an Coimisiún ar an eolas maidir leis an dáta a roghnófar ar a dhéanaí 10 lá oibre roimh an dáta sin. Chun a áirithiú go mbeidh comhordú leis na húdaráis náisiúnta ann, ba cheart don Choimisiún na Ballstáit a chur ar an eolas faoin dáta arna chur in iúl ag an ngrúpa d’eagraithe.

(21)  Chun rochtain ar an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh a dhéanamh níos fusa, an t-ualach oibre a bhaineann lena úsáid a laghdú agus a úsáid a éascú, ba cheart don Choimisiún lárchóras a bhunú agus a oibriú chun ráitis tacaíochta a bhailiú ar líne. Ba cheart an córas sin a bheith ar fáil saor in aisce do ghrúpaí d’eagraithe agus ba cheart na gnéithe teicniúla is gá a bheith ann a éascaíonn bailiú ar líne, lena n-áirítear an óstáil agus na bogearraí, chomh maith le gnéithe inrochtaineachta a áirithíonn gur féidir le saoránaigh faoi mhíchumas tacú leis na tionscnaimh. Ba cheart an córas sin a bhunú agus a chothabháil i gcomhréir le Cinneadh (AE, Euratom) 2017/46 ón gCoimisiún(11).

(22)  Ba cheart an fhéidearthacht a bheith ag saoránaigh tacú le tionscnaimh ar líne nó i bhfoirm páipéir trí na sonraí pearsanta atá leagtha síos in Iarscríbhinn III a ghabhann leis an Rialachán seo, agus na sonraí sin amháin, a sholáthar. Ba cheart do na Ballstáit an Coimisiún a chur ar an eolas an i gcuid A nó i gcuid B, faoi seach, d’Iarscríbhinn III ar mian leo go gcuirfí san áireamh iad. Ba cheart go mbeadh na saoránaigh sin a úsáideann an lárchórais bailithe ar líne do thionscnaimh Eorpach ó na saoránaigh in ann tacú le tionscnamh ar líne trí úsáid a bhaint as meán ríomh-shainaitheantais ar tugadh fógra ina leith nó trí shíniú le síniú leictreonach de bhun bhrí Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(12). Chuige sin., ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit na gnéithe teicniúla ábhartha a chur chun feidhme faoi chuimsiú an Rialacháin sin ▌. Níor cheart do na saoránaigh ráiteas tacaíochta a shíniú níos mó ná uair amháin.

(23)  Chun an t-aistriú chuig lárchóras bailithe nua ar líne a éascú, ba cheart do ghrúpa d’eagraithe leanúint den fhéidearthacht a bheith aige a chóras bailithe ar líne féin a chur ar bun agus ráitis tacaíochta a bhailiú tríd an gcóras sin do thionscnaimh arna gclárú i gcomhréir leis an Rialachán seo faoin 31 Nollaig 2022. Ba cheart don ghrúpa d’eagraithe aon chóras bailithe ar líne ar leithligh amháin a úsáid le haghaidh gach tionscnaimh. Ba cheart gnéithe leordhóthanacha teicniúla agus slándála a bheith ag córais bailithe ar líne ar leithligh arna mbunú agus arna n-oibriú ag grúpa d’eagraithe chun a áirithiú go ndéantar na sonraí a bhailiú, a stóráil agus a aistriú ar bhealach slán le linn an nós imeachta. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún sonraíochtaí teicniúla mionsonraithe a leagan amach le haghaidh córais bailithe ar líne ar leithligh, i gcomhar leis na Ballstáit. Ba cheart go bhféadfadh an Coimisiún comhairle a lorg ó Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Shlándáil Gréasáin agus Faisnéise (ENISA), a bhíonn ina cuidiú ag institiúidí an Aontais beartais a fhorbairt agus a chur chun feidhme a bhaineann le slándáil córas gréasáin agus faisnéise.

(24)  Is iomchuí do na Ballstáit a fhíorú go bhfuil na córais bailithe ar líne ar leithligh arna mbunú ag grúpa d’eagraithe i gcomhréir le ceanglais an Rialacháin seo agus is iomchuí do na Ballstáit doiciméad a eisiúint a dheimhníonn sin sula mbailítear na ráitis tacaíochta. Ba cheart d’údarás inniúil náisiúnta na mBallstát ina stóráiltear na sonraí arna mbailiú tríd an gcóras bailithe ar líne ar leithligh na córais bailithe ar líne ar leithligh a dheimhniú. Gan dochar do chumhachtaí na n-údarás maoirseachta náisiúnta faoi Rialachán (AE) 2016/679, ba cheart do na Ballstáit an t-údarás inniúil náisiúnta a ainmniú atá freagrach as na córais a dheimhniú. Ba cheart do na Ballstáit na deimhnithe arna n-eisiúint ag a n-údaráis inniúla a aithint go frithpháirteach.

(25)  I gcás ina bhfuarthas na ráitis tacaíochta is gá ag tionscnamh ó shínitheoirí, ba cheart do gach Ballstát a bheith freagrach as na ráitis tacaíochta arna síniú ag náisiúnaigh dá gcuid a fhíorú agus a dheimhniú, chun a mheas ar sroicheadh an líon íosta sínitheoirí is gá a bhfuil an ceart acu tacú le tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh. Agus an gá leis an ualach riaracháin do na Ballstáit a theorannú á chur san áireamh, ba cheart na fíoruithe sin a dhéanamh ar bhonn seiceálacha iomchuí, ar seiceálacha iad a fhéadfar a bhunú ar shampláil randamach. Ba cheart do na Ballstáit doiciméad a eisiúint ina ndeimhnítear an líon ráiteas tacaíochta bailí a fuarthas.

(26)  Chun rannpháirtíocht agus díospóireacht phoiblí ar na saincheisteanna a tháinig chun cinn de thoradh na dtionscnamh a chur chun cinn, i gcás ina gcuirtear tionscnamh a fuair an líon sínitheoirí is gá agus a chomhlíonann ceanglais eile an Rialacháin seo faoi bhráid an Choimisiúin, ba cheart an ceart a bheith ag an ngrúpa d’eagraithe an tionscnamh sin a chur faoi bhráid éisteacht phoiblí ar leibhéal an Aontais. ▌ Ba cheart do Pharlaimint na hEorpa an éisteacht phoiblí a eagrú laistigh de thrí mhí ó thíolacadh an tionscnaimh don Choimisiún. Ba cheart do Pharlaimint na hEorpa ionadaíocht chothrom a áirithiú ar leasanna na ngeallsealbhóirí ábhartha, lena n-áirítear an tsochaí shibhialta, comhpháirtithe sóisialta, agus saineolaithe. Ba cheart ionadaíocht a dhéanamh thar cheann an Choimisiúin ar leibhéal iomchuí. Ba cheart an deis a bheith ag an gComhairle, ag institiúidí agus comhlachtaí comhairleacha eile de chuid an Aontais, agus ag geallsealbhóirí páirt a ghlacadh san éisteacht chun a ráthú go mbeidh sí cuimsitheach agus chun a leas poiblí a chur chun cinn.

(27)  Mar institiúid ina ndéantar ionadaíocht dhíreach ar shaoránaigh ar leibhéal an Aontais, ba cheart do Pharlaimint na hEorpa a bheith i dteideal measúnú a dhéanamh ar an tacaíocht atá ag tionscnamh bailí tar éis a thíolactha agus tar éis éisteacht phoiblí maidir leis. Chomh maith leis sin, ba cheart go mbeadh Parlaimint na hEorpa in ann measúnú a dhéanamh ar na gníomhaíochtaí arna ndéanamh ag an gCoimisiún mar fhreagairt ar an tionscnamh agus iad siúd atá leagtha amach i gcumarsáid.

(28)  Chun rannpháirtíocht éifeachtach saoránach i saol daonlathach an Aontais a áirithiú, ba cheart don Choimisiún aon tionscnamh atá bailí a scrúdú agus freagra a thabhairt air. Ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, a chonclúidí dlíthiúla agus polaitiúla a leagan amach mar aon leis an ngníomhaíocht a bhfuil sé beartaithe aige a dhéanamh sa tréimhse mhí tar éis dó an tionscnamh a fháil. Ba cheart don Choimisiún a mhíniú ar bhealach soiléir, cuimsitheach agus mionsonraithe na cúiseanna leis an ngníomhaíocht atá beartaithe aige, lena n-áirítear cibé an nglacfaidh sé nó nach nglacfaidh sé togra le haghaidh gníomh reachtach de chuid an Aontais mar fhreagairt ar an tionscnamh, agus ar an gcaoi chéanna, ba cheart dó na cúiseanna a thabhairt mura bhfuil sé beartaithe aige aon ghníomhaíocht a dhéanamh. Ba cheart don Choimisiún scrúdú a dhéanamh ar thionscnaimh i gcomhréir le prionsabail ghinearálta an dea-riaracháin atá leagtha amach in Airteagal 41 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.

(29)  Chun trédhearcacht a chistithe agus a thacaíochta a áirithiú, ba cheart do ghrúpa d’eagraithe faisnéis a sholáthar a thugtar cothrom le dáta go rialta agus atá mionsonraithe maidir leis na foinsí cistithe agus tacaíochta ▌dá thionscnaimh idir dáta an chláraithe agus an dáta ar a ndéanfar an tionscnamh a thíolacadh don Choimisiún. Ba cheart go ndéanfaí an fhaisnéis sin a chur ar fáil don phobal sa chlár agus ar shuíomh gréasáin poiblí an tionscnaimh Eorpaigh ó na saoránaigh. Ba cheart go n-áireofaí sa dearbhú ar fhoinsí cistithe agus tacaíochta a dhéanfaidh an grúpa d’eagraithe faisnéis maidir le tacaíocht airgeadais thar EUR 500 in aghaidh an urra agus maidir le heagraíochtaí a thugann cúnamh don ghrúpa d’eagraithe ar bhonn deonach, i gcás nach bhfuil cainníocht eacnamaíoch ag an tacaíocht sin. Ba cheart go mbeadh eintitis, go háirithe eagraíochtaí a rannchuidíonn, faoi na Conarthaí, le feasacht pholaitiúil Eorpach a fhoirmiú agus le toil saoránaigh den Aontas a chur in iúl, in ann tionscnaimh a chur chun cinn agus cistiú agus tacaíocht ▌a chur ar fáil dóibh, ar choinníoll go ndéanfaidh siad amhlaidh i gcomhréir leis na nósanna imeachta agus coinníollacha a leagtar síos leis an Rialachán seo ▌.

(30)  Chun trédhearcacht iomlán a áirithiú, ba cheart don Choimisiún foirm teagmhála a chur ar fáil sa chlár agus ar shuíomh gréasáin poiblí an tionscnaimh Eorpaigh ó na saoránaigh trína mbeidh saoránaigh in ann gearán a thíolacadh maidir le hiomláine agus ceart na faisnéise i dtaca le foinsí cistithe agus tacaíochta mar a bheidh dearbhaithe ag grúpaí d’eagraithe. Ba cheart don Choimisiún a bheith i dteideal aon fhaisnéis bhreise maidir leis na gearáin a iarraidh ar an ngrúpa d’eagraithe agus, i gcás inar gá, an fhaisnéis sa chlár maidir le foinsí dearbhaithe cistithe agus tacaíochta a thabhairt cothrom le dáta.

(31)  Tá feidhm ag Rialachán (AE) Uimh. 2016/679 maidir le próiseáil sonraí pearsanta a dhéanfar faoin Rialachán seo. I ndáil leis sin, ar mhaithe leis an deimhneacht dhlíthiúil, is iomchuí a shoiléiriú go measfar gurb iad ▌ na rialaitheoirí sonraí de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 2016/679 ionadaí an ghrúpa d’eagraithe nó, i gcás inarb infheidhme , ionadaí an eintitis dhlíthiúil a ceapadh chun críche an tionscnamh a bhainistiú, agus údaráis inniúla na mBallstát, i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta agus ráitis tacaíochta, seoltaí ríomhphoist agus sonraí maidir le hurraí na dtionscnamh á mbailiú, agus chun críocha fíorú agus deimhniú ráiteas tacaíochta, agus chun an uastréimhse inar féidir sonraí pearsanta arna mbailiú chun críche tionscnaimh a choinneáil lena linn a shonrú. Ina gcáil mar rialaitheoirí sonraí, ba cheart d’ionadaí an ghrúpa d’eagraithe nó, i gcás inarb infheidhme, d'ionadaí an eintitis dhlíthiúil a ceapadh chun críche an tionscnamh a bhainistiú agus údaráis inniúla na mBallstát na bearta iomchuí uile a dhéanamh chun na hoibleagáidí arna bhforchur le Rialachán (AE) Uimh. 2016/679 a chomhlíonadh, go háirithe na hoibleagáidí sin a bhaineann le dlíthiúlacht na próiseála agus le slándáil na ngníomhaíochtaí próiseála, le soláthar faisnéise agus le cearta na n-ábhar sonraí.

(32)  Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (▌(13) maidir le próiseáil sonraí pearsanta a dhéanfaidh an Coimisiún agus an Rialacháin seo á chur i bhfeidhm. Is iomchuí a shoiléiriú go meastar gurb é an Coimisiún an rialaitheoir sonraí de réir bhrí Rialachán (AE) 2018/1725 i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta sa chlár, leis an ardán comhoibritheach, leis an lárchóras bailithe ar líne, agus le bailiú seoltaí ríomhphoist. Ba cheart don Choimisiún an lárchóras bailithe ar líne, lena mbíonn an grúpa d’eagraithe in ann ráitis tacaíochta a bhailiú ar líne dá dtionscnaimh, a bhunú agus a fheidhmiú i gcomhréir leis an Rialachán seo. Ba cheart don Choimisiún agus d’ionadaí an ghrúpa d’eagraithe nó, i gcás inarb infheidhme, don eintitis dhlíthiúil a ceapadh chun críche an tionscnamh a bhainistiú a bheith ina rialaitheoirí comhpháirteacha de réir bhrí Rialachán (AE) 2016/679 i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta sa lárchóras bailithe ar líne.

(33)  Chun rannchuidiú le rannpháirtíocht ghníomhach na saoránach i saol polaitiúil an Aontais a spreagadh, ba cheart don Choimisiún feasacht phoiblí a mhúscailt maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh, ag baint úsáid, go háirithe, as teicneolaíochtaí digiteacha agus na meáin shóisialta, agus faoi chuimsiú gníomhaíochtaí chun saoránacht an Aontais agus cearta na saoránach a chur chun cinn. Ba cheart do Pharlaimint na hEorpa rannchuidiú le gníomhaíochtaí cumarsáide an Choimisiúin.

(34)  Chun an chumarsáid leis na sínitheoirí a éascú agus chun iad a chur ar an eolas maidir le gníomhaíochtaí leantacha mar fhreagairt ar an tionscnamh, ba cheart an Coimisiún agus an grúpa d'eagraithe a bheith in ann seoltaí ríomhphoist na sínitheoirí a bhailiú, i gcomhréir le rialacha maidir le cosaint sonraí ▌. Ba cheart bailiú seoltaí ríomhphoist a bheith faoi réir thoiliú follasach na sínitheoirí agus ba cheart é a bheith roghnach. Níor cheart seoltaí ríomhphoist a bhailiú mar chuid de na foirmeacha ráitis tacaíochta agus ba cheart na sínitheoirí ionchasacha a bheith ar an eolas nach bhfuil a gceart chun tacú le tionscnamh ag brath ar a dtoiliú a seoladh ríomhphoist a thabhairt.

(35)  Chun an Rialachán seo a chur in oiriúint do riachtanais amach anseo, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca leis na hIarscríbhinní a ghabhann leis an Rialachán seo a leasú. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr(14). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna le saineolaithe na mBallstát, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bheidh ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(36)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún, go háirithe maidir leis na sonraíochtaí teicniúla a leagtar síos do na córais bailithe ar líne i gcomhréir leis an Rialachán seo. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(15).

(37)  I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, is gá agus is iomchuí go leagfar síos rialacha chun an bunchuspóir rannpháirtíocht na saoránach i saol daonlathach agus polaitiúil an Aontais a fheabhsú a bhaint amach rialacha a leagan síos maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh. Ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an chuspór arna saothrú a ghnóthú, i gcomhréir le hAirteagal 5(4) CAE.

(38)  Leis an Rialachán seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus cloítear leis na prionsabail a chuimsítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh ▌.

(39)  Ar mhaithe le deimhneacht agus soiléire dhlíthiúil, ba cheart Rialachán (AE) Uimh. 211/2011 a aisghairm.

(40)  Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 28(2) de Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(16) agus thug sé barúlacha foirmiúla an 19 Nollaig 2017,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1

Ábhar

Leis an Rialachán seo, bunaítear na nósanna imeachta agus na coinníollacha is gá maidir le tionscnamh lena n-iarrtar ar an gCoimisiún, faoi chuimsiú a chumhachtaí, togra iomchuí a thíolacadh maidir le ceisteanna a bhfuil gá, dar le saoránaigh den Aontas, le gníomh dlí de chuid an Aontais ina leith chun na Conarthaí a chur chun feidhme (an “Tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh” nó an “tionscnamh”).

Airteagal 2

An ceart tacú le tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh

1.  Beidh an ceart ag gach saoránach den Aontas atá sean go leor le bheith i dteideal vótáil i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa tacú le tionscnamh trí ráiteas tacaíochta a shíniú, i gcomhréir leis an Rialachán seo.

Féadfaidh na Ballstáit aois íosta lena mbeidh daoine i dteideal tacú le tionscnamh a shocrú ag 16 bliana d’aois, i gcomhréir lena ndlíthe náisiúnta, agus i gcás den sórt sin, cuirfidh siad an Coimisiún ar an eolas dá réir sin.

2.  I gcomhréir leis an dlí is infheidhme, déanfaidh na Ballstáit agus an Coimisiún a áirithiú gur féidir le daoine faoi mhíchumas a gceart chun tacú le tionscnaimh a fheidhmiú agus go mbeidh siad in ann rochtain a fháil ar gach foinse ábhartha faisnéise maidir le tionscnaimh ar bhonn comhionann le saoránaigh eile.

Airteagal 3

An líon sínitheoirí is gá

1.  Tá tionscnamh bailí más rud é:

(a)  go bhfuil tacaíocht faighte aige ó mhilliún saoránach ar a laghad an Aontais i gcomhréir le hAirteagal 2(1) ('sínitheoirí'), ar saoránaigh iad ó aon cheathrú ar a laghad de na Ballstáit; agus

(b)  gurb ionann an líon sínitheoirí, in aon cheathrú de na Ballstáit ar a laghad, agus an líon íosta atá leagtha amach in Iarscríbhinn I, agus go bhfreagraíonn an líon sin don líon Comhaltaí de Pharlaimint na hEorpa arna dtoghadh i ngach Ballstát, arna iolrú faoi líon iomlán Comhaltaí de Pharlaimint na hEorpa, tráth cláraithe an tionscnaimh.

2.  Chun críocha mhír 1, déanfar sínitheoir a ríomh ina Bhallstát nó ina Ballstát náisiúntachta, gan beann ar an áit inar shínigh an sínitheoir an ráiteas tacaíochta.

Airteagal 4

Faisnéis agus cúnamh ón gCoimisiún agus ó na Ballstáit

1.  Déanfaidh an Coimisiún ▌ faisnéis agus cúnamh maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh atá inrochtana go héasca agus atá cuimsitheach a chur ar fáil do shaoránaigh agus do ghrúpaí d’eagraithe, lena n-áirítear trína ndíriú chuig na foinsí ábhartha faisnéise agus cúnaimh.

Déanfaidh an Coimisiún treoir maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh a chur ar fáil go poiblí, ar líne agus i bhfoirm páipéir araon, agus i ngach teanga oifigiúil de chuid institiúidí an Aontais.

2.  Déanfaidh an Coimisiún ardán comhoibritheach ar líne don tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh a chur ar fáil, ar bhonn saor in aisce.

Cuirfidh an t-ardán comhairle phraiticiúil agus dhlíthiúil ar fáil, mar aon le fóram plé maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh le haghaidh malartú faisnéise agus dea-chleachtas idir saoránaigh, grúpaí d’eagraithe, geallsealbhóirí, eagraíochtaí neamhrialtais, saineolaithe agus institiúidí agus comhlachtaí eile de chuid an Aontais ar mian leo a bheith rannpháirteach.

Beidh an t-ardán inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas.

Is as buiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh a íocfar na costais a bhaineann leis an ardán a oibriú agus a chothabháil.

3.  Cuirfidh an Coimisiún clár ar líne ar fáil a chuirfidh ar chumas grúpaí d’eagraithe a dtionscnamh a bhainistiú le linn an nós imeachta.

Cuimseoidh an clár suíomh gréasáin poiblí a chuirfidh ar fáil faisnéis ghinearálta faoin tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh agus faisnéis faoi thionscnaimh shonracha agus a stádas sin.

Déanfaidh an Coimisiún an clár a thabhairt cothrom le dáta ar bhonn tráthrialta trí fhaisnéis arna tíolacadh ag an ngrúpa d’eagraithe a chur ar fáil.

4.  Tar éis don Choimisiún tionscnamh a chlárú i gcomhréir le hAirteagal 6, cuirfidh sé aistriúchán d’inneachar an tionscnaimh sin ar fáil, lena n-áirítear an iarscríbhinn a ghabhann leis, i ngach dteanga oifigiúil uile de chuid institiúidí an Aontais, laistigh de na teorainneacha a leagtar amach in Iarscríbhinn II, d’fhonn an tionscnamh a fhoilsiú sa chlár agus chun é a úsáid chun ráitis tacaíochta a bhailiú i gcomhréir leis an Rialachán seo. ▌

Ina theannta sin, féadfaidh an grúpa d’eagraithe aistriúcháin a chur ar fáil i ngach teanga oifigiúil de chuid institiúidí an Aontais den fhaisnéis bhreise maidir leis an tionscnamh agus, más ann dó, den dréacht ghníomh dlí dá dtagraítear in Iarscríbhinn II, arna thíolacadh i gcomhréir le hAirteagal 6(2). Is é an grúpa d’eagraithe a bheidh freagrach as na haistriúcháin sin. Beidh inneachar na n-aistriúchán arna soláthar ag an ngrúpa d’eagraithe ag freagairt ar inneachar an tionscnaimh arna thíolacadh i gcomhréir le hAirteagal 6(2).

