Innéacs 
Téacsanna atá glactha
Déardaoin, 28 Márta 2019 - Strasbourg 
Cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ***I
 Éifeachtúlacht nósanna imeachta um athstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh a fheabhsú ***I
 Feidhmiú cóipchirt agus ceart gaolmhar is infheidhme maidir le cineálacha áirithe tarchuir ar líne agus maidir le hatarchur clár teilifíse agus raidió ***I
 ‘Erasmus’: clár an Aontais um oideachas, oiliúint, an óige agus an spórt ***I
 Creat a bhunú chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú ***I

Cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ***I
PDF 370kWORD 121k
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 28 Márta 2019 maidir leis an togra le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine (athmhúnlú) (COM(2017)0753 – C8-0019/2018 – 2017/0332(COD))
P8_TA-PROV(2019)0320A8-0288/2018

(An gnáthnós imeachta reachtach - athmhúnlú)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiúin chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2017)0753),

–  ag féachaint d'Airteagal 294(2) agus d'Airteagal 192(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a chuir an Coimisiún an togra faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa (C8-0019/2018),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do na tuairimí réasúnaithe a thíolaic Teach na dTeachtaí sa tSeic, Tithe an Oireachtais in Éirinn, Comhairle Chónaidhm na hOstaire agus Teach na dTeachtaí sa Ríocht Aontaithe, faoi chuimsiú Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm, á mhaíomh nach gcomhlíonann an dréachtghníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta,

–  ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 12 Iúil 2018(1),

–  ag féachaint do thuairim ó Choiste na Réigiún an 16 Bealtaine 2018(2),

–  ag féachaint do Chomhaontú Idirinstitiúideach an 28 Samhain 2001 maidir le húsáid níos struchtúrtha theicníocht an athmhúnlaithe do ghníomhartha reachtacha(3),

–  ag féachaint don litir dar dáta an 18 Bealtaine 2018 a sheol an Coiste um Ghnóthaí Dlíthiúla chuig an gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia i gcomhréir le Riail 104(3) dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint do Rialacha 104 agus 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don togra ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia (A8-0288/2018),

A.  de bhrí, i gcomhréir le Meitheal Chomhairleach sheirbhísí dlíthiúla Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin, nach bhfuil aon leasuithe substainteacha i gceist leis an togra ón gCoimisiún, seachas na leasuithe sin a shainaithnítear sa togra mar leasuithe den sórt sin, agus de bhrí, a mhéid a bhaineann le códú na bhforálacha neamhathraithe ó na gníomhartha roimhe sin in éineacht leis na leasuithe sin, gurb é atá sa togra ná códú díreach ar na téacsanna atá cheana ann, gan aon athrú ina substaint;

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo(4), agus aird á tabhairt ar na moltaí ó Mheitheal Chomhairleach sheirbhísí dlíthiúla Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún   Leasú
Leasuithe 161, 187, 206 agus 213
Togra le haghaidh treorach
Aithris 2
(2)  Leagadh síos le Treoir 98/83/CE an creat dlíthiúil chun sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a ghabhann le héilliú aon uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine trína áirithiú go mbeadh an t-uisce glan folláin. Ba cheart an cuspóir céanna a bheith leis an Treoir seo. Is gá, chuige sin, na híoscheanglais nach mór don uisce atá ceaptha chun na críche sin a chomhlíonadh a leagan síos ar leibhéal an Aontais . Ba cheart do na Ballstáit na bearta is gá a dhéanamh lena áirithiú go mbeadh an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine saor ó aon mhiocrogánaigh agus aon seadáin agus ó shubstaintí a d'fhéadfadh, i gcásanna áirithe, sláinte an duine a chur i mbaol, agus go gcomhlíonfadh sé na híoscheanglais sin.
(2)  Leagadh síos le Treoir 98/83/CE an creat dlíthiúil chun sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a ghabhann le héilliú aon uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine trína áirithiú go mbeadh an t-uisce glan agus folláin. Ba cheart an cuspóir céanna a bheith leis an Treoir seo agus ba cheart go gcuirfeadh sí chun cinn rochtain uilíoch ar an uisce sin do chách san Aontas. Is gá, chuige sin, na híoscheanglais nach mór don uisce atá ceaptha chun na críche sin a chomhlíonadh a leagan síos ar leibhéal an Aontais. Ba cheart do na Ballstáit gach beart is gá a dhéanamh lena áirithiú go mbeadh an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine saor ó aon mhiocrogánaigh agus aon seadáin agus ó shubstaintí a d'fhéadfadh, i gcásanna áirithe, sláinte an duine a chur i mbaol, agus go gcomhlíonfadh sé na híoscheanglais sin.
Leasú 2
Togra le haghaidh treorach
Aithris 2 a (nua)
(2a)   I gcomhréir leis an teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún an 2 Nollaig 2015 dar teideal “An Ciorcal a shlánú - Plean Gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh don Gheilleagar Ciorclach”, ba cheart go mbeadh sé mar aidhm leis an Treoir seo éifeachtúlacht agus inbhuanaitheacht acmhainní uisce a spreagadh, agus ar an gcaoi sin spriocanna maidir leis an ngeilleagar ciorclach a chomhlíonadh.
Leasú 3
Togra le haghaidh treorach
Aithris 2 b (nua)
(2b)   D’aithin Tionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe (NA) Ceart an Duine chun Uisce agus Sláintíochta (CDUS) ina cheart an duine an 28 Iúil 2010 agus dá bhrí sin, níor cheart go mbeadh srian ar rochtain ar uisce glan agus inólta toisc nach bhfuil sé d'acmhainn ag an úsáideoir deiridh íoc as.
Leasú 4
Togra le haghaidh treorach
Aithris 2 c (nua)
(2c)   Teastaíonn comhleanúnachas idir Treoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle1a agus an Treoir seo.
_________________
1aTreoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais uisce (IO L 327, 22.12.2000, lch. 1).
Leasú 5
Togra le haghaidh treorach
Aithris 2 d (nua)
(2d)   Ba cheart go léireodh na ceanglais a leagtar amach sa Treoir seo an staid náisiúnta agus imthosca na soláthraithe uisce sna Ballstáit.
Leasú 6
Togra le haghaidh treorach
Aithris 3
(3)  Is gá uiscí mianraí nádúrtha agus uiscí ar táirgí íocshláinte iad a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo toisc go gcumhdaítear na huiscí sin le Treoir 2009/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle68 agus Treoir 2001/83/CÉ ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle69. Tá baint, áfach, ag Treoir 2009/54/CE le huiscí mianraí nádúrtha agus le fíoruiscí, agus níor cheart ach an chéad chatagóir díobh a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo. I gcomhréir leis an tríú fomhír d'Airteagal 9(4) de Threoir 2009/54/CE, ba cheart d'fhíoruiscí forálacha na Treorach seo a chomhlíonadh. I gcás uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin atá beartaithe a dhíol nó a úsáid chun bia a mhonarú, a ullmhú nó a chóireáil, ba cheart don uisce sin forálacha na Treorach seo a chomhlíonadh go dtí an pointe comhlíontachta (i.e. an buacaire), agus ba cheart glacadh leis, tar éis an phointe sin, gur bia é i gcomhréir leis an dara fomhír d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle7070.
(3)  Is gá uiscí mianraí nádúrtha agus uiscí ar táirgí íocshláinte iad a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo toisc go gcumhdaítear na huiscí sin le Treoir 2009/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 68 agus Treoir 2001/83/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle69. Tá baint, áfach, ag Treoir 2009/54/CE le huiscí mianraí nádúrtha agus le fíoruiscí, agus níor cheart ach an chéad chatagóir díobh a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo. I gcomhréir leis an tríú fomhír d'Airteagal 9(4) de Threoir 2009/54/CE, ba cheart d'fhíoruiscí forálacha na Treorach seo a chomhlíonadh. Níor cheart go mbainfeadh an oibleagáid sin, áfach, leis na paraiméadair mhicribhitheolaíocha a leagtar amach in Iarscríbhinn I, Cuid A, den Treoir seo. I gcás uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ón soláthar poiblí uisce nó ó thobair phríobháideacha agus a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin atá beartaithe a dhíol nó a úsáid chun bia a mhonarú, a ullmhú nó a chóireáil, ba cheart go leanfadh an t-uisce sin ar aghaidh, ar bhonn prionsabail, ag comhlíonadh fhorálacha na Treorach seo go dtí an pointe comhlíontachta, agus ba cheart glacadh leis, tar éis an phointe sin, gur bia é i gcomhréir leis an dara fomhír d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle70. I gcás ina gcomhlíontar na ceanglais is infheidhme maidir le sábháilteacht bia, ba cheart go mbeadh sé de chumhacht ag údaráis inniúla sna Ballstáit údarú a dhéanamh ar athúsáid uisce i dtionscail próiseála bia.
_________________
_________________
68Treoir 2009/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Meitheamh 2009 maidir le huiscí mianraí nádúrtha a shaothrú agus a mhargú (Athmhúnlú) (IO L 164, 26.6.2009, lch. 45).
68 Treoir 2009/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Meitheamh 2009 maidir le huiscí mianraí a shaothrú agus a chur ar an margadh;(Athmhúnlú) (IO L 164, 26.6.2009, lch. 45.)
69 Treoir 2001/83/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Samhain 2001 maidir leis an gcód Comhphobail a bhaineann le táirgí íocshláinte lena n-úsáid ag an duine (IO L 311, 28.11.2001, lch. 67).
69 Treoir 2001/83/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Samhain 2001 maidir leis an gcód Comhphobail a bhaineann le táirgí íocshláinte lena n-úsáid ag an duine (IO L 311, 28.11.2001, lch. 67).
70 Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 lena leagtar síos prionsabail ghinearálta agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia, lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia agus lena leagtar síos nósanna imeachta in ábhair a bhaineann le sábháilteacht bia (IO L 31, 1.2.2002, lch. 1).
70 Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 lena leagtar síos prionsabail ghinearálta agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia, lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia agus lena leagtar síos nósanna imeachta in ábhair a bhaineann le sábháilteacht bia (IO L 31, 1.2.2002, lch. 1).
Leasú 7
Togra le haghaidh treorach
Aithris 4
(4)  Tar éis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh maidir leis an gceart ar uisce (Right2Water) 71a bheith tugtha i gcrích, seoladh comhairliúchán poiblí san Aontas agus rinneadh Meastóireacht REFIT (Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála) ar Threoir 98/83/CE72. Léirigh na bearta sin gur ghá forálacha áirithe i dTreoir 98/83/CE a thabhairt cothrom le dáta. Aithníodh ceithre réimse a d'fhéadfaí a fheabhsú, eadhon an liosta de luachanna paraiméadracha cáilíochta, an spleáchas teoranta ar chur chuige rioscabhunaithe, na forálacha neamhbheachta maidir le faisnéis do thomhaltóirí, agus na difríochtaí idir córais formheasa le haghaidh ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Ina theannta sin, aithníodh sa tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh maidir leis an gceart ar uisce gur fadhb mhór é nach bhfuil rochtain ag sciar den phobal, go háirithe grúpaí imeallaithe, ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, agus is tiomantas é sin freisin faoi Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6 de Chlár Oibre na Náisiún Aontaithe 2030. Saincheist eile a aithníodh an easpa feasachta i gcoitinne i dtaobh sceitheadh uisce, rud a tharlaíonn nuair nach leor an méid a infheistítear i gcothabháil agus in athnuachan an bhonneagair uisce, agus a luaitear freisin sa Tuarascáil Speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa maidir leis an mbonneagar uisce73.
(4)  Tar éis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh maidir leis an gceart ar uisce (Right2Water)71 a bheith tugtha i gcrích, inar iarradh ar an Aontas cur lena iarrachtaí chun rochtain uilíoch ar uisce a bhaint amach, seoladh comhairliúchán poiblí uile-Aontais agus rinneadh Meastóireacht REFIT (Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála) ar Threoir 98/83/CE72. Léirigh na bearta sin gur ghá forálacha áirithe i dTreoir 98/83/CE a thabhairt cothrom le dáta. Aithníodh ceithre réimse a d'fhéadfaí a fheabhsú, eadhon an liosta de luachanna paraiméadracha cáilíochta, an spleáchas teoranta ar chur chuige rioscabhunaithe, na forálacha neamhbheachta maidir le faisnéis do thomhaltóirí, agus na difríochtaí idir córais formheasa le haghaidh ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus na himpleachtaí atá ag baint leis sin do shláinte an duine. Ina theannta sin, aithníodh sa tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh maidir leis an gceart ar uisce gur fadhb mhór é nach bhfuil rochtain, nó nach bhfuil ach rochtain theoranta, ag sciar den phobal, i measc grúpaí leochaileacha agus imeallaithe, ar uisce inacmhainne atá ceaptha do thomhaltas an duine, agus is tiomantas é sin freisin faoi Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6 de Chlár Oibre na Náisiún Aontaithe 2030. Sa chomhthéacs sin, aithníonn Parlaimint na hEorpa go bhfuil sé ina cheart ag gach duine san Aontas rochtain a fháil ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Saincheist eile a aithníodh an easpa feasachta i gcoitinne i dtaobh sceitheadh uisce, rud a tharlaíonn nuair nach leor an méid a infheistítear i gcothabháil agus in athnuachan an bhonneagair uisce, agus a luaitear freisin sa Tuarascáil Speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa maidir leis an mbonneagar uisce73, chomh maith leis an eolas neamhleor a bhíonn ann uaireanta maidir le córais uisce.
_________________
_________________
71 COM (2014) 177 críochnaitheach
71 COM (2014) 177 críochnaitheach
72 SWD (2016) 428 críochnaitheach
72 SWD (2016) 428 críochnaitheach
73 Tuarascáil speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa Uimh. 12/2017: "Implementing the Drinking Water Directive: water quality and access to it improved in Bulgaria, Hungary and Romania, but investment needs remains substantial".
73 Tuarascáil speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa Uimh. 12/2017: "Implementing the Drinking Water Directive: water quality and access to it improved in Bulgaria, Hungary and Romania, but investment needs remains substantial".
Leasú 8
Togra le haghaidh treorach
Aithris 4 a (nua)
(4a)   Chun na spriocanna uaillmhianacha arna mbunú faoi Sprioc 6 de Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chomhlíonadh ba cheart go mbeadh sé d’oibleagáid ar na Ballstáit pleananna gníomhaíochta a chur chun feidhme chun a áirithiú go mbeidh rochtain uilíoch agus chothromasach ag cách ar uisce óil sábháilte agus inacmhainne faoi 2030.
Leasú 9
Togra le haghaidh treorach
Aithris 4 b (nua)
(4b)   Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 8 Meán Fómhair 2015 maidir leis an obair a leanfaidh as an tionscnamh ó na saoránaigh ‘Right2Water’.
Leasú 11
Togra le haghaidh treorach
Aithris 5 a (nua)
(5a)   Tá ról bunúsach ag uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine sna hiarrachtaí leanúnacha atá ar bun ag an Aontas sláinte an duine a chosaint agus chun an comhshaol a chosaint ar cheimiceáin ar suaiteoirí inchríneacha iad. Is céim dhearfach chun tosaigh é rialú na gcomhdhúl ar suaiteoirí inchríneacha iad, agus atá sonraithe sa Treoir seo, i gcomhréir le straitéis nuashonraithe an Aontais maidir le suaiteoirí inchríneacha, a bhfuil sé d’oibleagáid ar an gCoimisiún é a chur i bhfeidhm láithreach.
Leasú 13
Togra le haghaidh treorach
Aithris 6 a (nua)
(6a)  I gcás nach bhfuil an t-eolas eolaíoch leordhóthanach chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an riosca a bheadh ag gabháil leis ó thaobh shláinte an duine de, nó ó thaobh an luach incheadaithe de shubstaint a bheadh incheadaithe in uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, is iomchuí, faoi phrionsabail an réamhchúraim, go gcuirfí substaint den sórt sin“ar liosta foláirimh” fad atáthar ag fanacht ar shonraí eolaíocha níos soiléire. Is mar sin atá, mar shampla, i gcás substaintí ar a dtugtar ‘suaiteoirí inchríneacha’ in uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, i bhfianaise an eolais eolaíoch atá ann faoi láthair, a thugann le fios nach bhfuil aon riosca ionchasach ag baint leo do shláinte an duine, ach atá ar liosta foláirimh mar sin féin sa mhéid go bhféadfadh riosca a bheith ag baint leo don chomhshaol. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit faireachán ar leithligh a dhéanamh ar pharaiméadair atá ag teacht chun cinn.
Leasú 14
Togra le haghaidh treorach
Aithris 6 b (nua)
(6b)   Níl aon tionchar díreach ag paraiméadair tháscacha ar an tsláinte phoiblí. Tá siad tábhachtach áfach mar mhodh chun a chinneadh cé chomh maith is atá saoráidí táirgthe agus dáileacháin uisce ag feidhmiú agus chun cáilíocht an uisce a mheas. Féadfaidh siad easnaimh a nochtadh freisin sa chóireáil uisce agus ról tábhachtach a bheith acu ó thaobh cur le muinín na dtomhaltóirí i gcáilíocht an uisce. Dá bhrí sin, ba cheart go ndéanfadh na Ballstáit faireachán orthu.
Leasú 15
Togra le haghaidh treorach
Aithris 7
(7)  I gcás inar gá sin a dhéanamh chun sláinte an duine a chosaint laistigh dá gcríocha, ba cheart ceangal a bheith ar na Ballstáit luachanna a shocrú le haghaidh paraiméadair bhreise nach bhfuil san áireamh in Iarscríbhinn I .
(7)  I gcás inar gá sin a dhéanamh chun prionsabal an réamhchúraim a chur chun feidhme ina iomláine agus chun sláinte an duine a chosaint laistigh dá gcríocha, ba cheart ceangal a bheith ar na Ballstáit luachanna a shocrú le haghaidh paraiméadair bhreise nach bhfuil san áireamh in Iarscríbhinn I .
Leasú 16
Togra le haghaidh treorach
Aithris 8
(8)  Níor cuireadh eilimintí pleanála sábháilteachta coiscthí ná eilimintí rioscabhunaithe san áireamh ach go pointe áirithe i dTreoir 98/83/CE. Tugadh isteach na chéad eilimintí de chóras rioscabhunaithe cheana féin in 2015 le Treoir (AE) 2015/1787 lenar leasaíodh Treoir 98/83/CE le go bhféadfadh na Ballstáit imeacht ó na cláir faireacháin a bhí bunaithe acu, ar choinníoll go ndéanfaí measúnuithe riosca inchreidte a d'fhéadfaí a bhunú ar na Treoirlínte ó EDT maidir le Cáilíocht Uisce Óil76. Tá na Treoirlínte sin lena leagtar síos cur chuige an "Phlean Sábháilteachta Uisce", mar a thugtar air, agus caighdeán EN 415975-2 a bhaineann le slándáil an tsoláthair uisce óil, ina bprionsabail a aithnítear go hidirnáisiúnta ar dá réir a bhunaítear táirgeadh, dáileadh, faireachán agus anailísiú na bparaiméadar maidir leis an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Ba cheart iad a choinneáil sa Treoir seo. Lena áirithiú nach bhfuil na prionsabail sin teoranta do ghnéithe faireacháin amháin, chun am agus acmhainní a dhíriú ar rioscaí a bhfuil tábhacht leo agus ar bhearta costéifeachtacha atá dírithe ar an bhfoinse, agus chun a sheachaint go ndéanfar anailísí agus iarrachtaí ar shaincheisteanna neamhábhartha agus nach gcuirfear acmhainní amú ar na saincheisteanna sin, is iomchuí cur chuige cuimsitheach rioscabhunaithe a thabhairt isteach, feadh an tslabhra soláthair ina iomláine, ón limistéar astarraingthe go dtí dáileadh an uisce ón mbuacaire. Ba cheart an cur chuige sin a bheith comhdhéanta de thrí rud: ar an gcéad dul síos, go ndéanfadh an Ballstát measúnú ar na guaiseacha a bhaineann leis an limistéar astarraingthe ("measúnú ar ghuaiseacha"), i gcomhréir leis na Treoirlínte ó EDS agus Lámhleabhar an Phlean Sábháilteachta Uisce77; ar an dara dul síos, go mbeadh an deis ag an soláthraí uisce an faireachán a dhéanfar a chur in oiriúint do na príomhrioscaí atá ann ("measúnú riosca ar an soláthar"); agus, ar an tríú dul síos, go ndéanfadh an Ballstát measúnú ar na rioscaí a d'fhéadfadh teacht as na córais dáileacháin baile (e.g. Legionella nó luaidhe) ("measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile"). Ba cheart na measúnuithe sin a athbhreithniú go rialta, inter alia, i bhfianaise bagairtí de dheasca eachtraí adhaimsire a bhaineann leis an aeráid, athruithe aitheanta ar ghníomhaíocht an duine sa limistéar astarraingthe nó teagmhas a bhaineann leis an bhfoinse. Áirithítear leis an gcur chuige rioscabhunaithe go mbeidh faisnéis á malartú ar bhonn leanúnach idir na húdaráis inniúla agus na soláthraithe uisce.
(8)  Níor cuireadh eilimintí pleanála sábháilteachta coiscthí ná eilimintí rioscabhunaithe san áireamh ach go pointe áirithe i dTreoir 98/83/CE. Tugadh isteach na chéad eilimintí de chóras rioscabhunaithe cheana féin in 2015 le Treoir (AE) 2015/1787 lenar leasaíodh Treoir 98/83/CE le go bhféadfadh na Ballstáit imeacht ó na cláir faireacháin a bhí bunaithe acu, ar choinníoll go ndéanfaí measúnuithe riosca inchreidte a d'fhéadfaí a bhunú ar na Treoirlínte ó EDT maidir le Cáilíocht Uisce Óil16. Tá na Treoirlínte sin lena leagtar síos cur chuige an "Phlean Sábháilteachta Uisce", mar a thugtar air, agus caighdeán EN 15975-2 a bhaineann le slándáil an tsoláthair uisce óil, ina bprionsabail a aithnítear go hidirnáisiúnta ar dá réir a bhunaítear táirgeadh, dáileadh, faireachán agus anailísiú na bparaiméadar maidir leis an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Ba cheart iad a choinneáil sa Treoir seo. Lena áirithiú nach bhfuil na prionsabail sin teoranta do ghnéithe faireacháin amháin, chun am agus acmhainní a dhíriú ar rioscaí a bhfuil tábhacht leo agus ar bhearta costéifeachtacha atá dírithe ar an bhfoinse, agus chun a sheachaint go ndéanfar anailísí agus iarrachtaí ar shaincheisteanna neamhábhartha agus nach gcuirfear acmhainní amú ar na saincheisteanna sin, is iomchuí cur chuige cuimsitheach rioscabhunaithe a thabhairt isteach, feadh an tslabhra soláthair ina iomláine, ón limistéar astarraingthe go dtí dáileadh an uisce ón mbuacaire. Ba cheart go mbeadh an cur chuige seo bunaithe ar an eolas a gnóthaíodh agus na bearta a rinneadh faoi Threoir 2000/60/CE agus ba cheart go gcuirfí san áireamh ar bhealach níos éifeachtaí an tionchar atá ag an athrú aeráide ar acmhainní uisce. Ba cheart go mbeadh trí ghné ag baint le cur chuige rioscabhunaithe: ar an gcéad dul síos, go ndéanfadh an Ballstát measúnú ar na guaiseacha a bhaineann leis an limistéar astarraingthe ("measúnú ar ghuaiseacha"), i gcomhréir leis na Treoirlínte ó EDS agus Lámhleabhar an Phlean Sábháilteachta Uisce77; ar an dara dul síos, go mbeadh an deis ag an soláthraí uisce an faireachán a dhéanfar a chur in oiriúint do na príomhrioscaí atá ann ("measúnú riosca ar an soláthar"); agus, ar an tríú dul síos, go ndéanfadh an Ballstát measúnú ar na rioscaí a d'fhéadfadh teacht as na córais dáileacháin baile (e.g. Legionella nó luaidhe), ag díriú go háirithe ar áitribh thosaíochta ("measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile"). Ba cheart na measúnuithe sin a athbhreithniú go rialta, inter alia, i bhfianaise bagairtí de dheasca eachtraí adhaimsire a bhaineann leis an aeráid, athruithe aitheanta ar ghníomhaíocht an duine sa limistéar astarraingthe nó teagmhas a bhaineann leis an bhfoinse. Áirithítear leis an gcur chuige rioscabhunaithe go mbeidh faisnéis á malartú ar bhonn leanúnach idir na húdaráis inniúla, soláthraithe uisce agus geallsealbhoirí eile, lena n-áirítear iadsan atá freagrach as truailliú agus riosca truaillithe. Mar eisceacht, ba cheart go ndéanfaí cur chun feidhme an chur chuige rioscabhunaithe a chur in oiriúint do na srianta sonracha a bhíonn ar shoithí muirí a dhéanann díshalannú ar uisce agus a iompraíonn paisinéirí. Comhlíonann soithí muirí a mbíonn an bhratach Eorpach ar foluain acu an creat rialála idirnáisiúnta agus iad ag seoladh in uiscí idirnáisiúnta. Thairis sin, tá srianta áirithe ag baint le hiompar agus le táirgeadh uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ar bord, rud a chiallaíonn gur cheart ceanglais na Treorach seo a oiriúnú dá réir.
_________________
_________________
76Guidelines for drinking water quality, an ceathrú heagrán, an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, 2011 http://www.who.int/water_sanitation_health/publications/2011/dwq_guidelines/en/index.html
76Guidelines for drinking water quality, an ceathrú heagrán, an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, 2011 http://www.who.int/water_sanitation_health/publications/2011/dwq_guidelines/en/index.html
77 Lámhleabhar an Phlean Sábháilteachta Uisce: [Water Safety Plan Manual: step-by-step risk management for drinking water suppliers], an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, 2009, http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/75143/1/9789242562637_fre.pdf
77 Lámhleabhar an Phlean Sábháilteachta Uisce: [Water Safety Plan Manual: step-by-step risk management for drinking water suppliers], an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, 2009, http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/75143/1/9789242562637_fre.pdf
Leasú 17
Togra le haghaidh treorach
Aithris 8 a (nua)
(8a)   Agus úsáid neamhéifeachtach á baint as acmhainní uisce, go háirithe má bhíonn uisce ag sceitheadh ó bhonneagar an tsoláthair uisce, baintear ró-úsáid as acmhainní tearca uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Cuireann sé sin mórbhac ar na Ballstáit ó thaobh ghnóthú na gcuspóirí a leagtar síos faoi Treoir 2000/60/CE.
Leasú 18
Togra le haghaidh treorach
Aithris 9
(9)  Ba cheart an measúnú ar ghuaiseacha a cheapadh sa chaoi agus go laghdódh sé an méid cóireála is gá a dhéanamh chun an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a tháirgeadh, mar shampla laghdú ar na brúnna is cúis le truailliú na ndobharlach a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt. Chuige sin, ba cheart do na Ballstáit guaiseacha agus foinsí truailliúcháin a bhféadfadh baint a bheith acu leis na dobharlaigh sin a shainaithint agus faireachán a dhéanamh ar na truailleáin sin atá aitheanta acu mar thruailleáin ábhartha, de dheasca na nguaiseacha a aithníodh mar shampla (e.g. micreaphlaistigh, níotráití, lotnaidicídí nó cógais a aithnítear faoi Threoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle78), ós rud é go bhfuil siad i láthair ó nádúr sa limistéar astarraingthe (e.g. arsanaic), nó i bhfianaise faisnéise a fuarthas ó na soláthraithe uisce (e.g. méadú tobann ar pharaiméadar áirithe in amhuisce). Ba cheart na paraiméadair sin a úsáid mar chomharthaí lena dtionscnaítear beart ó na húdaráis inniúla an brú ar na dobharlaigh a laghdú, bearta coisctheacha, cuir i gcás, nó bearta maolaitheacha (lena n-áirítear taighde chun tuiscint a fháil ar an tionchar ar an tsláinte, más gá), chun na dobharlaigh sin a chosaint agus dul i ngleic leis an bhfoinse truailliúcháin, i gcomhar leis na soláthraithe uisce agus na páirtithe leasmhara.
(9)  Ba cheart sa measúnú ar ghuaiseacha go nglacfaí cur chuige iomlánaíoch i leith an mheasúnaithe riosca, atá bunaithe ar an aidhm fhollasach go laghdódh sé an méid cóireála is gá a dhéanamh chun an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a tháirgeadh, mar shampla laghdú ar na brúnna is cúis le truailliú na ndobharlach a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt, nó ar baol gur cúis iad leis an truailliú sin. Chuige sin, ba cheart do na Ballstáit guaiseacha agus foinsí truailliúcháin a bhféadfadh baint a bheith acu leis na dobharlaigh sin a shainaithint agus faireachán a dhéanamh ar na truailleáin sin atá aitheanta acu mar thruailleáin ábhartha, de dheasca na nguaiseacha a aithníodh mar shampla (e.g. micreaphlaistigh, níotráití, lotnaidicídí nó cógais a aithnítear faoi Threoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle), ós rud é go bhfuil siad i láthair ó nádúr sa limistéar astarraingthe (e.g. arsanaic), nó i bhfianaise faisnéisa fuarthas ó na soláthraithe uisce (e.g. méadú tobann ar pharaiméadar áirithe in amhuisce). I gcomhréir le treoir 2000/60/CE, ba cheart na paraiméadair sin a úsáid mar chomharthaí lena dtionscnaítear beart ó na húdaráis inniúla i gcomhar leis na geallsealbhóirí go léir an brú ar na dobharlaigh a laghdú, bearta coisctheacha, cuir i gcás, nó bearta maolaitheacha (lena n-áirítear taighde chun tuiscint a fháil ar an tionchar ar an tsláinte, más gá), chun na dobharlaigh sin a chosaint agus dul i ngleic leis an bhfoinse nó leis an riosca truailliúcháin, i gcomhar leis na geallsealbhóirí go léir, lena n-áirítear iadsan atá freagrach as foinsí truailleán nó foinsí féideartha truailleán. I gcás ina bhfionnann Ballstát, trí mheasúnú ar ghuaiseacha, nach bhfuil paraiméadar ann i limistéar astarraingthe áirithe, mar shampla toisc nach mbíonn an tsubstaint sin ann riamh i screamhuisce nó in uisce dromchla, ba cheart go ndéanfadh an Ballstát sin na soláthraithe uisce iomchuí a chur ar an eolas agus ba cheart go mbeadh sé in ann an deis a thabhairt dóibh laghdú a dhéanamh ar mhinicíocht an fhaireacháin don pharaiméadar sin nó an paraiméadar a bhaint ar fad ón liosta paraiméadar a gcaithfear faireachán a dhéanamh orthu, gan measúnú ar riosca soláthair a dhéanamh.
_________________
_________________
78 Treoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais uisce (IO L 327, 22.12.2000, lch. 1).
78 Treoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais uisce (IO L 327, 22.12.2000, lch. 1).
Leasú 19
Togra le haghaidh treorach
Aithris 11
(11)  Na luachanna paraiméadracha a úsáidtear chun measúnú a dhéanamh ar cháilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine , is gá iad a chomhlíonadh ag an bpointe ina gcuirtear uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ar fáil don úsáideoir cuí. Is féidir, áfach, leis an gcóras dáileacháin baile difear a dhéanamh do cháilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Tá sé tugtha faoi deara ag EDS gur Legionella is cúis leis an ualach is mó ó thaobh na sláinte de, san Aontas, as na pataiginí uisce-iompartha uile. Tarchuirtear é i gcórais uisce the trí ionanálú, le linn cithfholcadh cuir i gcás. Tá nasc soiléir idir é agus an córas dáileacháin baile, dá bhrí sin. Dá mba rud é go dtiocfadh costas atá i bhfad ró-ard as aon oibleagáid aontaobhach lena bhforchuirfí faireachán a dhéanamh ar gach áitreabh príobháideach agus poiblí i leith na pataigine sin, b'oiriúnaí measúnú riosca a dhéanamh ar an gcóras dáileacháin baile chun aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin. Ina theannta sin, ba cheart na rioscaí a d'fhéadfadh teacht as táirgí agus ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a mheas, freisin, sa mheasúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile. Ba cheart a áireamh, dá bhrí sin, inter alia, sa mheasúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile faireachán a dhéanamh ar áitribh thosaíochta, measúnú a dhéanamh ar na rioscaí a thagann as an gcóras dáileacháin baile agus táirgí gaolmhara agus ábhair ghaolmhara, agus feidhmíocht táirgí foirgníochta a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a fhíorú ar bhonn an dearbhaithe feidhmíochta a ghabhann leo i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 305/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle79. Is gá an fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 31 agus Airteagal 33 de Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle80 a thabhairt, freisin, in éineacht leis an dearbhú feidhmíochta. Ba cheart do na Ballstáit, ar bhonn an mheasúnaithe sin, gach beart is gá a dhéanamh lena áirithiú, inter alia, go bhfuil bearta rialaithe agus bainistithe iomchuí (e.g. i gcás ráigeanna) i bhfeidhm, i gcomhréir le treoracha EDS81, agus nach gcuirfeadh an t-ascnamh sin as táirgí foirgníochta sláinte an duine i mbaol. Gan dochar do Rialachán (AE) Uimh. 305/2011, áfach, dá mba rud é go gciallódh na bearta sin go gcuirfí srianta ar shaorghluaiseacht táirgí agus ábhar san Aontas, níor mhór údar cuí a bheith leis na srianta sin agus iad a bheith comhréireach go docht, agus nárbh idirdhealú treallach iad ná srianadh faoi cheilt ar an trádáil idir Ballstáit.
(11)  Na luachanna paraiméadracha a úsáidtear chun measúnú a dhéanamh ar cháilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, is gá iad a chomhlíonadh ag an bpointe ina gcuirtear uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ar fáil don úsáideoir cuí. Is féidir, áfach, leis an gcóras dáileacháin baile difear a dhéanamh do cháilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Tá sé tugtha faoi deara ag EDS gur Legionella is cúis leis an ualach is mó ó thaobh na sláinte de, san Aontas, as na pataiginí uisce-iompartha uile, go háirithe an baictéar Legionella pneumophila arb é is cúis le formhór ghalair na Léigiunach a tharlaíonn san Aontas. Tarchuirtear é i gcórais uisce the trí ionanálú, le linn cithfholcadh cuir i gcás. Tá nasc soiléir idir é agus an córas dáileacháin baile dá bhrí sin. Dá mba rud é go dtiocfadh costas atá i bhfad ró-ard, agus a sháródh prionsabal na coimhdeachta, as aon oibleagáid aontaobhach lena bhforchuirfí faireachán a dhéanamh ar gach áitreabh príobháideach agus poiblí i leith na pataigine sin, b'oiriúnaí measúnú riosca a dhéanamh ar an gcóras dáileacháin baile chun aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin , ag díriú go háirithe ar áitribh thosaíochta. Ina theannta sin, ba cheart na rioscaí a d'fhéadfadh teacht as táirgí agus ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a mheas, freisin, sa mheasúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile. Ba cheart a áireamh, dá bhrí sin, inter alia, sa mheasúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile faireachán a dhéanamh ar áitribh thosaíochta, measúnú a dhéanamh ar na rioscaí a thagann as an gcóras dáileacháin baile agus táirgí gaolmhara agus ábhair a bheadh i dteagmháil le huisce. Is gá an fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 31 agus Airteagal 33 de Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a thabhairt, freisin, in éineacht leis an dearbhú feidhmíochta. Ba cheart do na Ballstáit, ar bhonn an mheasúnaithe sin, gach beart is gá a dhéanamh lena áirithiú, inter alia, go bhfuil bearta rialaithe agus bainistithe iomchuí (e.g. i gcás ráigeanna) i bhfeidhm, i gcomhréir le treoracha EDS021, agus nach gcuirfeadh an t-ascnamh sin as substaintí agus ábhair a bheadh i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine sláinte an duine i mbaol.
_________________
_________________
79Rialachán (AE) Uimh. 305/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2011 lena leagtar síos coinníollacha comhchuibhithe maidir le táirgí foirgníochta a mhargú agus lena n-aisghairtear Treoir 89/106/CEE ón gComhairle (IO L 88, 4.4.2011, lch. 5).
80 Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH), lena mbunaítear Gníomhaireacht Eorpach Ceimiceán, lena leasaítear Treoir 1999/45/CE agus lena n-aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 793/93 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1488/94 ón gCoimisiún chomh maith le Treoir 76/769/CEE ón gComhairle agus Treoracha 91/155/CEE, 93/67/CEE, 93/105/CE agus 2000/21/CE ón gCoimisiún (IO L 396, 30.12.2006, lch. 1).
80 Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH), lena mbunaítear Gníomhaireacht Eorpach Ceimiceán, lena leasaítear Treoir 1999/45/CE agus lena n-aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 793/93 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1488/94 ón gCoimisiún chomh maith le Treoir 76/769/CEE ón gComhairle agus Treoracha 91/155/CEE, 93/67/CEE, 93/105/CE agus 2000/21/CE ón gCoimisiún (IO L 396, 30.12.2006, lch. 1).
81 “Legionella and the prevention of Legionellosis", an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, 2007, http://www.who.int/water_sanitation_health/emerging/legionella.pdf
81 “Legionella and the prevention of Legionellosis", an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, 2007, http://www.who.int/water_sanitation_health/emerging/legionella.pdf
Leasú 20
Togra le haghaidh treorach
Aithris 12
(12)  I gcás fhorálacha Threoir 98/83/CE maidir leis an gcóireáil, an trealamh agus na hábhair a dhearbhú ó thaobh na cáilíochta de, níor éirigh leo dul i ngleic leis na bacainní atá ar an margadh inmheánach a fhad a bhaineann le saorghluaiseacht táirgí foirgníochta a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Tá formheasanna náisiúnta táirgí fós i bhfeidhm agus athraíonn na ceanglais ó Bhallstát go chéile. Fágann sin gur deacair agus gur costasach do mhonaróirí a dtáirgí a mhargú i ngach áit san Aontas. Ní fhéadfar deireadh éifeachtach a chur le bacainní teicniúla ach amháin trí shonraíochtaí teicniúla comhchuibhithe maidir le táirgí foirgníochta a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a leagan síos de bhun Rialachán (AE) Uimh. 305/2011. Ceadaítear faoin Rialachán sin caighdeáin Eorpacha a cheapadh chun comhchuibhiú a dhéanamh ar na modhanna measúnaithe maidir le táirgí foirgníochta a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus ar na tairseacha agus na haicmí atá le socrú maidir le leibhéal feidhmíochta saintréithe ríthábhachtaí. Chuige sin, áirítear i gClár Oibre 2017 maidir le caighdeánú iarraidh ar chaighdeánú lena gceanglaítear go sonrach obair caighdeánaithe a dhéanamh ar shláintíocht agus ar shábháilteacht táirgí agus ábhar a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine faoi Rialachán (AE) Uimh. 305/2011, agus eiseofar caighdeán faoi 2018. Áiritheoidh foilsiú an chaighdeáin chomhchuibhithe sin in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh go mbeidh córas cinnteoireachta cóimheasta ann chun táirgí foirgníochta sábháilte a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a mhargú nó a chur ar fáil. Dá thoradh sin, ba cheart na forálacha sin a bhaineann le trealamh agus ábhar a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a scriosadh, agus forálacha a bhaineann leis an measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile a chur in ionad roinnt díobh agus iad a chomhlánú le caighdeáin chomhchuibhithe ábhartha faoi Rialachán (AE) Uimh. 305/2011.
(12)  I gcás fhorálacha Threoir 98/83/CE maidir leis an gcóireáil, an trealamh agus na hábhair a dhearbhú ó thaobh na cáilíochta de, níor éirigh leo dul i ngleic leis na bacainní atá ar an margadh inmheánach a fhad a bhaineann le saorghluaiseacht táirgí foirgníochta a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine nó cosaint leordhóthanach a sholáthar i ndáil le sláinte an duine. Tá formheasanna náisiúnta táirgí fós i bhfeidhm agus athraíonn na ceanglais ó Bhallstát go chéile. Fágann sin gur deacair agus gur costasach do mhonaróirí a dtáirgí a mhargú i ngach áit san Aontas. Tá sé seo amhlaidh mar go bhfuil easpa íoschaighdeán sláintíochta Eorpach ann le haghaidh gach táirge agus ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, atá ina réamhriachtanas ionas go mbainfí amach comhthuiscint idir na Ballstáit. Ní féidir bacainní teicniúila a bhaint, ná comhréireacht na dtáirgí agus na n-ábhar uile a bhíonn i dteagmháil le huisce, a ghnóthú ar bhealach éifeachtach ar leibhéal an Aontais, áfach, ach amháintrí íoscháilíocht a shocrú ar leibhéal an Aontais. Dá bhrí sin, is gá na forálacha sin a dhaingniú trí nós imeachta comhchuibhithe le haghaidh na dtáirgí agus na n-ábhar sin. Ba cheart go mbunófaí an obair sin ar an taithí atá gnóthaithe agus an dul chun cinn atá déanta ag roinnt de na Ballstáit a bhí ag obair i gcomhar lena chéile le roinnt blianta anuas, mar iarracht chomhpháirteach, chun cóineasú rialála a bhaint amach.
_________________
82 SWD (2016) 185 críochnaitheach:
Leasú 21
Togra le haghaidh treorach
Aithris 13
(13)  Ba cheart do gach Ballstát a áirithiú go mbunófaí cláir faireacháin chun a sheiceáil cé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ceanglais na Treorach seo. Is soláthraithe uisce, den chuid is mó, a dhéanfaidh formhór an fhaireacháin a dhéanfar chun críocha na Treorach seo. Ba cheart solúbthacht áirithe a thabhairt do sholáthraithe uisce maidir leis na paraiméadair a ndéanann siad faireachán orthu chun críocha an mheasúnaithe riosca ar an soláthar. Mura ndéanfaí paraiméadar áirithe a bhrath, ba cheart do sholáthraithe uisce a bheith in ann minicíocht an fhaireacháin a ísliú nó deireadh a chur leis an bhfaireachán ar an bparaiméadar sin trí chéile. Ba cheart an measúnú riosca ar an soláthar a chur i bhfeidhm maidir le formhór na bparaiméadar. Ba cheart faireachán a dhéanamh ar chroíliosta paraiméadar ar bhonn minicíocht íosta áirithe. Is é a leagtar síos leis an Treoir sin, den chuid is mó, forálacha maidir leis an minicíocht faireacháin chun críocha seiceálacha comhlíontachta agus ní leagtar síos léi ach forálacha teoranta maidir leis an bhfaireachán chun críocha oibriúcháin. Féadfaidh sé go mbeidh gá le faireachán breise a dhéanamh chun críocha oibriúcháin lena áirithiú go mbeidh an chóireáil uisce ag feidhmiú i gceart, faoi lánrogha na soláthraithe uisce. Ina leith sin, féadfaidh na soláthraithe uisce tagairt a dhéanamh do na Treoirlínte ó EDS agus Lámhleabhar an Phlean Sábháilteachta Uisce.
(13)  Ba cheart do gach Ballstát a áirithiú go mbunófaí cláir faireacháin chun a sheiceáil cé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ceanglais na Treorach seo. Is soláthraithe uisce, den chuid is mó, a dhéanfaidh formhór an fhaireacháin a dhéanfar chun críocha na Treorach seo ach, i gcás inar gá, ba cheart go soiléireodh na Ballstáit cé na húdaráis inniúla ar a bhfuil na hoibleagáidí atá ag eascairt ó thrasuí na Treorach seo. Ba cheart solúbthacht áirithe a thabhairt do sholáthraithe uisce maidir leis na paraiméadair a ndéanann siad faireachán orthu chun críocha an mheasúnaithe riosca ar an soláthar. Mura ndéanfaí paraiméadar áirithe a bhrath, ba cheart do sholáthraithe uisce a bheith in ann minicíocht an fhaireacháin a ísliú nó deireadh a chur leis an bhfaireachán ar an bparaiméadar sin trí chéile. Ba cheart an measúnú riosca ar an soláthar a chur i bhfeidhm maidir le formhór na bparaiméadar. Ba cheart faireachán a dhéanamh ar chroíliosta paraiméadar ar bhonn minicíocht íosta áirithe. Is é a leagtar síos leis an Treoir sin, den chuid is mó, forálacha maidir leis an minicíocht faireacháin chun críocha seiceálacha comhlíontachta agus ní leagtar síos léi ach forálacha teoranta maidir leis an bhfaireachán chun críocha oibriúcháin. Féadfar go mbeidh gá le faireachán breise a dhéanamh chun críocha oibriúcháin lena áirithiú go mbeidh an chóireáil uisce ag feidhmiú i gceart, faoi lánrogha na soláthraithe uisce. Ina leith sin, féadfaidh na soláthraithe uisce tagairt a dhéanamh do na Treoirlínte ó EDS agus Lámhleabhar an Phlean Sábháilteachta Uisce.
Leasú 188
Togra le haghaidh treorach
Aithris 14
(14)  Ba cheart an cur chuige rioscabhunaithe a bheith i bhfeidhm de réir a chéile ag gach soláthraí uisce, agus mionsoláthraithe uisce san áireamh, ós rud é gur léirigh an mheastóireacht a rinneadh ar Threoir 98/83/CE go raibh easnaimh ann sa chaoi a gcuirtear chun feidhme í maidir leis na mionsoláthraithe sin, arb é an costas a bhaineann le feidhmeanna faireacháin neamhriachtanacha is gá a dhéanamh is cúis leis uaireanta. Ba cheart aon ábhar imní slándála atá ann a chur san áireamh agus an cur chuige rioscabhunaithe á chur i bhfeidhm.
(14)  Ba cheart an cur chuige rioscabhunaithe a bheith i bhfeidhm ag gach soláthraí uisce, agus soláthraithe an-bheag, mionsoláthraithe agus soláthraithe meánmhéide uisce san áireamh, ós rud é gur léirigh an mheastóireacht a rinneadh ar Threoir 98/83/CE go raibh easnaimh i ndáil lena cur chun feidhme maidir leis na soláthraithe sin, arb é an costas a bhaineann le feidhmeanna faireacháin neamhriachtanacha is gá a dhéanamh is cúis leis uaireanta, chun go mbeadh an deis ann maidir le maoluithe le haghaidh soláthraithe an-bheag ag an am céanna. Ba cheart aon ábhar imní slándála atá ann, agus aon ábhar imní i ndáil leis an bprionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, a chur san áireamh agus an cur chuige rioscabhunaithe á chur i bhfeidhm. I gcás soláthraithe níos lú, ba cheart go dtacódh an t-údarás inniúil leis na hoibríochtaí faireacháin trí shaintacaíocht a sholáthar.
Leasú 24
Togra le haghaidh treorach
Aithris 14 a (nua)
(14a)   Chun an tsláinte phoiblí a chosaint a mhéid is féidir, ba cheart go n-áiritheodh na Ballstáit go mbeadh dáileadh soiléir agus cothrom freagrachtaí ann do chur i bhfeidhm cur chuige rioscabhunaithe i gcomhréir lena gcreat náisiúnta institiúideach agus dlíthiúil.
Leasú 25
Togra le haghaidh treorach
Aithris 15
(15)  I gcás nach gcomhlíontar na caighdeáin a fhorchuirtear leis an Treoir seo, ba cheart don Bhallstát lena mbaineann imscrúdú a dhéanamh láithreach ar an gcúis leis an neamhchomhlíonadh agus a áirithiú go ndéanfaí an ghníomhaíocht feabhais is gá a luaithe is féidir chun an cháilíocht uisce a athbhunú. I gcásanna ina bhféadfaidh an soláthar uisce sláinte an duine a chur i mbaol, ba cheart soláthar an uisce sin a thoirmeasc nó srian a chur lena úsáid. Ina theannta sin, is tábhachtach a shoiléiriú má tharlaíonn mainneachtain na híoscheanglais maidir leis na luachanna a bhaineann leis na paraiméadair mhicreabhitheolaíocha agus cheimiceacha a chomhlíonadh, ba cheart do na Ballstáit a mheas láithreach go bhféadfadh an mhainneachtain sin a bheith ina baol do shláinte an duine. I gcásanna ina mbeadh gá le gníomhaíocht feabhais chun cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a athbhunú, i gcomhréir le hAirteagal 191(2) den Chonradh, ba cheart díriú ar dtús ar ghníomhaíocht lena réiteofaí an fhadhb ag an bhfoinse.
(15)  I gcás nach gcomhlíontar na caighdeáin a fhorchuirtear leis an Treoir seo, ba cheart don Bhallstát lena mbaineann imscrúdú a dhéanamh láithreach ar an gcúis leis an neamhchomhlíonadh agus a áirithiú go ndéanfaí an ghníomhaíocht feabhais is gá a luaithe is féidir chun an cháilíocht uisce a athbhunú. I gcásanna ina bhféadfaidh an soláthar uisce sláinte an duine a chur i mbaol, ba cheart soláthar an uisce sin a thoirmeasc nó srian a chur lena úsáid agus ba cheart saoránaigh a bhféadfadh sé difear a dhéanamh dóibh a chur ar an eolas go cuí. Ina theannta sin, i gcás ina dtarlaíonn mainneachtain na híoscheanglais maidir leis na luachanna a bhaineann leis na paraiméadair mhicreabhitheolaíocha agus cheimiceacha a chomhlíonadh, ba cheart do na Ballstáit a chinneadh cibé an ionann sárú na luachanna agus baol ionchasach do shláinte an duine. Chuige sin, ba cheart go gcuirfeadh na Ballstáit i gcuntas, go háirithe, a mhéid nár comhlíonadh na híoscheanglais agus an cineál paraiméadair lena mbaineann. I gcásanna ina mbeadh gá le gníomhaíocht feabhais chun cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a athbhunú, i gcomhréir le hAirteagal 191(2) den Chonradh, ba cheart díriú ar dtús ar ghníomhaíocht lena réiteofaí an fhadhb ag an bhfoinse.
Leasú 26
Togra le haghaidh treorach
Aithris 15 a (nua)
(15a)   Tá sé tábhachtach go gcuirfí cosc ar uisce éillithe a bheith ina bhaol ionchasach do shláinte an duine. Dá bhrí sin, ba cheart go ndéanfaí soláthar uisce den sórt sin a thoirmeasc nó go ndéanfaí a úsáid a shrianadh.
Leasú 27
Togra le haghaidh treorach
Aithris 16
(16)  Níor cheart na Ballstáit a údarú, a thuilleadh, maoluithe ar an Treoir seo a dheonú. Baineadh leas as maoluithe, i dtosach báire, chun suas le naoi mbliana a thabhairt do na Ballstáit neamhchomhlíonadh a bhaineann le luach paraiméadrach a réiteach. Is léir go raibh an nós imeachta sin ina ualach ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún araon. Ina theannta sin, i gcásanna áirithe, d'fhág sé gur cuireadh moill ar ghníomhaíochtaí feabhais a dhéanamh, toisc gur glacadh leis gur idirthréimhse a bhí i ndeis an mhaolaithe. Dá bhrí sin, ba cheart an fhoráil maidir le maoluithe a scriosadh. Ar chúiseanna a bhaineann le cosaint shláinte an duine, dá mba rud é go sárófaí luachanna paraiméadracha, ba cheart na forálacha a bhaineann le gníomhaíochtaí feabhais a chur i bhfeidhm láithreach gan deis a thabhairt maolú ar an luach paraiméadrach a dheonú. Maidir le maoluithe a dheonaigh Ballstáit de bhun Airteagal 9 de Threoir 98/83/CE agus atá fós i bhfeidhm ar dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo, ba cheart dóibh leanúint de bheith i bhfeidhm, áfach, go dtí go dtiocfadh deireadh leis an maolú, ach níor cheart iad a athnuachan.
(16)  Níor cheart na Ballstáit a údarú, a thuilleadh, maoluithe ar an Treoir seo a dheonú. Baineadh leas as maoluithe, i dtosach báire, chun suas le naoi mbliana a thabhairt do na Ballstáit neamhchomhlíonadh a bhaineann le luach paraiméadrach a réiteach. Is léir go raibh an nós imeachta sin úsáideach do na Ballstáit i bhfianaise chomh huaillmhianach is atá an Treoir. Ba cheart a thabhairt ar aird, áfach, i gcásanna áirithe, gur fhág sé gur cuireadh moill ar ghníomhaíochtaí feabhais a dhéanamh, toisc gur glacadh leis uaireanta gur idirthréimhse a bhí i ndeis an mhaolaithe. I bhfianaise, ar an gcéad dul síos, gur gá cáilíocht na bparaiméadar sa Treoir seo a dhaingniú, agus ar an dara dul síos, go bhfuiltear ag tabhairt faoi deara go bhfuil truailleáin nua ag teacht chun cinn níos mó agus níos mó, a éilíonn go gcuirfí feabhas ar ghníomhaíochtaí meastóireachta, faireacháin agus bainistíochta, tá gá le nós imeachta don mhaolú atá i gcomhréir leis na himthosca sin, ar choinníoll nach baol ionchasach do shláinte an duine iad agus ar choinníoll nach bhféadfaí an soláthar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine sa limistéar lena mbaineann a chothabháil ar aon bhealach réasúnta eile. Dá bhrí sin ba cheart Treoir 98/83/CE maidir le maoluithe a leasú chun a áirithiú go ndéanfaidh na Ballstáit ceanglais na Treorach seo a chomhlíonadh ar bhonn níos gasta agus níos éifeachtaí . Maidir le maoluithe a dheonaigh Ballstáit de bhun Airteagal 9 de Threoir 98/83/CE agus atá fós i bhfeidhm ar dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo, ba cheart dóibh leanúint de bheith i bhfeidhm i gcomhréir leis na socruithe a leagadh síos ag na forálacha a bhí i bhfeidhm nuair a deonaíodh an maolú.
Leasú 28
Togra le haghaidh treorach
Aithris 17
(17)  Sa fhreagra a thug an Coimisiún ar an tionscnamh ó na saoránaigh ‘Right2Water’ in 201483, iarradh ar na Ballstáit a áirithiú go bhfuil rochtain ag gach saoránach ar sholáthar íosta uisce, i gcomhréir le moltaí EDS. Thug sé gealltanas freisin leanúint "to improve access to safe drinking water […] for the whole population through environmental policies”84 Tá sé sin i gcomhréir le Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6 de chuid na Náisiún Aontaithe agus an sprioc ghaolmhar chun "achieve universal and equitable access to safe and affordable drinking water for all" [rochtain uilíoch chothrom ar uisce óil sábháilte atá ar phraghas réasúnta a bhaint amach do chách]". Is é atá i gceist leis an rochtain chothrom go mbeidh réimse fairsing de ghnéithe ann amhail infhaighteacht (mar shampla, de bharr cúiseanna geografacha, bonneagar easpach nó an cás sonrach a bhaineann le sciar áirithe de na pobail), cáilíocht, inghlacthacht, nó inacmhainneacht airgeadais. Maidir le hinacmhainneacht uisce, is tábhachtach a mheabhrú go bhféadfaidh na Ballstáit, agus taraifí uisce á socrú acu i gcomhréir leis an bprionsabal gnóthaithe costas a leagtar amach i dTreoir 2000/60/CE, féachaint don éagsúlacht i ndálaí eacnamaíocha agus sóisialta an phobail agus, dá bhrí sin, taraifí sóisialta a ghlacadh nó bearta a dhéanamh chun pobail atá faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch a chosaint. Tugtar aghaidh, go háirithe, sa Treoir seo ar ghnéithe rochtana uisce a bhaineann le cáilíocht agus infhaighteacht. D'fhonn aghaidh a thabhairt ar na gnéithe sin sa fhreagra ar an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh agus chun rannchuidiú le cur chun feidhme Phrionsabal 20 de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta85 ina luaitear "achieve universal and equitable access to safe and affordable drinking water for all" [rochtain uilíoch chothrom ar uisce óil sábháilte atá ar phraghas réasúnta a bhaint amach do chách], ba cheart ceangal a bheith ar na Ballstáit dul i ngleic le ceist na rochtana uisce ar an leibhéal náisiúnta ach roinnt roghanna a bheith acu, mar sin féin, maidir leis na bearta sonracha a bheidh le cur chun feidhme. Is féidir sin a dhéanamh trí bhíthin gníomhaíochtaí a bheidh dírithe, inter alia, ar an rochtain ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a fheabhsú do chách, trí, mar shampla, scairdeáin uisce a bhfuil teacht gan bhac orthu sna cathracha, agus úsáid uisce a chur chun cinn trí dhaoine a spreagadh an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a chur ar fáil in aisce i bhfoirgnimh phoiblí agus i mbialanna.
(17)  Sa fhreagra a thug an Coimisiún ar an tionscnamh ó na saoránaigh ‘Right2Water’ in 201483, iarradh ar na Ballstáit a áirithiú go bhfuil rochtain ag gach saoránach ar sholáthar íosta uisce, i gcomhréir le moltaí EDS. Thug sé gealltanas freisin leanúint "to improve access to safe drinking water […] for the whole population through environmental policies” 84 [den fheabhas atáthar a chur ar uisce óil sábháilte [...] don daonra ar fad trí bheartais comhshaoil]. Tá sé sin i gcomhréir le hAirteagail 1 agus 2 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Tá sé sin i gcomhréir freisin le Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6 de chuid na Náisiún Aontaithe agus an sprioc ghaolmhar chun "achieve universal and equitable access to safe and affordable drinking water for all" [rochtain uilíoch chothrom ar uisce óil sábháilte atá ar phraghas réasúnta a bhaint amach do chách]". Is é atá i gceist leis an rochtain chothrom go mbeidh réimse fairsing de ghnéithe ann amhail infhaighteacht (mar shampla, de bharr cúiseanna geografacha, bonneagar easpach nó an cás sonrach a bhaineann le sciar áirithe de na pobail), cáilíocht, inghlacthacht, nó inacmhainneacht airgeadais. Maidir le hinacmhainneacht uisce, tá sé tábhachtach a mheabhrú go bhféadfaidh na Ballstáit, gan dochar d’Airtegal 9(4) de Threoir 2000/60/CE, agus taraifí uisce á socrú acu i gcomhréir leis an bprionsabal gnóthaithe costas a leagtar amach i dTreoir 2000/60/CE, féachaint don éagsúlacht i ndálaí eacnamaíocha agus sóisialta an phobail agus, dá bhrí sin, taraifí sóisialta a ghlacadh nó bearta a dhéanamh chun pobail atá faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch a chosaint. Tugtar aghaidh, go háirithe, sa Treoir seo ar ghnéithe rochtana uisce a bhaineann le cáilíocht agus infhaighteacht. D'fhonn aghaidh a thabhairt ar na gnéithe sin sa fhreagra ar an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh agus chun rannchuidiú le cur chun feidhme Phrionsabal 20 de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta ina luaitear "achieve universal and equitable access to safe and affordable drinking water for all" [rochtain uilíoch chothrom ar uisce óil sábháilte atá ar phraghas réasúnta a bhaint amach do chách], ba cheart ceangal a bheith ar na Ballstáit dul i ngleic le ceist na rochtana uisce inacmhainne ar an leibhéal náisiúnta ach raon áirithe roghanna a bheith acu, mar sin féin, maidir leis na bearta sonracha a bheidh le cur chun feidhme. Is féidir sin a dhéanamh trí bhíthin gníomhaíochtaí a bheidh dírithe, inter alia, ar an rochtain ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a fheabhsú do chách, trí, mar shampla, gan ceanglais maidir le cáilíocht uisce a bheith ródhocht, gan údar cuí leis sin, ar an bhforas gur ar mhaithe leis an tsláinte phoiblí é, mar go méadódh sé praghas an uisce do na saoránaigh, scairdeáin uisce a bhfuil teacht gan bhac orthu sna cathracha, agus úsáid uisce a chur chun cinn trí dhaoine a spreagadh an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a chur ar fáil in aisce i bhfoirgnimh phoiblí agus i mbialanna, i lárionaid siopadóireachta agus áineasa, agus i limistéir idirthurais agus áiteanna ina bhfuil a lán daoine amhail stáisiúin traenach nó aerfoirt. Ba cheart é a bheith de shaoirse ag na Ballstáit an meascán ceart de na hionstraimí sin a chinneadh i ndáil lena n-imthosca sonracha náisiúnta.
_________________
_________________
83 COM/2014/177 críochnaitheach:
83 COM/2014/177 críochnaitheach:
84 COM(2014) 177 críochnaitheach, lch. 12.
84 COM(2014) 177 críochnaitheach, lch. 12.
85Forógra Idirinstitiúideach maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta (2017/C 428/09) an 17 Samhain 2017 (IO C 428, 13.12.2017, lch. 10).
85Forógra Idirinstitiúideach maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta (2017/C 428/09) an 17 Samhain 2017 (IO C 428, 13.12.2017, lch. 10).
Leasú 29
Togra le haghaidh treorach
Aithris 18
(18)  Sa Rún ó Pharlaimint na hEorpa maidir le "hobair a leanann as an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh Right2Water”86, iarradh "go dtabharfadh na Ballstáit aird speisialta ar na riachtanais atá ag grúpaí leochaileacha sa tsochaí”87. Sa Tuarascáil ón gCoimisiún maidir leis an gCreat AE do straitéisí náisiúnta maidir le lánpháirtiú na Romach agus sa Rún ón gComhairle maidir le bearta éifeachtacha chun Romaigh a lánpháirtiú sna Ballstáit, luaitear cás sonrach cultúr mionlaigh, amhail Romaigh, Sintígh, an Lucht Siúil, Kalé, Gens de voyage, etc., is cuma aistreach nó neamhaistreach iad, agus go háirithe an easpa rochtana a bhíonn acu ar uisce óil. I bhfianaise an chomhthéacs ghinearálta sin, is iomchuí go dtabharfadh na Ballstáit aird faoi leith ar ghrúpaí leochaileacha agus imeallaithe trí na bearta riachtanacha a dhéanamh lena áirithiú go mbeidh rochtain ag na grúpaí sin ar uisce. Gan dochar don cheart atá ag na Ballstáit sainmhíniú a thabhairt ar na grúpaí sin, ba cheart a áireamh orthu ar a laghad dídeanaithe, pobail fáin, daoine gan dídean agus cultúir mionlaigh amhail Romaigh, Sintígh, an Lucht Siúil, Kalé, Gens de voyage, etc., is cuma aistreach nó neamhaistreach iad. Ar na bearta sin lena n-áirithítear rochtain, agus a bheidh na Ballstáit féin in ann a mheas, tá córais soláthair mhalartacha (gléasanna cóireála indibhidiúla), uisce a sholáthar as tancaeir (trucailí agus sistéil) agus an bonneagar cuí a áirithiú do champaí.
(18)  Sa Rún ó Pharlaimint na hEorpa maidir le "hobair a leanann as an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh Right2Water”86, iarradh "go dtabharfadh na Ballstáit aird speisialta ar na riachtanais atá ag grúpaí leochaileacha sa tsochaí”87. Sa Tuarascáil ón gCoimisiún maidir leCreat AE do Straitéisí Náisiúnta88 maidir le lánpháirtiú na Romach agus sa Rún ón gComhairle maidir le bearta éifeachtacha chun Romaigh a Lánpháirtiú sna Ballstáit89, luaitear cás sonrach cultúr mionlaigh, amhail Romaigh agus an Lucht Siúil, is cuma aistreach nó neamhaistreach iad, go háirithe an easpa rochtana a bhíonn acu ar uisce óil. I bhfianaise an chomhthéacs ghinearálta sin, is iomchuí go dtabharfadh na Ballstáit aird faoi leith ar ghrúpaí leochaileacha agus imeallaithe trí na bearta riachtanacha a dhéanamh lena áirithiú go mbeidh rochtain ag na grúpaí sin ar uisce. Agus prionsabal aisghabháil na gcostas á chur san áireamh, mar a leagtar amach i dTreoir 2000/60/CE, ba cheart do na Ballstáit feabhas a chur ar an rochtain ar uisce do ghrúpaí leochaileacha agus imeallaithe gan an soláthar uilíoch uisceinacmhainne ardcháilíochta a chur i mbaol. Gan dochar don cheart atá ag na Ballstáit sainmhíniú a thabhairt ar na grúpaí sin, ba cheart a áireamh orthu ar a laghad dídeanaithe, pobail fáin, daoine gan dídean agus cultúir mionlaigh amhail Romaigh, agus an Lucht Siúil, is cuma aistreach nó neamhaistreach iad. Ar na bearta sin lena n-áirithítear rochtain, agus a bheidh na Ballstáit féin in ann a mheas, tá córais soláthair mhalartacha (gléasanna cóireála indibhidiúla), uisce a sholáthar as tancaeir (trucailí agus sistéil) agus an bonneagar cuí a áirithiú do champaí. I gcás ina dtiteann an fhreagracht ar údaráis phoiblí áitiúla na hoibleagáidí sin a chomhlíonadh, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil acmhainní airgeadais leordhóthanacha agus acmhainneachtaí teicniúla agus ábhartha acu agus ba cheart tacú leo dá réir, trí shaintacaíocht a sholáthar mar shampla. Go háirithe, níor cheart dáileadh uisce ar ghrúpaí leochaileacha agus imeallaithe a bheith róchostasach go díréireach d’údaráis phoiblí áitiúla.
_________________
_________________
86 P8_TA(2015)0294
86 P8_TA(2015)0294
87 P8_TA(2015)0294, mír 62.
87 P8_TA(2015)0294, mír 62.
88 88 COM (2014) 209 críochnaitheach
88 COM (2014) 209 críochnaitheach
89Rún (2013/C 378/01) ón gComhairle an 9 Nollaig 2013 maidir le bearta éifeachtacha chun Romaigh a lánpháirtiú sna Ballstáit (IO C 378, 24.12.2013, lch. 1).
89Rún (2013/C 378/01) ón gComhairle an 9 Nollaig 2013 maidir le bearta éifeachtacha chun Romaigh a lánpháirtiú sna Ballstáit (IO C 378, 24.12.2013, lch. 1).
Leasú 30
Togra le haghaidh treorach
Aithris 19
(19)  Ceanglaítear leis an seachtú Clár Gníomhaíochta don Chomhshaol go dtí 2020 dar teideal "Living well, within the limits of our planet”90, go mbeidh teacht ag an bpobal ar fhaisnéis shoiléir faoin gcomhshaol ar an leibhéal náisiúnta. Ní raibh foráilte le Treoir 98/83/CE ach go mbeadh rochtain éighníomhach ann ar fhaisnéis, rud a chiallaíonn nach raibh ar na Ballstáit ach a áirithiú go raibh faisnéis le fáil. Ba cheart na forálacha sin a ionadú, dá bhrí sin, lena áirithiú go mbeadh sé éasca teacht ar fhaisnéis atá cothrom le dáta, ar shuíomh gréasáin, cuir i gcás, ar cheart a bheith gníomhach ag scaipeadh naisc leis. Ní torthaí as na cláir faireacháin amháin ba cheart a bheith san fhaisnéis atá cothrom le dáta, ach freisin faisnéis bhreise a d'fhéadfadh a bheith úsáideach don phobal, faisnéis faoi tháscairí (iarann, cruas, mianraí, etc.), cuir i gcás, a mbíonn tionchar acu go minic ar an dearcadh a bhíonn ag tomhaltóirí ar uisce buacaire. Chuige sin, ba cheart na paraiméadair tháscacha a luaitear i dTreoir 98/83/CE, paraiméadair nár tugadh aon fhaisnéis a bhaineann leis an tsláinte iontu, a ionadú agus faisnéis ar líne a chur ina n-áit. I gcás ollsoláthraithe uisce, ba cheart faisnéis bhreise faoi, inter alia, éifeachtúlacht fuinnimh, bainistiú, rialachas, struchtúr costais, agus an chóireáil a dhéantar, a chur ar fáil freisin ar líne. Glactar leis go gcuirfear leis an iontaoibh atá ag saoránaigh as an soláthar uisce a chuirtear ar fáil dóibh má bhíonn eolas níos fearr ag an tomhaltóir agus trédhearcacht níos mó ann. Táthar ag súil le go bhfágfaidh sin go mbainfear úsáid níos forleithne as uisce buacaire, rud a d'fhágfadh, dá réir sin, laghdú ar an mbruscar plaisteach agus ar astaíochtaí gás ceaptha teasa, agus tionchar dearfach ar mhaolú an athraithe aeráide agus ar an gcomhshaol trí chéile.
(19)  Ceanglaítear leis an seachtú Clár Gníomhaíochta don Chomhshaol go dtí 2020 dar teideal "Living well, within the limits of our planet”90, go mbeidh teacht ag an bpobal ar fhaisnéis shoiléir faoin gcomhshaol ar an leibhéal náisiúnta. Ní raibh foráilte le Treoir 98/83/CE ach go mbeadh rochtain éighníomhach ann ar fhaisnéis, rud a chiallaíonn nach raibh ar na Ballstáit ach a áirithiú go raibh faisnéis le fáil. Ba cheart na forálacha sin a ionadú, dá bhrí sin, lena áirithiú go mbeadh faisnéis atá cothrom le dáta, intuigthe agus ábhartha do thomhaltóirí agus atá éasca teacht uirthi ar fáil, cuir i gcás i leabhrán, ar shuíomh gréasáin nó ar fheidhmchlár cliste. Ní torthaí as na cláir faireacháin amháin ba cheart a bheith san fhaisnéis atá cothrom le dáta, ach freisin faisnéis bhreise a d'fhéadfadh a bheith úsáideach don phobal, amhail toradh na ngníomhaíochtaí a rinneadh chun faireachán a dhéanamh ar sholáthraithe uisce i ndáil le paraiméadair cáilíochta uisce, agus faisnéis faoi na táscairí atá liostaithe i gCuid Ba d’Iarscríbhinn I I gcás ollsoláthraithe uisce, ba cheart faisnéis bhreise faoi, inter alia, bainistiú, struchtúr taraife agus cóireáil, a chur ar fáil freisin ar líne. An cuspóir is ceart a bheith le heolas níos fearr don tomhaltóir ar fhaisnéis ábhartha agus trédhearcacht fheabhsaithe ná cur le muinín na saoránach san uisce a sholáthraítear dóibh, agus i seirbhísí uisce, agus ba cheart go n-eascródh uaidh sin úsáid mhéadaithe as uisce buacaire chomh maith le huisce óil, a chuirfeadh le laghdú ar úsáid plaisteach agus ar dhramhaíl ó phlaisteach agus ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus chuideodh sé sin an t-athrú aeráide a mhaolú agus bheadh tionchar dearfach aige ar an gcomhshaol i gcoitinne.
_________________
_________________
90Cinneadh Uimh. 1386/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Samhain 2013 ar Chlár Ginearálta Gníomhaíochta don Chomhshaol de chuid an Aontais go dtí 2020 dar teideal ‘Muid ag maireachtáil go maith, faoi shrianta ár bpláinéid’ (IO L 354, 28.12.2013, lch. 171).
90Cinneadh Uimh. 1386/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Samhain 2013 ar Chlár Ginearálta Gníomhaíochta don Chomhshaol de chuid an Aontais go dtí 2020 dar teideal ‘Muid ag maireachtáil go maith, faoi shrianta ár bpláinéid’ (IO L 354, 28.12.2013, lch. 171).
Leasú 31
Togra le haghaidh treorach
Aithris 20
(20)  Ar na cúiseanna céanna agus d'fhonn tomhaltóirí a bheith níos mó ar an eolas faoi na himpleachtaí atá ag an tomhaltas uisce, ba cheart faisnéis (ar an sonrasc, cuir i gcás, nó i bhfeidhmchláir chliste) a chur ar fáil don tomhaltóir faoin méid uisce arna thomhailt, struchtúr costais na taraife arna muirearú ag an soláthraí uisce, lena n-áirítear costais athraitheacha agus sheasta, mar aon leis an bpraghas ar lítear uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, le go bhféadfadh sé comparáid a dhéanamh le praghas an uisce i mbuidéil.
(20)  Ar na cúiseanna céanna agus d'fhonn tomhaltóirí a bheith níos mó ar an eolas faoi na himpleachtaí atá ag an tomhaltas uisce, ba cheart faisnéis a chur ar fáil dóibh ar bhealach so-rochtana, mar shampla ar a sonrasc nó ar fheidhmchlár cliste faoin méid uisce arna thomhailt in aghaidh na bliana, athruithe ar thomhaltas i gcomparáid le meántomhaltas teaghlaigh i gcás ina bhfuil an fhaisnéis sin ar fáil don soláthraí uisce, struchtúr costais na taraife arna muirearú ag an soláthraí uisce, lena n-áirítear costais na ngnéithe athraitheacha agus seasta de, mar aon leis an bpraghas ar lítear uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, le go bhféadfadh sé comparáid a dhéanamh le praghas an uisce i mbuidéil.
Leasú 32
Togra le haghaidh treorach
Aithris 21
(21)  Tá na prionsabail is ceart a mheas agus taraifí uisce á socrú, eadhon an prionsabal gnóthaithe costas ar sheirbhísí uisce agus an prionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, leagtha amach i dTreoir 2000/60/CE. Ní áirítear i gcónaí, áfach, inbhuanaitheacht airgeadais na seirbhísí uisce, agus fágann sin, uaireanta, nach ndéantar ach tearcinfheistíocht i gcothabháil an bhonneagair uisce. De réir mar a thagann feabhas ar na teicnící faireacháin, is follasaí na rátaí sceite – ar de dheasca tearcinfheistíochta iad den chuid is mó – agus ba cheart don Aontas é a spreagadh caillteanas uisce a laghdú chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht an bhonneagair uisce. I gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta, ba cheart aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin trí bhreis trédhearcachta a bheith ann agus níos mó faisnéise a thabhairt do thomhaltóirí faoi na rátaí sceite agus éifeachtúlacht fuinnimh.
(21)  Tá na prionsabail bhunúsacha is ceart a mheas agus taraifí uisce á socrú, gan dochar d’Airteagal 9(4) de Threoir 2000/60/CE, eadhon an prionsabal gnóthaithe costas ar sheirbhísí uisce agus an prionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, leagtha amach sa Treoir sin. Ní áirítear i gcónaí, áfach, inbhuanaitheacht airgeadais na seirbhísí uisce, agus fágann sin, uaireanta, nach ndéantar ach tearc-infheistíocht i gcothabháil an bhonneagair uisce. De réir mar a thagann feabhas ar na teicnící faireacháin, is follasaí na leibhéil sceite – ar de dheasca tearc-infheistíochta iad den chuid is mó – agus ba cheart don Aontas é a spreagadh caillteanas uisce a laghdú chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht an bhonneagair uisce. I gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta, chun feasacht a ardú faoin tsaincheist sin, an fhaisnéis a bhaineann leis, ba cheart í a roinnt ar bhealach níos trédhearcaí leis na tomhaltóirí.
Leasú 34
Togra le haghaidh treorach
Aithris 25
(25)  De bhun mhír 22 den Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr, ba cheart don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh ar an Treoir seo laistigh de thréimhse áirithe ón dáta a shocraítear chun í a thrasuí. Ba cheart don mheastóireacht sin a bheith bunaithe ar thaithí a fuarthas, agus ar shonraí a bailíodh, le linn don Treoir seo a bheith á cur chun feidhme, maidir le sonraí ábhartha eolaíochta, anailíseacha agus eipidéimeolaíochta, agus ar aon mholtaí atá ar fáil ó EDS.
(25)  De bhun mhír 22 den Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr, ba cheart don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh ar an Treoir seo laistigh de thréimhse áirithe ón dáta a shocraítear chun í a thrasuí. Ba cheart don mheastóireacht sin a bheith bunaithe ar thaithí a fuarthas, agus ar shonraí a bailíodh, le linn don Treoir seo a bheith á cur chun feidhme, ar aon mholtaí atá ar fáil ó EDS , agus ar shonraí ábhartha eolaíochta, anailíseacha agus eipidéimeolaíochta.
Leasú 35
Togra le haghaidh treorach
Aithris 28
(28)  Chun an Treoir seo a chur in oiriúint do dhul chun cinn eolaíoch agus teicniúil nó chun ceanglais faireacháin a shonrú ar mhaithe leis an measúnú riosca ar ghuaiseacha agus an measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le leasú Iarscríbhinn I go hIarscríbhinn IV a ghabhann leis an Treoir seo. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. Go sonrach, gheobhaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú agus beidh rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a beidh ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe. Ina theannta sin, an cumhachtú a leagtar síos i Nóta 10 de Chuid C d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 98/83/CE maidir le minicíochtaí faireacháin agus modhanna faireacháin a shocrú i gcomhair substaintí radaighníomhacha, tá sé imithe i léig ó glacadh Treoir 2013/51/Euratom96 ón gComhairle agus ba cheart é a scriosadh dá bhrí sin. Níl gá a thuilleadh leis an gcumhachtú a leagtar síos sa dara fomhír de Chuid A d'Iarscríbhinn III a ghabhann le Treoir 98/83/CE agus a bhaineann le leasuithe ar an Treoir sin agus ba cheart é a scriosadh.
(28)  Chun an Treoir seo a chur in oiriúint do dhul chun cinn eolaíoch agus teicniúil nó chun ceanglais faireacháin a shonrú ar mhaithe leis an measúnú riosca ar ghuaiseacha agus an measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le leasú Iarscríbhinn I go hIarscríbhinn IV a ghabhann leis an Treoir seo, agus na bearta is gá a ghlacadh faoi na hathruithe a shonraítear faoi Airteagal 10a. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. Go sonrach, gheobhaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú agus beidh rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bheidh ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe. Ina theannta sin, an cumhachtú a leagtar síos i Nóta 10 de Chuid C d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 98/83/CE maidir le minicíochtaí faireacháin agus modhanna faireacháin a shocrú i gcomhair substaintí radaighníomhacha, tá sé imithe i léig ó glacadh Treoir 2013/51/Euratom ón gComhairle96 agus ba cheart é a scriosadh dá bhrí sin. Níl gá a thuilleadh leis an gcumhachtú a leagtar síos sa dara fomhír de Chuid A d'Iarscríbhinn III a ghabhann le Treoir 98/83/CE agus a bhaineann le leasuithe ar an Treoir sin agus ba cheart é a scriosadh.
_________________
_________________
96Treoir 2013/51/Euratom ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos ceanglais maidir le sláinte an phobail a chosaint i ndáil le substaintí radaighníomhacha in uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine (IO L 296, 7.11.2013, lch. 12.)
96Treoir 2013/51/Euratom ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos ceanglais maidir le sláinte an phobail a chosaint i ndáil le substaintí radaighníomhacha in uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine (IO L 296, 7.11.2013, lch. 12.)
Leasú 36
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 1 – mír 1
1.  Is Treoir maidir le cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine atá sa Treoir seo.
1.  Is Treoir maidir le cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine do chách san Aontas atá sa Treoir seo.
Leasuithe 163, 189, 207 agus 215
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 1 – mír 2
2.  Beidh sé mar chuspóir leis an Treoir seo sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a ghabhann le héilliú aon uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine trína áirithiú go mbeidh an t-uisce glan folláin.
2.  Beidh sé mar chuspóir leis an Treoir seo sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a ghabhann le héilliú aon uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine trína áirithiú go mbeidh an t-uisce glan folláin. agus rochtain uilíoch ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a chur chun cinn.
Leasú 38
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 1
1.  Ciallaíonn ‘uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine’ gach cineál uisce, ina riocht bunaidh nó arna chóireáil, chun críocha óil, cócaireachta, ullmhúcháin bia nó táirgthe, nó chun críocha eile tís in áitribh phoiblí agus phríobháideacha araon , beag beann ar a bhunús nó ar cé acu as gréasán dáileacháin nó as tancaer a sholáthraítear é nó, i gcás fíoruiscí, i mbuidéil a chuirtear é .
1.  Ciallaíonn ‘uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine’ gach cineál uisce, ina riocht bunaidh nó arna chóireáil, chun críocha óil, cócaireachta, ullmhúcháin bia táirgthe, nó chun críocha eile bia, nó chun críocha eile tís in áitribh phoiblí agus phríobháideacha araon, lena n-áirítear gnóthais, beag beann ar a bhunús nó ar cé acu as gréasán dáileacháin nó as tancaer a sholáthraítear é nó, i gcás fíoruiscí, i mbuidéil a chuirtear é nó i gcoimeádáin .
Leasú 39
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 2
2.  Ciallaíonn ‘córas dáileacháin baile’ na píobáin, an feisteas agus na fearais atá suiteáilte idir na buacairí a úsáidtear de ghnáth chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a sholáthar in áitribh phoiblí agus phríobháideacha araon agus an gréasán dáileacháin, i gcás nach mbeidh na nithe sin de fhreagracht ar an soláthraí uisce ina cháil mar sholáthraí uisce, de réir an dlí náisiúnta iomchuí, agus sa chás sin amháin.
Treoir 1999/62/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Meitheamh 1999 maidir le muirir a ghearradh ar fheithiclí agus muirir a ghearradh ar úsáid na mbonneagar bóithre; Leasú
Leasú 40
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 3
3.  Ciallaíonn 'soláthraí uisce' eintiteas a sholáthraíonn ar a laghad 10 m3 d'uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine sa lá ar an meán.
3.  Ciallaíonn 'soláthraí uisce' eintiteas dlíthiúil a sholáthraíonn ar a laghad 10 m3 d'uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine sa lá ar an meán.
Leasú 41
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 3 a (nua)
3a.  Ciallaíonn 'mionsoláthraí uisce' soláthraí uisce a sholáthraíonn níos lú ná 500 m3 sa lá nó a chuireann soláthar uisce ar fáil do níos lú ná 250 duine.
Leasú 42
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 4
4.  Ciallaíonn 'mionsoláthraí uisce' soláthraí uisce a sholáthraíonn níos lú ná 500 m3 sa lá nó a chuireann soláthar uisce ar fáil do níos lú ná 5 000 duine.
4.  Ciallaíonn 'mionsoláthraí uisce' soláthraí uisce a sholáthraíonn níos lú ná 500 m3 sa lá nó a chuireann soláthar uisce ar fáil do níos lú ná 2 500 duine.
Leasú 43
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 4 a (nua)
4a.  Ciallaíonn 'soláthraí meánmhéide uisce' soláthraí uisce a sholáthraíonn ar a laghad 500 m3 sa lá nó a chuireann soláthar uisce ar fáil do 2 500 duine ar a laghad.
Leasú 44
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 5
5.  Ciallaíonn 'mórsholáthraí uisce' soláthraí uisce a sholáthraíonn ar a laghad 500 m3 sa lá nó a chuireann soláthar uisce ar fáil do 5 000 duine ar a laghad.
5.  Ciallaíonn 'mórsholáthraí uisce' soláthraí uisce a sholáthraíonn ar a laghad 5000 m3 sa lá nó a chuireann soláthar uisce ar fáil do 25 000 duine ar a laghad.
Leasú 45
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 6
6.  Ciallaíonn 'ollsoláthraí uisce' soláthraí uisce a sholáthraíonn ar a laghad 5 000 m3 sa lá nó a chuireann soláthar uisce ar fáil do 50 000 duine ar a laghad.
6.  Ciallaíonn 'ollsoláthraí uisce' soláthraí uisce a sholáthraíonn ar a laghad 20 000 m3 sa lá nó a chuireann soláthar uisce ar fáil do 100 000 duine ar a laghad.
Leasú 46
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 7
7.  Ciallaíonn 'áitribh thosaíochta' áitreabh mór ina bhfuil a lán úsáideoirí a d'fhéadfadh a bheith neamhchosanta ar rioscaí a bhaineann le huisce, amhail ospidéil, institiúidí cúraim sláinte, foirgnimh a bhfuil lóistín le fáil iontu, forais phionóis agus láithreacha campála, de réir mar a bheidh aitheanta ag na Ballstáit.
7.  Ciallóidh ‘áitribh thosaíochta’ áitreabh mór neamhtheaghlaigh ina bhfuil a lán daoine, agus daoine leochaileacha go háirithe, a d’fhéadfadh a bheith neamhchosanta ar rioscaí a bhaineann le huisce, amhail ospidéil, institiúidí cúraim sláinte, tithe scoir, scoileanna, ollscoileanna agus áiseanna eile oideachais, creiseanna agus naíolanna, áiseanna spóirt, áiseanna áineasa, áiseanna caithimh aimsire agus áiseanna taispeántais, foirgnimh a bhfuil lóistín le fáil iontu, forais phionóis agus láithreacha campála, de réir mar a bheidh sainaitheanta ag na Ballstáit.
Leasú 47
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 2 – mír 1 – pointe 8 a (nua)
8a.   ciallóidh ‘gnólacht bia’ gnólacht bia mar a shainmhínítear in Airteagal 3(2) de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002.
Leasú 48
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 3 – mír 1 a (nua)
1a.  Maidir le huisce a úsáidtear i ngnólachtaí bia chun táirgí nó substaintí atá ceaptha do thomhaltas an duine a mhonarú, a phróiseáil, a leasú nó a mhargú, ní bheidh feidhm ach ag Airteagail 4, 5, 6 agus 11 den Treoir seo ina leith. Mar sin féin, ní bheidh feidhm ag aon cheann de na hairteagail sa Treoir seo i gcás inar féidir le hoibreoir gnó bia a léiriú chun sástachta na n-údarás náisiúnta inniúil nach ndéanann cáilíocht an uisce a úsáideann sé difear do shláinteachas na dtáirgí nó substaintí a eascraíonn as a ghníomhaíochtaí agus go gcomhlíonann na táirgí nó na substaintí sin Rialachán (CE) Uimh. 852/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle1a.
________________
1a Rialachán (CE) Uimh. 852/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le sláinteachas bia-ábhar (IO L 139, 30.4.2004, lch. 1).
Leasú 49
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 3 – mír 1 b (nua)
1b.  Ní mheasfar gur soláthraí uisce é táirgeoir uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin.
Beidh feidhm ag forálacha na Treorach seo maidir le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin sa mhéid nach bhfuil siad cumhdaithe le hoibleagáidí faoi reachtaíocht eile de chuid an Aontais.
Leasú 50
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 3 – mír 1 c (nua)
1c.  Is faoi réir Airteagal 1 go hAirteagal 7 agus Airteagal 9 go hAirteagal 12 den Treoir seo agus na hIarscríbhinní a ghabhann léi, agus iad sin amháin, a bheidh soithí muirí a dhéanann díshailleadh ar uisce, a iompraíonn paisinéirí agus a ghníomhaíonn mar sholáthraithe uisce.
Leasú 51
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 4 –mír 1 – pointe c
(c)  go bhfuil na bearta uile is gá déanta ag na Ballstáit chun na ceanglais a leagtar amach in Airteagal 5 go hAirteagal 12 den Treoir seo a chomhlíonadh.
(c)  go bhfuil na bearta uile is gá déanta ag na Ballstáit chun go gcomhlíonfar na ceanglais a leagtar amach:
(i)   in Airteagal 4 go hAirteagal 12 den Treoir seo maidir le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine arna sholáthar do na tomhaltóirí deiridh ó ghréasán dáileacháin nó ó thancaer;
(ii)  in Airteagail 4, 5, 6 agus 11(4) den Treoir seo maidir le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin i ngnólacht bia;
(iii)  in Airteagail 4, 5, 6 agus 11 den Treoir seo maidir le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a tháirgtear agus a úsáidtear i ngnólacht bia chun bia a tháirgeadh, a phróiseáil agus a dháileadh.
Leasú 52
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 4 – mír 2
2.  Áiritheoidh na Ballstáit nach dtarlóidh sé in aon chás, de bharr na mbeart a dhéanfar chun an Treoir seo a chur chun feidhme, go gceadófar, go díreach nó go hindíreach, aon mheath ar cháilíocht láithreach an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ná aon mhéadú ar thruailliú na n-uiscí a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a tháirgeadh.
2.  Áiritheoidh na Ballstáit go gcloífidh na bearta a dhéanfar chun an Treoir seo a chur chun feidhme go hiomlán le prionsabal an réamhchúraim agus nach mbeidh sé in aon chás d’éifeacht acu go gceadófar, go díreach nó go hindíreach, aon mheath ar cháilíocht láithreach an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ná aon mhéadú ar thruailliú na n-uiscí a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a tháirgeadh.
Leasú 53
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 4 – mír 2 a (nua)
2a.  Déanfaidh na Ballstáit bearta chun a áirithiú go ndéanfaidh na húdaráis inniúla measúnú ar na leibhéil sceite uisce atá ina gcríoch féin agus ar an bhféidearthacht atá ann go gcuirfí feabhas ar an laghdú ar sceitheadh uisce in earnáil an uisce óil. Cuirfear na gnéithe ábhartha sláinte poiblí, comhshaoil, teicniúla agus eacnamaíocha san áireamh sa mheasúnú sin. Déanfaidh na Ballstáit, faoin 31 Nollaig 2022, spriocanna náisiúnta a ghlacadh chun laghdú a dhéanamh ar leibhéil sceite soláthraithe uisce ina gcríoch faoin 31 Nollaig 2030. Féadfaidh na Ballstáit dreasachtaí fónta a sholáthar chun a áirithiú go gcomhlíonann soláthraithe uisce ina gcríoch na spriocanna náisiúnta.
Leasú 54
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 4 – mír 2 b (nua)
2b.  Maidir le húdarás inniúil atá i gceannas ar tháirgeadh agus ar dháileadh uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, má dhéanann sé bainistiú tháirgeadh an uisce nó gníomhaíochtaí soláthair, ina iomlán nó i bpáirt, a fhágáil ag soláthraí uisce, sonrófar sa chonradh idir an t-údarás inniúil agus an soláthraí uisce freagrachtaí gach páirtí faoin Treoir seo.
Leasú 55
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 5 – mír 1
1.  Leagfaidh na Ballstáit síos luachanna is infheidhme maidir leis an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine maidir leis na paraiméadair a leagtar amach in Iarscríbhinn I, agus beidh na luachanna sin chomh dian céanna leis na luachanna a leagtar amach san Iarscríbhinn sin.
1.  Leagfaidh na Ballstáit síos luachanna is infheidhme maidir leis an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine de réir na bparaiméadar a leagtar amach in Iarscríbhinn I.
Leasú 56
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 5 – mír 1 a (nua)
1a.  Ní bheidh na luachanna a shocraítear de bhun mhír 1 chomh dian céanna leis na luachanna a leagtar amach i gCuid A, i gCuid B agus i gCuid Ba d’Iarscríbhinn I. Maidir leis na paraiméadair a leagtar amach i gCuid Ba d’Iarscríbhinn I, ní shocrófar na luachanna ach amháin chun críocha faireacháin agus ar mhaithe lena áirithiú go gcomhlíonfar na ceanglais a leagtar amach in Airteagal 12.
Leasú 57
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 5 – mír 2 – fomhír 1 a (nua)
Déanfaidh na Ballstáit gach beart is gá chun a áirithiú nach rachaidh na gníomhairí cóireála, na hábhair, agus na nósanna imeachta dífhabhtaithe arna n-úsáid chun críocha dífhabhtaithe i gcórais soláthair uisce chun dochair do cháilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Aon éilliú uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ag úsáid na n-oibreán, na n-ábhar agus na nósanna imeachta sin, déanfar é a íoslaghdú gan cur isteach, áfach, ar éifeachtacht an dífhabhtaithe.
Leasú 58
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 6 – mír 1 – an chuid réamhráiteach
Maidir leis na luachanna paraiméadracha a leagfar síos i gcomhréir le hAirteagal 5 le haghaidh na bparaiméadar a liostaítear i gCuid A agus Cuid B d'Iarscríbhinn I, comhlíonfar na luachanna sin:
Maidir leis na luachanna paraiméadracha a leagfar síos i gcomhréir le hAirteagal 5 le haghaidh na bparaiméadar a liostaítear i gCuid A, i gCuid B agus i gCuid C d’Iarscríbhinn I, comhlíonfar na luachanna sin:
Leasú 59
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 6 – mír 1 – pointe c
(-c)  i gcás fíoruiscí, ag an bpointe ina gcuirtear an t-uisce isteach sna buidéil .
(c)  i gcás uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin, ag an bpointe ina gcuirtear an t-uisce isteach sna buidéil nó sna coimeádáin;
Leasú 60
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 6 – mír 1 – pointe c a (nua)
(ca)  i gcás uisce a úsáidtear i ngnólacht bia inarb é soláthraí uisce a sholáthraíonn uisce, ag an bpointe seachadta sa ghnólacht bia.
Leasú 61
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 6 – mír 1 a (nua)
1a.  I gcás uisce a chumhdaítear le pointe (a) de mhír 1, measfar go bhfuil a n-oibleagáidí faoin Airteagal seo comhlíonta ag na Ballstáit, más féidir a shuíomh gurb é córas dáileacháin príobháideach nó cothabháil an chórais sin is cúis le neamhchomhlíonadh na bparaiméadar dá bhforáiltear in Airteagal 5, ach amháin maidir le háitribh thosaíochta.
Leasú 62
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 7 – mír 1 – pointe a
(a)  measúnú ar ghuaiseacha a dhéanamh, i gcomhréir le hAirteagal 8, ar dhobharlaigh a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt;
(a)  measúnú guaise a dhéanamh ar dhobharlaigh nó ar chuid de dhobharlaigh a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt, arna gcur i gcrích ag na Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 8;
Leasú 63
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 7 – mír 1 – pointe b
(b)  measúnú riosca ar an soláthar a dhéanfaidh na soláthraithe uisce, i gcomhréir le hAirteagal 9 agus Cuid C d'Iarscríbhinn II, chun faireachán a dhéanamh ar cháilíocht an uisce a sholáthraíonn siad;
(b)  measúnú riosca ar an soláthar a dhéanfaidh na soláthraithe uisce i ngach córas soláthair uisce chun críocha coimirciú agus faireachán a dhéanamh ar cháilíocht an uisce a sholáthraíonn siad, i gcomhréir le hAirteagal 9 agus Cuid C d’Iarscríbhinn II;
Leasú 64
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 7 – mír 1 a (nua)
1a.  Féadfaidh na Ballstáit cur chun feidhme an chur chuige rioscabhunaithe a oiriúnú, gan cur isteach archuspóir na Treorach seo maidir le cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus le sláinte tomhaltóirí, i gcás ina mbeidh srianta ar leith de bharr cúinsí geografacha amhail iargúltacht nó inrochtaineacht ar chrios soláthair uisce.
Leasú 65
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 7 – mír 1 b (nua)
1b.  Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar freagrachtaí a dháileadh go soiléir agus go hiomchuí i measc na ngeallsealbhóirí, mar atá sainmhínithe ag na Ballstáit, chun cur chuige rioscabhunaithe a chur i bhfeidhm maidir leis na dobharlaigh a úsáidtear le haghaidh astarraingt uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus do chórais dáileacháin baile. Déanfar dáileadh na bhfreagrachtaí sin a chur in oiriúint dá gcreat institiúideach agus dlíthiúil.
Leasú 66
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 7 – mír 2
2.  Cuirfear na measúnuithe ar ghuaiseacha i gcrích faoin [3 bliana tar éis an spriocdháta maidir leis an Treoir seo a thrasuí]. Déanfar iad a athbhreithniú gach 3 bliana, agus tabharfar cothrom le dáta iad más gá.
2.  Déanfar measúnuithe guaise a chur i gcrích faoin [3 bliana tar éis an spriocdháta maidir leis an Treoir seo a thrasuí]. Déanfar athbhreithniú orthu gach 3 bliana, agus an ceanglas, dá bhforáiltear in Airteagal 7 de Threoir 2000/60/CE, atá ar na Ballstáit maidir le dobharlaigh a shainaithint á chur san áireamh, agus tabharfar cothrom le dáta iad i gcás inar gá.
Leasú 67
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 7 – mír 3
3.  Déanfaidh ollsoláthraithe uisce agus mórsholáthraithe uisce na measúnuithe riosca ar an soláthar a chur i gcrích faoin [3 bliana tar éis an spriocdháta maidir leis an Treoir seo a thrasuí] agus déanfaidh mionsoláthraithe uisce iad a chur i gcrích faoin [6 bliana tar éis an spriocdháta maidir leis an Treoir seo a thrasuí]. Déanfar iad a athbhreithniú ag eatraimh rialta nach faide ná 6 bliana, agus tabharfar cothrom le dáta iad más gá.
3.  Déanfaidh soláthraithe uisce measúnuithe ar sholáthar uisce faoin [6 bliana tar éis an spriocdháta maidir leis an Treoir seo a thrasuí]. Déanfar athbhreithniú orthu ag eatraimh rialta nach faide ná 6 bliana, agus tabharfar cothrom le dáta iad i gcás inar gá.
Leasú 68
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 7 – mír 3 a (nua)
3a.  De bhun Airteagal 8 agus Airteagal 9 den Treoir seo, déanfaidh na Ballstáit na bearta ceartaitheacha is gá faoi na cláir beart agus pleananna bainistithe abhantraí dá bhforáiltear in Airteagal 11 agus in Airteagal 13 de Threoir 2000/60/CE faoi seach.
Leasú 69
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 7 – mír 4
4.   Cuirfear na measúnuithe ar an gcóras dáileacháin i gcrích faoin [3 bliana tar éis an spriocdháta maidir leis an Treoir seo a thrasuí]. Déanfar iad a athbhreithniú gach 3 bliana, agus tabharfar cothrom le dáta iad más gá.
4.   Déanfar na measúnuithe ar an gcóras dáileacháin baile sna háitribh dá dtagraítear in Airteagal 10(1) faoin [3 bliana tar éis an spriocdháta maidir leis an Treoir seo a thrasuí]. Déanfar athbhreithniú orthu gach 3 bliana, agus tabharfar cothrom le dáta iad i gcás inar gá.
Leasú 70
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – teideal
Measúnú ar ghuaiseacha maidir le dobharlaigh a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt
Measúnú guaise, faireachán agus bainistiú ar dhobharlaigh a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt
Leasú 71
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 1 – an chuid réamhráiteach
1.  Gan dochar d'Airteagal 6 agus Airteagal 7 de Threoir 2000/60/CE, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar measúnú ar ghuaiseacha maidir leis na dobharlaigh sin a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt a sholáthraíonn níos mó ná 10 m3 sa lá ar an meán. Beidh na nithe seo a leanas sa mheasúnú ar ghuaiseacha:
1.  Gan dochar do Threoir 2000/60/CE, go háirithe Airteagal 4 go hAirteagal 8, áiritheoidh na Ballstáit, i gcomhar lena n-údaráis inniúla uisce, go gcuirfear measúnú guaise i gcrích lena gcumhdófar na dobharlaigh a úsáidtear le haghaidh astarraingt uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus lena soláthraítear níos mó ná 10 m3 in aghaidh an lae ar an meán. Beidh na nithe seo a leanas sa mheasúnú guaise:
Leasú 72
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 1 – pointe a
(a)  sonraí agus geoshuíomhanna gach pointe astarraingthe sna dobharlaigh a chumhdaítear leis an measúnú ar ghuaiseacha;
(a)  sonraí agus geoshuíomhanna gach pointe astarraingte sna dobharlaigh nó i gcodanna díobh a chumhdaítear leis an measúnú guaise. Ós rud é go bhféadfadh na sonraí dá dtagraítear san Airteagal seo a bheith íogair, go háirithe i gcomhthéacs an tsláinte phoiblí a chosaint, áiritheoidh na Ballstáit go gcosnófar sonraí den sórt sin agus go gcuirfear in iúl iad do na húdaráis ábhartha amháin;
Leasú 73
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 1 – pointe b
(b)  mapaí ar a dtugtar le fios na criosanna faoi choimirce a leagadh síos i gcomhréir le hAirteagal 7(3) de Threoir 2000/60/CE agus na limistéir faoi chosaint dá dtagraítear in Airteagal 6 den Treoir sin;
(b)  mapáil ar na criosanna faoi choimirce, nuair is amhlaidh gur bunaíodh na criosanna sin i gcomhréir le hAirteagal 7(3) de Threoir 2000/60/CE;
Leasú 216
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 1 – pointe c
(c)  sonraí na nguaiseacha, agus na bhfoinsí truailliúcháin a d'fhéadfadh a bheith leo, a dhéanann difear do na dobharlaigh a chumhdaítear leis an measúnú ar ghuaiseacha. Chuige sin, féadfaidh na Ballstáit leas a bhaint as an athbhreithniú ar thionchar ghníomhaíocht an duine a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 5 de Threoir 2000/60/CE agus as faisnéis faoi bhrúnna móra a bailíodh i gcomhréir le pointe 1.4 d'Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir sin;
(c)  sonraí na nguaiseacha, agus na bhfoinsí truailliúcháin a d’fhéadfadh a bheith leo, a dhéanann difear do na dobharlaigh a chumhdaítear leis an measúnú ar ghuaiseacha. Déanfar an taighde sin agus sonraí sin na bhfoinsí truailliúcháin a nuashonrú go tráthrialta chun substaintí nua a dhéanann difear do mhicreaphlaistigh, go háirithe PFASanna, a bhrath. Chuige sin, féadfaidh na Ballstáit leas a bhaint as an athbhreithniú ar thionchar ghníomhaíocht an duine a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 5 de Threoir 2000/60/CE agus as faisnéis faoi bhrúnna móra a bailíodh i gcomhréir le pointe 1.4 d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir sin;
Leasú 75
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 1 – pointe d – an chuid réamhráiteach
(d)  faireachán rialta sna dobharlaigh a chumhdaítear leis an measúnú ar ghuaiseacha ar thruailleáin ábhartha arna roghnú as na liostaí seo a leanas:
(d)  faireachán rialta sna dobharlaigh nó i gcodanna de dhobharlaigh a chumhdaítear leis an measúnú guaise ar thruailleáin atá ábhartha don soláthar uisce agus atá roghnaithe as na liostaí seo a leanas:
Leasú 76
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 1 – pointe d – pointe iv
(iv)  truailleáin ábhartha eile, amhail micreaphlaistigh, nó truailleáin a bhaineann go sonrach le habhantrach atá leagtha síos ag na Ballstáit ar bhonn an athbhreithnithe ar thionchar ghníomhaíocht an duine a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 5 de Threoir 2000/60/CE agus ar bhonn na faisnéise faoi bhrúnna móra a bailíodh i gcomhréir le pointe 1.4 d'Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir sin.
(iv)  paraiméadair chun críocha faireacháin atá i gCuid Ca d’Iarscríbhinn agus sa chuid sin amháin, nó truailleáin ábhartha eile, amhail micreaphlaistigh, ar choinníoll go bhfuil i bhfeidhm modheolaíocht chun micreaphlaistigh a thomhas mar a shonraítear in Airteagal 11(5b), nó truailleáin shonracha abhantraí atá bunaithe ag na Ballstáit ar bhonn an athbhreithnithe ar thionchar ghníomhaíocht an duine a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 5 de Threoir 2000/60/CE agus ar bhonn na faisnéise faoi bhrúnna móra a bailíodh i gcomhréir le pointe 1.4 d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir sin.
Leasú 77
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 1 – fomhír 1 a (nua)
D’fhéadfadh soláthraithe uisce an-mhion a dhíolmhú ó na ceanglais dá dtagraítear i bpointe (a), i bpointe (b) agus i bpointe (c) den mhír seo, ar choinníoll go bhfuil ag an údarás inniúil réamheolas doiciméadaithe cothrom le dáta ar na paraiméadair ábhartha dá dtagraítear sna pointí sin. Déanfaidh an t-údarás inniúil an díolúine sin a athbhreithniú gach trí bliana ar a laghad agus é a thabhairt cothrom le dáta i gcás inar gá.
Leasú 217
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 1 – fomhír 3
Chun críche an fhaireacháin rialta, féadfaidh na Ballstáit leas a bhaint as faireachán a rinneadh i gcomhréir le reachtaíocht eile de chuid an Aontais.
Chun críche an fhaireacháin rialta agus freisin chun substaintí díobhálacha nua a bhrath trí imscrúduithe nua, féadfaidh na Ballstáit leas a bhaint as faireachán a rinneadh agus an acmhainneacht imscrúdúcháin dá bhforáiltear, i gcomhréir le reachtaíocht eile de chuid an Aontais.
Leasú 78
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 3
3.  Cuirfidh na Ballstáit na soláthraithe uisce, a bhfuil an dobharlach atá cumhdaithe leis an measúnú ar ghuaiseacha in úsáid acu, ar an eolas faoi na torthaí a bhí ar an bhfaireachán a rinneadh faoi mhír 1(d) agus féadfaidh siad, ar bhonn na dtorthaí sin a bhí ar an bhfaireachán:
scriosta
(a)   é a cheangal ar na soláthraithe uisce faireachán breise nó cóireáil bhreise a dhéanamh ar pharaiméadair áirithe;
(b)   cead a thabhairt do sholáthraithe uisce minicíocht an fhaireacháin a ísliú i gcás paraiméadair áirithe, gan ceangal a bheith orthu measúnú riosca a dhéanamh ar an soláthar, ar choinníoll nach croípharaiméadair iad de réir bhrí phointe 1 de Chuid B d'Iarscríbhinn II, agus ar choinníoll nach bhfuil aon toisc ann lena bhfuiltear ag súil le réasún gur dócha go mbeidh sí ina cúis le meath ar cháilíocht an uisce.
Leasú 79
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 4
4.  I gcásanna den sórt sin ina gceadófar don soláthraí uisce minicíocht an fhaireacháin dá dtagraítear i mír 2(b) a ísliú, leanfaidh na Ballstáit den fhaireachán rialta a dhéanamh ar na paraiméadair sin sa dobharlach a chumhdaítear leis an measúnú ar ghuaiseacha.
scriosta
Leasú 80
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 5 – fomhír 1 – an chuid réamhráiteach
Ar bhonn na faisnéise a bailíodh faoi mhír 1 agus mír 2, agus faoi Threoir 2000/60/CE, déanfaidh na Ballstáit na bearta seo a leanas i gcomhar leis na soláthraithe uisce agus páirtithe leasmhara eile, nó áiritheoidh siad go ndéanfaidh na soláthraithe uisce na bearta sin:
Ar bhonn na faisnéise a bailíodh faoi mhír 1 agus faoi mhír 2, agus faoi Threoir 2000/60/CE, déanfaidh na Ballstáit na bearta seo a leanas i gcomhar leis na soláthraithe uisce agus le geallsealbhóirí eile:
Leasú 178
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 5 – fomhír 1 – pointe a
(a)  bearta coisctheacha chun an leibhéal cóireála is gá a laghdú agus cáilíocht an uisce a chosaint, lena n-áirítear bearta dá dtagraítear in Airteagal 11(3)(d) de Threoir 2000/60/CE;
scriosta
Leasú 82
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 5 – fomhír 1 – pointe a a (nua)
(aa)  áiritheoidh siad go ndéanfaidh truaillitheoirí, i gcomhar le soláthraithe uisce agus le geallsealbhóirí ábhartha eile, bearta coisctheacha chun an leibhéal cóireála is gá a laghdú nó a sheachaint agus chun cáilíocht an uisce a choimirciú, lena n-áirítear bearta dá dtagraítear i bpointe (d) d’Airteagal 11(3) de Threoir 2000/60/CE chomh maith le bearta breise a mheastar a bheith riachtanach ar bhonn an fhaireacháin a dhéanfar faoi phointe (d) de mhír 1 den Airteagal seo;
Leasú 83
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 5 – fomhír 1 – pointe b
(b)  bearta maolaitheacha a mheastar is gá ar bhonn an fhaireacháin a rinneadh faoi mhír 1(d), d'fhonn an fhoinse truailliúcháin a shainaithint agus dul i ngleic léi.
(b)  bearta maolaitheacha, a mheastar a bheith riachtanach ar bhonn an fhaireacháin arna chur i gcrích faoi mhír 1 (d), chun an fhoinse truaillithe a shainaithint agus aghaidh a thabhairt uirthi agus aon chóireáil bhreise a sheachaint, nuair a mheastar nach bhfuil bearta coisctheacha inmharthana nó éifeachtach go leor chun aghaidh a thabhairt ar fhoinse an truaillithe ar bhealach tráthúil;
Leasú 84
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 5 – fomhír 1 – pointe b a (nua)
(ba)  i gcás nach meastar go bhfuil na bearta a leagtar amach i bpointe (aa) agus i bpointe (b) leordhóthanach chun cosaint leormhaith a thabhairt do shláinte an duine, ceangal a chur ar sholáthraithe uisce faireachán breise a dhéanamh ar pharaiméadair áirithe ag an bpointe astarraingte, nó an chóireáil a dhéanamh má tá fíorghá leis, chun rioscaí don tsláinte a chosc.
Leasú 85
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 8 – mír 5 a (nua)
5a.  Cuirfidh na Ballstáit na soláthraithe uisce, a bhfuil an dobharlach nó codanna de dhobharlaigh a chumhdaítear leis an measúnú guaise atá in úsáid acu, ar an eolas faoi thorthaí an fhaireacháin a rinneadh faoi phointe (d) de mhír 1 agus, ar bhonn thorthaí an fhaireacháin sin, agus ar bhonn na faisnéise a bailíodh faoi mhír 1 agus faoi mhír 2, agus faoi Threoir 2000/60/CE, féadfaidh siad:
(a)  cead a thabhairt do sholáthraithe uisce laghdú a dhéanamh ar mhinicíocht faireacháin paraiméadair áirithe, nó ar líon na bparaiméadar a bhfuil faireachán á dhéanamh orthu, gan a cheangal orthu measúnú riosca soláthair a dhéanamh, ar choinníoll nach croípharaiméadair de réir bhrí phointe 1 de Chuid B d’Iarscríbhinn II iad na paraiméadair lena mbaineann, agus ar choinníoll nach bhfuil aon toisc ann lena bhfuiltear ag súil le réasún gur dócha go mbeidh sí ina cúis le meath ar cháilíocht an uisce;
(b)  i gcás ina gceadaítear do sholáthraí uisce an mhinicíocht faireacháin dá dtagraítear i bpointe (a) a laghdú, leanúint de bheith ag déanamh faireachán rialta ar na paraiméadair sin sa dobharlach atá cumhdaithe faoin measúnú guaise.
Leasú 86
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 9 – teideal
Measúnú riosca ar an soláthar
Measúnú riosca, faireachán agus bainistiú ar an soláthar
Leasú 87
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 9 – mír 1 – fomhír 1
Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh na soláthraithe uisce measúnú riosca ar an soláthar lena dtabharfar an deis minicíocht an fhaireacháin a choigeartú maidir le haon pharaiméadar a liostaítear i gCuid A nó Cuid B d'Iarscríbhinn I nach croípharaiméadair iad i gcomhréir le Cuid B d'Iarscríbhinn II, ag brath ar an líon acu atá san amhuisce.
Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh soláthraithe uisce measúnú riosca ar an soláthar i gcomhréir le Cuid C d’Iarscríbhinn II, lena bhforáiltear gur féidir minicíocht an fhaireacháin a choigeartú i gcás aon pharaiméadar a liostaítear i gCuid A, Cuid B agus i gcuid Ba d’Iarscríbhinn I nach croípharaiméadair iad de réir chuid B d’Iarscríbhinn II, ag brath ar an líon acu atá san amhuisce.
Leasú 88
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 9 – mír 1 – fomhír 2
Maidir leis na paraiméadair sin, áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh soláthraithe uisce imeacht ó na minicíochtaí samplála a leagtar amach i gCuid B d'Iarscríbhinn II, i gcomhréir leis na sonraíochtaí a leagtar amach i gCuid C d'Iarscríbhinn II.
Maidir leis na paraiméadair sin, áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh soláthraithe uisce diall ó na minicíochtaí samplála a leagtar amach i gCuid B d’Iarscríbhinn II, i gcomhréir leis na sonraíochtaí a leagtar amach i gCuid C d’Iarscríbhinn II, agus ag brath ar an líon acu atá san amhuisce agus ar an gcaoi a ndéantar an chóireáil.
Leasú 89
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 9 – mír 1 – fomhír 3
Chun na críche sin, beidh ceangal ar sholáthraithe uisce na torthaí a bhí ar an measúnú ar ghuaiseacha a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 8 den Treoir seo, agus ar an bhfaireachán a rinneadh de bhun Airteagal 7(1) agus Airteagal 8 de Threoir 2000/60/CE, a chur san áireamh.
Chun na críche sin, cuirfidh soláthraithe uisce san áireamh na torthaí a bhí ar an measúnú guaise a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 8 den Treoir seo, agus ar an bhfaireachán a rinneadh de bhun Airteagal 7(1) agus Airteagal 8 de Threoir 2000/60/CE.
Leasú 90
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 9 – mír 1 a (nua)
1a.  Féadfaidh na Ballstáit soláthraithe uisce an-mhion a dhíolmhú ó mhír 1, ar choinníoll go bhfuil réamheolas doiciméadaithe cothrom le dáta ag an údarás inniúil maidir leis na paraiméadair ábhartha agus go measann sé nach bhfuil aon riosca ann do shláinte an duine de thoradh na ndíolúintí sin, agus gan dochar d’oibleagáidí an údaráis faoi Airteagal 4.
Déanfaidh an t-údarás inniúil an díolúine a athbhreithniú gach trí bliana nó nuair a bhraitear aon ghuais nua truaillithe sa dobharcheantar, agus déanfar é a thabhairt cothrom le dáta i gcás inar gá.
Leasú 91
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 9 – mír 2
2.  Déanfaidh na húdaráis inniúla na measúnuithe riosca ar an soláthar a fhormheas.
2.  Beidh na soláthraithe uisce freagrach as measúnuithe riosca ar an soláthar agus is iad na soláthraithe uisce a áiritheoidh go gcomhlíonfaidh na measúnuithe sin an Treoir seo. Chuige sin, féadfaidh soláthraithe uisce tacaíocht a iarraidh ar údaráis inniúla.
Féadfaidh na Ballstáit ceangal a chur ar údaráis inniúla formheas nó faireachán a dhéanamh ar mheasúnuithe riosca soláthair a dhéanann soláthraithe uisce.
Leasú 92
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 9 – mír 2 a (nua)
2a.  Ar bhonn thorthaí an mheasúnaithe riosca soláthair arna chur i gcrích de bhun mhír 1, áiritheoidh na Ballstáit go mbunóidh soláthraithe uisce plean sábháilteachta uisce a bheidh curtha in oiriúint do na rioscaí a shainaithnítear agus a bheidh comhréireach le méid an tsoláthraíuisce. Mar shampla, d’fhéadfadh sé go mbainfeadh an plean sábháilteachta uisce sin leis an úsáid a bhaintear as ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce, táirgí cóireála uisce, rioscaí féideartha a eascraíonn ó phíopaí a bhíonn ag sceitheadh uisce, nó bearta chun dul in oiriúint do dhúshláin an lae inniu agus amach anseo, amhail an t-athrú aeráide, agus déanfaidh na Ballstáit é a shonrú tuilleadh.
Leasú 93
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 – teideal
Measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile
Measúnú riosca, faireachán agus bainistiú ar an gcóras dáileacháin baile
Leasú 94
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 – mír 1 – an chuid réamhráiteach
1.  Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile agus beidh na heilimintí seo a leanas sa mheasúnú sin:
1.  Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile in áitribh thosaíochta, agus beidh na heilimintí seo a leanas sa mheasúnú sin:
Leasú 95
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 – mír 1 – pointe a
(a)  measúnú ar na rioscaí a bhaineann leis na córais dáileacháin baile, agus leis na táirgí gaolmhara agus na hábhair ghaolmhara, agus ar cibé acu a dhéanann nó nach ndéanann siad difear do cháilíocht an uisce ag an bpointe ina dtagann sé as na buacairí a úsáidtear de ghnáth do thomhaltas an duine, go háirithe i gcás ina gcuirfear soláthar uisce ar fáil don phobal in áitribh thosaíochta;
(a)  measúnú ar na rioscaí a bhaineann leis na córais dáileacháin baile, agus leis na táirgí gaolmhara agus na hábhair ghaolmhara, agus ar cibé acu a dhéanann nó nach ndéanann siad difear do cháilíocht an uisce ag an bpointe ina dtagann sé as na buacairí a úsáidtear de ghnáth do thomhaltas an duine;
Leasú 96
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 – mír 1 – pointe b – fomhír 1
(b)  faireachán rialta ar na paraiméadair a liostaítear i gCuid C d'Iarscríbhinn I in áitribh ina meastar go bhfuil an baol is mó ann do shláinte an duine. Déanfar paraiméadair agus áitribh ábhartha a roghnú ar bhonn an mheasúnaithe a rinneadh faoi phointe (a).
(b)  faireachán rialta ar na paraiméadair a liostaítear i gCuid C d’Iarscríbhinn I in áitribh thosaíochta ina ndearnadh sainaithint ar rioscaí sonracha maidir le cáilíocht uisce le linn an mheasúnaithe arna dhéanamh faoi phointe (a).
Leasú 97
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 – mír 1 – pointe b – fomhír 2
Maidir leis an bhfaireachán rialta dá dtagraítear sa chéad fhomhír, féadfaidh na Ballstáit straitéis faireacháin a bhunú a dhíreoidh ar na háitribh thosaíochta;
Maidir leis an bhfaireachán rialta, áiritheoidh na Ballstáit rochtain ar shuiteálacha in áitribh thosaíochta chun críocha samplála, agus féadfaidh siad straitéis faireacháin a bhunú, go háirithe maidir le Legionella pneumophila;
Leasú 98
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 – mír 1 – pointe c
(c)  é a fhíorú an leor feidhmíocht na dtáirgí foirgníochta a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine maidir leis na saintréithe bunúsacha atá nasctha leis an gceanglas bunúsach maidir le hoibreacha foirgníochta a shonraítear i bpointe 3(e) d'Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 305/2011.
(c)  fíorú i dtaobh an bhfuil feidhmíocht táirgí agus ábhar a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine leordhóthanach i ndáil le sláinte an duine a chosaint.
Leasú 99
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 – mír 1 – pointe c a (nua)
(ca)  fíorú i dtaobh an bhfuil na hábhair arna n-úsáid oiriúnach le dul i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus an gcomhlíontar na ceanglais a shonraítear in Airteagal 11.
Leasú 100
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 – mír 2
2.  I gcás ina mbeidh na Ballstáit den tuairim, ar bhonn an mheasúnaithe a rinneadh faoi mhír 1(a), go bhfuil baol ann do shláinte an duine a thagann as an gcóras dáileacháin baile nó as na táirgí gaolmhara agus na hábhair ghaolmhara, nó i gcás inar léir san fhaireachán a rinneadh i gcomhréir le mír 1(b) nár comhlíonadh na luachanna paraiméadracha a leagtar amach i gCuid C d'Iarscríbhinn I, déanfaidh na Ballstáit:
2.  I gcás ina mbeidh na Ballstáit den tuairim, ar bhonn an mheasúnaithe a rinneadh faoi mhír 1 (a), go bhfuil riosca ann do shláinte an duine a eascraíonn as an gcóras dáileacháin baile in áitribh thosaíochta nó as na táirgí gaolmhara agus na hábhair ghaolmhara, nó i gcás ina léirítear i bhfaireachán arna chur i gcrích i gcomhréir le mír 1 (b) nár comhlíonadh na luachanna paraiméadracha a leagtar amach i gCuid C d’Iarscríbhinn I, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar bearta iomchuí chun an riosca nach gcomhlíonfar na luachanna paraiméadracha a leagtar amach i gCuid C d’Iarscríbhinn I a dhíchur nó a laghdú.
(a)  na bearta iomchuí chun deireadh a chur leis an mbaol nach gcomhlíonfar na luachanna paraiméadracha a leagtar amach i gCuid C d'Iarscríbhinn I, nó chun an baol sin a laghdú;
(b)  na bearta uile is gá lena áirithiú nach gcuirfear sláinte an duine i mbaol, go díreach nó go hindíreach, de dheasca ascnamh substaintí nó ceimiceán as táirgí foirgníochta a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a ullmhú nó a dháileadh.
(c)  go ndéanfar bearta eile, amhail teicnící iomchuí feabhsúcháin, i gcomhar le soláthraithe uisce, chun nádúr nó airíonna an uisce a athrú sula soláthrófar é ionas go gcuirfear deireadh leis an mbaol nach gcomhlíonfaidh an t-uisce na luachanna paraiméadracha tar éis é a sholáthar, nó go laghdófar an baol sin;
(d)  tomhaltóirí a chur ar an eolas go cuí agus comhairle chuí a chur orthu faoi dhálaí tomhaltais agus úsáide an uisce agus faoi aon bheart a d'fhéadfaí a dhéanamh chun an baol a sheachaint go dtarlódh sé arís;
(e)  oiliúint a eagrú do phluiméirí agus do ghairmithe eile a mbíonn baint acu leis na córais dáileacháin baile agus suiteáil táirgí foirgníochta;
(f)  i gcás Legionella, a áirithiú go bhfuil bearta éifeachtacha rialaithe agus bainistithe i bhfeidhm chun ráigeanna den ghalar a d'fhéadfadh tarlú a sheachaint agus dul i ngleic leo.
Leasú 101
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 – mír 2 a (nua)
2a.  D’fhonn na rioscaí a bhaineann le dáileadh baile a laghdú i ngach ceann de na córais dáileacháin baile, déanfaidh na Ballstáit an méid seo a leanas:
(a)  spreagadh a thabhairt d’úinéirí áitribh phoiblí agus phríobháidigh chun measúnú riosca ar dháileachán baile a dhéanamh;
(b)  tomhaltóirí agus úinéirí áitribh phoiblí agus phríobháidigh a chur ar an eolas faoi bhearta atá ann chun díchur nó laghdú a dhéanamh ar an riosca a bhaineann le neamh-chomhlíonadh na gcaighdeán cáilíochta le haghaidh uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine i ngeall ar an gcóras dáileacháin baile;
(c)  tomhaltóirí a chur ar an eolas go cuí agus comhairle a chur orthu maidir le dálaí tomhaltais agus úsáide an uisce agus maidir le bearta a d’fhéadfaí a dhéanamh d’fhonn an baol go dtarlódh sé arís a sheachaint;
(d)  oiliúint a chur chun cinn maidir le pluiméirí agus gairmithe eile a bhíonn ag déileáil le córais dáileacháin baile agus le suiteáil táirgí foirgníochta agus ábhar a bhíonn i dteagmháil le huisce; agus
(e)  i gcás Legionella, agus go háirithe Legionella pneumophila, a áirithiú go bhfuil bearta éifeachtacha rialaithe agus bainistithe atá comhréireach leis an riosca i bhfeidhm chun ráigeanna féideartha an ghalair a chosc agus aghaidh a thabhairt orthu.
Leasú 102
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 10 a (nua)
Airteagal 10a
Íoscheanglais sláinteachais do tháirgí, do shubstaintí agus d’ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine
1.   Déanfaidh na Ballstáit na bearta uile is gá chun a áirithiú i gcás substaintí agus ábhair a úsáidtear le haghaidh mhonarú na dtairgí nua go léir a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus a úsáidtear chun críocha astarraingte, cóireála nó dáilte, nó i gcás eisíontais a bhaineann leis na substaintí sin:
(a)  nach ndéanfaidh siad laghdú díreach ná indíreach ar chosaint shláinte an duine dá bhforáiltear sa Treoir seo;
(b)  nach mbeidh tionchar acu ar bholadh ná ar bhlas an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine;
(c)  nach mbeidh siad i láthair in uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ar leibhéal tiúchana atá níos airde ná an leibhéal is gá chun an cuspóir lena n-úsáidtear iad a bhaint amach; agus
(d)  nach spreagann siad an fhorbairt mhicribhitheolaíoch.
2.   Chun críocha chur i bhfeidhm comhchuibhithe mhír 1 a áirithiú, faoin... [trí bliana tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo], déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 chun an Treoir seo a fhorlíonadh trína ndéanfaí, maidir leis na híoscheanglais sláinteachais agus liosta na substaintí a úsáidtear chun ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a tháirgeadh, agus a fhormheastar san Aontas, lena n-áirítear teorainneacha sonracha imirce agus coinníollacha speisialta úsáide i ngach cás inarb infheidhme, iad a leagan síos.. Déanfaidh an Coimisiún an liosta sin a athbhreithniú agus a thabhairt cothrom le dáta go rialta i gcomhréir leis na forbairtí eolaíocha agus teicneolaíocha is déanaí.
3.  Chun tacú leis an gCoimisiún na gníomhartha tarmligthe a ghlacadh agus a leasú de bhun mhír 2, cuirfear buanchoiste ar bun ina mbeidh ionadaithe arna gceapadh ag na Ballstáit agus a fhéadfaidh cúnamh a iarraidh ó shaineolaithe nó ó chomhairleoirí.
4.  Ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, agus atá cumhdaithe faoi reachtaíocht eile de chuid an Aontais, amhail Rialachán (AE) Uimh. 305/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle1a, comhlíonfaidh siad mír 1 agus mír 2 den Airteagal seo.
______________
1aRialachán (AE) Uimh. 305/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2011 lena leagtar síos coinníollacha comhchuibhithe maidir le táirgí foirgníochta a mhargú agus lena n-aisghairtear Treoir 89/106/CEE ón gComhairle (IO L 88, 4.4.2011, lch. 5).
Leasú 103
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 11 – mír 1
1.  Déanfaidh na Ballstáit gach beart is gá chun a áirithiú go ndéanfar faireachán rialta ar cháilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine chun a sheiceáil cé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann an t-uisce atá ar fáil do thomhaltóirí ceanglais na Treorach seo agus, go háirithe, na luachanna paraiméadracha a socraíodh i gcomhréir le hAirteagal 5. Déanfar samplaí a thógáil atá ionadaíoch ar cháilíocht an uisce a thomhlaítear le linn na bliana. Ina theannta sin, ba cheart do na Ballstáit gach beart is gá a dhéanamh chun a áirithiú, i gcás ina mbeidh dífhabhtú i gceist le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a ullmhú nó a dháileadh, go bhfíorófar éifeachtúlacht na cóireála dífhabhtaithe a rinneadh agus go gcoinneofar aon éilliú de bharr sheachtháirgí an dífhabhtaithe a ísle is féidir, gan cur as don dífhabhtú.
1.  Déanfaidh na Ballstáit gach beart is gá chun a áirithiú go ndéanfar faireachán rialta ar cháilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine chun a sheiceáil go gcomhlíonann ceanglais na Treorach seo agus, go háirithe, na luachanna paraiméadracha a socraíodh i gcomhréir le hAirteagal 5. Déanfar samplaí a thógáil atá ionadaíoch ar cháilíocht an uisce a thomhlaítear le linn na bliana. Ina theannta sin, ba cheart do na Ballstáit gach beart is gá a dhéanamh chun a áirithiú, i gcás ina mbeidh dífhabhtú i gceist le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a ullmhú nó a dháileadh, go bhfíorófar éifeachtúlacht na cóireála dífhabhtaithe a rinneadh agus go gcoinneofar aon éilliú de bharr sheachtháirgí an dífhabhtaithe a ísle is féidir, gan cur as don dífhabhtú.
Leasú 104
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 11 – mír 5 a (nua)
5a.  Déanfaidh na Ballstáit torthaí an fhaireacháin arna chur i gcrích i gcomhréir le faireachán na bparaiméadar a liostaítear i gCuid Ca d’Iarscríbhinn I a chur in iúl don Choimisiún faoin ... [trí bliana ó dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo], agus ina dhiaidh sin uair sa bhliain.
Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le Airteagal 19 chun an Treoir seo a leasú trí na substaintí atá ar an liosta faire a leagtar amach i gCuid Ca d’Iarscríbhinn I a thabhairt cothrom le dáta. Féadfaidh an Coimisiún cinneadh a dhéanamh substaintí a chur leis i gcás ina bhfuil baol ann go mbeidh na substaintí sin i láthair in uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus a chuireann sláinte an duine i mbaol, ach nach bhfuil léirithe ina leith san fhaisnéis eolaíoch gur ann do riosca do shláinte an duine. Chuige sin, bainfidh an Coimisiún úsáid as taighde eolaíoch EDS go háirithe. I gcás aon substaint nua a bheith curtha leis an tsubstaint, tabharfar údar iomchuí leis faoi Airteagal 1 den Treoir seo.
Leasú 105
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 11 – mír 5 b (nua)
5b.  Faoin ... [aon bhliain amháin tar éis an dáta a dtiocfaidh an Treoir seo i bhfeidhm], déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 chun an Treoir seo a fhorlíonadh trí mhodheolaíocht a ghlacadh chun tomhas a dhéanamh ar na micreaphlaistigh atá liostaithe ar an liosta faire atá leagtha amach i gCuid Ca d’Iarscríbhinn I.
Leasú 106
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 12 – mír 1
1.  I gcás aon mhainneachtana na luachanna paraiméadracha a socraíodh i gcomhréir le hAirteagal 5 a chomhlíonadh, áiritheoidh na Ballstáit, go ndéanfar imscrúdú láithreach d'fhonn an chúis leis an mainneachtain a shainaithint.
1.  I gcás nach gcomhlíontar na luachanna paraiméadracha a socraíodh i gcomhréir le hAirteagal 5 ag an bpointe comhlíontachta dá dtagraítear in Airteagal 6, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar imscrúdú láithreach air chun an chúis a bhí leis a shainaithint.
Leasú 107
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 12 – mír 2 – fomhír 2
I gcás nach gcomhlíonfar na luachanna paraiméadracha a leagtar amach i gCuid C d'Iarscríbhinn I, beidh na bearta a leagtar amach i bpointe (a) go pointe (f) d'Airteagal 10(2) ina gcuid den ghníomhaíocht feabhais.
I gcás nach gcomhlíonfar na luachanna paraiméadracha a leagtar amach i gCuid C d’Iarscríbhinn I, beidh na bearta a leagtar amach i bpointe (a) d’Airteagal 10 (2) ina gcuid den ghníomhaíocht feabhais.
Leasú 108
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 12 – mír 3 – fomhír 2
I gcás aon mhainneachtana na ceanglais íosta maidir le luachanna paraiméadracha a leagtar amach i gCuid A agus Cuid B d'Iarscríbhinn I a chomhlíonadh, déanfaidh na Ballstáit an mhainneachtain sin a mheas mar bhaol do shláinte an duine.
I gcás nach gcomhlíontar na híoscheanglais maidir le luachanna paraiméadracha a leagtar amach i gCuid A agus Cuid B d’Iarscríbhinn I, ní bhreathnóidh na Ballstáit air mar bhaol a d’fhéadfadh a bheith ann do shláinte an duine, ach amháin i gcás ina measann na húdaráis inniúla gur fánach neamhchomhlíonadh an luacha pharaiméadraigh.
Leasú 109
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 12 – mír 4 – an chuid réamhráiteach
4.  Sna cásanna a bhfuil tuairisc orthu i mír 2 agus mír 3, déanfaidh na Ballstáit, a luaithe is féidir, na bearta uile seo a leanas:
4.  Sna cásanna a bhfuil tuairisc orthu i mír 2 agus mír 3, ina meastar gur baol ionchasach do shláinte an duine é neamh-chomhlíonadh na luachanna paraiméadracha, déanfaidh na Ballstáit, a luaithe is féidir, na bearta uile seo a leanas:
Leasú 110
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 12 – mír 4 – fomhír 1 a (nua)
Déanfar na bearta dá dtagraítear i bpointe (a), i bpointe (b) agus i bpointe (c) i gcomhar leis an soláthraí lena mbaineann.
Leasú 111
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 12 – mír 5
5.  Cinnfidh na húdaráis inniúla nó comhlachtaí iomchuí eile an ghníomhaíocht a dhéanfar faoi mhír 3, agus aird á tabhairt acu ar na rioscaí do shláinte an duine a thiocfadh as cur isteach ar an soláthar nó as srian a chur ar úsáid uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine.
5.  I gcás ina suitear go bhfuil neamhchomhlíonadh i gceist ag an bpointe tomhaltais, cinnfidh na húdaráis inniúla nó comhlachtaí iomchuí eile an ghníomhaíocht a dhéanfar faoi mhír 3, agus aird á tabhairt acu ar na rioscaí do shláinte an duine a thiocfadh as cur isteach ar an soláthar nó as srian a chur ar úsáid uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine.
Leasú 112
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 12 a (nua)
Airteagal 12a
Maoluithe
1.  Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le maoluithe ó na luachanna paraiméadracha a leagtar amach i gCuid B d’Iarscríbhinn I nó atá socraithe i gcomhréir le hAirteagal 5(2), suas le luach uasta a shocrófar, ar choinníollnach ionann na maoluithe sin agus baol do shláinte an duine agus ar choinníoll nach bhfuil aon mhodhanna eile ar fáil chun cothabháil a dhéanamh ar dháileadh an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine san earnáil lena mbaineann. Beidh na maoluithe sin teoranta do na cásanna seo a leanas:
(a)  crios nua soláthair uisce;
(b)  foinse nua truaillithe a bhraitear i gcrios soláthair uisce nó paraiméadair nua-chuardaithe nó nua-bhraite.
Beidh maoluithe teoranta don tréimhse ama is giorra is féidir, ar tréimhse í nach sáróidh trí bliana, agus i dtreo dheireadh na tréimhse sin déanfaidh na Ballstáit athbhreithníu chun a chinneadh an ndearnadh dul chun cinn leordhóthanach.
I gcásanna eisceachtúla, féadfaidh Ballstát dara maolú a dheonú maidir le pointe (a) agus pointe (b) den chéad fhomhír. I gcás ina bhfuil sé beartaithe ag Ballstát an dara maolú sin a dheonú, cuirfidh sé an t-athbhreithniú, in éineacht leis na forais lena chinneadh, chuig an gCoimisiún. Ní sháróidh an dara maolú sin trí bliana.
2.  Sonrófar in aon mhaolú a dheonaítear i gcomhréir le mír 1 an fhaisnéis seo a leanas:
(a)  na forais leis an maolú;
(b)  an paraiméadar lena mbaineann, torthaí ábhartha ón bhfaireachán roimh ré, agus an luach uasta is incheadaithe dá bhforáiltear faoin díolúine;
(c)  an limistéar geografach, méid an uisce a dháiltear gach lá, an daonra lena mbaineann agus an ndéanfaí difear d’aonghnóthas táirgthe bia nó nach ndeanfaí;
(d)  clár faireacháin iomchuí lena bhforáiltear, i gcás inar gá, d’fhaireachán níos minice;
(e)  achoimre ar an bplean le haghaidh na mbeart ceartaitheach is gá, lena n-áirítear clár oibre, meastachán ar an gcostas agus forálacha maidir le hathbhreithniú a dhéanamh; agus
(f)  an ré a éilítear don mhaolú.
3.  Má mheasann na húdaráis inniúla nach bhfuil neamh-chomhlíonadh an luacha pharaiméadraigh tromchúiseach agus má tá an ghníomhaíocht a rinneadh i gcomhréir le Airteagal 12(2) leordhóthanach chun an fhadhb a réiteach laistigh de 30 lá, ní gá an fhaisnéis dá bhforáiltear i mír 2 den Airteagal seo a shonrú sa mhaolú.
Sa chás sin, ní chinnfidh na húdaráis inniúla ná comhlachtaí ábhartha eile lena mbaineann ach an luach ceadaithe uasta don pharaiméadar lena mbaineann agus an t-am a cheadaítear chun an fhadhb a réiteach.
4.  Ní féidir dul ar iontaoibh mhír 3 a thuilleadh, más amhlaidh nár comhlíonadh aon luach paraiméadrach ar bith do sholáthar uisce ar leith ar feadh tréimhse is faide ná 30 lá ina iomláine i gcaitheamh an 12 mhí roimhe sin.
5.  Déanfaidh aon Bhallstát a bhain leas as na maoluithe dá bhforáiltear san Airteagal seo a áirithiú go gcuirfear eolas maidir leis an maolú agus na coinníollacha lena mbaineann chuig an bpobal dá mbaineann an maolú sin go pras agus go hiomchuí. Sa bhreis air sin, áiritheoidh an Ballstát, i gcás inar gá, go gcuirfear comhairle ar ghrúpaí ar leith sa daonra a bhféadfadh an maolú a bheith ina riosca ar leith dóibh.
Ní bheidh feidhm ag na hoibleagáidí dá dtagraítear sa chéad fhomhír maidir leis na cúinsí a bhfuil tuairisc orthu i mír 3 ach amháin má chinneann na húdaráis inniúla a mhalairt.
6.  Cé is moite de mhaoluithe arna ndeonú i gcomhréir le mír 3, cuirfidh Ballstát an Coimisiún ar an eolas laistigh de thréimhse dhá mhí maidir le haon mhaolú a bhaineann le soláthar aonair uisce ar mó a sholáthar ná 1 000 m3 in aghaidh an lae mar mheán nó mar sheirbhís a fhreastalaíonn ar níos mó ná 5 000 duine, lena n-áirítear an fhaisnéis a shonraítear i mír 2.
7.  Ní bheidh feidhm ag an Airteagal seo maidir le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus a dhíoltar i mbuidéil ná i gcoimeádáin.
Leasuithe 113, 165, 191, 208, 166, 192, 169, 195, 170, 196, 197, 220
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 13 – mír 1
1.  Gan dochar d'Airteagal 9 de Threoir 2000/60/CE, déanfaidh na Ballstáit gach beart is gá chun feabhas a chur ar an rochtain do chách ar an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus cuirfidh na Ballstáit úsáid an uisce sin chun cinn ar a gcríoch. Beidh na bearta uile seo a leanas san áireamh:
1.  Gan dochar d’Airteagal 9 de Threoir 2000/60/CE agus do phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta, déanfaidh na Ballstáit, agus na peirspictíochtaí áitiúla agus réigiúnacha agus cúinsí maidir le dáileadh uisce á gcur san áireamh acu, gach beart is gá chun feabhas a chur ar an rochtain uilíoch do chách ar an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus cuirfidh na Ballstáit úsáid an uisce sin chun cinn ar a gcríoch.
(a)  daoine nach bhfuil rochtain acu ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, agus na cúiseanna leis an easpa rochtana sin (e.g. baill de ghrúpa leochaileach agus imeallaithe), a shainaithint, na deiseanna atá ann feabhas a chur ar an rochtain do na daoine sin a mheas agus iad a chur ar an eolas faoi na deiseanna atá ann nascadh leis an gcóras dáileacháin nó faoi mhodhanna malartacha maidir le rochtain a fháil ar an uisce sin;
Chuige sin, sainaithneoidh na Ballstáit na daoine gan rochtain, nó a mbeidh rochtain theoranta acu, ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, lena n-áirítear grúpaí leochaileacha agus imeallaithe, agus na cúiseanna leis an easpa rochtana sin, agus deiseanna chun feabhas a chur ar an rochtain atá ag na daoine sin á meas acu agus á gcur in iúl dóibh go soiléir faoi na féidearthachtaí atá ann chun nascadh leis an gcóras dáileacháin nó faoi mhodhanna malartacha chun rochtain a fháil ar an uisce sin.
Déanfaidh na Ballstáit bearta freisin, amhail:
(b)   trealamh amuigh faoin aer nó faoi dhíon a shocrú agus a chothabháil le go mbeidh teacht saor in aisce i spásanna poiblí ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine;
(a)  trealamh amuigh is istigh a shocrú agus a chothabháil, lena n-áirítear láithreacha athlíonta, le go mbeidh teacht saor in aisce i spásanna poiblí ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, agus i gcás ina ndéanfar amhlaidh go mbeidh sé indéanta go teicniúil agus comhréireach i ndáil leis an ngá atá ann leis na bearta sin; Leis na bearta sin, cuirfear san áireamh freisin dálaí áitiúla ar leith, amhail an aeráid agus an tíreolaíocht;
(c)  uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a chur chun cinn mar a leanas:
(c)  uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a chur chun cinn mar a leanas:
(i)  feachtais a sheoladh chun na saoránaigh a chur ar an eolas faoi cháilíocht an uisce sin;
(i)  feachtais a sheoladh chun na saoránaigh a chur ar an eolas faoi cháilíocht ard uisce buacaire;
(ia)  feachtais seolta a sheoladh chun an pobal i gcoitinne a spreagadh chun buidéil uisce in-athúsáidte agus tionscnaimh a sheoladh chun feasacht a ardú faoi shuíomhanna láithreacha athlíonta;
(ii)  soláthar an uisce sin a chur chun cinn i bhfoirgnimh riaracháin agus phoiblí;
(ii)  soláthar an uisce sin a chur chun cinn i bhfoirgnimh riaracháin agus phoiblí;
(iii)  soláthar saor in aisce an uisce sin a chur chun cinn i mbialanna, i gceaintíní, agus i seirbhísí lónadóireachta.
(iii)  soláthar saor in aisce an uisce sin soláthar an uisce sin ar tháille íseal a chur chun cinn do chustaiméirí i mbialanna, i gceaintíní agus i seirbhísí lónadóireachta.
Leasú 114
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 13 – mír 2 – fomhír 1
Ar bhonn na faisnéise a bailíodh faoi mhír 1(a), déanfaidh na Ballstáit gach beart is gá chun a áirithiú go mbeidh rochtain ag grúpaí leochaileacha agus imeallaithe ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine.
Ar bhonn na faisnéise a bailíodh faoi mhír 1(a), déanfaidh na Ballstáit bearta a mheasann siad a bheith riachtanach agus iomchuí chun a áirithiú go mbeidh rochtain ag grúpaí leochaileacha agus imeallaithe ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine.
Leasuithe 173, 199 agus 209
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 13 – mír 2 a (nua)
2a.  I gcás ina mbeidh oibleagáidí faoin Airteagal seo ar údaráis phoiblí áitiúla faoin dlí náisiúnta, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na modhanna agus na hacmhainní ag na húdaráis sin chun rochtain ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a áirithiú agus go bhfuil aon bhearta maidir leis sin comhréireach le hacmhainní agus méid an chórais dáileacháin lena mbaineann.
Leasuithe 174, 200 agus 210
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 13 – mír 2 b (nua)
2b.   Agus na sonraí arna mbailiú faoi na forálacha a leagtar amach i bpointe (a) d’Airteagal 15(1) á gcur san áireamh, comhoibreoidh an Coimisiún leis na Ballstáit agus leis an mBanc Eorpach Infheistíochta chun tacú le bardais san Aontas nach bhfuil an caipiteal is gá acu chun a chur ar a gcumas rochtain a fháil ar chúnamh teicniúil, ar chistiú de chuid an Aontais atá ar fáil agus ar iasachtaí fadtéarmacha ar ráta fabhrach úis, go háirithe chun críche bonneagar uisce a chothabháil agus a athnuachan chun soláthar uisce d’ardcháilíocht a áirithiú, agus chun seirbhísí uisce agus sláintíochta a leathnú chuig grúpaí leochaileacha agus imeallaithe sa phobal.
Leasú 116
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 1
1.  Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar faisnéis leordhóthanach agus cothrom le dáta maidir leis an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a chur ar fáil ar líne do gach duine a gcuirtear an soláthar uisce sin ar fáil dóibh, i gcomhréir le hIarscríbhinn IV.
1.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh faisnéis leordhóthanach, cothrom le dáta agus inrochtana maidir leis an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ar fáil ar líne nó ar bhealaí so-úsáidte eile do gach duine a gcuirtear an soláthar uisce sin ar fáil dóibh, i gcomhréir le hIarscríbhinn IV, agus na rialacha cosanta sonraí is infheidhme á gcomhlíonadh.
Leasú 117
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – an chuid réamhráiteach
Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar, ar bhonn rialta agus uair sa bhliain ar a laghad, agus san fhoirm is oiriúnaí (ar an sonrasc, cuir i gcás, nó trí fheidhmchláir chliste) an fhaisnéis seo a leanas a chur chuig gach duine a gcuirtear an soláthar uisce sin ar fáil dóibh, gan call dóibh an fhaisnéis sin a iarraidh:
Áiritheoidh na Ballstáit go bhfaighidh na daoine uile arna soláthar, ar bhonn rialta agus uair amháin sa bhliain ar a laghad, agus san fhormáid is iomchuí agus is inrochtana (mar shampla ar a sonrasc nó trí bhíthin feidhmchláir chliste) arna cinneadh ag na húdaráis inniúla, an fhaisnéis seo a leanas:
Leasú 118
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe a – an chuid réamhráiteach
(a)  faisnéis faoi struchtúr costais na taraife a ghearrtar i leith an mhéadair chiúbaigh d'uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, lena n-áirítear costais athraitheacha agus sheasta, agus na costais a bhaineann leis na heilimintí seo a leanas, ar a laghad, a thabhairt le fios:
(a)  i gcás ina ndéantar costais a ghnóthú trí chóras taraife, faisnéis maidir leis an taraif a mhuirearaítear in aghaidh an mhéadair chiúbaigh d’uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, lena n-áirítear dáileadh costas seasta agus athraitheach;
Leasú 119
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe a – pointe i
(i)  bearta a rinne na soláthraithe uisce chun críocha an mheasúnaithe ar ghuaiseacha de bhun Airteagal 8(5);
scriosta
Leasú 120
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe a – pointe ii
(ii)  cóireáil agus dáileadh an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine;
scriosta
Leasú 121
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe a – pointe iii
(iii)  bailiú agus cóireáil fuíolluisce;
scriosta
Leasú 122
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe a – pointe iv
(iv)  bearta a rinneadh de bhun Airteagal 13, i gcás ina ndearna soláthraithe uisce na bearta sin;
scriosta
Leasú 123
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe a a (nua)
(aa)  faisnéis maidir le cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, lena n-áirítear na paraiméadair tháscacha;
Leasú 124
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe b
(b)  praghas an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a sholáthraítear de réir an lítir agus an mhéadair chiúbaigh;
(b)  i gcás ina ndéantar costais a ghnóthú trí chóras taraife, praghas an tsoláthair uisce d’uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine in aghaidh an mhéadair chiúbaigh, agus an praghas arna shonraisciú in aghaidh an lítir; i gcás nach ndéantar na costais a aisghabháil trí chóras taraife, na costais iomlána bhliantúla a ghabhann leis an gcóras uisce chun a áirithiú go gcomhlíonfar an Treoir seo, lena ngabhfaidh faisnéis chomhthéacsúil agus ábhartha maidir leis an gcaoi a soláthraítear uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine don limistéar;
Leasú 125
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe b a (nua)
(ba)   cóireáil agus dáileadh an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine;
Leasú 126
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe c
(c)  an méid arna thomhailt ag gach teaghlach, in aghaidh na bliana nó na tréimhse billeála ar a laghad, mar aon le treochtaí bliantúla tomhaltais;
(c)  an méid arna thomhailt ag gach teaghlach, in aghaidh na bliana nó na tréimhse billeála ar a laghad, mar aon le treochtaí bliantúla tomhaltais an teaghlaigh, más rud é go bhfuil sé sin indéanta go teicniúil agus ní dhéanfar sin ach amháin má tá an fhaisnéis sin ar fáil don soláthraí uisce;
Leasú 127
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 1 – pointe d
(d)  comparáidí idir tomhaltas bliantúil uisce an teaghlaigh agus meántomhaltas teaghlaigh sa chatagóir chéanna;
(d)  comparáidí idir tomhaltas bliantúil uisce an teaghlaigh agus meántomhaltas teaghlaigh, nuair is infheidhme i gcomhréir le pointe (c);
Leasú 128
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 2
Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh chun an fhormáid ina dtabharfar an fhaisnéis atá le tabhairt faoin gcéad fhomhír, agus na rialacha mionsonraithe a ghabhann léi, a shonrú. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 20(2).
Déanfaidh na Ballstáit leithdháileadh soiléir freagrachtaí a leagan amach maidir le soláthar na faisnéise faoin bhfomhír idir na soláthróirí uisce, geallsealbhóirí agus comhlachtaí áitiúla inniúla. Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 lena bhforlíontar an Treoir seo tríd an bhformáid ina dtabharfar an fhaisnéis atá le tabhairt faoin gcéad fhomhír, agus na rialacha mionsonraithe a ghabhann léi, a shonrú.
Leasú 129
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 15 – mír 1 – fomhír 1 – pointe d
(d)  tacar sonraí a bhunú, agus a thabhairt cothrom le dáta ar bhonn bliantúil ina dhiaidh sin, ina bhfuil faisnéis faoi theagmhais uisce óil a bhí ina mbaol ionchasach do shláinte an duine, beag beann ar aon mhainneachtain na luachanna paraiméadracha a chomhlíonadh, agus a mhair níos faide ná 10 lá i ndiaidh a chéile agus a rinne difear do 1 000 duine, ar a laghad, lena n-áirítear na cúiseanna leis na teagmhais sin agus na gníomhaíochtaí feabhais a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 12.
(d)  tacar sonraí a bhunú, agus a thabhairt cothrom le dáta ar bhonn bliantúil ina dhiaidh sin, ina bhfuil faisnéis faoi theagmhais uisce óil a bhí ina chúis le riosca ionchasach do shláinte an duine, beag beann ar aon mhainneachtain na luachanna paraiméadracha a chomhlíonadh, agus a mhair níos faide ná 10 lá i ndiaidh a chéile agus a rinne difear do 1 000 duine, ar a laghad, lena n-áirítear na cúiseanna leis na teagmhais sin agus na gníomhaíochtaí feabhais a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 12.
Leasú 130
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 15 – mír 4 – fomhír 1
4.  Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh ina sonrófar an fhormáid ina dtabharfar an fhaisnéis atá le tabhairt faoi mhír 1 agus mír 3, agus na rialacha mionsonraithe maidir leis an bhfaisnéis sin a thabhairt le fios, lena n-áirítear ceanglais mhionsonraithe maidir leis na táscairí, na mapaí forléargais ar an Aontas ina iomláine agus na tuarascálacha forléargais ar na Ballstáit dá dtagraítear i mír 3.
4.  Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 lena bhforlíontar an Treoir seo tríd an bhformáid ina dtabharfar an fhaisnéis atá le tabhairt faoi mhír 1 agus mír 3, agus na rialacha mionsonraithe maidir leis an bhfaisnéis sin a thabhairt le fios, lena n-áirítear ceanglais mhionsonraithe maidir leis na táscairí, na mapaí forléargais ar an Aontas ina iomláine agus na tuarascálacha forléargais ar na Ballstáit dá dtagraítear i mír 3.
Leasú 131
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 15 – mír 4 – fomhír 2
Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhír a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 20(2).
scriosta
Leasú 132
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 17 – mír 2 – pointe b
(b)  forálacha maidir leis an rochtain ar uisce a leagtar amach in Airteagal 13;
(b)  forálacha maidir le rochtain ar uisce a leagtar amach in Airteagal 13 agus an sciar den daonra nach bhfuil rochtain aige ar uisce;
Leasú 133
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 17 –mír 2 – pointe c
(c)  forálacha maidir leis an bhfaisnéis atá le cur ar fáil don phobal faoi Airteagal 14 agus Iarscríbhinn IV.
(c)  forálacha maidir leis an bhfáisnéis atá le cur ar fáil don phobal faoi Airteagal 14 agus Airteagal IV, lena n-áirítear forléargas soláimhsithe don úsáideoir ar leibhéal an Aontais Eorpaigh ar an bhfáisnéis a liostaítear i bpointe 7 d’Iarscríbhinn IV.
Leasú 134
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 17 – mír 2 a (nua)
2a.   Déanfaidh an Coimisiún, tráth nach déanaí ná ... [cúig bliana tar éis an spriocdháta deiridh chun an Treoir seo a thrasuí] — agus ina dhiaidh sin i gcás inarb iomchuí — tuarascáil a thíolacadh chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir leis an mbagairt a d’fhéadfadh a bheith ann d’fhoinsí uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ó mhicriphlaistigh, cógais agus, más gá, truailleáin nua eile agus maidir leis na rioscaí gaolmhara iomchuí sláinte a d’fhéadfadh a bheith ann. Tugtar de chumhacht don Choimisiún, más gá, gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 chun an Treoir seo a fhorlíonadh trí uasleibhéil a bhunú le haghaidh micreaphlaisteach, táirgí íocshláinte agus truailleáin nua eile in uisce atá ceaptha le hól ag an duine.
Leasú 135
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 18 – mír 2 a (nua)
2a.   Faoin ... [cúig bliana tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo], déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú an bhfuil leibhéal leordhóthanach comhchuibhithe de cheanglais sláinteachais ann anois i ndáil le hábhair agus táirgí a mbíonn teagmháil acu le huisce atá ceaptha le hól ag an duine mar thoradh ar Airteagal 10a agus, más gá, déanfaidh sé bearta iomchuí breise a ghlacadh.
Leasú 136
Togra le haghaidh treorach
Airteagal 23 – mír 2
2.  Maidir le maoluithe a dheonaigh Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 9 de Threoir 98/83/CE agus atá fós i bhfeidhm faoin [an dáta deiridh chun an Treoir seo a thrasuí], leanfaidh siad d'fheidhm a bheith leo go dtí go dtiocfaidh deireadh leis na maoluithe sin. Ní fhéadfar iad a athnuachan arís.
2.  Maidir le maoluithe arna ndeonú ag na Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 9 de Threoir 98/83/CE agus atá fós i bhfeidhm faoin [an dáta deiridh chun an Treoir seo a thrasuí], beidh feidhm acu fós go dtí go dtiocfaidh deireadh leis na maoluithe sin.
Leasú 179
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn I – cuid A – tábla