Áiritheoidh an Coimisiún go ndéanfar an fhaisnéis arna tíolacadh i gcomhréir le hAirteagal 6(2) agus na haistriúcháin arna dtíolacadh i gcomhréir leis an mír seo a fhoilsiú ar an gclár agus ar an suíomh gréasáin poiblí maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh.

5.  Forbróidh an Coimisiún ▌seirbhís malartaithe comhad chun ráitis tacaíochta a aistriú go dtí údaráis inniúla na mBallstát, i gcomhréir le hAirteagal 12, ▌agus cuirfidh sé í ▌ ar fáil ▌ saor in aisce do ghrúpaí d’eagraithe na dtionscnamh.

6.  Cuirfidh gach Ballstát pointe teagmhála amháin nó níos mó ar bun chun faisnéis agus cúnamh a chur ar fáil, saor in aisce, do ghrúpaí d’eagraithe, i gcomhréir le dlí an Aontais agus leis an dlí náisiúnta is infheidhme.

CAIBIDIL II

FORÁLACHA NÓS IMEACHTA

Airteagal 5

Grúpa d’eagraithe

1.  Déanfaidh grúpa ina mbeidh seacht nduine nádúrtha (an “grúpa d’eagraithe”) ar a laghad, tionscnamh a ullmhú agus a bhainistiú. Ní áireofar Comhalta de Pharlaimint na hEorpa sa líon íosta sin.

2.  Saoránaigh den Aontas a bheidh i gcomhaltaí an ghrúpa d’eagraithe, beidh siad sean go leor le bheith i dteideal vótáil i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa agus áireofar sa ghrúpa cónaitheoirí de chuid seacht mBallstát éagsúla ar a laghad, tráth chlárú an tionscnaimh.

Maidir le gach tionscnamh, foilseoidh an Coimisiún ainmneacha gach ball den ghrúpa d’eagraithe sa chlár i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725.

3.  Ainmneoidh an grúpa d’eagraithe beirt dá chomhaltaí mar ionadaí agus ionadaí malartach, faoi seach, a bheidh freagrach as idirchaidreamh a dhéanamh idir an grúpa agus institiúidí an Aontais le linn an nós imeachta agus a mbeidh sainordú acu gníomhú thar ceann an ghrúpa d’eagraithe (na “daoine teagmhála”).

Féadfaidh an grúpa d’eagraithe beirt daoine nádúrtha eile ar a mhéad a ainmniú, as measc a chuid comhaltaí nó eile, agus beidh sainordú acu gníomhú thar ceann na ndaoine teagmhála chun críche idirchaidreamh a dhéanamh le hinstitiúidí an Aontais le linn an nós imeachta.

4.  Cuirfidh an grúpa d’eagraithe an Coimisiún ar an eolas faoi aon athruithe maidir lena chomhdhéanamh le linn an nós imeachta agus cuirfidh sé cruthúnas iomchuí ar fáil go bhfuil na ceanglais atá leagtha síos i míreanna 1 agus 2 comhlíonta. Déanfar na hathruithe ar chomhdhéanamh an ghrúpa d’eagraithe a léiriú sna foirmeacha ráitis tacaíochta agus beidh ainmneacha chomhaltaí reatha agus iarchomhaltaí an ghrúpa d’eagraithe ar fáil sa chlár le linn an nós imeachta.

5.  Gan dochar do dhliteanas ionadaí an ghrúpa d’eagraithe mar rialaitheoir sonraí faoi Airteagal 82(2) de Rialachán (CE) Uimh. 2016/679, beidh comhaltaí an ghrúpa d’eagraithe faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach ▌ i leith aon damáiste a dhéantar le linn tionscnamh a eagrú trí ghníomhaíochtaí neamhdhleathacha arna ndéanamh d’aon ghnó nó le faillí thromchúiseach, faoin dlí náisiúnta infheidhme.

6.  Gan dochar do na pionóis faoi Airteagal 84 de Rialachán (AE) 2016/679, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh comhaltaí an ghrúpa d’eagraithe, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, faoi réir pionóis éifeachtacha, comhréireacha agus athchomhairleacha mar gheall ar sháruithe ar an Rialachán seo agus go háirithe mar gheall ar na nithe seo a leanas:

(a)  dearbhuithe bréagacha;

(b)  úsáid chalaoiseach sonraí.

7.  I gcás ina gcruthaítear eintiteas dlíthiúil, i gcomhréir le dlí náisiúnta Ballstáit, go sonrach chun críche tionscnamh áirithe a bhainistiú, measfar gurb é an grúpa d’eagraithe nó a chomhaltaí an t-eintiteas dlíthiúil chun críche, de réir mar is infheidhme, mhíreanna 5 agus 6 den Airteagal seo, Airteagail 6(2) agus (4) go (7) agus Airteagail (7) go 18 agus Iarscríbhinní II go VII, ar choinníoll go dtugtar sainordú don chomhalta sin den ghrúpa d’eagraithe arna ainmniú mar ionadaí den ghrúpa gníomhú thar ceann an eintitis dhlíthiúil.

Airteagal 6

Clárú

1.  Ní fhéadfar ráitis tacaíochta a bhailiú ach amháin tar éis don tionscnamh a bheith cláraithe ag an gCoimisiún.

2.  Déanfaidh an grúpa d’eagraithe an iarraidh ar chlárú a thíolacadh don Choimisiún tríd an gclár.

Agus iarraidh á tíolacadh, déanfaidh an grúpa d’eagraithe an méid seo a leanas freisin:

(a)  an fhaisnéis dá dtagraítear in Iarscríbhinn II a tharchuir i gceann de theanga oifigiúil de chuid institiúidí an Aontais;

(b)  na seacht gcomhalta atá le cur san áireamh chun críche Airteagal 5(1) agus (2) a lua i gcás ina bhfuil níos mó ná seacht gcomhalta sa ghrúpa d'eagraithe;

(c)  i gcás inarb ábhartha, a léiriú gur ceapadh eintiteas dlíthiúil de bhun Airteagal 5(7).

Gan dochar do mhíreanna 5 agus 6, déanfaidh an Coimisiún cinneadh i dtaobh na hiarrata ar chlárú laistigh de dhá mhí ón tionscnamh a thíolacadh.

3.  Déanfaidh an Coimisiún an tionscnamh a chlárú más rud é:

(a)  go bhfuil fianaise curtha ar fáil ag an ngrúpa d’eagraithe go gcomhlíontar na ceanglais atá leagtha síos in Airteagal 5(1) agus (2) agus go bhfuil na daoine teagmhála ainmnithe aige i gcomhréir leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 5(3);

(b)  sa chás dá dtagraítear in Airteagal 5(7), gur ceapadh an t-eintiteas dlíthiúil go sonrach chun an tionscnamh a bhainistiú agus go bhfuil sainordú ag an gcomhalta den ghrúpa d’eagraithe a ainmníodh ina ionadaí air chun gníomhú thar ceann an eintitis dhlíthiúil;

(c)  nach bhfuil aon chuid den tionscnamh beartaithe ó na saoránaigh, go follasach, lasmuigh de chreat chumhachtaí an Choimisiúin chun togra le haghaidh gníomh dlíthiúil de chuid an Aontais a thíolacadh chun críche na Conarthaí a chur chun feidhme;

(d)  gur léir nach bhfuil an tionscnamh míchuí, suaibhreosach ná cráiteach;

(e)  nach bhfuil an tionscnamh contrártha go follasach do luachanna an Aontais atá leagtha amach in Airteagal 2 CAE agus do na cearta atá cuimsithe igCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.

Chun críche cinneadh a dhéanamh ar chomhlíonadh na gceanglas atá leagtha amach i bpointí (a) go (e) sa chéad fhomhír den mhír seo, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar an bhfaisnéis arna cur ar fáil ag an ngrúpa d'eagraithe i gcomhréir le mír 2.

Mura gcomhlíontar ceanglas amháin nó níos mó de na ceanglais atá leagtha amach i bpointí (a) go (e) sa chéad fhomhír den mhír seo, diúltóidh an Coimisiún an tionscnamh a chlárú, gan dochar do mhíreanna 4 agus 5.

4.  I gcás ina measann sé go gcomhlíontar na ceanglais atá leagtha síos i bpointí (a), (b), (d) agus (e) den chéad fhomhír de mhír 3 ach nach gcomhlíontar an ceanglas atá leagtha síos i bpointe (c) den chéad fhomhír de mhír 3, déanfaidh an Coimisiún, laistigh de mhí amháin ón iarraidh a thíolacadh, an grúpa d’eagraithe a chur ar an eolas faoina mheasúnú agus faoi na cúiseanna atá leis.

Sa chás sin, féadfaidh an grúpa d’eagraithe an tionscnamh a leasú chun measúnú an Choimisiúin a chur san áireamh chun a áirithiú go bhfuil an tionscnamh i gcomhréir leis an gceanglas atá leagtha síos i bpointe (c) den chéad fhomhír de mhír 3 ▌, nó chun an tionscnamh tosaigh a choimeád nó a tharraingt siar. Cuirfidh an grúpa d’eagraithe an Coimisiún ar an eolas faoina chinneadh laistigh de dhá mhí tar éis measúnú an Choimisiúin a fháil agus luafaidh sé na cúiseanna leis an measúnú agus, déanfaidh sé leasuithe, más ann dóibh, a thíolacadh ar an tionscnamh tosaigh.

I gcás ina ndéanann an grúpa d’eagraithe a thionscnamh tosaigh a leasú nó a choimeád i gcomhréir leis an dara fomhír den mhír seo, , déanfaidh an Coimisiún an méid seo a leanas:

(a)  an tionscnamh a chlárú, má chomhlíonann sé an ceanglas atá leagtha síos i bpointe (c) den chéad fhomhír de mhír 3 ▌;

(b)  an tionscnamh a chlárú i bpáirt más léir nach bhfuil cuid ▌ den tionscnamh, lena n-áirítear a phríomhchuspóirí, go follasach lasmuigh de chreat chumhachtaí an Choimisiúin togra le haghaidh gníomh reachtach de chuid an Aontais a thíolacadh chun críche na Conarthaí a chur chun feidhme;

(c)  diúltú an tionscnamh a chlárú i gcásanna áirithe.

Déanfaidh an Coimisiún cinneadh i leith na hiarrata laistigh de mhí amháin tar éis an fhaisnéis dá dtagraítear sa dara fomhír den mhír seo a fháil ón ngrúpa d’eagraithe.

5.  Tionscnamh atáthar tar éis a chlárú, cuirfear ar fáil don phobal é.

I gcás ina gcláraíonn an Coimisiún tionscnamh i bpáirt,foilseoidh sé faisnéis faoi raon feidhme chlárú an tionscnaimh sa chlár.

I gcás den sórt sin, déanfaidh an grúpa d’eagraithe a áirithiú go gcuirtear sínitheoirí ionchasacha ar an eolas faoi raon feidhme chlárú an tionscnaimh agus nach mbailítear ráitis tacaíochta ach i dtaca le raon feidhme an chlárúcháin.

6.  Déanfaidh an Coimisiún tionscnamh a chlárú faoi uimhir chlárúcháin aonair agus cuirfidh sé an grúpa d’eagraithe ar an eolas ina thaobh sin.

7.  I gcás ina ndiúltóidh sé tionscnamh a chlárú nó nach gcláraíonn sé an tionscnamh ach i bpáirt i gcomhréir le mír 4, cuirfidh an Coimisiún a chúiseanna dá chinneadh in iúl agus cuirfidh sé an grúpa d’eagraithe ar an eolas faoi sin. Cuirfidh sé an grúpa d’eagraithe ar an eolas freisin maidir le gach leigheas breithiúnach agus seachbhreithiúnach atá ar fáil dó.

Cuirfidh an Coimisiún gach cinneadh maidir le hiarratas ar chlárú arna ghlacadh i gcomhréir leis an Airteagal seo ar fáil go poiblí ar an gclár agus ar an suíomh gréasáin poiblí maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh.

8.  Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste na Réigiún ar an eolas faoi chlárú tionscnaimh.

Airteagal 7

Tionscnamh a tharraingt siar

Féadfaidh an grúpa d’eagraithe tionscnamh atáthar tar éis a chlárú i gcomhréir le hAirteagal 6 a tharraingt siar aon tráth sula dtíolacfar an tionscnamh don Choimisiún i gcomhréir le hAirteagal 13. Foilseofar an tarraingt siar sin sa chlár.

Airteagal 8

Tréimhse bhailiúcháin

1.  Déanfar na ráitis tacaíochta uile a bhailiú laistigh de thréimhse nach faide ná 12 mhí ó dháta a chinnfidh grúpa na n-eagraithe (an 'tréimhse bhailiúcháin') gan dochar d’Airteagal 11(6). Ba cheart an dáta sin a bheith laistigh de shé mhí tar éis an tionscnamh a chlárú i gcomhréir le hAirteagal 6.

Cuirfidh an grúpa d’eagraithe an Coimisiún ar an eolas maidir leis an dáta a roghnófar ar a dhéanaí 10 lá oibre roimh an dáta sin.

I gcás ina dteastaíonn ón ngrúpa d’eagraithe, le linn na tréimhse bailiúcháin, bailiú na ráiteas tacaíochta a fhoirceannadh roimh dheireadh na tréimhse bailiúcháin▌, cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas faoi sin ar a laghad 10 lá oibre roimh an dáta nua atá roghnaithe ar a thiocfaidh deireadh leis an tréimhse bhailiúcháin.

Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit ar an eolas maidir leis an dáta dá dtagraítear sa chéad fhomhír.

2.  Luafaidh an Coimisiún dátaí tosaithe agus deiridh na tréimhse bailiúcháin sa chlár.

3.  Cuirfidh an Coimisiún deireadh le hoibriú an lárchórais bailithe ar líne dá dtagraítear in Airteagal 10, agus cuirfidh an grúpa d’eagraithe deireadh le hoibriú córas bailithe ar líne ar leithligh dá dtagraítear in Airteagal 11 an dáta ar a mbeidh deireadh leis an tréimhse bailiúcháin.

Airteagal 9

Nós imeachta maidir le ráitis tacaíochta a bhailiú

1.  Féadfar ráitis tacaíochta a shíniú ar líne nó i bhfoirm páipéir.

2.  Maidir le ráitis tacaíochta a bhailiú, ní fhéadfar aon fhoirmeacha a úsáid cé is moite foirmeacha atá ag teacht leis na samhlacha atá leagtha amach in Iarscríbhinn III.

Sula dtionscnaítear bailiú na ráiteas tacaíochta, comhlánóidh an grúpa d’eagraithe na foirmeacha atá leagtha amach in Iarscríbhinn III. Freagróidh an fhaisnéis a thabharfar sna foirmeacha don fhaisnéis atá sa chlár.

I gcás ina gcinneann an grúpa d’eagraithe ráitis tacaíochta a bhailiú ar líne tríd an lárchóras bailithe ar líne dá dtagraítear in Airteagal 10, is é an Coimisiún a bheidh freagrach as na foirmeacha iomchuí a chur ar fáil, i gcomhréir le hIarscríbhinn III.

I gcás ina ndearnadh tionscnamh a chlárú i bpáirt i gcomhréir le hAirteagal 6(4), léireofar raon feidhme chlárú an tionscnaimh sna foirmeacha atá leagtha amach in Iarscríbhinn III agus sa lárchóras bailithe ar líne agus sa chóras bailithe ar líne ar leithligh, de réir mar is infheidhme. Féadfar na foirmeacha don ráiteas tacaíochta a chuir in oiriúint chun críche an ▌ bhailithe ar líne nó i bhfoirm páipéir.

Ní bheidh feidhm ag Iarscríbhinn III i gcás ina dtacaíonn na saoránaigh le tionscnamh ar líne, trí bhíthin an lárchórais bailithe ar líne dá dtagraítear in Airteagal 10, modhanna ríomh-shainaitheantais ar tugadh fógra ina leith a úsáid de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 i gcomhréir le hAirteagal 10(4) den Rialachán seo. Cuirfidh saoránaigh a náisiúntacht in iúl agus glacfaidh na Ballstáit leis an tacar sonraí íosta do dhuine nádúrtha i gcomhréir le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/1501(17).

3.  Duine atá ag síniú ráiteas tacaíochta, ní bheidh ar an duine sin a sholáthar ach na sonraí pearsanta atá leagtha amach in Iarscríbhinn III.

4.  Faoin 30 Meitheamh 2019, cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas cé acu i gcuid A nó i gcuid B, faoi seach, d’Iarscríbhinn III ar mian leo go gcuirfí san áireamh iad. Na Ballstáit ar mian leo a bheith san áireamh i gCuid B d’Iarscríbhinn III, cuirfidh siad in iúl cineál na huimhreach aitheantais pearsanta nó an doiciméid aitheantais phearsanta▌dá dtagraítear inti.

Faoin 1 Eanáir 2020, foilseoidh an Coimisiún na foirmeacha atá leagtha amach in Iarscríbhinn III sa chlár.

Féadfaidh Ballstát a n-áirítear i gcuid amháin d’Iarscríbhinn III iarraidh a dhéanamh ar an gCoimisiún a bheith aistrithe chuig an gcuid eile d’Iarscríbhinn III. Déanfaidh sé a iarraidh ar an gCoimisiún sin a dhéanamh sé mhí ar a laghad roimh an dáta óna mbeidh feidhm ag na foirmeacha nua.

5.  Is iad an grúpa d’eagraithe a bheidh freagrach as na ráitis tacaíochta a bhailiú ó shínitheoirí i bhfoirm páipéir.

6.  Ní fhéadfaidh duine ráiteas tacaíochta do thionscnamh áirithe a shíniú níos mó ná uair amháin.

7.  Cuirfidh an grúpa d’eagraithe an Coimisiún ar an eolas faoin líon ráiteas tacaíochta atá bailithe i ngach Ballstát gach dhá mhí ar a laghad le linn na tréimhse bailiúcháin agus faoin líon deiridh laistigh de thrí mhí ó dheireadh na tréimhse bailiúcháin chun go bhféadfar iad a fhoilsiú sa chlár.

I gcás nach sroichfear an líon ráiteas tacaíochta is gá ,nó in éagmais freagra ón ngrúpa d’eagraithe laistigh de thrí mhí ó dheireadh na tréimhse bailiúcháin, déanfaidh an Coimisiún an tionscnamh a dhúnadh agus foilseoidh sé fógra á rá sin sa chlár.

Airteagal 10

Lárchóras bailithe ar líne

1.  Chun críche bailiú ráiteas tacaíochta ar líne, déanfaidh an Coimisiún lárchóras bailithe ar líne a bhunú faoin 1 Eanáir 2020, agus a chur ag obair ón dáta sin, i gcomhréir le Cinneadh (AE, Euratom) 2017/46.

Is as buiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh a íocfar na costais a bhaineann leis an lárchóras bailithe ar líne a chur ar bun agus a oibriú. Beidh úsáid an lárchórais bailithe ar líne saor in aisce.

Beidh an lárchóras bailithe ar líne inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas.

Na sonraí a bhailítear tríd an lárchóras bailithe ar líne, stórálfar iad ar na freastalaithe a chuirfidh an Coimisiún ar fáil chun na críche sin.

Leis an lárchóras bailithe ar líne féadfar ráitis tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir a uaslódáil.

2.  I gcás gach tionscnamh, déanfaidh an Coimisiún a áirithiú gur féidir ráitis tacaíochta a bhailiú tríd an lárchóras bailithe ar líne le linn na tréimhse bailiúcháin arna cinneadh i gcomhréir le hAirteagal 8.

3.  10 lá oibre, ar a dhéanaí, roimh thús na tréimhse bailiúcháin, cuirfidh an grúpa d’eagraithe in iúl don Choimisiún más mian leis an lárchóras bailithe ar líne a úsáid, agus más mian leis na ráitis tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir a uaslódáil.

I gcás inar mian le grúpa d’eagraithe na ráitis tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir a uaslódáil, déanfaidh sé gach ráiteas tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir a uaslódáil tráth nach déanaí ná dhá mhí tar éis dheireadh na tréimhse bailiúcháin, agus cuirfidh sé an méid sin in iúl don Choimisiún.

4.  Áiritheoidh na Ballstáit an méid seo a leanas:

(a)  go bhféadfaidh saoránaigh tacú le tionscnaimh ar líne trí bhíthin ráitis tacaíochta trí na modhanna ríomh-shainaitheantais a dtugtar fógra ina leith a úsáid nó tríd an ráiteas tacaíochta a shíniú le síniú leictreonach de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 910/2014;

(b)  go ndéanfar nód e-IDAS an Choimisiúin a forbraíodh faoi chuimsiú Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 agus Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/1501 a aithint.

5.  Rachaidh an Coimisiún i gcomhairle le geallsealbhóirí maidir le tuilleadh forbairtí agus le feabhsuithe ar an lárchóras bailithe ar líne chun a gcuid moltaí agus ábhar imní a chur san áireamh.

Airteagal 11

Córais bailithe ar líne ar leithligh

1.  I gcás nach n-úsáideann grúpa d’eagraithe an lárchóras bailithe ar líne, féadfaidh sé ráitis tacaíochta ar líne a bhailiú i roinnt Ballstát nó i ngach Ballstát trí bhíthin córas bailithe ar líne ar leithligh eile (an ‘córas bailithe ar líne ar leithligh’).