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Paraiméadar

Luach paraiméadrach

Aonad

Spóir de Clostridium perfringens

0

Líon/100 ml

Baictéir dhrólannacha

0

Líon/100 ml

Enterococci

0

Líon/100 ml

Escherichia coli (E. coli)

0

Líon/100 ml

Áirimh coilíneachtaí heitreatrófacha (HPC) 22°C

Gan athrú mínormálta

 

Baictéarafagaigh shómatacha dhrólannacha

0

Líon/100 ml

Moirtiúlacht

< 1

NTU (aonaid neifiliméadracha moirtiúlachta)

Leasú

Paraiméadair

Luach paraiméadrach

Paraiméadair

Spóir de Clostridium perfringens

0

Líon/100 ml

Enterococci

0

Líon/100 ml

Escherichia coli (E. coli)

0

Líon/100 ml

Baictéarafagaigh shómatacha dhrólannacha

0

Líon/100 ml

Nóta

Ní bheidh feidhm ag na paraiméadair a leagtar amach sa Chuid seo maidir le fíoruiscí agus uiscí mianraí, i gcomhréir le hAirteagal 2009/54/CE’.

Leasuithe 138 agus 180
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn I – cuid B – tábla

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Paraiméadair cheimiceacha

Paraiméadair

Luach paraiméadrach

Aonad

Nótaí

Aicriolaimíd

0,10

μg/l

Tagraíonn an luach paraiméadrach don tiúchan iarmharach de mhonaiméirí san uisce arna ríomh de réir sonraíochtaí den mhéid uasta is ceadmhach a scaoileadh ón bpolaiméir chomhfhreagrach atá i dteagmháil leis an uisce.

Antamón

5,0

μg/l

 

Arsanaic

10

μg/l

 

Beinséin

1,0

μg/l

 

Beinsi[a]piréin

0,010

μg/l

 

Béite éastraidé-ól (50-28-2)

0,001

μg/l

 

Bisfeanól-A

0,01

μg/l

 

Bórón

1,0

mg/l

 

Bromáit

10

μg/l

 

Caidmiam

5,0

μg/l

 

Clóráit

0,25

mg/l

 

Clóirít

0,25

mg/l

 

Cróimiam

25

μg/l

Déanfar an luach a chomhlíonadh, ar a dhéanaí, faoin [10 mbliana tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo]. Is é 50 μg/l an luach paraiméadrach le haghaidh cróimiam go dtí an dáta sin.

Copar

2,0

mg/l

 

Ciainíd

50

μg/l

 

1,2-déchlóireatán

3,0

μg/l

 

Eipeaclóraihidrin

0,10

μg/l

Tagraíonn an luach paraiméadrach don tiúchan iarmharach de mhonaiméir san uisce arna ríomh de réir sonraíochtaí den mhéid uasta is ceadmhach a scaoileadh ón bpolaiméir chomhfhreagrach atá i dteagmháil leis an uisce.

Fluairíd

1,5

mg/l

 

Aigéid halaicéiteacha (HAAnna)

80

μg/l

Suim iomlán na naoi substaint chomhfhreagracha seo a leanas: aigéad monaclóraicéiteach, déchlóraicéiteach, agus tríchlóraicéiteach, aigéad monabrómaicéiteach agus débhrómaicéiteach, aigéad brómaclóraicéiteach, aigéad brómaidhéchlóraicéiteach, aigéad débhrómaclóraicéiteach agus aigéad tríbhrómaicéiteach.

Luaidhe

5

μg/l

Déanfar an luach a chomhlíonadh, ar a dhéanaí, faoin [10 mbliana tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo]. Is é 10 μg/l an luach paraiméadrach maidir le luaidhe go dtí an dáta sin.

Mearcair

1,0

μg/l

 

Micricistín (Microcystine-LR)

10

μg/l

 

Nicil

20

μg/l

 

Níotráití

50

mg/l

Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an coinníoll [níotráit]/50 + [nítrít]/3 ≤ 1, áit a gciallaíonn na lúibíní cearnacha an tiúchan níotráite (NO3) agus nítríte (NO2) i mg/l, a chomhlíonadh agus go gcomhlíonfar an luach 0,10 mg/l i gcás nítrítí lasmuigh de na hoibreacha cóireála uisce.

Nítrítí

0.50

mg/l

Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an coinníoll [níotráit]/50 + [nítrít]/3 ≤ 1, áit a gciallaíonn na lúibíní cearnacha an tiúchan níotráite (NO3) agus nítríte (NO2) i mg/l, a chomhlíonadh agus go gcomhlíonfar an luach 0,10 mg/l i gcás nítrítí lasmuigh de na hoibreacha cóireála uisce.

Naoinilfeanól

0,3

μg/l

 

Lotnaidicídí

0,10

μg/l

Ciallaíonn ‘lotnaidicídí’:

 

 

 

feithidicídí orgánacha,

 

 

 

luibhicídí orgánacha,

 

 

 

fuingicídí orgánacha,

 

 

 

néimeataicídí orgánacha,

 

 

 

acairicídí orgánacha,

 

 

 

ailgicídí orgánacha,

 

 

 

creimiricídí orgánacha,

 

 

 

slaimicídí orgánacha,

 

 

 

na táirgí gaolmhara (go háirithe rialaitheoirí fáis) agus a gcuid meitibilití ábhartha, mar a shainmhínítear iad in Airteagal 3(32) de Rialachán 2009/1107/CE1.

 

 

 

Tá an luach paraiméadrach infheidhme maidir le gach lotnaidicíd ar leith.

 

 

 

I gcás aildrine, dé-eildrine, heipteaclóir agus eapocsaíd heipteaclóir, is é 0,030 μg/l an luach paraiméadrach.

Lotnaidicídí — Iomlán

0,50

μg/l

Ciallaíonn ‘Lotnaidicídí — Iomlán’ suim iomlán na lotnaidicídí ar leith go léir, mar a shainmhínítear sa ró roimhe seo, a braitheadh agus a cainníochtaíodh sa nós imeachta faireacháin.

PFAS

0,10

μg/l

Ciallaíonn ‘PFAS’ gach substaint shárfhluarailcile agus pholafluarailcile ar leith (foirmle cheimiceach: CnF2n+1−R).

PFASanna — Iomlán

0,50

μg/l

Ciallaíonn ‘PFASanna — Iomlán’ suim iomlán na substaintí sárfhluarailcile agus polafluarailcile (foirmle cheimiceach: CnF2n+1−R).

Hidreacarbóin il-timthriallacha aramatacha

0,10

μg/l

Suim iomlán thiúchana na gcomhdhúl sonraithe seo a leanas: beinsea(b)fluaraintéin, beinsea(k)fluaraintéin, beinsi(ghi)peiriléin, agus indéini(1, 2, 3-cd)piréin.

Seiléiniam

10

μg/l

 

Teitreaclóireitéin agus Tríchlóireitéin

10

μg/l

Suim iomlán thiúchana na bparaiméadar sonraithe

Tríhalaimeatáin — Iomlán

100

μg/l

I gcás inar féidir déanamh amhlaidh, gan cur as don dífhabhtú, ba cheart do na Ballstáit féachaint le luach níos ísle a bhaint amach.

 

 

 

Suim iomlán thiúchana na gcomhdhúl sonraithe seo a leanas: clóraform, brómaform, débhrómaclóraimeatán, brómaidhéchlóraimeatán.

Úráiniam

30

μg/l

 

Clóiríd vinile

0,50

μg/l

Tagraíonn an luach paraiméadrach don tiúchan iarmharach de mhonaiméir san uisce arna ríomh de réir sonraíochtaí den mhéid uasta is ceadmhach a scaoileadh ón bpolaiméir chomhfhreagrach atá i dteagmháil leis an uisce.

__________________

1.   Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Deireadh Fómhair 2009 maidir le táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh agus lena n-aisghairtear Treoir 79/117/CEE agus Treoir 91/414/CEE ón gComhairle (IO L 309, 24.11.2009, lch. 1).

Leasú

Paraiméadair cheimiceacha

Paraiméadair

Luach paraiméadrach

Aonad

Nótaí

Aicriolaimíd

0,10

μg/l

Tagraíonn an luach paraiméadrach don tiúchan iarmharach de mhonaiméir san uisce arna ríomh de réir sonraíochtaí den mhéid uasta is ceadmhach a scaoileadh ón bpolaiméir chomhfhreagrach atá i dteagmháil leis an uisce.

Antamón

5,0

μg/l

 

Arsanaic

10

μg/l

 

Beinséin

1,0

μg/l

 

Beinsi[a]piréin

0,010

μg/l

 

Béite éastraidé-ól (50-28-2)

0,001

μg/l

 

Bisfeanól-A

0,1

μg/l

 

Bórón

1,0

mg/l

 

Bromáit

10

μg/l

 

Caidmiam

5,0

μg/l

 

Clóráit

0,25

mg/l

 

Clóirít

0,25

mg/l

 

Cróimiam

25

μg/l

Déanfar an luach a chomhlíonadh, ar a dhéanaí, faoin [10 mbliana tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo]. Is é 50 μg/l an luach paraiméadrach le haghaidh cróimiam go dtí an dáta sin.

Copar

2,0

mg/l

 

Ciainíd

50

μg/l

 

1,2-déchlóireatán

3,0

μg/l

 

Eipeaclóraihidrin

0,10

μg/l

Tagraíonn an luach paraiméadrach don tiúchan iarmharach de mhonaiméir san uisce arna ríomh de réir sonraíochtaí den mhéid uasta is ceadmhach a scaoileadh ón bpolaiméir chomhfhreagrach atá i dteagmháil leis an uisce.

Fluairíd

1,5

mg/l

 

Aigéid halaicéiteacha (HAAnna)

80

μg/l

Suim iomlán na naoi substaint chomhfhreagracha seo a leanas: aigéad monaclóraicéiteach, déchlóraicéiteach, agus tríchlóraicéiteach, aigéad monabrómaicéiteach agus débhrómaicéiteach, aigéad brómaclóraicéiteach, aigéad brómaidhéchlóraicéiteach, aigéad débhrómaclóraicéiteach agus aigéad tríbhrómaicéiteach.

Luaidhe

5

μg/l

Déanfar an luach a chomhlíonadh, ar a dhéanaí, faoin [10 mbliana tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo]. Is é 10 μg/l an luach paraiméadrach maidir le luaidhe go dtí an dáta sin.

Mearcair

1,0

μg/l

 

Micricistín (Microcystine-LR)

10

μg/l

 

Nicil

20

μg/l

 

Níotráití

50

mg/l

Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an coinníoll [níotráit]/50 + [nítrít]/3 ≤ 1, áit a gciallaíonn na lúibíní cearnacha an tiúchan níotráite (NO3) agus nítríte (NO2) i mg/l, a chomhlíonadh agus go gcomhlíonfar an luach 0,10 mg/l i gcás nítrítí lasmuigh de na hoibreacha cóireála uisce.

Nítrítí

0.50

mg/l

Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an coinníoll [níotráit]/50 + [nítrít]/3 ≤ 1, áit a gciallaíonn na lúibíní cearnacha an tiúchan níotráite (NO3) agus nítríte (NO2) i mg/l, a chomhlíonadh agus go gcomhlíonfar an luach 0,10 mg/l i gcás nítrítí lasmuigh de na hoibreacha cóireála uisce.

Naoinilfeanól

0,3

μg/l

 

Lotnaidicídí

0,10

μg/l

Ciallaíonn ‘lotnaidicídí’:

 

 

 

feithidicídí orgánacha,

 

 

 

luibhicídí orgánacha,

 

 

 

fuingicídí orgánacha,

 

 

 

néimeataicídí orgánacha,

 

 

 

acairicídí orgánacha,

 

 

 

ailgicídí orgánacha,

 

 

 

creimiricídí orgánacha,

 

 

 

slaimicídí orgánacha,

 

 

 

na táirgí gaolmhara (go háirithe rialaitheoirí fáis) agus a gcuid meitibilití ábhartha, mar a shainmhínítear iad in Airteagal 3(32) de Rialachán 2009/1107/CE1.

 

 

 

Tá an luach paraiméadrach infheidhme maidir le gach lotnaidicíd ar leith.

 

 

 

I gcás aildrine, dé-eildrine, heipteaclóir agus eapocsaíd heipteaclóir, is é 0,030 μg/l an luach paraiméadrach.

Lotnaidicídí — Iomlán

0,50

μg/l

Ciallaíonn ‘Lotnaidicídí — Iomlán’ suim iomlán na lotnaidicídí ar leith go léir, mar a shainmhínítear sa ró roimhe seo, a braitheadh agus a cainníochtaíodh sa nós imeachta faireacháin.

PFAS

0,10

μg/l

Ciallaíonn ‘PFAS’ gach substaint shárfhluarailcile agus pholafluarailcile ar leith (foirmle cheimiceach: CnF2n+1−R).

PFASanna — Iomlán

0,30

μg/l

Ciallaíonn ‘PFASanna — Iomlán’ suim iomlán na substaintí sárfhluarailcile agus polafluarailcile (foirmle cheimiceach: CnF2n+1−R).

Hidreacarbóin il-timthriallacha aramatacha

0,10

μg/l

Suim iomlán thiúchana na gcomhdhúl sonraithe seo a leanas: beinsea(b)fluaraintéin, beinsea(k)fluaraintéin, beinsi(ghi)peiriléin, agus indéini(1, 2, 3-cd)piréin.

Seiléiniam

10

μg/l

 

Teitreaclóireitéin agus Tríchlóireitéin

10

μg/l

Suim iomlán thiúchana na bparaiméadar sonraithe

Tríhalaimeatáin — Iomlán

100

μg/l

I gcás inar féidir déanamh amhlaidh, gan cur as don dífhabhtú, ba cheart do na Ballstáit féachaint le luach níos ísle a bhaint amach.

 

 

 

Suim iomlán thiúchana na gcomhdhúl sonraithe seo a leanas: clóraform, brómaform, débhrómaclóraimeatán, brómaidhéchlóraimeatán.

Úráiniam

30

μg/l

 

Clóiríd vinile

0,50

μg/l

Tagraíonn an luach paraiméadrach don tiúchan iarmharach de mhonaiméir san uisce arna ríomh de réir sonraíochtaí den mhéid uasta is ceadmhach a scaoileadh ón bpolaiméir chomhfhreagrach atá i dteagmháil leis an uisce.

__________________

1.   Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Deireadh Fómhair 2009 maidir le táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh agus lena n-aisghairtear Treoir 79/117/CEE agus Treoir 91/414/CEE ón gComhairle (IO L 309, 24.11.2009, lch. 1).

Leasú 139
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn I – cuid B a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Paraiméadair tháscacha

Paraiméadair

Luach paraiméadrach

Aonad

Nótaí

Alúmanam

200

μg/l

 

Amóiniam

0,50

mg/l

 

Clóirídí

250

mg/l

Nóta 1

Dath

Sásúil do thomhaltóirí agus gan athrú mínormálta

 

 

Seoltacht

2 500

μS cm-1 ag 20 °C

Nóta 1

Tiúchan ian hidrigine

≥ 6,5 agus ≤ 9,5

Aonaid pH

Nótaí 1 agus 3

Iarann

200

μg/l

 

Mangainéis

50

μg/l

 

Boladh

Sásúil do thomhaltóirí agus gan athrú mínormálta

 

 

Sulfáit

250

mg/l

Nóta 1

Sóidiam

200

mg/l

 

Blas

Sásúil do thomhaltóirí agus gan athrú mínormálta

 

 

Áireamh coilíneachtaí ag 22 °C

Gan athrú mínormálta

 

 

Baictéir dhrólannacha

0

Líon/100 ml

 

Iomlán an charbóin orgánaigh (TOC)

Gan athrú mínormálta

 

 

Moirtiúlacht

Sásúil do thomhaltóirí agus gan athrú mínormálta

 

 

Nóta 1:

Níor cheart go mbeadh an t-uisce creimneach.

Nóta 2:

Níor cheart go ndéanfaí an paraiméadar sin a thomhas ach amháin sa chás go dtagann an t-uisce ó uisce dromchla nó go ndéanann an t-uisce dromchla difear dó. I gcás nach gcomhlíonfar an luach paraiméadrach sin, déanfaidh an Ballstát fiosrúchán maidir le dáileadh uisce chun a áirithiú nach bhfuil aon bhaol féideartha ann do shláinte an duine de thoradh oibreáin phataigineacha a bheith ann, cripteaspóiriodóis mar shampla.

Nóta 3:

I gcás uisce gan súilíní a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin, féadfar an t-íosluach a laghdú go dtí pH 4.5

I gcás uisce a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin atá lán le dé-ocsaíd nítriúil go nádúrtha nó atá saibhrithe go saorga le dé-ocsaíd charbóin, féadfar an t-íosluach a bheith níos lú ná sin.

Leasú 140
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn I – Cuid C

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Paraiméadair atá ábhartha maidir leis an measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile

Paraiméadair

Luach paraiméadrach

Aonad

Nótaí

Legionella

< 1 000

Líon/100 ml

I gcás nach gcomhlíonfar an luach paraiméadrach <1,000/l maidir le Legionella, déanfar an tsampláil arís maidir le Legionella pneumophila. In éagmais Legionella pneumophila, is ionann an luach paraiméadrach le haghaidh Legionella agus < 10,000/l.

Luaidhe

5

μg/l

Déanfar an luach a chomhlíonadh, ar a dhéanaí, faoin ... [deich mbliana ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. Is é 10 μg/l an luach paraiméadrach maidir le luaidhe go dtí an dáta sin.

Leasú

Paraiméadair atá ábhartha maidir leis an measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile

Paraiméadair

Luach paraiméadrach

Aonad

Nótaí

Legionella pneumophila

< 1 000

Líon/100 ml

 

Legionella

< 10 000

Líon/100 ml

In éagmais Legionella pneumophila arb é < 1,000/l an luach paraiméadrach, is é < 10,000/l an luach paraiméadrach le haghaidh Legionella a bheidh ann.

Luaidhe

5

μg/l

Déanfar an luach a chomhlíonadh, ar a dhéanaí, faoin ... [deich mbliana ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. Is é 10 μg/l an luach paraiméadrach maidir le luaidhe go dtí an dáta sin.

Leasú 141
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn I – Cuid C a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Leasú

Paraiméadair atá ag teacht chun cinn faoi fhaireachas

Micreaphlaistigh

Déanfar an faireachán i gcomhréir leis an modheolaíocht maidir le micreaphlaistigh a thomhas arna leagan síos sa ghníomh tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 11(5b)

Leasú 142
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn II – cuid B – pointe 1 – mír 1
Glactar leis gur 'croípharaiméadair' iad Escherichia coli (E. coli), spóir de Clostridium perfringens, agus baictéarafagaigh shómatacha dhrólannacha agus níl siad faoi réir measúnú riosca ar an soláthar i gcomhréir le Cuid C den Iarscríbhinn seo. Déanfar faireachán orthu i gcónaí ag na minicíochtaí a leagtar amach i dTábla 1 de phointe 2.
Glactar leis gur ‘croípharaiméadair’ iad Escherichia coli (E. Coli) agus enterococci agus ní fhéadfaidh siad a bheith faoi réir measúnú riosca ar an soláthar i gcomhréir le Cuid C den Iarscríbhinn seo. Déanfar faireachán orthu i gcónaí ag na minicíochtaí a leagtar amach i dTábla 1 de phointe 2.
Leasú 186
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn II – Cuid B – pointe 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

Minicíochtaí samplála

Na paraiméadair uile a leagtar amach i gcomhréir le hAirteagal 5, déanfar faireachán orthu ag na minicíochtaí a leagtar amach sa Tábla seo a leanas, ar a laghad, ach amháin má chinntear minicíocht eile samplála i bhfianaise measúnú riosca ar an soláthar a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 9 agus Cuid C den Iarscríbhinn seo:

Tábla 1

Minicíocht íosta samplála agus anailíse chun faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na bparaiméadar

An toirt (m3) uisce a dháiltear nó a tháirgtear gach lá laistigh de chrios soláthair

An líon íosta samplaí sa

bhliain

≤ 100

> 100 ≤ 1 000

> 1 000 ≤ 10 000

>10 000 ≤ 100 000

>100 000

10a

10a

50b

365

365

a: glacfar na samplaí uile ag tráthanna nuair atá baol mór ann go mairfidh pataigíní eintreacha ainneoin na cóireála.

b: glacfar 10 sampla ar a laghad ag tráthanna nuair atá baol mór ann go mairfidh pataigíní eintreacha ainneoin na cóireála.

Nóta 1: Is é is crios soláthair ann limistéar atá sainithe go geografach arb as foinse amháin nó níos mó laistigh de a fhaightear an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus ar féidir glacadh leis gur cáilíocht aonfhoirmeach, den chuid is mó, atá san uisce ann

Nóta 2: Ríomhtar an toirt mar mheán a thógtar thar thréimhse bliana féilire. Féadfar an líon áitritheoirí i gcrios soláthair a úsáid in ionad na toirte uisce chun an mhinicíocht íosta a shocrú, ar bhonn tomhaltas uisce de 200 l/(lá*capita).

Nóta 3: Maidir leis na Ballstáit a chinn soláthairtí aonair a dhíolmhú faoi Airteagal 3(2)(b) den Treoir seo, ní chuirfidh siad na minicíochtaí sin i bhfeidhm ach amháin maidir le criosanna soláthair ina ndáiltear idir 10 agus 100 m3 sa lá

Leasú

Minicíochtaí samplála

Na paraiméadair uile a leagtar amach i gcomhréir le hAirteagal 5, déanfar faireachán orthu ag na minicíochtaí a leagtar amach sa Tábla seo a leanas, ar a laghad, ach amháin má chinntear minicíocht eile samplála i bhfianaise measúnú riosca ar an soláthar a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 9 agus Cuid C den Iarscríbhinn seo:

Tábla 1

Minicíocht íosta samplála agus anailíse chun faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na bparaiméadar

Toirt an uisce a dháiltear nó a tháirgtear gach lá laistigh de chrios soláthair

(Féach Nótaí 1 agus 2) m3

Paraiméadar Ghrúpa A (paraiméadar micribhitheolaíoch) -

líon samplaí sa bhliain

(Féach Nóta 3)

Paraiméadar Ghrúpa B (paraiméadar ceimiceach) -

líon samplaí sa bhliain

 

≤ 100

> 0

(Féach Nóta 4)

> 0

(Féach Nóta 4)

> 100

≤ 1000

4

1

> 1000

≤ 10000

4

+3

Le haghaidh gach 1,000 m3/lá agus cuid de den toirt iomlán

1

+1

Le haghaidh gach 1,000 m3/lá agus cuid de den toirt iomlán

> 10000

 

≤ 100000

3

+ 1

le haghaidh gach 10,000 m3/lá agus

cuid de den toirt iomlán

> 100000

 

12

+ 1

le haghaidh gach 25,000 m3/lá agus cuid de den toirt iomlán

Nóta 1: Is é is crios soláthair ann limistéar atá sainithe go geografach arb as foinse amháin nó níos mó laistigh de a fhaightear an t-uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus ar féidir glacadh leis gur cáilíocht aonfhoirmeach, den chuid is mó, atá san uisce ann.

Nóta 2: Ríomhtar an toirt mar mheán a thógtar thar thréimhse bliana féilire. Féadfar an líon áitritheoirí i gcrios soláthair a úsáid in ionad na toirte uisce chun an mhinicíocht íosta a shocrú, ar bhonn tomhaltas uisce de 200 l/(lá*capita).

Nóta 3: ríomhtar an mhinicíocht a luaitear faoi mar a leanas: e.g. 4,300 m 3 /lá = 16 shampla (ceithre cinn don chéad 1,000 m 3 /lá + 12 cheann do 3,300 m 3 /lá breise).

Nóta 4: Maidir leis na Ballstáit a chinn soláthairtí aonair a dhíolmhú faoi Airteagal 3(2)(b) den Treoir seo, ní chuirfidh siad na minicíochtaí sin i bhfeidhm ach maidir le criosanna soláthair ina ndáiltear idir 10 agus 100 m 3 sa lá.

Leasú 144
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn II – cuid D – pointe 2 a (nua)
2a.  tógfar samplaí le haghaidh Legionella i gcórais dáileacháin baile ag pointí riosca maidir le leathadh Legionella pneumophila agus/nó nochtadh do Legionella pneumophila. Déanfaidh na Ballstáit treoirlínte a bhunú le haghaidh modhanna samplála le haghaidh Legionella;
Leasú 145
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn II a (nua)
Íoscheanglais sláinteachais le haghaidh substaintí agus ábhar maidir le monarú táirgí nua a théann i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine:
(a)  liosta substaintí arna bhformheas lena n-úsáid maidir le monarú ábhar, lena n-áirítear, ábhair orgánacha, leaistiméirí, sileacóin, miotail, stroighin, roisíní ianmhalartaithe agus ábhair ilchodacha agus táirgí arna ndéanamh de na substaintí sin.
(b)  ceanglais shonracha maidir le húsáid na substaintí in ábhair agus le táirgí a dhéantar de na substaintí sin.
(c)  srianta sonracha maidir le haistriú substaintí áirithe isteach in uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine.
(d)  rialacha sláinteachais maidir le hairíonna eile is gá le haghaidh comhlíonadh.
(e)  rialacha bunúsacha chun a fhíorú go bhfuil pointí (a) go (d) á gcomhlíonadh.
(f)  rialacha a bhaineann le modhanna samplála agus anailíse chun a fhíorú go bhfuil pointí (a) go (d) á gcomhlíonadh.
Leasuithe 177 agus 224
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn III – cuid B – pointe 1 – tábla 1 – sraith 28

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún

PFASanna

50

 

Leasú

PFASanna

20

 

Leasú 146
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – teideal
FAISNÉIS A THABHARFAR AR LÍNE DON PHOBAL
FAISNÉIS DON PHOBAL
Leasú 147
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – an chuid réamhráiteach
Beidh an fhaisnéis seo a leanas ar fáil do thomhaltóirí ar líne ar bhealach saincheaptha atá furasta a thuiscint:
Beidh an fhaisnéis seo a leanas ar fáil do thomhaltóirí ar líne ar bhealaí atá chomh saincheaptha céanna agus atá furasta a thuiscint:
Leasú 148
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 1
(1)  sonraí an tsoláthraí uisce ábhartha;
(1)  an soláthraí uisce ábhartha, an limistéar agus líon na ndaoine a soláthraítear uisce dóibh agus an modh táirgthe uisce a shainaithint;
Leasú 149
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 2 – an chuid réamhráiteach
(2)  na torthaí is déanaí ar an bhfaireachán ar na paraiméadair a liostaítear i gCuid A agus Cuid B d'Iarscríbhinn I, lena n-áirítear minicíocht na samplála agus suíomh na bpointí samplála, a bhaineann le limistéar leasa an duine a bhfuil an t-uisce sin á sholáthar dó, mar aon leis an luach paraiméadrach a socraíodh i gcomhréir le hAirteagal 5. Ní ceadmhach torthaí an fhaireacháin a bheith níos sine ná:
(2)  athbhreithniú ar na torthaí faireacháin is déanaí in aghaidh an tsoláthraí uisce, le haghaidh na bparaiméadar a liostaítear i gCuid A, Cuid B agus Cuid Ba d'Iarscríbhinn I, lena n-áirítear an mhinicíocht a bhaineann le réimse spéise an duine a soláthraíodh, mar aon leis an luach paraiméadrach a socraíodh i gcomhréir le hAirteagal 5. Ní ceadmhach na torthaí faireacháin a bheith níos sine ná:
Leasú 202
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 3 – pointe 2 – pointe b
(b)  sé mhí i gcás mórsholáthraithe uisce;
(b)  sé mhí i gcás meánsoláthraithe agus mórsholáthraithe uisce;
Leasú 203
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 2 – pointe c
(c)  bliain i gcás mionsoláthraithe uisce;
(c)  bliain i gcás soláthraithe uisce an-mhion agus mionsoláthraithe uisce;
Leasú 150
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 3
(3)  i gcás ina sáraítear na luachanna paraiméadracha a shocraítear i gcomhréir le hAirteagal 5, faisnéis faoin mbaol atá ann do shláinte an duine agus an chomhairle sláinte agus tomhaltais a bhaineann leis an mbaol sin nó hipearnasc a thugann rochtain ar an bhfaisnéis sin;
(3)  i gcás ina mbeidh baol ionchasach ann do shláinte an duine mar a chinntear ag na húdaráis inniúla tar éis sárú ar na luachanna paraiméadracha a shocraítear i gcomhréir le hAirteagal 5, faisnéis faoin mbaol atá ann do shláinte an duine agus an chomhairle sláinte agus tomhaltais a bhaineann leis an mbaol sin nó hipearnasc a thugann rochtain ar an bhfaisnéis sin;
Leasú 151
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 4
(4)  achoimre ar an measúnú riosca ábhartha ar an soláthar;
scriosta
Leasú 152
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 5
(5)  faisnéis faoi na paraiméadair tháscacha agus na luachanna paraiméadracha gaolmhara seo a leanas:
(5)  faisnéis faoi na paraiméadair tháscacha a liostaítear i gcuid Ba d’Iarscríbhinn 1 agus na luachanna paraiméadracha;
(a)  Dath;
(b)  pH (Tiúchan ian hidrigine);
(c)  Seoltacht;
(d)  Iarann;
(e)  Mangainéis;
(f)  Boladh;
(g)  Blas;
(h)  Cruas;
(i)  Mianraí, ainiain/caitiain atá tuaslagtha in uisce:
—  Bóráit BO3-
—  Carbónáit CO32-
—  Clóiríd Cl-
—  Fluairíd F-
—  Hidrigincharbónáit HCO3-
—  Níotráit NO3-
—  Níotráit NO2-
—  Fosfáit PO43-
—  Sileacáit SiO2
—  Sulfáit SO42-
—  Suilfíd S2-
—  Alúmanam Al
—  Amóiniam NH4+
—  Calciam Ca
—  Maignéisiam Mg
—  Potaisiam K
—  Sóidiam Na
Féadfar luach paraiméadrach agus/nó míniú a thabhairt in éineacht leis na luachanna paraiméadracha sin agus le comhdhúile neamhianaithe agus riandúile eile;
Leasú 153
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 6
(6)  comhairle do thomhaltóirí, lena n-áirítear comhairle faoin gcaoi leis an tomhaltas uisce a laghdú;
(6)  comhairle do thomhaltóirí lena n-áirítear maidir le conas tomhaltas uisce a laghdú i gcás inarb iomchuí agus uisce a úsáid go freagrach de réir na ndálaí áitiúla;
Leasú 154
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 7
(7)  maidir le hollsoláthraithe uisce, faisnéis bhliantúil faoin méid seo a leanas:
(7)  maidir le soláthraithe móra agus ollsoláthraithe uisce, faisnéis bhliantúil faoin méid seo a leanas:
Leasú 155
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 7 – pointe a
(a)  feidhmíocht iomlán an chórais uisce maidir le héifeachtúlacht, lena n-áirítear rátaí sceite agus an tomhaltas fuinnimh in aghaidh an mhéadair chiúbaigh den uisce a soláthraíodh;
(a)  feidhmíocht iomlán an chórais uisce ó thaobh na héifeachtúlacht de, lena n-áirítear rátaí sceite arna gcinneadh ag na Ballstáit;
Leasú 156
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 7 – pointe b
(b)  faisnéis faoi struchtúr bainistíochta agus rialachais an tsoláthraí uisce, lena n-áirítear comhdhéanamh an bhoird;
(b)  faisnéis faoi shamhail na bainistíochta agus an struchtúr úinéireachta a bhaineann le soláthar uisce an tsoláthraí uisce;
Leasú 157
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 7 – pointe d
(d)  faisnéis faoi struchtúr costais na taraife arna muirearú ar thomhaltóirí in aghaidh an mhéadair chiúbaigh d'uisce, lena n-áirítear costais athraitheacha agus sheasta, agus ar a laghad na costais a bhaineann le húsáid fuinnimh in aghaidh an mhéadair chiúbaigh d'uisce a soláthraíodh, leis na bearta a rinne soláthraithe uisce chun críocha an mheasúnaithe ar ghuaiseacha de bhun Airteagal 8(4), le cóireáil agus le dáileadh an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, le bailiú agus le cóireáil fuíolluisce, agus na costais a bhaineann leis na bearta chun críocha Airteagal 13, i gcás inar soláthraithe uisce a rinne na bearta sin;
(d)  i gcás ina ndéanfar na costais a aisghabháil trí chóras taraifí, faisnéis faoi struchtúr costais na taraife arna muirearú ar thomhaltóirí in aghaidh an mhéadair chiúbaigh d'uisce, lena n-áirítear costais athraitheacha agus sheasta chomh maith leis na bearta a rinne soláthraithe uisce chun críocha an mheasúnaithe ar ghuaiseacha de bhun Airteagal 8(4), le cóireáil agus le dáileadh an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, le bailiú agus le cóireáil fuíolluisce, agus na costais a bhaineann leis na bearta chun críocha Airteagal 13, i gcás inar soláthraithe uisce a rinne na bearta sin;
Leasú 158
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 7 – pointe e
(e)  an méid infheistíochta a mheasann an soláthraí is gá chun inbhuanaitheacht airgeadais a áirithiú maidir le soláthar na seirbhísí uisce (cothabháil an bhonneagair san áireamh) agus an méid infheistíochta a fuarthas nó a forchúitíodh iarbhír;
(e)  an méid infheistíochta atá déanta, atá ar bun agus atá beartaithe, chomh maith leis an bplean airgeadais;
Leasú 159
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 7 – pointe g
(g)  achoimre agus staitisticí a bhaineann le gearáin a rinne tomhaltóirí, agus le tráthúlacht agus sásúlacht na bhfreagairtí a tugadh ar fhadhbanna;
(g)  achoimre agus staitisticí a bhaineann le gearáin ó thomhaltóirí agus conas a réitítear iad;
Leasú 160
Togra le haghaidh treorach
Iarscríbhinn IV – mír 1 – pointe 8
(8)  arna iarraidh sin dó ag an tomhaltóir, rochtain a thabhairt ar shonraí stairiúla a théann siar 10 mbliana, ar a mhéad, ar mhaithe le faisnéis a thabhairt faoi phointe (2) agus pointe (3).
(8)  rochtain ar shonraí stairiúla faoi fhaisnéis faoi phointe (2) agus faoi phointe(3) a théann siar suas le 10 mbliana, agus tráth nach luaithe ná dáta thrasuí na Treorach seo arna iarraidh sin.

(1)IO C 367, 10.10.2018, lch. 107.
(2)IO C 361, 5.10.2018, lch. 46.
(3)IO C 77, 28.3.2002, lch. 1.
(4) Is ionann an seasamh seo agus na leasuithe arna nglacadh an 23 Deireadh Fómhair 2018 (Téacsanna arna nglacadh, P8_TA(2018)0397).


Éifeachtúlacht nósanna imeachta um athstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh a fheabhsú ***I
PDF 377kWORD 140k
Rún
Téacs comhdhlúite
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 28 Márta 2019 ar an togra le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le creataí um athstruchtúrú coisctheach, dara deis agus bearta chun éifeachtúlacht nósanna imeachta athstruchtúraithe, dócmhainneachta agus urscaoilte a fheabhsú agus lena leasaítear Treoir 2012/30/AE (COM(2016)0723 – C8-0475/2016 – 2016/0359(COD))
P8_TA-PROV(2019)0321A8-0269/2018

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2016)0723),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagail 53 agus 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8‑0475/2016),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do na tuairimí réasúnaithe a thíolaic Dáil Éireann agus Seanad Éireann, faoi chuimsiú Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm, á mhaíomh nach gcomhlíonann an dréachtghníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta,

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa(1),

–  ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún(2)

–  ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 69f(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 19 Nollaig 2018 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla agus do na tuairimí ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta agus ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta (A8-0269/2018),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige é a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 28 Márta 2019 chun go nglacfaí Treoir (AE) 2019/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le creataí um athstruchtúrú coisctheach, maidir le hurscaoileadh fiachais, agus maidir le dícháílíochtaí agus maidir le bearta chun éifeachtúlacht nósanna imeachta athstruchtúraithe, dócmhainneachta agus urscaoilte fiachais a fheabhsú, agus lena leasaítear Treoir (AE) 2017/1132 (an Treoir maidir le hathstruchtúrú agus dócmhainneacht) ▌

P8_TC1-COD(2016)0359


(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 53 agus Airteagal 114 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa(3),

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún(4),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(5),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  Is é cuspóir na Treorach seo rannchuidiú le feidhmiú ceart an mhargaidh inmheánaigh agus bacainní ar fheidhmiú saoirsí bunúsacha a bhaint, amhail saorghluaiseacht chaipitil agus saoirse bhunaíochta, ar bacainní iad a eascraíonn as difríochtaí idir dlíthe agus nósanna imeachta náisiúnta a bhaineann le hathstruchtúrú coisctheach, dócmhainneacht urscaoileadh fiachais, agus dícháilíochtaí. Gan cur isteach ar chearta agus saoirsí bunúsacha oibrithe, tá sé mar aidhm leis an Treoir seo bacainní den sórt sin a bhaint trína áirithiú: go bhfuil rochtain ag fiontair inmharthana agus fiontraithe a bhfuil deacrachtaí airgeadais acu ar chreataí éifeachtacha náisiúnta um athstruchtúrú coisctheach a chuireann ar a gcumas leanúint de bheith ag feidhmiú; gur féidir le fiontraithe macánta atá dócmhainneach nó a bhfuil rófhéichiúnas acu tairbhiú d'urscaoileadh iomlán fiachais tar éis tréimhse réasúnta ama, ar ní é a ligfidh dóibh dara deis a bheith acu; agus go bhfeabhsaítear éifeachtacht na nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais, go háirithe d'fhonn a bhfad a ghiorrú.

(2)  Ba cheart go gcuirfeadh athstruchtúrú ar chumas féichiúnaithe a bhfuil deacrachtaí airgeadais acu leanúint i mbun gnó go hiomlán nó go páirteach, trí athrú a chur ar chomhdhéanamh, ar choinníollacha nó ar struchtúr a sócmhainní agus a ndliteanas nó aon chuid eile dá struchtúr caipitil - lena n-áirítear trí shócmhainní nó codanna den ghnólacht a dhíol, nó, i gcás ina ndéantar foráil faoin dlí náisiúnta, an ghnólacht féin a dhíol, agus trí athruithe oibríochtúla a dhéanamh chomh maith. Maidir le hathruithe oibríochtúla, (mura bhforáiltear go sonrach dá mhalairt sa dlí náisiúnta) amhail na conarthaí a fhoirceannadh nó a leasú, nó sócmhainní a dhíol nó diúscairt eile a dhéanamh ar shócmhainní, ba cheart leis na ceanglais ghinearálta dá bhforáiltear faoin dlí náisiúnta bearta den sórt sin a chomhlíonadh, go háirithe na rialacha sa dlí sibhialta agus i ndlí an tsaothair. Ba cheart na coimircí dá bhforáiltear sa dlí náisiúnta a chomhlíonadh i gcás babhtálacha fiachais ar chothromas, freisin. Thar aon ní eile, ba cheart go gcuirfeadh creataí um athstruchtúrú coisctheach ar chumas na bhféichiúnaithe athstruchtúrú éifeachtach a dhéanamh ag céim luath d’fhonn dócmhainneacht a sheachaint, rud a dhéanfaidh leachtú neamhriachtanach gnóthas inmharthana a theorannú. Ba cheart do na creataí sin cabhrú le caillteanas post agus caillteanas eolais agus scileanna a chosc, agus uasmhéadú a dhéanamh ar an luach iomlán do chreidiúnaithe i gcomparáid leis an méid a gheobhaidís i gcás leachtú shócmhainní an fhiontair nó i gcás na chéad rogha eile is fearr mura mbeadh plean ann, agus'úinéirí agus don gheilleagar ina iomláine chomh maith▌.

(3)  Sa bhreis air sin, ba cheart go gcoiscfidís carnadh iasachtaí neamhthuillmheacha. Toisc creataí éifeachtacha um athstruchtúrú coisctheach a bheith ar fáil, d'áiritheofaí go ndéanfaí gníomh sula loicfeadh fiontair ar a gcuid iasachtaí, agus ar an gcaoi sin chuideofaí leis an riosca a laghdú go n-éireodh iasachtaí neamhthuillmheach dá dtiocfadh cora timthriallacha chun donais, agus an tionchar diúltach gaolmhar ar an earnáil airgeadais a mhaolú. D'fhéadfaí céatadán suntasach de ghnóthaí agus de phoist a shábháil dá mbeadh nósanna imeachta coisctheacha sna Ballstáit ar fad ina bhfuil bunaíochtaí, sócmhainní nó creidiúnaithe na ngnólachtaí lonnaithe. Ba cheart cearta na bpáirtithe ar fad, lena n-áirítear na hoibrithe, a chosaint go cothrom sa phróiseas athstruchtúrúcháin. Ag an am céanna, ba cheart gnólachtaí nach bhfuil aon ionchas inmharthana acu a leachtú chomh tapa agus is féidir. I gcás ina mbíonn deacrachtaí airgeadais ag féichiúnaithe ionas nach mairfidh siad ar bhonn eacnamaíoch nó nach furasta dóibh inmharthanacht eacnamaíoch a bhaint amach arís, d'fhéadfadh iarrachtaí athstruchtúrúcháin luas a chur le carnadh a gcuid caillteanas chun aimhleas a gcreidiúnaithe, a bhfostaithe agus páirtithe leasmhara eile, agus chun aimhleas an gheilleagair ina iomláine freisin.

(4)  Tá difríochtaí idir na Ballstáit maidir le réimse na nósanna imeachta atá ar fáil d'fhéichiúnaithe a bhfuil deacrachtaí airgeadais acu chun athstruchtúrú a dhéanamh ar a ngnólacht. Tá réimse teoranta de nósanna imeachta ag roinnt de na Ballstáit, rud a chiallaíonn nach féidir le gnólachtaí athstruchtúrú a dhéanamh ach amháin ag céim réasúnta déanach, i gcomhthéacs nósanna imeachta dócmhainneachta. I mBallstáit eile, is féidir athstruchtúrú a dhéanamh ag céim níos luaithe ach níl na nósanna imeachta atá ar fáil chomh héifeachtach agus a d'fhéadfaidís a bheith nó tá siad an-fhoirmiúil, agus, go háirithe, cuirtear teorainn le feidhm a bhaint as próisis lasmuigh den chúirt. Tá réitigh choisctheacha ag éirí níos coitianta sa dlí dócmhainneachta nua-aimseartha. Faoin nós sin, tugtar tús áite do chuir chuige a bhfuil mar aidhm acu gnólacht a thabhairt ar ais chun feidhme nó, ar a laghad na haonaid sin dá chuid atá fós inmharthana ón taobh eacnamaíoch de a shábháil, murab ionann leis an gcur chuige traidisiúnta ina ndéantar gnó a bhfuil deacrachtaí airgeadais aige a leachtú. Is minic go mbíonn an cleachtas sin, i measc buntáistí eile don gheilleagar, ina chabhair chun poist a chaomhnú nó caillteanas post inseachanta a laghdú. Ar an gcuma chéanna, tá éagsúlachtaí idir na Ballstáit maidir leis na rialacha náisiúnta lena dtugtar dara deis d'fhiontraithe, go háirithe trí urscaoileadh a dheonú dóibh maidir leis na fiachais a thabhaigh siad agus iad i mbun gnó, i dtaca le fad na tréimhse urscaoilte agus na coinníollacha a bhaineann le hurscaoileadh den sórt sin a dheonú. Chomh maith leis sin, bíonn éagsúlacht ann ó thaobh rannpháirtíocht údarás breithiúnach nó riaracháin nó ó thaobh rannpháirtíocht cheapacháin na n-údarás sin - bíonn rannpháirtíocht fhíorbheag nó ní ann di in aon chor i mBallstáit áirithe agus bíonn rannpháirtíocht iomlán i mBallstáit eile.

(5)  I gcuid mhór de na Ballstáit, tógann sé breis agus trí bliana ar fhiontraithe atá dócmhainneach ach atá macánta chun go ndéantar a gcuid fiachas a urscaoileadh agus chun tosú arís as an nua. Mar thoradh ar chreataí um urscaoileadh fiachais agus dícháilíochtaí atá neamhéifeachtach, bíonn ar fhiontraithe athlonnú i ndlínsí eile chun tairbhiú de thús nua i dtréimhse réasúnta ama, rud a chuireann costais shuntasacha sa bhreis ar a gcuid creidiúnaithe agus ar na fiontraithe féin. Cuireann na horduithe fada dícháilithe a ghabhann go minic le nós imeachta as a dtiocfaidh urscaoileadh bacainní ar an tsaoirse gabháil i mbun gníomhaíocht fiontraíochta féinfhostaithe agus í a shaothrú.

(6)  Toisc thábhachtach a spreagann rátaí ísle téarnaimh agus a stopann infheisteoirí ó ghnó a dhéanamh i ndlínsí ina bhfuil an baol go dtógfaidh nósanna imeachta rófhada agus go mbeidh siad róchostasach is ea an rófhad ama a thógann nósanna imeachta athstruchtúraithe, dócmhainneachta agus urscaoilte i roinnt de na Ballstáit.

(7)  Eascraíonn costais bhreise d'infheisteoirí as na difríochtaí idir na Ballstáit maidir le nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais nuair a bhíonn measúnú á dhéanamh ar an riosca go mbeadh deacrachtaí airgeadais ag féichiúnaithe i gceann amháin nó níos mó de na Ballstáit nó an riosca a bhaineann le hinfheistíocht a dhéanamh i gnólachtaí inmharthana a bhfuil deacrachtaí airgeadais acu, agus na costais bhreise a bhaineann le hathstruchtúrú a dhéanamh ar chuideachtaí a bhfuil bunaíocht, creidiúnaithe nó sócmhainní acu i mBallstáit eile. Is amhlaidh an cás go mór mór nuair atá athstruchtúrú á dhéanamh ar ghrúpaí idirnáisiúnta cuideachtaí. Luann infheisteoirí gur neamhchinnteacht maidir le rialacha dócmhainneachta nó an baol a bhaineann le nósanna imeachta dócmhainneachta atá fada agus casta i dtír eile an phríomhchúis atá acu gan infheistíocht a dhéanamh ná dul i mbun caidreamh gnó le contrapháirtí lasmuigh den Bhallstát ian bhfuil said bunaithe. Tá an neamhchinnteacht sin ina díspreagadh dá bharr sin a chuireann bac ar shaoirse bunaíochta gnóthas agus fiontraíocht a chur chun cinn agus a dhéanann dochar d'fheidhmiú ceart an mhargaidh inmheánaigh. Den chuid is mó, na hacmhainní atá ag teastáil chun na rioscaí a bhaineann le gníomhaíochtaí trasteorann a mheasúnú, ní bhíonn siad ag micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide ("FBManna") go háirithe.

(8)  Mar thoradh ar na difríochtaí i measc na mBallstát i nósanna imeachta um athstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais, bíonn coinníollacha míchothroma ag baint le rochtain ar chreidmheas agus rátaí téarnaimh atá míchothrom sna Ballstáit. Dá bhrí sin, tá sé fíor‑riachtanach do mhargadh inmheánach dea-fheidhmiúil i gcoitinne agus go háirithe d'fheidhmiú Aontas na Margaí Caipitil, agus d'athléimneacht na ngeilleagar Eorpach, lena n-áirítear caomhnú agus cruthú post, go mbeadh comhchuibhiú níos mó i réimse an athstruchtúrúcháin, na dócmhainneachta agus an urscaoilte fiachais agus dícháilíochtaí.

(9)  Ba cheart laghdú a dhéanamh freisin ar an gcostas a bhaineann le measúnú riosca agus le forfheidhmiú trasteorann éileamh chreidiúnaithe fiontraithe a bhfuil rófhéichiúnas acu agus a athlonnaíonn chuig Ballstát eile chun urscaoileadh fiachais a fháil i dtréimhse ama atá i bhfad níos giorra. Chomh maith leis sin, ba cheart na costais bhreise a bhíonn ar fhiontraithe a laghdú a eascraíonn as an ngá atá le hathlonnú chuig Ballstát eile chun tairbhe a bhaint as urscaoileadh fiachais. Ina theannta sin, cuireann na bacainní a eascraíonn as orduithe fada dícháilithe atá nasctha le rófhéichiúnas fiontraí fiontraíocht faoi chois.

(10)  Ba cheart aon oibríocht athstruchtúraithe, go háirithe aon oibríocht mhór ag a bhfuil tionchar suntasach, a bheith bunaithe ar idirphlé leis na geallsealbhóirí, ina gcumhdófaí rogha na mbeart beartaithe maidir leis na cuspóirí chomh maith le roghanna eile agus ba cheart a áirithiú rannpháirtíocht leordhóthanach ionadaithe oibrithe a bheith ann de réir mar a fhoráiltear i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta.

(11)  Níl na bacainní ar fheidhmiú saoirsí bunúsacha teoranta do shuíomhanna trasteorann agus dóibh sin amháin. Ós rud é go bhfuil an margadh aonair ag éirí níos idirnasctha - de bharr saorghluaiseacht earraí, seirbhísí, caipitil agus oibrithe - agus go bhfuil an ghné dhigiteach den mhargadh ag dul i neart i gcónaí, níl ach fíorbheagán fiontar atá náisiúnta amach is amach má chuirtear na gnéithe ábhartha ar fad san áireamh, amhail an bunachar cliant atá acu, an slabhra soláthair, réimse gníomhaíochtaí agus a mbonn infheisteoirí agus caipitil. D'fhéadfadh dócmhainneachtaí, ar dócmhainneachtaí náisiúnta amháin iad fiú, tionchar a bheith acu ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh tríd an éifeacht a bhíonn ag dócmhainneachtaí, ar a dtugtar éifeacht an domanó, trínar féidir le dócmhainneacht féichiúnaí tuilleadh dócmhainneachtaí a spreagadh sa slabhra soláthair.

(12)  Le Rialachán (AE) 2015/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(6) déileáltar le ceisteanna dlínse, le haitheantas agus forfheidhmiú, leis an dlí is infheidhme agus comhoibriú in imeachtaí dócmhainneachta trasteorann chomh maith leis an idirnasc idir cláir dhócmhainneachta. Cumhdaíonn an Rialachán sin raon feidhme nósanna imeachta coisctheacha a chuireann tarrtháil féichiúnaí atá inmharthana go heacnamaíoch chun cinn chomh maith le nósanna imeachta a thugann dara deis d'fhiontraithe. Mar sin féin, leis an Rialachán sin, ní théitear i ngleic leis na neamhréitigh idir na nósanna imeachta sin sa dlí náisiúnta. Ina theannta sin, ní bhainfeadh ionstraim a bheadh teoranta do dhócmhainneachtaí trasteorann amháin na bacainní go léir ar shaorghluaiseacht, ná ní bheadh sé indéanta ag infheisteoirí cineál trasteorann nó intíre na ndeacrachtaí airgeadais a d'fhéadfadh a bheith ag féichiúnaí sa todhchaí a chinneadh roimh ré. Is gá, dá bhrí sin, dul thar ábhair a bhaineann le comhoibriú breithiúnach agus íoschaighdeáin shubstainteacha a bhunú maidir le nósanna imeachta um athstruchtúrú coisctheach agus nósanna imeachta as a dtagann urscaoileadh fiachais d'fhiontraithe.

(13)  Níor cheart gur dhochar an Treoir seo do raon feidhme Rialachán (AE) 2015/848. Is é atá mar aidhm leis a bheith i gcomhréir go hiomlán leis an Rialachán sin, agus é a chomhlánú freisin, trína cheangal ar na Ballstáit nósanna imeachta um athstruchtúrú coisctheach a chur ar bun lena gcomhlíontar íosphrionsabail áirithe éifeachtachta. Ní athraíonn sé an cur chuige a glacadh sa Rialachán sin deis a thabhairt do na Ballstáit nósanna imeachta a choinneáil nó a thabhairt isteach nach gcomhlíonann coinníoll na poiblíochta maidir le fógra a thabhairt faoi Iarscríbhinn A a ghabhann leis an Rialachán sin agus aitheantas trasteorann na nósanna imeachta dócmhainneachta agus aitheantas agus in-fhorfheidhmitheacht breithiúnas. Cé nach gceanglaíonn an Treoir go gcomhlíonann nósanna imeachta atá faoina raon feidhme na coinníollacha uile le haghaidh fógra a thabhairt faoin Iarscríbhinn sin, is é is aidhm dó aitheantas trasteorann na nósanna imeachta sin agus aitheantas agus in-fhorfheidhmitheacht breithiúnas a éascú.

(14)  Is é is buntáiste chur i bhfeidhm Rialachán (AE) 2015/848 go ndéantar foráil ann le coimircí i gcoinne athshuí éagórach lárionad príomhleasa an fhéichiúnaí le linn imeachtaí dócmhainneachta trasteorann. Ba cheart feidhm a bheith ag srianta áirithe maidir le himeachtaí nach gcumhdaítear faoin Rialachán seo.

(15)  Is gá na costais a bhaineann le hathstruchtúrú a laghdú d'fhéichiúnaithe agus do chreidiúnaithe. Dá bhrí sin, ba cheart laghdú a dhéanamh ar na difríochtaí idir na Ballstáit a chuireann isteach ar luath-athstruchtúrú féichiúnaithe inmharthana a bhfuil deacrachtaí airgeadais acu agus ar an bhféidearthacht a bhaineann le hurscaoileadh fiachais d'fhiontraithe macánta. Ba cheart gurbh fhearrde trédhearcacht, deimhneacht dhlíthiúil agus intuarthacht san Aontas dá bharr sin. Chomh maith leis sin, ba cheart go ndéanfadh sé na sochair a uasmhéadú do gach cineál creidiúnaí agus infheisteora agus go spreagfaí infheistíocht trasteorann. Ba cheart go gcuideodh níos mó comhleanúnachais le hathstruchtúrú grúpaí cuideachtaí beag beann ar an áit a bhfuil comhaltaí an ghrúpa suite san Aontas.

(16)  Cuidíonn baint na mbacainní ar athstruchtúrú éifeachtach a dhéanamh ar fhéichiúnaithe inmharthana a bhfuil deacrachtaí airgeadais acu le híoslaghdú a dhéanamh ar chaillteanas post agus ar chaillteanais luacha do chreidiúnaithe sa slabhra soláthair agus caomhnaíonn sé saineolas agus scileanna agus dá réir sin baineann an geilleagar i gcoitinne tairbhe as. Má éascaítear urscaoileadh fiachais d'fhiontraithe, chuideofaí lena n-eisiamh ón margadh fostaíochta a sheachaint agus cuirtear ar a gcumas gníomhaíochtaí fiontraíochta a atosú, agus ciall cheannaithe acu ón taithí a fuair siad roimhe sin. Anuas ar an méid sin, mar thoradh ar fhad na nósanna imeachta athstruchtúraithe a ghiorrú, bheadh na rátaí téarnaimh do chreidiúnaithe níos airde mar nár ghnách tarlú le himeacht ama ach go gcaillfeadh an féichiúnaí níos mó luacha. Ar deireadh, de bharr creataí éifeachtacha dócmhainneachta a bheith ann d'fhéadfaí measúnú níos fearr a dhéanamh ar na rioscaí a bhaineann le cinntí i dtaca le hiasachtaí a thabhairt agus a fháil, chomh maith le maolú a dhéanamh ar an gcoigeartú i gcás féichiúnaithe atá dócmhainneach nó a bhfuil rófhéichiúnas acu, agus dhéanfaí na costais eacnamaíocha agus shóisialta a bhainfeadh lena bpróiseas díghiarála a íoslaghdú. Leis an Treoir seo, ba cheart solúbthacht a thabhairt do na Ballstáit na prionsabail choiteanna sin a chur i bhfeidhm agus na córais dlí náisiúnta á n-urramú acu. Féadfaidh na Ballstáit creataí eile um athstruchtúrú coisctheach a choimeád ar bun nó a thabhairt isteach ina gcuid córas náisiúnta dlí féin.

(17)  Ba cheart d'fhiontair, agus go háirithe FBManna, arb ionann iad agus 99 % de ghnólachtaí uile an Aontais, bheith in ann tairbhiú de chur chuige níos comhleanúnaí ar leibhéal an Aontais. Is mó an seans go nglacfar faoi leachtú FBManna nó go mbeidh siad faoi réir athstruchtúrú ós rud é nach mór dóibh costais a sheasamh atá i bhfad níos airde ná iad siúd a ghearrfar ar fhiontair níos mó. I gcás FBManna, go háirithe má tá deacrachtaí airgeadais acu, is minic nach mbíonn na hacmhainní riachtanacha acu chun dul i ngleic le costais athstruchtúraithe atá an-ard agus le tairbhiú de na nósanna imeachta níos éifeachtúla i roinnt de na Ballstáit. D'fhonn cabhrú leis na féichiúnaithe sin athstruchtúrú a dhéanamh ar chostas íseal, ba cheart seicliostaí cuimsitheacha a fhorbairt go náisiúnta i ngeall ar phleananna athstruchtúrúcháin arna n-oiriúint do riachtanais agus sainiúlachtaí na FBManna, agus na liostaí sin a chur ar fáil ar líne. De bhreis air sin, ba cheart uirlisí réamhrabhaidh a chur in ionad chun foláireamh a thabhairt d'fhéichiúnaithe gur gá gníomhú go tapa, agus é á chur san áireamh nach bhfuil ach acmhainní teoranta ag na FBManna chun saineolaithe gairmiúla a fhostú.

(18)  Agus FBManna á sainmhíniú acu, ba cheart do na Ballstáit aird chuí a thabhairt ar Threoir 2013/34/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(7) nó ar Moladh an 6 Bealtaine 2003 ón gCoimisiún maidir le micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide a shainmhíniú(8).

(19)  Is iomchuí a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo féichiúnaithe ar gnóthais árachais agus athárachais iad mar a shainmhínítear i bpointí (1) agus (4) d'Airteagal 13 de Threoir 2009/138/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(9), institiúidí creidmheasa mar a shainmhínítear i bpointe (1) d'Airteagal 4(1) de Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(10), gnólachtaí infheistíochta agus gnóthais chomhinfheistíochta mar a shainmhínítear i bpointí (2) agus (7) d'Airteagal 4(1) de Rialachán (AE) Uimh. 575/2013, contrapháirtithe lárnacha mar a shainmhínítear i bpointe (1) d'Airteagal 2 de Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(11), taisclanna lárnacha urrús mar a shainmhínítear i bpointe (1) d'Airteagal 2(1) de Rialachán (AE) 909/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(12) agus institiúidí agus eintitis airgeadais eile atá liostaithe sa chéad fhomhír d'Airteagal 1(1) de Threoir 2014/59/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(13). Tá féichiúnaithe den sórt sin faoi réir socruithe speisialta agus tá cumhachtaí fairsinge idirghabhála ag na húdaráis mhaoirseachta agus réitigh náisiúnta i dtaca leo. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann eintitis airgeadais eile a eisiamh, ar eintitis iad sin a sholáthraíonn seirbhísí airgeadais atá faoi réir socruithe inchomparáide agus cumhachtaí idirghabhála inchomparáide.

(20)  I ndáil le cúinsí comhchosúla, is iomchuí freisin comhlachtaí poiblí faoin dlí náisiúnta a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo freisin. D'fhéadfadh na Ballstáit an rochtain ar na creataí um athstruchtúrú coisctheach a theorannú do dhaoine dlítheanacha, ós rud e gur féidir deacrachtaí airgeadais na ndaoine dlítheanacha a bheith réitithe go héifeachtach ní amháin trí bhíthin nósanna imeachta um athstruchtúrú coisctheach ach trí bhíthin nósanna imeachta as a dtiocfaidh urscaoileadh fiachais nó trí bhíthín athstruchtúrú neamhfhoirmiúil bunaithe ar chomhaontuithe conarthacha. I mBallstáit ina bhfuil córais dlí éagsúla acu agus ina bhfuil stádas dlí éagsúla sna córais dlí sin ag eintiteas den chineál céanna, d'fhéadfadh siad córas aonfhoirmeach amháin a chur i bhfeidhm maidir le gach eintiteas den chineál sin. Níor cheart creataí um athstruchtúrú coisctheach a leagtar síos de bhun na Treorach seo a bheith in ann tionchar a imirt ar éilimh agus teidlíochtaí i gcoinne féichiúnaí a eascraíonn as córais pinsean gairmiúil má tharla fabhrú na n-éileamh agus na dteidlíochtaí sin i dtréimhse roimh an athstruchtúrú.

(21)  Baineann imní mhór eacnamaíoch agus shóisialta le rófhéichiúnas tomhaltóirí agus tá dlúthbhaint aige le hiarmharach fiachais a laghdú. Thairis sin, is minic nach féidir idirdhealú soiléir a dhéanamh idir na fiachais arna dtabhú ag fiontraí i gcúrsa a gceird, a ngnó, a gceardaíocht nó a ngairm agus na cinn arna dtabhú lasmuigh de na gníomhaíochtaí seo. Ní bheadh fiontraithe in ann tairbhiú go héifeachtach de dhara deis dá mbeadh orthu dul trí nósanna imeachta ar leithligh, le coinníollacha rochtana agus tréimhsí urscaoilte éagsúla, chun a gcuid fiachas gnó agus a gcuid fiachas a tabhaíodh lasmuigh dá ngnó a urscaoileadh. Ar na cúiseanna sin, cé nach bhfuil rialacha ceangailteacha maidir le rófhéichiúnas tomhaltóirí san áireamh sa Treoir seo, bheadh sé inmholta go ndéanfadh na Ballstáit tús a chur a luaithe is féidir ar na forálacha maidir le hurscaoileadh a chur i bhfeidhm ar na tomhaltóirí freisin.

(22)  Dá luaithe is féidir leis an bhféichiúnaí a chuid deacrachtaí airgeadais a bhrath agus beart iomchuí a dhéanamh, is amhlaidh is airde an dóchúlacht go seachnóidh sé an dócmhainneacht atá in aicearracht nó, i gcás gnólacht a bhfuil a inmharthanacht lagaithe go buan, is amhlaidh is ordúla agus is éifeachtúla an próiseas leachtaithe. Dá bhrí sin, ba cheart faisnéis atá cothrom le dáta, beacht agus sothuigthe maidir leis na nósanna imeachta um athstruchtúrú coisctheach atá ar fáil chomh maith le huirlis réamhrabhaidh amháin nó níos mó a chur i bhfeidhm chun féichiúnaithe, a gcastar deacrachtaí airgeadais ina mbealach, a dhreasú beart a dhéanamh go luath. Féadfar uirlisí réamhrabhaidh, ar nós sásraí foláirimh i gcás nach ndearna an féichiúnaí íocaíochtaí de chineálacha áirithe, a thionscain i gcás, mar shampla, neamhíocaíocht cánacha nó ranníocaíochtaí slándála sóisialta. D'fhéadfadh na Ballstáit iad féin uirlisí den sórt sin a fhorbairt nó é sin a fhágáil ag an earnáil phríobháideach, ar choinníoll go ndéanfaí an cuspóir a chomhlíonadh. Ba cheart do na Ballstáit faisnéis faoin gcóras réamhrabhaidh a chur ar fáil ar líne, mar shampla ar shuíomh nó leathanach gréasáin tiomnaithe. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann na huirlisí réamhrabhaidh a oiriúnú i ngeall ar mhéid an fhiontair agus d'fhéadfadh siad forálacha sonracha maidir le huirlisí réamhrabhaidh a leagan síos le haghaidh fiontair mhórmhéide agus grúpaí mórmhéide, agus a saintréithe sin á gcur san áireamh acu. Maidir le dliteanas i leith damáistí a d'fhéadfadh a bheith ann agus a tabhaítear ag sásraí um athstruchtúrú a spreagann na huirlisí réamhrabhaidh sin, ní fhorchuirtear an dliteanas sin ar na Ballstáit leis an Treoir seo.

(21)  Mar iarracht chun tacaíocht na n-oibrithe agus a gcuid ionadaithe a mhéadú, áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar rochtain d'ionadaithe na n-oibrithe ar fhaisnéis ábhartha agus chothrom le dáta i ndáil le hinfhaighteacht na n-uirlisí réamhrabhaidh agus ba cheart dóibh a bheith in ann tacaíocht a chur ar fáil d'ionadaithe na n-oibrithe freisin chun staid eacnamaíoch an fhéichiúnaí a mheasúnú.

(24)  Ba cheart creat athstruchtúraithe a bheith ar fáil d'fhéichiúnaithe, lena n-áirítear eintitis dhlítheanacha agus, i gcás ina bhforáiltear dó faoin dlí náisiúnta, daoine nádúrtha agus grúpaí de chuideachtaí, chun go mbeadh ar a gcumas aghaidh a thabhairt ar a gcuid deacrachtaí airgeadais ag an tús, nuair atá an chosúlacht ann go bhféadfaí a ndócmhainneacht a chosc agus go bhféadfaí inmharthanacht an ghnó a áiritihiú. Ba cheart creat athstruchtúraithe a bheith ar fáil sula dtagann an féichiúnaí chun bheith dócmhainneach de réir an dlí náisiúnta, i.e. sula sásaíonn an féichiúnaí na coinníollacha faoin dlí náisiúnta chun a bheith rannpháirteach in imeachtaí comhchoiteanna dócmhainneachta a mbíonn dífheistiú iomlán an fhéichiúnaí agus ceapadh leachtaitheora i gceist leo de ghnáth. Chun nach mbainfí mí-úsáid as creatanna athstruchtúraithe, ba cheart go léireodh deacrachtaí airgeadais an fhéichiúnaí dóchúlacht na dócmhainneachta agus ba cheart don phlean athstruchtúraithe a bheith in ann dócmhainneacht an fhéichiúnaí a chosc agus inmharthanacht an ghnólachta a áirithiú.

(25)  Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a chinneadh an áireofar éilimh atá dlite nó a dtagann ann dóibh tar éis d’iarratas chun nós imeachta um athstruchtúrú coisctheach a oscailt a bheith curtha isteach nó tar éis don nós imeachta a bheith oscailte sna bearta um athstruchtúrú coisctheach nó sa bhaic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair. Ba cheart an tsaoirse a bheith ag na Ballstáit cinneadh a dhéanamh an bhfuil tionchar ar na leasanna a bhaineann le héilimh ag baic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair.

(26)  Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann triail inmharthanachta a thabhairt isteach i dtaca leis an bhféichiúnaí mar choinníoll chun rochtain a fháil ar an nós imeachta um athstruchtúrú coisctheach dá bhforáiltear sa Treoir seo. Ba cheart triail den sórt sin a dhéanamh gan dochar do shócmhainní an fhéichiúnaí, agus d'fhéadfadh sé, i measc nithe eile, bheith i bhfoirm bac eatramhach a dheonú, nó go ndéanfaí an measúnú gan moill míchuí. Mar sin féin, i gcás gurb amhlaidh atá nach ndearnadh aon dochar, níor cheart dó sin bac a chur ar na Ballstáit ceangal a chur ar fhéichiúnaithe a n‑inmharthanacht a chruthú ar a gcostas féin.

(27)  Ós rud é gur féidir leis na Ballstáit rochtain ar an gcreat um athstruchtúrú a theorannú i dtaca le fiontair ar ar gearradh pianbhreith mar gheall ar sháruithe tromchúiseacha ar oibleagáidí maidir le cuntasaíocht nó leabharchoimeád, ní chuirfidh sin teorainn ar na Ballstáit rochtain a bheith ag féichiúnaithe ar nósanna imeachta um athstruchtúrú coisctheach i gcás ina bhfuil a leabhair agus a dtaifid neamhiomlán nó easnamhach ar bhealach nach féidir gnó agus staid airgeadais na bhféichiúnaithe a chinntiú.

(28)  Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann síneadh a chur le raon feidhme na gcreataí um athstruchtúrú coisctheach dá bhforáiltear sa Treoir seo chun cásanna ina bhfuil deacrachtaí neamh‑airgeadais ag féichiúnaithe a chuimsiú, ar an gcoinníoll go gur bagairt thromchúiseach na deacrachtaí sin ar chumas iarbhír fhéichiúnaí a fhiacha a ghlanadh nó ar a chumas amach anseo iad a ghlanadh de réir mar a bheidh siad dlite. Féadfar an tréimhse ama a bheidh ábhartha chun bagairt den chineál sin a chinneadh a fhadú go tréimhse roinnt míonna nó níos faide fós d'fhonn gach cás a chur san áireamh ina mbeadh an féichiúnaí i dtuilleamaí deacrachtaí neamh-airgeadais a bhagraíonn ar stádas a ghnó mar ghnólacht agus, sa mheántéarma, ar a leachtacht. D'fhéadfadh gurb amhlaidh a bheadh ann, mar shampla, i gcásanna inar baineadh den fhéichiúnaí conradh a bhí fíorthábhachtach dó.

(29)  Ar mhaithe le héifeachtúlacht a chur chun cinn agus moilleanna agus costais a laghdú, ba cheart nósanna imeachta solúbtha a áireamh sna creataí um athstruchtúrú coisctheach. I gcás ina gcuirfear an Treoir seo chun feidhme trí bhíthin nós imeachta amháin nó níos mó laistigh de chreat athstruchtúrúcháin, ba cheart do na féichiúnaithe rochtain a bheith acu ar na cearta uile agus na coimircí uile dá bhforáiltear faoin Treoir seo chun críocha cosc a chur ar athstruchtúrú. Cé is moite de cásanna rannpháirtíocht éigeantach na n-údarás breithiúnach nó riaracháin a cheanglaítear faoin Treoir seo, d'fhéadfadh na Ballstáit teorainn a chur lena rannpháirtíocht i gcás ina bhfuil sé riachtanach agus comhréireach, agus ag an am céanna aird á tabhairt, i measc nithe eile, ar aidhm chosaint chearta agus leasanna na bhféichiúnaithe agus na bpáirtithe dá ndéantar difear agus é mar chuspóir moilleanna agus costais na nósanna imeachta a laghdú. I gcás ina gceadaítear do chreidiúnaithe nó d'ionadaithe na n-oibrithe nós imeachta athstruchtúraithe a thionscnamh faoin dlí náisiúnta agus i gcás inar FBM an féichiúnaí, ba cheart do na Ballstáit comhaontú an fhéichiúnaí a chur de cheangal mar réamhchoinníoll chun an nós imeachta a thionscnamh, agus ba cheart dóibh a bheith in ann freisin an ceangal sin a leathnú go féichiúnaithe ar fiontair mhóra iad.

(30)  Chun costais neamhriachtanacha a sheachaint ▌, cineál luath an nós imeachta a léiriú agus féichiúnaithe a dhreasú athstruchtúrú coisctheach a iarraidh go luath i ndiaidh dóibh casadh ar dheacrachtaí airgeadais, ba cheart, i bprionsabal, sócmhainní na bhféichiúnaithe agus feidhmiú a ngnólachtaí ó lá go lá a fhágáil faoi rialú na bhféichiúnaithe féin. Níor cheart ceapadh cleachtóir athstruchtúrúcháin chun maoirseacht a dhéanamh ar ghníomhartha an fhéichiúnaí nó seilbh a ghlacadh ar rialú páirteach na n-oibríochtaí laethúla, a bheith éigeantach i ngach cás, ach ba cheart é a dhéanamh ar bhonn gach cáis faoi leith ag brath ar chúinsí an cháis agus ar shainriachtanais an fhéichiúnaí. Dá ainneoin sin, d'fhéadfadh na Ballstáit a chinneadh gur gá i gcónaí, in imthosca áirithe, cleachtóir i réimse an athstruchtúrúcháin a cheapadh, amhail i gcás ina mbaineann an féichiúnaí tairbhe as bac ginearálta ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair, i gcás inar gá an phlean athstruchtúrúcháin a dhaingniú trí bhíthin athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí nó i gcás ina n-áireofar sa phlean um athstruchtúrú bearta a dhéanann difear do na cearta atá ag oibrithe, i gcás ina raibh an féichiúnaí nó a lucht bainistíochta ag gníomhú go coiriúil, go calaoiseach, nó ar dhóigh a dhéanann dochar don chaidreamh gnó.

(31)  Chun críche cabhrú leis na páirtithe chun plean athstruchtúraithe a chaibidliú agus a dhréachtú, ba cheart do na Ballstáit foráil a dhéanamh le ceapadh éigeantach cleachtóra chun críche cabhrú leis na páirtithe chun plean athstruchtúraithe a chaibidliú agus a dhréachtú i gcás ina ndeonaíonn údarás breithiúnach nó riaracháin bac ginearálta ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair ar choinníoll go bhfuil gá le cleachtóir chun leasanna na bpáirtithe a chosaint, i gcás nach mór an plean athstruchtúraithe a bheith daingnithe ag údarás breithiúnach nó riaracháin trí athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí, i gcás inar iarr an féichiúnaí é nó i gcás inar iarr tromlach na gcreidiúnaithe é, ar choinníoll go gcumhdóidh na creidiúnaithe costais agus táillí an chleachtóra.

(32)  Ba cheart d'fhéichiúnaí a bheith in ann tairbhiú de bhac sealadach ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair, is cuma cé acu a dheonaíonn údarás breithiúnach nó riaracháin é nó a dheonaítear é trí fheidhmiú an dlí agus é mar aidhm tacú leis an gcaibidlíocht faoi phlean athstruchtúrúcháin, chun bheith in ann leanúint de bheith ag oibriú nó ar a laghad luach a eastáit a chaomhnú le linn na hidirbheartaíochta. I gcás ina bhforáiltear amhlaidh leis an dlí náisiúnta, ba cheart go bhféadfaí an bac a chur i bhfeidhm freisin chun leasa soláthraithe urrús tríú páirtí, lena n-áirítear ráthóirí agus lucht bronnta comhthaobhachta. Mar sin féin, d'fhéadfadh na Ballstáit foráil go bhféadfadh na húdaráis bhreithiúnacha nó riaracháin diúltú bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a dheonú i gcás nach gá bac den sórt sin a bheith ann nó i gcás nach gcomhlíonfaí leis an cuspóir arb é tacú leis an gcaibidlíocht. Ar na fachtóirí a d'fhéadfadh sé gurbh fhoras iad chun diúltú, tá easpa tacaíochta ó thromlach riachtanach na gcreidiúnaithe nó, i gcás ina bhforáiltear dó sin faoin dlí náisiúnta, neamhábaltacht iarbhír an fhéichiúnaí na fiacha a íoc de réir mar a bheidh siad dlite.

(33)  D'fhonn na himeachtaí a éascú agus dlús a chur leo, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a shuí, ar bhonn toimhdí infhrisnéise, go bhfuil ann do na forais chun an bac a dhiúltú, i gcás iompair féichiúnaí, mar shampla, a bheadh tipiciúil nuair nach mbeadh an féichiúnaí sin in ann na fiacha a íoc de réir mar a bheidís dlite, amhail mainneachtain shuntasach i leith oibrithe nó cánach nó gníomhaireachtaí slándála sóisialta, nó i gcás ina ndearna an féicihiúnaí nó bainistíocht reatha an fhiontair coir airgeadais, rud a thabharfadh an chúis lena chreidiúint nach dtacódh tromlach na gcreidiúnaithe le tús a chur leis an gcaibidlíocht.

(34)  D'fhéadfadh bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a bheith ginearálta, a mhéid a bhaineann sé le gach creidiúnaí, nó d’fhéadfaí feidhm a bheith aige maidir le creidiúnaithe aonair áirithe nó maidir le catagóirí creidiúnaithe áirithe. D'fhéadfadh na Ballstáit éilimh nó catagóirí áirithe a eisiamh ó raon feidhme an bhaic i gcúinsí léirshainithe, amhail éilimh a urraítear le sócmhainní nach gcuirfeadh a bhaint athstruchtúrú an fhiontair i mbaol nó éilimh na gcreidiúnaithe (a chruthódh bac dochar éagórach i leith na gcreidiúnaithe sin) i mbaol, mar shampla trí bhíthin caillteanas neamhchúitithe nó díluacháil comhthaobhachta.

(35)  Chun foráil a dhéanamh maidir le cothromaíocht chóir idir cearta an fhéichiúnaí agus cearta na gcreidiúnaithe, níor cheart feidhm a bheith ag bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair ach ar feadh uastréimhse nach faide ná ceithre mhí. D'fhéadfadh sé go dteastódh níos mó ama, áfach, i gcás athstruchtúrú casta. Ba cheart go mbeadh na Ballstáit in ann foráil a dhéanamh i gcásanna den chineál sin gur féidir leis an údarás breithiúnach nó riaracháin ▌ síntí ar thréimhse thosaigh an bhaic a dheonú i gcásanna den chineál sin ▌. Sa chás nach ndéanann údarás breithiúnach nó riaracháin cinneadh maidir le síneadh a chur le bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe sula dtéann an bac i léig, ba cheart go scoirfeadh an bac d'éifeachtaí a bheith leis an lá a dtéann tréimhse an bhaic as feidhm. Ar mhaithe le deimhneacht dhlíthiúil, ba cheart teorainn dhá mhí dhéag a bheith le tréimhse iomlán an bhaic. D'fhéadfadh na Ballstáit foráil do thréimhse fanachta éiginnte ach a mbeidh an féichiúnaí dócmhainneach faoin dlí náisiúnta. D'fhéadfadh na Ballstáit a chinneadh an mbeidh bac gearr eatramhach, i dtaca le cinneadh údaráis bhreithiúnaigh nó riaracháin atá ar feitheamh maidir le rochtain ar an gcreat um athstruchtúrú coisctheach, faoi réir na teorainneacha ama faoin Treoir seo.

(36)  D'fhonn a áirithiú nach ndéanfaí dochar neamhriachtanach do chreidiúnaithe, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú gur féidir leis na húdaráis bhreithiúnacha nó riaracháin an bac a chur i leataobh más rud é nach gcomhlíonann sé a thuilleadh an cuspóir go dtacófaí leis an idirbheartaíocht, mar shampla, más léir nach dtacaíonn an tromlach creidiúnaithe a cheanglaítear le leanúint den idirbheartaíocht. Ba cheart an bac a chur i leataobh freisin más rud é go bhfuil dochar míchuí á dhéanamh do chreidiúnaithe leis, i gcás ina ndéanann na Ballstáit foráil maidir le rogha den sórt sin. Ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit an fhéidearthacht an bac a chur i leataobh a theorannú go cásanna nach raibh an deis ag creidiúnaithe éisteacht a fháil sular tháinig an bac i bhfeidhm nó sular cuireadh síneadh leis. Ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit freisin foráil a dhéanamh maidir le híostréimhse nach bhféadfaí an bac a chur i leataobh lena linn. Chun a shuí an bhfuil dochar míchuí á dhéanamh do chreidiúnaithe, ba cheart d’údaráis bhreithiúnacha nó riaracháin a bheith in ann a chur san áireamh an ndéanfaí luach foriomlán an eastáit a chaomhnú leis an mbac, agus an bhfuil an féichiúnaí ag gníomhú de mheon mímhacánta nó an bhfuil sé mar aidhm aige dochar a dhéanamh nó an bhfuil sé ag gníomhú go ginearálta in aghaidh ionchais dhlisteanacha na gcreidiúnaithe i gcoitinne.

(37)  Leis an Treoir seo, ní chumhdaítear forálacha maidir le cúiteamh nó ráthaíochtaí do chreidiúnaithe ar dócha go dtiocfaidh laghdú ar luacha a gcomhthaobhachta le linn don bhac a bheith ann. Dhéanfadh an bac dochar míchuí do chreidiúnaí aonair nó d'aicme creidiúnaithe, mar shampla, dá ndéanfaí a n-éilimh níos measa go mór de dheasca an bac a cheadú ná mar a bheidís mura mbeadh feidhm ag an mbac, nó dá gcuirfí an creidiúnaí faoi mhíbhuntáiste níos mó ná creidiúnaithe eile atá sa staid chéanna. I gcás ar bith ina suífí gur raibh dochar éagórach á dhéanamh do cheann amháin nó níos mó de na creidiúnaithe, nó ceann amháin nó níos mó de na haicmí creidiúnaithe, d'fhéadfadh na Ballstáit a fhoráil go bhféadfaí an bac a chur i leataobh i ndáil leis na creidiúnaithe sin nó i ndáil leis na haicmí creidiúnaithe sin nó i leith na gcreidiúnaithe go léir. Beidh sé de shaoirse ag na Ballstáit a chinneadh cé a bheidh in ann a iarraidh go chuirfí an bac i leataobh.

(38)  Le bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair, ba cheart freisin go gcuirfí ar fionraí an oibleagáid atá ar an bhféichiúnaí nós imeachta dócmhainneachta a iarraidh nó go gcuirfí ar fionraí tús a chur le nós imeachta dócmhainneachta arna iarraidh sin ó chreidiúnaí, agus a bhféadfadh leachtú an fhéichiúnaí a bheith mar thoradh air. Ba cheart a áireamh ar na nósanna imeachta dócmhainneachta sin freisin, de bhreis ar na cinn atá á dteorannú leis an dlí sa dhóigh is nach féidir teacht astu ach leachtú an fhéichiúnaí, nósanna imeachta a bhféadfadh athstruchtúrú an fhéichiúnaí a bheith mar thoradh orthu. Fionraí ar thús a chur le nós imeachta dócmhainneachta arna iarraidh ag creidiúnaithe, baineann sé ní hamháin leis an gcás ina bhforálann Ballstáit do bhac ginearálta ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair lena gcumhdaítear na creidiúnaithe go léir, baineann sé freisin leis an gcás ina ndéanann Ballstáit foráil maidir leis an rogha go ndéanfaí bac a chur ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a chumhdófaí líon teoranta creidiúnaithe. Fós féin, d'fhéadfadh na Ballstáit a fhoráil go bhféadfaí tús a chur le himeachtaí dócmhainneachta ar iarratas ó údaráis phoiblí nach bhfuil ag gníomhú i gcáil creidiúnaí, mar shampla, ionchúisitheoir poiblí, sa leas coiteann.

(39)  Leis an Treoir seo, níor cheart cosc a bheith ar an bhféichiúnaí ó éilimh creidiúnaithe nó éilimh atá dlite do chreidiúnaithe nach ndéantar difear dóibh agus éilimh creidiúnaithe a ndéantar difear dóibh a íoc i ngnáthchúrsa gnó, ar éilimh iad a thagann chun cinn le linn an bhaic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair. Chun a áirithiú nach ndéanann creidiúnaithe arbh ann dá n-éilimh sular osclaíodh nós imeachta athstruchtúraithe nó bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair brú a chur ar an bhféichiúnaí na héilimh sin a laghdófaí tríd an bplean athstruchtúraithe a chur i bhfeidhm a íoc, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann foráil a dhéanamh go gcuirfí an oibleagáid ar an bhféichiúnaí ar fionraí i dtaca leis na héilimh sin a íoc.

(40)  Nuair a ghlacann féichiúnaí páirt i nós imeachta dócmhainneachta, is féidir cearta conarthacha, dá bhforáiltear i gclásail ipso facto a bheith ag roinnt soláthraithe lena dtugtar teideal dóibh an conradh soláthair a fhoirceannadh mar gheall ar an dócmhainneacht agus mar gheall uirthi sin amháin , fiú má chomhlíon an féichiúnaí a oibleagáidí go cuí. d'fhéadfaíclásail ipso facto a thrucearú freisin nuair a dhéanann féichiúnaí iarratas ar bhearta um athstruchtúrú coisctheach. I gcás ina ndéantar clásail den sórt sin a ghairm nuair nach bhfuil an féichiúnaí ach ag idirbheartú plean athstruchtúraithe nó nuair nach bhfuil á dhéanamh aige ach bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe a iarraidh, nó i gcás ina ndéantar iad a ghairm i dtaca le haon imeacht a bhaineann leis an mbac, is féidir tionchar diúltach a bheith ag luathfhoirceannadh ar ghnó an fhéichiúnaí agus ar tharrtháil rathúil an ghnó. Dá bhrí sin, i gcásanna den sórt sin, tá sé riachtanach a fhoráil nach gceadófaí do chreidiúnaithe ▌clásail ipso facto a ghairm lena dtagraítear d'idirbheartaíocht maidir le plean athstruchtúraithe nó do bhac nó d'aon imeacht den sórt sin a bhfuil baint aige leis an mbac.

(41)  Le luathfhoirceannadh, is féidir cumas an ghnólachta leanúint ag feidhmiú le linn idirbheartaíocht athstruchtúraithe a chur i mbaol, go háirithe nuair a bhaineann sé le conarthaí i gcomhair soláthairtí bunriachtanacha amhail gás, leictreachas, uisce, teileachumarsáid agus seirbhísí íocaíochta cárta.Ba cheart do na Ballstáit a fhoráil nach gceadaítear do chreidiúnaithe a bhfuil feidhm ag an mbac maidir leo, agus arbh ann dá n-éilimh roimh don bhac a bheith ann agus nár íoc an féichiúnaí iad, comhlíonadh conarthaí bunriachtanacha le comhlíonadh a choinneáil siar, nó iad a fhoirceannadh, a luathú nó a mhodhnú ar bhealach ar bith eile le linn tréimhse an bhaic, ar choinníoll go gcomhlíonann an féichiúnaí a chuid oibleagáidí faoi na conarthaí sin a thiocfaidh le bheith dlite i rith thréimhse an bhaic. Is chonarthaí le comhlíonadh mar shampla. comhaontuithe léis agus ceadúnais, conarthaí fadtéarmacha soláthair agus comhaontuithe saincheadúnais,

(42)  Leis an Treoir seo, leagtar síos caighdeáin íosta maidir le hábhar an phlean athstruchtúraithe. Mar sin féin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann mínithe breise a éileamh sa phlean athstruchtúraithe, mar shampla i ndáil leis na critéir ar dá réir a rinneadh creidiúnaithe a ghrúpáil, rud a d'fhéadfadh a bheith ábhartha i gcás nach raibh an fiachas urraithe ach i bpáirt. Níor cheart do Bhallstáit a bheith faoi oibleagáid tuairim ó shaineolaí a éileamh maidir le luach na sócmhainní nach foláir a léiriú sa phlean.

(43)  Ba cheart a bheith de cheart ag creidiúnaithe dá ndéanann plean athstruchtúraithe difear, lena n-áirítear oibrithe, agus ag sealbhóirí cothromais, nuair a cheadaítear é sin faoin dlí náisiúnta, vótáil ar ghlacadh plean athstruchtúraithe. D'fhéadfadh na Ballstáit a fhoráil d'eisceachtaí teoranta ón riail seo. Níor cheart aon cheart vótála i dtaca leis an bplean a bheith ag páirtithe nach ndéanann an plean athstruchtúraithe difear dóibh, ná níor cheart a dtacaíocht a bheith riachtanach chun aon phlean a fhormheas. Oibrithe ina gcáil mar chreidiúnaithe atá i gceist i gcoincheap na bpáirtithe dá ndéantar difear. Dá bharr sin, má chinneann na Ballstáit éilimh na n-oibrithe a dhíolmhú ón gcreat athstruchturaithe coisctheach, níor cheart na hoibrithe a mheas mar pháirtithe dá ndéantar difear. Is féidir an vótáil a dhéanamh trí phróiseas vótála foirmiúil nó trí chomhairliúchán agus comhaontú leis an tromlach a cheanglaítear de na páirtithe dá ndéantar difear. Mar sin féin, nuair a bhíonn an vótáil i bhfoirm comhaontú leis an tromlach riachtanach, ba cheart an deis a thabhairt, in ainneoin sin, do pháirtithe nach raibh páirteach sa chomhaontú sin a bheith páirteach sa phlean athstruchtúraithe.

(44)  Chun a áirithiú go gcaitear go cothrom le cearta atá comhchosúil ó thaobh substainte de agus chun gur féidir pleananna athstruchtúraithe a ghlacadh gan dochar míchothrom a dhéanamh do chearta na bpáirtithe dá ndéantar difear, ba cheart caitheamh leis na páirtithe dá ndéantar difear in aicmí ar leithligh a chomfhreagraíonn do na critéir um fhoirmiú aicmí faoin dlí náisiúnta. Ciallaíonn 'foirmiú aicmí' grúpáil na bpáirtithe a ndéantar difear dóibh chun críocha plean a ghlacadh ar bhealach a léiríonn cearta agus sinsearacht na n-éileamh agus na leasanna dá ndéantar difear. Ar a laghad, ba cheart caitheamh le creidiúnaithe urraithe agus creidiúnaithe neamhurraithe mar aicmí ar leithligh i gcónaí. Mar sin féin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a cheangal go ndéanfaí níos mó ná dhá aicme creidiúnaithe a dhéanamh, lena n-áirítear aicmí éagsúla creidiúnaithe urraithe nó neamhurraithe agus aicmí creidiúnaithe a bhfuil éilimh fho-ordaithe acu. Ba cheart do na Ballstáit bheith in ann caitheamh le cineálacha eile creidiúnaithe nach bhfuil a ndóthain comhghnéithe leasa acu in aicmí ar leithligh, amhail údaráis cánach nó slándála sóisialta. Ba cheart é a bheith indéanta do na Ballstáit foráil a dhéanamh gur féidir éilimh urraithe a roinnt ina n-gcodanna urraithe agus ina gcodanna neamhurraithe bunaithe ar luacháil na comhthaobhachta. Chomh maith leis sin, ba cheart é a bheith indéanta do Bhallstáit rialacha sonracha a leagan síos lena dtacófaí le foirmiú aicmí i gcás ina rachadh foirmiú aicmí den sórt sin chun tairbhe creidiúnaithe neamhéagsúlaithe nó creidiúnaithe a bheadh an-leochaileach murach sin, amhail oibrithe agus soláthraithe beaga.

(45)  Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann foráil a dhéanamh gur féidir féichiúnaithe ar FBManna iad a dhíolmhú ón oibleagáid go gcaithfí le páirtithe dá ndéantar difear in aicmí ar leithligh, i ngeall ar struchtúr measartha simplí caipitil na bhféichiúnaithe sin. I gcásanna inar roghnaigh FBManna gan ach aon aicme vótála a úsáid agus go vótálann an aicme sin i gcoinne an phlean, ba cheart é a bheith indéanta d’fhéichiúnaithe plean eile a thíolacadh, i gcomhréir le prionsabail ghinearálta na Treorach seo.

(46)  Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú ar aon nós go gcaitear go leordhóthanach, ina ndlí náisiúnta, le hábhair atá tábhachtach go háirithe ar mhaithe le foirmiú aicmí, amhail éilimh ó pháirtithe nasctha, agus go bhfuil rialacha ina ndlí náisiúnta a théann i ngleic le héilimh theagmhasacha agus le héilimh a chonspóidtear. Ba cheart cead a thabhairt do na Ballstáit an chaoi a láimhseáltar éilimh a chonspóidtear a rialáil leis an dlí náisiúnta chun críocha na cearta vótála a chionroinnt. Ba cheart don údarás breithiúnach nó riaracháin foirmiú aicmí a scrúdú, lena n-áirítear roghnú na gcreidiúnaithe a ndéanann an plean difear dóibh, nuair a chuirtear isteach plean athstruchtúraithe lena dhaingniú. Mar sin féin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann foráil a dhéanamh gur féidir le húdarás den sórt sin scrúdú a dhéanamh freisin ar fhoirmiú aicmí ag céim níos luaithe dá n-iarrfadh moltóir an phlean bailíochtú nó treoir roimh ré.

(47)  Ba cheart tromlaigh riachtanacha a bhunú leis an dlí náisiúnta chun a áirithiú nach féidir le mionlach de pháirtithe dá ndéantar difear i ngach aicme bac a chur ar ghlacadh plean athstruchtúraithe nach laghdaíonn a gcearta agus a leasanna go míchothrom. Mura mbeadh rialú tromlaigh ina cheangal ar chreidiúnaithe urraithe easaontacha, ní fhéadfaí luath‑athstruchtúrú a dhéanamh i mórán cásanna, mar shampla, i gcás ina bhfuil athstruchtúrú airgeadais riachtanach ach go bhfuil an gnólacht inmharthana seachas sin. Chun a áirithiú go bhfuil tionchar ag páirtithe ar ghlacadh pleananna athstruchtúraithe i gcomhréir leis na leasanna atá acu sa ghnólacht, ba cheart an tromlach a cheanglaítear a bheith bunaithe ar mhéid éilimh na gcreidiúnaithe nó ar leasanna na sealbhóirí cothromais in aon aicme faoi leith. D'fhéadfadh na Ballstáit, ina theannta sin, a éileamh go mbeadh tromlach i líon na bpáirtithe dá ndéantar difear i ngach aicme. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann rialacha a leagan síos i ndáil le páirtithe a ndéantar difear dóibh a bhfuil ceart vótála acu agus nach bhfeidhmíonn an ceart sin mar is ceart nó nach ndéantar ionadaíocht orthu, amhail rialacha lena ligtear do na páirtithe sin a ndéantar difear dóibh a bheith curtha san áireamh do thairseach rannpháirtíochta nó chun tromlach a ríomh. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann freisin foráil a dhéanamh maidir le tairseach rannpháirtíochta don vótáil.

(48)  Tá sé riachtanach go ndéanfadh údarás breithiúnach nó riaracháin an plean athstruchtúraithe a a dhaingniú chun a áirithiú go bhfuil an laghdú ar chearta creidiúnaithe agus ar leasanna sealbhóirí cothromais comhréireach le buntáistí an athstruchtúraithe agus go bhfuil rochtain acu ar leigheas éifeachtach. Ní mór an daingniú go háirithe más ann do pháirtithe easaontacha dá ndéantar difear, i gcás ina bhfuil forálacha sa phlean athstruchtúraithe maidir le maoiniú nua, nó i gcás ina bhfuil caillteanas is mó ná 25% den lucht saothair i gceist sa phlean, ach d'fhéadfadh na Ballstáit a fhoráil gur gá daingniú a fháil ó údarás breithiúnach nó riaracháin i gcásanna eile chomh maith. I gcás plean a mbíonn caillteanas is airde ná 25% den lucht saothair i gceist leis, ní gá an plean sin a dhaingniú ach i gcás ina gceadaítear faoin dlí náisiúnta go ndéanfaí foráil, sna creataí um athstruchtúrú coisctheach, do bhearta a mbeidh tionchar díreach acu ar chonarthaí fostaíochta.

(49)  Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú gur féidir le húdarás breithiúnach nó riaracháin plean a dhiúltú i gcás ina suitear go laghdaíonn sé cearta creidiúnaithe easaontacha nó sealbhóirí cothromais go dtí leibhéal faoi bhun an mhéid a d'fhéadfadh siad a bheith ag súil leis go réasúnach dá ndéanfaí gnó an fhéichiúnaí a leachtú, bíodh sé sin trí phíosaí de a leachtú nó trína dhíol mar ghnóthas leantach, ag brath ar chúinsí ar leith gach féichiúnaí, nó go dtí leibhéal faoi bhun an mhéid a d'fhéadfadh siad a bheith ag súil leis go réasúnach i gcás an chéad rogha mhalartach is fearr eile i gcás nach ndéantar an plean athstruchtúraithe a dhaingniú. Mar sin féin, nuair a dhéantar an plean a a dhaingniú trí athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí, ba cheart tagairt a dhéanamh don sásra cosanta atá in úsáid sa chás sin. I gcás inar roghnaigh na Ballstáit luacháil a dhéanamh ar an bhféichiúnaí mar ghnóthas leantach, cuirtear san áireamh leis an luach mar ghnóthas leantach gnó an fhéichiúnaí san fhadtéarma, seachas an luach leachtaithe. De ghnáth, bíonn an luacháil mar ghnóthas leantach níos airde ná an luacháil leachtaithe toisc go bhfuil sí bunaithe ar an dtoimhde go leanann an gnólacht dá chuid gníomhaíochta agus dá chuid conarthaí leis an gcur isteach is lú is féidir, go bhfuil muinín na gcreidiúnaithe airgeadais, na scairshealbhóirí agus na gcliant aige, go leanann sé de bheith ag giniúint ioncaim agus go ndéantar an tionchar ar oibrithe a theorannú.

(50)  Cé nár cheart do údarás breithiúnach nó riaracháin scrúdú a dhéanamh ar an gcomhlíontacht le tástáil leas na gcreidiúnaithe ach amháin má dhéantar an plean athstruchtúraithe a chonspóid ar an bhforas sin, le nach ndéantar luacháil i ngach cás, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann foráil a dhéanamh gur féidir scrúdú ex officio a dhéanamh ar choinníollacha eile don daingniú. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann coinníollacha eile a chur isteach ar gá a chomhlíonadh chun plean athstruchtúraithe a dhaingniú, mar shampla sealbhóirí cothromais a bheith á gcosaint go cuí. Ba cheart d'údaráis bhreithiúnacha nó riaracháin a bheith in ann diúltú pleananna athstruchtúraithe a dhaingniú mura bhfuil aon ionchas réasúnach leo go seachnófar dócmhainneacht an fhéichiúnaí ná go ndéanfar inmharthanacht an ghnólachta a áirithiú. Mar sin féin, níor cheart é a chur de cheangal ar na Ballstáit a áirithiú go ndéantar measúnú den sórt sin ar bhonn ex officio.

(51)  An choinníoll go dtabharfaí fógra do na páirtithe ar fad dá ndéantar difear, ba cheart don choinníoll sin a bheith i measc na gcoinníollacha chun plean athstruchtúraithe a dhaingniú. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann foirm an fhógra a shainiú, an t-am ina bhfuil sé le déanamh a shainaithint, chomh maith le forálacha a leagan síos maidir le caitheamh le héilimh nach rabhthas ar an eolas fúthu i ndáil le fógra a thabhairt. Ba cheart dóibh a bheith in ann freisin a fhoráil nach mór na páirtithe nach ndéantar difear dóibh a chur ar an eolas faoin bplean athstruchtúraithe.

(52)  Maidir le sásamh na tástála arb í 'barr leasa na gcreidiúnaithe', ba cheart a mheas go gciallaíonn sé nach bhfuil aon chreidiúnaí easaontach níos measa as faoi phlean athstruchtúraithe ná mar a bheadh sé nó sí i gcás leachtaithe, pé acu leachtú ina phíosaí a bheadh i gceist nó an gnólacht a dhíol mar ghnóthas leantach, nó i gcás an chéad rogha níos fearr eile dá mba rud é nach ndaingneofaí an plean athstruchtúraithe. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann ceann den dá thairseach sin a roghnú agus an tástáil arb í 'barr leasa na gcreidiúnaithe' á cur chun feidhme sa dlí náisiúnta. Ba cheart an tástáil sin a chur i bhfeidhm ar aon nós i gcás inar gá plean a dhaingniú chun go mbeadh sé ina cheangal ar chreidiúnaithe easaontacha, nó, de réir mar is iomchuí, ar aicmí de chreidiúnaithe easaontacha. Mar thoradh ar an tástáil arb é 'barr leasa na gcreidiúnaithe', i gcás ina mbeadh stádas pribhléideach ag creidiúnaithe institiúideacha poiblí faoin dlí náisiúnta, d'fhéadfadh na Ballstáit a fhoráil nach bhféadfaí cealú iomlán nó páirteach éilimh na gcreidiúnaithe sin a fhorchur leis an bplean.