Na sonraí a bhaileofar tríd an gcóras bailithe ar líne ar leithligh, déanfar iad a stóráil i gcríoch Ballstáit.

2.  Déanfaidh an grúpa d’eagraithe a áirithiú go gcomhlíonann an córas bailithe ar líne ar leithligh na ceanglais atá leagtha síos i mír 4 den Airteagal seo agus in Airteagal 18(3) le linn na tréimhse bailiúcháin.

3.  Tar éis dó an tionscnamh a chlárú agus roimh thús na tréimhse bailiúcháin, agus gan dochar do chumhachtaí na n-údarás maoirseachta náisiúnta faoi Chaibidil VI de Rialachán (AE) Uimh. 2016/679, iarrfaidh an grúpa d’eagraithe ar údarás inniúil an Bhallstáit ina ndéanfar na sonraí a bailíodh tríd an gcóras bailithe ar líne ar leithligh a stóráil chun a deimhniú go gcomhlíonann an córas na ceanglais atá leagtha síos i mír 4 den Airteagal seo.

I gcás ina gcomhlíonfaidh córas bailithe ar líne ar leithligh na ceanglais atá leagtha síos i mír 4 den Airteagal seo, déanfaidh an t-údarás inniúil ábhartha deimhniú chuige sin a eisiúint i gcomhréir leis an tsamhail atá leagtha amach in Iarscríbhinn IV laistigh de mhí amháin. Cuirfidh an grúpa d’eagraithe cóip den deimhniú sin ar fáil don phobal ar an suíomh gréasáin a úsáidtear don chóras bailithe ar líne ar leithligh.

Tabharfaidh na Ballstáit aitheantas do na deimhnithe arna n-eisiúint ag údaráis inniúla Ballstát eile.

4.  Beidh na gnéithe slándála agus teicniúla leordhóthanacha ag córais bailithe ar líne ar leithligh chun an méid seo a leanas a áirithiú le linn na tréimhse bailiúcháin:

(a)  nach bhféadfaidh ach daoine nádúrtha ráiteas tacaíochta a shíniú;

(b)  go bhfreagróidh an fhaisnéis a sholáthraítear chun tacú leis an tionscnamh don fhaisnéis a fhoilseofar sa chlár;

(c)  go mbaileofar na sonraí ó na sínitheoirí i gcomhréir le hIarscríbhinn III;

(d)  go ndéanfar na sonraí a sholáthraíonn na sínitheoirí a bhailiú agus a stóráil go daingean.

5.  Faoin 1 Eanáir 2020, glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme lena leagtar síos na sonraíochtaí teicniúla chun mír 4 den Airteagal seo a chur chun feidhme. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 22.

Féadfaidh an Coimisiún comhairle a iarraidh ar Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Shlándáil Gréasáin agus Faisnéise (ENISA), agus é i mbun na sonraíochtaí teicniúla dá dtagraítear sa chéad fhomhír a fhorbairt.

6.  I gcás ina mbaileofar ráitis tacaíochta trí chóras bailithe ar líne ar leithligh, ní fhéadfar tús a chur leis an tréimhse bhailiúcháin go dtí go n-eiseofar an deimhniú dá dtagraítear i mír 3 don chóras sin.

7.  Ní bheidh feidhm ag an Airteagal seo ach maidir le tionscnaimh arna gclárú i gcomhréir le hAirteagal 6 faoin 31 Nollaig 2022.

Airteagal 12

Fíorú agus deimhniú na ráiteas tacaíochta ag na Ballstáit

1.  Déanfaidh gach Ballstát a fhíorú agus a dheimhniú go gcomhlíonann na ráitis tacaíochta arna síniú ag a náisiúnaigh forálacha an Rialacháin seo (an ‘Ballstát atá freagrach’).

2.  Laistigh de thrí mhí ó dheireadh na tréimhse bailiúcháin agus gan dochar do mhír 3 den Airteagal seo, déanfaidh an grúpa d’eagraithe na ráitis tacaíochta, a bailíodh ar líne nó i bhfoirm páipéir, a chur faoi bhráid údarás inniúil an Bhallstáit atá freagrach, dá dtagraítear in Airteagal 20(2).

Ní chuirfidh an grúpa d’eagraithe na ráitis tacaíochta faoi bhráid an údaráis inniúil ach amháin i gcás ina sroicheann an líon sínitheoirí an líon íosta sínitheoirí atá leagtha síos in Airteagal 3.

Ní dhéanfar ráitis tacaíochta a chur faoi bhráid gach údarás inniúil sa Bhallstát atá freagrach ach uair amháin, agus úsáidfear an fhoirm atá leagtha amach in Iarscríbhinn V.

Déanfar ráitis tacaíochta a bailíodh ar líne a chur faoi bhráid i gcomhréir le scéimre leictreonach a chuirfidh an Coimisiún ar fáil don phobal.

Na ráitis tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir agus na ráitis a bailíodh ar líne trí chóras bailithe ar líne ar leithligh, déanfar iad a thíolacadh ar leithligh.

3.  Déanfaidh an Coimisiún na ráitis tacaíochta a bailíodh ar líne tríd an lárchóras bailithe ar líne, chomh maith leis na ráitis a bailíodh i bhfoirm páipéir agus a uaslódáladh de bhun an dara fomhír d’Airteagal 10(3), a chur faoi bhráid údaráis inniúil an Bhallstáit atá freagrach a luaithe a chuirfidh an grúpa d’eagraithe an fhoirm atá leagtha amach in Iarscríbhinn V faoi bhráid údaráis inniúil an Bhallstáit atá freagrach i gcomhréir le mír 2 den Airteagal seo.

I gcás ina bhfuil ráitis tacaíochta bailithe ag grúpa d’eagraithe trí chóras bailithe ar líne ar leithligh, féadfaidh an grúpa iarraidh ar an gCoimisiún na ráitis tacaíochta sin a thíolacadh d’údarás inniúil an Bhallstáit atá freagrach.

Déanfaidh an Coimisiún na ráitis tacaíochta i gcomhréir le fomhír 2 go fomhír 4 de mhír 2 den Airteagal seo a thíolacadh, trí úsáid a bhaint as an tseirbhís malartaithe comhad dá dtagraítear in Airteagal 4(5).

4.  Laistigh de thrí mhí ó na ráitis tacaíochta a fháil, déanfaidh na húdaráis inniúla iad a fhíorú ar bhonn seiceálacha iomchuí, ar seiceálacha iad a d’fhéadfadh a bheith bunaithe ar shampláil randamach, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus leis an gcleachtas náisiúnta.

I gcás ina dtíolacfar na ráitis tacaíochta a bailíodh ar líne agus i bhfoirm páipéir ar leithligh, cuirfear tús leis an tréimhse sin nuair a bheidh na ráitis tacaíochta uile faighte ag an údarás inniúil.

Chun críche na ráitis tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir a fhíorú, ní gá sínithe a fhíordheimhniú.

5.  Ar bhonn na bhfíoruithe a dhéanfar, déanfaidh an t-údarás inniúil an líon ráiteas tacaíochta bailí don Bhallstát lena mbaineann a dheimhniú. Déanfar an deimhniú sin a sheachadadh, saor in aisce, don ghrúpa d’eagraithe, ag úsáid na samhla a leagtar amach in Iarscríbhinn VI.

Sonrófar sa deimhniú an líon ráiteas tacaíochta bailí a bailíodh i bhfoirm páipéir agus ar líne lena n-áirítear na ráitis a bailíodh i bhfoirm páipéir agus a uaslódáladh de bhun an dara fomhír d’Airteagal 10(3).

Airteagal 13

Tionscnamh a thíolacadh don Choimisiún

Laistigh de thrí mhí tar éis an deimhniú deireanach dá bhforáiltear in Airteagal 12(5) a fháil, cuirfidh an grúpa d’eagraithe an tionscnamh faoi bhráid an Choimisiúin.

Tíolacfaidh an grúpa d’eagraithe an fhoirm atá leagtha amach in Iarscríbhinn VII agus í comhlánaithe, mar aon le cóipeanna, i bhfoirm páipéir nó i bhfoirm leictreonach, de na deimhnithe dá bhforáiltear in Airteagal 12(5).

Déanfaidh an Coimisiún an fhoirm atá leagtha amach in Iarscríbhinn VII a chur ar fáil don phobal sa chlár.

Airteagal 14

Foilsiú agus éisteacht phoiblí

1.  I gcás ina bhfaigheann an Coimisiún tionscnamh bailí ar bailíodh agus ar deimhníodh na ráitis tacaíochta ina leith i gcomhréir le hAirteagail 8 go 12, foilseoidh sé gan mhoill fógra á rá sin sa chlár agus déanfaidh sé an tionscnamh a sheoladh chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, chuig Coiste na Réigiún, agus chuig na parlaimintí náisiúnta chomh maith.

2.  Laistigh de thrí mhí tar éis an tionscnamh a sheoladh, tabharfar an deis don ghrúpa d’eagraithe an tionscnamh a chur i láthair ag éisteacht phoiblí arna reáchtáil ag Parlaimint na hEorpa.

Déanfaidh ▌Parlaimint na hEorpa an éisteacht a eagrú ina háitreabh.

Déanfar ionadaíocht ar an gCoimisiún ag an éisteacht ar leibhéal iomchuí.

Tabharfar deis don Chomhairle, d’institiúidí eile agus do chomhlachtaí comhairleacha eile an Aontais, do na parlaimintí náisiúnta agus don tsochaí shibhialta a bheith i láthair ag an éisteacht.

Áiritheoidh ▌Parlaimint na hEorpa go ndéanfar ionadaíocht chothrom ar na leasanna poiblí agus príobháideacha.

3.  Tar éis na héisteachta poiblí, déanfaidh Parlaimint na hEorpa measúnú ar an tacaíocht pholaitiúil don tionscnamh.

Airteagal 15

Scrúdúchán an Choimisiúin

1.  Laistigh de mhí amháin tar éis thíolacadh an tionscnaimh i gcomhréir le hAirteagal 13, buailfidh an Coimisiún leis an ngrúpa d’eagraithe ar an leibhéal iomchuí chun deis a thabhairt dó cuspóirí an tionscnaimh a mhíniú go mion.

2.  Laistigh de shé mhí tar éis fhoilsiú an tionscnaimh i gcomhréir le hAirteagal 14(1), agus tar éis na héisteachta poiblí dá dtagraítear in Airteagal 14(2), leagfaidh an Coimisiún amach i dteachtaireacht a chonclúidí dlíthiúla agus polaitiúla maidir leis an tionscnamh, an ghníomhaíocht atá beartaithe aige a dhéanamh, más ann di, agus na cúiseanna leis an ngníomhaíocht sin a dhéanamh nó gan í a dhéanamh.

I gcás ina bhfuil sé i gceist ag an gCoimisiún gníomhú mar fhreagairt ar an tionscnamh, lena n-áirítear, de réir mar is iomchuí, togra nó tograí le haghaidh gníomh dlí de chuid an Aontais a ghlacadh, leagfar amach sa teachtaireacht an amlíne atá beartaithe maidir leis na gníomhaíochtaí sin.

Tabharfar fógra faoin teachtaireacht sin don ghrúpa d’eagraithe agus do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus do Choiste na Réigiún agus cuirfear ar fáil don phobal é.

3.  Déanfaidh an Coimisiún agus an grúpa d’eagraithe na sínitheoirí a chur ar an eolas faoin bhfreagairt ar an tionscnamh i gcomhréir le hAirteagal 18(2) agus (3).

Soláthróidh an Coimisiún, sa chlár agus sa suíomh gréasáin poiblí maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh, faisnéis atá cothrom le dáta maidir le cur chun feidhme na ngníomhaíochtaí atá leagtha amach sa teachtaireacht a glacadh mar fhreagairt ar an tionscnamh.

Airteagal 16

Obair leantach ag Parlaimint na hEorpa ar thionscnaimh rathúla ó na saoránaigh

Déanfaidh Parlaimint na hEorpa measúnú ar na bearta a ghlacfaidh an Coimisiún de bharr a theachtaireachta dá dtagraítear in Airteagal 15(2).

CAIBIDIL III

FORÁLACHA EILE

Airteagal 17

Trédhearcacht

1.  Cuirfidh an grúpa d’eagraithe faisnéis shoiléir, chruinn agus chuimsitheach ar fáil maidir leis na foinsí ▌cistithe don tionscnamh ar fiú breis agus EUR 500 in aghaidh an urra iad, lena foilsiú sa chlár, agus, de réir mar is iomchuí , ar shuíomh gréasáin a fheachtais.

Beidh na foinsí dearbhaithe cistithe agus tacaíochta, lena n-áirítear na hurraí, agus na méideanna a fhreagraíonn dóibh inaitheanta go soiléir.

Cuirfidh an grúpa d’eagraithe faisnéis ar fáil freisin faoi na heagraíochtaí a thugann cúnamh dó ar bhonn deonach, i gcás nach bhfuil an tacaíocht sin inchainníochtaithe ar bhonn eacnamaíoch.

Déanfar an fhaisnéis sin a thabhairt cothrom le dáta gach dhá mhí ar a laghad le linn na tréimhse ón dáta cláraithe go dtí an dáta a dtíolacfar an tionscnamh don Choimisiún i gcomhréir le hAirteagal 13. Cuirfidh an Coimisiún ar fáil go poiblí é ar bhealach soiléir inrochtana sa chlár agus ar an suíomh gréasáin poiblí maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh.

2a.  Beidh an Coimisiún i dteideal a iarraidh ar an ngrúpa d’eagraithe aon fhaisnéis bhreise agus soiléiriú ar fhoinsí cistithe agus tacaíochta dearbhaithe i gcomhréir leis an Rialachán seo a chur ar fáil.

3.  Cuirfidh an Coimisiún ar chumas do shaoránaigh gearán a chur i dtaobh faisnéise maidir le hiomláine agus le cirte na bhfoinsí cistithe agus tacaíochta de réir mar atá siad dearbhaithe ag grúpaí d’eagraithe agus déanfaidh sé foirm teagmhála a chur ar fáil go poiblí sa chlár agus ar shuíomh gréasáin poiblí an tionscnaimh Eorpach ó na saoránaigh chun na críche sin.

Féadfaidh an Coimisiún aon fhaisnéis bhreise maidir le gearáin a fhaightear i gcomhréir leis an mír seo a iarraidh ar an ngrúpa d’eagraithe, agus, de réir mar is iomchuí, an fhaisnéis a thabhairt cothrom le dáta i ndáil leis na foinsí dearbhaithe cistithe agus tacaíochta sa chlár.

Airteagal 18

Cumarsáid

1.  Déanfaidh an Coimisiún feasacht a ardú i measc an phobail gurb ann don tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh, agus faoi na cuspóirí a ghabhann leis agus a fheidhmiú, trí ghníomhaíochtaí cumarsáide agus feachtais faisnéise, agus ar an gcaoi sin, déanfaidh sé rannpháirtíocht ghníomhach na saoránach i saol polaitiúil an Aontais a chur chun cinn.

Rannchuideoidh Parlaimint na hEorpa le gníomhaíochtaí cumarsáide an Choimisiúin.

2.  Chun críocha gníomhaíochtaí cumarsáide agus faisnéise maidir leis an tionscnamh lena mbaineann agus faoi réir toiliú sainráite sínitheora, féadfaidh an grúpa d’eagraithe nó an Coimisiún seoladh ríomhphoist an tsínitheora a bhailiú.

Cuirfear in iúl do shínitheoirí ionchasacha nach mbraitheann a gceart chun tacú le tionscnamh ar a dtoiliú a seoladh ríomhphoist a thabhairt.

3.  Ní fhéadfar seoltaí ríomhphoist a bhailiú mar chuid de na foirmeacha ráitis tacaíochta. Féadfar iad a bhailiú ag an am céanna leis na ráitis tacaíochta, áfach, ar choinníoll go ndéantar iad a phróiseáil ar leithligh.

Airteagal 19

Sonraí pearsanta a chosaint

1.  Is é ionadaí an ghrúpa d’eagraithe a bheidh ina rialaitheoir sonraí de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 2016/679 i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta agus ráitis tacaíochta, seoltaí ríomhphoist agus sonraí faoi urraí na dtionscamh á mbailiú. I gcás ina gceaptar an t-eintiteas dlíthiúil dá dtagraítear in Airteagal 5(7) den Rialachán seo, is é an rialaitheoir sonraí a bheidh ina eintiteas.

2.  Is iad na húdaráis inniúla ainmnithe i gcomhréir le hAirteagal 20(2) den Rialachán seo a bheidh ina rialaitheoirí sonraí de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 2016/679 i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta chun críocha ráitis tacaíochta a fhíorú agus a dheimhniú.

3.  Is é an Coimisiún a bheidh ina rialaitheoir sonraí de réir bhrí Rialachán (AE) 2018/1725 i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta sa chlár, leis an ardán comhoibritheach ar líne, leis an lárchóras bailithe ar líne dá dtagraítear in Airteagal 10 den Rialachán seo, agus le bailiú seoltaí ríomhphoist.

4.  Déanfar na sonraí pearsanta arna soláthar sna foirmeacha ráitis tacaíochta a bhailiú chun críche na n-oibríochtaí is gá chun iad a bhailiú agus a stóráil ar bhealach slán i gcomhréir le hAirteagail 9 go 11, chun iad a chur faoi bhráid na Ballstát, chun iad a fhíorú agus a dheimhniú i gcomhréir le hAirteagal 12 agus le haghaidh na seiceálacha cáilíochta agus na hanailíse staidrimh is gá.

5.  Scriosfaidh an grúpa d’eagraithe agus an Coimisiún, de réir mar is iomchuí, na ráitis tacaíochta uile a shíneofar do thionscnamh agus aon chóipeanna díobh mí amháin ar a dhéanaí tar éis an tionscnamh sin a chur faoi bhráid an Choimisiúin i gcomhréir le hAirteagal 13, nó tráth nach déanaí ná 21 mhí tar éis thús na tréimhse bailiúcháin, cibé acu is túisce. I gcás ina dtarraingítear siar tionscnamh tar éis thús na tréimhse bailiúcháin, áfach, scriosfar na ráitis tacaíochta agus aon chóipeanna díobh mí amháin ar a dhéanaí tar éis na tarraingthe siar dá dtagraítear in Airteagal 7.

6.  Scriosfaidh an t-údarás inniúil na ráitis tacaíochta uile agus cóipeanna díobh trí mhí ar a dhéanaí tar éis dó an deimhniú dá dtagraítear in Airteagal 12(5) a eisiúint.

7.  Féadfar ráitis tacaíochta le haghaidh tionscnamh áirithe agus cóipeanna díobh a choimeád ar feadh tréimhse is faide ná na teorainneacha ama a leagtar síos i míreanna 5 agus  6 más gá sin chun críche imeachtaí dlíthiúla nó riaracháin a bhaineann leis an tionscnamh i dtrácht. Scriosfar iad mí amháin ar a dhéanaí tar éis na himeachtaí sin a thabhairt chun críche le cinneadh críochnaitheach.

8.  Scriosfaidh an Coimisiún agus an grúpa d’eagraithe taifid na seoltaí ríomhphoist a bailíodh i gcomhréir le hAirteagal 18(2), mí amháin, ar a dhéanaí, tar éis tionscnamh a tharraingt siar nó 12 mhí tar éis dheireadh na tréimhse bailiúcháin nó 12 mhí tar éis an tionscnamh a thíolacadh don Choimisiún, faoi seach. I gcás ina leagann an Coimisiún amach, trí bhíthin teachtaireachta, na bearta atá beartaithe aige a dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 15(2), áfach, scriosfar taifid na seoltaí ríomhphoist trí bliana ar a dhéanaí tar éis an teachtaireacht a fhoilsiú.

9.  Gan dochar dá gcearta faoi Rialachán (AE) 2018/1725, tá an ceart ag comhaltaí den ghrúpa d’eagraithe a iarraidh go mbainfear a sonraí pearsanta den chlár dhá bhliain ó dháta cláraithe an tionscnaimh lena mbaineann.

Airteagal 20

Údaráis inniúla sna Ballstáit

1.  Chun críche Airteagal 11, ainmneoidh gach Ballstát údarás inniúil amháin nó níos mó a bheidh freagrach as an deimhniú dá dtagraítear in Airteagal 11(3) a eisiúint.

2.  Chun críche Airteagal 12, ainmneoidh gach Ballstát údarás inniúil amháin a bheidh freagrach as comhordú a dhéanamh ar an bpróiseas fíoraithe le haghaidh ráitis tacaíochta agus as na deimhnithe dá dtagraítear in Airteagal 12(5) a eisiúint.

3.  Faoin 1 Eanáir 2020, déanfaidh na Ballstáit ainmneacha agus seoltaí na n-údarás a ainmnítear de bhun mhíreanna 1 agus 2 a sheoladh chuig an gCoimisiún. Cuirfidh siad an Coimisiún ar an eolas faoi aon nuashonrú ar an bhfaisnéis sin.

Cuirfidh an Coimisiún ainmneacha agus seoltaí na n-údarás a ainmnítear de bhun mhíreanna 1 agus 2 ar fáil go poiblí sa chlár.

Airteagal 21

Bearta náisiúnta a chur in iúl

1.  Faoin 1 Eanáir 2020, déanfaidh na Ballstát na forálacha sonracha a ghlactar chun an Rialachán seo a chur chun feidhme a chur in iúl don Choimisiún.

2.  Cuirfidh an Coimisiún na forálacha sin ar fáil go poiblí sa chlár i dteanga na teachtaireachta ó na Ballstáit i gcomhréir le mír 1.