(53)  Cé gur cheart a mheas go bhfuil plean athstruchtúraithe glactha má thacaíonn an tromlach a cheanglaítear i ngach aicme dá ndéantar difear dóibh leis an bplean, d'fhéadfaí plean athstruchtúraithe nach dtacaíonn an tromlach leis a cheanglaítear i ngach aicme dá ndéantar difear, a dhaingniú fós ach é sin á dhéanamh ag údarás breithiúnach nó riaracháin ar thogra ó fhéichiúnaí nó le toil an fhéichiúnaí. I gcás duine dhlítheanaigh, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a chinneadh chun plean athatruchtúraithe a ghlacadh nó a dhaingniú go bhfuil sé le tuiscint as an bhféichiúnaí gurb é bord bainistíochta an duine dhlítheanaigh nó tromlach ar leith de na scairshealbhóirí nó na sealbhóirí cothromais. Chun go ndaingneofar an plean i gcás athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí, ba cheart é a bheith á thacú ag tromlach d’aicmí vótála na bpáirtithe dá ndéantar difear dóibh. Ba cheart ceann amháin de na haicmí sin, ar a laghad, a bheith ina aicme creidiúnaithe urraithe nó ina aicme is sinsearaí ná aicme na ngnáthchreidiúnaithe neamhurraithe.

(54)  Ba cheart é a bheith indéanta gur féidir, i gcás nach dtacaíonn tromlach aicmí vótála an plean athstruchtúraithe, an plean a dhaigniú fós más rud é go bhfuil sé á thacú ag aicme creidiúnaithe amháin ar a laghad de na páirtithe dá ndéantar difear nó aicme creidiúnaithe laghdaithe amháin a fhaigheann íocaíocht nó a choimeádann aon leas, nuair a dhéanfar luacháil ar an bhféichiúnaí mar ghnóthas leantach, nó, nuair a fhoráiltear dó faoin dlí náisiúnta, aicme gur féidir a thoimhdiú go réasúnach nach bhfaigheadh sí aon íocaíocht nó nach gcoimeádfadh sí aon leas, dá gcuirfí gnáthrangú na dtosaíochtaí leachtaithe i bhfeidhm faoin dlí náisiúnta. Sa chás deiridh sin, d'fhéadfadh na Ballstáit líon na n-aicmí a cheanglaítear chun an plean a fhormheas a mhéadú, agus gan a cheangal gur cheart go bhfaigheadh na haicmí sin uile íocaíocht nó go gcoinneoidís aon leas faoin dlí náisiúnta, i gcás ina ndéanfaí an féichiúnaí a luacháil mar ghnóthas leantach. Mar sin féin, níor cheart do na Bhallstáit a cheangal go bhfaighfí toiliú na n-aicmí ar fad. Ciallaíonn sé sin gur cheart a mheas gur leor, i gcás nach bhfuil ann ach dhá aicme creidiúnaithe, toiliú aicme amháin ar a laghad, más rud é go bhfuil na coinníollacha eile don athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí á gcomhlíonadh freisin.Ba cheart a thuiscint go gciallaíonn creidiúnaí a bheith lagaithe go mbeadh laghdú i luach a n-éileamh.

(55)  I gcás athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach ndéanfaí dochar míchothrom d'aicmí easaontacha creidiúnaithe dá ndéantar difear faoin bplean atá á bheartú agus ba cheart cosaint leordhóthanach a chur ar fáil do na haicmí easaontacha sin. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann aicme easaontach creidiúnaithe dá ndéantar difear a chosaint trína áirithiú go gcaitear léi ar a laghad ar bhealach a bheadh chomh fabharach le haon aicme eile den rang céanna agus níos fabhraí ná aon aicme sóisearach. De rogha air sin, d'fhéadfadh na Ballstáit aicme easaontach créidiúnaithe dá ndéantar difear a chosaint trína áirithiú go n‑íocfaí aicme easaontach creidiúnaithe dá ndéantar difear go hiomlán fhaigheann aicme níos sóisearaí dáileadh nó má choimeádann sé aon leas faoin bplean athstruchtúraithe ('riail na dearbhthosaíochta'). Ba cheart lánrogha a bheith ag na Ballstáit agus coincheap na lán-íocaíochta á chur chun feidhme acu, lena n-áirítear i ndáil le huainiú na híocaíochta, ar choinníoll go gcosnófaí príomhshuim an éilimh agus, i gcás creidiúnaithe urraithe, luach na comhthaobhachta. D'fhéadfadh na Ballstáit a chinneadh freisin na meáin choibhéiseacha trína bhféadfaí an t-éileamh bunaidh a shásamh go hiomlán.

(56)  Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann maolú ó riail na dearbhthosaíochta, mar shampla i gcás ina meastar go bhfuil sé cóir go gcoinneodh sealbhóirí cothromais leasanna áirithe faoin bplean ainneoin oibleagáid a bheith ar aicme níos sinsearaí glacadh le laghdú ina cuid éileamh, nó go n-íocfaí soláthraithe bunriachtanacha a chumhdaítear leis an bhforáil maidir leis an mbac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair sula n-íocfaí aicmí níos sinsearaí creidiúnaithe. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a roghnú cé acu de na sásraí cosanta thuasluaite a chuirfidís i bhfeidhm.

(57)  Cé gur cheart barr leasanna dlisteanacha na scairshealbhóirí agus na sealbhóirí cothromais eile a chosaint, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach féidir leo cosc míréasúnta a chur ar ghlacadh pleananna athstruchtúraithe lena ndéanfaí go mbeadh an féichiúnaí inmharthana arís. Is féidir leis na Ballstáit bealaí éagsúla a úsáid chun an sprioc sin a bhaint amach, mar shampla, trí gan ceart vótála a thabhairt do shealbhóirí cothromais do phlean athstruchtúraithe agus gan a dhéanamh go mbeadh glacadh plean athstruchtúraithe coinníollach ar chomhaontú na sealbhóirí cothromais atá as an airgead, eadhon sealbhóirí cothromais nach bhfaigheadh aon íocaíocht nó aon chomaoin eile dá gcuirfí gnáthrangú na dtosaíochtaí leachtaithe i bhfeidhm agus an fiontar á luacháil. Mar sin féin, i gcás ina mbíonn sé de cheart ag sealbhóirí cothromais vótáil ar phlean athstruchtúraithe, ba cheart d'údarás breithiúnach nó riaracháin a bheith in ann an plean a dhaingniú ainneoin easaontas ceann amháin nó níos mó de na haicmí de shealbhóirí cothromais, trí shásra um athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí. Na Ballstáit sin a eisiann sealbhóirí cothromais ó vótáil, ní gá dóibh riail na dearbhthosaíochta a chur i bhfeidhm sa chaidreamh idir creidiúnaithe agus sealbhóirí cothromais. D'fhéadfaí an ceanglas sin a chur chun feidhme freisin trína áirithiú maidir le bearta athstruchtúraithe lena ndéantar difear díreach do chearta sealbhóirí cothromais agus a bhaineann le hinniúlachtaí comhlachta ar leith faoi dhlí na gcuideachtaí a gcaithfear a fhaomhadh ag cruinniú ginearálta scairshealbhóirí , nach mbeadh siad faoi réir ardcheanglais mhíréasúnacha maidir le tromlach agus nach bhfuil aon inniúlacht ag sealbhóirí cothromais i dtéarmaí bearta athstruchtúraithe nach ndéanann difear díreach dá gcearta.

(58)  Féadfaidh sé gur gá aicmí breise de shealbhóirí cothromais nuair is ann d'aicmí éagsúla scairshealbhóireachta a bhfuil cearta éagsúla ag gabháil leo. I gcás sealbhóirí cothromais i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide, nach infheisteoirí amháin iad ach gurb úinéirí an fhiontair iad agus go gcuireann siad leis an bhfiontar ar bhealaí eile amhail saineolas bainistíochta, d'fhéadfadh sé nach mbeidís dreasaithe chun athstruchtúrú a dhéanamh faoi choinníollacha den sórt sin. Ar an ábhar sin, ba cheart go leanfadh sásra an athchóirithe éigeantaigh fiachais trasaicmí de bheith roghnach d'fhéichiúnaithe ar FBManna iad.

(59)  Chun críocha a chur chun feidhme, ba cheart go dtabharfadh an plean athstruchtúraithe caoi dóibh siúd a bhfuil cothromas acu i micrifhiontair, i FBManna cúnamh neamhairgeadais athstruchtúracháin a sholáthar trí tharraingt ar a dtaithí, a gcáil nó a dteagmhálacha gnó, mar shampla.

(60)  Ba cheart cosaint iomlán a bheith le fáil ag oibrithe faoin dlí saothair le linn do na nósanna imeachta um athstruchtúrú coisctheach a bheith ar siúl. Go háirithe, níor cheart gur dhochar an Treoir seo do chearta oibrithe atá ráthaithe le Treoir 98/59/CE ón gComhairle(14), Treoir 2001/23/CE ón gComhairle(15), Treoir 2002/14/CE(16), Treoir 2008/94/CE(17) agus Treoir 2009/38/CE(18) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Fanann na hoibleagáidí maidir le faisnéis a thabhairt d'oibrithe agus comhairliúchán le hoibrithe faoin dlí náisiúnta lena dtrasuitear an Treoracha sin slán go hiomlán. Cumhdaíonn sé sin oibleagáidí a bhaineann leis an gcinneadh dul i muinín creat um athstruchtúrú coisctheach a chur in iúl d'ionadaithe na n-oibrithe agus dul i gcomhairle leo faoin gcinneadh i gcomhréir le Treoir 2002/14/CE.

(61)  Ba cheart faisnéis a chur ar fáil d'oibrithe agus dá gcuid ionadaithe maidir le plean athstruchtúraithe atá beartaithe sa mhéid dá bhforáiltear i ndlí an Aontais ionas go mbeidh ar a gcumas measúnú cuimsitheach a dhéanamh ar na cásanna éagsúla. Ina theannta sin, is ceart lámh a bheith ag lucht saothair gona n-ionadaithe i gcúrsaí a mhéid is gá sin chun a gceanglais chomhairliúcháin a leagtar síos i ndlí an Aontais a shásamh. I bhfianaise an riachtanais leibhéal cosanta iomchuí a áirithiú d'oibrithe, ba cheart a cheangal ar na Ballstáit éilimh neamhíoctha oibrithe a dhíolmhú ó aon bhac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe▐, beag beann ar na héilimh sin a bheith tagtha chun cinn sula ndeonaítear an bac nó ina dhiaidh sin. Níor cheart bac ar fhorfheidhmiú éileamh neamhíoctha oibrithe a cheadú ach amháin do na méideanna agus don tréimhse a bhfuil íoc éileamh den sórt sin ráthaithe ar leibhéal comhchosúil ar bhealaí eile faoin dlí náisiúnta▐. I gcás ina bhfuil teorainneacha le dliteanas institiúidí ráthaíochta faoin dlí náisiúnta, i dtaca le fad na ráthaíochta nó leis an méid a íoctar le hoibrithe, ba cheart d'oibrithe a bheith in ann a gcuid éileamh maidir le haon easnamh a fhorfheidhmiú i gcoinne an fhostóra, fiú le linn na tréimhse ina bhfuil bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe. De rogha air sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann éilimh oibrithe a eisiamh ó raon feidhme na gcreat athstruchtúraithe choisctheach agus a fhoráil dá gcosaint faoin dlí náisiúnta.

(62)  I gcás ina mbíonn aistriú cuid de ghnóthas nó de ghnólacht i gceist i bplean athstruchtúraithe, ba cheart cearta oibrithe a eascraíonn as conradh fostaíochta nó as caidreamh fostaíochta, lena n-áirítear go háirithe an ceart chun pá a fháil, ba cheart na cearta sin a choimirciú i gcomhréir le hAirteagal 3 agus Airteagal 4 de Threoir 2001/23/CE, gan dochar do na rialacha sonracha a bhfuil feidhm leo i gcás imeachtaí dócmhainneachta faoi Airteagal 5 den Treoir sin agus go háirithe na féidearthachtaí dá bhforáiltear in Airteagal 5(2) den Treoir sin. Níor cheart gur dhochar an Treoir seo do na cearta chun faisnéise agus chun comhairliúcháin,ar cearta iad a ráthaítear le Treoir 2002/14/CE, lena n-áirítear faisnéis agus comhairliúchán faoi chinntí ar dócha go bhfágfaidh siad athruithe nach suaill ar an gcaoi a n-eagraítear cúrsaí oibre nó faisnéis agus comhairliúchán faoin gcaidreamh conarthach darb aidhm teacht ar chomhaontú maidir leis na cinntí sin – ar cearta iad a ráthaítear faoi Threoir 2002/14/CE. Ina theannta sin, bíodh sé de cheart faoin Treoir seo ag oibrithe a ndéantar difear dá n-éilimh i ngeall ar an bplean athstruchtúraithe vóta a chaitheamh ar an bplean sin. Ar mhaithe le vótáil ar an bplean athstruchtúraithe, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a chinneadh go gcuirfidh siad oibrithe in aicme ar leithligh ó aicmí eile creidiúnaithe.

(63)  Níor cheart d'údaráis riaracháin nó breithiúnacha cinneadh a dhéanamh maidir le gnólacht a luacháil, bíodh sé sin ina luacháil leachtaithe nó sa chéad rogha mhalartach eile is fearr ach amháin más rud é nár deimhníodh an plean athstruchtúraithe, má dhéanann páirtí easaontach dá ndéantar difear an plean athstruchtúraithe a chonspóid. Ní chuireann sé sin cosc ar na Ballstáit luachálacha a dhéanamh i gcomhthéacs eile faoin dlí náisiúnta. D'fhéadfaí a chinneadh leis an gcinneadh sin freisin, áfach, go bhformheasfaí luacháil arna déanamh ag saineolaí nó luacháil a thíolaic an féichiúnaí nó páirtí eile ag céim níos luaithe den próiseas. I gcás ina gcinntear luacháil a dhéanamh, d'fhéadfadh na Ballstáit a fhoráil do rialacha speisialta, ar leithligh ón dlí nós imeachta sibhialta, le haghaidh luacháil i gcásanna athstruchtúraithe, d'fhonn a áirithiú go ndéanfaí go gasta í. Ní dhéanfaidh aon ní sa Treoir seo difear do na rialacha faoin dlí náisiúnta maidir le dualgas an chruthúnais i gcás luachála.

(64)  Ní bhaineann éifeachtaí ceangailteacha plean athstruchtúraithe ach amháin leis na páirtithe dá ndéantar difear a bhí rannpháirteach i nglacadh an phlean. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a chinneadh cén bhrí atá le creidiúnaí a bheith rannpháirteach, lena n-áirítear i gcás creidiúnaithe anaithnid nó creidiúnaithe éileamh a dhéanfar amach anseo. Mar shampla, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a chinneadh cén chaoi déileáil le creidiúnaithe a tugadh fógra dóibh mar is ceart ach nach raibh rannpháirteach sna nósanna imeachta.

(65)  Ba cheart do na páirtithe leasmhara dá ndéantar difear a bheith in ann achomharc a dhéanamh in aghaidh cinneadh maidir le plean athstruchtúraithe arna dhaingniú ag údarás riaracháin. D'fhéadfadh na Ballstáit freisin a cheadú go bhféadfaí achomharc a dhéanamh i gcoinne dhaingniú chinneadh maidir le plean athstruchtúraithe ag údarás breithiúnach. Mar sin féin, chun éifeachtacht an phlean a áirithiú, chun neamhchinnteacht agus moilleanna dochosanta a laghdú, níor cheart de ghnáth éifeachtaí fionraíochta a bheith ag achomhairc maidir le cur chun feidhme plean athstruchtúraithe. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann na forais don achomharc a chinneadh nó na forais sin a theorannú. I gcás ina ndéanfaí achomharc i gcoinne an chinnidh maidir le daingniú an phlean, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a cheadú don údarás breithiúnach réamhchinneadh nó cinneadh achomair a eisiúint lena ndéanfaí forghníomhú agus cur chun feidhme an phlean a chosaint i gcoinne na n-iarmhairtí a bheadh ann dá seasfaí leis an achomharc atá ar feitheamh. I gcás ina seastar le hachomharc, ba cheart do na húdaráis bhreithiúnacha nó riaracháin a bheith in ann, mar rogha ar an bplean a chur i leataobh, leasú ar an bplean a mheas, i gcás ina bhforálann na Ballstáit.don fhidearthacht sin, chomh maith le daingniú an phlean gan aon leasuithe Aon leasuithe ar an bplean, ba cheart do na páirtithe a bheith in ann iad a mholadh nó vótáil ina leith, ar a dtionscnamh féin nó arna iarraidh sin don údarás breithiúnach. D'fhéadfadh na Ballstáit foráil a dhéanamh freisin do chúiteamh ar chaillteanais airgeadaíochta don pháirtí ar glacadh lena achomharc. Ba cheart a bheith in ann faoin dlí náisiúnta déileáil le haon bhac nua a d'fhéadfaí a ordú nó aon síneadh a d'fhéadfaí a chur leis an mbac i gcás ina gcinnfeadh an t-údaráis breithiúnach go bhfuil éifeacht fionraíochta ag an achomharc.

(66)  Is minic a d'fhéadfadh rath plean athstruchtúraithe a bheith ag brath ar chúnamh airgeadais a bheith tugtha don fhéichiúnaí chun tacú, ar an gcéad dul síos le hoibriú an ghnó le linn don idirbheartaíocht athstruchtúraithe agus, ar an dara dul síos, le cur chun feidhme an phlean athstruchtúraithe tar éis a dhaingnithe. Ba cheart cúnamh airgeadais a thuiscint sa chiall leathan, lena n-áirítear airgead nó ráthaíochtaí tríú páirtí a chur ar fáil, stoc, fardail, amhábhair agus fóntais a sholáthar, mar shampla trí tréimhse níos faide aisíocaíochta a dheonú don fhéichiúnaí. Dá bhrí sin, ba cheart maoiniú eatramhach agus maoiniú nua a dhíolmhú ó ghníomhaíochtaí seachanta lena bhféachtar lena leithéid de mhaoiniú a dhearbhú mar neamhní, nó in-neamhnithe, nó neamh-infhorfheidhmithe mar ghníomh atá díobhálach do na creidiúnaithe i gcoitinne i gcomhthéacs nósanna imeachta dócmhainneachta ina dhiaidh sin.

(67)  Na dlíthe náisiúnta dócmhainneachta lena bhforáiltear do ghníomhaíochtaí seachanta i leith maoiniú eatramhach agus maoiniú nua nó lena leagtar amach go bhféadfaidh iasachtóirí nua pionóis shibhialta, riaracháin nó choiriúla a thabhú as ucht creidmheas a chur ar fáil d'fhéichiúnaithe a raibh deacrachtaí airgeadais acu, d'fhéadfadh sé go gcuirfí i mbaol leo infhaighteacht an mhaoinithe atá riachtanach chun plean athstruchtúraithe a idirbheartú agus a chur chun feidhme go rathúil. Níor cheart gur dhochar an Treoir seo d'fhorais eile lena bhféadfaí maoiniú nua agus maoiniú eatramhach a dhearbhú mar neamhní, in-neamhnithe nó neamh-infhorfheidhmithe, nó le go mbeadh dliteanas sibhialta, coiriúil nó riaracháin ag soláthraithe maoinithe den chineál sin, mar a fhoráiltear sa dlí náisiúnta. Ar fhorais eile den sórt sin, d'fhéadfaí a áireamh, i measc nithe eile, calaois, meon mímhacánta, cineál áirithe gaoil idir na páirtithe a d'fhéadfaí a chomhlachú le coinbhleacht leasa, mar shampla i gcás idirbheart idir páirtithe gaolmhara nó idir scairshealbhóirí agus an chuideachta, agus idirbhearta inar bhfuair páirtí luach nó comhthaobhacht gan a bheith i dteideal sin ag tráth an idirbhirt nó an bealach ina ndearnadh.

(68)  Nuair a thugtar maoiniú eatramhach, ní bhíonn a fhios ag na páirtithe an ndéanfar an plean athstruchtúraithe a dhaingniú sa deireadh nó nach ndéanfar, dá bhrí sin, níor cheart oibleagáid a chur ar na Ballstáit cosaint an mhaoinithe eatramhaigh a theorannú do chásanna ina nglacann creidiúnaithe an plean nó ina ndaingníonn údarás breithiúnach nó riaracháin é. Chun mí-úsáid fhéideartha a sheachaint, níor cheart cosaint a thabhairt ach amháin do mhaoiniú atá riachtanach go réasúnta agus láithreach chun go leanfadh gnólacht an fhéichiúnaí ag feidhmiú nó go mairfeadh sé, nó chun go ndéanfaí luach an ghnólachta sin a chaomhnú nó a fheabhsú go dtí go ndaingneofar an plean. Ina theannta sin, níor cheart don Treoir seo cosc a chur ar na Ballstáit sásra rialaithe ex ante do mhaoiniú eatramhach a thabhairt isteach. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann an chosaint a thugtar do mhaoiniú nua a theorannú do chásanna ina ndéanann an t-údarás breithiúnach nó riaracháin an plean a dhaingniú agus d'fhéadfaidís an chosaint a thugtar do mhaoiniú eatramhach a theorannú do chásanna ina raibh an maoiniú sin faoi réir rialú ex ante. D'fhéadfadh cleachtóir i réimse an athstruchtúraithe sásra rialaithe ex ante do mhaoiniú eatramhach nó d'idirbhearta eile a fheidhmiú trí choiste creidiúnaí nó údarás breithiúnach nó riaracháin. Is ráthaíochtaí íosta iad an chosaint ar ghníomhaíochtaí seachanta agus an chosaint ar dhliteanas pearsanta ba cheart a dheonú do mhaoiniú eatramhach agus do mhaoiniú nua. Mar sin féin, má táthar chun iasachtóirí nua a spreagadh chun glacadh leis an riosca breise a bhaineann le hinfheistíocht a dhéanamh i bhféichiúnaí inmharthana a bhfuil deacrachtaí airgeadais aige, d'fhéadfadh dreasachtaí breise a bheith riachtanach, amhail, mar shampla, tosaíocht a thabhairt do mhaoiniú den sórt sin thar éilimh neamhurraithe ar a laghad i nósanna imeachta dócmhainneachta ina dhiaidh sin.

(69)  Chun cultúr an luath-athstruchtúraithe choiscthigh a spreagadh, is inmhianaithe go dtabharfaí cosaint freisin i gcoinne gníomhaíochtaí seachanta arna dtionscnamh ina dhiaidh sin i nósanna imeachta dócmhainneachta d'idirbhearta atá réasúnach agus riachtanach go láithreach chun plean athstruchtúraithe a idirbheartú nó a chur chun feidhme. Agus réasúnacht agus riachtanas láithreach costas agus táillí á gcinneadh acu, ba cheart do na húdaráis riaracháin nó bhreithiúnacha a bheith in ann réamh-mheastacháin agus meastacháin arna dtabhairt do na páirtithe dá ndéantar difear, do choiste creidiúnaí, do chleachtóir i réimse an athstruchtúraithe nó don údarás breithiúnach nó riaracháin é féin a chur san áireamh. Chuige sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann ceangal a chur ar fhéichiúnaithe meastacháin ábhartha a chur ar fáil agus a thabhairt cothrom le dáta. Ba cheart go bhfeabhsódh cosaint den sórt sin deimhneacht maidir le hidirbhearta le gnólachtaí a thuigtear a bheith i dtrioblóid agus chuirfeadh sé deireadh leis an bhfaitíos a bhíonn ar chreidiúnaithe agus ar infheisteoirí go bhféadfaí a dhearbhú go bhfuil na hidirbhearta go léir den sórt sin ar neamhní i gcás ina dteipfeadh ar an athstruchtúrú. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a fhoráil do phointe ama roimh don nós imeachta athstructúraithe coisctheach a bheith tosaithe agus roimh don bhac ar ghníomhaíochtaí aonair forfheidhmithe a bheith deonaithe, a dtosóidh táillí agus costais a bhaineann le hidirbheartú, glacadh, daingniú nó lorg comhairle ghairmiúil i leith an phlean athstruchtúraithe ag tairbhiú den chosaint i gcoinne gníomhaíochtaí seachanta. I gcás íocaíochtaí agus eisíocaíochtaí eile agus i gcás na cosanta ar phá oibrithe a íoc , d'fhéadfaí tráth deonaithe an bhaic nó an tráth a gcuirfí tús leis an nós imeachta athstructúraithe coisctheach a bheith ina leithéid de thúsphointe.

(70)  Chun athstruchtúrú coisctheach a chur chun cinn tuilleadh, tá sé tábhachtach a áirithiú nach ndíspreagtar stiúrthóirí sa dóigh agus nach bhfeidhmeoidís breithiúnas réasúnta gnó nó nach nglacfaidís rioscaí réasúnta tráchtála, go háirithe nuair ba mhó an dóchúlacht go bhféadfaí gnólachtaí a d'fhéadfadh a bheith inmharthana a athstruchtúrú dá ndéanfaidís na nithe sin. Nuair a bhíonn deacrachtaí airgeadais ag an gcuideachta, ba cheart do na stiúrthóirí céimeanna a ghlacadh chun na caillteanais a íoslaghdú agus an dócmhainneacht a sheachaint amhail comhairle ghairmiúil a lorg, lena n-áirítear comhairle maidir le hathstruchtúrú agus dócmhainneacht, trí úsáid a bhaint as uirlisí réamhrabhaidh, cuir i gcás, más infheidhme; sócmhainní na cuideachta a chosaint d'fhonn luach a uasmhéadú agus caillteanas príomhshócmhainní a sheachaint; struchtúr agus feidhmeanna an ghnólachta a mheas chun inmharthanacht a scrúdú agus caiteachas a laghdú; gan ceangal a chur ar an gcuideachta maidir leis na cineálacha idirbhirt a d'fhéadfadh a bheith faoi réir seachanta mura bhfuil údar gnó iomchuí leis sin; leanúint de bheith ag trádáil nuair is iomchuí sin a dhéanamh chun an luach mar ghnóthas leantach a uasmhéadú; dul i mbun idirbheartaíochta le creidiúnaithe agus páirt a ghlacadh i nósanna imeachta um athstruchtúrú coisctheach.

(71)  Nuair atá an féichiúnaí cóngarach do dhócmhainneacht, tá sé tábhachtach freisin leasanna dlisteanacha na gcreidiúnaithe a chosaint ar chinntí bainistíochta a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar chomhdhéanamh eastát an fhéichiúnaí, go háirithe dá bhféadfadh sé a bheith d'éifeacht ag na cinntí sin luach an eastáit a bheadh ar fáil i gcomhair iarrachtaí athstruchtúraithe nó le dáileadh ar chreidiúnaithe a laghdú a thuilleadh. Dá bhrí sin, tá sé riachtanach a áirithiú, i gcásanna den sórt sin, go seachnódh stiúrthóirí aon ghníomhaíochtaí a dhéanfaí in aon turas nó a mbeadh mórfhaillí ag baint leo agus a mbeadh gnóthachan pearsanta mar thoradh orthu a bheadh chun aimhleas na ngeallsealbhóirí, agus go seachnóidís aontú le hidirbhearta faoi luach an mhargaidh, nó gníomhaíochtaí a dhéanamh a chuirfeadh geallsealbhóir amháin nó níos mó chun tosaigh ar gheallshealbhóirí eile ar bhealach atá míchothrom. Ba cheart na Ballstáit forálacha comfhreagracha na Treorach seo a chur chun feidhme trína áirithiú go ndéanfadh na húdaráis bhreithiúnacha nó riaracháin, tráth a mbeidh measúnú á dhéanamh acu ar cé acu a chuirfear nó nach gcuirfear bainisteoir faoi dhliteanas as a dhualgais cúraim a shárú, na rialacha sin de chuid na Treorach seo a bhaineann le dualgais stiúrthóirí a chur san áireamh. Ní bheartaítear leis an Treoir seo aon ordlathas a bhunú i measc na bpáirtithe éagsúla nach mór aird chuí a thabhairt ar a leasanna. Mar sin féin, ba cheart do na Ballstáit bheith in ann cinneadh a dhéanamh maidir le hordlathas den sórt sin a bhunú. Níor cheart gur dhochar an Treoir seo do rialacha náisiúnta na mBallstát maidir le nósanna imeachta cinnteoireachta is infheidhme i gcuideachtaí.

(72)  Fiontraithe atá ina ndaoine nádúrtha agus a chleachtann ceird, gnó, ceardaíocht nó gairm neamhspleách, fhéinfhostaithe, is féidir leo a bheith i mbaol a ndócmhainneachta. D'fhéadfadh na héagsúlachtaí idir Ballstáit i dtéarmaí deiseanna tosú arís as an nua fiontraithe dócmhainneacha nó a bhfuil rófhéichiúnas acu a dhreasú chun athlonnú chuig Ballstát seachas an Ballstát ina bhfuil siad bunaithe chun tairbhiú de thréimhsí urscaoilte níos giorra nó as coinníollacha níos tarraingtí i gcomhair urscaoilte, agus bíonn sin ina chúis le neamhchinnteacht dhlíthiúil agus costais bhreise ar chreidiúnaithe agus a n-éilimh á dtéarnamh acu. Ina theannta sin, is dídhreasachtaí tábhachtacha iad éifeachtaí na dócmhainneachta d'fhiontraithe atá ag iarraidh gnólacht a bhunú nó dara deis a bheith acu, go háirithe an smál sóisialta, na hiarmhairtí dlíthiúla amhail fiontraithe a dhícháiliú ó ghabháil do ghníomhaíocht fiontraíochta agus an ghníomhaíocht sin a shaothrú agus an neamhábaltacht leanúnach fiachais a ghlanadh, fiú má léiríonn fianaise go bhfuil níos mó seansanna ann go mbeidh fiontraithe a tháinig chun bheith dócmhainneach rathúil an chéad uair eile.

(73)  Ba cheart céimeanna a ghlacadh, dá bhrí sin, chun éifeachtaí diúltacha an rófhéichiúnais nó na dócmhainneachta ar fhiontraithe a laghdú, go háirithe trí urscaoileadh iomlán fiachais thar thréimhse áirithe ama a cheadú agus trí fhad orduithe dícháilithe a eisítear i ndáil le rófhéichiúnas nó dócmhainneacht féichiúnaí a theorannú. Ba cheart coincheap na 'dócmhainneachta' a shainmhíniú sa dlí náisiúnta agus d'fhéadfadh sé gur i bhfoirm an rófhéichiúnais a bheadh sí. Coincheap an fhiontraí sa bhrí a úsáidtear é sa Treoir seo, ní dhéanfaidh sé difear do sheasamh bainisteoirí nó stiúrthóirí cuideachta, seasamh ar cheart caitheamh leis i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a chinneadh cén chaoi a n-oibríonn an rochtain ar urscaoileadh, lena n-áirítear an fhéidearthacht go gcuirfí de cheanglas ar an bhféichiúnaí glacadh leis an urscaoileadh.

(74)  Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a fhoráil go bhféadfaí na hoibleagáidí aisíocaíochta a choigeartú d'fhiontraithe dócmhainneacha i gcás ina dtiocfadh athrú suntasach ar a staid airgeadais, beag beann ar an staid sin bheith ina feabhas nó ina meath. Leis an Treoir seo, níor cheart a chur de cheangal go mbeadh plean aisíocaíochta á thacú ag tromlach na gcreidiúnaithe. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a fhoráil nach bhfuil aon chosc ar fhiontraithe tús a chur le gníomhaíocht nua sa réimse céanna nó i réimse eile le linn don phlean aisíocaíochta a bheith á chur chun feidhme.

(75)  Ba cheart urscaoileadh fiachais a bheith ar fáil i nósanna imeachta ina bhfuil plean aisíocaíochta, réadú na sócmhainní, nó comhcheangal den dá rud. Agus na rialacha sin á gcur chun feidhme, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann rogha a dhéanamh faoi shaoirse i measc na roghanna sin. Má tá níos mó ná nós imeachta amháin a mbeidh urscaoileadh fiachais mar thoradh air ar fáil faoin dlí náisiúnta, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go dtugann ceann amháin de na nósanna imeachta sin ar a laghad an deis d’fhiontraithe dócmhainneacha go ndéanfaí a bhfiachas a urscaoileadh go hiomlán laistigh de thréimhse nach faide ná trí bliana. I gcás nósanna imeachta a gcomhcheanglaítear réadú na sócmhainní agus plean aisíocaíochta ann, ba cheart don tréimhse urscaoilte dul ar aghaidh,ar a déanaí, ón tráth a dhaingníonn cúirt an plean aisíocaíochta nó a thosaíonn a chur chun feidhme ar a mhoille, mar shampla ón gcéad tráthchuid faoin bplean, ach thiocfadh leis tosú níos luaithe ná sin, amhail tráth a dhéantar an cinneadh an nós imeachta a oscailt.

(76)  I gcás nósanna imeachta nach n-áirítear plean aisíocaíochta iontu, ba cheart don tréimhse urscaoilte tosú tráth an chinnidh ón údarás breithiúnach nó riaracháin an nós imeachta a oscailt, ar a dhéanaí, nó tráth a bhunaítear an t-eastát dócmhainneachta. Chun críocha an tréimhse urscaoilte faoin treoir seo a ríomh, d'fhéadfadh na Ballstáit foráil a dhéanamh nach n-áirítear bearta caomhnaithe sa choincheap "nós imeachta a oscailt", amhail bearta caomhnaithe nó ceapadh cleachtóir réamhdhócmhainneachta, ach amháin má fhágann bearta den chineál sin gur féidir sócmhainní a réadú, lena n-áirítear sócmhainní a diúscairt agus a dáileadh do chreidiúnaithe. Níor cheart cinneadh nó daingniú foirmiúil ag údarás breithiúnach nó riaracháin a bheith i gceist le bunú an eastáit dócmhainneachta, i gcás nach bhfuil cinneadh den chineál sin ag teastáil faoin dlí náisiúnta, agus d'fhéadfadh taisceadh sócmhainní agus dliteanas a bheith i gceist.

(77)  I gcás nach mór sócmhainní an fhiontraí a réadú mar thoradh ar rian an nós imeachta a dtiocfaidh urscaoileadh fiachais as, níor cheart cosc a chur ar na Ballstáit foráil a dhéanamh go gcaitear leis an iarraidh ar urscaoileadh ar leithligh ó réadú na sócmhainní, ar choinníoll gur cuid dhílis an iarraidh sin de rian an nós imeachta a dtiocfaidh an t‑urscaoileadh as faoin treoir seo. Ba cheart do na Ballstáit a bheith saor cinneadh a dhéanamh ar na rialacha náisiúnta maidir leis an dualgas cruthúnais d'fhonn an t‑urscaoileadh a oibriú, a chiallaíonn gur cheart é a bheith indéanta ceangal a chur ar na fiontraithe faoin dlí comhlíonadh a gcuid oibleagáidí a chruthú.

(78)  Ní cuí i ngach imthosca urscaoileadh iomlán fiachais nó deireadh a chur le dícháilithe tar éis tréimhse nach faide ná trí bliana, dá bhrí sin d’fhéadfadh sé gur ghá maoluithe ón riail sin a bhfuil údar cuí leo ar bhonn cúiseanna arna leagan síos sa dlí náisiúnta a thabhairt isteach. Mar shampla, is ceart maoluithe den chineál sin a chur i bhfeidhm i gcásanna a bhfuil an féichiúnaí mí-ionraic nó gur ghníomhaigh sé nó sí de mheon mímhacánta. I gcás nach dtairbhíonn fiontraithe de thoimhde an ionracais agus an mheoin mhacánta faoin dlí náisiúnta, ní ceart go bhfágfadh dualgas cruthaithe an ionracais agus an mheoin mhacánta ualach doiciúil gan chall orthu agus iad ag tabhairt faoin nós imeachta.

(79)  Le linn dóibh a shuí an raibh fiontraí mímhacánta nó nach raibh, d’fhéadfadh údaráis bhreithiúnacha nó riaracháin imthosca mar a leanas a chur san áireamh: cineál agus fairsinge na bhfiachas; an tráth a tabhaíodh an fiachas; na hiarrachtaí atá déanta ag an bhfiontraí an fiachas a íoc agus oibleagáidí dlíthiúla a chomhlíonadh, lena n-áirítear ceanglais maidir le ceadúnú poiblí agus an gá atá le leabharchoimeád ceart; gníomhaíochtaí a rinne an fiontraí chun cúlárach creidiúnaithe a bhac; sásamh na ndualgas atá ar fhiontraithe ar stiúrthóirí cuideachta iad i gcás gur dócha an dócmhainneacht; agus comhlíonadh dhlí iomaíochta an Aontais agus dlí iomaíochta náisiúnta agus dhlí saothair an Aontais agus dlí saothair náisiúnta. Ba cheart é a bheith indéanta maoluithe den sórt sin a thabhairt isteach freisin a bhaineann leis an tréimhse sular féidir fiachais a urscaoileadh go hiomlán agus sular féidir deireadh a chur le dícháilithe, i gcás nár chomhlíon an fiontraí oibleagáidí áirithe dlíthiúla, lena n-áirítear oibleagáidí faoi nach mór brabús na gcreidiúnaithe a uasmhéadú, oibleagáidí a d’fhéadfadh a bheith ina n-oibleagáid ghinearálta faoi nach mór ioncam nó sócmhainní a ghiniúint. De bhreis air sin, ba cheart é a bheith indéanta maoluithe sonracha a thabhairt isteach i gcás inar gá an chothromaíocht idir cearta an fhéichiúnaí agus cearta an chreidiúnaí nó na gcreidiúnaithe a rathú, amhail i gcás gur duine nádúrtha an creidiúnaithe a bhfuil níos mó cosanta ag teastáil uaidh ná ón bhféichiúnaí.

(80)  D'fhéadfaí údar a thabhairt freisin i gcás nach gcumhdaíonn an fiontraí costas an nós imeachta as a dtagann urscaoileadh fiachais, lena n-áirítear táillí na n-údarás breithiúnach nó riaracháin agus cleachtóirí dócmhainneachta i réimse an athstruchtúraithe. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann foráil a dhéanamh gur féidir, tar éis an t-urscaoileadh a dheonú, tairbhí an urscaoilte sin a aisghairm i gcás, mar shampla, go dtiocfadh feabhas suntasach ar dhálaí airgeadais an fhéichiúnaí de bharr imthosca nach mbeifí ag súil leo, amhail crannchur a bhuachan nó teacht chun oidhreacht nó tabhartas a shealbhú. Níor cheart cosc a chur ar na Ballstáit maoluithe breise a thabhairt i gcúinsí atá sainithe go maith agus nuair atá údar cuí leo.

(81)  I gcás ina bhfuil cúis lena bhfuil údar cuí mar a leagtar síos sa dlí náisiúnta, d'fhéadfadh sé a bheith iomchuí an deis urscaoilte le haghaidh cineálacha áirithe fiachais a theorannú. Níor cheart é a bheith indéanta ag na Ballstáit bac a chur ar incháilitheacht fiachais urraithe don urscaoileadh ach amháin suas go dtí luach na comhthaobhachta arna chinneadh faoin dlí náisiúnta, agus gur cheart go gcaithfí leis an gcuid eile den fhiachas mar fhiachas neamhurraithe. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann catagóirí breise fiachais a eisiamh i gcás ina bhfuil údar cuí leis sin.

(82)  Tá sé de shaoirse ag na Ballstáit a chinneadh gur ceadmhach do na húdaráis bhreithiúnacha nó riaracháin, ar bhonn ex officio nó arna iarraidh sin ag duine a bhfuil leas dlisteanach aige sa scéal, a fhíorú cé acu atá nó nach bhfuil na coinníollacha i dtaca le hurscaoileadh iomlán fiachais a fháil comhlíonta ag na fiontraithe.

(83)  Más rud é gur diúltaíodh nó gur tarraingíodh siar cead nó ceadúnas fiontraí chun ceird, gnó, trádáil nó gairm mar thoradh ar an ord dícháilithe, níor cheart don Treoir seo cosc a chur ar na Ballstáit ceangal a chur ar an bhfionraí iarratas nua a chur isteach chun cead nó ceadúnas den chineál sin a fháil tar éis don dícháiliú dul in éag. I gcás ina nglacann údarás Ballstáit cinneadh maidir le gníomhaíocht atá faoi mhaoirsiú go sonrach, d'fhéadfadh sé cur san áireamh, fiú i gcás ina bhfuil an tréimhse dhícháilithe tar éis dul in éag, go bhfuair an fiontraí dócmhainneach urscaoileadh fiachais i gcomhréir leis an Treoir seo.

(84)  Fiachais phearsanta nach féidir go réasúnach a dheighilt ó fhiachais ghairmiúla, mar shampla i gcás ina n-úsáidtear sócmhainn le linn gníomhaíocht ghairmiúil de chuid an fhiontraí agus lasmuigh den ghníomhaíocht sin, ba cheart caitheamh leis na fiachais sin in aon nós imeachta amháin. I gcás ina ndéanann na Ballstáit foráil go mbeidh na fiachais sin faoi réir nósanna imeachta ar leith, níor mhór na nósanna imeachta sin a chomhordú le chéile. Níor cheart gur dhochar an Treoir seo don fhéidearthacht a bheith ag na Ballstáit rogha a dhéanamh caitheamh le fiachais iomlána fiontraí in aon nós imeachta amháin. Níor cheart cosc a chur ar Bhallstáit ina gceadaítear d'fhiontraithe leanúint lena ngnó ar a gcuntas féin le linn imeachtaí dócmhainneachta foráil a dhéanamh gur féidir fiontraithe den sórt sin a chur faoi réirimeachtaí dócmhainneachta nua, i gcás ina n-éiríonn an gnó leantach sin dócmhainneach.

(85)  Is gá trédhearcacht agus intuarthacht na nósanna imeachta a choinneáil agus a fheabhsú maidir le torthaí a sholáthar atá fabhrach do chaomhnú gnólachtaí agus chun dara deis a thabhairt d'fhiontraithe nó a cheadaíonn leachtú éifeachtúil a dhéanamh ar fhiontair nach bhfuil inmharthana. Ní mór freisin fad iomarcach na nósanna imeachta dócmhainneachta i mórán de na Ballstáit a laghdú, a mbíonn neamhchinnteacht dhlíthiúil i gcomhair creidiúnaithe agus infheisteoirí agus rátaí téarnaimh atá íseal mar thoradh orthu. Ar deireadh, i bhfianaise na sásraí feabhsaithe maidir le comhoibriú idir cúirteanna agus cleachtóirí i gcásanna trasteorann, arna mbunú le Rialachán (AE) 2015/848, is gá gairmiúlacht na ngníomhaithe ar fad atá i gceist a thabhairt go dtí na leibhéil arda chéanna ar fud an Aontais. Chun na cuspóirí sin a bhaint amach, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil oiliúint fheiliúnach ar chomhaltaí na gcomhlachtaí breithiúnacha agus riaracháin a bhíonn ag déileáil le nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais agus go bhfuil an saineolas riachtanach dá gcuid bhfreagrachtaí acu. D'fhéadfaí oiliúint agus saineolas den sórt sin a fháil agus dualgais á bhfeidhmiú mar chomhalta d'údarás breithiúnach nó riaracháin nó, sular gceapfaí é nó í chuig dualgais den sórt sin, le linn dó nó di dualgais ábhartha eile a fheidhmiú.

(86)  Le hoiliúint agus saineolas den sórt sin, ba cheart a chumasú cinntí a dhéanamh a mbeadh tionchair shuntasacha shóisialta agus eacnamaíocha acu ar bhealach éifeachtúil, agus níor cheart a thuiscint go gciallaíonn an méid sin go mbeadh ar chomhaltaí d’údarás breithiúnach déileáil go heisiach le cúrsaí a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhféadfar nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais a dhéanamh ar bhealach éifeachtúil gasta. Maidir le bunú cúirteanna nó dlísheomraí speisialaithe, nó ceapadh breitheamh speisialaithe i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, chomh maith le dliteanas a thabhairt le chéile i líon teoranta údarás breithiúnach nó riaracháin, bheadh na nithe sin ina mbealaí éifeachtúla chun cuspóirí na deimhneachta dlíthiúla agus éifeachtacht na nósanna imeachta a bhaint amach. Níor cheart é a bheith mar oibleagáid ar na Ballstáit a chur de cheangal go dtabharfaí tosaíocht do nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais thar nósanna imeachta eile.

(87)  Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú freisin, maidir le cleachtóirí i réimse an athstruchtúraithe, na dócmhainneachta agus an urscaoilte fiachais, ar cleachtóirí iad a cheapann údaráis bhreithiúnacha nó riaracháin “cleachtóirí”): go bhfuil oiliúint oiriúnach acu; go ndéantar iad a cheapadh ar bhealach trédhearcach agus aird chuí á tabhairt ar a n ngá atá le nósanna imeachta éifeachtúla; ; go ndéantar maoirseacht orthu agus iad i mbun a gcuid tascanna agus go ndéantar a gcuid tascanna a chomhlíonadh go macánta. Tá sé tábhachtach a áirithiú go gcomhlíonfadh gach cleachtóir na caighdeáin is gnách do chúraimí den sórt sin, amhail árachas a fháil do dhliteanas gairmiúil. D'fhéadfaíí oiliúint, cáilíochtaí, agus saineolas feiliúnach a fháil le linn dóibh a ngairm a chleachtadh. Níor cheart oibleagáid a chur ar na Ballstáit an oiliúint riachtanach a chur ar fáil iad féin, ach d'fhéadfadh, mar shampla, comhlachais ghairmiúla nó comhlachtaí eile an méid sin a chur ar fáil. Ba cheart cleachtóirí dócmhainneachta mar a shainmhínítear iad i Rialachán (AE) 2015/848 a áireamh i raon feidhme na Treorach seo.

(88)  Leis an Treoir seo, níor cheart na Ballstáit a chosc óna fhoráil gur féichiúnaí, creidiúnaithe nó coiste creidiúnaithe a roghnaíonn cleachtóirí ó liosta nó díorma atá réamh-fhormheasta ag údarás breithiúnach nó riaracháin. Agus cleachtóir á roghnú, d'fhéadfaí corrlach breithmheasa a dheonú don fhéichiúnaí, do na creidiúnaithe nó don choiste creidiúnaithe ó thaobh saineolas agus taithí an chleachtóra go ginearálta agus ó thaobh éilimh an cháis áirithe. D'fhéadfaí féichiúnaithe atá ina ndaoine nádúrtha a dhíolmhú go hiomlán ó dhualgas den sórt sin. I gcásanna le gnéithe trasteorann, ba cheart a chur san áireamh sa cheapachán, i measc nithe eile, cumas na gcleachtóirí na hoibleagáidí a chomhlíonadh faoi Rialachán (AE) 2015/848 chun cumarsáid a dhéanamh le cleachtóirí dócmhainneachta agus le húdaráis bhreithiúnacha agus riaracháin ó Bhallstáit eile, agus chun comhoibriú leo, chomh maith lena n-acmhainní daonna agus riaracháin chun déileáil le cásanna a d'fheadfadh castacht a bheith ag baint leo. Níor cheart cosc a chur ar na Ballstáit foráil a dhéanamh go roghnófaí cleachtóir trí bhealaí roghnúcháin eile, amhail roghnú randamach arna dhéanamh ag ríomchlár bogearraí, ar choinníoll go n-áirithítear go dtugtar aird chuí do thaithí agus do shaineolas an chleachtóra agus na modhanna sin á n-úsáid. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann cinneadh a dhéanamh ar na modhanna chun cur i gcoinne roghnúchán nó ceapachán an chleachtóra nó chun ionadú an chleachtóra a iarraidh, trí choiste creidiúnaithe mar shampla.

(89)  Ba cheart cleachtóirí a bheith faoi réir sásraí maoirseachta agus rialála, lena n-áirítear bearta éifeachtacha maidir le cuntasacht na gcleachtóirí nár éirigh leo a ndualgais a bhaint amach, amhail mar shampla laghdú i dtáille an chleachtóra, eisiamh ó liosta nó ó bhaicle cleachtóirí a d'fhéadfaí a cheapadh i gcásanna dócmhainneachta, chomh maith le smachtbhannaí araíonachta, riaracháin nó coiriúla, i gcásanna inarb iomchuí. Níor cheart gur dhochar sásraí maoirseachta agus rialála den sórt sin d'fhorálacha faoin dlí náisiúnta maidir le dliteanas sibhialta i leith damáistí mar gheall ar oibleagáidí conarthacha agus neamhchonarthacha a shárú. Is ceart do na Ballstáit a áirithiú go mbíonn fáil ag an bpobal ar an bhfaisnéis a bhaineann leis na húdaráis agus na comhlachtaí a dhéanann maoirseacht ar chleachtóirí. Níor cheart a cheangal ar na Ballstáit údaráis ná comhlachtaí sonracha a bhunú. Mar shampla, ba cheart gur leor tagairt , agus an méid sin amháin, a dhéanamh don údarás breithiúnach nó riaracháin mar fhaisnéis. Féadfar caighdeáin den sórt sin a bhaint amach gan gá i bprionsabal a bheith le gairmeacha nó cáilíochtaí nua a chruthú sa dlí náisiúnta. Féadfar cleachtóirí eile a chur faoi na forálacha sin faoin dlí náisiúnta. Níor cheart a cheangal ar na Ballstáit foráil a dhéanamh go dtabharfaí tosaíocht do dhíospóidí maidir le luach saothair cleachtóirí thar nósanna imeachta eile.

(90)  Chun fad na nósanna imeachta a ghiorrú tuilleadh, chun rannpháirtíocht níos fearr na gcreidiúnaithe a éascú i nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais agus chun coinníollacha comhchosúla a áirithiú do chreidiúnaithe, beag beann ar an áit a bhfuil siad lonnaithe san Aontas, ba cheart do na Ballstáit forálacha a leagan síos lena gcumasaítear d'fhéichiúnaithe, do chleachtóirí agus d'údaráis bhreithiúnacha agus riaracháin modhanna cumarsáide leictreonacha ó chian a úsáid. Dá bhrí sin, ba cheart é a bheith indéanta céimeanna nós imeachta, amhail éilimh a chomhdú ag creidiúnaithe, fógraí a sheoladh chuig creidiúnaitheconspóidí agus achomhairc a thaisceadh, a dhéanamh trí mhodh leictreonach cumarsáide. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann foráil a dhéanamh nach féidir fógraí a sheoladh chuig creidiúnaí go leictreonach ach amháin más rud é gur thoiligh an creidiúnaí lena mbaineann le cumarsáid leictreonach roimhe sin.

(91)  Níor cheart é a bheith mar oibleagáid ar pháirtithe sna nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais úsáid a bhaint as modhanna leictreonacha cumarsáide más rud é nach bhfuil úsáid den sórt sin éigeantach faoin dlí náisiúnta, gan dochar don deis atá ag na Ballstáit córas éigeantach do chomhdú agus do sheirbheáil doiciméad go leictreonach i nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann an modh leictreonach cumarsáide a roghnú. D’fhéadfaí a áireamh i measc na samplaí de mhodhann den sórt sin córas saintógtha chun doiciméid den chineál sin a tharchur go leictreonach nó ríomhphost a úsáid, gan bac a chur ar an deis do na Ballstáit tréithe a chur i bhfeidhm chun slándáil na dtarchur leictreonach a áirithiú, amhail ríomhshíniú, nó seirbhísí iontaoibhe, amhail ríomhsheirbhísí seachadta cláraithe, i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(19).

(92)  Tá sé tábhachtach sonraí iontaofa agus inchomparáide a bhailiú maidir le feidhmiú nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais d'fhonn faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme agus ar chur i bhfeidhm na Treorach seo. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit sonraí a bhailiú agus a chomhiomlánú atá sách gráinneach chun gur féidir measúnú cruinn a dhéanamh ar an gcaoi a bhfeidhmíonn an Treoir de réir cleachtais agus ba cheart dóibh na sonraí sin a chur in iúl don Choimisiún. Ba cheart don Choimisiún, agus Coiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(20) de chúnamh aige, an foirm chumarsáide chun sonraí den sórt sin a tharchur chuig an gCoimisiún ("an fhoirm") a bhunú. Ba cheart don fhoirm gearrliosta de phríomhthorthaí na nósanna imeachta atá i gcoiteann ag na Ballstáit go léir a chur ar fáil. Mar shampla, i gcás an nós imeachta athstruchtúraithe, d’fhéadfadh an méid seo a leanas a bheith ar na príomhthorthaí sin: daingníonn cúirt an plean; ní dhaigníonn cúirt an plean; déantar na nósanna imeachta athstruchtúraithe a aistriú ina nósanna imeachta leachtaithe nó déantar iad a dhúnadh mar gheall ar nósanna imeachta leachtaithe a osclaíodh sular dhaingnigh cúirt an plean. Níor cheart ceangal a bheith ar na Ballstáit miondealú de réir cineálacha toradh a thabhairt i leith na nósanna imeachta sin a dtagann deireadh leo sula ndéantar aon bheart ábhartha, ach d'fhéadfaidís ina ionad uimhir choiteann a thabhairt i ndáil leis na nósanna imeachta uile a dhearbhaítear a bheith neamh-inghlactha.

(93)  Ba cheart liosta roghanna a thabhairt ar an bhfoirm cumarsáide freisin a d'fhéadfadh na Ballstáit a chur san áireamh agus méid an fhéichiúnaí á cinneadh, trí thagairt a dhéanamh ar ghné amháin nó níos mó den sainmhíniú ar FBManna agus fiontair mhóra atá is coiteann do dhlíthe na mBallstát uile. Ba cheart a áireamh sa liosta an rogha go bhféadfaí méid na bhféichiúnaithe a chinneadh bunaithe ar líon na bhfostaithe amháin. Ba cheart don fhoirm: sainiú a thabhairt ar eilimintí an mheánchostais agus meánrátaí téarnaimh ba cheart do na Ballstáit sonraí a bhailiú go deonach ina leith; treoir a thabhairt maidir leis an heilimintí a d'fhéadfaí a chur san áireamh nuair a bhaineann na Ballstáit úsáid as teicníc samplála, mar shampla maidir le méideanna na samplaí chun ionadaíochta a áirithiú ó thaobh dáileadh geografach, méid na bhféichiúnaithe agus tionsclaíochta; agus an deis a chur san áireamh do na Ballstáit aon fhaisnéis bhreise a sholáthar má tá faisnéis den sórt sin ar fáil, mar shampla, maidir le méid iomlán sócmhainní agus dliteanas na bhféichiúnaithe.

(94)  Braitheann cobhsaíocht na margaí airgeadais go mór ar shocruithe comhthaobhachta airgeadais, go háirithe, nuair a thugtar comhthaobhacht urrúis i dtaca le rannpháirtíocht i gcórais ainmnithe nó in oibríochtaí bainc ceannais agus nuair a chuirtear corrlaigh ar fáil do chontrapháirtithe lárnacha (CPLanna). Ó tharla gur féidir le luach na n-ionstraimí airgeadais a thugtar mar urrús a bheith luaineach, tá sé ríthábhachtach a luach a réadú go tapa sula dtiteann sé. Dá bhrí sin, ▌ba cheart forlámhas a bheith ag Treoir 98/26/CE(21) agus Treoir 2002/47/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(22) agus Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(23) ar fhorálacha na Treorach seo. Ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit socruithe glanluachála a dhíolmhú, lena n-áirítear glanluacháil socraíochta, ó na héifeachtaí a leanann bac a chur ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair fiú i gcásanna nach gcumhdaítear le Treoracha 98/26/CE, 2002/47/CE agus Rialachán (AE) Uimh. 648/2010, má tá na socruithe sin in-fhorfheidhmithe faoi dhlíthe an Bhallstáit ábhartha fiú má thionscnaítear imeachtaí dócmhainneachta.

D'fhéadfadh an cás a bheith amhlaidh ag líon suntasach máistir-chomhaontuithe a mbaineann contrapháirtithe neamhairgeadais agus airgeadais araon úsáid fhorleathan astu i margaí an airgeadais, an fhuinnimh agus tráchtearraí. Laghdaíonn na socruithe sin rioscaí sistéamacha go háirithe i margaí na ndíorthach. D'fhéadfaí socruithe den sórt sin a dhíolmhú ó shrianta arna bhforchur ar chonarthaí le comhlíonadh ag dlíthe dócmhainneacht. Dá réir sin, ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit socruithe glanluachála socraíochta a dhíolmhú ó éifeachtaí an bhaic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a oibrítear tráth a thionscnaítear nósanna imeachtaí dócmhainneachta. Ba cheart an méid a eascraíonn as socruithe glanluachála socraíochta a oibriú, áfach, a bheith faoi réir an bhac ar fhorfheidhmiú.

(95)  Ba cheart do na Ballstáit is páirtithe sa Choinbhinsiún maidir le leasanna idirnáisiúnta i dtrealamh soghluaiste, arna shíniú in Cape Town an 16 Samhain 2001,agus sna Prótacail a ghabhann leis bheith in ann leanúint dá n-oibleagáidí idirnáisiúnta atá ann cheana a chomhlíonadh. Ba cheart feidhm a bheith ag forálacha na Treorach seo maidir le creataí athstruchtúraithe coisctheacha maille na maoluithe atá riachtanach chun cur i bhfeidhm a áirithiú, gan dochar do chur i bhfeidhm Choinbhinsiúin sin agus na bPrótacal a ghabhann leis.

(96)  Níor cheart do dhlí Aontais ná náisiúnta na gcuideachtaí éifeachtacht an phróisis lena nglactar agus lena gcuirtear chun feidhme an phlean athstruchtúraithe a chur i mbaol. Dá bhrí sin, bac heart do na Ballstáit a bheith in ann maolú ar na ceanglais a leagtar síos le Treoir (AE) 2017/1132 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(24) i dtaca leis na hoibleagáidí atá orthu cruinniú ginearálta a thionól agus na scaireanna a thairiscint do na scairshealbhóirí reatha ar bhonn réamhghabhálach, sa mhéid is gá agus ar feadh na tréimhse is gá lena áirithiú nach gcuireann scairshealbhóirí bac ar iarrachtaí athstruchtúraithe trí mhí-úsáid a bhaint as na cearta atá acu faoin Treoir sin. Mar shampla, féadfar gur gá do na Ballstáit maolú ón oibleagáid chun cruinniú ginearálta de na scairshealbhóirí a thionól nó maolú ó na gnáth‑thréimhsí a chur i bhfeidhm, i gcás ina ndéanann lucht bainistíochta gníomhaíocht phráinneach chun sócmhainní na cuideachta a chosaint, mar shampla trí bhac a iarraidh ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair, nuair a tharlaíonn cailliúint thromchúiseach thobann don chaipiteal suibscríofa agus tá dóchúlacht dócmhainneachta ann. D'fhéadfadh sé go mbeadh maoluithe ó dhlí Aontais agus náisiúnta na gcuideachtaí de dhíth freisin i gcás ina ndéantar foráil sa phlean athstruchtúraithe chun scaireanna nua a eisiúint, a d'fhéadfaí a thairiscint mar thosaíocht do chreidiúnaithe mar bhabhtálacha fiachais/cothromais, nó chun méid an chaipitil shuibscríofa a laghdú i gcás ina n-aistrítear páirteanna den ghnóthas. Ba cheart maoluithe den sórt sin a theorannú in am a mhéid a mheasann na Ballstáit maoluithe den sórt sin a bheith riachtanach chun creat athstruchtúraithe coisctheach a bhunú. Níor cheart a bheith d'oibleagáid ar na Ballstáit maolú ar rialacha dhlí na gcuideachtaí, go hiomlán nó go páirteach, nó ar feadh tréimhse éiginnte nó tréimhse theoranta, más féidir leo a áirithiú nach gcuirfidh na ceanglais maidir le dlí na gcuideachtaí éifeachtacht an phróisis athstruchtúrúcháin i mbaol nó má tá uirlisí eile ag na Ballstáit atá chomh héifeachtach céanna lena n-áirithítear nach gcoisceann scairshealbhóirí, go míréasúnta, plean athstruchtúraithe, a dhéanfadh an gnó inmharthana arís, a ghlacadh nó a chur chun feidhme. Sa chomhthéacs sin, ba cheart do na Ballstáit tábhacht faoi leith a leagan ar éifeachtacht na bhforálacha a bhaineann le bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe agus daingniú an phlean athstruchtúraithe, ar forálacha iad nár cheart a laghdú go míchuí de bharr glaonna ar chruinnithe ginearálta scairshealbhóirí nó ar thorthaí na gcruinnithe sin. ▌Ba cheart, dá bhrí sin, Treoir (AE) 2017/1132 a leasú dá réir sin. Ba cheart go mbeadh corrlach breithmheasa ann do na Ballstáit i ndáil le measúnú a dhéanamh ar na maoluithe atá ag teastáil i gcomhthéacs an dlí náisiúnta chun an Treoir seo a chur chun feidhme go héifeachtach, agusba cheart go bhféadfadh siad foráil a dhéanamh freisin do dhíolúintí comhchosúla ó chur i bhfeidhm na bhforálacha sin i dTreoir 2017/1132 i gcás imeachtaí dócmhainneachta nach gcumhdaítear faoin Treoir seo ach a fhágann gur féidir bearta athstruchtúraithe a dhéanamh.

(97)  Maidir le bunú na foirme um shonraí a chur in iúl agus aon athruithe a dhéanamh uirthi ina dhiaidh sin, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

(98)  Ba cheart don Choimisiún staidéar a dhéanamh chun meastóireacht a dhéanamh ar an ngá atá le tograí reachtacha a thíolacadh chun déileáil le dócmhainneacht a bhaineann le daoine nach bhfuil gafa le ceird, gnó, ceardaíocht nó gairm, ar tomhaltóirí iad nach bhfuil in ann de mheon macánta, go buan nó go sealadach, a gcuid fiach a íoc de réir mar a bheidh siad dlite. Ba cheart a fhiosrú sa staidéar sin ar cheart rochtain na ndaoine sin ar earraí agus ar sheirbhísí bunúsacha a chosaint lena áirithiú go mbeidh dálaí maireachtála cuibheasach maith acu.

(99)  I gcomhréir le Dearbhú Comhpháirteach Polaitiúil an 28 Meán Fómhair 2011 ó na Ballstáit agus ón gCoimisiún maidir le doiciméid mhíniúcháin(25), ghlac na Ballstáit mar chúram orthu féin, i gcásanna a bhfuil údar cuí leo, doiciméad amháin nó níos mó a chur leis an bhfógra maidir lena mbearta trasuite, ar doiciméid iad lena mínítear an gaol idir codanna de threoir agus páirteanna comhfhreagracha na n-ionstraimí náisiúnta trasuite. I ndáil leis an Treoir seo, measann an reachtóir go bhfuil údar cuí le doiciméid den sórt sin a tharchur.

(100)  Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí beartaithe an Rialacháin seo a bhaint amach go leordhóthanach mar go leanfaí de bheith ag cur bacainní ar shaorghluaiseacht caipitil agus ar shaoirse bhunaíochta mar gheall ar na difríochtaí idir creataí um athstruchtúrú agus dócmhainneachta náisiúnta, ach gur fearr is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(101)  Thug an Banc Ceannais Eorpach tuairim uaidh an 7 Meitheamh 2017(26)▌,

TAR ÉIS AN TREOIR SEO A GHLACADH:

TEIDEAL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1

Ábhar agus raon feidhme

1.  Leagtar síos leis an Treoir seo rialacha maidir leis an méid seo a leanas:

(a)  creataí um athstruchtúrú coisctheach atá ar fáil i gcomhair féichiúnaithe a bhfuil deacrachtaí airgeadais acu agus, nuair is ann do dhóchúlacht dócmhainneachta, d'fhonn an dócmhainneacht a chosc agus inmharthanacht an fhéichiúnaí a áirithiú;

(b)  nósanna imeachta as a dtiocfadh urscaoileadh fiachais a thabhaigh fiontraithe dócmhainneacha; agus ▌

(c)  bearta chun éifeachtúlacht nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais a mhéadú.