CAIBIDIL IV

GNÍOMHARTHA TARMLIGTHE AGUS GNÍOMHARTHA CUR CHUN FEIDHME

Airteagal 22

Nós imeachta coiste

1.  Chun críche Airteagal 11(5) den Rialachán seo a chur chun feidhme, tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Airteagal 23

Cumhachtaí tarmligthe

Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 24 chun na hIarscríbhinní a ghabhann leis an Rialachán seo a leasú, faoi chuimsiú raon feidhme fhorálacha an Rialacháin seo a mbaineann na hIarscríbhinní sin leo.

Airteagal 24

An tarmligean a fheidhmiú

1.  Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.

2.  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 23 a thabhairt don Choimisiún go ceann ▌tréimhse cúig bliana ón … [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].

3.  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 23 a chúlghairm aon tráth. Déanfaidh cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh deireadh a chur le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana.

4.  Roimh dó gníomh tarmligthe a ghlacadh, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.

5.  A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi.

6.  Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagal 23 i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú dhá mhí ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

CAIBIDIL V

FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 25

Athbhreithniú

Déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú tréimhsiúil ar fheidhmiú an tionscnaimh Eorpaigh ó na saoránaigh agus tíolacfaidh sé tuarascáil do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo tráth nach déanaí ná1 Eanáir 2024, agus gach ceithre bliana ina dhiaidh sin. Cumhdófar sna tuarascálacha sin an aois íosta chun tacú le tionscnaimh Eorpacha ó na saoránaigh sna Ballstáit. Déanfar na tuarascálacha a chur ar fáil go poiblí.

Airteagal 26

Aisghairm

Aisghairfear Rialachán (AE) Uimh. 211/2011, le héifeacht ón 1 Eanáir 2020.

Déanfar tagairtí don Rialachán aisghairthe a fhorléiriú mar thagairtí don Rialachán seo.

Airteagal 27

Foráil idirthréimhseach

Leanfaidh Airteagail 5 go 9 de Rialachán (AE) Uimh. 211/2011 de bheith i bhfeidhm tar éis an 1 Eanáir 2020 maidir le tionscnaimh Eorpacha ó na saoránaigh atá cláraithe roimh an 1 Eanáir 2020.

Airteagal 28

Teacht i bhfeidhm agus infheidhmeacht

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2020.

Beidh feidhm ag Airteagail 9(4), 10, 11(5), agus 20 go 24, áfach, ó theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh in/sa ...,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINNÍ

IARSCRÍBHINN I

An líon íosta sínitheoirí in aghaidh an Bhallstáit

An Bheilg

15 771

An Bhulgáir

12 767

An tSeicia

15 771

An Danmhairg

9 763

An Ghearmáin

72 096

An Eastóin

4 506

Éire

8 261

An Ghréig

15 771

An Spáinn

40 554

An Fhrainc

55 574

An Chróit

8 261

An Iodáil

54 823

An Chipir

4 506

An Laitvia

6 008

An Liotuáin

8 261

Lucsamburg

4 506

An Ungáir

15 771

Málta

4 506

An Ísiltír

19 526

An Ostair

13 518

An Pholainn

38 301

An Phortaingéil

15 771

An Rómáin

24 032

An tSlóivéin

6 008

An tSlóvaic

9 763

An Fhionlainn

9 763

An tSualainn

15 020

An Ríocht Aontaithe

54 823

IARSCRÍBHINN II

FAISNÉIS IS GÁ CHUN TIONSCNAMH A CHLÁRÚ

1.  Teideal an tionscnaimh, gan níos mó ná 100 carachtar a bheith ann;(*)

2.  Cuspóirí an tionscnaimh ar ina leith a iarrtar ar an gCoimisiún gníomhú, gan níos mó ná 1 100 carachtar a bheith ann gan spásanna a áireamh (meán coigeartaithe in aghaidh na teanga(*));

Féadfaidh grúpa d'eagraithe iarscríbhinn a sholáthar faoi ábhar, faoi chuspóirí agus faoi chúlra an tionscnaimh, gan níos mó ná 5 000 carachtar a bheith ann gan spásanna a áireamh; (meán coigeartaithe in aghaidh na teanga(*));

Féadfaidh grúpa d'eagraithe faisnéis bhreise a sholáthar faoi ábhar, faoi chuspóirí agus faoi chúlra an tionscnaimh. Féadfaidh sé freisin, más mian leis, dréachtghníomh reachtach a thíolacadh;

3.  Na forálacha de na Conarthaí a mheasann grúpa d'eagraithe a bheith ábhartha i ndáil leis an ngníomhaíocht atá beartaithe;

4.  Ainmneacha iomlána, seoltaí poist, náisiúntachtaí agus dátaí breithe an tseachtair comhaltaí den ghrúpa d’eagraithe a bhfuil cónaí orthu i seacht mBallstát éagsúla, agus ainm an ionadaí agus ainm an ionadaí mhalartaigh, chomh maith lena seoltaí ríomhphoist agus a n-uimhreacha teileafóin, á léiriú go sonrach(18);

Mura duine den seachtar comhaltaí dá dtagraítear sa chéad fhomhír an t-ionadaí agus/nó an t-ionadaí malartach, ainm iomlán, seoladh poist, náisiúntacht, dáta breithe, seoltaí ríomhphost agus uimhir theileafóin an duine sin.

5.  Doiciméid lena gcruthaítear ainmneacha iomlána, seoltaí poist, náisiúntachtaí agus dátaí breithe gach duine den seachtar comhaltaí dá dtagraítear i bpointe 4 agus an ionadaí agus an ionadaí mhalartaigh mura duine den seachtar comhaltaí sin iad;

6.  Ainmneacha chomhaltaí eile an ghrúpa d’eagraithe;

7.  Sa chás dá dtagraítear in Airteagal 5(7) de Rialachán (AE) .../... (19), i gcás inarb iomchuí, doiciméid lena gcruthaítear gur bunaíodh eintiteas dlíthiúil i gcomhréir le dlí náisiúnta Ballstáit go sonrach chun críche tionscnamh áirithe a bhainistiú agus lena gcruthaítear go bhfuil an sainordú ag an gcomhalta den ghrúpa d’eagraithe atá ainmnithe ina ionadaí ar an ngrúpa sin, go bhfuil an sainordú aige gníomhú thar ceann an eintitis dhlíthiúil.

8.  Gach foinse tacaíochta agus cistithe don tionscnamh tráth an chlárúcháin.(20)

(*) Is é an Coimisiún a sholáthraíonn an t-aistriúchán i ngach teanga oifigiúil de chuid institiúidí an Aontais, i gcás na dtionscnamh cláraithe go léir.

IARSCRÍBHINN III

FOIRM RÁITIS TACAÍOCHTA — Cuid A(21)

(do na Ballstáit nach gceanglaíonn go soláthrófaí uimhir aitheantais phearsanta/uimhir doiciméid aitheantais phearsanta)

Tá gach réimse ar an bhfoirm seo éigeantach.

LE COMHLÁNÚ ROIMH RÉ AG AN nGRÚPA D’EAGRAITHE:

1.  Gach sínitheoir ar an bhfoirm seo, is saoránach é de chuid:

Marcáil Ballstát amháin in aghaidh an liosta.

2.  Uimhir chlárúcháin an Choimisiúin Eorpaigh: 3. Dáta tosaithe agus dáta deiridh na tréimhse bailiúcháin:

4.  Seoladh gréasáin an tionscnaimh seo ar chlár an Choimisiúin Eorpaigh:

5.  Teideal an tionscnaimh seo:

6.  Cuspóirí an tionscnaimh:

7.  Ainmneacha agus seoltaí ríomhphoist na ndaoine teagmhála cláraithe

[sa chás dá dtagraítear in Airteagal 5(7) de Rialachán (AE) .../... (22), de réir mar is iomchuí, ina theannta sin: ainm an eintitis dhlíthiúil agus an tír ina bhfuil a shuíochán].:

8.  Suíomh gréasáin an tionscnaimh seo (más ann dó):

LE COMHLÁNÚ AG NA SÍNITHEOIRÍ I gCEANNLITREACHA:

‘Deimhním leis seo go bhfuil an fhaisnéis atá tugtha agam san fhoirm seo ceart agus nár thacaigh mé leis an tionscnamh seo cheana.’

Céadainmneacha iomlána

Sloinnte

ÁIT CHÓNAITHE(23)

(sráid, uimhir, cód poist, cathair, tír)

Dáta

breithe

Dáta

síniú(24)

Ráiteas príobháideachais(25) maidir leis na ráitis tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir ▌nó trí chórais bailithe ar líne ar leithligh:

I gcomhréir le aRialachán (AE) 2016/679 (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí), ní úsáidfear do chuid sonraí pearsanta a sholáthróidh tú ar an bhfoirm seo ▌ach amháin chun tacú leis an tionscnamh agus cuirfear ar fáil do na húdaráis náisiúnta inniúla iad chun críche fíorú agus deimhniú amháin. Tá tú i dteideal a iarraidh ar ghrúpa d'eagraithe an ▌▌tionscnaimh seorochtain a fháil ar do chuid sonraí pearsanta, mar aon leis na sonraí sin a cheartú, a scriosadh agus a bpróiseáil a shrianadh.

Déanfaidh grúpa d'eagraithe do chuid sonraí a stóráil ar feadh tréimhse uasta coinneála d’aon mhí amháin tar éis an tionscnamh a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh nó [21 mhí] tar éis thús na tréimhse bailiúcháin, cibé acu is túisce. Féadfar iad a choinneáil níos faide ná na teorainneacha ama sin i gcás imeachtaí riaracháin nó dlí, is é sin ar feadh aon mhí amháin ar a mhéad tar éis na himeachtaí sin a thabhairt i gcrích.

Gan dochar d’aon réiteach riaracháin ná breithiúnach eile, beidh an ceart agat gearán a thaisceadh le húdarás cosanta sonraí am ar bith, go háirithe sa Bhallstát ina bhfuil gnáthchónaí ort, san ionad oibre nó in áit an tsáraithe a líomhnaítear, má mheasann tú go ndearnadh do shonraí a phróiseáil go neamhdhleathach.

Is é ionadaí ghrúpa d’eagraithe an tionscnaimh ó na saoránaigh nó, más iomchuí, an eintiteas dlíthiúil a chruthaigh sé, na rialaitheoirí de réir bhrí an Rialacháin Ghinearálta maidir le Cosaint Sonraí, agus is féidir dul i dteagmháil trí na sonraí teagmhála atá ar fáil i bpointe 4 den bhfoirm seo.

Tá sonraí teagmhála an oifigigh cosanta sonraí (más ann dó) ar fáil ar shuíomh gréasáin an tionscnaimh seo i gclár an Choimisiúin Eorpaigh, dá bhforáiltear i bpointe 4 den bhfoirm seo.

Is féidir teacht ar shonraí teagmhála an údaráis náisiúnta a gheobhaidh agus a phróiseálfaidh do shonraí pearsanta agus sonraí teagmhála na n-údarás náisiúnta cosanta sonraí anseo: http://ec.europa.eu/citizens-initiative/public/data-protection?lg=ga.

Ráiteas príobháideachais maidir leis na ráitis tacaíochta a bailíodh ar líne tríd an lárchóras bailithe ar líne:

I gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725 agus Rialachán (AE) 2016/679 (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí), ní úsáidfear do chuid sonraí pearsanta a sholáthróidh tú ar an bhfoirm seo ach amháin chun tacú leis an tionscnamh agus cuirfear ar fáil do na húdaráis náisiúnta inniúla iad chun críche fíorú agus deimhniú amháin. Tá tú i dteideal a iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach nó ar ionadaí ghrúpa d’eagraithe an tionscnaimh nó, i gcás inarb iomchuí, ar an eintiteas dlíthiúil a chruthaigh sé rochtain a fháil ar do shonraí pearsanta, mar aon leis na sonraí sin a cheartú, a scriosadh agus a bpróiseáil a shrianadh.

Déanfaidh an Coimisiún Eorpach do chuid sonraí a stóráil ar feadh tréimhse uasta coinneála d’aon mhí amháin tar éis an tionscnamh a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh nó 21 mhí tar éis thús na tréimhse bailiúcháin, cibé acu is túisce. Féadfar iad a choinneáil níos faide ná na teorainneacha ama sin i gcás imeachtaí riaracháin nó dlí, is é sin ar feadh aon mhí amháin ar a mhéad tar éis na himeachtaí sin a thabhairt i gcrích.

Gan dochar d’aon réiteach riaracháin ná breithiúnach eile, beidh an ceart agat gearán a thaisceadh leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí nó le húdarás cosanta sonraí am ar bith, go háirithe sa Bhallstát ina bhfuil gnáthchónaí ort, san ionad oibre nó in áit an tsáraithe a líomhnaítear, má mheasann tú go ndearnadh do shonraí a phróiseáil go neamhdhleathach.

Is iad an Coimisiún Eorpach agus ionadaí ghrúpa d’eagraithe an tionscnaimh nó, i gcás inarb iomchuí, an t-eintiteas dlíthiúil a chruthaigh sé atá ina rialaitheoirí comhpháirteacha de réir bhrí Rialachán (AE) 2018/1725 agus an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí agus is féidir dul i dteagmháil leo trí úsáid a bhaint as na mionsonraí a sholáthraítear ar an bhfoirm seo.

Tá sonraí teagmhála oifigigh cosanta sonraí an ghrúpa d'eagraithe (más ann dóibh) ar fáil ar shuíomh gréasáin an tionscnaimh i gclár an Choimisiúin Eorpaigh, dá bhforáiltear i bpointe 4 ar an bhfoirm seo.

Is féidir teacht ar shonraí teagmhála oifigigh cosanta sonraí an Choimisiúin Eorpaigh, an údaráis náisiúnta a gheobhaidh agus a phróiseálfaidh do shonraí pearsanta, an Mhaoirseora Eorpaigh ar Chosaint Sonraí agus sonraí teagmhála na n-údarás náisiúnta cosanta sonraí anseo: http://ec.europa.eu/citizens-initiative/public/data-protection.

FOIRM RÁITIS TACAÍOCHTA — Cuid B(26)

(do na Ballstáit a cheanglaíonn go soláthrófar ▌uimhir aitheantais phearsanta / uimhir doiciméid aitheantais phearsanta)

Tá gach réimse ar an bhfoirm seo éigeantach.

LE COMHLÁNÚ ROIMH RÉ AG AN nGRÚPA D’EAGRAITHE:

1.  Gach sínitheoir ar an bhfoirm seo, is saoránach é de chuid:

Marcáil Ballstát amháin in aghaidh an liosta.

Féach suíomh gréasáin an Choimisiúin Eorpaigh le haghaidh an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh chun na huimhreacha aitheantais pearsanta / uimhreacha doiciméid aitheantais phearsanta a fháil, nach mór ceann acu a sholáthar.

2.  Uimhir chlárúcháin an Choimisiúin Eorpaigh: 3. Dáta tosaithe agus dáta deiridh na tréimhse bailiúcháin:

4.  Seoladh gréasáin an tionscnaimh seo ar chlár an Choimisiúin Eorpaigh:

5.  Teideal an tionscnaimh seo:

6.  Ábhar an tionscnaimh:

7.  Ainmneacha agus seoltaí ríomhphoist na ndaoine teagmhála cláraithe:

[Ina theannta sin, sa chás dá dtagraítear in Airteagal 5(7) de Rialachán (AE) .../...(27), de réir mar is iomchuí: ainm an eintitis dhlíthiúil agus an tír ina bhfuil a shuíochán].:

8.  Suíomh gréasáin an tionscnaimh seo (más ann dó):

LE COMHLÁNÚ AG NA SÍNITHEOIRÍ I gCEANNLITREACHA:

‘Deimhním leis seo go bhfuil an fhaisnéis atá tugtha agam san fhoirm seo ceart agus nár thacaigh mé leis an tionscnamh seo cheana.’

Céadainmneacha iomlána

Sloinnte

▌UIMHIR aitheantais PHEARSANTA /

UIMHIR DOICIMÉID AITHEANTAIS PHEARSANTA

an cineál uimhreach aitheantais pearsanta nó doiciméid aitheantais phearsanta

Dáta

síniú(28)

Ráiteas príobháideachais(29) maidir leis na ráitis tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir ▌nó trí chórais bailithe ar líne ar leithligh:

I gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679 (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí), ní úsáidfear do chuid sonraí pearsanta a sholáthróidh tú ar an bhfoirm seo ▌ach amháin chun tacú leis an tionscnamh agus cuirfear ar fáil iad do na húdaráis náisiúnta inniúla iad chun críche fíorú agus deimhniú amháin. Tá tú i dteideal a iarraidh ar ghrúpa d'eagraithe an ▌▌tionscnaimh seo rochtain a fháil ar do chuid sonraí pearsanta, mar aon leis na sonraí sin a cheartú, a scriosadh agus a bpróiseáil a shrianadh.

Déanfaidh grúpa d'eagraithe do chuid sonraí a stóráil ar feadh tréimhse uasta coinneála d’aon mhí amháin tar éis an tionscnamh a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh nó 21 mhí tar éis thús na tréimhse bailiúcháin, cibé acu is túisce. Féadfar iad a choinneáil níos faide ná na teorainneacha ama sin i gcás imeachtaí riaracháin nó dlí, is é sin ar feadh aon mhí amháin ar a mhéad tar éis na himeachtaí sin a thabhairt i gcrích.

Gan dochar d’aon réiteach riaracháin ná breithiúnach eile, beidh an ceart agat gearán a thaisceadh le húdarás cosanta sonraí am ar bith, go háirithe sa Bhallstát ina bhfuil gnáthchónaí ort, san ionad oibre nó in áit an tsáraithe a líomhnaítear, má mheasann tú go ndearnadh do shonraí a phróiseáil go neamhdhleathach.

Is é ionadaí ghrúpa d’eagraithe an tionscnaimh nó, de réir mar is iomchuí, an t-eintiteas dlíthiúil a chruthaigh siad, an rialaitheoir de réir bhrí an Rialacháin Ghinearálta maidir le Cosaint Sonraí agus is féidir teagmháil a dhéanamh trí na sonraí a chuirtear ar fáil ar an bhfoirm seo. Tá sonraí teagmhála an oifigigh cosanta sonraí (más ann dó) ar fáil ar shuíomh gréasáin an tionscnaimh seo i gclár an Choimisiúin Eorpaigh, dá bhforáiltear i bpointe 4 den bhfoirm seo.

Is féidir teacht ar shonraí teagmhála an údaráis náisiúnta a gheobhaidh agus a phróiseálfaidh do shonraí pearsanta agus sonraí teagmhála na n-údarás náisiúnta cosanta sonraí anseo: http://ec.europa.eu/citizens-initiative/public/data-protection?lg=ga.

Ráiteas príobháideachais maidir leis na ráitis tacaíochta a bailíodh ar líne tríd an lárchóras bailithe ar líne:

I gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725 agus Rialachán (AE) 2016/679 (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí), ní úsáidfear do chuid sonraí pearsanta a sholáthróidh tú ar an bhfoirm seo ach amháin chun tacú leis an tionscnamh agus cuirfear ar fáil do na húdaráis náisiúnta inniúla iad chun críche fíorú agus deimhniú amháin. Tá tú i dteideal a iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach nó ar ionadaí ghrúpa d’eagraithe an tionscnaimh nó, i gcás inarb iomchuí, ar an eintiteas dlíthiúil a chruthaigh sé ▌seo rochtain a fháil ar do shonraí pearsanta, mar aon leis na sonraí sin a cheartú, a scriosadh agus a bpróiseáil a shrianadh.

Déanfaidh an Coimisiún Eorpach do chuid sonraí a stóráil ar feadh tréimhse uasta coinneála d’aon mhí amháin tar éis an tionscnamh a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh nó 21 mhí tar éis thús na tréimhse bailiúcháin, cibé acu is túisce. Féadfar iad a choinneáil níos faide ná na teorainneacha ama sin i gcás imeachtaí riaracháin nó dlí, is é sin ar feadh aon mhí amháin ar a mhéad tar éis na himeachtaí sin a thabhairt i gcrích.

Gan dochar d’aon réiteach riaracháin ná breithiúnach eile, beidh an ceart agat gearán a thaisceadh leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí nó le húdarás cosanta sonraí am ar bith, go háirithe sa Bhallstát ina bhfuil gnáthchónaí ort, san ionad oibre nó in áit an tsáraithe a líomhnaítear, má mheasann tú go ndearnadh do shonraí a phróiseáil go neamhdhleathach.

Is iad an Coimisiún Eorpach agus ionadaí ghrúpa d’eagraithe an tionscnaimh nó, i gcás inarb iomchuí, an t-eintiteas dlíthiúil a chruthaigh sé atá ina rialaitheoirí comhpháirteacha de réir bhrí Rialachán (AE) 2018/1725 agus an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí agus is féidir dul i dteagmháil leo trí úsáid a bhaint as na mionsonraí a sholáthraítear ar an bhfoirm seo.

Tá sonraí teagmhála oifigigh cosanta sonraí an ghrúpa d'eagraithe (más ann dóibh) ar fáil ar shuíomh gréasáin an tionscnaimh i gclár an Choimisiúin Eorpaigh, dá bhforáiltear i bpointe 4 ar an bhfoirm seo.

Is féidir teacht ar shonraí teagmhála oifigigh cosanta sonraí an Choimisiúin Eorpaigh, an údaráis náisiúnta a gheobhaidh agus a phróiseálfaidh do shonraí pearsanta, an Mhaoirseora Eorpaigh ar Chosaint Sonraí agus sonraí teagmhála na n-údarás náisiúnta cosanta sonraí anseo: http://ec.europa.eu/citizens-initiative/public/data-protection?lg=ga.

IARSCRÍBHINN IV

DEIMHNIÚ LENA nDEIMHNÍTEAR COMHRÉIREACHT CÓRAIS BAILITHE AR LÍNE LE RIALACHÁN (AE) …/...(30) Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE AN ...(31) MAIDIR LEIS AN TIONSCNAMH EORPACH Ó NA SAORÁNAIGH

Deimhníonn …. (ainm an údaráis inniúil) as … (ainm an Bhallstáit), leis seo, go bhfuil forálacha ábhartha Rialachán (AE)…/...+ ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an ...++ maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh á gcomhlíonadh i gcás an chórais bailithe ar líne ar leithligh … (seoladh suímh gréasáin) a úsáideadh chun ráitis tacaíochta a bhailiú do... (teideal an tionscnaimh) a bhfuil an uimhir chlárúcháin... (uimhir chlárúcháin an tionscnaimh) aige.

Dáta, síniú agus stampa oifigiúil an údaráis inniúil:

IARSCRÍBHINN V

FOIRM CHUN RÁITIS TACAÍOCHTA A THÍOLACADH D’ÚDARÁIS INNIÚLA NA mBALLSTÁT

1.  Ainmneacha iomlána, seoltaí poist agus seoltaí ríomhphoist na ndaoine teagmhála (ionadaí agus ionadaí malartach an ghrúpa d’eagraithe) nó an eintitis dhlíthiúil a bhainistíonn an tionscnamh agus a ionadaí siúd:

2.  Teideal an tionscnaimh:

3.  Uimhir chlárúcháin an Choimisiúin:

4.  Dáta clárúcháin:

5.  An líon sínitheoirí ar náisiúnaigh de chuid (ainm an Bhallstáit) iad:

6.  An líon iomlán ráiteas tacaíochta a bailíodh:

7.  An líon Ballstát inar sroicheadh an tairseach:

8.  Iarscríbhinní:

(Cuirtear faoi iamh leis seo gach ráiteas tacaíochta ó shínitheoirí ar náisiúnaigh iad den Bhallstát ábhartha.

Más infheidhme, cuirtear faoi iamh leis seo deimhniú comhréireachta ábhartha an chórais bailithe ar líne ar leithligh le Rialachán (AE) …/…(32) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an ...(33) maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh.)

9.  Dearbhaím leis seo go bhfuil an fhaisnéis a sholáthraítear san fhoirm seo ceart agus gur bailíodh na ráitis tacaíochta i gcomhréir le hAirteagal 9 de Rialachán (AE) …/…+ ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an ...++ maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh.

10.  Dáta agus síniú duine de na daoine teagmhála (ionadaí/ionadaí malartach(34)) nó ionadaí an eintitis dhlíthiúil:

IARSCRÍBHINN VI

DEIMHNIÚ LENA nDEIMHNÍTEAR AN LÍON RÁITEAS TACAÍOCHTA BAILÍ ARNA mBAILIÚ LE hAGHAIDH … (AINM AN BHALLSTÁIT)

Deimhníonn … (ainm an údaráis inniúil) as … (ainm an Bhallstáit), leis seo, tar éis na fíoruithe is gá a dhéanamh a cheanglaítear le hAirteagal 12 de Rialachán (AE) …/…(35) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an ... (36)maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh, go bhfuil (an líon ráiteas tacaíochta bailí) ráiteas tacaíochta don tionscnamh a bhfuil an uimhir chlárúcháin... (uimhir chlárúcháin an tionscnaimh) aige, bailí i gcomhréir le forálacha an Rialacháin sin.

Dáta, síniú agus stampa oifigiúil

IARSCRÍBHINN VII

FOIRM CHUN TIONSCNAMH Ó NA SAORÁNAIGH A THÍOLACADH DON CHOIMISIÚN EORPACH

1.  Teideal an tionscnaimh:

2.  Uimhir chlárúcháin an Choimisiúin:

3.  Dáta clárúcháin:

4.  An líon ráiteas tacaíochta bailí a fuarthas (ní mór aon mhilliún amháin ar a laghad a bheith ann):

5.  An líon sínitheoirí ar thug Ballstáit deimhniú ina leith:

 

BE

BG

CZ

DK

DE

EE

IE

EL

ES

FR

HR

IT

CY

LV

LT

LU

An líon sínitheoirí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

HU

MT

NL

AT

PL

PT

RO

SI

SK

FI

SE

UK

IOMLÁN

An líon sínitheoirí

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.  Ainmneacha iomlána, seoltaí poist agus seoltaí ríomhphoist na ndaoine teagmhála (ionadaí agus ionadaí malartach an ghrúpa d’eagraithe)(37) nó an eintitis dhlíthiúil a bhainistíonn an tionscnamh agus a ionadaí siúd:

7.  Léirigh na foinsí tacaíochta agus cistithe go léir a fuarthas don tionscnamh, lena n-áirítear an méid tacaíochta airgeadais tráth an tíolactha:

8.  Dearbhaím leis seo go bhfuil an fhaisnéis a sholáthraítear san fhoirm seo ceart agus gur comhlíonadh na nósanna imeachta agus na coinníollacha ábhartha go léir atá leagtha amach i Rialachán (AE) …/…(38) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an ...(39) maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh.

Dáta agus síniú duine de na daoine teagmhála (ionadaí/ionadaí malartach(40)) nó ionadaí an eintitis dhlíthiúil:

9.  Iarscríbhinní: (Cuirtear gach deimhniú faoi iamh leis seo)

(1) IO C 237, 6.7.2018, lch. 74.
(2) IO C 247, 13.7.2018, lch. 62.
(3) IO C 237, 6.7.2018, lch. 74.
(4)IO C 247, 13.7.2018, lch. 62.
(5) Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019.
(6) Rialachán (AE) Uimh. 211/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir leis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh (IO L 65, 11.3.2011, lch. 1).
(7)Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 1179/2011 ón gCoimisiún an 17 Samhain 2011 lena leagtar síos sonraíochtaí teicniúla le haghaidh córais bailithe ar líne de bhun Rialachán (AE) Uimh. 211/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an tionscnamh ó na saoránaigh (IO L 301, 18.11.2001, lch 3.).
(8)IO C 355, 20.10.2017, lch. 17.
(9) 2017/2024(INL).
(10) Rialachán (AE) Uimh. 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1).
(11) Cinneadh (AE, Euratom) 2017/46 ón gCoimisiún an 10 Eanáir 2017 maidir le slándáil cumarsáide agus córas faisnéise arna n-úsáid ag an gCoimisiún Eorpach (IO L 6, 11.1.2017, lch. 40).
(12) Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 maidir le ríomh-shainaitheantas agus seirbhísí iontaoibhe le haghaidh ríomh-idirbheart sa mhargadh inmheánach agus lena n-aisghairtear Treoir 1999/93 / CE (IO L 257, 28.8.2014, lch. 73).
(13) Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 agus Cinneadh Uimh. 1247/2002/CE (IO L 295, 21.11.2018, lch 39).
(14) IO L 123, 12.5.2016, lch. 1.
(15)Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).
(16) Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le daoine aonair a chosaint maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin (IO L 8, 12.1.2001, lch. 1).
(17) Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/1501 ón gCoimisiún an 8 Meán Fómhair 2015 maidir leis an gcreat idir-inoibritheachta de bhun Airteagal 12(8) de Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le ríomh-shainaitheantas agus seirbhísí iontaoibhe le haghaidh ríomh-idirbheart sa mhargadh inmheánach (IO L 235, 9.9.2015, lch. 1).
(18) Ní chuirfear ar fáil don phobal i gclár ar líne an Choimisiúin ach ainmneacha iomlána bhaill an ghrúpa d'eagraithe, tír chónaithe an ionadaí nó, i gcás inarb iomchuí, ainm an eintitis dhlíthiúil agus an tír ina bhfuil a shuíochán, seoltaí ríomhphoist na ndaoine teagmhála agus faisnéis a bhaineann leis na foinsí tacaíochta agus cistithe. Tá sé de cheart ag ábhair sonraí agóid a dhéanamh i gcoinne fhoilsiú a gcuid sonraí pearsanta ar chúiseanna dosháraithe dlisteanacha a bhaineann lena gcúinsí áirithe.
(19)+ IO: cuir isteach le do thoil uimhir an Rialacháin seo.
(20)
(21)Clófar an fhoirm ar bhileog amháin. Féadfaidh grúpa d'eagraithe bileog dhéthaobhach a úsáid. Úsáidfear cód arna chur ar fáil ag an gCoimisiún Eorpach chun críche na ráitis tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir a uaslódáil go dtí an lárchóras bailithe ar líne.
(22)+ IO: cuir isteach le do thoil uimhir an Rialacháin seo.
(23) Náisiúnaigh de chuid na Gearmáine atá ina gcónaí taobh amuigh den tír, má tá a n-áit chónaithe bhuan faoi láthair cláraithe ag a n-ionadaíocht Ghearmánach taidhleoireachta ar an gcoigríoch.
(24)Ní bheidh an síniú éigeantach má dhéantar an fhoirm a thíolacadh ar líne ag baint úsáid as an lárchóras bailithe ar líne dá dtagraítear in Airteagal 10 de Rialachán (AE) …/…+ nó as córas bailithe ar líne ar leithligh dá dtagraítear in Airteagal 11 den Rialachán sin.
(25)Ná húsáidtear ach ceann den dá leagan den ráiteas príobháideachais atá molta, ag brath ar an modh bailithe
(26)Clófar an fhoirm ar bhileog amháin. Féadfaidh grúpa d'eagraithe bileog dhéthaobhach a úsáid. Úsáidfear cód arna chur ar fáil ag an gCoimisiún Eorpach chun críche na ráitis tacaíochta a bailíodh i bhfoirm páipéir a uaslódáil go dtí an lárchóras bailithe ar líne.
(27)+ IO: cuir isteach le do thoil uimhir an Rialacháin seo.
(28)Ní bheidh an síniú éigeantach má dhéantar an fhoirm a thíolacadh ar líne ag baint úsáid as an lárchóras bailithe ar líne dá dtagraítear in Airteagal 10 de Rialachán (AE) .../... nó as córas bailithe ar líne ar leithligh dá dtagraítear in Airteagal 11 den Rialachán sin.
(29)Ná húsáidtear ach ceann den dá leagan den ráiteas príobháideachais atá molta, ag brath ar an modh bailithe.
(30)+ IO: cuir isteach le do thoil uimhir an Rialacháin seo.
(31)++ IO: cuir isteach le do thoil dáta ghlacadh an Rialacháin seo.
(32)+ IO: cuir isteach le do thoil uimhir an Rialacháin seo.
(33)++ IO: cuir isteach le do thoil dáta ghlacadh an Rialacháin seo.
(34) Scrios de réir mar is iomchuí
(35)+ IO: cuir isteach le do thoil uimhir an Rialacháin seo.
(36)++ IO: cuir isteach le do thoil dáta ghlacadh an Rialacháin seo.
(37)Ní dhéanfar ach ainmneacha iomlána bhaill an ghrúpa d'eagraithe, tír chónaithe an ionadaí nó, i gcás inarb iomchuí, ainm an eintitis dhlíthiúil agus an tír ina bhfuil a shuíochán seoltaí ríomhphoist na ndaoine teagmhála agus faisnéis a bhaineann le foinsí tacaíochta agus cistithe a sholáthar don phobal i gclár ar líne an Choimisiúin. Tá sé de cheart ag ábhair sonraí agóid a dhéanamh i gcoinne fhoilsiú a sonraí pearsanta ar chúiseanna dosháraithe dlisteanacha a bhaineann lena gcúinsí áirithe.
(38)+ IO: cuir isteach le do thoil uimhir an Rialacháin seo.
(39)++ IO: cuir isteach le do thoil dáta ghlacadh an Rialacháin seo.
(40)Scrios de réir mar is iomchuí


Allmhairiú earraí cultúrtha ***I
PDF 220kWORD 79k
Rún
Téacs comhdhlúite
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hearraí cultúrtha a allmhairiú (COM(2017)0375 – C8-0227/2017 – 2017/0158(COD))
P8_TA-PROV(2019)0154A8-0308/2018

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2017)0375),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 207(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8‑0227/2017),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 69f(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 19 Nollaig 2018 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint do chomhphléití an Choiste um Thrádáil Idirnáisiúnta agus an Choiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra faoi Riail 55 de na Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta agus ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra agus do thuairimí an Choiste um Chultúr agus um Oideachas agus an Choiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (A8-0308/2018),

1.  ag glacadh a seasamh ar an gcéad léamh mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo é(1);

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 12 Márta 2019 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2019/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hearraí cultúir a thabhairt isteach agus a allmhairiú

P8_TC1-COD(2017)0158


TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, ▌

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 207(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(2),

De bharr an mhéid seo a leanas,

(1)  I bhfianaise na gConclúidí ón gComhairle an 12 Feabhra 2016 maidir leis an gcomhrac in aghaidh mhaoiniú na sceimhlitheoireachta, i bhfianaise na Teachtaireachta ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle an 2 Feabhra 2016 maidir le Plean Gníomhaíochta chun an comhrac i gcoinne mhaoiniú na sceimhlitheoireachta a neartú [on an Action Plan for strengthening the fight against terrorist financing] agus ▌ Threoir (AE) 2017/541 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(3), ba cheart rialacha comhchoiteanna a ghlacadh maidir leis an trádáil le tríú tíortha chun a áirithiú go mbeidh cosaint éifeachtach ann i gcoinne na trádála aindleathaí ar earraí cultúir, go gcosnófar earraí cultúir go héifeachtach ar a gcailliúint agus ar a scriosadh, go gcaomhnófar oidhreacht chultúrtha an chine dhaonna agus go gcuirfear cosc ar sceimhlitheoireacht a mhaoiniú agus ar sciúradh airgid tríd earraí cultúir creachta a dhíol le ceannaitheoirí san Aontas.

(2)  Maidir le dúshaothrú pobal agus críoch ar féidir leo a bheith ina chúis le trádáil aindleathach in earraí cultúir, go háirithe nuair is as limistéar ina bhfuil coinbhleacht armtha ar siúl a eascraíonn an trádáil aindleathach sin. Ina thaobh sin, ba cheart go gcuirfí san áireamh sa Rialachán seo tréithe réigiúnacha agus áitiúla pobal agus críoch, seachas margadhluach earraí cultúir.

(3)  Is cuid den oidhreacht chultúrtha iad na hearraí cultúir seo agus is minic mórthábhacht chultúrtha, ealaíonta, stairiúil agus eolaíoch ag roinnt leo. Tá an oidhreacht chultúrtha ar cheann de bhuneilimintí na sibhialtachta mar aon le luach siomblach, agus mar chuid de chuimhne chultúrtha an chine dhaonna, i measc nithe eile. Cuireann le saol cultúrtha gach pobail agus tugann sí daoine le chéile faoi scáth na comhchuimhne agus na forbartha ar an tsibhialtacht. Ba cheart í a chosaint, dá bhrí sin, ar shealbhúú mídhleathach agus ar fhoghail. Tá láithreáin seandálaíochta riamh á gcreachadh, ach bíonn siad á gcreachadh ar an mórchóir faoi láthair agus, is coir thromchúiseach as a n-eascraíonn mórfhulaingt dóibh siúd a mbíonn tionchar díreach nó indíreach aici orthu is ea seo agus an trádáil in earraí cultúir arna dtochailt go neamhdhleathach. In a lán cásanna, bíonn an trádáil aindleathach in earraí cultúir ina cúis le homaiginiú cultúrtha nó díbirt éigeantach, agus is é a bhíonn mar thoradh ar fhoghail earraí cultúir ná go mbíonn cultúir ag dealú ó chéile, i measc nithe eile. Fad a bheifear in ann gabháil den trádáil bhrabúsach in earraí cultúir arna dtochailt go neamhdhleathach agus brabús a dhéanamh as sin gan aon bhaol suntasach a bheith ann ina leith, leanfaidh an tochailt agus an creachadh sin de bheith á ndéanamh. Mar gheall ar luach eacnamaíoch agus ealaíonta na hearraí cultúir, tá éileamh mór ann ar an margadh idirnáisiúnta, ach, os a choinne sin, toisc nach ann do bhearta láidre idirnáisiúnta dlíthiúla agus mar gheall ar fhorfheidhmiú neamhéifeachtach aon bhearta atá ann, déantar na hearraí sin a aistriú chuig an scáthgheilleagar. Ba cheart don Aontas, dá réir sin, toirmeasc a chur ar earraí cultúir a onnmhairíodh go mídhleathach as tríú tíortha a thabhairt isteach i gcríoch chustaim an Aontais, le béim ar leith ar earraí cultúir ó thríú tíortha atá thíos le coinbhleachtaí armtha, go háirithe i gcás ina ndearna eagraíochtaí sceimhlitheoireachta nó eagraíochtaí coiriúla eile na hearraí cultúir sin a thrádáil go haindleathach. Cé nár cheart go ngabhfadh rialuithe córasacha leis an gcosc ginearálta sin, ba cheart a bheith de chead ag na Ballstáit idirghabháil a dhéanamh agus faisnéis á fáil acu faoi lastais amhrasacha agus é a bheith de chead acu gach beart iomchuí a dhéanamh chun earraí cultúir a onnmhairíodh go haindleathach a thascradh.

4)  I bhfianaise na rialacha éagsúla atá i bhfeidhm i mBallstáit maidir le hearraí cultúir a allmhairiú isteach i gcríoch chustaim an Aontais, ba cheart bearta a dhéanamh go háirithe chun a áirithiú go mbeidh allmhairithe áirithe earraí cultúir faoi réir rialuithe aonfhoirmeacha ar theacht isteach dóibh i gcríoch chustaim an Aontais, go háirithe ar bhonn na bpróiseas, na nósanna imeachta agus na n-uirlisí riaracháin atá ann cheana a bhfuil sé mar aidhm leo cur chun feidhme aonfhoirmeach Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a bhaint amach(4).

(5)  Cumhdaítear cosaint earraí cultúir a meastar gur seoda náisiúnta na mBallstát iad le Rialachán (CE) Uimh. 116/2009 ón gComhairle(5) agus le Treoir 2014/60/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón Comhairle(6). Dá bhrí sin, níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le hearraí cultúir a cruthaíodh nó a aimsíodh i gcríoch chustaim an Aontais. Ba cheart an chaoi a ndéileálann na húdaráis custaim le hearraí cultúir, nach earraí de chuid an Aontais iad, atá ag teacht isteach i gcríoch chustaim an Aontais a chumhdach leis na rialacha comhchoiteanna arna dtabhairt isteach leis an Rialachán seo ▌. Ba cheart méid chríoch chustaim an Aontais tráth an allmhairithe a bheith ábhartha chun críocha an Rialacháin seo.

(6)  I dtaca leis na bearta rialaithe atá le cur i bhfeidhm maidir le limistéir ▌ saorthrádála agus maidir leis na "saorphoirt ▌" , ba cheart raon feidhme a leithne agus is féidir ó thaobh na nósanna imeachta custaim lena mbaineann a bheith ag gabháil leo chun cosc a chur ar dhul timpeall ar an Rialachán seo trí shaothrú na limistéar saorthrádála sin, arb ionann iad agus limistéir a d'fhéadfadh a úsáid do leathadh leanúnach na trádála aindleathaí. Dá bhrí sin, níor cheart na bearta rialaithe sin a bheith bainteach le hearraí cultúir a scaoileadh i saorchúrsaíocht agus leis na hearraí cultúir sin amháin, ach freisin le hearraí ar cuireadh nós imeachta custaim speisialta i bhfeidhm orthu. Mar sin féin, aníor cheart ▌don raon feidhme sin dul níos faide ná an cuspóir cosc a chur ar earraí cultúir a onnmhairíodh go haindleathach a theacht isteach i gcríoch chustaim an Aontais. Dá réir sin, cé go gcuimseofar sna bearta rialaithe scaoileadh i saorchúrsaíocht agus roinnt de na nósanna imeachta custaim speisialta is féidir a chur i bhfeidhm ar earraí atá ag teacht isteach i gcríoch chustaim an Aontais, níor cheart idirthuras a chuimsiú sna bearta rialaithe córasacha sin.

(7)  Tá eolas maith ag a lán tríú tíortha agus ag formhór na mBallstát ar fhorálacha na gCoinbhinsiún sin, ar na sainmhínithei gCoinbhinsiún UNESCO maidir le Modhanna chun Allmhairiú, Onnmhairiú agus Aistriú Aindleathach Úinéireachta de Mhaoin Chultúrtha a Thoirmeasc agus a Chosc arna shíniú i bPáras an 14 Samhain 1970 ('Coinbhinsiún UNESCO 1970'), coinbhinsiúin a bhfuil líon mór Ballstát ina bpáirtí iontu, agus i gCoinbhinsiún UNIDROIT maidir le Réada Cultúrtha a Goideadh nó a Onnmhairíodh go Neamhdhleathach arna shíniú sa Róimh an 24 Meitheamh 1995, ▌. Chuige sin, is iad na sainmhínithe a úsáidtear sa Rialachán seo atá bunaithe ar na sainmhínithe sin.