2.  Níl feidhm ag an Treoir seo maidir leis na nósanna imeachta dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a bhaineann le féichiúnaithe arb éard atá iontu:

(a)  gnóthais árachais nó gnóthais athárachais mar a shainmhínítear i bpointí 1 agus 4 d'Airteagal 13 de Threoir 2009/138/CE;

(b)  institiúidí creidmheasa mar a shainmhínítear i bpointe (1) d'Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 575/2013;

(c)  gnólachtaí infheistíochta nó gnóthais chomhinfheistíochta mar a shainmhínítear i bpointí (2) agus (7) d'Airteagal 4(1) de Rialachán 575/2013;

(d)  contrapháirtithe lárnacha mar a shainmhínítear i bpointe (1) d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 648/2012;

(e)  taisclanna lárnacha urrús mar a shainmhínítear i bpointe (1) d'Airteagal 2(1) de Rialachán (CE) Uimh. 909/2014;

(f)  institiúidí agus eintitis airgeadais eile atá liostaithe sa chéad fhomhír d'Airteagal 1(1) de Threoir 2014/59/AE;

(g)  comhlachtaí poiblí faoin dlí náisiúnta; agus

(h)  daoine nádúrtha nach bhfuil ina bhfiontraithe.

3.  I dteannta le mír 2, féadfaidh Ballstáit nósanna imeachta dá dtagraítear i mír 1 a bhaineann le féichiúnaithe ar institiúidí airgeadais seachas na cinn dá dtagraítear i mír 2 iad a sholáthraíonn seirbhísí airgeadais atá faoi réir socruithe speisialta faoina bhfuil cumhachtaí fairsinge idirghabhála ag na húdaráis mhaoirseachta nó réitigh náisiúnta atá inchomparáide leo siúd atá leagtha síos i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta I dtaca leis na heintitis airgeadais dá dtagraítear mír 2 . Cuirfidh na Ballstáit na socruithe speisialta sin in iúl don Choimisiún, a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo.

4.  Féadfaidh na Ballstáit cur i bhfeidhm na nósanna imeachta dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 1 a shíneadh chuig daoine nádúrtha dócmhainneacha nach fiontraithe iad.

Féadfaidh na Ballstáit srian a chur ar chur i bhfeidhm pointe (a) de mhír 1 do dhaoine dlítheanacha.

5.  Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go n-eisiafar na héilimh seo a leanas ó na creataí um athstruchtúrú coisctheach dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 1, nó nach mbeidh tionchar acu orthu:

(a)  éilimh atá ann cheana nó a bheidh ann ó oibrithe reatha nó iar-oibrithe;

(b)  éilimh chothabhála a eascraíonn ó ghaol teaghlaigh, ó thuismíocht, ó phósadh nó ó chleamhnas; nó

(c)  éilimh a eascraíonn as dliteanas de dhroim torta an fhéichiúnaí.

6.  Áiritheoidh na Ballstáit nach mbeidh aon tionchar ag creataí um athstruchtúrú coisctheach ar theidlíochtaí fabhraithe pinsin ghairme.

Airteagal 2

Sainmhínithe

1.  Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe ▌ seo a leanas:

(1)  ciallaíonn 'athstruchtúrú' bearta arb é is aidhm dóibh gnólacht an fhéichiúnaí a athstruchtúrú lena n-áirítear athrú a dhéanamh ar chomhdhéanamh, ar choinníollacha ▌ nó ar struchtúr shócmhainní agus dhliteanais an fhéichiúnaí nó ar aon chuid eile de struchtúr caipitil an fhéichiúnaí,amhail sócmhainní nó codanna eile den ghnólacht a dhíol, agus i gcás ina bhforáiltear amhlaidh faoin dlí náisiúnta, an gnólacht a dhíol mar ghnóthas leantach, chomh maith le haon athrú oibríochtúil is gá, nó teaglaim de na heilimintí sin;

(2)  ciallaíonn 'páirtithe a ndéantar difear dóibh' creidiúnaithe, lena n-áirítear, nuair is infheidhme faoin dlí náisiúnta, oibrithe, nó aicmí creidiúnaithe, agus nuair is infheidhme faoin dlí náisiúnta, sealbhóirí cothromais, a ndéantar difear go díreach dá gcuid éileamh nó dá gcuid leasanna, faoi seach, le plean athstruchtúraithe;

(3)  ciallaíonn 'sealbhóir cothromais' duine ag a bhfuil leas úinéireachta i bhféichiúnaí nó i ngnólacht de chuid féichiúnaí, lena n-áirítear scairshealbhóir, a mhéid nach creidiúnaí an duine sin;

(4)  ciallaíonn 'bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair' fionraí sealadach ar an gceart atá ag creidiúnaí éileamh in aghaidh féichiúnaí a fhorfheidhmiú, arna dheonú ag údarás breithiúnach nó riaracháin nóarna chur i bhfeidhm trí oibriú an dlí, agus, i gcás ina bhforáiltear amhlaidh faoin dlí náisiúnta, in aghaidh soláthraí urrúis tríú páirtí, i gcomhthéacs nós imeachta bhreithiúnaigh, riaracháin nó eile, nó fionraí ar an gceart chun acmhainní nó gnólacht an fhéichiúnaí a ghabháil nó a réadú lasmuigh den chúirt ;

(5)  ciallaíonn 'conradh le comhlíonadh' conradh idir féichiúnaí agus creidiúnaí amháin nó níos mó, faoina bhfuil oibleagáidí le comhlíonadh fós ag na páirtithe tráth a ndeonaítear an bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair nó a gcuirtear i bhfeidhm é;

(6)  ciallaíonn 'tástáil arb í barr leasa na gcreidiúnaithe' tástáil a shásáitear más rud é nach mbeadh aon chreidiúnaí easaontach níos measa as faoi phlean athstruchtúraithe ná mar a bheadh creidiúnaí den sórt sin dá gcuirfí gnáthrangú na dtosaíochtaí leachtaithe faoin dlí náisiúnta i bhfeidhm i gcás leachtaithe, pé acu leachtú ina phíosaí a bheadh i gceist nó díol mar ghnóthas leantach, nó i gcás na chéad rogha is fearr eile murar daingníodh an plean athstruchtúraithe ;

(7)  ciallaíonn 'maoiniú nua' aon chúnamh airgeadais nua arna sholáthar ag creidiúnaí atá ann cheana féin nó creidiúnaí nua, chun plean athstruchtúraithe a chur chun feidhme agus a áirítear sa phlean athstruchtúraithe sin ▌;

(8)  ciallaíonn 'maoiniú eatramhach' aon chúnamh airgeadais nua arna sholáthar ag creidiúnaí atá ann cheana féin nó creidiúnaí nua, ar a áirítear, ar a laghad, cúnamh airgeadais le linn an bhaic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair, agus atá réasúnach agus riachtanach láithreach chun go leanfadh gnólacht an fhéichiúnaí air ag feidhmiú ▌, nó chun go ndéanfaí luach an ghnólachta sin a chaomhnú nó a fheabhsú ▌;

(9)  ciallaíonn '▌fiontraí' duine nádúrtha a chleachtann ceird, gnó, ceardaíocht nó gairm ▌;

(10)  ciallaíonn 'urscaoileadh iomlán fiachais' go gcoisctear a bhfiachais in-urscaoilte atá fós ann a fhorfheidhmiú in aghaidh na bhfiontraithe nó go ndéantar na fiachais in-urscaoilte atá fós ann, amhail mar atá, a chur ar ceal, mar chuid de nós imeachta a d'fhéadfadh réadú sócmhainní ▌nó plean aisíocaíochta ▌, nó an dá rud, a áireamh;

(11)  ciallaíonn 'plean aisíocaíochta' clár íocaíochtaí de mhéideanna sonraithe faoi dhátaí sonraithe ag fiontraí dócmhainneach le creidiúnaithe, nó cuid áirithe den ioncam indiúscartha an fhiontraí a aistriú go tréimhsiúil chuig creidiúnaithe le linn na tréimhse urscaoilte;

(12)  ciallaíonn 'cleachtóir i réimse an athstruchtúraithe' aon duine nó aon chomhlacht arna cheapadh ag údarás breithiúnach nó riaracháin chun ceann amháin nó níos mó de na tascanna seo a leanas, go háirithe, a dhéanamh:

(a)  cuidiú leis an bhféichiúnaí nó leis na creidiúnaithe chun plean athstruchtúraithe a dhréachtú nó a idirbheartú;

(b)  maoirseacht a dhéanamh ar ghníomhaíocht an fhéichiúnaí le linn na hidirbheartaíochta maidir le plean athstruchtúraithe agus tuairisciú d'údarás breithiúnach nó riaracháin;

(c)  rialú páirteach a ghlacadh ar shócmhainní nó ar ghnóthaí an fhéichiúnaí le linn na hidirbheartaíochta.

2.  Chun críocha na Treorach seo, tuigfear na coincheapa seo a leanas mar a shainmhínítear iad faoin dlí náisiúnta:

(a)  dócmhainneacht;

(b)  dóchúlacht dócmhainneachta;

(c)  micreafhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide ("FBManna").

Airteagal 3

Luathrabhadh agus rochtain ar fhaisnéis

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain ag féichiúnaithe ar uirlis luathrabhaidh shoiléir thrédhearcach amháin nó níos mó atá in ann cúinsí a bhrath a bhféadfadh dóchúlacht dócmhainneachta eascairt uatha agus atá in ann léiriú dóibh gur gá gníomhú gan mhoill.

Chun críche na chéad fomhíre, féadfaidh na Ballstáit úsáid a bhaint as na teicneolaíochtaí TF cothrom le dáta maidir le fógraí a thabhairt agus maidir leis an gcumarsáid.

2.  Féadfar an méid seo a leanas a áireamh ar uirlisí luathrabhaidh:

(a)  sásraí foláirimh nuair nach ndearna an féichiúnaí íocaíochtaí de chineálacha áirithe;

(b)  seirbhísí comhairleacha a chuireann eagraíochtaí poiblí nó príobháideacha ar fáil;

(c ) dreasachtaí , faoin dlí naisiúnta, do thríú páirtithe a bhfuil faisnéis ábhartha acu faoin bhféichiúnaí, amhail cuntasóirí, údaráis chánach agus údaráis slándála sóisialaí, chun forbairt dhiúltach a chur ar shúile an fhéichiúnaí.

3.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain ag féichiúnaithe agus ag ionadaithe na bhfostaithe ar fhaisnéis atá ábhartha agus cothrom le dáta ▌ maidir le hinfhaighteacht uirlisí luathrabhaidh agus ar na nósanna imeachta agus na bearta maidir le hathstruchtúrú agus urscaoileadh fiachais.

4.  Áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil faisnéis maidir le rochtain ar uirlisí luathrabhaidh ar fáil go poiblí ar líne agus, go háirithe do FBManna, go mbeidh an fhaisnéis sin inrochtana gan stró agus go gcuirtear i láthair í ar bhealach a bheidh oiriúnach don úsáideoir.

5.  Féadfaidh Ballstáit tacaíocht a chur ar fáil d'ionadaithe na bhfostaithe chun measúnú a dhéanamh ar staid eacnamaíoch an fhéichiúnaí.

Teideal II

CREATAÍ UM ATHSTRUCTURÚ COISCTHEACH

CAIBIDIL 1

Infhaighteacht creataí um athstruchtúrú coisctheach

Airteagal 4

Infhaighteacht creataí um athstruchtúrú coisctheach

1.  I gcás ina bhfuil dóchúlacht dócmhainneachta ann, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain ag féichiúnaithe▌ ar chreat um athstruchtúrú coisctheach a chuireann ar a gcumas athstruchtúrú a dhéanamh d'fhonn an dócmhainneacht a sheachaint agus a n‑inmharthanacht a áirithiú, gan dochar do réitigh eile chun dócmhainneacht a sheachaint, rud a chosnóidh poist agus a chaomhnóidh gníomhaíocht an ghnólachta.

2.  Féichiúnaithe atá faoi phianbhreith de dheasca sáruithe tromchúiseacha ar oibleagáidí cuntasaíochta nó leabharchoimeádta faoin dlí náisiúnta, féadfaidh na Ballstáit a fhoráil nach mbeidh cead rochtana acu ar chreat um athstruchtúrú coisctheach ach amháin tar éis do na féichiúnaithe sin bearta leordhóthanacha a dhéanamh chun na saincheisteanna sin ba chúis leis an bpianbhreith a leigheas d'fhonn an fhaisnéis is gá a thabhairt do chreidiúnaithe ionas go mbeidh siad in ann cinneadh a dhéanamh le linn idirbheartaíocht athstruchtúraithe.

3.  Féadfaidh na Ballstáit tástáil inmharthanachta a choimeád ar bun nó a thabhairt isteach faoin dlí náisiúnta, ar choinníoll gurb é is críoch do thástáil den chineál sin féichiúnaithe a eisiamh nach bhfuil seans inmharthanachta acu agus gur féidir í a chur i gcrích gan dochar do shócmhainní na bhféichiúnaithe.

4.  Féadfaidh na Ballstáit teorainn a chur ar a mhinice is féidir le féichiúnaí, laistigh de thréimhse áirithe, rochtain a fháil ar an gcreat um athstruchtúrú coisctheach dá bhforáiltear faoin Treoir seo.

5.  D'fhéadfadh ceann amháin nó níos mó de nósanna imeachta, bearta nó forálacha a bheith i gceist leis an gcreat um athstruchtúrú coisctheach dá bhforáiltear faoin Treoir seo, agus cuid acu a d'fhéadfadh tarlú lasmuigh den chúirt, gan dochar d'aon chreat um athstruchtúrú eile faoin dlí náisiúnta.

Áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfaidh an creat um athstruchtúrú sin, ar bhealach comhleanúnach, na cearta agus na coimircí dá bhforáiltear sa Teideal seo d'fhéichiúnaithe agus do pháirtithe a ndéantar difear dóibh.

6.  Féadfaidh na Ballstáit forálacha a chur i bhfeidhm lena gcuirtear teorainn le rannpháirtíocht údaráis bhreithiúnaigh nó riaracháin i gcreat um athstruchtúrú coisctheach chuig cásanna ina bhfuil sé sin riachtanach agus comhréireach, agus cearta aon pháirtithe dá ndéanann sé difear agus geallshealbhóirí ábhartha á gcoimirciú.

7.  Beidh na creataí um athstruchtúrú coisctheach dá bhforáiltear faoin Treoir seo ar fáil ag féichiúnaithe ach sin a iarraidh.

8.  Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil chomh maith go mbeidh na creataí um athstruchtúrú coisctheach dá bhforáiltear faoin Treoir seo ar fáil arna iarraidh sin do chreidiúnaithe agus d’ionadaithe fostaithe, faoi réir chomhaontú an fhéichiúnaí. Féadfaidh na Ballstáit an ceanglas sin i leith comhaontú an fhéichiúnaí a fháil a theorannú do chásanna inar féichiúnaithe na FBManna.

CAIBIDIL 2

Idirbheartaíocht maidir le pleananna athstruchtúraithe coisctheacha a éascú

Airteagal 5

Féichiúnaí i seilbh

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go leanfaidh féichiúnaithe a fhaigheann rochtain ar nósanna imeachta athstruchtúraithe coisctheacha de rialú iomlán, nó ar a laghad de rialú páirteach, a bheith acu ar a gcuid sócmhainní agus ar fheidhmiú a ngnólachta ó lá go lá.

2.  I gcás inar gá sin, is de réir an cháis a chinnfidh údarás breithiúnach nó riaracháin cleachtóir a cheapadh i réimse an athstruchtúraithe, ach amháin i gcúinsí áirithe ina bhféadfaidh na Ballstáit a cheangal go gceapfar cleachtóir den chineál sin go héigeantach i ngach cás .

3.  Déanfaidh na Ballstáit foráil go gceapfar cleachtóir i réimse an athstruchtúraithe chun cúnamh a thabhairt don fhéichiúnaí agus do na creidiúnaithe chun plean athstruchtúraithe a dhréachtú agus a idirbheartú, sna cásanna seo a leanas ar a laghad:

(a)  i gcás ▌ina ndeonaíonn údarás breithiúnach nó riaracháin bac ginearálta ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair i gcomhréir le hAirteagal  6(3) agus go gcinneann an t-údarás breithiúnach nó riaracháin gur gá cleachtóir den sórt sin chun leas na bpáirtithe a choimirciú;

(b)  i gcás inar gá go ndaingneodh údarás breithiúnach nó riaracháin an plean athstruchtúraithe trí shásra um athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí i gcomhréir le hAirteagal 11; nó

(c)  i gcás ina n-iarrann an féichiúnaí nó tromlach na gcreidiúnaithe é, ar choinníoll go n-íocfaidh na creidiúnaithe costas an chleachtóra más iadsan a lorg é sa chás is deireanaí.

Airteagal 6

Bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair

1.  Áiritheoidh na Ballstáit gur féidir le féichiúnaithe ▌ tairbhiú de bhac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair ▌ chun tacú leis an idirbheartaíocht maidir le plean athstruchtúraithe i gcreat um athstruchtúrú coisctheach.

Féadfaidh na Ballstáit foráil go bhféadfadh na húdaráis bhreithiúnacha nó riaracháin diúltú bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a dheonú i gcás nach bhfuil bac den sórt sin riachtanach nó i gcás nach mbainfeadh sé amach an cuspóir atá leagtha amach sa chéad fhomhír.

2.  Gan dochar do mhíreanna 4 agus 5, áiritheoidh na Ballstáit gur féidir bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair gach cineál éileamh a chumhdach, lena n-áirítear éilimh urraithe agus éilimh thosaíochta.

3.  Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh gur féidir bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a bheith ginearálta, agus gach creidiúnaí á chumhdach, nó gur féidir éteorannaithe, agus creidiúnaí amháin nó níos mó nó catagóir creidiúnaithe amháin nó níos mó á chumhdach nó á gcumhdach .

I gcás go bhfuil bac teoranta, ní bheidh feidhm ag an mbac ach amháin maidir le creidiúnaithe a cuireadh ar an eolas, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, faoin gcaibidlíocht dá dtagraítear i mír 1 maidir leis an bplean athstruchtúraithe nó maidir leis an mbac.

4.  Féadfaidh na Ballstáit éilimh áirithe nó catagóirí éileamh áirithe a eisiamh ó raon feidhme an bhaic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair, i gcúinsí atá sainithe go maith, i gcás ina bhfuil údar cuí le heisiamh den chineál sin agus i gcás:

(a)  nach dócha go gcuirfí athstruchtúrú an ghnólachta i mbaol mar gheall ar an bhforfheidhmiú; nó

(b)  ina ndéanfadh an bac dochar go héagothrom do chreidiúnaithe na n-éileamh sin.

5.  Ní bheidh feidhm ag mír 2 maidir le héilimh oibrithe.

De mhaolú ar a ngcéad fhomhír, féadfaidh na Ballstáit mír 2 a chur i bhfeidhm ar éilimh oibrithe má áirithíonn agus a mhéid a-áirithíonn na Ballstáit ▌go ráthaítear íoc na n-éileamh sin i gcreataí um athstruchtúrú coisctheach ag leibhéal comhchosúil cosanta.

6.  Beidh fad tosaigh baic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair teoranta d'uastréimhse nach faide ná ceithre mhí.

7.  D'ainneoin mhír 6, féadfaidh na Ballstáit údaráis bhreithiúnacha nó riaracháin a chumasú chun síneadh a chur le ▌fad baic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair, nó bac nua ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a dheonú, ar iarraidh ón bhféichiúnaí, ó chreidiúnaí nó, i gcás inarb infheidhme, ó chleachtóir i réimse an athstruchtúraithe. Ní dheonófar síneadh den sórt sin ná bac nua ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair ach amháin i gcúinsí atá sainithe go maith i gcásanna ina bhfuil údar cuí le síniú den sórt sin nó le bac nua den sórt sin, amhail:

(a)  go ndearnadh dul chun cinn ábhartha san idirbheartaíocht maidir leis an bplean athstruchtúraithe; ▌

(b)  nach ndéanann leanúint an bhaic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair dochar go héagórach do chearta ná do leasanna aon pháirtithe dá ndéantar difear;

(c)  i gcásanna nár tionscnaíodh go fóill imeachtaí dócmhainneachta i leith an fhéichiúnaí a bhféadfadh leachtú an fhéichiúnaí faoin dlí náisiúnta a bheith mar thoradh orthu.

8.  Ní rachaidh fad iomlán an bhaic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair, lena n-áirítear sínte agus athnuachaintí, thar dhá mhí dhéag.

I gcás ina roghnaíonn na Ballstáit an Treoir seo a chur chun feidhme trí úsáid a bhaint as ceann amháin nó níos mó de nósanna imeachta nó bearta nach gcomhlíonann na coinníollacha maidir le fógra a thabhairt faoi Iarscríbhinn A a ghabhann le Rialachán (AE) 2015/848, beidh fad iomlán an bhaic de réir na nósanna imeachta sin teoranta do thréimhse iomlán nach faide ná ceithre mhí más amhlaidh a aistríodh lárionad phríomhleasanna an fhéichiúnaí ó Bhallstát eile laistigh de thréimhse trí mhí sula ndearnadh iarraidh ar imeachtaí i dtaca le himeachtaí athstruchtúraithe coisctheacha a thionscnamh a chomhdú.

9.  Áiritheoidh na Ballstáit gur féidir le húdaráis bhreithiúnacha nó riaracháin bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair ▌ a chur i leataobh sna cásanna seo a leanas:

(a)  mura gcomhlíonann an bac a thuilleadh an cuspóir go dtacófaí leis an idirbheartaíocht maidir leis an bplean, mar shampla más léir nach dtacaíonn cuid de na creidiúnaithe, a d'fhéadfadh glacadh an phlean athstruchtúraithe a chosc faoin dlí náisiúnta, le leanúint den idirbheartaíocht; ▌

(b)  ar iarraidh ón bhféichiúnaí nó ón gcleachtóir i réimse an athstruchtúraithe ▌;

(c)  i gcás ina bhforáiltear amhlaidh faoin dlí náisiúnta, má dhéanann nó dá ndéanfadh bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair dochar éagothrom do chreidiúnaí amháin nó níos mó, nó d'aicme amháin nó níos mó;

(d)  i gcás ina bhforáiltear amhlaidh faoin dlí náisiúnta, má-eascraíonn dócmhainneacht creidiúnaí ón mbac.

Féadfaidh na Ballstáit teorainn a chur ar an gcumhacht, faoin gcéad fhomhír, bac a chur i leataobh ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair do chásanna nach raibh creidiúnaithe tar éis an deis a bheith acu éisteacht a fháil sular tháinig an bac i bhfeidhm nó sular dheonaigh údarás breithiúnach nó riaracháin síneadh leis.

10.Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le tréimhse íosta, ar tréimhse í nach faide ná an tréimhse dá dtagraítear i mír 6, nach féidir bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a chur go leataobh lena linn.

Airteagal 7

Iarmhairtí an bhaic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair

1.  I dtaca le hoibleagáid atá ar fhéichiúnaí, dá bhforáiltear faoin dlí náisiúnta, iarratas a dhéanamh go dtionscnófaí imeachtaí dócmhainneachta a bhféadfadh leachtú an fhéichiúnaí a bheith mar thoradh air, más le linn an bhaic ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a tharlaíonn a leithéid, cuirfear an oibleagáid ar fionraí fad a mhairfidh an bac.

2.  Le bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair i gcomhréir le hAirteagal 6 cuirfear ar fionraí, le linn an bhaic, tionscnamh imeachtaí dócmhainneachta, arna iarraidh sin do chreidiúnaí amháin nó níos mó, a bhféadfadh leachtú an fhéichiúnaí a bheith mar thoradh air.

3.  Féadfaidh na Ballstáit maolú ó mhír 1 agus ó mhír 2 i gcásanna nach féidir leis an bhféichiúnaí a chuid fiachas a íoc de réir mar a bheidh siad dlite ▌. Sna cásanna sin, áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh ▌ údarás breithiúnach nó riaracháin a chinneadh ▌tairbhe baic gníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair a choinneáil i bhfeidhm, mura mbeadh tionscnamh imeachtaí dócmhainneachta, a bhféadfadh leachtú an fhéichiúnaí a bheith mar thoradh air, chun leas ginearálta na gcreidiúnaithe, agus imthosca an cháis á gcur san áireamh.

4.  Déanfaidh na Ballstáit foráil maidir le rialacha lena gcoiscfear ar chreidiúnaithe a bhfuil feidhm ag an mbac ina leith aon fheidhmíocht a choinneáil siar, nó aon chonradh le comhlíonadh ar den riachtanas é a fhoirceannadh, a luathú, nó a mhodhnú ar aon slí eile, chun aimhleasa an fhéichiúnaí, maidir le fiachais a tháinig chun bheith ann de bhua amháin nár íoc an féichiúnaí iad. Tuigfear go gciallaionn conarthaí le comhlíonadh ar den riachtanas iad conarthaí le comhlíonadh atá riachtanach ionas gur féidir leis an ngnólacht feidhmiú ó lá go lá, lena n-áirítear conarthaí a bhaineann le soláthairtí, conarthaí a chuirfeadh lánstad le gníomhaíochtaí an fhéichiúnaí dá gcuirfí ar fionraí iad.

Maidir leis an gcéad fhomhír, ní chuirfidh sé cosc ar na Ballstáit coimircí iomchuí a thabhairt do chreidiúnaithe den sórt sin d'fhonn a chosc go ndéanfaí dochar éagórach do na creidiúnaithe sin de dheasca na fomhíre sin.

Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go mbeidh an mhír seo infheidhme freisin maidir le conarthaí le comhlíonadh nach bhfuil bunriachtanach.

5.  Áiritheoidh na Ballstáit nach ceadmhach do chreidiúnaithe feidhmíocht conarthaí a choinneáil siar, ná conarthaí le comhlíonadh a fhoirceannadh, a luathú nó a mhodhnú ar bhealach ar bith eile a bheadh chun aimhleas an fhéichiúnaí de bhua clásal conarthach lena bhforáiltear do bhearta den sórt sin, de bharr na nithe seo a leanas amháin ▌:

(a)  iarraidh ar imeachtaí um athstruchtúrú coisctheach a thionscnamh;

(b)  iarraidh ar bhac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair;

(c)  imeachtaí um athstruchtúrú coisctheach a thionscnamh; nó

(d)  bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair sa cháil sin a dheonú.

6.  Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh nach bhfuil feidhm ag bac ar ghníomhaíochtaí forfheidhmithe aonair maidir le socruithe glanluachála, lena n-áirítear socruithe glanluachála clabhsúir, ar mhargaí airgeadais, ar mhargaí fuinnimh agus ar mhargaí tráchtearraí fiú i gcúinsí nach bhfuil feidhm ag Airteagal 31(1), más infhorfheidhmithe na socruithe sin faoin dlí náisiúnta dócmhainneachta. Beidh feidhm, áfach, ag an mbac maidir le forfheidhmiú éilimh ag creidiúnaí i gcoinne féichiúnaí atá ag eascairt as oibriú socraithe glanluachála.

Ní bheidh feidhm ag an gcéad fhomhír maidir le conarthaí le haghaidh soláthar earraí, seirbhísí nó fuinnimh is gá d'oibriú ghnó an fhéichiúnaí, ach amháin más é atá sna conarthaí sin seasamh a thrádáiltear ar mhalartán nó ar mhargadh eile, amhail gur féidir é a ionadú tráth ar bith ar luach reatha an mhargaidh.

7.  Áiritheoidh na Ballstáit nach dtionscnófar nós imeachta dócmhainneachta a bhféadfadh leachtú an fhéichiúnaí a bheith mar thoradh air mar gheall ar dhul in éag baic ar ghníomhaíochtaí forghníomhaithe aonair ▌gan plean athstruchtúraithe a ghlacadh, ann féin, ach amháin má chomhlíontar na coinníollacha eile don tionscnamh sin a leagtar amach sa dlí náisiúnta.

CAIBIDIL 3

Pleananna athstruchtúraithe

Airteagal 8

Ábhar na bpleananna athstruchtúraithe

1.  Ceanglóidh na Ballstáit go mbeidh an fhaisnéis seo a leanas ar a laghad i bpleananna athstruchtúraithe a thíolactar lena nglacadh i gcomhréir le hAirteagal 9, nó lena ndaingniú ag údarás breithiúnach nó riaracháin i gcomhréir le hAirteagal 10:

(a)  céannacht an fhéichiúnaí ▌;

(b)  sócmhainní agus dliteanais an fhéichiúnaí tráth a dtíolactar an plean athstruchtúraithe, lena n-áirítear luach ar na sócmhainní, cur síos ar staid eacnamaíoch an fhéichiúnaí agus seasamh na n-oibrithe, agus cur síos ar na cúiseanna ▌atá le deacrachtaí an fhéichiúnaí agus ar a bhfairsinge;

(c)  na páirtithe ▌dá ndéantar difear, pé acu an ainmnítear ina n-aonar iad nó ▌an dtugtar tuairisc orthu trí aicmí fiachais i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, chomh maith leis na héilimh nó na leasanna sin dá gcuid a chumhdaítear faoin bplean athstruchtúraithe;

(d)  i gcás inarb infheidhme, na haicmí a ndearnadh na páirtithe dá ndéantar difear a ghrúpáil iontu chun an plean athstruchtúraithe a ghlacadh agus luachanna faoi seach na n-éileamh agus na leasanna i ngach aicme;

(e)  i gcás inarb infheidhme, na páirtithe, pé acu an ainmnítear ina n-aonar iad nó an dtugtar tuairisc orthu trí ▌aicmí fiachais i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, nach ndéantar difear dóibh leis an bplean athstruchtúraithe, in éineacht le cur síos ar na cúiseanna lena ▌moltar gan difear a dhéanamh dóibh;

(f)  i gcás inarb infheidhme, céannacht an chleachtóra i réimse an athstruchtúraithe;

(g)  téarmaí an phlean athstruchtúraithe, lena n-áirítear, go háirithe:

(i)   aon bhearta athstruchtúraithe molta dá dtagraítear i bpointe (1) d'Airteagal 2(1);

(ii)  i gcás inarb infheidhme, fad molta aon bhearta athstruchtúraithe;

(iii)  na socruithe i dtaca le hionadaithe na n-oibrithe a chur ar an eolas agus dul i mbun comhairliúcháin leo i gcomhréir le dlí an Aontais agus an dlí náisiúnta;

(iv)  i gcás inarb infheidhme, iarmhairtí foriomlána maidir leis an bhfostaíocht, amhail an dífhostú, socruithe i dtaobh obair ghearr-ama, nó a mhacasamhail;

(v)  sreabha airgeadais measta an fhéichiúnaí, má dhéantar foráil dóibh sa dlí náisiúnta; agus

(vi)  aon mhaoiniú nua a bhfuiltear ag súil leis mar chuid den phlean athstruchtúraithe agus na cúiseanna ar gá an maoiniú nua chun an plean sin a chur chun feidhme;

(h)  ráiteas ar chúiseanna lena mínítear an fáth a bhfuil ionchas réasúnta ag an bplean athstruchtúraithe dócmhainneacht an fhéichiúnaí a chosc agus inmharthanacht an ghnólachta a áirithiú, lena n-áirítear na réamhchoinníollacha riachtanacha le go n-éireoidh leis an bplean. Féadfaidh na Ballstáit a chur de cheangal gur saineolaí seachtrach nó an cleachtóir i réimse an athstruchtúraithe má ceapadh a leithéid atá sé an ráiteas ar na cúiseanna a dhéanamh nó a bhailíochtú.

2.  Cuirfidh na Ballstáit ar fáil ar líne seicliosta cuimsitheach le haghaidh pleananna athstruchtúraithe, ar liosta é a bheidh in oiriúint do riachtanais FBManna. Áireofar ar an seicliosta sin treoirlínte praiticiúla maidir leis an gcaoi nach mór an plean athstruchtúraithe a dhréachtú faoin dlí náisiúnta.

Cuirfear an seicliosta ar fáil i dteanga oifigiúil nó i dteangacha oifigiúla an Bhallstáit. Déanfaidh na Ballstáit a mheas an ceart an seicliosta a chur ar fáil i dteanga amháin eile ar a laghad, go háirithe i dteanga a úsáidtear sa ghnó idirnáisiúnta. ▌

Airteagal 9

Glacadh na bpleananna athstruchtúraithe

1.  Áiritheoidh na Ballstáit, beag beann ar na daoine a chuireann isteach ar nós imeachta um athstruchtúrú coisctheach i gcomhréir le hAirteagal 4, go mbeidh an ceart ag féichiúnaithe pleananna athstruchtúraithe a thíolacadh lena nglacadh ag na páirtithe dá ndéantar difear.

Ina theannta sin, féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go mbeidh de cheart ag creidiúnaithe agus cleachtóirí i réimse an athstruchtúraithe pleananna athstruchtúraithe a thíolacadh, agus foráil a dhéanamh maidir leis na coinníollacha faoina bhféadfaidh siad déanamh amhlaidh.

2.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh ceart vótála ar ghlacadh phlean athstruchtúraithe ag ▌na páirtithe dá ndéantar difear.

Ní bheidh cearta vótála i nglacadh an phlean sin ach ag páirtithe dá ndéantar difear le plean athstruchtúraithe.

3.  D'ainneoin mhír 2, féadfaidh na Ballstáit na páirtithe seo a leanas a eisiamh ó cheart vótála:

(a)  sealbhóirí cothromais;

(b)  creidiúnaithe a bhfuil rangú a gcuid éileamh faoi bhun éilimh gnáthchreidiúnaithe neamhurraithe i ngnáthrangú na dtosaíochtaí leachtaithe; nó

(c)  aon pháirtí gaolmhar de chuid an fhéichiúnaí nó ghnólacht an fhéichiúnaí lena mbaineann coinbhleacht leasa faoin dlí náisiúnta.

4.  Áiritheoidh na Ballstáit go gcaitear le páirtithe dá ndéantar difear in aicmí ar leithligh a léiríonn leas comhchoiteann leordhóthanach, bunaithe ar chritéir infhíoraithe i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Ar a laghad ar bith, caithfear le héilimh urraithe agus neamhurraithe creidiúnaithe in aicmí ar leithligh chun críocha plean athstruchtúraithe a ghlacadh.

Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil freisin go gcaitear le héilimh oibrithe in aicme ar leithligh dá gcuid féin.

Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil gur féidir le féichiúnaithe ar FBManna iad rogha a dhéanamh gan caitheamh le páirtithe dá ndéantar difear in aicmí ar leithligh.

Déanfaidh na Ballstáit na bearta iomchuí a chur i bhfeidhm lena áirithiú go ndéanfar foirmiú aicmí d'fhonn aird a thabhairt ar chosaint creidiúnaithe leochaileacha amhail soláthróirí beaga.

5.  Scrúdóidh údarás breithiúnach nó riaracháin cearta vótála agus foirmiú aicmí nuair a thíolacfar iarraidh ▌i dtaca leis an bplean athstruchtúraithe a dhaingniú.

Féadfaidh na Ballstáit a chur de cheangal go ndéanfaidh údarás breithiúnach nó riaracháin na cearta vótála agus foirmiú aicmí a scrúdú agus a dhaingniú ag céim níos luaithe ná an chéim dá dtagraítear sa chéad fhomhír.

6.  Glacfaidh páirtithe dá ndéantar difear ▌ plean athstruchtúraithe ar choinníoll go mbeidh tromlach faighte ag méid a gcuid éileamh agus a gcuid leasanna i ngach ▌aicme. Féadfaidh na Ballstáit, ina theannta sin, a éileamh go mbeidh tromlach faighte ag líon na bpáirtithe dá ndéantar difear i ngach aicme.

Leagfaidh na Ballstáit síos na tromlaigh a theastóidh chun plean athstruchtúraithe a ghlacadh ▌. Ní bheidh ▌ na tromlaigh sin níos airde ná 75% de líon na n-éileamh nó na leasanna i ngach aicme nó, i gcás arb infheidhme, de líon na bpáirtithe dá ndéantar difear i ngach aicme.

7.  D'ainneoin mhír 2 go mír 5, féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go bhféadfar comhaontú a dtángthas air leis an bhféichiúnaí ag a bhfuil an tromlach riachtanach a chur in ionad vóta foirmiúil i dtaca le plean athstruchtúraithe a ghlacadh ▌.

Airteagal 10

Daingniú na bpleananna athstruchtúraithe

1.  Áiritheoidh na Ballstáit nach mbeidh na pleananna athstruchtúraithe seo a leanas ar a laghad ina gceangal ar na páirtithe ach i gcás ina ndaingníonn údarás breithiúnach nó riaracháin iad:

(a)  pleananna athstruchtúraithe a bhfuil tionchar acu ar éilimh nó ar leasanna páirtithe easaontacha dá ndéantar difear;

(b)  pleananna athstruchtúraithe lena gcuirtear maoiniú nua ar fáil;

(c)  pleananna athstruchtúraithe lena mbaineann caillteanas is mó ná 25 % den lucht saothair, má cheadaítear cailliúint den sórt sin faoin dlí náisiúnta.

2.  Áiritheoidh na Ballstáit go sonraítear go soiléir na coinníollacha faoinar féidir le húdarás breithiúnach nó riaracháin plean athstruchtúraithe a dhaingniú agus go mbeidh siad seo a leanas ar a laghad san áireamh iontu:

(a)  glacadh an plean athstruchtúraithe i gcomhréir le hAirteagal 9 ▌;

(b)  caitear ar an mbealach céanna le creidiúnaithe a bhfuil leas comhchoiteann leordhóthanach acu san aicme chéanna, agus ar bhealach atá i gcomhréir lena n-éileamh;

(c)  tugadh fógra faoin bplean athstruchtúraithe do na páirtithe go léir dá ndéantar difear i gcomhréir leis an dlí náisiúnta;

(d)  i gcás ina bhfuil creidiúnaithe easaontacha ann, sásaíonn an plean athstruchtúraithe an tástáil arb í 'barr leasa na gcreidiúnaithe;

(e)  i gcás inarb infheidhme, tá aon mhaoiniú nua atá riachtanach chun an plean athstruchtúraithe a chur chun feidhme agus ní déanann sé dochar míchothrom do leasanna creidiúnaithe.

Ní scrúdóidh údarás breithiúnach nó riaracháin comhlíonadh phointe (d) den chéad fhomhír ach amháin má chonspóidtear an plean athstruchtúraithe ar an bhforas sin.

3.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh údaráis bhreithiúnacha nó riaracháin in ann daingniú plean athstruchtúraithe a dhiúltú i gcás nach mbeadh ionchas réasúnta sa phlean sin go seachnófaí dócmhainneacht an fhéichiúnaí go ndéanfaí inmharthanacht an ghnólachta a áirithiú.

4.  I gcás ina bhfuil údarás breithiúnach nó riaracháin riachtanach chun plean athstruchtúraithe a dhaingniú le go mbeadh sé ina cheangal, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an cinneadh ar bhealach éifeachtúil d'fhonn go gcaithfear go tapa leis an ábhar .

Airteagal 11

Athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh údarás breithiúnach nó riaracháin plean athstruchtúraithe a dhaingniú nach bhfuil formheasta i ngach aon aicme vótála ▌de chuid na bpáirtithe dá ndéantar difear, dá bhforáiltear in Airteagal 9(6), ar mholadh ó fhéichiúnaí nó ▌le comhaontú an fhéichiúnaí, agus go mbeidh sé ina cheangal ▌ar na haicmí vótála easaontacha i gcás ina gcomhlíonann an plean athstruchtúraithe ▌ ▌na coinníollacha seo a leanas ar a laghad:

(a)  comhlíonann sé Airteagal 10(2) agus (3);

(b)  tá formheasta ag:

(i)  tromlach na n-aicmí vótála de chuid na bpáirtithe dá ndéantar difear, ar choinníoll gur aicme creidiúnuithe urraithe ceann amháin de na haicmí sin ar a laghad nó go bhfuil sé níos sinsearaí ná aicme na ngnáthchreidiúnaithe neamhurraithe, nó, ina éagmais sin,

(ii)  aicme vótála amháin ar a laghad de chuid na bpáirtithe dá ndéantar difear, lena n-áirítear nuair a fhoráiltear amhlaidh faoin dlí náisiúnta, de chuid na bpáirtithe lagaithe, seachas aicme sealbhóirí cothromais aon aicme eile nach bhfaigheadh aon íocaíocht nó nach gcoimeádfadh aon leas, dá ndéanfaí luacháil ar an bhféichiúnaí mar ghnóthas leantach, nó, nuair a fhoráiltear amhlaidh faoin dlí náisiúnta, aicme ar féidir a thoimhdiú go réasúnach nach bhfaigheadh sí aon íocaíocht nó nach gcoimeádfadh sí aon leas dá gcuirfí gnáthrangú na dtosaíochtaí leachtaithe i bhfeidhm faoin dlí náisiúnta.

(c)  áirithítear leis go gcaithfear le haicmí vótála easaontacha de chreidiúnaithe dá ndéantar difear ar a laghad chomh fabhrach le haon aicme eile den rang céanna agus níos fabhraí ná aon aicme sóisearach;

(d)  ní féidir le haon aicme de chuid na bpáirtithe dá ndéantar difear méid is mó ná méid iomlán a héileamh nó a leasanna a fháil nó a choimeád faoin bplean athstruchtúraithe.

De mhaolú ar an gcéad fhomhír, féadfaidh na Ballstáit an ceanglas i leith comhaontú an fhéichiúnaí a fháil a theorannú go cásanna inar FBManna iad na féichiúnaithe.

Féadfaidh na Ballstáit íoslíon na n-aicmí de chuid na bpáirtithe dá ndéantar difear a mhéadú, nó i gcás ina bhforáiltear amhlaidh faoin dlí náisiúnta, íoslíon na bpáirtithe lagaithe a cheanglaítear chun an plean a fhormheas mar a leagtar síos i bpointe(b)(ii) den chéad fhomhír.

2.  De mhaolú ar phointe (c) de mhír 1, féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go sásaítear éilimh creidiúnaithe a ndéantar difear dóibh in aicme vótála easaontach go hiomlán tríd an meán céanna nó trí mheán coibhéiseach i gcás ina bhfuil aicme níos sóisearaí chun aon íocaíocht a fháil nó chun aon leas a choimeád faoin bplean athstruchtúraithe.

Féadfaidh na Ballstáit forálacha lena maolaítear ar an gcéad fhomhír a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach i gcás ina bhfuil siad riachtanach chun aidhmeanna an phlean athstruchtúraithe a bhaint amach agus i gcás nach ndéantar dochar míchothrom leis an bplean athstruchtúraithe do chearta nó do leasanna aon pháirtithe dá ndéantar difear.

Airteagal 12

Sealbhóirí cothromais

1.  I gcás ina n-eisiann na Ballstáit sealbhóirí cothromais ó chur i bhfeidhm Airteagal 9 go hAirteagal 11, áiritheoidh siad trí mheáin eile nach gceadófar do na sealbhóirí cothromais sin cosc míréasúnta a chur ar ghlacadh agus ar dhaingniú plean athstruchtúraithe ná bacainní a chur ar an nglacadh agus ar an daingniú sin.

2.  Áiritheoidh na Ballstáit freisin nach gceadófar do shealbhóirí cothromais cosc míréasúnta a chur ar phlean athstruchtúraithe a chur chun feidhme nó bacainní ar an méid sin a chruthú.

3.  Féadfaidh na Ballstáit an chiall atá le cosc a chur go míréasúnta nó le bacainní a chruthú faoin Airteagal seo a oiriúnú le cur san áireamh, inter ali: an FBM nó fiontar mór é an féichiúnaí; na bearta athstruchtúraithe atá beartaithe lena dtagraítear do chearta sealbhóirí cothromais; an cineál sealbhóra cothromais; an duine dlítheanach nó nádúrtha an féichiúnaí; nó an bhfuil dliteanas teoranta nó neamhtheoranta ag comhpháirtithe i gcuideachta.

Airteagal 13

Oibrithe

1.  Áiritheoidh na Ballstáit nach ndéanfaidh an creat um athstruchtúrú coisctheach difear do chearta aonair agus comhchoiteanna oibrithe, amhail an méid seo a leanas, faoi dhlí saothair an Aontais agus faoin dlí saothair náisiúnta:

(a)  an ceart chun cómhargántaíochta agus chun gníomhaíochta thionsclaíche; agus

(b)  an ceart chun faisnéise agus comhairliúcháin i gcomhréir le Treoir 2002/14/CE agus Treoir 2009/38/CE, go háirithe:

(i)  faisnéis d'ionadaithe na bhfostaithe faoi ghníomhaíochtaí agus staid eacnamaíoch an ghnóthais nó na bunaíochta le déanaí agus an fhorbairt dhóchúil a thiocfaidh orthu, faisnéis a chuirfidh ar a gcumas a chur in iúl don fhéichiúnaí cé na hábhair imní atá ann maidir le staid na gnólachta agus a mhéid a bhaineann leis an ngá atá le machnamh a dhéanamh ar shásraí um athstruchtúrú;

(ii)  faisnéis d'ionadaithe na bhfostaithe faoi aon nós imeachta um athstruchtúrú coisctheach a d'fhéadfadh tionchar a imirt ar chúrsaí fostaíochta, amhail cumas na n-oibrithe a bpá agus aon íocaíochtaí sa todhchaí a aisghabháil, lena n-áirítear pinsin ghairme;

(iii)  faisnéis d'ionadaithe na bhfostaithe agus comhairliúcháin leo faoi phleananna athstruchtúraithe sula dtíolactar iad lena nglacadh i gcomhréir le hAirteagal 9, nó lena ndaingniú ag údarás breithiúnach nó riaracháin i gcomhréir le hAirteagal 10;

(c)  na cearta a ráthaítear le Treoracha 98/59/CE, 2001/23/CE agus 2008/94/CE.

2.  I gcás ina gcuimsítear sa phlean athstruchtúraithe bearta óna dtagann athruithe ar eagrú na hoibre nó ar an gcaidreamh conarthach le hoibrithe, is iad na hoibrithe a fhormheasfaidh na hoibrithe sin na bearta sin, má fhoráiltear sa dlí náisiúnta nó i gcomhaontuithe comhchoiteanna d'fhormheas den sórt sin i gcásanna den chineál sin.

Airteagal 14

Luacháil ag an údarás breithiúnach nó riaracháin

1.  Ní dhéanfaidh údarás breithiúnach nó riaracháin cinneadh maidir le luacháil ar ghnó an fhéichiúnaí ach amháin má dhéanann páirtí easaontach dá ndéantar difear plean athstruchtúraithe a chonspóid mar gheall ar fhorais ar ceann de na nithe seo a leanas iad:

(a)  mainneachtain líomhnaithe an tástáil arb í barr leasa na gcreidiúnaithe faoi phointe (6) d'Airteagal 2(1) a shásamh; nó

(b)  sárú líomhnaithe na gcoinníollacha le haghaidh athchóiriú éigeantach fiachais trasaicmí faoi phointe (ii) d'Airteagal 11(1)(b).

2.  Áiritheoidh na Ballstáit, chun críocha cinneadh a dhéanamh maidir le luacháil i gcomhréir le mír 1, go bhféadfaidh na húdaráis bhreithiúnacha nó riaracháin saineolaithe atá cáilithe go cuí a cheapadh nó éisteacht leo.

3.  Chun críocha mhír 1, áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh páirtí easaontach dá ndéantar difear conspóid a thaisceadh leis an údarás breithiúnach nó riaracháin a n-iarrtar air an plean athstruchtúraithe a dhaingniú ▌.

Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil gur féidir an chonspóid sin a thaisceadh i gcomhthéacs achomharc i gcoinne cinneadh maidir le plean athstruchtúraithe a dhaingniú.

Airteagal 15

Éifeachtaí pleananna athstruchtúraithe

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh pleananna athstruchtúraigh atá daingnithe ag údarás breithiúnach nó riaracháin ina gceangal ar na páirtithe go léir a ainmnítear nó a dtugtar tuairisc orthu i gcomhréir le pointe (c) d'Airteagal 8(1).

2.  Áiritheoidh na Ballstáit nach ndéanfar difear leis an ▌bplean do chreidiúnaithe nach bhfuil rannpháirteach i nglacadh plean athstruchtúraithe i gcomhréir leis an dlí náisiúnta.

Airteagal 16

Achomhairc

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar aon achomharc dá bhforáiltear faoin dlí náisiúnta i gcoinne cinneadh chun plean athstruchtúraithe a dhaingniú nó a dhiúltú, a dhéanann údarás breithiúnach, a chur os comhair údarás breithiúnach níos airde ▌.

Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar aon achomharc i gcoinne cinneadh chun plean athstruchtúraithe a dhaingniú nó a dhiúltú, a dhéanann údarás riaracháin, a chur os comhair údarás breithiúnach.

2.  Déanfar achomhairc a réiteach ar bhealach éifeachtúil chun go gcaithfear leo go pras.

3.  Ní bheidh aon éifeachtaí fionraíochta ag achomharc in aghaidh cinneadh lena ndaingnítear plean athstruchtúraithe ar fhorghníomhú an phlean sin.

De mhaolú ar an gcéad fhomhír, féadfaidh na Ballstáit a fhoráil gur féidir leis na húdaráis bhreithiúnacha feidhmiú an phlean athstruchtúraithe nó codanna de a chur ar fionraí i gcás inar gá agus inarb iomchuí chun leasanna páirtí a choimirciú.

4.  Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás ina seastar le hachomharc de bhun mhír 3, go bhféadfaidh an t‑údarás breithiúnach:

(a)  an plean athstruchtúraithe a chur i leataobh; nó

(b)  an plean athstruchtúraithe a dhaingniú, cibé le leasuithe air, i gcás dá bhforáiltear amhlaidh faoin dlí náisiúnta, nó gan leasuithe air.

Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil, nuair a dhaingnítear plean faoi phointe (b) den chéad fhomhír, go ndeonaítear cúiteamh don pháirtí a thabhaigh caillteanais airgeadaíochta, ar páirtí é a sheastar lena achomharc.

CAIBIDIL 4

Cosaint do mhaoiniú nua, do mhaoiniú eatramhach agus d'idirbhearta eile a bhaineann le hathstruchtúrú

Airteagal 17

Cosaint do mhaoiniú nua agus do mhaoiniú eatramhach

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go ndéantar maoiniú nua agus maoiniú eatramhach ▌a chosaint go leordhóthanach. Ar a laghad, i gcás dócmhainneacht an fhéichiúnaí ina dhiaidh sin,

(a)  ní dhearbhófar go bhfuil maoiniú nua agus maoiniú eatramhach ar neamhní, in‑neamhnithe nó do-infheidhmithe, agus

(b)  ní thabhóidh deontóirí an mhaoinithe sin dliteanas sibhialta, riaracháin nó coiriúil, r an mbonn go bhfuil maoiniú den chineál sin chun aimhleas chomhlacht ginearálta na gcreidiúnaithe, murarb ann do na coinníollacha breise a leagtar amach sa dlí náisiúnta.

2.  Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil nach mbeidh feidhm ag mír 1 maidir le maoiniú nua ach amháin má dhaingnigh údarás breithiúnach nó riaracháin an plean athstruchtúraithe agus maidir le maoiniú eatramhach a cuireadh faoi réir rialú ex ante.

3.  Maoiniú eatramhach a dheonaítear nuair nach bhfuil an féichiúnaí in ann a chuid fiachas a íoc de réir mar a bheidh siad dlite, féadfaidh na Ballstáit é a eisiamh ó chur i bhfeidhm mhír 1.

4.  Féadfaidh na Ballstáit foráil go mbeidh dheontóirí maoinithe nua nó eatramhaigh i dteideal íocaíocht tosaíochta a fháil i gcomhthéacs nósanna imeachta dócmhainneachta ina dhiaidh sin i dtaca le creidiúnaithe eile a mbeadh éilimh uachtair nó éilimh chomhionanna acu ▌.

Airteagal 18

Cosaint d'idirbhearta eile a bhaineann le hathstruchtúrú

1.  Gan dochar d'Airteagal 17, áiritheoidh na Ballstáit, i gcás dhócmhainneacht an fhéichiúnaí ina dhiaidh sin, nach ndearbhófar go bhfuil idirbhearta atá réasúnta agus nach bhfuil riachtanach láithreach don chaibidlíocht faoi phlean athstruchtúraithe ▌ar neamhní, in-neamhnithe nó do-infheidhmithe ar an mbonn go bhfuil na hidirbhearta sin chun aimhleas na gcreidiúnaithe i gcoitinne, muratb ann do bhoinn eile a leagtar amach leis an dlí náisiúnta.

2.  Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil nach bhfuil feidhm ag mír 1 ach amháin i gcásanna ina ndéanann údarás breithiúnach nó riaracháin an plean a dhaingniú nó cásanna ina raibh na hidirbhearta sin faoi réir rialú ex ante.

3.  Idirbhearta a dhéantar nuair nach bhfuil an féichiúnaí in ann a chuid fiachas a íoc de réir mar a bheidh siad dlite, féadfaidh na Ballstáit iad a eisiamh ó chur i bhfeidhm mhír 1.

4.  Leis na hidirbhearta ▌ dá dtagraítear i mír 1, déanfar an méid seo a leanas ar a laghad:

(a)  táillí ar chaibidliú, glacadh daingniú ▌plean athstruchtúraithe, agus costais ▌atá ar an méid sin, a íoc;

(b)  táillí comhairle ghairmiúil a lorg a bhfuil dlúthcheangal aici leis ▌an athstruchtúrú, agus na costais atá ar an méid sin a íoc▌;

(c)  pá oibrithe a íoc i gcomhair obair atá curtha i gcrích cheana féin gan dochar d'aon chosaint eile dá bhforáiltear i ndlí an Aontais nó sa dlí náisiúnta;

(d)  aon ▌íocaíochtaí agus aon eisíocaíochtaí a dhéantar i ngnáthchúrsa gnó seachas na cinn sin dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (c).

5.  Gan dochar d'Airteagal 17, áiritheoidh na Ballstáit, i gcás dhócmhainneacht an fhéichiúnaí ina dhiaidh sin, nach ndearbhófar go bhfuil aon idirbheart atá réasúnta agus riachtanach láithreach chun plean athstruchtúraithe a chur chun feidhme agus a dhéantar i gcomhréir leis an bplean athstruchtúraithe a dhaingnigh údarás breithiúnach nó riaracháin ▌ar neamhní, in-neamhnithe nó do-infheidhmithe ar an mbonn go bhfuil an idirbheart sin chun aimhleas na gcreidiúnaithe i gcoitinne mura gcomhlíontar boinn bhreise eile a leagtar amach leis an dlí náisiúnta.

CAIBIDIL 5

Dualgais stiúrthóirí

Airteagal 19

Dualgais stiúrthóirí i gcás ina bhfuil dóchúlacht dócmhainneachta ann

Áiritheoidh ▌ na Ballstáit, i gcás ina bhfuil dóchúlacht dócmhainneachta ann, go dtabharfaidh stiúrthóirí aird chuí, ar a laghad, ar an méid seo a leanas,:

(a)  leasanna creidiúnaithe ▌, sealbhóirí cothromais agus geallsealbhóirí eile;

(b)  an gá atá le céimeanna ▌a thabhairt chun dócmhainneacht a sheachaint; agus

(c)  an gá atá le hiompar a dhéantar d'aon ghnó nó atá mórfhaillíoch, agus atá ina bhagairt d'inmharthanacht an ghnólachta a sheachaint.

TEIDEAL III

URSCAOILEADH FIACHAIS AGUS DÍCHÁILÍOCHTAÍ

Airteagal 20

Rochtain ar urscaoileadh

1.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain ag fiontraithe dócmhainneacha ar nós imeachta amháin ar a laghad ar féidir urscaoileadh fiachais iomlán teacht as i gcomhréir leis an Treoir seo.

Féadfaidh na Ballstáit a cheangal go bhfuil deireadh tagtha leis an gceird, leis an ngnó, leis an gceardaíocht nó leis an ngairm lena mbaineann fiachais fiontraí atá dócmhainneach.

2.  Sna Ballstáit ina bhfuil urscaoileadh iomlán fiachais ag brath ar aisíoc páirteach an fhiachais ag an bhféichiúnaí, áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil an oibleagáid aisíocaíochta i gceist bunaithe ar staid aonair an fhiontraí agus go háirithe, go bhfuil ▌sí comhréireach le hioncam agus le sócmhainní in-urghafa nó ▌indiúscartha an fhiontraí thar an tréimhse urscaoilte agus go gcuirtear san áireamh leas cothromais na gcreidiúnaithe léi.

3.  Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh fiontraithe a urscaoileadh óna bhfiacha rochtain a bheith acu ar fhaisnéis ábhartha chothrom le dáta faoi chreataí náisiúnta atá ann cheana lena bhforáiltear do thacaíocht ghnó d'fhiontraithe, agus tairbhiú de chreataí den chineál sin.

Airteagal 21

Tréimhse urscaoilte

1.  Áiritheoidh na Ballstáit nach mbeidh an tréimhse ▌ar ina diaidh is féidir fiontraithe dócmhainneacha a urscaoileadh go hiomlán óna gcuid fiachais níos faide ná trí bliana ag tosú ar a dhéanaí ó cheann de na dátaí seo a leanas:

(a)  i gcás nós imeachta lena n-áirítear plean aisíocaíochta, dáta an chinnidh ó údarás breithiúnach nó riaracháin an plean nó tús chur chun feidhme an phlean a dhaingniú; nó

(b)  i gcás aon nós imeachta eile, data an chinnidh ón údarás breithiúnach nó riaracháin chun tús a chur leis an nós imeachta, nó an dáta a mbunaítear eastát dócmhainneachta an fhiontraí.

2.  Áiritheoidh na Ballstáit go ndéantar fiachas fiontraithe dócmhainneacha a chomhlíon a n‑oibleagáidí, i gcás inarb ann do na hoibleagáidí sin faoin dlí náisiúnta, a urscaoileadh go hiomlán ar dhul in éag na tréimhse urscaoilte ▌gan gá le ▌hiarratas a chur ar údarás breithiúnach nó riaracháin tús a chur le nós imeachta de bhreis ar na nósanna imeachta dá dtagraítear i mír 1.

Gan dochar don chéad fhomhír, féadfaidh na Ballstáit forálacha a choinneáil nó a thabhairt isteach lena gcuirfear ar chumas an údaráis bhreithiúnaigh nó riaracháin a fhíorú ar chomhlíon na fiontraithe na hoibleagáidí chun fiachas a urscaoileadh.

3.  Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil nach gcuirtear bacainn le hurscaoileadh iomlán fiachais ar leanúint nós imeachta dócmhainneachta lena mbaineann réadú agus dáileadh sócmhainní de chuid fiontraí a bhí mar chuid d’eastát dócmhainneachta an fhiontraí sin amhail ag dáta dul in éag na tréimhse urscaoilte.

Airteagal 22

Tréimhse dícháilithe

1.  Áiritheoidh na Ballstáit, nuair a fhaigheann fiontraí dócmhainneach urscaoileadh fiachais i gcomhréir leis an Treoir seo, go scoirfidh aon dícháiliú ó ghabháil do cheird, gnó, ceardaíocht nó gairm ar an mbonn go bhfuil an fiontraí dócmhainneach, agus ar an mbonn sin amháin, d'éifeacht a bheith aige ag deireadh na tréimhse urscaoilte, ar a dhéanaí.

2.  Áiritheoidh na Ballstáit, ar dhul in éag na tréimhse urscaoilte, go scoirfidh na dícháilíochtaí dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo d'éifeacht a bheith acu, gan aon ghá ▌iarratas a dhéanamh an athuair chuig údarás breithiúnach nó riaracháin tús a chur le nós imeachta de bhreis ar na nósanna imeachta dá dtagraítear in Airteagal 21(1).

Airteagal 23

Na maoluithe

1.  De mhaolú ar Airteagal 20 go hAirteagal 22, déanfaidh na Ballstáit forálacha a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach a dhiúltaíonn nó a shrianann rochtain ar urscaoileadh fiachais nó a aisghaireann leas an urscaoilte sin nó lena bhforáiltear do thréimhsí níos faide chun urscaoileadh iomlán fiachais a fháil nó tréimhsí dícháilithe níos faide i gcás ina ndearna an fiontraí dócmhainneach é féin a iompar go mímhacánta nó de mheon mímhacánta faoin dlí náisiúnta i leith creidiúnaithe nó geallsealbhóirí eile nuair a bhí rófhéichiúnas aige, le linn imeachtaí dócmhainneachta nó le linn don fhiachas a bheith á íoc, gan dochar do na rialacha náisiúnta maidir le dualgas cruthúnais.

2.  De mhaolú ar Airteagal 20 go hAirteagal 22, féadfaidh na Ballstáit forálacha a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach a dhiúltaíonn nó a shrianann rochtain ar urscaoileadh fiachais nó a aisghaireann leas an urscaoiltelena bhforáiltear do thréimhsí níos faide chun urscaoileadh iomlán fiachais a fháil nó tréimhsí dícháilithe níos faide i ndálaí áirithe atá dea-shainithe agus i gcás ina bhfuil údar cuí leis na maoluithe sin, amhail:

(a)  i gcás ina ndearna an fiontraí dócmhainneach sárú substaintiúil ar na hoibleagáidí faoi phlean aisíocaíochta ▌nó ar aon oibleagáid dhlíthiúil eile a bhfuil sé mar aidhm aici leasanna creidiúnaithe a choimirciú, lena n-áirítear an oibleagáid chun brabús a uasmhéadú do chreidiúnaithe;

(b)  i gcás inar mhainnigh an fiontraí dócmhainneach hoibleagáidí faisnéise nó comhoibrithe faoi dhlí an Aontais agus faoin dlí náisiúnta a chomhlíonadh;

(c)  i gcás iarratais mhíchuí ar urscaoileadh;

(d)  i gcás iarratas nua ar urscaoileadh laistigh de thréimhse áirithe tar éis urscaoileadh iomlán fiachais a dheonú don fhiontraí dócmhainneach nó i gcás inar diultaíodh urscaoileadh fiachais iomlán don fhiontraí mar gheall ar shárú tromchúiseach ar oibleagáidí faisnéise nó comhoibrithe;

(e)  i gcás nach gclúdaítear costas an nós imeachta as a dtagann urscaoileadh fiachais; nó

(f)  i gcás inar gá maolú chun an chothromaíocht idir cearta an fhéichiúnaí agus cearta creidiúnaí amháin nó níos mó a ráthú.

3.  De mhaolú ar Airteagal 21, féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh do thréimhsí urscaoilte níos faide sna cásanna seo a leanas ▌:

(a)  déanann údarás breithiúnach nó riaracháin bearta cosanta a fhaomhadh nó a ordú d'fhonn príomháras cónaithe an fhiontraí dhócmhainnigh agus, i gcás inarb infheidhme, a theaghlaigh a choimirciú, nó d'fhonn na sócmhainní atá bunriachtanach chun go leanfaidh ceird, gnó, ceardaíocht nó gairm an fhiontraí ar aghaidh a choimirciú;

(b)  níl príomháit chónaithe an fhiontraí dócmhainneacha agus, más infheidhme, a dteaghlaigh, réadaithe.