(8)  Ba cheart dlíthiúlacht onnmhairiú na n-earraí cultúir sin a scrúdú go príomha ar bhonn dhlíthe agus rialacháin na tíre sin inar cruthaíodh nó inar aimsíodh na hearraí cultúir sin ▌. Chun nach gcuirfear bac díréireach ar thrádáil dhlistineach, áfach, ba cheart a cheadú, go heisceachtúil, don té a fhéachann le hearraí cultúir a allmhairiú isteach i gcríoch chustaim an Aontais, i gcásanna áirithe, go léireoidh an duine sin gur onnmhairíodh na hearraí cultúir go dleathach ó thríú tír éagsúil ina raibh siad lonnaithe sular seoladh na hearraí chuig an Aontas. Ba cheart go mbeadh feidhm ag an díolúine sin i gcás nach féidir an tír inar cruthaíodh nó inar aimsíodh na hearraí cultúir a chinntiú go hiontaofa nó i gcás inar onnmhairíodh na hearraí cultúir i gceist sular tháinig Coinbhinsiún 1970 UNESCO i bhfeidhm, eadhon 24 Aibreán 1972. Chun cosc a chur ar dhul timpeall ar an Rialachán seo trí earraí cultúir a allmhairítear go neamhdhleathach chuig tríú tír eile sula ndéanfaí iad a allmhairiú isteach san Aontas, ba cheart feidhm a bheith ag na heisceachtaí sin i gcás ina bhfuil na hearraí cultúir sin lonnaithe i dtríú tír ar feadh tréimhse níos mó ná cúig bliana chun críocha eile seachas úsáid shealadach, idirthuras, ath-onnmhairiú nó trasloingsiú. I gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha sin le haghaidh níos mó ná tír amháin, ba cheart don tír ábhartha a bheith an tír dheireanach díobh sin sula ndéanfar na hearraí cultúir a thabhairt isteach i gcríoch chustaim an Aontais.

(9)  Le hAirteagal 5 de Choinbhinsiún UNESCO 1970, iarrtar ar na Stáit is Páirtithe seirbhís náisiúnta amháin nó níos mó a bhunú chun earraí cultúir dílse ar allmhairiú, onnmhairiú agus aistriú mídhleathach úinéireachta a chosaint. Ba cheart líon leordhóthanach pearsanra cáilithe ag obair i seirbhísí den chineál sin chun an cosaint sin a áirithiú, i gcomhréir leis an gCoinbhinsiún sin, agus chun comhoibriú gníomhach riachtanach idir údaráis inniúla na mBallstát atá ina bPáirtithe sa Choinbhinsiún sin i réimse na slándála agus sa chomhrac in aghaidh allmhairiú neamhdhleathach earraí cultúir, go háirithe ó limistéir atá buailte i dtíortha atá thíos le coinbhleacht armtha.

(10)  Le nach gcuirfear bac díréireach ar thrádáil earraí cultúir thar theorainn sheachtrach an Aontais, níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le hearraí cultúir nach sáraíonn teorainn aoise áirithe, a bhunaítear leis an Rialachán seo. Is amhlaidh gur iomchuí freisin go leagfaí síos tairseach airgeadais d'fhonn earraí cultúir le luachanna níos ísle a eisiamh ó chur i bhfeidhm na gcoinníollacha agus na nósanna imeachta a bhaineann le hearraí cultúir a allmhairiú isteach i gcríoch chustaim an Aontais. Leis na tairsí sin, áiritheofar gur ar na hearraí cultúir sin is dóichí a mbeadh tóir ag creachadóirí i limistéir coinbhleachta orthu a bheidh na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo dírithe, agus nach n-eisiafar earraí eile is gá a rialú chun an oidhreacht chultúrtha a chosaint.

(11)  Sa mheasúnú riosca fornáisiúnta ar na rioscaí sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoireachta a théann i gcion ar an margadh inmheánach, tá an trádáil aindleathach ar earraí cultúir creachta aitheanta mar fhoinse a d'fhéadfaí a úsáid do mhaoiniú na sceimhlitheoireachta agus do ghníomhaíochtaí sciúrtha airgid .

(12)  Ós rud é go mbaineann ▌ baol foghla nó scriosta ar leith le catagóirí áirithe earraí cultúir, eadhon réada seandálaíochta agus eilimintí de shéadchomharthaí, dealraíonn sé gurb iomchuí foráil a dhéanamh maidir le córas grinnscrúdaithe bhreise sula dtugtar cead dóibh teacht isteach i gcríoch chustaim an Aontais. Faoi chóras den sórt sin, ba cheart é a bheith ina cheangal ceadúnas allmhairiúcháin a thaispeáint a d'eisigh údarás inniúil an Bhallstáit ▌ inar tháinig na hearraí cultúir isteach san Aontas sula bhféadfaí na hearraí sin a scaoileadh i saorchúrsaíocht nó nós imeachta custaim speisialta nach é an nós imeachta idirthurais é a chur i bhfeidhm orthu. Aon duine atá ag iarraidh ceadúnas den sórt sin a fháil, ba cheart é a bheith in ann a chruthú gur onnmhairíodh na hearraí go dleathach as an tír ▌ inar cruthaíodh nó inar aimsíodh na hearraí cultúir leis na doiciméid tacaíochta cuí agus leis an bhfianaise chuí, amhail deimhnithe onnmhairiúcháin ▌nó teidil úinéireachta, sonraisc, conarthaí díolacháin, doiciméid árachais, doiciméid iompair agus meastóireachtaí saineolaithe. Ar bhonn iarratas atá iomlán agus cruinn, ba cheart d'údaráis inniúla na mBallstát a chinneadh gan moill mhíchuí an eiseofar ceadúnas. Ba cheart na ceadúnas allmhairiúcháin uile a stóráil i gcóras leictreonach.

(13)  Is éard is íocón ann aon mhacasamhlú de phearsa reiligiúnach nó d'imeacht reiligiúnach. Is féidir é a tháirgeadh i meáin agus méideanna éagsúla, agus a bheith leachtmhar nó soghluaiste. Más rud é gur chuid den taobh istigh de shéipéal, de mhainistir, d'eaglais, a bhí ann uair amháin, bíodh sé gur píosa saorsheasaimh nó cuid den troscán ailtireachta atá i gceist, is é sin íocónastáis nó seastán íocóin mar shampla, ós cuid dhoscartha den adhradh diaga agus den saol liotúirgeach an t-íocón, agus ní mór é a mheas mar dhlúthchuid de shéadchomhartha reiligiúnach a deighleadh óna chéile. Fiú nuair nach eol an séadchomhartha sonrach lenar bhain an t-íocón, ach go bhfuil fianaise ann gur dhlúthchuid den séadchomhartha a bhí ann tráth, go háirithe nuair a chaomhnaíonn sé comharthaí nó eilimintí a thugann le fios gur chuid d'íocónastáis nó de sheastán íocóin a bhíodh ann uair amháin, ba cheart an t-íocón a chumhdach fós faoin gcatagóir "eilimintí de shéadchomharthaí ealaíne nó staire nó de láithreáin seandálaíochta nach bhfuil iomlán feasta" a liostaítear san Iarscríbhinn.

(14)  Agus cineál ar leith na n-earraí cultúir á chur san áireamh, is ríthábhachtach é ról na n-údarás custaim, agus ba cheart dóibh a bheith in ann, i gcás inar gá, breis faisnéise a iarraidh ar an dearbhóir agus anailís a dhéanamh ar na hearraí cultúir trí bhíthin scrúdú fisiceach.

(15)  I gcás catagóirí earraí cultúir nach n-éilíonn ceadúnas allmhairiúcháin, ba cheart do na daoine atá ag iarraidh earraí den chineál sin a allmhairiú i gcríoch chustaim an Aontais a dheimhniú gur onnmhairíodh go dleathach iad as an tríú tír agus freagracht a ghlacadh as an onnmhairiú sin agus faisnéis leordhóthanach a thabhairt le go bhféadfaidh na húdaráis chustaim na hearraí cultúir sin a shainaithint. Chun an nós imeachta a éascú agus ar mhaithe le deimhneacht dhlíthiúil, ba cheart an fhaisnéis faoin earra cultúir a thabhairt trí bhíthin doiciméad caighdeánach. D'fhéadfaí an caighdeán 'Object ID', atá molta ag UNESCO, a úsáid chun tuairisc a dhéanamh ar na hearraí cultúir. Ba cheart do shealbhóir na n-earraí na mionsonraí sin a chlárú sa chóras leictreonach, chun go sainaithneoidh na húdaráis chustaim go héasca iad agus chun anailís riosca agus rialuithe spriocdhírithe a cheadú agus chun inrianaitheacht a áirithiú tar éis do na hearraí cultúir teacht isteach ar an margadh inmheánach.

(16)  I gcomhthéacs thimpeallacht an ionaid ilfhreastail do chustaim, ba cheart é a bheith de fhreagracht ar an gCoimisiún córas láraithe leictreonach a bhunú chun iarratais a chur isteach ar cheadúnais allmhairiúcháin agus ar ráiteas ón allmhaireoir mar aon le faisnéis a stóráil agus a chomhroinnt idir údaráis na mBallstát, go háirithe i dtaca le ráitis ón allmhaireoir agus ceadúnais allmhairiúcháin.

(17)  Ba cheart go mbeifí in ann sonraí pearsanta a chumhdach le próiseáil sonraí faoin Rialachán seo agus ba cheart próiseáil den chineál sin a dhéanamh i gcomhréir le dlí an Aontais. Níor cheart do na Ballstáit ná don Choimisiún sonraí pearsanta a phróiseáil ach amháin chun críocha an Rialacháin seo nó i gcásanna a mbeadh údar cuí leo chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhraith nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fheidhmiú, lena n-áirítear cosaint a thabhairt i gcoinne bagairtí ar an tslándáil phoiblí nó bagairtí den chineál sin a chosc. Aon bhailiú, nochtadh, tarchur, cur in iúl agus próiseáil eile ar shonraí pearsanta laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo, ba cheart go mbeidís faoi réir cheanglais Rialacháin (AE) 2016/679(7) agus (AE) 2018/1725(8) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Maidir le próiseáil sonraí pearsanta chun críocha an Rialacháin seo, ba cheart go n-urramófaí léi freisin an ceart go n-urramófaí an saol príobháideach agus saol an teaghlaigh a aithnítear in Airteagal 8 de Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, mar aon leis an gceart go n-urramófaí an saol príobháideach agus saol an teaghlaigh agus an ceart go gcosnófaí sonraí pearsanta a aithnítear, faoi seach, in Airteagail 7 agus 8 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.

(18)  I dtaca le hearraí cultúir nár cruthaíodh nó nár aimsíodh i gcríoch chustaim an Aontais ach a onnmhairíodh mar earraí de chuid an Aontais, níor cheart dóibh a bheith faoi réir an choinníll ceadúnas allmhairiúcháin nó ráiteas ón allmhaireoir a thaispeáint nuair a thugtar ar ais iad ar an gcríoch sin mar earraí a thugtar ar ais de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 952/2013.

(19)  Níor cheart d'earraí cultúir a ligtear isteach go sealadach chun críocha oideachais, eolaíochta, caomhnaithe, athchóirithe, taispeána, digitithe, taibhealaíon, arna dhéanamh ag institiúidí acadúla, nó chun críocha comhair idir músaeim nó institiúidí comhchosúla, a bheith faoi réir ceadúnas allmhairiúcháin nó ráiteas ó allmhaireoir a thaispeáint ach oiread.

(20)  Níor cheart go bhféadfaí earraí cultúir as tíortha atá thíos le coinbhleacht armtha nó tubaiste nádúrtha a stóráil, chun sábháilteacht agus caomhnú na n-earraí sin a áirithiú, nó go gcoinneofaí slán iad faoi mhaoirseacht údaráis phoiblí, faoi réir ceadúnas allmhairiúcháin ná ráiteas ó allmhaireoir a thaispeáint chun.

(21)  D'fhonn taispeáint earraí cultúir ar aonaigh ealaíne tráchtála a éascú, níor cheart ceadúnas allmhairiúcháin a bheith riachtanach i gcás ina ligtear isteach na hearraí cultúir ar bhonn sealadach, de réir bhrí Airteagal 250 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013, agus nuair a soláthraíodh ráiteas ón allmhaireoir seachas an ceadúnas allmhairiúcháin. Ba cheart gá a bheith le ceadúnas allmhairiúcháin a thaispeáint, áfach, i gcás ina bhfanann earraí cultúir den chineál sin san Aontas tar éis an aonaigh ealaíne.

(22)  Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun socruithe mionsonraithe a ghlacadh maidir le hearraí cultúir a thugtar ar ais nó maidir le hearraí cultúir a ligean isteach go sealadach i gcríoch chustaim an Aontais agus iad a choimeád slán, maidir leis na teimpléid le haghaidh iarratais agus foirmeacha na gceadúnas allmhairiúcháin, agus na teimpléid le haghaidh na ráiteas ón allmhaireoir agus na ndoiciméad a ghabhann leo, mar aon le rialacha breise nós imeachta maidir lena gcur isteach agus lena bpróiseáil. Ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún le go bhféadfaidh sé socruithe a dhéanamh maidir le córas leictreonach a bhunú chun iarratais ar cheadúnais allmhairiúcháin agus ar ráiteas ón allmhaireoir a chur isteach agus chun faisnéis a stóráil agus a mhalartú idir na Ballstáit. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(9) ▌.

(23)  Chun comhordú éifeachtach a áirithiú agus dúbláil iarrachtaí a sheachaint nuair a eagraítear cúrsaí oiliúna, gníomhaíochtaí fothaithe acmhainní agus feachtais múscailte feasachta, agus chun an taighde is ábhartha a choimisiúnú agus caighdeán a fhorbairt, nuair is iomchuí, ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit comhoibriú le heagraíochtaí agus comhlachtaí idirnáisiúnta, amhail UNESCO, INTERPOL, EUROPOL, an Eagraíocht Dhomhanda Chustaim, Ionad Idirnáisiúnta um Chaomhnú agus Athchóiriú na Maoine Cultúrtha agus Comhairle Idirnáisiúnta na Músaem (ICOM).

(24)  Ba cheart faisnéis ábhartha faoi shreafaí trádála earraí cultúir a bhailiú go leictreonach agus a roinnt idir na Ballstáit agus an Coimisiún, chun tacú le cur chun feidhme éifeachtúil an Rialacháin seo agus chun bonn a chur leis an meastóireacht a dhéanfar air amach anseo. Ar mhaithe le trédhearcacht agus grinnscrúdú poiblí, ba cheart a mhéid faisnéise is féidir a chur ar fáil don phobal. Ní féidir faireachán éifeachtúil a dhéanamh ar shreafaí trádála earraí cultúir ar bhonn a luacha nó a meáchain amháin. Tá sé ríthábhachtach faisnéis a bhailiú go leictreonach faoi líon na n-ítimí a dhearbhaítear. Ós rud é nach sonraítear aon aonad eile tomhais i dtaca le hearraí cultúir san Ainmníocht Chomhcheangailte, is gá a cheangal go ndearbhófar líon na n-ítimí.

(25)  I measc na gcuspóirí atá le Straitéis agus Plean Gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh maidir le Bainistiú Riosca i dtaca le Rialú Custaim, tá cur le hinniúlachtaí na n–údarás custaim chun an fhreagrúlacht do rioscaí a mhéadú i réimse na n-earraí cultúir. Ba cheart an creat comhchoiteann bainistithe riosca a leagtar síos i Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 a úsáid agus ba cheart faisnéis ábhartha i dtaobh riosca a mhalartú idir na húdaráis custaim.

(26)  D'fhonn tairbhe a bhaint as saineolas eagraíochtaí agus comhlachtaí atá gníomhach i gcúrsaí cultúir agus as a saineolas faoin trádáil aindleathach in earraí cultúir, ba cheart moltaí agus treoir ó na heagraíochtaí sin agus comhlachtaí sin a thabhairt ar aird sa chreat comhchoiteann bainistithe riosca agus rioscaí a bhaineann le hearraí cultúir á sainaithint. Ba cheart ábhar treorach a bheith go háirithe sna Liostaí Dearga a fhoilsíonn ICOM chun na tríú tíortha sin is mó a bhfuil a n-oidhreacht i mbaol agus is minice a ndéanfaí trádáil aindleathach sna réada a onnmhairítear astu a shainaithint.

(27)  Is gá feachtais múscailte feasachta a bhunú, atá dírithe ar cheannaitheoirí earraí cultúir, maidir leis an mbaol a bhaineann le trádáil aindleathach, agus is gá cúnamh a thabhairt do ghníomhaithe an mhargaidh maidir lena dtuiscint ar an Rialachán seo agus leis an gcaoi a bhfuil an Rialachán á chur chun feidhme acu. Ba cheart do na Ballstáit páirt a thabhairt do na pointí teagmhála náisiúnta ábhartha agus do sheirbhísí eile soláthair faisnéise i scaipeadh na faisnéise sin.

(28)  Ba cheart don Choimisiún a áirithiú go mbainfidh micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide ('FBManna') tairbhe as cúnamh teicniúil leordhóthanach agus ba cheart dó soláthar faisnéise leo a éascú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme go héifeachtúil. Maidir le FBManna atá bunaithe san Aontas agus a allmhairíonn earraí cultúir, ba cheart, mar sin, go mbainfeadh siad tairbhe as cláir reatha an Aontais agus as cláir de chuid an Aontais a bheidh ann sa todhchaí a thacaíonn le hiomaíochas na bhfiontar beag agus meánmhéide.

(29)  Chun comhlíonadh a spreagadh agus seachaint a dhíspreagadh, ba cheart do na Ballstáit pionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus athchomhairleacha a thabhairt isteach do chásanna a dteipeann orthu forálacha an Rialacháin seo a chomhlíonadh agus na pionóis sin a chur in iúl don Choimisiún. Ba cheart go mbeadh éifeacht díspreagtha acu atá coibhéiseach ar fud an Aontais ar sháruithe a dhéantar ar an Rialachán seo.

(30)  Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh na húdaráis custaim agus na húdaráis inniúla ar aon fhocal faoi Airteagal 198 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013. Ba cheart go mbeadh na sonraí maidir leis na bearta sin faoi réir an dlí náisiúnta.

(31)  Gan mhoill, ba cheart don Choimisiún rialacha a ghlacadh chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, go háirithe na rialacha sin a bhaineann leis na foirmeacha caighdeánaithe leictreonacha is iomchuí a úsáid chun iarratas a dhéanamh ar cheadúnas allmhairiúcháin nó chun ráiteas ó allmhaireoir a ullmhú, agus an córas leictreonach a bhunú ina dhiaidh sin, a luaithe is féidir agus laistigh den tréimhse ama is giorra. Ba cheart cur i bhfeidhm na bhforálacha sin a bhaineann le ceadúnais allmhairiúcháin agus ráitis ón allmhaireoir a chur siar dá réir sin.

(32)  I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, is gá agus is iomchuí, chun bunchuspóirí an Rialacháin seo a bhaint amach, rialacha maidir le tabhairt isteach agus na coinníollacha agus na nósanna imeachta a bhaineann le hearraí cultúir a allmhairiú i gcríoch chustaim an Aontais. Ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí arna saothrú a ghnóthú, i gcomhréir le hAirteagal 5(4) den Chonradh ar an Aontas Eorpach. ▌

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH ▌

Airteagal 1

Ábhar agus raon feidhme

1.  Leagtar amach sa Rialachán seo na coinníollacha maidir le tabhairt isteach agus na coinníollacha agus na nósanna imeachta a bhaineann le hearraí cultúir a allmhairiú ar mhaithe le hoidhreacht chultúrtha an chine dhaonna a chosaint agus an trádáil aindleathach in earraí cultúir a chosc, go háirithe i gcás ina bhféadfaidh trádáil aindleathach den sórt sin a bheith ina chuidiú ag maoiniú na sceimhlitheoireachta.

2.  Níl feidhm ag an Rialachán seo maidir le hearraí cultúir a cruthaíodh nó a aimsíodh i gcríoch chustaim an Aontais.

Airteagal 2

Sainmhínithe

▌Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1)  Ciallaíonn 'earraí cultúir' aon ítim a bhfuil tábhacht ag baint léi ó thaobh na seandálaíochta, na réamhstaire, na staire, na litríochta, na healaíona nó na heolaíochta de a liostaítear san Iarscríbhinn;

(2)   ciallaíonn 'earraí cultúir a thabhairt isteach' aon uair a thugtar isteach earra cultúir i gcríoch chustaim an Aontais atá faoi réir maoirseachta custaim nó rialaithe custaim laistigh de chríoch chustaim an Aontais i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 952/2013;

(3)  ciallaíonn 'allmhairiú earraí cultúir':

(a)  earraí cultúir a scaoileadh i saorchúrsaíocht dtagraítear in Airteagal 201 de Rialachán (AE)

Uimh. 952/2013;

(b)  earraí cultúir a chuirtear faoi cheann de na catagóirí nósanna imeachta ▌ speisialta seo a leanas dá dtagraítear in ▌Airteagal 210 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013:

(i)  stóráil, lena gcuimsítear trádstóráil chustaim agus saorlimistéir;

(ii)  úsáid shonrach, lena gcuimsítear ligean isteach sealadach agus úsáid deiridh;

(iii)  próiseáil isteach;

(4)  ciallaíonn 'sealbhóir na n-earraí' sealbhóir na n-earraí mar a shainmhínítear i bpointe (34) d’Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013;

(5)  ciallaíonn 'údaráis inniúla' na húdaráis phoiblí sin arna n-ainmniú ag na Ballstáit chun ceadúnais allmhairiúcháin a eisiúint.

Airteagal 3

Earraí cultúir a thabhairt isteach agus a allmhairiú

1.  Beidh toirmeasc ar thabhairt isteach na hearraí cultúir sin, dá dtagraítear i gCuid A den Iarscríbhinn, a tógadh as críoch na tíre inar cruthaíodh nó inar aimsíodh iad de shárú ar na dlíthe agus ar rialacháin na tíre sin.

Déanfaidh na húdaráis custaim agus na húdaráis inniúla pé beart is iomchuí nuair a dhéantar iarracht earraí cultúir dá dtagraítear sa chéad fhomhír a thabhairt isteach.

2.  Ní cheadófar na hearraí cultúir sin a liostaítear i gCuid B agus i gCuid C den Iarscríbhinn a allmhairiú ach amháin ar sholáthar ceachtar de na nithe seo a leanas:

(a)  go dtaispeántar ceadúnas allmhairiúcháin a eisíodh i gcomhréir le hAirteagal 4; nó

(b)  ráiteas ón allmhaireoir a tíolacadh i gcomhréir le hAirteagal 5.

3.  Cuirfear an ceadúnas allmhairiúcháin nó an ráiteas ón allmhaireoir dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo ar fáil do na húdaráis custaim, i gcomhréir le hAirteagal 163 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013. I gcás go gcumhdaítear na hearraí cultúir faoin nós imeachta saorchreasa cuirfidh sealbhóir na n-earraí an ceadúnas allmhairiúcháin nó an ráiteas ón allmhaireoir ar fáil ach a dtaispeántar na hearraí i gcomhréir le pointí (a) agus (b) d'Airteagal 245 (1) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013.

4.  Ní bheidh feidhm ag mír 2 den Airteagal seo:

(a)  i gcás earraí cultúir ar earraí a thugtar ar ais iad, de réir bhrí Airteagal 203 de Rialachán

(AE) Uimh. 952/2013;

(b)  i gcás ina n-allmhairítear earraí cultúir chun iad a choinneáil slán agus chun na críche sin amháin, nó faoi mhaoirseacht údarás poiblí, agus é ar intinn na hearraí cultúir sin a thabhairt ar ais, i gcás ina gceadaítear amhlaidh;

(c)  i gcás earraí cultúir a ligtear isteach go sealadach i gcríoch chustaim an Aontais, de réir bhrí Airteagal 250 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013, chun críocha oideachais, eolaíochta, athchóirithe, caomhnaithe, taispeána, digitithe, taibhealaíon, chun críocha taighde arna déanamh ag institiúidí acadúla nó comhair idir músaeim nó institiúidí comhchosúla.

5.  Ní theastóidh aon cheadúnas allmhairiúcháin i gcás earraí cultúir a cuireadh faoi nós imeachta custaim a ligtear isteach go sealadach, de réir bhrí Airteagal 250 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013, lena dtaispeáint ar aonaigh ealaíne tráchtála ach ráiteas a bheith curtha ar fáil ag an allmhaireoir i gcomhréir leis an nós imeachta in Airteagal 5 den Rialachán seo.

Mar sin féin, má chuirtear na hearraí cultúir sin faoi nós imeachta custaim eile ina dhiaidh sin, dá dtagraítear i bpointe (3) d’Airteagal 2 den Rialachán seo, ní mór ceadúnas allmhairiúcháin a eisíodh i gcomhréir le hAirteagal 4 den Rialachán seo, a thaispeáint.

6.  Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, módúlachtaí faoi leith a leagan síos i dtaca leis na hearraí cultúir ar earraí a thugtar ar ais iad, do na hearraí cultúir a allmhairítear chun iad a choinneáil slán, agus do na hearraí cultúir a ligtear isteach go sealadach dtagraítear i míreanna 4 agus 5 den Airteagal seo. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 13(2).

7.  Ní dochar mír 2 den Airteagal seo do bhearta eile a ghlac an tAontas i gcomhréir le hAirteagal 215 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

8.  Nuair a bheidh dearbhú custaim á chur isteach i dtaca le hallmhairiú earraí cultúir, a liostaítear i gCuid B agus i gCuid C den Iarscríbhinn, cuirfear líon na n-ítimí atá i gceist in iúl trí úsáid a bhaint as an aonad breise mar a leagtar amach san Iarscríbhinn sin. I gcás go gcuirtear na hearraí cultúir faoin nós imeachta saorchreasa cuirfear sealbhóir na n-earraí an méid ítimí atá ann in iúl, ach a dtaispeántar na hearraí i gcomhréir le pointí (a) agus (b) d'Airteagal 245 (1) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013.

Airteagal 4

Ceadúnas allmhairiúcháin

1.   Beidh earraí cultúir a allmhairítear, a liostaítear i gCuid B den Iarscríbhinn, seachas iad siúd dá dtagraítear in Airteagal 3(4) agus (5) faoi réir cheadúnas allmhairiúcháin. Eiseofar an ceadúnas allmhairiúcháin ag údarás inniúil an Bhallstáit ina gcuirtear na hearraí cultúir faoi aon cheann de na nósanna imeachta custaim den chéad uair dá dtagraítear i bpointe (3) d'Airteagal 2.

2.  Beidh na ceadúnais allmhairiúcháin arna n-eisiúint ag údaráis inniúla i mBallstát bailí i gcomhréir leis an Airteagal seo ar fud an Aontais.

3.  Ní forléiriú a bheidh sa cheadúnas allmhairiúcháin a eisítear i gcomhréir leis an Airteagal seo, ar fhianaise do bhunáitíocht nó úinéireacht dhleathach na n-earraí cultúir i gceist.

4.  Déanfaidh sealbhóir na n-earraí iarratas ar cheadúnas allmhairiúcháin ar údarás inniúil an Bhallstáit dá dtagraítear in mír 1 den Airteagal seo tríd an gcóras leictreonach dá dtagraítear in Airteagal 8. Ag gabháil leis an iarratas beidh doiciméid tacaíochta ar bith agus faisnéis ar bith a chruthaíonn go ndearnadh na hearraí cultúir atá i gceist a onnmhairiú ón tír inar cruthaíodh nó inar aimsíodh iad i gcomhréir le ▌dlíthe agus rialacháin na tíre sin nó a chruthaíonn go raibh na dlíthe agus na rialacháin sin in easnamh ag an am ar baineadh amach na hearraí as an gcríoch úd. ▌

De mhaolú ar an gcéad fhomhír, agus de rogha air sin, féadfaidh doiciméid tacaíochta ar bith agus faisnéis ar bith a bheith ag gabháil leis an iarratas a chruthaíonn go ndearnadh na hearraí cultúir atá i gceist a onnmhairiú i gcomhréir le dlíthe agus rialacháin na tíre deirí sin inar aimsíodh iad le haghaidh tréimhse níos faide ná cúig bliana agus chun críocha eile seachas úsáid shealadach, idirthuras, ath-onnmhairiú nó trasloingsiú, sna cásanna seo a leanas:

(a)  i gcás nach féidir an tír inar cruthaíodh nó inar aimsíodh na hearraí cultúir inti a chinntiú go hiontaofa; nó

(b)  i gcás gur baineadh na hearraí cultúir ón tír inar cruthaíodh nó inar aimsíodh iad roimh an 24 Aibreán 1972.

5.  Áireofar ar an bhfianaise go ndearnadh na hearraí cultúir atá i gceist a onnmhairiú i gcomhréir le mír 4 foirm deimhnithe nó ceadúnais onnmhairiúcháin i gcásanna ina bhfuil doiciméid den chineál seo le haghaidh onnmhairiú na hearraí cultúir bunaithe ag an tír atá i gceist tráth an onnmhairithe.

6.  Déanfaidh an t-údarás inniúil ▌ a sheiceáil cibé acu atá nó nach bhfuil an t-iarratas iomlán. Iarrfaidh sé ar an iarratasóir aon fhaisnéis nó doiciméad atá in easnamh nó breis faisnéise a chur ar fáil laistigh de 21 lá ón lá bhfaightear an t-iarratas.

7.  Laistigh de 90 lá ón dáta a bhfaightear an t-iarratas iomlán, ▌ déanfaidh an t-údarás inniúil ▌ an t-iarratas a scrúdú agus cinnfidh sé an ceadúnas allmhairiúcháin a eisiúint nó an t-iarratas a dhiúltú. ▌

Diúltóidh an t-údarás inniúil don iarratas sa chás:

(a)  go bhfuil faisnéis nó forais réasúnacha aige lena chreidiúint gur baineadh na hearraí cultúir as críoch na tíre sin inar cruthaíodh nó inar aimsíodh iad de shárú ar dhlíthe agus ar rialacháin na tíre sin;

(b)   nach gcuirtear an fhianaise atá de dhíth faoi Airteagal 4 ar fáil;

(c)   go bhfuil faisnéis nó forais réasúnacha aige lena chreidiúint nach bhfuair sealbhóir na n-earraí seilbh ar na hearraí sin go dleathach; nó

(d)  go gcuirtear é ar an eolas go bhfuil éilimh ar fhilleadh na hearraí cultúir sin ó na húdaráis sa tír inar cruthaíodh nó inar aimsíodh iad.

8.  Más rud é go ndiúltaítear don iarratas, beidh ráiteas faoi na cúiseanna ag gabháil leis an gcinneadh riaracháin dá dtagraítear i mír 7, lena n-áirítear faisnéis maidir leis an nós imeachta achomhairc, a chuirfear chuig an iarratasóir gan mhoill.

9.  I gcás ina ndéantar iarratas ar cheadúnas allmhairiúcháin maidir le hearraí cultúir ar diúltaíodh d'iarratas den sórt sin ina leith roimhe sin, cuirfidh an t-iarratasóir in iúl don údarás inniúil a gcuirfear an t-iarratas chuige an diúltú a fuarthas roimhe sin.

10.  I gcás ina ndiúltóidh Ballstát d'iarratas, déanfar an diúltú sin, chomh maith leis na forais ar a raibh sé bunaithe a chur in iúl do na Ballstáit eile agus don Choimisiún tríd an gcóras leictreonach dá dtagraítear in Airteagal 8.

11.  Ainmneoidh na Ballstáit gan mhoill na húdaráis inniúla ar cheadúnais allmhairiúcháin a eisiúint i gcomhréir leis an Airteagal seo. Déanfaidh na Ballstáit sonraí na n‑údarás inniúil sin, maille le haon athrú a bhaineann dóibh, a chur in iúl don Choimisiún.

Foilseoidh an Coimisiún sonraí na n-údarás inniúil sin, agus aon athrú orthu, i sraith 'C' d'Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

12.  Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, an teimpléad agus an fhormáid don iarratas ar cheadúnas allmhairiúcháin a leagan síos agus cuirfidh sé doiciméid tacaíochta iomchuí in iúl, chun bunáitíocht dhleathach na n-earraí cultúir atá i gceist a chruthú mar aon leis na rialacha nós imeachta a bhaineann le hiarratas den chineál sin a chur isteach agus a phróiseáil. Maidir leis na heilimintí sin, déanfaidh an Coimisiún gach iarracht cur i bhfeidhm aonfhoirmeach a bhaint amach i measc na n-údarás inniúil ó thaobh nósanna imeachta ceadúnúcháin maidir le hallmhairiú. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 13.

Airteagal 5

Ráiteas ón allmhaireoir

1.   Le haghaidh allmhairiú na n-earraí cultúir a liostaítear i gCuid C den Iarscríbhinn, beidh gá le ráiteas ón allmhaireoir a thíolacfaidh sealbhóir na n-earraí ar an gcóras leictreonach dá dtagraítear in Airteagal 8.▌

2.  Is é a bheidh sa ráiteas ón allmhaireoir ná an méid soe a leanas:

(a)  dearbhú sínithe ag sealbhóir na n-earraí cultúir ina gcuirtear in iúl gur onnmhairíodh na hearraí as an ▌tír inar cruthaíodh agus inar aimsíodh iad i gcomhréir le dlíthe agus rialacháin na tíre sin ag an am ar baineadh as an gcríoch úd iad; agus

(b)  doiciméad caighdeánach ina bhfuil tuairisc mionsonraithe go leor ar na hearraí cultúir atá i gceist le gur féidir leis na húdaráis ▌ iad a shainaithint agus anailís ar an mbaol agus rialuithe níos spriocdhírithe a dhéanamh ina leith.

De mhaolú ar phointe (a) den chéad fhomhír, féadfar a chur in iúl sa dearbhú, in ionad sin, gur onnmhairíodh na hearraí cultúir atá i gceist, i gcomhréir le dlíthe agus rialacháin an tír dheiridh inar aimsíodh iad i gcomhréir le dlíthe agus rialacháin na tíre sin ina bhfuarthas iad le haghaidh tréimhse níos faide ná cúig bliana agus chun críocha eile seachas úsáid shealadach, idirthuras, ath-onnmhairiú nó trasloingsiú, sna cásanna seo a leanas:

(a)  i gcás nach féidir an tír inar cruthaíodh nó inar aimsíodh na hearraí cultúir inti a chinntiú go hiontaofa; nó

(b)  i gcás gur baineadh na hearraí cultúir ón tír inar cruthaíodh nó inar aimsíodh iad roimh an 24 Aibreán 1972.

3.  Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, an teimpléad caighdeánaithe agus an fhormáid don ráiteas ón allmhaireoir mar aon leis na rialacha nós imeachta a bhaineann le hiarratas den chineál sin a chur isteach a leagan síos, agus léireoidh sé na doiciméid tacaíochta is iomchuí (ar ceart iad a bheith ag sealbhóir na n-earraí) chun bunáitíocht dhleathach na n-earraí cultúir atá i gceist agus na rialacha a bhaineann le ráiteas ón allmhaireoir a phróiseáil. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 13(2).

Airteagal 6

Oifigí inniúla custaim

Féadfaidh na Ballstáit, faoi réir an Rialacháin seo, teorainn a chur le líon na n-oifigí custaim sin a bheidh inniúil ar allmhairiú earraí cultúir a láimhseáil. I gcás go gcuireann na Ballstáit teorainn den chineál seo i bhfeidhm, déanfaidh siad sonraí na n-údarás sin, maille le haon athrú a bhaineann dóibh, a chur in iúl don Choimisiún.

Foilseoidh an Coimisiún sonraí na n-oifigí inniúla custaim, agus aon athrú orthu, i sraith 'C' d'Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Airteagal 7

Comhar riaracháin

▌Chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, áiritheoidh na Ballstáit go gcomhoibreoidh a n-údaráis chustaim leis na húdaráis inniúla dá dtagraítear in Airteagal 4.

Airteagal 8

Córas leictreonach a úsáid

1.  Déanfaidh trí bhíthin córas láraithe leictreonach faisnéis a stóráil agus a mhalartú idir údaráis na mBallstát, go háirithe maidir le ceadúnais allmhairiúcháin agus ráitis ó allmhaireoirí.

I gcás teip shealadach an chórais leictreonaigh, féadfar úsáid a bhaint, ar bhonn sealadach, as modhanna eile don fhaisnéis a stóráil agus a mhalartú.

2.  Leagfaidh an Coimisiún síos, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme ▌

(a)  na socruithe maidir leis an gcóras leictreonach dtagraítear i mír 1 a úsáid, a oibriú agus a chothabháil;

(b)  na rialacha mionsonraithe maidir le faisnéis a chur isteach, a phróiseáil, a stóráil agus a mhalartú idir údaráis na mBallstát tríd an gcóras leictreonach dá dtagraítear i mír 1, nó trí aon mhodh eile dá dtagraítear i mír 1.

Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 13(2) faoi… [dhá bhliain tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].

Airteagal 9

Córas leictreonach a bhunú

Bunóidh an Coimisiún an córas leictreonach dá dtagraítear in Airteagal 8. Beidh an córas leictreonach oibríochtúil tráth nach déanaí ná ceithre bliana tar éis theacht i bhfeidhm an chéad cheann de na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 8(3).

Airteagal 10

Cosaint sonraí pearsanta agus tréimhsí coinneála sonraí

1.  Gníomhóidh údaráis chustaim na mBallstát agus údaráis inniúla na mBallstát mar rialaitheoirí ar na sonraí pearsanta arna bhfáil acu de bhun Airteagail 4, 5 agus 8.

2.  Ní dhéanfar próiseáil ar shonraí pearsanta ar bhonn an Rialacháin seo ach amháin chun na críocha mar a shainítear in Airteagal 1(1).

3.  Is ag foireann chuí-údaraithe na n-údarás amháin a bheidh rochtain ar na sonraí pearsanta arna bhfáil i gcomhréir le hAirteagal 4, Airteagal 5 agus Airteagal 9a agus déanfar na sonraí sin a chosaint go leormhaith i gcoinne rochtain nó cur in iúl neamhúdaraithe. Ní féidir na sonraí sin a nochtadh ná a chur in iúl gan údarú sainráite a fháil i scríbhinn ón údarás a raibh an fhaisnéis sin aige i dtosach báire. Ní bheidh údarú den sórt sin riachtanach, áfach, i gcás ina gceanglaítear ar na húdaráis an fhaisnéis sin a nochtadh nó a chur in iúl de bhun na bhforálacha dlíthiúla atá i bhfeidhm sa Bhallstát i dtrácht, go háirithe i dtaca le himeachtaí dlí.

4.  Déanfaidh na húdaráis sonraí pearsanta a fhaightear de bhun Airteagail 4, 5 agus 8 a oibriú a stóráil go ceann tréimhse fiche bliain ón dáta a fuarthas na sonraí sin. Léirscriosfar na sonraí pearsanta sin ar dhul in éag don tréimhse seo.

Airteagal 11

Pionóis

Leagfaidh na Ballstáit síos na rialacha a bhaineann le pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar an Rialachán seo agus déanfaidh siad gach beart is gá chun a áirithiú go gcuirfear na rialacha sin chun feidhme. Beidh na pionóis dá bhforáiltear éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.

Faoi … [18 mí tar éis dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo], tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún maidir leis na rialacha agus na pionóis is infheidhme maidir le hearraí cultúir a thabhairt isteach de shárú ar Airteagal 3(1), agus maidir leis na bearta a bhaineann leo.

Faoi … [sé bliana tar éis dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo], tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún maidir leis na rialacha agus na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe eile ar an Rialachán seo, go háirithe maidir le ráiteas bréagach a thabhairt agus faisnéis bhréagach a thíolacadh, agus maidir leis na bearta a bhaineann leo.

Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún ▌ gan mhoill, ▌ faoi aon leasú ina dhiaidh sin a dhéanfaidh difear do na rialacha sin.

Airteagal 12 ▌

Comhar le tríú tíortha

I dtaca le hábhair a chumhdaítear faoi ghníomhaíochtaí an Choimisiúin agus a mhéid is gá chun a chúraimí a chomhlíonadh faoin Rialachán seo, féadfaidh an Coimisiún, i gcomhar leis na Ballstáit, gníomhaíochtaí oiliúna agus gníomhaíochtaí fothaithe acmhainní i leith tríú tíortha a eagrú.

Airteagal 13

Nós imeachta coiste

1.  Beidh an coiste a bunaíodh le hAirteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 116/2009 ón gComhairle de chúnamh ag an gCoimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.  I gcás ina ndéantar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Airteagal 14

Tuairisciú agus meastóireacht

1.  Déanfaidh na Ballstáit faisnéis i dtaobh chur i bhfeidhm an Rialacháin seo a chur ar fáil don Choimisiún. ▌

Chun na críche sin, cuirfidh an Coimisiún ceistneoirí ábhartha chuig na Ballstáit. Beidh sé mhí ag na Ballstáit, ón tráth a bhfaightear an ceistneoir, an fhaisnéis a iarradh orthu a chur in iúl don Choimisiún.

2.  Laistigh de thrí bliana tar éis dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo teacht ina iomláine agus, gach cúig bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh an Coimisiún tuarascáil a thíolacadh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo. Cuirfear an tuarascáil sin ar fáil don phobal agus áireofar ann faisnéis staidreamh ábhartha ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, amhail líon na gceadúnas allmhairiúcháin a eisíodh agus líon na n-iarratas a diúltaíodh, mar aon leis na ráiteas ó allmhaireoirí a seoladh isteach.Áireofar inti breithniú ar chur i bhfeidhm praiticiúil, lena n-áirítear an tionchar ar oibreoirí eacnamaíocha an Aontais, go háirithe FBManna.

3.  Faoi … [dhá mhí dhéag tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo] agus gach dhá mhí dhéag ina diaidh sin, go dtí go gcuirfear an córas leictreonach a leagtar amach in Airteagl 9 ar bun, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir lena bhfuil bainte amach go dtí seo i dtaca leis na gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh, mar a leagtar amach in Airteagal 8(2) agus, maidir lena bhfuil bainte amach go dtí seo i dtaca le bunú an chórais leictreonaigh, mar a leagtar amach in Airteagal 9.

Airteagal 15

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Airteagal 16

Cur i bhfeidhm

1.  Beidh feidhm ag an Rialachán seo ó dháta a theacht i bhfeidhm.

2.  D'ainneoin mhír 1 ,

(a)  beidh feidhm ag Airteagal 3(1) ó ... [18 mhí tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo];

(b)  beidh feidhm ag Airteagal 3(2) go (5), (7) agus (8), Airteagal 4(1) go (10), Airteagal 5(1) agus (2) agus Airteagal 8(1)) ón dáta a mbeidh feidhm leis an gcóras leictreonach, dá dtagraítear in Airteagal 8, nó ar a dhéanaí faoi… [sé bliana tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. Foilseoidh an Coimisiún an dáta a rinneadh coinníollacha na míre seo a chomhlíonadh, i sraith 'C' d'Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh in/sa …,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN

Cuid A. Earraí cultúir a chumhdaítear le hAirteagal 3(1)

(a)  bailiúcháin uathúla agus eiseamail neamhchoitianta de fauna, flora, mianraí agus baill coirp, agus réada is inspéise ó thaobh na pailé-ointeolaíochta de;

(b)  réada a bhaineann leis an stair, lena n-áirítear stair na heolaíochta agus na teicneolaíochta agus an stair mhíleata agus shóisialta, le beatha ceannairí náisiúnta, smaointeoirí, eolaithe agus ealaíontóirí agus le heachtraí a bhfuil tábhacht náisiúnta ag baint leo;

(c)  torthaí tochailtí seandálaíochta (lena n-áirítear tochailtí rialta nó folaitheacha) nó fionnachtana seandálaíochta ar thír nó faoi uisce;

(d)  eilimintí de shéadchomharthaí ealaíne nó staire nó de láithreáin seandálaíochta nach bhfuil iomlán feasta(10);

(e)  seaniarsmaí is sine ná céad bliain, amhail inscríbhinní, boinn agus séalaí greanta;

(f)  réada is inspéise ó thaobh na heitneolaíochta de;

(g)  réada is inspéise ó thaobh na healaíne de, amhail:

(i)  pictiúir, péintéireachtaí agus líníochtaí arna ndéanamh go hiomlán de láimh ar aon taca agus as aon ábhar (seachas dearthaí tionsclaíocha agus earraí monaraithe arna maisiú de láimh);

(ii)  bunsaothair ealaíne dealbhaí agus dealbhóireachta in aon ábhar;

(iii)  greantaí, priontaí agus liteagraif bhunaidh;

(iv)  bunchóimeálacha ealaíne agus bunmhontáisí ealaíne in aon ábhar;

(h)  lámhscríbhinní agus ioncúnabail uathúla;

(i)  seanleabhair, seandoiciméid agus seanfhoilseacháin ar díol spéise ar leith iad, (stairiúil, ealaíonta, eolaíoch, nó liteartha srl.) ina n-aonar nó i mbailiúcháin;

(j)  stampaí poist, stampaí ioncaim agus stampaí comhchosúla eile, ina n-aonar nó i mbailiúcháin;

(k)  cartlanna, lena n-áirítear cartlanna fuaime, grianghrafadóireachta agus cineamatagrafaíochta;

(l)  baill troscáin is sine ná céad bliain agus seanuirlisí ceoil.