4.  Féadfaidh na Ballstáit catagóirí sonracha d'fhiachas a eisiamh ▌ó urscaoileadh fiachais, nó rochtain ar urscaoileadh fiachais a shrianadh nó tréimhse urscaoilte níos faide a leagan síos i gcás ina bhfuil údar cuí leis an eisiamh, leis na srianta nó leis na tréimhsí níos faide sin, amhail sna cásanna seo a leanas:

(a)  fiachais urraithe;

(b)  fiachais a eascraíonn as pionóis choiriúla nó atá nasctha leis na pionóis sin;

(c)  fiachais a eascraíonn as dhliteanas de dhroim torta;

(d)  fiachais a bhaineann le hoibleagáidí cothabhála a eascraíonn ó ghaol teaghlaigh, ó thuismíocht, ó phósadh nó ó chleamhnas;

(e)  fiachais a tabhaíodh tar éis cur isteach ar an nós imeachta as a dtagann urscaoileadh fiachais nó tar éis tús a chur leis; agus

(f)  fiachais a eascraíonn as oibleagáid chun íoc as costas an nós imeachta as a dtagann urscaoileadh fiachais.

5.  De mhaolú ar Airteagal 22, féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh do thréimhsí dícháilithe níos faide nó do thréimhsí dícháilithe éiginnte i gcás inar comhalta de ghairm an fiontraí dócmhainneach, is gairm í

(a)  a bhfuil feidhm ag rialacha sonracha eiticiúla maidir léia bhfuil feidhm ag rialacha sonracha ar cháil nó ar shaineolas maidir léi, agus gur sháraigh an fiontraí na rialacha sin; nó

(b)  lena mbítear ag déileáil le bainistiú maoine daoine eile,

Beidh feidhm ag an gcéad fhomhír chomh maith i gcás ina n-iarrann fiontraí dócmhainneach rochtain a fháil ar ghairm dá dtagraítear i bpointe (a) nó (b) den fhomhír sin.

6.  Ní dochar an Treoir seo do rialacha náisiúnta maidir le dícháilíochtaí ▌a ordaíonn údarás breithiúnach nó riaracháin seachas na rialacha sin dá dtagraítear in Airteagal 22.

Airteagal 24

Comhdhlúthú imeachtaí i dtaca le fiachais ghairme agus fiachais phearsanta

1.  Áiritheoidh na Ballstáit, nuair atá fiachais ghairmiúla ag fiontraithe dócmhainneacha a tabhaíodh ina gceird, ina ngnó, ina gceardaíocht nó ina ngairm chomh maith le fiachais phearsanta a tabhaíodh lasmuigh de na gníomhaíochtaí sin nach féidir a dheighilt go réasúnach, go gcaithfear le fiachais den sórt sin, más in-urscaoilte, in aon nós imeachta amháin chun críocha urscaoileadh iomlán fiachais a fháil.

2.  Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil, i gcás inar féidir fiachas gairmiúil a dheighilt ó fhiachas pearsanta, go bhfuiltear chun caitheamh leis na fiachais sin, chun críocha urscaoileadh iomlán fiachais a fháil, faoi nós imeachta ar leith ach comhordaithe nó faoin nós imeachta céanna.

TEIDEAL IV

BEARTA CHUN ÉIFEACHTÚLACHT NÓSANNA IMEACHTA A BHAINEANN LE hATHSTRUCHTÚRÚ, DÓCMHAINNEACHT AGUS URSCAOILEADH FIACHAIS A MHÉADÚ

Airteagal 25

Údaráis bhreithiúnacha agus riaracháin

▌Gan dochar do neamhspleáchas breithiúnach ná d'aon difríochtaí in eagrú na mbreithiúna ar fud an Aontais, ▌áiritheoidh na Ballstáit an méid seo a leanas ▌:

(a)  go bhfaighidh comhaltaí na n-údarás breithiúnach agus riaracháin, a bhíonn ag déileáil le nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais, oiliúint iomchuí agus go mbeidh an saineolas riachtanach acu dá gcuid freagrachtaí; agus

(b)  go ndéileálfar le nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais ar bhealach éifeachtúil, chun go gcaithfear le nósanna imeachta go gasta.

Airteagal 26

Cleachtóirí i nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais

1.  Áiritheoidh na Ballstáit an méid seo a leanas:

(a)  go bhfaighidh cleachtóirí a cheapann údarás breithiúnach nó riaracháin i nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais ('cleachtóirí') oiliúint iomchuí agus go mbeidh an saineolas riachtanach acu dá gcuid freagrachtaí;

(b)  go mbeidh na coinníollacha i gcomhair incháilitheachta, mar aon leis an bpróiseas a bhaineann le ceapadh, baint, agus éirí as cleachtóirí, soiléir, trédhearcach agus cothrom;

(c)  agus cleachtóir á cheapadh do chás faoi leith, lena n-áirítear cásanna lena mbaineann eilimintí trasteorann, tabharfar aird chuí ar thaithí agus ar shaineolas an chleachtóra, agus ar ghnéithe sonracha an cháis; agus

(d)  d'fhonn aon choinbhleacht leasa a sheachaint, beidh an deis ag féichiúnaithe agus ag creidiúnaithe cur i gcoinne roghnú nó cheapadh cleachtóra nó iarraidh go ndéanfar an cleachtóir a ionadú.

2.  Déanfaidh an Coimisiún éascaíocht do chomhroinnt na ndea-chleachtas idir na Ballstáit d'fhonn feabhas a chur ar cháilíocht na hoiliúna ar fud an Aontais, lena n-áirítear trí bhíthin malartú taithí agus uirlisí forbartha acmhainní.

Airteagal 27

Maoirsiú agus luach saothair cleachtóirí ▌

1.  Cuirfidh na Ballstáit sásraí cuí maoirseachta agus rialála i bhfeidhm chun a áirithiú go ndéanfar maoirseacht éifeachtach ar obair na gcleachtóirí, d'fhonn a áirithiú go soláthraítear a gcuid seirbhísí ar bhealach éifeachtach inniúil, agus i ndáil leis na páirtithe atá rannpháirteach, go soláthraítear iad go neamhchlaonta agus go neamhspleách. Áireofar ar na sásraí sin freisin bearta le haghaidh cuntasacht cleachtóirí a mhainnigh ina ndualgais.

2.  Áiritheoidh Ballstáit go mbeidh fáil ag an bpobal ar an bhfaisnéis a bhaineann leis na húdaráis agus na comhlachtaí a dhéanann maoirseacht ar chleachtóirí.

3.  Féadfaidh na Ballstáit na cleachtóirí a spreagadh chun cóid iompair a fhorbairt agus chun iad a chomhlíonadh.

4.  Áiritheoidh na Ballstáit go rialófar luach saothair cleachtóirí le rialacha atá ar aon dul leis an gcuspóir chun nósanna imeachta a réiteach go héifeachtúil ▌.

Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh nósanna imeachta iomchuí i bhfeidhm chun réiteach a dhéanamh ar aon díospóidí maidir le luach saothair ▌.

Airteagal 28

Modhanna leictreonacha cumarsáide a úsáid

Áiritheoidh na Ballstáit i nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais, go mbeidh na páirtithe sa nós imeachta, an cleachtóir agus an t-údarás breithiúnach nó riaracháin in ann na gníomhaíochtaí seo a leanas ar a laghad a fheidhmiú trí mheán cumarsáide leictreonach a úsáid, lena n-áirítear i gcásanna trasteorann:

(a)  éilimh a chomhdú;

(b)  pleananna athstruchtúraithe nó aisíocaíochta a thíolacadh ▌;

(c)  fógraí chuig creidiúnaithe;

(d)  conspóidí agus achomhairc a thaisceadh.

TEIDEAL V

FAIREACHÁN A DHÉANAMH AR NÓSANNA IMEACHTA A BHAINEANN LE hATHSTRUCHTÚRÚ, DÓCMHAINNEACHT AGUS URSCAOILEADH FIACHAIS

Airteagal 29

Bailiú sonraí

1.  ▌Déanfaidh na Ballstáit, ar bhonn bliantúil, ar an leibhéal náisiúnta, sonraí maidir le▌ nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais, arna miondealú de réir gach cineáil nós imeachta, agus lean gcumhdaítear ar a laghad na heilimintí seo a leanas, a bhailiú agus a chomhiomlánú:

(a)  líon na nósanna imeachta ar cuireadh isteach orthu nó a tosaíodh, i gcás ina bhforáiltear don tosú sin faoin dlí náisiúnta, agus líon na nósanna imeachta atá ar feitheamh nó ar cuireadh clabhsúr orthu;

(b)  meánfhad na nósanna imeachta ó cuireadh isteach an t-iarratas, nó ónar cuireadh tús leis, i gcás ina bhforáiltear don tús sin faoin dlí náisiúnta, go dtí an clabhsúr a chuirtear orthu;

(c)  líon na nósanna imeachta seachas na cinn a cheanglaítear faoi phointe (d), miondealaithe de réir cineálacha toraidh;

(d)  líon na n-iarratas ar nósanna imeachta athstruchtúraithe a dearbhaíodh go raibh siad doghlactha, a diúltaíodh nó a tarraingíodh siar roimh thús a chur leo.

2.  Déanfaidh na Ballstáit, ar bhonn bliantúil, ar an leibhéal náisiúnta sonraí a bhailiú agus a chomhiomlánú faoi líon na bhféichiúnaithe a bhí faoi réir nósanna imeachta athstruchtúraithe nó nósanna imeachta dócmhainneachta agus a raibh plean athstruchtúraithe daingnithe acu faoi nós imeachta roimhe seo lena gcuirtear Teideal II chun feidhme, laistigh de na trí bliana roimh an t-iarratas a thíolacadh nó roimh thús a chur leis an nós imeachta lena gcuirtear Teideal II chun feidhme.

3.  Féadfaidh na Ballstáit, ar bhonn bliantúil, ar an leibhéal náisiúnta, sonraí a bhailiú agus a chomhiomlánú faoin méid seo a leanas:

(a)  meánchostas gach cineál nós imeachta;

(b)  meánrátaí téarnaimh do chreidiúnaithe urraithe agus neamhurraithe, agus i gcás inarb infheidhme, do chineálacha eile creidiúnaithe ar leithligh ▌;

(c)  líon na bhfiontraithe, ar fiontraithe iad, , a bhfuil gnó nua seolta acu, tar éis dóibh nós imeachta dá dtagraítear faoi phointe (b) d'Airteagal 1(1) a chur i gcrích;

(d)  líon na gcaillteanas post atá nasctha le nósanna imeachta athstruchtúraithe agus dócmhainneachta.

4.  Déanfaidh na Ballstáit na sonraí a mhiondealú, arb iad na sonraí dá dtagraítear i bpointe (a) go (c) de mhír 1 agus, i gcás inarb infheidhme agus inarb infhaighte, na sonraí dá dtagraítear i mír 3 de réir:

(a)  méid na bhféichiúnaithe nach daoine nádúrtha iad;

(b)  pé acu an daoine nádúrtha nó dlítheanacha iad na féichiúnaithe atá faoi réir nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú nó le dócmhainneacht; agus

(c)  ▌pé acu an mbaineann na nósanna imeachta as a dtagann urscaoileadh fiachais leis na fiontraithe amháin nó leis na daoine nádúrtha uile.

5.  Féadfaidh na Ballstáit na sonraí dá dtagraítear i míreanna 1 go 4 a bhailiú agus a chomhiomlánú trí theicníc shamplach lena n-áirithítear go bhfuil na samplaí ionadaíoch ó thaobh mhéide agus éagsúlachta.

6.  Déanfaidh na Ballstáit na sonraí dá dtagraítear i mír 1, i mír 2, i mír 4 agus, i gcás inarb infheidhme, i mír 3, a bhailiú agus a chomhiomlánú do na blianta féilire iomlána dar críoch an 31 Nollaig gach bliain, ag tosú leis ▌an gcéad bhliain féilire iomlán tar éis dháta chur i bhfeidhm na ngníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 7. Cuirfear na sonraí sin in iúl don Choimisiún go bliantúil ar bhonn foirm chaighdeánach um shonraí a chur in iúl, faoin 31 Nollaig den bhliain féilire tar éis na bliana ar bailíodh na sonraí ina leith.

7.  Bunóidh an Coimisiún an fhoirm um shonraí a chur in iúl dá dtagraítear i mír 6 trí den Airteagal seo trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 30(2).

8.  Foilseoidh an Coimisiún ar a shuíomh gréasáin na sonraí a chuirfear in iúl i gcomhréir le mír 6 ar bhealach inrochtana a bheidh soláimhsithe don úsáideoir.

Airteagal 30

Nós imeachta coiste

1.  Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.  I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

I gcás nach dtugann an coiste aon tuairim, ní dhéanfaidh an Coimisiún an dréachtghníomh cur chun feidhme a ghlacadh agus beidh feidhm ag an tríú fomhír d'Airteagal 5(4) de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

TEIDEAL VI

FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 31

Gaol le gníomhartha agus le hionstraimí idirnáisiúnta eile

1.  Beidh feidhm ag na gníomhartha seo a leanas ainneoin na Treorach seo:

(a)  Treoir 98/26/CE;

(b)  Treoir 2002/47/CE; agus

(c)  Rialachán (AE) Uimh. 648/2012.

2.   Ní dochar an Treoir seo do cheanglais choimirce cistí le haghaidh institiúidí íocaíochta, a leagtar síos faoi Threoir (AE) 2015/2366 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(27)agus le haghaidh institiúidí airgid leictreonaigh a leagtar síos faoi Threoir 2009/110/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(28).

3.  Ní dochar an Treoir seo do chur i bhfeidhm an Choinbhinsiúin ar Leasanna Idirnáisiúnta i dTrealamh Soghluaiste agus an Prótacal a ghabhann leis maidir le nithe a bhaineann go sonrach le trealamh aerárthaigh, a síníodh in Cape Town an 16 Samhain 2001, a bhfuil roinnt Ballstát ina bpáirtithe tráth ghlacadh na Treorach seo.

Airteagal 32

Leasú ar Threoir (AE) 2017/1132

In Airteagal 84 de Threoir (AE) 2017/1132, cuirtear an mhír seo a leanas leis:"

"4. Maolóidh na Ballstáit ar Airteagal 58(1), Airteagal 68, Airteagail 72, 73 agus 74, pointe (b) d'Airteagal 79(1), Airteagal 80(1) agus Airteagal 81 a mhéid sin, agus ar feadh na tréimhse sin, ina bhfuil maoluithe den sórt sin riachtanach chun na creataí um athstruchtúrú coisctheach, dá bhforáiltear i dTreoir (AE) 2019/… ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle., a bhunú."

Ní dochar an chéad fhomhír don phrionsabal ar dá reir a gcaitear go comhionann leis na scairshealbhóirí.".

________________________________________

* Treoir (AE) 2019/... an ...ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le creataí um athstruchtúrú coisctheach, maidir le hurscaoileadh fiachais agus maidir le dícháílíochtaí agus maidir le bearta chun éifeachtúlacht nósanna imeachta athstruchtúraithe, dócmhainneachta agus urscaoilte fiachais a fheabhsú, agus lena leasaítear Treoir (AE) 2017/1132 (an Treoir maidir le hathstruchtúrú agus le dócmhainneacht) (IO …).".

"

Airteagal 33

Clásal athbhreithnithe

Tráth nach déanaí ná an … [seacht mbliana ó dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo] agus gach cúig bliana ina dhiaidh sin, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil maidir le cur i bhfeidhm agus tionchar na Treorach seo, lena n-áirítear i dtaca leis na rialacha maidir le foirmiú aicmí agus na rialacha vótála a chur i bhfeidhm maidir le creidiúnaithe leochaileacha, amhail oibrithe, faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa. Ar bhonn an mheasúnaithe sin, tíolacfaidh an Coimisiún, más iomchuí, togra reachtach, lena measfar bearta breise chun an creat dlí maidir le nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais a chomhdhlúthú agus a chomhchuibhiú.

Airteagal 34

Trasuí

1.  Déanfaidh na Ballstáit na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun an Treoir seo a chomhlíonadh a ghlacadh agus a fhoilsiú faoin… [dhá bliana ó dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo], seachas na forálacha is gá chun pointí (a), (b) agus (c) d'Airteagal 28 a chomhlíonadh, ar nithe iad a ghlacfar agus a fhoilseofar faoin … [cúig bliana ó dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo], agus seachas na forálacha is gá chun pointe (d) d'Airteagal 28 a chomhlíonadh, ar nithe iad a ghlacfar agus a fhoilseofar faoin… [seacht mbliana ó dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo]. Cuirfidh siad téacs na mbeart sin in iúldon Choimisiún láithreach.

Déanfaidh siad na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun an Treoir seo a chomhlíonadh a chur i bhfeidhm ón …[dhá bliana ó dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo], seachas na forálacha is gá chun pointí (a), (b) agus (c) a chomhlíonadh, a mbeidh feidhm acu ón … [cúig bliana ó dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo] agus seachas na forálacha is gá chun pointe (d) d'Airteagal 28 a chomhlíonadh, a mbeidh feidhm acu ón.. [seacht mbliana ó dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo].

2.  De mhaolú ar na mhír 1, Ballstáit a bhfuil deacrachtaí ar leith acu maidir leis an Treoir seo a chur chun feidhme, beidh siad in ann tairbhiú de shíneadh bliana, ar a mhéid, ar an tréimhse chur chun feidhme dá bhforáiltear i mír 1. Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún gur gá úsáid a bhaint as an rogha seo síneadh a chur leis an tréimhse chur chun feidhme faoin… [18 mí i ndiaidh dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo].

3.  Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún.

Airteagal 35

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Treoir seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a foilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Airteagal 36

Dírítear an Treoir seo chuig na Ballstáit.

Arna déanamh in/sa …,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

(1) IO C 209, 30.6.2017, lch. 21.
(2) IO C 342, 12.10.2017, lch. 43.
(3)IO C ▌209, 30.6.2017, lch. ▌21.
(4)OI C 342, 12.10.2017, lch. 43.
(5)Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 28 Márta 2019.
(6)Rialachán (AE) 2015/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le himeachtaí dócmhainneachta (IO L 141, 5.6.2015, lch. 19).
(7)Treoir 2013/34/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 an 26 Meitheamh 2013 maidir leis na ráitis bhliantúla airgeadais, leis na ráitis chomhdhlúite airgeadais agus le tuarascálacha gaolmhara cineálacha áirithe gnóthas, lena leasaítear Treoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Treoir 78/660/CEE ón gComhairle agus Treoir 83/349/CEE ón gComhairle
(8)Moladh an 6 Bealtaine 2003 ón gCoimisiún maidir le micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide a shainmhíniú (IO L 124, 20.5.2003, lch. 36).
(9)Treoir 2009/138/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2009 maidir le dul i mbun gnó an árachais agus an athárachais agus gabháil don ghnó sin (Sócmhainneacht II) (IO L 335, 17.12.2009, lch. 1).
(10)Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir le ceanglais stuamachta i gcomhair institiúidí creidmheasa agus gnólachtaí infheistíochta agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 (IO L 176 27.6.2013, lch. 1).
(11)Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Iúil 2012 maidir le díorthaigh thar an gcuntar, contrapháirtithe lárnacha agus stórtha trádála (IO L 201 27.7.2012, lch. 1).
(12)Rialachán (AE) uimh. 909/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 maidir le socraíocht urrús san Aontas Eorpach a fheabhsú agus maidir le taisclanna lárnacha urrús agus lena leasaítear Treoir 98/26/CE agus Treoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 236/2012 (IO L 257 28.8.2014, lch. 1).
(13)Treoir 2014/59/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014 lena mbunaítear creat do théarnamh agus réiteach institiúidí creidmheasa agus gnólachtaí infheistíochta agus lena leasaítear Treoir 82/891/CEE ón gComhairle agus Treoracha 2001/24/CE, 2002/47/CE, 2004/25/CE, 2005/56/CE, 2007/36/CE, 2011/35/AE, 2012/30/AE agus 2013/36/AE, agus Rialacháin (AE) Uimh. 1093/2010 agus (AE) Uimh. 648/2012, ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 173, 12.6.2014, lch. 190).
(14)Treoir 98/59/CE ón gComhairle an 20 Iúil 1998 maidir le comhfhogasú a dhéanamh ar dhlíthe na mBallstát i leith comhiomarcaíochtaí, IO L 225, 12.08.1998, lch. 16.
(15)Treoir 2001/23/CE ón gComhairle an 12 Márta 2001 maidir le comhfhogasú a dhéanamh ar dhlíthe na mBallstát a bhaineann le cearta fostaithe a choimirciú i gcás aistriú gnóthas nó gnólachtaí nó codanna de gnóthais nó de ghnólachtaí, IO L 82, 22.03.2001, lch. 16.
(16)Treoir 2002/14/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2002 lena mbunaítear creat ginearálta maidir le fostaithe sa Chomhphobal Eorpach a chur ar an eolas agus dul i gcomhairle leo, IO L 80, 23.3.2002, lch. 29.
(17)Treoir 2008/94/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2008 maidir le fostaithe a chosaint i gcás dhócmhainneacht a bhfostóra, IO L 283, 28.10.2008, lch. 36.
(18)Treoir 2009/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Bealtaine 2009 maidir le comhairle Fostaithe Eorpach a bhunú nó nós imeachta i ngnóthais ar scála an Chomhphobail agus i ngrúpaí de ghnóthais ar scála an Chomhphobail chun críche fostaithe a chur ar an eolas agus dul i gcomhairle leo, IO L 122, 16.5.2009, lch. 28.
(19)Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 maidir le ríomh-shainaitheantas agus seirbhísí iontaoibhele haghaidh ríomh-idirbheart sa mhargadh inmheánach agus lena n-aisghairtear Treoir 1999/93/CE (IO L 257, 28.8.2014, lch. 73).
(20)Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).
(21)Treoir 98/26/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Bealtaine 1998 maidir le críochnaitheacht socraíochta i gcórais íocaíochta agus socraíochta urrús (IO L 166/45, 11.6.1998, lch. 45).
(22)Treoir 2002/47/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Meitheamh 2012 maidir le socruithe comhthaobhachta airgeadais, (IO L 168, 27.6.2002, lch. 43).
(23)Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Iúil 2012 maidir le díorthaigh thar an gcuntar, contrapháirtithe lárnacha agus stórtha trádála, (IO L 201/1, 27.7.2012, lch. 1).
(24)Treoir (AE) 2017/1132 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meitheamh 2017 25 Deireadh Fómhair 2012 maidir le gnéithe áirithe de dhlí na gcuideachtaí (IO L 169, 30.6.2017, lch. 46).
(25)IO C 369, 17.12.2011, lch. 14.
(26) IO C 236, 21.7.2107, lch. 2.
(27)Treoir (AE) 2015/849 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le húsáid an chórais airgeadais chun sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc, lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus lena n-aisghairtear Treoir 2005/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2006/70/CE ón gCoimisiún (IO L 141, 5.6.2015, lch. 73).
(28)Treoir 2009/110/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Meán Fómhair 2009 maidir le gabháil le gnó institiúidí airgid leictreonaigh agus an gnó sin a shaothrú agus maoirseoireacht stuamachta a dhéanamh air, lena leasaítear Treoir 2005/60/CE agus Treoir 2006/48/CE agus lena n-aisghairtear Treoir 2000/46/CE (IO L 267, 10.10.2009, lch. 7).


Feidhmiú cóipchirt agus ceart gaolmhar is infheidhme maidir le cineálacha áirithe tarchuir ar líne agus maidir le hatarchur clár teilifíse agus raidió ***I
PDF 210kWORD 68k
Rún
Téacs comhdhlúite
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 28 Márta 2019 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos rialacha maidir le feidhmiú cóipchirt agus ceart gaolmhar is infheidhme maidir le cineálacha áirithe tarchuir ar líne de chuid eagraíochtaí craoltóireachta agus maidir le hatarchur clár teilifíse agus raidió (COM(2016)0594 – C8-0384/2016 – 2016/0284(COD))
P8_TA-PROV(2019)0322A8-0378/2017

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2016)0594),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C8-0384/2016),

–  ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla ar an mbunús dlí atá molta,

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) agus d’Airteagal 53(1) agus d’Airteagal 62 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do thuairim ó Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 25 Eanáir 2017(1),

–  tar éis di dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

–  ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 69f(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 18 Eanáir 2019 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do Rialacha 59 agus 39 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla agus do na tuairimí ón gCoiste um Chultúr agus um Oideachas, ón gCoiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh agus ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A8-0378/2017),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige é a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 28 Márta 2019 chun go nglacfaí Treoir (AE) 2019/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos rialacha maidir le feidhmiú cóipchirt agus ceart gaolmhar is infheidhme maidir le cineálacha áirithe tarchuir ar líne de chuid eagraíochtaí craoltóireachta agus maidir le hatarchur clár teilifíse agus raidió agus lena leasaítear Treoir 93/83/CEE ón gComhairle

P8_TC1-COD(2016)0284


(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 53(1) agus Airteagal 62 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa(2),

Tar éis dóibh dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach(3),

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)  D’fhonn rannchuidiú le feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh, is gá foráil a dhéanamh maidir le scaipeadh níos leithne clár teilifíse agus raidió de thionscnamh Ballstáit eile i mBallstáit chun leasa úsáideoirí ar fud an Aontais trí cheadúnú cóipchirt agus ceart gaolmhar a éascú i saothair agus in ábhar cosanta eile atá i gcraoltaí cineálacha áirithe clár teilifíse agus raidió. Is meáin thábhachtacha iad cláir theilifíse agus raidió chun an éagsúlacht chultúrtha agus teanga agus comhtháthú sóisialta a chur chun cinn, agus rochtain ar fhaisnéis a mhéadú.

(2)  Le forbairt teicneolaíochtaí digiteacha agus an idirlín, tá athrú ó bhonn tagtha ar dháileadh clár teilifíse agus raidió, agus ar rochtain orthu. Tá méadú ag teacht ar an méid a mbíonn úsáideoirí ag súil go mbeidh rochtain bheo agus ar éileamh acu ar chláir theilifíse agus raidió, trí na cainéil thraidisiúnta amhail satailít nó cábla agus trí sheirbhísí ar líne freisin. Dá bhrí sin, anuas ar a gcraoltaí féin de chláir theilifíse agus raidió, tá níos mó seirbhísí ar líne atá coimhdeach leis na craoltaí sin, amhail seirbhísí comhchraolta agus seirbhísí athdheise, á dtairiscint ag eagraíochtaí craoltóireachta. Maidir le hoibreoirí seirbhísí atarchuir, a bhailíonn craoltaí de chláir theilifíse agus raidió le chéile ina bpacáistí agus a sholáthraíonn iad d’úsáideoirí go comhuaineach le tarchur tosaigh an chraolta, neamhathraithe agus neamhghiorraithe, baineann siad leas as teicnící éagsúla atarchuir amhail cábla, satailít, córas trastíre digiteach, líonraí móibíleacha nó ciorcaid iata IP-bhunaithe nó líonraí móibíleacha mar aon leis an idirlíon oscailte. De bhreis air sin, tá bealaí éagsúla ag oibreoirí a dháileann cláir theilifíse agus raidió ar úsáideoirí chun comharthaí cláriompartha eagraíochtaí craoltóireachta a fháil, lena n-áirítear trí bhíthin instealladh díreach Tá éileamh níos mó, i measc úsáideoirí, ar rochtain ar chraoltaí clár teilifíse agus raidió de thionscnamh a mBallstáit féin agus de thionscnamh Bhallstáit eile an Aontais freisin. Leis na húsáideoirí sin áirítear comhalta a bhaineann le mionlaigh theanga san Aontas mar aon le daoine a bhfuil cónaí orthu i mBallstát eile nach é a mBallstát tionscnaimh é.

(3)  ▌Déanann eagraíochtaí craoltóireachta líon mór uaireanta clár teilifíse agus raidió a tharchur ar bhonn laethúil. Cuimsítear sna cláir sin ábhar éagsúil, amhail saothair chlosamhairc, cheoil, liteartha nó ghrafacha atá faoi chosaint faoi dhlí an Aontais ag cóipcheart nó ag cearta gaolmhara nó an dá cheann. Mar thoradh air sin, tá próiseas casta i bhfeidhm chun cearta a imréiteach ón iliomad sealbhóirí cirt agus le haghaidh catagóirí éagsúla saothar agus ábhar cosanta eile. Go minic, is gá na cearta a imréiteach in achar ama gearr, go háirithe agus cláir amhail cláir nuachta nó cláir chúrsaí reatha á n-ullmhú. Lena gcuid seirbhísí ar líne a chur ar fáil thar teorainneacha, teastaíonn na cearta riachtanacha i leith saothar agus ábhar eile cosanta do na críocha ábhartha ar fad ó eagraíochtaí craoltóireachta, rud a chuireann le castacht imréiteach na gceart.

(4)  Maidir le hoibreoirí seirbhísí atarchuir, lena ndéantar roinnt clár a thairiscint go hiondúil ina n-úsáidtear an iliomad saothar agus ábhar eile cosanta atá cuimsithe sna cláir theilifíse agus raidió atarchurtha agus bíonn tréimhse ama an-ghearr acu chun na ceadúnais riachtanacha a fháil agus, ar an ábhar sin, bíonn ualach mór orthu freisin i leith imréiteach na gceart. Tá an baol ann freisin d’údair, léiritheoirí agus sealbhóirí eile cirt go mbainfear úsáid as a saothair agus as ábhar eile cosanta gan údarú nó gan luach saothair iomchuí a íoc leo. Is tábhachtach an ní é an luach saothair sin ar atarchur a saothar agus ábhair chosanta eile chun rogha d'ábhar ilchineálach a áirithiú, ar rud é ar chun leasa na dtomhaltóirí é freisin.

(5)  Tá na cearta maidir le saothair agus le hábhar eile cosanta comhchuibhithe, inter alia, le Treoir 2001/29/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(4) agus i dTreoir 2006/115/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(5), lena bhforáiltear d’ardleibhéal cosanta do shealbhóirí cirt.

(6)  Éascaítear le Treoir 93/83/CEE(6) ón gComhairle craoltóireacht satailíte agus atarchur ar chábla trasteorann de chláir theilifíse agus raidió ó Bhallstáit eile. Mar sin féin, tá forálacha na Treorach sin maidir le hatarchur eagraíochtaí craoltóireachta teoranta do tharchur satailíte agus, dá bhrí sin, ní bhaineann siad le seirbhísí ar líne atá coimhdeach le craoltaí. Thairis sin, tá na forálacha a bhaineann le hatarchur clár teilifíse agus raidió ó Bhallstáit eile teoranta d’atarchur comhuaineach, neamhathraithe agus neamhghiorraithe ar chábla nó ar chórais mhicreathonnacha agus ní chumhdaítear leo atarchur trí mheán teicneolaíochtaí eile.

(7)  Dá réir sin, ba cheart soláthar trasteorann seirbhísí ar líne atá coimhdeach le craoltaí, agus atarchur clár teilifíse agus raidió de thionscnamh Ballstáit, eile a éascú tríd an gcreat dlíthiúil maidir le feidhmiú cóipchirt agus ceart gaolmhar atá ábhartha do na gníomhaíochtaí sin a oiriúnú. Leis an oiriúnú, ba cheart é sin a dhéanamh trí mhaoiniú agus táirgeadh ábhair chruthaithigh a chur san áireamh, go háirithe saothair chlosamhairc.

(8)  Leis an Treoir seo, cumhdaítear seirbhísí coimhdeacha ar líne seo na seirbhísí sin arna dtairiscint ag eagraíocht chraoltóireachta a bhfuil gaol soiléir fo-ordaithe acu leis na craoltaí na n-eagraíocht chraoltóireachta. Áirítear leis na seirbhísí sin seirbhísí lena dtugtar rochtain ar chláir theilifíse agus raidió go díreach ar bhealach líneach amháin atá comhuaineach leis an gcraoladh agus seirbhísí lena soláthraítear rochtain, laistigh de thréimhse ama shainithe tar éis an chraolta, ar chláir theilifíse agus raidió ar chraol an eagraíocht chraoltóireachta iad roimhe sin, ar a dtugtar ‘seirbhísí teilifíse athdheise’. Ina theannta sin, áirítear leis na seirbhísí coimhdeacha ar líne a chuimsítear leis an Treoir seo seirbhísí lena soláthraítear rochtain ar ábhar trína saibhrítear cláir theilifíse nó raidió arna gcraoladh ag an eagraíocht chraoltóireachta nó trína gcuirtear leo ar bhealach eile, lena n-áirítear trí réamh-léirmheas a dhéanamh ar ábhair an chláir ábhartha, trína leathnú, trí chur leis nó trí léirmheas a dhéanamh air. Ba cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo maidir le seirbhísí coimhdeacha ar líne a sholáthraíonn eagraíochtaí craoltóireachta d’úsáideoirí mar aon leis an tseirbhís craolacháin. Ba cheart feidhm a bheith aici freisin maidir le seirbhísí coimhdeacha ar líne ar féidir le húsáideoirí rochtain a fháil orthu neamhspleách ar an tseirbhís craolacháin, cé gur léir gaol fo-ordaithe leis an gcraoladh a bheith ann, gan an réamhchoinníoll a bheith ann gur gá do na húsáideoirí rochtain a fháil ar an tseirbhís craolacháin, mar shampla trí mheán síntiúis. Ní dochar an méid sin do shaoirse na n-eagraíochtaí craoltóireachta seirbhísí coimhdeacha ar líne den chineál sin a thairiscint saor ó tháille nó mar mhalairt ar íocaíocht airgid. Níor cheart rochtain a sholáthar ar shaothair aonair nó ar ábhar eile cosanta atá cuimsithe i gclár teilifíse nó raidió, nó rochtain a sholáthar ar shaothair nó ábhar eile cosanta nach mbaineann le haon chlár arna chraoladh ag an eagraíocht chraoltóireachta, amhail seirbhísí lena gcuirtear rochtain ar fáil ar shaothair aonair cheoil nó chlosamhairc, albaim cheoil nó físeáin, mar shampla trí sheirbhís físeán ar éileamh, a bheith faoi raon feidhme na seirbhísí a chumhdaítear leis an Treoir seo.

(9)  D’fhonn imréiteach ceart a éascú le haghaidh soláthar seirbhísí coimhdeacha ar líne thar teorainneacha, is gá foráil a dhéanamh chun prionsabal na tíre tionscnaimh a bhunú maidir le feidhmiú cóipchirt agus ceart gaolmhar ábhartha le haghaidh gníomhartha a thagann chun cinn le linn soláthar seirbhíse coimhdí ar líne, le linn na rochtana uirthi nó le linn a húsáidte. Ba cheart go gcumhdófaí leis an bprionsabal sin imréiteach na gceart go léir atá riachtanach don eagraíocht chraoltóireachta chun a gcláir a léiriú don phobal nó iad a chur ar fáil don phobal agus seirbhísí coimhdeacha á soláthar acu, lena n-áirítear imréiteach cóipchirt agus ceart gaolmhar maidir le saothair nó ábhar cosanta eile arna n-úsáid sna cláir, mar shampla na cearta maidir le fónagraim nó taibhithe. Ba cheart go mbeadh feidhm ag prionsabal na tíre tionscnaimh sin go heisiach leis an ngaol idir sealbhóirí cirt, nó eintitis a dhéanann ionadaíocht thar ceann sealbhóirí cirt amhail eagraíochtaí bailithe dleachtanna, agus eagraíochtaí craoltóireachta agus chun críche soláthar seirbhíse coimhdí ar líne, na rochtana uirthi nó a húsáidte, agus chun na críche sin amháin. Níor cheart go mbeadh feidhm ag prionsabal na tíre tionscnaimh maidir leis na saothair nó ábhar cosanta eile a chur i láthair don phobal, trí mheán sreinge nó gan sreang,maidir leis na saothair nó ábhar cosanta eile a chur ar fáil don phobal, trí mheán sreinge nó gan sreang, ar bhealach inar bhféadfadh daoine den phobal rochtain a fháil uirthi ó áit agus ag am dá rogha féin nó d’aon atáirgeadh na saothar agus ábhar cosanta eile atá cuimsithe sa tseirbhís choimhdeach ar líne.

(10)  Agus sainghnéithe de shásraí maoinithe agus ceadúnaithe saothar closamhairc ar leith á gcur san áireamh, ar rudaí iad a bhunaítear go minic ar cheadúnú críochach eisiach, is iomchuí, i dtaca le cláir theilifíse, teorainn catagóirí clár ar leith a chur le raon feidhme phrionsabal na tíre tionscnaimh a leagtar amach sa Treoir seo. Le cláir den chineál sin, ba cheart a áireamh cláir nuachta agus cúrsaí reatha chomh maith le léiriúcháin de chuid na heagraíochta craoltóireachta féin arna maoiniú aici féin amháin lena n-áirítear i gcás go bhféadfadh sé go dtagann na cistí a úsáideann an eagraíocht chraoltóireachta lena léiriúcháin a mhaoiniú ó chistí poiblí. Chun críocha na Treorach seo, ba cheart go dtuigfí go gcumhdaítear le léiriúcháin na heagraíochta craoltóireachta féin léiriúcháin arna ndéanamh ag eagraíocht chraoltóireachta trína hacmhainní féin a úsáid, ach ní léiriúcháin arna gcoimisiúnú ag an eagraíocht chraoltóireachta do léiritheoirí atá neamhspléach ar an eagraíocht chraoltóireachta agus ar chomhléiriúcháin. Ar na cúiseanna céanna, níor cheart feidhm a bheith ag prionsabal na tíre tionscnaimh maidir leis an gcraoladh teilifíse a dhéantar ar ócáidí spóirt faoin Treoir seo. Níor cheart feidhm a bheith ag prionsabal na tíre tionscnaimh ach amháin sa chás ina n-úsáideann an eagraíocht chraoltóireachta cláir ina seirbhísí coimhdeacha féin ar líne. Níor cheart feidhm a bheith aige maidir le léiriúcháin de chuid na heagraíochtaí craoltóireachta féin a cheadúnú do thríú páirtithe, lena n-áirítear eagraíochtaí eile craoltóireachta. Níor cheart do phrionsabal na tíre tionscnaimh cur isteach ar shaoirse na sealbhóirí cirt ná na n-eagraíochtaí craoltóireachta srianta a chomhaontú, i gcomhréir le dlí an Aontais, lena n-áirítear srianta críocha, maidir le saothrú a gceart.

(11)  Mar thoradh ar phrionsabal na tíre tionscnaimh a leagtar amach sa Treoir seo, níor cheart aon oibleagáid a bhunú ar eagraíochtaí craoltóireachta a gcláir a léiriú ná a chur ar fáil don phobal trína seirbhísí coimhdeacha ar líne ná na seirbhísí coimhdeacha sin ar líne a chur ar fáil i mBallstát eile seachas i mBallstát a bpríomháite gnó.

(12)  Ós rud é go measfar gur sa Bhallstát ina bhfuil a príomháit ghnó ag an eagraíocht chraoltóireachta, agus sa Bhallstát sin amháin, a tharlóidh an soláthar seirbhíse coimhdí ar líne, an rochtain uirthi nó a húsáid, agus gur féidir an tseirbhís choimhdeach ar líne a chur ar fáil de facto thar theorainneacha do Bhallstáit eile, is gá a áirithiú, agus méid na híocaíochta a dhéanfar i leith na gceart i dtrácht á leagan síos acu, ▌go gcuireann na comhpháirtithe san áireamh ▌gach gné den tseirbhís choimhdeach ar líne amhail gnéithe na seirbhíse, lena n-áirítear an fad a bhíonn fáil ar líne ar na cláir a áirítear leis an tseirbhís, an lucht féachana nó éisteachta, lena n-áirítear an lucht féachana nó éisteachta sa Bhallstát ina bhfuil a príomháit ghnó ag an eagraíocht chraoltóireachta agus i mBallstáit eile ina bhfaightear rochtain ar an tseirbhís choimhdeach ar líne agus ina n-úsáidtear í, agus na leaganacha teanga a sholáthraítear. Mar sin féin, ba cheart é a bheith fós indéanta modhanna ar leith a úsáid chun an méid atá le híoc as na cearta a ríomh faoi réir phrionsabal na tíre tionscnaimh amhail modhanna sin a bhunaítear ar ioncam na heagraíochta craoltóireachta arna ghiniúint ag an tseirbhís ar líne, ar modhanna iad ar díol suntais é go n-úsáideann, go háirithe, eagraíochtaí craoltóireachta raidió iad.

(13)  De bharr phrionsabal na saoirse conarthaí, féadfar leanúint de theorainn a chur le saothrú na gceart a bhfuil tionchar ag prionsabal na tíre tionscnaimh a leagtar amach sa Treoir seo orthu, ar choinníoll go mbeidh aon teorainn den sórt sin le saothrú na gceart sin i gcomhréir le dlí an Aontais.

(14)  Is féidir le hoibreoirí seirbhísí tarchuir teicneolaíochtaí difriúla a úsáid nuair a dhéanann siad atarchur comhuaineach, ar bhealach neamhathraithe agus neamhghiorraithe, lena fháil ag an bpobal, ar tharchur tosaigh craolacháin ó Bhallstát eile de chláir theilifíse nó raidió ▌. Is féidir leis na hoibreoirí seirbhísí atarchuir na comharthaí cláriompartha a fháil ó eagraíochtaí craoltóireachta, arb eagraíochtaí iad féin a tharchuireann na comharthaí sin chuig an bpobal ar bhealaí difriúla, mar shampla trí na comharthaí arna dtarchur ag eagraíochtaí craoltóireachta a ghabháil nó trí na comharthaí a fháil go díreach uathu trí phróiseas teicniúil an insteallta dhírigh. Is féidir seirbhísí oibreoirí den chineál sin a thairiscint ar líonraí satailíte, líonraí digiteacha trastíre, líonraí móibíleacha agus líonraí ciorcaid iata IP-bhunaithe, líonraí móibíleacha agus ar líonraí comhchosúla nó trí sheirbhísí rochtana idirlín mar a shainmhínítear i Rialachán (AE) Uimh. 2015/2120 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(7). Dá bhrí sin, ba cheart d’oibreoirí seirbhisí tarchuir a úsáideann na teicneolaíochtaí den chineál sin le haghaidh a gcuid atarchur a chumhdach leis an Treoir seo agus ba cheart an sásra lena dtugtar isteach an chomhbhainistíocht éigeantach ar chearta a dhul chun tairbhe dóibh. Chun coimircí leordhóthanacha a áirithiú in aghaidh úsáid neamhúdaraithe saothar agus ábhair cosanta eile, ar coimircí iad atá tábhachtach go háirithe i gcás seirbhísí a íoctar astu, níor cheart seirbhísí atarchuir arna soláthar trí sheirbhísí rochtana idirlín a áireamh i raon feidhme na Treorach seo ach amháin sa chás ina soláthraítear na seirbhísí atarchuir sin i dtimpeallacht nach féidir le haon duine ach amháin úsáideoirí údaraithe rochtain a fháil ar atarchuir agus inarb inchomparáide leibhéal slándála ábhair arna sholáthar agus an leibhéal slándála atá ann d’ábhar a tharchuirtear thar líonraí bainistithe, amhail líonraí ciorcaid iata IP-bhunaithe, áit a gcriptítear an t-ábhar. Ba cheart go mbeadh na ceanglais sin indéanta agus leormhaith.

(15)  Le tarchuir thosaigh de chláir theilifíse agus raidió a atarchur, ní mór d’oibreoirí seirbhísí atarchuir údarú a fháil ó shealbhóirí an chirt eisiach lena chur i láthair don phobal na saothair nó ábhar cosanta eile. D’fhonn deimhneacht dhlíthiúil a sholáthar do na hoibreoirí seirbhísí atarchuir ▌ agus d’fhonn éagothromaíochtaí sa dlí náisiúnta maidir le seirbhísí atarchuir den sórt sin a shárú, ba cheart rialacha atá cosúil leo siúd a bhfuil feidhm acu i leith atarchur ar chábla mar a shainmhínítear i dTreoir 93/83/CEE a bheith i bhfeidhm. Leis na rialacha faoin Treoir sin a áireamh an oibleagáid an ceart a fheidhmiú chun údarú a dheonú nó a dhiúltú d’oibreoir seirbhíse atarchuir trí eagraíocht chomhbhainistíochta ▌. Faoi na rialacha sin, tá an ceart chun údarú a dheonú nó a dhiúltú slán fós, agus ní dhéantar ach feidhmiú an chirt sin a rialú go pointe áirithe. Ba cheart go bhfaigheadh na sealbhóirí cirt luach saothair iomchuí as atarchur a saothar agus ábhar cosanta eile. Agus téarmaí ceadúnaithe réasúnta á gcinneadh, lena n-áirítear an táille ceadúnais, le haghaidh atarchuir i gcomhréir le Treoir 2014/26/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle(8), ba cheart luach eacnamaíoch úsáid na gceart sa trádáil, lena n-áirítear an luach a chuirtear ar mheáin an tarchuir, inter alia, a chur san áireamh. Ba cheart an méid sin gan dochar d’fheidhmiú comhchoiteann cheart an luacha saothair chothroim do thaibheoirí agus táirgeoirí fónagram as fónagraim thráchtála a chur i láthair don phobal dá bhforáiltear in Airteagal 8(2) de Threoir 2006/115/CE agus do Rialachán Uimh. 2014/26/AE agus go háirithe d'fhorálacha na Treorach sin, a bhaineann le cearta sealbhóirí cirt maidir le heagraíocht chomhbhainistíochta a roghnú.

(16)  Leis an Treoir seo, ba cheart go mbeifí in ann comhaontuithe a thabhairt i gcrích idir eagraíochtaí comhbhainistíochta agus oibreoirí atarchuir, maidir leis na cearta atá faoi réir comhbhainistiú éigeantach faoin Treoir seo, a leathnú lena chur i bhfeidhm maidir le cearta na sealbhóirí cirt nach ndéanann an eagraíocht chomhbhainistíochta ionadaíocht dóibh, gan cead do na shealbhóirí cirt sin a saothair ná ábhar eile a eisiamh ó chur i bhfeidhm an tsásra sin. I gcásanna ina bhfuil cearta sa chatagóir sin á mbainistiú ag níos mó ná aon eagraíocht chomhbhainistíochta amháin do chríoch an Bhallstáit sin, is faoin mBallstát ar dá chríoch atá oibreoir na seirbhíse atarchuir ag iarraidh cearta a imréiteach le haghaidh atarchuir a chinneadh cibé acu eagraíocht nó eagraíochtaí comhbhainistíochta ag a mbeidh an ceart an t-údarú le haghaidh atarchuir a dheonú nó a dhiúltú.

(17)  Aon chearta atá ag na heagraíochtaí craoltóireachta féin i leith a gcraoltaí, lena n-áirítear cearta maidir le hábhar na gclár, ba cheart iad a dhíolmhú ón gcomhbhainistiú éigeantach ar chearta is infheidhme maidir le hatarchuir Go hiondúil, bíonn caidreamh tráchtála leanúnach idir oibreoirí seirbhísí atarchuir agus eagraíochtaí craoltóireacha agus, dá thoradh sin, is eol d’oibreoirí seirbhísí atarchuir cé hiad na heagraíochtaí craoltóireachta agus dá bharr sin is próiseas réasúnta simplí é cearta a imréiteach le heagraíochtaí craoltóireachta. Dá réir sin, bíonn sé réasúnta simplí ar oibreoirí seirbhísí atarchuir agus iad ag fáil na gceadúnas is gá ó eagraíochtaí craoltóireachta agus a bhíonn orthu agus iad ag fáil ceadúnais ó shealbhóirí cirt i saothair agus in ábhar eile cosanta atá cuimsithe sna cláir theilifíse agus raidió atarchurtha. Dá bhrí sin, ní gá an próiseas ceadúnúcháin a shimpliú maidir leis na cearta atá ag na heagraíochtaí craoltóireachta. Mar sin féin, ní mór a áirithiú nuair a chuireann eagraíochtaí craoltóireachta agus oibreoirí seirbhísí atarchuir tús le hidirbheartaíochtaí, go ndéanann siad amhlaidh de mheon macánta maidir le ceadúnú na gceart le haghaidh atarchur a chuimsítear sa Treoir seo. Le Treoir 2014/26/AE, déantar foráil do rialacha comhchosúla is infheidhme maidir le heagraíochtaí comhbhainistíochta.

(18)  Leis na rialacha dá bhforáiltear sa Treoir seo maidir leis na cearta in atarchur arna bhfeidhmiú ag eagraíochtaí craoltóireachta maidir lena dtarchuir féin, níor cheart teorainn a chur leis an rogha atá ag na sealbhóirí ceart a gcearta a aistriú chuig eagraíocht chraoltóireachta nó chuig eagraíocht chomhbhainistíochta agus, ar an gcaoi sin, ag cur ar a gcumas sciar díreach a bheith acu den luach saothair arna íoc ag oibreoir seirbhíse atarchuir.

(19)  Ba cheart go mbeadh na Ballstáit in ann na rialacha maidir le hatarchur arna mbunú sa Treoir seo agus i dTreoir 93/83/CEE a chur i bhfeidhm i gcásanna ina dtarlaíonn an tarchur tosaigh agus an t-atarchur laistigh dá gcríoch.

(20)  Chun deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú agus chun ardleibhéal cosanta a choimeád do na sealbhóirí cirt, is iomchuí a fhoráil sa chás nach dtarchuireann eagraíochtaí craoltóireachta trí mheán an insteallta dhírigh a gcomharthaí cláriompartha ach amháin chuig na dáileoirí comharthaí gan a gcláir a bheith á dtarchur ag na heagraíochtaí craoltóireachta chuig an bpobal chomh maith, agus go gcuireann na dáileoirí comharthaí na cláir sin chuig a n-úsáideoirí chun lamháil dóibh féachaint ar na cláir nó éisteacht leo, go measfar nach dtarlaíonn ach gníomh cumarsáide aonair amháin leis an bpobal ina bhfuil na heagraíochtaí craoltóireachta agus na dáileoirí comharthaí araon rannpháirteach ann lena n-ionchur féin faoi seach. Dá bhrí sin, ba cheart do na heagraíochtaí craoltóireachta agus na dáileoirí comharthaí údarú a fháil ó na sealbhóirí cirt dá rannchuidiúsonrach sa ghníomh aonair cumarsáide leis an bpobal. Níor cheart go mbeadh rannpháirtíocht na n-eagraíochtaí craoltóireachta agus na ndáileoirí comharthaí sa ghníomh aonair cumarsáide ina chúis le dliteanas comhpháirteach na n-eagraíochta craoltóireachta agus dáileora comharthaí as an ngníomh cumarsáide leis an bpobal. Ba cheart do na Ballstáit a bheith saor fós le foráil a dhéanamh ar an leibhéal náisiúnta maidir leis na modúlachtaí chun údarú a fháil i gcomhair gníomh aonair cumarsáide mar sin leis an bpobal, lena n-áirítear na híocaíochtaí ábhartha is gá a dhéanamh leis na sealbhóirí cirt, agus saothrú na saothar agus na n-ábhar cosanta eile lena mbaineann ag na heagraíochtaí craoltóireachta agus na dáileoirí comharthaí i dtaca leis an ngníomh aonair cumarsáide leis an bpobal á gcur san áireamh. Toisc nach mbíonn ar dháileoirí comharthaí aghaidh a thabhairt, ar chaoi chomhchosúil le hoibreoirí seirbhísí atarchuir, ar ualach suntasach maidir le imréiteach ceart, ach amháin i gcás na gceart atá ag na heagraíochtaí craoltóireachta, ba cheart do na Ballstáit foráil a dhéanamh go mbeadh dáileoirí comharthaí in ann leas a bhaint as sásra comhbhainistíochta éigeantach ceart le haghaidh a dtarchur ar an gcaoi chéanna agus a mhéid céanna agus a bhaineann oibritheoirí seirbhísí atarchuir leas as le haghaidh atarchuir a chuimsítear i dTreoir 93/83/CEE agus sa Treoir seo. I gcásanna nach ndéanann dáileoirí comharthaí ach na hacmhainní teicniúla a chur ar fáil do na heagraíochtaí craoltóireachta, de réir bhrí chásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, chun glacadh an chraolacháin a áirithiú nó a fheabhsú, níor cheart na dáileoirí comharthaí a mheas mar pháirt den ghníomh cumarsáide leis an bpobal.

(21)  Nuair a dhéanann eagraíochtaí craoltóireachta a gcomharthaí cláriompartha a tharchur go díreach chuig an bpobal, agus ar an gcaoi sin gníomh tosaigh an tarchuir á chur i gcrích acu, agus, ag an am céanna, na comharthaí a tharchur go comhuaineach chuig eagraíochtaí eile trí phróiseas an insteallta dhírigh, mar shampla chun cáilíocht na gcomharthaí a áirithiú chun críocha atarchuir, is gníomh cumarsáide ar leithligh leis an bpobal tarchuir ó na heagraíochtaí eile sin nach ionann é agus an ceann á chur i gcrích ag an eagraíocht chraoltóireachta. Sna cásanna sin, ba cheart feidhm a bheith ag na rialacha maidir le hatarchuir a leagtar síos sa Treoir seo agus i dTreoir 93/83/CEE.

(22)  Chun comhbhainistiú éifeachtúil na gceart agus dáileadh cruinn na n-ioncam arna mbailiú faoin sásra comhbhainistíochta éigeantaigh a thugtar isteach leis an Treoir seo a áirithiú, tá sé tábhachtach go gcoimeádann na heagraíochtaí comhbhainistíochta taifid chearta ar bhallraíocht, ceadúnais agus úsáid saothar agus ábhar cosanta eile, i gcomhréir leis na hoibleagáidí trédhearcachta a leagtar amach i dTreoir 2014/26/AE.

(23)  D’fhonn cosc a chur ar shárú chur i bhfeidhm phrionsabal na tíre tionscnaimh trí bhíthin síneadh ama a chur le fad tréimhse na gcomhaontuithe reatha a bhaineann le feidhmiú cóipchirt agus ceart gaolmhar atá ábhartha do soláthar seirbhíse coimhdí ar líne agus le rochtain ar an tseirbhís ar líne nó lena húsáid, is gá prionsabal na tíre tionscnaimh a chur i bhfeidhm freisin ar chomhaontuithe reatha ach idirthréimhse a bheith i bhfeidhm, nár cheart feidhm a bheith ag an bprionsabal lena linn maidir leis na conarthaí sin lena gceadaítear am chun dul in oiriúint dóibh, i gcás inar gá, i gcomhréir leis an Treoir seo. Is gá freisin, fóráil a dhéanamh maidir le hidirthréimhse chun ligean do chraoltóirí, dáileoirí comharthaí agus sealbhóirí cirt iad féin a chur in oiriúint do na rialacha nua a leagtar amach seo Treoir seo maidir ls saothrú saothar agus ábhar cosanta eile trí mheán an insteallta dhírigh.

(24)   I gcomhréir le prionsabail na rialála níos fearr, ba cheart athbhreithniú a dhéanamh ar an Treoir seo, lena n-áirítear a fhorálacha maidir le hinstealladh díreach, tar éis don Treoir a bheith i bhfeidhm ar feadh tréimhse ama chun measúnú a dhéanamh, i measc nithe eile, ar a tairbhí do thomhaltóirí Eorpacha, a tionchar ar na tionscail chruthaitheacha san Aontas Eorpach, agus ar an leibhéal infheistíochta in inneachar nua, agus dá réir sin freisin chun na tairbhí maidir le héagsúlacht chultúrtha níos fearr san Aontas.

(25)  Leis an Treoir seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus cloítear leis na prionsabail a aithnítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Cé go bhféadfaí, leis an Treoir seo, cur isteach ar fheidhmiú chearta na sealbhóirí cirt sa mhéid go ndéantar comhbhainistíocht éigeantach le haghaidh fheidhmiú an chirt a chur in iúl don phobal maidir le seirbhísí atarchuir, is gá coinníoll den sórt sin a leagan síos ar bhealach spriocdhírithe agus é a theorannú do sheirbhísí sonracha.

(26)  Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí na Treorach seo, eadhon soláthar seirbhísí coimhdeacha trasteorann ar líne a chur chun cinn le haghaidh cineálacha áirithe clár, agus le hatarchur clár teilifíse agus raidió de thionscnamh Ballstáit eile a éascú, a bhaint amach go leordhóthanach, ach gur fearr, mar gheall ar a bhfairsinge agus a n-éifeachtaí, is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú. Maidir le soláthar seirbhísí coimhdeacha trasteorann ar líne, ní cheanglaítear leis an Treoir seo ar eagraíochtaí craoltóireachta na seirbhísí sin a sholáthar thar teorainneacha. Ní cheanglaítear ach an oiread leis an Treoir seo ar oibreoirí seirbhísí atarchuir cláir theilifíse nó raidió de thionscnamh Ballstáit eile a áireamh ina gcuid seirbhísí. Ní bhaineann an Treoir seo ach le feidhmiú ceart atarchuir áirithe a mhéid is gá chun ceadúnú cóipchirt agus ceart gaolmhar a shimpliú le haghaidh seirbhísí den sórt sin agus maidir le cláir theilifíse agus raidió de thionscnamh Ballstáit eile agus maidir leo sin amháin.

(27)  I gcomhréir le Dearbhú Comhpháirteach Polaitiúil an 28 Meán Fómhair 2011 ó na Ballstáit agus ón gCoimisiún maidir le doiciméid mhíniúcháin(9), ghlac na Ballstáit mar chúram orthu féin, i gcásanna a bhfuil údar cuí leo, doiciméad amháin nó níos mó a chur leis an bhfógra maidir lena mbearta trasuite, ar doiciméid iad lena mínítear an gaol idir codanna de threoir agus páirteanna comhfhreagracha na n-ionstraimí náisiúnta trasuite. I ndáil leis an Treoir seo measann an reachtóir go bhfuil údar cuí le doiciméid den chineál sin a tharchur,

TAR ÉIS AN TREOIR SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1

Ábhar

Leagtar síos sa Treoir seo rialacha, arb é is aidhm dóibh feabhas a chur ar an rochtain trasteorann ar líon níos mó clár teilifíse agus raidió, trí éascú a dhéanamh ar imréiteach na gceart chun seirbhísí ar líne a sholáthar atá coimhdeach do chraoltaí de chineálacha áirithe clár teilifíse agus raidió, agus chun atarchur a dhéanamh ar chláir theilifíse agus raidió. Leagtar síos freisin rialacha maidir le cláir theilifíse agus raidió a tharchur trí phróiseas an insteallta dhírigh.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1)  ciallaíonn “seirbhís choimhdeach ar líne” seirbhís ar líne arb é atá ann cláir theilifíse nó raidió a sholáthar don phobal, ag eagraíocht chraoltóireachta nó faoina rialú agus faoina freagracht, go comhuaineach lena gcraoladh ag an eagraíocht chraoltóireachta nó ar feadh tréimhse shainithe ama tar éis a gcraolta ag an eagraíocht sin, mar aon le haon ábhar ▌atá coimhdeach leis an gcraoladh sin;

(2)  ciallaíonn ‘atarchur’ aon atarchur comhuaineach, neamhathraithe agus neamhghiorraithe, seachas atarchur ar chábla mar a shainmhínítear i dTreoir 93/83/CEE ▌, atá beartaithe lena fháil ag an bpobal de tharchur tosaigh ó Bhallstát eile ▌de chláir theilifíse nó raidió atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal, i gcás ina ndéantar an tarchur tosaigh sin ▌le sreanga thar an aer, lena n-áirítear ar shatailít ach gan tarchur ar líne a chuimsiú, ar choinníoll:

(a)  go ndéanfaidh páirtí seachas an eagraíocht chraoltóireachta a rinne an chraoltóireacht tosaigh an t-atarchur, nó páirtí seachas an páirtí a ndearnadh an tarchur sin faoina rialú agus faoina fhreagracht, agus é sin gan beann ar an gcaoi a bhfaighidh an páirtí a dhéanann an t-atarchur na comharthaí cláriompartha ón eagraíocht chraoltóireachta chur críche atarchuir, agus

(b)  sa chás go ndéantar an t-atarchur ar sheirbhís rochtana idirlín mar a shainmhínítear i bpointe (2) den dara mír d'Airteagal 2 de Rialachán (AE) 2015/2020, déantar é i dtimpeallacht bhainistithe;

(3)  ciallaíonn ‘timpeallacht bhainistithe’ timpeallacht nuair a sholáthraíonn oibreoir seirbhísí atarchuir slán do na húsáideoirí údaraithe;

(4)  ciallaíonn ‘instealladh díreach’ próiseas teicniúil trína ndéanann eagraíocht chraoltóireachta a comharthaí cláriompartha a tharchur chuig eagraíochtaí seachas eagraíochtaí craoltóireachta ar bhealach nach bhfuil na comharthaí cláriompartha inrochtana don phobal le linn an tarchuir sin.

CAIBIDIL II

SEIRBHÍSÍ COIMHDEACHTA AR LÍNE EAGRAÍOCHTAÍ CROLATÓIREACHTA

Airteagal 3

Cur i bhfeidhm phrionsabal na tíre tionscnaimh i leith seirbhísí coimhdeacha ar líne

1.  Na gníomhartha lena gcuirtear na saothair nó ábhar cosanta eile i láthair don phobal, trí mheán sreinge nó gan sreang, agus lena gcuirtear ar fáil don phobal trí shreang nó gan sreang, ar bhealach go bhféadfaidh comhaltaí den phobal rochtain a bheith acu ar shaothair nó ar ábhar cosanta eile ó áit agus ag an am a roghnaíonn siad go leithleach, a tharlaíonn nuair a sholáthraítear na nithe seo don phobal:

(a)  cláir raidió, agus

(b)  cláir theilifíse arb é atá iontu:

(i)  nuacht agus cláir chursaí reatha, nó

(ii)  léiriúcháin atá déanta agus maoinithe ag an eagraíocht chraoltóireachta féin

i seirbhís choimhdeach ar líne á soláthar ag eagraíocht chraoltóireachta nó faoina rialú agus faoina freagracht, mar aon leis na gníomhartha atáirgthe maidir leis na saothair sin no maidir le hábhair chosanta eile atá riachtanach, maidir leis na cláir chéanna, le haghaidh soláthar seirbhíse den sórt sin ar líne, rochtain a bheith uirthi nó í a úsáid, measfar, chun críocha cóipchirt agus ceart gaolmhar atá ábhartha do na gníomhartha sin a fheidhmiú, gur sa Bhallstát ina bhfuil a príomháit ghnó ag an eagraíocht chraoltóireachta, agus sa Bhallstát sin amháin, a tharlóidh siad.

Ní bheidh feidhm ag pointe (b) den chéad fhomhír maidir le craoltaí imeachtaí agus saothar spóirt agus ábhar cosanta eile atá san áireamh iontu.

2.  Agus méid na híocaíochta a bheidh le déanamh i leith na gceart atá faoi réir phrionsabal na tíre tionscnaimh mar a leagtar amach i mír 1 á leagan síos, áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfidh na páirtithe i gcuntas gach gné den tseirbhís choimhdeach ar líne amhail ▌gnéithe na seirbhíse coimhdí ar líne, lena n-áirítear fad infhaighteacht ar líne na gclár a sholáthraítear sa tseirbhís sin, an lucht féachana nó éisteachta, agus na leaganacha teanga a sholáthraítear.