Cuid B. Earraí cultúir a chumhdaítear le hAirteagal 4

Catagóirí earraí cultúir de réir Chuid A

Caibidil, Ceannteideal nó Fo-cheannteideal den Ainmníocht Chomhcheangailte (AC)

Tairseach aoise íosta

Tairseach airgeadais íosta (luach custaim)

Aonaid fhorlíontacha

(c)  torthaí tochailtí seandálaíochta (lena n‑áirítear tochailtí rialta agus folaitheacha) nó fionnachtana seandálaíochta ar thír nó faoi uisce;

ex 9705; ex 9706

Is sine ná 250 bliain

Gan beann ar a luach

líon na n-ítimí (p/st)

(d)  gnéithe de shéadchomharthaí ealaíne nó staire nó de láithreáin seandálaíochta nach bhfuil iomlán feasta(11);

ex 9705; ex 9706

Is sine ná 250 bliain

Gan beann ar a luach

líon na n‑ítimí (p/st)

Cuid C. Earraí cultúir a chumhdaítear le hAirteagal 5

Catagóirí earraí cultúir de réir Chuid A

Caibidil, Ceannteideal nó Fo-cheannteideal den Ainmníocht Chomhcheangailte (AC)

Tairseach aoise íosta

Tairseach airgeadais íosta (luach custaim)

Aonaid fhorlíontacha

(a)  bailiúcháin uathúla agus eiseamail neamhchoitianta de fauna, flora, mianraí agus baill coirp, agus réada is inspéise ó thaobh na pailé-ointeolaíochta de;

ex 9705

Is sine ná 200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

(b)  réada a bhaineann leis an stair, lena n-áirítear stair na heolaíochta agus na teicneolaíochta agus an stair mhíleata agus shóisialta, le beatha ceannairí náisiúnta, smaointeoirí, eolaithe agus ealaíontóirí agus le heachtraí a bhfuil tábhacht náisiúnta ag baint leo;

ex 9705

Is sine ná 200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

(e)  seaniarsmaí, amhail inscríbhinní, boinn agus séalaí greanta;

ex 9706

Is sine ná 200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

(f)  réada is inspéise ó thaobh na heitneolaíochta de;

ex 9705

Is sine ná ▌200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

(g)  réada is inspéise ó thaobh na healaíne de, amhail:

 

(i)  pictiúir, péintéireachtaí agus líníochtaí arna ndéanamh go hiomlán de láimh ar aon taca agus as aon ábhar ▌ (seachas dearthaí tionsclaíocha agus earraí monaraithe arna maisiú de láimh);

ex 9701

Is sine ná 200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

(ii)  bunsaothair ealaíne dealbhaí agus dealbhóireachta in aon ábhar;

ex 9703

Is sine ná 200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

(iii)  greantaí, priontaí agus liteagraif bhunaidh;

▌ex 9702;

Is sine ná 200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

(iv)  bunchóimeálacha ealaíne agus bunmhontáisí ealaíne in aon ábhar;

ex 9701

Is sine ná 200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

(h)  lámhscríbhinní agus ioncúnabail uathúla ▌

ex 9702; ex 9706 ▌

Is sine ná 200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

(i)  seanleabhair, seandoiciméid, agus seanfhoilseacháin ar díol spéise ar leith iad ▌

(stairiúil, ealaíonta, eolaíoch, nó liteartha srl.) ina n-aonar nó i mbailiúcháin;

ex 9705; ex 9706

Is sine ná ▌

200 bliain

EUR 18 000 nó níos mó an ítim

líon na n‑ítimí (p/st)

_____________________

(1) Glacann an seasamh seo ionad na leasuithe arna nglacadh an 25 Deireadh Fómhair 2018 (Téacsanna arna nglacadh, P8_TA-PROV(2018)0418)
(2) Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019.
(3)Treoir (AE) 2017/541 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Márta 2017 maidir leis an sceimhlitheoireacht a chomhrac agus lena n-aisghairtear Cinneadh Réime 2002/475/CGB ón gComhairle agus lena leasaítear Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle (IO L 88, 31.3.2017, lch. 6).
(4) Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO L 269, 10.10.2013, lch. 1)
(5) Rialachán (CE) Uimh. 116/2009 ón gComhairle an 18 Nollaig 2008 maidir le hearraí cultúir a onnmhairiú (IO L 39, 10.2.2009, lch. 1
(6)Treoir 2014/60/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014 maidir le réada cultúrtha a aistríodh go mídhleathach ó chríoch Ballstáit a fháil ar ais agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh 1024/2012 (IO L 159, 28.5.2014, lch. 1).
(7)Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1).
(8)Rialachán (AE) Uimh. 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 agus Cinneadh Uimh. 1247/2002/CE (OJ L 295, 21.11.2018, p. 39).
(9) Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún. (IO L 55, 28.2.1011, lch. 13).
(10)Is ceart caitheamh le híocóin agus dealbha liotúirgeacha , fiú iad sin atá ina saorsheasaimh, mar earraí cultúir chun críche na gcatagóire seo.
(11)9Is ceart caitheamh le híocóin agus dealbha liotúirgeacha, fiú iad sin atá ina saorsheasaimh, mar earraí cultúir chun críche na gcatagóire seo.


Cosaint sonraí pearsanta i gcomhthéacs toghcháin do Pharlaimint na hEorpa ***I
PDF 162kWORD 56k
Rún
Téacs comhdhlúite
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014 i dtaca le nós imeachta fíorúcháin a bhaineann le sáruithe ar rialacha maidir le cosaint sonraí pearsanta i gcomhthéacs toghcháin do Pharlaimint na hEorpa. (COM(2018)0636 – C8-0413/2018 – 2018/0336(COD))
P8_TA-PROV(2019)0155A8-0435/2018

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig an bParlaimint agus chuig an gComhairle (COM(2018)0636),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 224 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8‑/2018),

–  ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, agus go háirithe Airteagal 106a de,

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do thuairim Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 12 Nollaig 2018(1),

–  tar éis dóibh dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

–  ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 69f(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 25 Eanáir 2019 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Bunreachtúla agus don tuairim ón gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (A8-0435/2018),

1.  ag glacadh a seasamh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 12 Márta 2019 chun go nglacfaí Rialachán (AE, Euratom) 2019/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann le nós imeachta fíorúcháin a bhaineann le sáruithe ar rialacha maidir le cosaint sonraí pearsanta i gcomhthéacs toghcháin do Pharlaimint na hEorpa

P8_TC1-COD(2018)0336


TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 224 de,

Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, agus go háirithe Airteagal 106a de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa(2),

Tar éis dóibh dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(3),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  Le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(4), bunaíodh stádas dlíthiúil Eorpach sonrach le haghaidh páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha agus foráiltear ann maidir lena gcistiú as buiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh. Bunaíodh leis freisin Údarás um Páirtithe Polaitiúla Eorpacha agus um Fhondúireachtaí Polaitiúla Eorpacha (“an tÚdarás”).

(2)  Chun a chumasú don Údarás a chúraimí a dhéanamh go hiomlán, lena n-áirítear na cúraimí nua dá bhforáiltear sa Rialachán seo, agus chun a chumasú dó sin a dhéanamh ar bhealach neamhspleách, is gá foireann a sholáthar dó ar bhealach buan agus cumhachtaí údaráis ceapacháin a thabhairt do Stiúrthóir an Údaráis.

(3)  Is léir ar theagmhais a thit amach le déanaí cé na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann do phróisis toghcháin agus don daonlathas, a rioscaí iad is féidir eascairt ó úsáid neamhdhleathach sonraí pearsanta. Is gá, dá bhrí sin, sláine an phróisis dhaonlathaigh Eorpaigh a chosaint trí fhoráil a dhéanamh maidir le smachtbhannaí airgeadais i gcásanna ina mbaineann páirtithe polaitiúla Eorpacha nó fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha leas as sáruithe ar rialacha cosanta sonraí pearsanta d’fhonn tionchar a imirt ar thoradh toghchán do Pharlaimint na hEorpa.

(4)  Chuige sin, ba cheart nós imeachta fíorúcháin a bhunú ina leagfar síos nach mór don Údarás, i gcásanna áirithe, a iarraidh ar choiste daoine neamhspleácha oirirce a bunaíodh le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014 a mheas ar imir páirtí polaitiúil Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach tionchar d’aon turas nó ar fhéach sé nó sí le tionchar a imirt ar thoradh toghchán do Pharlaimint na hEorpa trí leas a bhaint as sárú ar na rialacha is infheidhme maidir le cosaint sonraí pearsanta. Más rud é, i gcomhréir leis an nós imeachta fíorúcháin, go gcinnfear gurb amhlaidh atá, ba cheart don Údarás smachtbhannaí a fhorchur faoin gcóras smachtbhannaí éifeachtacha comhréireacha athchomhairleacha a bunaíodh le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014.

(5)  I gcás ina bhforchuirfidh an tÚdarás smachtbhanna ar pháirtí polaitiúil Eorpach nó ar fhondúireacht pholaitiúil Eorpach i gcomhréir leis an nós imeachta fíorúcháin, ba cheart dó aird chuí a thabhairt ar an bprionsabal ne bis in idem ar dá réir nach féidir smachtbhannaí a fhorchur faoi dhó maidir leis an gcion céanna. Ba cheart don Údarás a áirithiú freisin go n-urramaítear prionsabal na deimhneachta dlíthiúla agus go bhfuil an deis tugtha don pháirtí polaitiúil Eorpach lena mbaineann nó don fhondúireacht pholaitiúil Eorpach lena mbaineann éisteacht a fháil.

(6)  Ba cheart an nós imeachta nua a bheith i bhfeidhm chomh maith leis na nósanna imeachta atá i bhfeidhm ann a úsáidtear chun comhlíonadh coinníollacha clárúcháin a fhíorú agus i gcásanna ina mbeidh sáruithe follasacha tromchúiseacha ar na luachanna ar a bhfuil an tAontas bunaithe. Mar sin féin, níor cheart feidhm a bheith ag na teorainneacha ama chun fíorú a dhéanamh ar chomhlíonadh na gcoinníollacha clárúcháin agus na gceanglas a shocraítear in Airteagal 10 de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014 maidir leis an nós imeachta nua.

(7)  Ós rud é gur le cinneadh ó údarás inniúil maoirsithe cosanta sonraí a chuirfear an nós imeachta ar siúl, ba cheart an deis a bheith ag an bpáirtí polaitiúil Eorpach lena mbaineann nó ag an bhfondúireacht pholaitiúil Eorpach lena mbaineann a iarraidh go ndéanfaí athbhreithniú ar an smachtbhanna má aisghairtear an cinneadh ón údarás maoirsithe náisiúnta, nó má deonaíodh leigheas in éadan an chinnidh sin, ar choinníoll go mbeidh na leigheasanna dlíthiúla uile ídithe

(8)  Chun a áirithiú go reáchtálfar toghcháin 2019 do Parlaimint na hEorpa faoi rialacha daonlathacha daingne agus lánurraim á tabhairt do luachanna Eorpacha an daonlathais, an smachta reachta agus na hurraime do chearta bunúsacha, tá sé tábhachtach go dtiocfaidh na forálacha maidir leis an nós imeachta fíorúcháin nua i bhfeidhm go luath agus go mbeidh feidhm ag an nós imeachta a luaithe is féidir. Chun an méid sin a bhaint amach, ba cheart na leasuithe ar Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014 a thugtar isteach leis an Rialachán seo teacht i bhfeidhm ar dháta a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

(9)  Ba cheart, dá bhrí sin, Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014a leasú dá réir,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Leasaítear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014 mar a leanas:

(1)  in Airteagal 6, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír (5):"

“5. Tabharfaidh baill foirne cúnamh do Stiúrthóir an Údaráis, ar ina leith a fheidhmeoidh sé nó sí na cumhachtaí a thugtar don údarás ceapacháin le Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais Eorpaigh agus na cumhachtaí a thugtar don údarás ar tugadh de chumhacht dó conarthaí fostaíochta seirbhíseach eile a thabhairt chun críche le Coinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile, a leagtar síos i Rialachán (CEE, Euratom, CEGC) Uimh. 259/68 ón gComhairle (“cumhachtaí an údaráis ceapacháin”). Féadfaidh an tÚdarás leas a bhaint in aon réimse dá chuid oibre as saineolaithe náisiúnta ar iasacht nó baill foirne eile nach bhfuil fostaithe ag an Údarás.

Na Rialacháin Foirne agus ag na Coinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile agus na rialacha arna nglacadh le comhaontú idir institiúidí an Aontais chun éifeacht a thabhairt do na Rialacháin Foirne sin agus do na Coinníollacha Fostaíochta Seirbhíseach Eile, beidh feidhm acu maidir le foireann an Údaráis.

Ní fhéadfaidh a bheith mar thoradh ar roghnú na mball foirne go mbeadh an baol ann go gcruthófaí coinbhleacht leasa idir dualgais an Údaráis agus aon dualgais oifigiúla eile, agus staonfaidh na baill foirne ó aon ghníomh atá ar neamhréir le nádúr a gcuid dualgas.”.

"

(2)  in Airteagal 10(3), cuirtear an méid seo a leanas in ionad an tríú fomhír:"

“Na nósanna imeachta a leagtar amach sa chéad fhomhír agus sa dara fomhír, ní dhéanfar iad a thionscnamh laistigh de thréimhse dhá mhí roimh na toghcháin do Pharlaimint na hEorpa. Ní bheidh feidhm ag an teorainn ama sin maidir leis an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 10a.”.

"

(3)  cuirtear an tAirteagal seo a leanas isteach:"

“Airteagal 10a

An nós imeachta fíorúcháin a bhaineann le sáruithe ar rialacha maidir le cosaint sonraí pearsanta

1.  Ní imreoidh aon pháirtí polaitiúil Eorpach ná aon fhondúireacht pholaitiúil Eorpach tionchar d’aon turas, nó ní fhéachfaidh siad le tionchar a imirt, ar thoradh toghchán do Pharlaimint na hEorpa trí leas a bhaint as sárú a bheith déanta ag duine nadúrtha nó dlítheanach ar na rialacha is infheidhme maidir le cosaint sonraí pearsanta.

2.  Má chuirtear an tÚdarás ar an eolas go ndearna údarás maoirseachta náisiúnta de réir bhrí phointe 21 d’Airteagal 4 de Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle* cinneadh inar fionnadh gur sháraigh duine nádúrtha nó dlítheanach na rialacha is infheidhme maidir le cosaint sonraí pearsanta. agus má fhágann an cinneadh sin, nó i gcás ina mbeidh forais réasúnacha eile lena chreidiúint, go bhfuil nasc ag an sárú le gníomhaíochtaí polaitiúla a rinne páirtí polaitiúil Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach i gcomhthéacs toghcháin do Pharlaimint na hEorpa, cuirfidh an tÚdarás an cás sin faoi bhráid choiste na ndaoine neamhspleácha oirirce a bhunaítear le hAirteagal 11 den Rialachán seo. Féadfaidh an tÚdarás, i gcás inar gá, idirchaidreamh a dhéanamh leis an údarás maoirseachta náisiúnta lena mbaineann.

3.  Tabharfaidh an coiste dá dtagraítear i mír 2 tuairim faoin gceist ar imir an páirtí polaitiúil Eorpach nó an fhondúireacht pholaitiúil Eorpach tionchar d’aon turas, nó ar fhéach sé nó sí le tionchar a imirt, ar thoradh toghchán do Pharlaimint na hEorpa trí leas a bhaint as an sárú sin. Iarrfaidh an tÚdarás an tuairim gan moill mhíchuí agus tráth nach déanaí ná mí amháin tar éis a bheith curtha ar an eolas faoi chinneadh an údaráis maoirseachta náisiúnta. Socróidh an tÚdarás sprioc-am gearr réasúnta don choiste a thuairim a thabhairt. Cloífidh an coiste leis an sprioc-am sin.

4.   Ag féachaint don tuairim ón gcoiste, cinnfidh an tÚdarás, de bhun phointe (a)(vii) d’Airteagal 27(2), an bhforchuirfidh sé smachtbhannaí airgeadais ar an bpáirtí polaitiúil Eorpach lena mbaineann nó ar an bhfondúireacht pholaitiúil Eorpach lena mbaineann. Beidh réasúnú cuí ag an gcinneadh ón Údarás, go háirithe maidir leis an tuairim ón gcoiste, agus foilseofar é go gasta.

5.   Ní dochar an nós imeachta a leagtar amach san Airteagal seo don nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 10.

——————————

* Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1).".

"

(4)  in Airteagal 11(3), cuirtear an méid seo a leanas in ionad na chéad fhomhíre:"

“I gcás ina n-iarrfaidh an tÚdarás air é sin a dhéanamh, tabharfaidh an coiste tuairim uaidh maidir leis an méid seo a leanas:

   (a) aon sárú follasach agus tromchúiseach féideartha a dhéanfaidh páirtí polaitiúil Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach ar na luachanna ar a bhfuil an tAontas fothaithe, dá dtagraítear i bpointe (c) d’Airteagal 3(1) agus i bpointe (c) d’Airteagal 3(2);
   (b) ar imir páirtí polaitiúil Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach tionchar d’aon turas, nó ar fhéach sé nó sí le tionchar a imirt, ar thoradh toghchán do Pharlaimint na hEorpa trí leas a bhaint as sárú ar na rialacha is infheidhme maidir le cosaint sonraí pearsanta.

Sna cásanna dá dtagraítear i bpointí (a) agus (b) den chéad fhomhír, féadfaidh an coiste aon doiciméad ábhartha nó aon fhianaise ábhartha a iarraidh ar an Údarás, ar Pharlaimint na hEorpa, ar an bpáirtí polaitiúil Eorpach lena mbaineann nó ar an bhfondúireacht pholaitiúil Eorpach lena mbaineann, ar pháirtithe polaitiúla, fondúireachtaí polaitiúla nó geallsealbhóirí eile, agus féadfaidh sé a iarraidh go dtabharfaí éisteacht dá n-ionadaithe. Sa chás dá dtagraítear i bpointe (b) den chéad fhomhír, comhoibreoidh an t-údarás maoirseachta náisiúnta dá dtagraítear in Airteagal 10a leis an gcoiste i gcomhréir leis an dlí is infheidhme.”.

"

(5)  in Airteagal 18, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír (2):"

“2. Ní mór don pháirtí polaitiúil Eorpach agus don fhondúireacht pholaitiúil Eorpach, tráth a iarratais nó a hiarratais, na hoibleagáidí a liostaítear in Airteagal 23 a chomhlíonadh, agus, ó dháta an iarratais go dtí deireadh na bliana airgeadais nó na gníomhaíochta arna cumhdach ag an ranníocaíocht nó deontas, fanacht faoi chlárú sa Chlár agus ní fhéadfaidh sé nó sí faoi réir aon cheann de na smachtbhannaí dá bhforáiltear in Airteagal 27(1) agus i bpointe (a)(v), (vi) agus (vii) d’Airteagal 27(2).”.

"

(6)  leasaítear Airteagal 27 mar a leanas:

(a)  i bpointe (a) de mhír (2), cuirtear an pointe seo a leanas leis:"

“(vii) nuair a shuitear, i gcomhréir leis an nós imeachta fíorúcháin dá bhforáiltear in Airteagal 10a, gur imir páirtí polaitiúil Eorpach nó fondúireacht pholaitiúil Eorpach tionchar d’aon turas, nó gur fhéach sé nó sí le tionchar a imirt, ar thoradh toghchán do Pharlaimint na hEorpa trí leas a bhaint as sárú ar na rialacha is infheidhme maidir le cosaint sonraí pearsanta.”;

"

(b)  cuirtear an mhír seo a leanas leis:"

“7. I gcás inar aisghaireadh cinneadh ón údarás maoirseachta náisiúnta dá dtagraítear in Airteagal 10a, nó inar deonaíodh leigheas in éadan an chinnidh sin, agus ar choinníoll go bhfuil na leigheasanna náisiúnta uile ídithe, athbhreithneoidh an tÚdarás aon smachtbhanna a forchuireadh de bhun phointe (a)(vii) de mhír 2 ar iarraidh ón bpáirtí polaitiúil Eorpach nó ón bhfondúireacht pholaitiúil Eorpach lena mbaineann.”.

"

Airteagal 2

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh i/sa ...,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

(1)Nár foilsíodh fós san Iris Oifigiúil.
(2)Tuairim an 6 Nollaig 2017 (nár foilsíodh fós san Iris Oifigiúil).
(3)Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Márta 2019.
(4)Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1141/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2014 maidir le reacht agus cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha (IO L 317, 4.11.2014, lch. 1).

Fógra dlíthiúil