Ní chuirfidh an chéad fhomhír bac ar an rogha méid na n-íocaíochtaí a bheidh le déanamh a ríomh, ar bhonn ioncam na heagraíochta craoltóireachta.

3.  Beidh prionsabal na tíre tionscnaimh a leagtar amach i mír 1 gan dochar do shaoirse chonarthach na sealbhóirí cirt agus na n-eagraíochtaí craoltóireachta aontú, i gcomhréir le dlí an Aontais, saothrú na gceart den chineál sin, lena n-áirítear iad sin atá faoi Threoir 2001/29/CE, a theorannú.

CAIBIDIL III

CLÁIR RAIDIÓ AGUS THEILIFÍSE A ATARCHUR

Airteagal 4

Feidhmiú na gceart maidir le hatarchur ag sealbhóirí cirt nach eagraíochtaí craoltóireachta iad

1.  Ní mór do shealbhóirí an chirt cumarsáide eisiach don phobal gníomhartha atarchuir clár a údarú.

Áiritheoidh na Ballstáit nach bhféadfaidh sealbhóirí cirt a gceart a fheidhmiú chun údarú i leith atarchuir a dheonú nó a dhiúltú ach trí eagraíocht chomhbhainistíochta.

2.  I gcás nach bhfuil bainistíocht an chirt dá dtagraítear sa dara fomhír de mhír 1 aistrithe ag sealbhóir cirt chuig eagraíocht chomhbhainistíochta, measfar go mbeidh an ceart chun an t-údarú le haghaidh atarchuir a dheonú nó a dhiúltú don sealbhóir cirt sin ag an eagraíocht chomhbhainistíochta a bhainistíonn cearta den chatagóir chéanna i gcríoch an Bhallstáit dá bhfuil oibreoir na seirbhíse atarchuir ag iarraidh na cearta a imréiteach le haghaidh atarchuir.

Sa chás, áfach, go bhfuil cearta sa chatagóir sin á mbainistiú ag níos mó ná aon eagraíocht chomhbhainistíochta amháin do chríoch an Bhallstáit sin, ▌is faoin mBallstát, ar dá chríoch atá oibreoir seirbhíse atarchuir ag iarraidh cearta a imréiteach le haghaidh atarchuir a chinneadh cibé acu eagraíocht nó eagraíochtaí comhbhainistíochta ag a mbeidh an ceart an t-údarú le haghaidh atarchuir a dheonú nó a dhiúltú.

3.  Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh ag sealbhóir cirt na cearta agus na hoibleagáidí céanna a eascraíonn as comhaontú idir oibreoir seirbhíse atarchuir agus eagraíochtaí comhbhainistíochtaeagraíochtaí a ghníomhaíonn de bhun mhír 2 mar shealbhóirí cirt a thug sainordú do na heagraíochtaí comhbhainistíochta sin nó do na heagraíocht. Áiritheoidh Ballstáit go mbeidh na sealbhóirí cirt ar a chumas na cearta sin a éileamh laistigh de thréimhse, a bheidh le cinneadh ag an mBallstát lena mbaineann, nach mbeidh níos lú ná trí bliana ó dháta an atarchuir ina gcuimsítear a shaothar nó ábhar cosanta eile.

Airteagal 5

Feidhmiú na gceart maidir le hatarchur ag eagraíochtaí craoltóireachta

1.  Áiritheoidh na Ballstáit nach bhfuil feidhm ag Airteagal 3 maidir leis na cearta in atarchur arna bhfeidhmiú ag eagraíocht chraoltóireachta i ndáil lena tarchur féin, is cuma cé acu ar léi na cearta lena mbaineann nó ar aistríodh chuici iad ag sealbhóirí eile cirt.

2.  Déanfaidh na Ballstáit a fhoráil, i gcás ina rachaidh eagraíochtaí craoltóireachta agus oibreoirí na seirbhísí atarchuir i mbun caibidlíochta maidir le húdarú le haghaidh atarchuir faoin Treoir seo go ndéanfar na caibidlíochtaí sin de mheon macánta.

Airteagal 6

Idirghabháil

Áiritheoidh na Ballstáit gur féidir cúnamh a iarraidh ó idirghabhálaí amháin nó níos mó mar a fhoráiltear in Airteagal II de Threoir 93/83/CEE i gcás nach mbeidh aon chomhaontú tugtha chun críche idir an eagraíocht chomhbhainistíochta agus oibreoir seirbhíse atarchuir nó idir oibreoir seirbhíse atarchuir agus an eagraíocht chraoltóireachta maidir leis an údarú chun craoltaí a atarchur.

Airteagal 7

Atarchuir tarchur tosaigh de thionscnamh an Bhallstáit chéanna

Féadfaidh na Ballstáit na rialacha a leagtar amach sa Chaibidil seo agus i gCaibidil III de Threoir 93/83/CEE a chur i bhfeidhm i gcásanna ina dtarlóidh an tarchur tosaigh agus an t-atarchur laistigh dá gcríoch.

CAIBIDIL IV

TARCHUR CLÁR TRÍ INSTEALLADH DÍREACH

Airteagal 8

Tarchur clár trí instealladh díreach

1.  Nuair a dhéanann eagraíocht chraoltóireachta a comharthaí cláriompartha a tharchur trí instealladh díreach chuig dáileoir comharthaí gan an eagraíocht chraoltóireachta í féin na comharthaí cláriompartha sin a tharchur go comhuaineach díreach chuig an bpobal, agus nuair a dhéanann an dáileoir comharthaí na comharthaí cláriompartha a tharchur chuig an bpobal, measfar an eagraíocht chraoltóireachta agus an dáileoir comharthaí a bheith rannpháirteach in aon ghníomh cumarsáide don phobal, ar gníomh é a bhfaighidh siad údarú ó na sealbhóirí cirt ina leith. Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir leis na socruithe chun údarú a fháil ó na sealbhóirí cirt.

2.  Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go mbeidh feidhm ag na rialacha a leagtar amach in Airteagail 4, 5 agus 6 den Treoir seo mutatis mutandis maidir leis an gceart an t-údarú a dheonú nó a dhiúltú do dháileoirí comharthaí le haghaidh tarchuir dá dtagraítear i mír 1 arna chur i gcrích trí cheann de na meáin theicniúla dá dtagraítear in Airteagal 1(3) de Threoir 93/83/CEE nó i bpointe (2) d’Airteagal 2 den Treoir seo a bheith á fheidhmiú ag na sealbhóirí cirt.

CAIBIDIL V

FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 9

Leasú ar Threoir 93/83/CEE

In Airteagal 1 de Threoir 93/83/CEE, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 3:"

"3. Chun críocha na Treorach seo, ciallaíonn ‘atarchur cábla’ an t-atarchur comhuaineach, neamhathraithe, agus neamhghiorraithe trí chóras cábla nó micreathoinne lena fháil ag an bpobal ar tharchur tosaigh ó Bhallstát eile, trí shreang nó thar an aer, lena n-áirítear atarchur ar shatailít nó ar chláir theilifíse nó raidió atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal, gan beann ar an gcaoi a bhfaighidh oibreoir seirbhíse atarchuir cábla na comharthaí cláriompartha ón eagraíocht chraoltóireachta chun críoch atarchuir.”.

"

Airteagal 10

Athbhreithniú

(1)  Faoi ... [6 bliana tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo], déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar an Treoir seo agus cuirfidh sé tuarascáil maidir leis na príomhchinntí faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa. Foilseofar an tuarascáil agus cuirfear ar fáil don phobal í ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin.

(2)  Tabharfaidh na Ballstáit, ar bhealach tráthúil, don Choimisiún an fhaisnéis atá ábhartha agus riachtanach chun an tuarascáil dá dtagraítear i mír 1 a ullmhú.

Airteagal 11

Foráil idirthréimhseach

Maidir le comhaontuithe a bhaineann le feidhmiú cóipchirt agus ceart gaolmhar atá ábhartha do na gníomhartha maidir le saothair agus ábhar cosanta eile a chur i láthair don phobal, trí shreang nó gan sreang, agus maidir le saothair agus ábhar cosanta eile a chur ar fáil don phobal, trí shreang nó gan sreang, ar bhealach go bhféadfaidh rochtain a bheith ag comhaltaí den phobal saothair agus ábhar cosanta eile ó áit agus ag am arna roghnú acu go leithleach, a tharlaíonn le linn soláthar seirbhíse coimhdí ar líne agus do na gníomhartha atáirgthe atá riachtanach le haghaidh soláthar seirbhíse coimhdí ar líne, rochtain uirthi nó úsáid na seirbhíse sin, atá i bhfeidhm an….. [2 bhliain tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo], beidh siad faoi réir Airteagal 3 ón….. [4 bliana tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo] má théann siad in éag tar éis an dáta sin.

Maidir leis na húdaruithe a fhaightear le haghaidh na ngníomhartha cumarsáide don phobal a thagann faoi Airteagal 8 agus a bheidh i bhfeidhm an… [2 bhliain tar éis dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo] beidh siad faoi réir Airteagal 8 amhail ón… [6 bliain tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo] má théann siad in éag tar éis an dáta sin.

Airteagal 12

Trasuí

(1)  Tabharfaidh na Ballstáit i bhfeidhm na dlíthe, na rialacháin agus na forálacha riaracháin is gá chun an Treoir seo a chomhlíonadh faoin ...[2 bhliain tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo]. Cuirfidh siad an Coimisiún ar an eolas faoi sin láithreach.

Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na bearta sin, beidh tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Leagfaidh na Ballstáit síos an bealach a ndéanfar tagairtí den sórt sin.

(2)  Déanfaidh na Ballstáit téacs fhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún.

Airteagal 13

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Treoir seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a foilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Airteagal 14

Seolaithe

Dírítear an Treoir seo chuig na Ballstáit.

Arna déanamh in/sa …,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

(1) IO C 125, 21.4.2017, lch. 27.
(2)IO C 125, 21.4.2017, lch. 27.
(3) Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 28 Márta 2019.
(4)Treoir 2001/29/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Bealtaine 2001 maidir le gnéithe áirithe den chóipcheart agus de chearta gaolmhara a chomhchuibhiú sa tsochaí faisnéise (IO L 167, 22.6.2001, lch. 10).
(5)Treoir 2006/115/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2006 maidir leis an gceart cíosa agus an gceart iasachta agus maidir le cearta áirithe a bhaineann le cóipcheart i réimse na maoine intleachtúla (IO L 376, 27.12.2006, lch. 28).
(6)Treoir 93/83/CEE ón gComhairle an 27 Meán Fómhair 1993 maidir le comhordú rialacha áirithe a bhaineann le cóipcheart agus cearta i dtaca le cóipcheart is infheidhme maidir le craoladh satailíte agus atarchur ar chábla (IO L 248, 6.10.1993, lch. 15).
(7) Rialachán (AE) Uimh. 2015/2120 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2015 lena leagtar síos na bearta maidir le rochtain oscailte ar an idirlíon agus lena leasaítear Treoir 2002/22/CE maidir le seirbhís uilíoch agus cearta úsáideoirí a bhaineann le líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí agus Rialachán (AE) Uimh. 531/2012 maidir le fánaíocht a dhéanamh ar líonraí poiblí cumarsáide soghluaiste laistigh den Aontas (IO L 310, 26.11.2015, lch. 1).
(8)Treoir 2014/26/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le comhbhainistiú ar chóipcheart agus cearta gaolmhara agus ar cheadúnú ilchríochach ceart i saothair cheolmhara d’úsáid ar líne sa mhargadh inmheánach (IO L 84, 20.3.2014, lch. 72).
(9) IO C 369, 17.12.2011, lch. 14.


‘Erasmus’: clár an Aontais um oideachas, oiliúint, an óige agus an spórt ***I
PDF 353kWORD 113k
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 28 Márta 2019 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear ‘Erasmus’: clár an Aontais um oideachas, um oiliúint, um an óige agus um spórt agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1288/2013 (COM(2018)0367 – C8-0233/2018 – 2018/0191(COD))
P8_TA(2019)0324A8-0111/2019

Tá an téacs seo á phróiseáil i gcónaí lena fhoilsiú i do theanga. Tá fáil ar an leagan PDF nó Word ach cliceáil ar an deilbhín thuas ar dheis.


Creat a bhunú chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú ***I
PDF 306kWORD 107k
Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 28 Márta 2019 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le creat a bhunú chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú (COM(2018)0353 – C8-0207/2018 – 2018/0178(COD))
P8_TA-PROV(2019)0325A8-0175/2019

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

Tá Parlaimint na hEorpa,

–  ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2018)0353),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 114(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a chuir an Coimisiún an togra faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa (C8‑0207/2018),

–  ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

–  ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 17 Deireadh Fómhair 2018(1),

–  ag féachaint do thuairim ó Choiste na Réigiún an 5 Nollaig 2018(2)

–  ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint do chomhphléití an Choiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta agus an Choiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia faoi Riail 55 de na Rialacha Nós Imeachta,

–  ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta agus ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia (A8-0175/2019),

1.  ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo;

2.  á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil;

3.  á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta.

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún   Leasú
Leasú 80
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 6
(6)  I Márta 2018, d'fhoilsigh an Coimisiún a Phlean Gníomhaíochta i dtaca le Fás Inbhuanaithe a Mhaoiniú25 lena gcuirtear straitéis uaillmhianach, chuimsitheach ar bun maidir le maoiniú inbhuanaithe. Ceann de na cuspóirí a leagtar amach sa Phlean Gníomhaíochta sin is ea sreafaí caipitil a atreorú chuig infheistíocht inbhuanaithe chun fás inbhuanaithe, cuimsitheach a bhaint amach. Tá bunú córais aicmithe aontaithe le haghaidh gníomhaíochtaí inbhuanaithe ar an mbeart is tábhachtaí agus is práinní a bheartaítear sa Phlean Gníomhaíochta. Aithnítear sa Phlean Gníomhaíochta nach mór tuiscint chomhroinnte ar a bhfuil i gceist le 'inbhuanaithe' a bheith mar bhonn taca le haistriú sreafaí caipitil i dtreo gníomhaíochtaí atá níos inbhuanaithe ná mar a bhí. Mar chéad chéim, ba cheart treoir shoiléir maidir le gníomhaíochtaí a cháilíonn mar chinn a rannchuidíonn le cuspóirí comhshaoil a bheith ina cabhair le hinfheisteoirí a chur ar an eolas faoi na hinfheistíochtaí lena ndéantar cistiú ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Féadfar tuilleadh treorach a thabhairt i gcéim ina dhiaidh sin maidir leis na gníomhaíochtaí lena rannchuidítear le cuspóirí inbhuanaitheachta eile, lena n-áirítear cuspóirí sóisialta.
(6)  I Márta 2018, d’fhoilsigh an Coimisiún a Phlean Gníomhaíochta i dtaca le Fás Inbhuanaithe a Mhaoiniú25 lena gcuirtear straitéis uaillmhianach, chuimsitheach ar bun maidir le maoiniú inbhuanaithe. Ceann de na cuspóirí a leagtar amach sa Phlean Gníomhaíochta sin is ea sreafaí caipitil a atreorú chuig infheistíocht inbhuanaithe chun fás inbhuanaithe, cuimsitheach a bhaint amach. Tá bunú córais aicmithe aontaithe agus táscairí chun méid inbhuanaitheachta na ngníomhaíochtaí a shainaithint ar an mbeart is tábhachtaí agus is práinní a bheartaítear sa Phlean Gníomhaíochta. Aithnítear sa Phlean Gníomhaíochta nach mór tuiscint chomhroinnte agus iomlánaíoch ar thionchar na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha agus na n-infheistíochtaí ar an inbhuanaitheacht chomhshaoil agus éifeachtúlacht acmhainní a bheith mar bhonn taca le haistriú sreafaí caipitil i dtreo gníomhaíochtaí atá níos inbhuanaithe ná mar a bhí. Mar chéad chéim, ba cheart treoir shoiléir maidir le gníomhaíochtaí a cháilíonn mar chinn a rannchuidíonn le cuspóirí comhshaoil a bheith ina cabhair le hinfheisteoirí a chur ar an eolas faoi na hinfheistíochtaí lena ndéantar cistiú ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha i gcomhréir leis an méid inbhuanaitheachta a bhaineann leo. I bhfianaise Spriocanna Inbhuanaitheachta na Náisiún Aontaithe agus na gconclúidí ón gComhairle Eorpach an 20 Meitheamh 2017, ba cheart tuilleadh treorach maidir leis na gníomhaíochtaí lena rannchuidítear le cuspóirí inbhuanaitheachta eile, lena n-áirítear cuspóirí sóisialta agus rialachais, a fhorbairt freisin chun gur féidir Clár Oibre 2030 a chur chun feidhme ar bhealach iomlán, comhleanúnach, cuimsitheach, comhtháite agus éifeachtach.
_________________
_________________
25 COM(2018) 97 final.
25 COM(2018) 97 final.
Leasú 2
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 6 a (nua)
(6a)  Agus aitheantas á thabhairt don phráinne a bhaineann le haghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide, d’fhéadfadh iarmhairtí diúltacha a bheith ag béim chaol ar an nochtadh do charbón trí shreafaí infheistíochta a atreorú i dtreo spriocanna lena mbaineann rioscaí comhshaoil eile. Is amhlaidh dá réir nach foláir coimircí leormhaithe a chur i bhfeidhm chun a áirithiú nach ndéanann gníomhaíochtaí eacnamaíocha díobháil do chuspóirí comhshaoil eile, amhail an bhithéagsúlacht agus an éifeachtúlacht fuinnimh. Teastaíonn faisnéis inchomparáide agus iomlánaíoch ó infheisteoirí maidir le rioscaí comhshaoil agus a dtionchar, chun measúnú a dhéanamh ar a bpunanna atá os cionn an nochta do charbón.
Leasú 3
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 6 b (nua)
(6b)  I bhfianaise na práinne i roinnt réimsí atá idirnasctha leis an díghrádú comhshaoil agus le róthomhaltas acmhainní, ní foláir cur chuige córasach a ghlacadh i leith treochtaí diúltacha a bhfuil fás easpónantúil orthu, amhail cailliúint na bithéagsúlachta, róthomhaltas domhanda na n-acmhainní, teacht aníos bagairtí nua lena n-áirítear ceimiceáin ghuaiseacha agus na manglaim díobh, ganntanas cothaitheach, an t-athrú aeráide, ídiú an ózóin, aigéadú na n-aigéan, ídiú fionnuisce, agus athrú ar an gcóras talún. Is amhlaidh dá réir nach foláir bearta a dhéanamh chun súil a chaitheamh chun cinn agus chun bheith in ann chuig na dúshláin atá ag teacht aníos. Mar gheall ar scála na ndúshlán sin, tá gá le cur chuige iomlánaíoch agus uaillmhianach, agus le cur chun feidhme docht phrionsabal an réamhchúraim.
Leasú 4
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 7 a (nua)
(7a)  Leagtar síos i dTuarascáil Féintionscnamh Pharlaimint na hEorpa maidir le Maoiniú Inbhuanaithe an 29 Bealtaine 2018 gnéithe riachtanacha de tháscairí inbhuanaitheachta agus den tacsanomaíocht mar dhreasacht le haghaidh infheistíocht inbhuanaithe. Ba cheart comhsheasmhacht a áirithiú i measc reachtaíocht ábhartha.
Leasú 5
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 8 a (nua)
(8a)  Is é a bheidh i gceist leis an dúshlán ná an córas airgeadais ina iomláine a bhogadh de réir a chéile chun tacú leis an ngeilleagar agus feidhmiú ar bhonn inbhuanaithe. Chuige sin, ní mór an t-airgeadas inbhuanaithe a phríomhshruthú, agus ní mór machnamh a dhéanamh ar thionchar na hinbhuanaitheachta i dtaca le táirgí agus seirbhísí airgeadais.
Leasú 6
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 9
(9)  Bealach éifeachtach chun infheistíochtaí príobháideacha a chur i dtreo gníomhaíochtaí inbhuanaithe is ea táirgí airgeadais a thairiscint lena saothraítear cuspóirí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Le ceanglais náisiúnta maidir le táirgí airgeadais agus bannaí corparáideacha a mhargú mar infheistíochtaí inbhuanaithe, go háirithe ceanglais a leagtar amach chun ligean do na gníomhaithe margaidh ábhartha lipéad náisiúnta a úsáid, dírítear ar mhuinín na n-infheisteoirí a fheabhsú, ar infheictheacht a chruthú agus ar dhul i ngleic le hábhair imní faoi "snas glas". Tagraíonn snas glas don chleachtas faoina bhfaightear buntáiste iomaíoch éagórach trí tháirge airgeadais a mhargú mar cheann atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, nuair is amhlaidh i ndáiríre nach gcomhlíonann sé caighdeáin bhunúsacha chomhshaoil. Tá scéimeanna lipéadaithe i bhfeidhm ag roinnt bheag Ballstát faoi láthair. Baineann siad leas as tacsanomaíochtaí éagsúla lena ndéantar aicmiú ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Mar gheall ar na gealltanais pholaitiúla faoi Chomhaontú Pháras agus ar leibhéal an Aontais, is dócha go gcuirfidh líon méadaitheach Ballstát scéimeanna lipéadaithe ar bun nó go gcuirfidh siad ceanglais eile ar ghníomhaithe margaidh i leith táirgí airgeadais nó bannaí corparáideacha arna margú mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Ar an gcaoi sin, bheadh na Ballstáit ag baint úsáid as a gcuid tacsanomaíochtaí náisiúnta féin chun críocha na hinfheistíochtaí a cháilíonn mar infheistíochtaí inbhuanaithe a chinneadh. Más rud é go bhfuil na ceanglais náisiúnta sin bunaithe ar chritéir éagsúla maidir leis na gníomhaíochtaí eacnamaíocha a cháilíonn mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, beidh drogall ar infheisteoirí infheistiú thar theorainneacha, mar gheall ar dheacrachtaí i dtaobh comparáid a dhéanamh idir na deiseanna infheistíochta éagsúla. Ina theannta sin, i gcás oibreoirí eacnamaíocha ar mhian leo infheistíocht a mhealladh ó gach cearn den Aontas, bheadh orthu critéir éagsúla a chomhlíonadh sna Ballstáit éagsúla ionas go bhféadfadh a ngníomhaíochtaí cáiliú mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de chun críocha na lipéad éagsúil. Dá bhrí sin, in éagmais critéir aonfhoirmeacha, méadófar costais agus cruthófar dídhreasacht suntasach d'oibreoirí eacnamaíocha, arb ionann é agus bac le rochtain a fháil ar mhargaí caipitil trasteorann i gcás infheistíochtaí inbhuanaithe. Meastar go dtiocfaidh méadú eile ar na bacainní ar an rochtain ar mhargaí caipitil trasteorann chun críocha cistí a thiomsú le haghaidh tionscadail inbhuanaithe. Dá bhrí sin, ba cheart na critéir lena chinneadh an bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a chomhchuibhiú ar leibhéal an Aontais, chun constaicí ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a bhaint agus a chinntiú nach dtiocfaidh siad chun cinn arís amach anseo. Le comhchuibhiú den sórt sin, is fusa a bheidh sé d'oibreoirí eacnamaíocha cistiú a thiomsú dá ngníomhaíochtaí glasa thar theorainneacha, toisc gur féidir a ngníomhaíochtaí eacnamaíocha a chur i gcomparáid le critéir aonfhoirmeacha chun iad a roghnú mar shócmhainní foluiteacha i leith infheistíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Éascófar, dá bhrí sin, infheistíocht a mhealladh thar theorainneacha laistigh den Aontas.
(9)  Bealach éifeachtach chun infheistíochtaí príobháideacha a aistriú de réir a chéile ó ghníomhaíochtaí a bhfuil tionchar diúltach acu ar an gcomhshaol go gníomhaíochtaí atá níos inbhuanaithe is ea táirgí airgeadais a thairiscint lena saothraítear cuspóirí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Le ceanglais náisiúnta maidir le táirgí airgeadais, seirbhísí agus bannaí corparáideacha a mhargú mar infheistíochtaí inbhuanaithe, mar a shainítear sa Rialachán seo, go háirithe le ceanglais a leagtar amach chun ligean do na gníomhaithe margaidh ábhartha lipéad náisiúnta a úsáid, dírítear ar mhuinín na n-infheisteoirí agus a bhfeasacht ar rioscaí a fheabhsú, ar infheictheacht a chruthú agus ar dhul i ngleic le hábhair imní faoi “snas glas”. Tagraíonn snas glas don chleachtas faoina bhfaightear buntáiste iomaíoch éagórach trí tháirge airgeadais a mhargú mar cheann atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, nuair is amhlaidh i ndáiríre nach gcomhlíonann sé caighdeáin bhunúsacha chomhshaoil. Tá scéimeanna lipéadaithe i bhfeidhm ag roinnt bheag Ballstát faoi láthair. Baineann siad leas as tacsanomaíochtaí éagsúla lena ndéantar aicmiú ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Mar gheall ar na gealltanais pholaitiúla faoi Chomhaontú Pháras agus ar leibhéal an Aontais, is dócha go gcuirfidh líon méadaitheach Ballstát scéimeanna lipéadaithe ar bun nó go gcuirfidh siad ceanglais eile ar ghníomhaithe margaidh i leith táirgí airgeadais nó bannaí corparáideacha arna margú mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Ar an gcaoi sin, bheadh na Ballstáit ag baint úsáid as a gcuid tacsanomaíochtaí náisiúnta féin chun críocha na hinfheistíochtaí a cháilíonn mar infheistíochtaí inbhuanaithe a chinneadh. Más rud é go bhfuil na ceanglais náisiúnta sin bunaithe ar chritéir agus ar tháscairí éagsúla maidir leis na gníomhaíochtaí eacnamaíocha a cháilíonn mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, beidh drogall ar infheisteoirí infheistiú thar theorainneacha, mar gheall ar dheacrachtaí i dtaobh comparáid a dhéanamh idir na deiseanna infheistíochta éagsúla. Ina theannta sin, i gcás oibreoirí eacnamaíocha ar mhian leo infheistíocht a mhealladh ó gach cearn den Aontas, bheadh orthu critéir éagsúla a chomhlíonadh sna Ballstáit éagsúla ionas go bhféadfadh a ngníomhaíochtaí cáiliú mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de chun críocha na lipéad éagsúil. In éagmais critéir aonfhoirmeacha agus táscairí, treorófar infheistíochtaí díreacha ar bhealach neamhéifeachtach ó thaobh an chomhshaoil de, agus i roinnt cásanna ar bhealach fritorthúil, rud a bheidh ina chúis le spriocanna comhshaoil agus inbhuanaitheachta neamhghnóthaithe. Dá bhrí sin, de bharr an easnaimh sin, méadófar costais agus cruthófar dídhreasacht shuntasach d’oibreoirí eacnamaíocha, arb ionann é agus bac le rochtain a fháil ar mhargaí caipitil trasteorann i gcás infheistíochtaí inbhuanaithe. Meastar go dtiocfaidh méadú eile ar na bacainní ar an rochtain ar mhargaí caipitil trasteorann chun críocha cistí a thiomsú le haghaidh tionscadail inbhuanaithe. Dá bhrí sin, maidir leis na critéir agus na táscairí lena ndéantar méid na hinbhuanaitheachta a bhaineann le gníomhaíocht eacnamaíoch a chinneadh, ba cheart iad a chomhchuibhiú de réir a chéile ar leibhéal an Aontais, chun constaicí ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a bhaint agus a chinntiú nach dtiocfaidh siad chun cinn arís amach anseo. Leis an gcomhchuibhiú sin ar fhaisnéis, ar mhéadracht agus ar chritéir, is fusa a bheidh sé d’oibreoirí eacnamaíocha cistiú a thiomsú dá ngníomhaíochtaí thar theorainneacha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, toisc gur féidir a ngníomhaíochtaí eacnamaíocha a chur i gcomparáid le critéir aonfhoirmeacha agus táscairí chun iad a roghnú mar shócmhainní foluiteacha i leith infheistíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Éascófar, dá bhrí sin, infheistíocht a mhealladh thar theorainneacha laistigh den Aontas.
Leasú 7
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 9 a (nua)
(9a)   Le go mbeidh an tAontas in ann a ghealltanais maidir leis an gcomhshaol agus maidir leis an aeráid a bhaint amach, is gá infheistíochtaí príobháideacha a shlógadh. Chun é sin a bhaint amach, is gá pleanáil go fadtéarmach chomh maith le cobhsaíocht rialála agus intuarthacht a bheith ann d’infheisteoirí. Chun creat beartais chomhtháite a ráthú d’infheistíochtaí inbhuanaithe, tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, go mbeidh reachtaíocht an Aontais atá ann cheana ina dúshraith ag forálacha an Rialacháin seo.
Leasú 8
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 10
(10)  Thairis sin, mura gcuireann rannpháirtithe sa mhargadh aon mhíniú ar fáil d'infheisteoirí maidir leis an gcaoi a rannchuidíonn na gníomhaíochtaí a ndéanann siad infheistíocht iontu le cuspóirí comhshaoil, nó má úsáideann siad coincheapa difriúla sa mhíniú a thugann siad ar a bhfuil i gceist le gníomhaíocht eacnamaíoch 'inbhuanaithe', beidh ualach neamhréireach ar infheisteoirí i dtaobh na táirgí airgeadais éagsúla sin a sheiceáil agus a chur i gcomparáid le chéile. Fuarthas amach go mbíonn drogall ar infheisteoirí infheistíocht a dhéanamh i dtáirgí airgeadais glasa. Ina theannta sin, bíonn drochéifeachtaí móra ag an easpa muiníne i measc infheisteoirí ar an margadh le haghaidh infheistíocht inbhuanaithe. Léiríodh chomh maith go ndéanfar an margadh inmheánach a ilroinnt de bharr rialacha náisiúnta nó tionscnaimh mhargadhbhunaithe arna nglacadh chun dul i ngleic leis an tsaincheist sin laistigh de theorainneacha náisiúnta. Más rud é go nochtann rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais an chaoi a gcomhlíontar cuspóirí comhshaoil leis na táirgí airgeadais a mhaíonn siad a bheith neamhdhíobhálach don chomhshaol, agus más rud é, i dtaca le nochtaí den sórt sin, go mbaineann siad leas as critéir choiteanna ar fud an Aontais maidir lena bhfuil i gceist le gníomhaíocht eacnamaíoch atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, cabhróidh sé sin le hinfheisteoirí deiseanna infheistíochta atá neamhdhíobhálach don chomhshaol a chur i gcomparáid le chéile thar theorainneacha. Is mó an méid muiníne a bheidh ag infheisteoirí agus iad ag infheistiú i dtáirgí airgeadais glasa ar fud an Aontais, rud a chuirfidh feabhas ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.
(10)  Thairis sin, mura nochtann rannpháirtithe sa mhargadh an chaoi a rannchuidíonn, ar bhealach díobhálach nó dearfach, na gníomhaíochtaí a ndéanann siad infheistíocht iontu le cuspóirí comhshaoil, nó má úsáideann siad méadracht éagsúil nó critéir éagsúla chun an tionchar a mheas sa mhíniú a thugann siad ar mhéid na hinbhunaitheachta comhshaoil a bhaineann le gníomhaíocht eacnamaíoch, beidh ualach díréireach ar infheisteoirí i dtaobh na táirgí airgeadais éagsúla sin a sheiceáil agus a chur i gcomparáid le chéile. Fuarthas amach go mbíonn drogall ar infheisteoirí, mar gheall air sin, infheistíocht a dhéanamh i dtáirgí airgeadais inbhuanaithe. Ina theannta sin, bíonn drochéifeachtaí móra ag an easpa muiníne i measc infheisteoirí ar an margadh le haghaidh infheistíocht inbhuanaithe. Léiríodh chomh maith go ndéanfar an margadh inmheánach a ilroinnt de bharr rialacha náisiúnta nó tionscnaimh mhargadhbhunaithe arna nglacadh chun dul i ngleic leis an tsaincheist sin laistigh de theorainneacha náisiúnta. Más rud é go nochtann rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais an chaoi a gcomhlíontar cuspóirí comhshaoil leis na táirgí airgeadais a mhaíonn siad a bheith neamhdhíobhálach don chomhshaol, agus más rud é, i dtaca le nochtaí den sórt sin, go mbaineann siad leas as critéir choiteanna ar fud an Aontais maidir lena bhfuil i gceist le gníomhaíocht eacnamaíoch atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, cabhróidh sé sin le hinfheisteoirí tionchar na ndeiseanna infheistíochta thar theorainneacha ar an gcomhshaol a chur i gcomparáid le chéile agus dreasófar institiúidí infheistiúcháin lena samhlacha gnó a dhéanamh níos inbhuanaithe. Is mó an méid muiníne a bheidh ag infheisteoirí agus iad ag infheistiú i dtáirgí airgeadais glasa ar fud an Aontais, rud a chuirfidh feabhas ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.
Leasú 9
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 10 a (nua)
(10a)  Chun tionchar comhshaoil éifeachtach agus inbhuanaitheacht níos forleithne a ghnóthú, chun ualach riaracháin neamhéigeantach ar rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais agus ar gheallsealbhóirí eile a laghdú, agus chun éascú a dhéanamh ar an bhfás ar mhargaí airgeadais Eorpacha lena gcistítear gníomhaíochtaí inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ba cheart go mbeadh an tacsanamaíocht bunaithe ar chritéir agus ar tháscairí comhchuibhithe, inchomparáide agus aonfhoirmeacha, lena n-áireofaí na táscairí maidir leis an ngeilleagar ciorclach ar a laghad. Ba cheart go mbeadh na táscairí sin comhsheasmhach leis an modheolaíocht aontaithe maidir le measúnú saolré, agus go gcuirfí i bhfeidhm iad ar fud thionscnaimh rialála an Aontais. Ba cheart iad a bheith mar an bunús do mheasúnú ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha agus ar riosca infheistíochta agus tionchar ar an gcomhshaol. Ní mór go seachnófar aon fhorluí i rialáil nach mbeadh i gcomhréir le prionsabail na rialála níos fearr agus nach gcuirfí i bhfeidhm ar bhealach comhréireach. An aidhm atá ann ná téarmaíocht chomhsheasmhach agus creat rialála soiléir a chruthú. Ba cheart go seachnófaí freisin aon ualach neamhriachtanach a chur ar na húdaráis agus ar na hinstitiúidí airgeadais araon. Ar an gcuma chéanna, ba cheart raon feidhme agus úsáid na gcritéar scagtha teicniúil, chomh maith leis an nasc le tionscnaimh eile, a shainiú go soiléir sula dtiocfaidh an tacsanomaíocht agus na critéir lena mbaineann i bhfeidhm. Agus critéir chomhchuibhithe maidir le gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de á socrú, ba cheart inniúlacht na mBallstát i réimsí beartais éagsúla a chur san áireamh. Ba cheart go mbeadh ceanglais an Rialacháin seo infheidhme ar dhóigh chomhréireach le hinstitiúidí beaga agus neamhchasta mar a shainmhínítear faoin Rialachán seo.
Leasú 10
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 10 b (nua)
(10b)  Ba cheart go ndéanfaí na táscairí a chomhchuibhiú ar bhonn gnóthais atá ann cheana, amhail saothar an Choimisiúin, na Gníomhaireachta Eorpaí Comhshaoil, agus OECD, i measc grúpaí eile, agus go gcuimseofaí leo an tionchar comhshaoil ar CO2 agus ar astuithe eile, ar an mbithéagsúlacht, ar tháirgeadh dramhaíola, ar úsáid fuinnimh agus fuinnimh in-athnuaite, ar amhábhair, ar an uisce, ar úsáid talún dhíreach agus indíreach, mar a leagtar amach i gCreat faireacháin an Choimisiúin ar an ngeilleagar ciorclach (COM/2018/29 final), i bPlean gníomhaíochta AE don Gheilleagar Ciorclach (COM/2015/0614 final) agus i rún Pharlaimint na hEorpa an 9 Iúil 2015 maidir le héifeachtúlacht acmhainní: ag bogadh i dtreo geilleagar ciorclach (2014/2208/(INI)). Thairis sin, ba cheart na táscairí a cheapadh chun na moltaí ó Shainghrúpa Tacaíochta an Choimisiúin Eorpaigh maidir le Geilleagar Ciorclach a chur san áireamh freisin. Ba cheart don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh ar conas obair an tsainghrúpa sin a chomhtháthú leis an nGrúpa Saineolaithe Teicniúla. Ba cheart go gcuirfí san áireamh leis na táscairí caighdeáin inbhuanaithe atá aitheanta go hidirnáisiúnta.
Leasú 11
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 11
(11)  Chun dul i ngleic le constaicí atá ann cheana maidir le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh agus chun teacht chun cinn na gconstaicí sin sa todhchaí a chosc, ba cheart a cheangal ar na Ballstáit leas a bhaint as coincheap coiteann i leith na hinfheistíochta atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus ceanglais á leagan síos acu do ghníomhaithe margaidh chun críche lipéadú a dhéanamh ar tháirgí airgeadais nó ar bhannaí corparáideacha atá á margú ar an leibhéal náisiúnta mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Ar na cúiseanna céanna, i gcás bainisteoirí ciste agus infheisteoirí institiúideacha a mhaíonn go mbíonn cuspóirí comhshaoil á saothrú acu, ba cheart dóibh leas a bhaint as an gcoincheap céanna i leith infheistíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus an dóigh a saothraíonn siad na cuspóirí sin á nochtadh acu.
(11)  Chun dul i ngleic le constaicí atá ann cheana maidir le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh agus chun teacht chun cinn na gconstaicí sin sa todhchaí a chosc, ba cheart a cheangal ar na Ballstáit agus ar an Aontas leas a bhaint as coincheap coiteann i leith leibhéal inbhuanaitheachta na n-infheistíochtaí ó thaobh an chomhshaoil de agus ceanglais á leagan síos acu do ghníomhaithe margaidh chun críche lipéadú a dhéanamh ar tháirgí airgeadais, ar sheirbhísí nó ar bhannaí corparáideacha atá á margú ar an leibhéal náisiúnta mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Ar na cúiseanna céanna, i gcás bainisteoirí ciste agus infheisteoirí institiúideacha a mhaíonn go mbíonn cuspóirí comhshaoil á saothrú acu, ba cheart dóibh leas a bhaint as an gcoincheap céanna i leith infheistíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, agus as na táscairí céanna, as an méadracht chéanna, agus as na critéir chéanna lena ndéantar an tionchar ar an gcomhshaol a ríomh, agus an dóigh a saothraíonn siad na cuspóirí sin á nochtadh acu.
Leasú 12
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 12
(12)  Ach critéir a bhunú i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, d'fhéadfadh sé go spreagfaí gnólachtaí chun faisnéis a nochtadh ar a suíomh gréasáin, ar bhonn deonach, maidir leis na gníomhaíochtaí eacnamaíocha a mbíonn siad ag gabháil dóibh atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Ní hamháin go gcuideoidh an fhaisnéis sin le gníomhaithe ábhartha sna margaí airgeadais na gnólachtaí a bhíonn ag gabháil do ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a aithint go héasca, ach is fearr a bheidh na gnólachtaí sin in ann cistí a thiomsú dá ngníomhaíochtaí glasa.
(12)  Cuideoidh an fhaisnéis maidir le tionchar comhshaoil na ngníomhaíochtaí leis na gníomhaithe ábhartha sna margaí airgeadais chun leibhéal inbhuanaitheacht chomhshaoil na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha ar siúl ag gnólachtaí a aithint go héasca agus a chinneadh, ach éascóidh sí freisin do ghnólachtaí cistiú a aimsiú.
Leasú 13
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 13
(13)  Le haicmiú de chuid an Aontais ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ba cheart go bhféadfaí beartais de chuid an Aontais a fhorbairt amach anseo, lena n-áirítear caighdeáin ar fud an Aontais i leith táirgí airgeadais atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus, bunú lipéad, ar deireadh, lena dtugtar aitheantas foirmiúil do chomhlíonadh na gcaighdeán sin ar fud an Aontais. Tá gá le ceanglais dhlíthiúla aonfhoirmeacha chun infheistíochtaí a mheas mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ar bhonn critéir aonfhoirmeacha i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, mar thagairt le haghaidh reachtaíocht de chuid an Aontais sa todhchaí lena ndíreofar ar na hinfheistíochtaí sin a chumasú.
(13)  Le táscairí uile-Aontais atá ábhartha don chinneadh maidir le tionchar na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha ar an gcomhshaol, ba cheart go gcumasófaí beartais agus straitéisí de chuid an Aontais a fhorbairt amach anseo, lena n-áirítear caighdeáin uile-Aontais i leith táirgí airgeadais atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus, bunú lipéad, ar deireadh, lena dtabharfaí aitheantas foirmiúil do chomhlíonadh na gcaighdeán sin ar fud an Aontais, agus ar a mbunófaí bearta eacnamaíocha, rialála agus stuamachta chomh maith. Is riachtanach iad na ceanglais dhlíthiúla aonfhoirmeacha chun méid na hinbhuanaitheachta comhshaoil a bhaineann le hinfheistíochtaí a bhreithniú, ar bhunús critéar aonfhoirmeach maidir leis an méid inbhuanaitheachta comhshaoil a bhaineann le gníomhaíochtaí eacnamaíocha agus táscairí coiteanna chun measúnú a dhéanamh ar thionchar na n-infheistíochtaí ar an gcomhshaol; mar thagairt do reachtaíocht an Aontais amach anseo leis an aidhm chun éascú a dhéanamh ar an aistriú ó infheistíochtaí lena mbaineann tionchar comhshaoil diúltach chuig infheistíochtaí le tionchar dearfach.
Leasú 14
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 14
(14)  I gcomhthéacs spriocanna forbartha inbhuanaithe a bhaint amach san Aontas, léiríodh go raibh roghanna beartais cosúil le cruthú Ciste Eorpaigh le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha éifeachtach i dtaobh rannchuidiú le hinfheistíocht phríobháideach, taobh le caiteachas poiblí, a chur i dtreo infheistíochtaí inbhuanaithe. Sonraítear i Rialachán (AE) 2015/1017 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle27 sprioc infheistíochta aeráide 40% do thionscadail bhonneagair agus nuálaíochta faoin gCiste Eorpach le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha. D'fhéadfadh critéir choiteanna maidir le hinbhuanaitheacht gníomhaíochtaí eacnamaíocha a bheith mar bhonn taca le tionscnaimh den chineál céanna de chuid an Aontais amach anseo lena dtacófar le hinfheistíocht lena saothraítear cuspóirí a bhaineann leis an aeráid nó cuspóirí comhshaoil eile.
(14)  I gcomhthéacs spriocanna forbartha inbhuanaithe (SFInna) a bhaint amach san Aontas, d’fhéadfadh roghanna beartais amhail cruthú Ciste Eorpaigh le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha a bheith éifeachtach i dtaobh rannchuidiú le hinfheistíocht phríobháideach, taobh le caiteachas poiblí, a shlógadh agus a chur i dtreo infheistíochtaí inbhuanaithe. Sonraítear i Rialachán (AE) 2015/1017 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle27 sprioc 40 % i gcás infheistíocht chothrománach aeráide do thionscadail bhonneagair agus nuálaíochta faoin gCiste Eorpach le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha. Féadfaidh critéir choiteanna maidir le hinbhuanaitheacht gníomhaíochtaí eacnamaíocha agus táscairí coiteanna don mheasúnú ar an tionchar comhshaoil a bheith mar bhonn taca le tionscnaimh den chineál céanna de chuid an Aontais amach anseo lena ndéanfar hinfheistíocht a shlógadh lena saothraítear cuspóirí a bhaineann leis an aeráid nó cuspóirí comhshaoil eile.
__________________
__________________
27 Rialachán (AE) 2017/2396 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2017 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1316/2013 agus Rialachán (AE) Uimh. 2015/1017 i ndáil le síneadh a chur le ré an Chiste Eorpaigh le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha chomh maith le feabhsuithe teicniúla ar an gCiste sin agus ar an Mol Comhairleach Eorpach maidir le hInfheistíocht a thabhairt isteach (IO L 345, 27.12.2017, lch. 34).
27 Rialachán (AE) 2017/2396 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2017 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1316/2013 agus Rialachán (AE) Uimh. 2015/1017 i ndáil le síneadh a chur le ré an Chiste Eorpaigh le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha chomh maith le feabhsuithe teicniúla ar an gCiste sin agus ar an Mol Comhairleach Eorpach maidir le hInfheistíocht a thabhairt isteach (IO L 345, 27.12.2017, lch. 34).
Leasú 15
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 15
(15)  Chun ilroinnt an mhargaidh a sheachaint chomh maith le dochar do leasanna tomhaltóirí a sheachaint de bharr smaointe éagsúla maidir leis na gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ba cheart ceanglais náisiúnta nach mór do ghníomhairí margaidh a chomhlíonadh nuair is mian leo táirgí airgeadais nó bannaí corparáideacha a mhargú mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a thógáil ar na critéir aonfhoirmeacha i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Áirítear leis na gníomhaithe margaidh sin rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais a thairgeann táirgí airgeadais "glasa" agus cuideachtaí neamhairgeadais a eisíonn bannaí corparáideacha "glasa".
(15)  Chun ilroinnt an mhargaidh a sheachaint chomh maith le dochar do leasanna tomhaltóirí a sheachaint de bharr smaointe éagsúla maidir le méid na hinbhuanaitheachta comhshaoil a bhaineann le gníomhaíochtaí eacnamaíocha, i gcás ceanglais náisiúnta nach mór do ghníomhairí margaidh a chomhlíonadh nuair is mian leo táirgí airgeadais nó bannaí corparáideacha a mhargú mar a shainítear sa Rialachán seo mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ba cheart na critéir aonfhoirmeacha i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a bheith ina ndúshraith acu. Áirítear leis na gníomhaithe margaidh sin rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais a thairgeann táirgí airgeadais inbhuanaithe nó seirbhísí agus cuideachtaí neamhairgeadais a eisíonn bannaí corparáideacha inbhuanaithe.
Leasú 16
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 17
(17)  Ionas nach rachfar timpeall ar an oibleagáid nochta, ba cheart feidhm a bheith ag an oibleagáid sin freisin i gcás ina dtairgtear táirgí airgeadais mar chinn a bhfuil saintréithe comhchosúla acu le hinfheistíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil sé de sprioc leo an comhshaol a chosaint go ginearálta. Níor cheart a cheangal ar rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais gan infheistíocht a dhéanamh ach amháin i ngníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de arna gcinneadh i gcomhréir leis na critéir scagtha theicniúla a leagtar amach sa Rialachán seo. Ba cheart iad a spreagadh chun an Coimisiún a chur ar an eolas má mheasann siad, i gcás gníomhaíocht eacnamaíoch nach gcomhlíonann na critéir scagtha theicniúla, nó nach bhfuil na critéir sin bunaithe ina leith go fóill, gur cheart a mheas go bhfuil sí inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, chun cuidiú leis an gCoimisiún meastóireacht a dhéanamh ar a iomchuí agus atá sé na critéir scagtha theicniúla a chomhlánú nó a thabhairt cothrom le dáta.
(17)  Ionas nach rachfar timpeall ar an oibleagáid nochta, ba cheart feidhm a bheith ag an oibleagáid sin freisin maidir le gach táirge airgeadais arna dtairgeadh mar chinn a bhfuil saintréithe comhchosúla acu le hinfheistíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil sé de sprioc leo an comhshaol a chosaint go ginearálta. Níor cheart a cheangal ar rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais gan infheistíocht a dhéanamh ach amháin i ngníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de arna gcinneadh i gcomhréir leis na critéir scagtha theicniúla a leagtar amach sa Rialachán seo. Ba cheart rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais agus gníomhaithe eile a spreagadh chun an Coimisiún a chur ar an eolas má mheasann siad nach bhfuil na critéir scagtha theicniúla atá ábhartha do na gníomhaíochtaí arna maoiniú acu bunaithe go fóill agus ar an gcúis sin gur cheart a mheas go bhfuil a dtáirgí airgeadais inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, chun cuidiú leis an gCoimisiún meastóireacht a dhéanamh ar a iomchuí agus atá sé na critéir scagtha theicniúla a chomhlánú nó a thabhairt cothrom le dáta.
Leasú 17
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 18
(18)  Chun críocha a chinneadh an bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ba cheart liosta uileghabhálach cuspóirí comhshaoil a leagan síos.
(18)  Chun críocha méid na hinbhuanaitheachta comhshaoil ​a bhaineann le​ gníomhaíocht eacnamaíoch a chinneadh, ba cheart liosta uileghabhálach cuspóirí comhshaoil a leagan síos, bunaithe ar tháscairí lena ndéantar an tionchar ar an gcomhshaol a thomhas, agus a thionchar ar an luachshlabhra tionsclaíoch iomlán á chur san áireamh agus comhleanúnachas le reachtaíocht an Aontais atá ann cheana á áirithiú, amhail an pacáiste Fuinnimh Ghlain.
Leasú 18
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 20
(20)  Maidir le gach cuspóir comhshaoil, ba cheart critéir aonfhoirmeacha a leagan síos chun gníomhaíochtaí eacnamaíocha a mheas mar chinn atá ag rannchuidiú go mór leis an gcuspóir sin. Ba cheart gur ghné amháin de na critéir aonfhoirmeacha dochar suntasach d’aon cheann de na cuspóirí comhshaoil a leagtar amach sa Rialachán seo a sheachaint. Is amhlaidh atá ionas nach measfar go bhfuil infheistíochtaí inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, cé go ndéanann na gníomhaíochtaí eacnamaíocha a dtéann na hinfheistíochtaí sin chun sochair dóibh dochar don chomhshaol ar mó é ná rannchuidiú na ngníomhaíochtaí sin do chuspóir comhshaoil. Leis na coinníollacha i leith rannchuidiú mór agus i leith dochar suntasach ar bith a dhéanamh, ba cheart féachaint chuige, trí infheistíochtaí i ngníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, go rannchuideofar i ndáiríre leis na cuspóirí comhshaoil a bhaint amach.
(20)  Maidir le gach cuspóir comhshaoil, ba cheart critéir aonfhoirmeacha a leagan síos bunaithe ar fhaisnéis arna soláthar trí mheán táscairí comhchuibhithe chun gníomhaíochtaí eacnamaíocha a mheas mar chinn a rannchuidíonn go mór leis an gcuspóir sin. Ba cheart gur ghné amháin de na critéir aonfhoirmeacha dochar suntasach d’aon cheann de na cuspóirí comhshaoil a leagtar amach sa Rialachán seo a sheachaint. Is amhlaidh atá ionas nach measfar go bhfuil infheistíochtaí inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, cé go ndéanann na gníomhaíochtaí eacnamaíocha a dtéann na hinfheistíochtaí sin chun sochair dóibh dochar don chomhshaol ar mó é ná rannchuidiú na ngníomhaíochtaí sin do chuspóir comhshaoil. Leis na coinníollacha i leith rannchuidiú mór agus i leith dochar suntasach ar bith a dhéanamh, ba cheart féachaint chuige, trí infheistíochtaí i ngníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, go rannchuideofar i ndáiríre leis na cuspóirí comhshaoil a bhaint amach.
Leasú 19
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 22
(22)  I bhfianaise na sonraí teicniúla sonracha is gá chun measúnú a dhéanamh ar thionchar comhshaoil gníomhaíochta eacnamaíche agus i bhfianaise gur dual d'athruithe tarlú go sciobtha san eolaíocht agus sa teicneolaíocht araon, ba cheart na critéir i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a chur in oiriúint go rialta do na hathruithe sin. Chun go mbeidh na critéir cothrom le dáta, bunaithe ar fhianaise eolaíoch agus ar ionchur ó shaineolaithe chomh maith le páirtithe leasmhara ábhartha, ba cheart na coinníollacha maidir le rannchuidiú mór agus dochar suntasach a mhionsonrú tuilleadh i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha éagsúla agus ba cheart iad a thabhairt cothrom le dáta go rialta. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún critéir scagtha theicniúla, atá mionsonraithe agus calabraithe, a leagan síos i leith na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha difriúla, ar bhonn an ionchuir theicniúil ó Ardán maidir le Maoiniú Inbhuanaithe, ar ardán ilpháirtithe leasmhara é.
(22)  I bhfianaise na sonraí teicniúla sonracha is gá chun measúnú a dhéanamh ar thionchar comhshaoil gníomhaíochta eacnamaíche agus i bhfianaise gur dual d’athruithe tarlú go sciobtha san eolaíocht agus sa teicneolaíocht araon, ba cheart na critéir atá ábhartha maidir le méid na hinbhuanaitheachta comhshaoil a bhaineann le gníomhaíochtaí eacnamaíocha a chur in oiriúint go rialta do na hathruithe sin. Chun go mbeidh na critéir agus táscairí cothrom le dáta, bunaithe ar fhianaise eolaíoch agus ar ionchur ó shaineolaithe chomh maith le páirtithe leasmhara ábhartha, ba cheart na coinníollacha maidir le rannchuidiú mór agus dochar suntasach a mhionsonrú tuilleadh i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha éagsúla agus ba cheart iad a thabhairt cothrom le dáta go rialta. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún critéir scagtha theicniúla, atá mionsonraithe agus calabraithe, agus tacar táscairí comhchuibhithe a leagan síos i leith na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha difriúla, ar bhonn an ionchuir theicniúil ó Ardán il-gheallsealbhóra maidir le Maoiniú Inbhuanaithe.
Leasú 20
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 23
(23)  Bíonn drochthionchar ag roinnt gníomhaíochtaí eacnamaíocha ar an gcomhshaol, agus is féidir rannchuidiú go mór le cuspóir comhshaoil amháin nó níos mó ach an drochthionchar sin a laghdú. I gcás na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha sin, is iomchuí critéir scagtha theicniúla a leagan síos lena gceanglaítear feabhas mór a chur ar fheidhmíocht chomhshaoil i gcomparáid le meán an tionscail, inter alia. Ba cheart tionchar fadtéarmach gníomhaíochta eacnamaíche ar leith a mheas sna critéir sin freisin.
(23)  Bíonn drochthionchar ag roinnt gníomhaíochtaí eacnamaíocha ar an gcomhshaol, agus is féidir rannchuidiú go mór le cuspóir comhshaoil amháin nó níos mó ach an drochthionchar sin a laghdú. I gcás na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha sin, is iomchuí critéir scagtha theicniúla a leagan síos lena gceanglaítear feabhas mór a chur ar fheidhmíocht chomhshaoil i gcomparáid le meán an tionscail, inter alia, chun a mheas an bhféadfaidh an ghníomhaíocht sin rannchuidiú suntasach a ghnóthú do chuspóir comhshaoil amháin nó níos mó. Ba cheart tionchar fadtéarmach gníomhaíochta eacnamaíche ar leith a mheas sna critéir sin freisin i.e. níos mó ná 3 bliana), go háirithe i dtaca leis na tairbhí comhshaoil a bhaineann le táirgí agus seirbhísí agus i dtaca le rannchuidiú táirgí idirmheánacha, agus ar an gcaoi sin measúnú a sholáthar ar an tionchar atá ag gach céim den mhonaraíocht agus ag an úsáid feadh an luachshlabhra agus an tsaolré.
Leasú 21
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 24
(24)  Níor cheart a mheas go bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de más mó an dochar a dhéantar don chomhshaol dá barr ná na sochair a thugtar léi. Ba cheart a aithint leis na critéir scagtha theicniúla na ceanglais íosta is gá chun dochar suntasach do chuspóirí eile a sheachaint. Agus na critéir scagtha theicniúla á mbunú agus á dtabhairt cothrom le dáta, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go bhfuil na critéir sin bunaithe ar fhianaise eolaíoch atá ar fáil agus go dtugtar cothrom le dáta iad go rialta. I gcás ina bhfágann an mheastóireacht eolaíoch nach féidir an riosca a chinneadh le deimhneacht leordhóthanach, ba cheart feidhm a bheith ag prionsabal an réamhchúraim, i gcomhréir le hAirteagal 191 CFAE.
(24)  Níor cheart a mheas go bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de mura dtugtar léi glansochar don chomhshaol. Ba cheart a aithint leis na critéir scagtha theicniúla na ceanglais íosta is gá chun dochar suntasach do chuspóirí eile a sheachaint. Agus na critéir scagtha theicniúla á mbunú agus á dtabhairt cothrom le dáta, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go bhfuil na critéir sin réasúnach, comhréireach agus bunaithe ar fhianaise eolaíoch atá ar fáil agus go gcuirtear san áireamh leo an luachshlabhra iomlán agus saolré na dteicneolaíochtaí. Ba cheart go n-áiritheoidh sé go dtugtar cothrom le dáta iad go rialta. I gcás ina bhfágann an mheastóireacht eolaíoch nach féidir an riosca a chinneadh le deimhneacht leordhóthanach, ba cheart feidhm a bheith ag prionsabal an réamhchúraim, i gcomhréir le hAirteagal 191 CFAE.
Leasú 22
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 25
(25)  Nuair a bhunaítear agus a nuashonraítear na critéir scagtha theicniúla agus tacar táscairí comhchuibhithe ba cheart go dtabharfadh an Coimisiún san áireamh dlí Aontais ábharitha, maille le hionstraimí neamhreachtúla an Aontais atá i bhfeidhm cheana féin, lena n-áirítear Rialachán (CE) 66/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agús ón gComhairle37, Scéim Éiceabhainistíochta agus Iniúchta AE,38 critéir Sholáthair Phoiblí Ghlasa AE39, Ardán an Choimisiúin maidir le Geilleagar Ciorclach, an tArdán Eorpach maidir le Measúnú Saolré, agus an saothar leanúnach maidir le rialacha Lorg Comhshaoil Táirge agus Eagrais.40 D’fhonn neamhréireachtaí neamhéigeantacha a sheachaint le haicmithe na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha dá bhfuill ann chun cuspóirí eile cheana féin, ba chóir go dtabharfadh an Coimisiún san áireamh freisin na haicmithe staitistiúla i ndáil leis an Earnáil Earraí agus Seirbhísí Comhshaoil, eadhon Aicmiú na nGníomhaíochtaí maidir le Cosaint an Chomhshaoil agus Caiteachas (CEPA) agus Aicmiú na nGníomhaíochtaí Bainistithe Acmhainní (CReMA).41
(25)  Nuair a bhunaítear agus a nuashonraítear na critéir scagtha theicniúla agus tacar táscairí comhchuibhithe, ba cheart go dtabharfadh an Coimisiún san áireamh dlí Aontais ábhartha, maille le hionstraimí neamhreachtúla an Aontais atá i bhfeidhm cheana féin, lena n-áirítear Rialachán (CE) 66/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agús ón gComhairle37, Scéim Éiceabhainistíochta agus Iniúchta AE38, critéir Sholáthair Phoiblí Ghlasa AE39, Ardán an Choimisiúin maidir le Geilleagar Ciorclach, an tArdán Eorpach maidir le Measúnú Saolré, agus an saothar leanúnach maidir le rialacha Lorg Comhshaoil Táirge agus Eagrais40. D’fhonn neamhréireachtaí neamhéigeantacha a sheachaint le haicmithe na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha dá bhfuill ann chun cuspóirí eile cheana féin, ba chóir go dtabharfadh an Coimisiún san áireamh freisin na haicmithe staitistiúla i ndáil leis an Earnáil Earraí agus Seirbhísí Comhshaoil, eadhon Aicmiú na nGníomhaíochtaí maidir le Cosaint an Chomhshaoil agus Caiteachas (CEPA) agus Aicmiú na nGníomhaíochtaí Bainistithe Acmhainní (CReMA)41.
__________________
__________________
37 Rialachán (CE) 66/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2009 maidir le hÉicilipéad an AE (IO L 27, 30.1.2010, lch. 1).
37 Rialachán (CE) 66/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2009 maidir le hÉicilipéad an AE (IO L 27, 30.1.2010, lch. 1).
38 Rialachán (CE) Uimh. 1221/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2009 maidir le rannpháirtíocht shaorálach eagraíochtaí i scéim Chomhphobail um bainistíocht agus iniúchadh comhshaoil (EMAS), agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 761/2001, Cinneadh 2001/681/CE ón gCoimisiún agus Cinneadh 2006/193/CE ón gCoimisiún (IO L 342, 22.12.2009, lch. 1–45).
38 Rialachán (CE) Uimh. 1221/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2009 maidir le rannpháirtíocht shaorálach eagraíochtaí i scéim Chomhphobail um bainistíocht agus iniúchadh comhshaoil (EMAS), agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 761/2001, Cinneadh 2001/681/CE ón gCoimisiún agus Cinneadh 2006/193/CE ón gCoimisiún (IO L 342, 22.12.2009, lch. 1–45).
39 Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions Public procurement for a better environment [Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún Soláthar Poiblí le haghaidh comhshaol níos fearr] SEC(2008) 2124 SEC(2008) 2125 SEC(2008) 2126 COM/2008/0400 final.
39 Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions Public procurement for a better environment [Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún Soláthar Poiblí le haghaidh comhshaol níos fearr] SEC(2008) 2124 SEC(2008) 2125 SEC(2008) 2126 COM/2008/0400 final.
40 2013/179/AE: Commission Recommendation of 9 April 2013 on the use of common methods to measure and communicate the life cycle environmental performance of products and organisations [Moladh ón gCoimisiún an 9 Aibreán 2013 maidir le modhanna coiteanna a úsáid chun feidhmíocht chomhshaoil ​​saolré táirgí agus eagraíochtaí a thomhas agus a chur in iúl] (IO L 124, 4.5.2013, lch. 1–210).
40 2013/179/AE: Commission Recommendation of 9 April 2013 on the use of common methods to measure and communicate the life cycle environmental performance of products and organisations [Moladh ón gCoimisiún an 9 Aibreán 2013 maidir le modhanna coiteanna a úsáid chun feidhmíocht chomhshaoil ​​saolré táirgí agus eagraíochtaí a thomhas agus a chur in iúl] (IO L 124, 4.5.2013, lch. 1–210).
41 Iarscríbhinn 4 agus Iarscríbhinn 5 a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 538/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 691/2011 maidir le Cuntais Eorpacha Eacnamaíocha Chomhshaoil (IO L 158, 27.5.2014).
41 Iarscríbhinn 4 agus Iarscríbhinn 5 a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 538/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 691/2011 maidir le Cuntais Eorpacha Eacnamaíocha Chomhshaoil (IO L 158, 27.5.2014).
Leasú 23
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 26
(26)  Agus na critéir scagtha theicniúla á mbunú agus á dtabhairt cothrom le dáta, ba cheart don Choimisiún sainiúlachtaí earnáil an bhonneagair, agus seachtrachtaí comhshaoil, sóisialta agus eacnamaíocha a chur san áireamh laistigh d'anailís chostais agus tairbhe. Maidir leis sin, ba cheart don Choimisiún breithniú a dhéanamh ar an obair a dhéanann eagraíochtaí idirnáisiúnta, amhail ECFE, ar reachtaíocht agus caighdeáin ábhartha an Aontais, lena n-áirítear Treoir 2001/42/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle42, Treoir 2011/92/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle43, Treoir 2014/23/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle44, Treoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle45, Treoir 2014/25/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle46, agus ar an modheolaíocht atá ann faoi láthair. Sa chomhthéacs sin, ba cheart creataí rialachais iomchuí a chur chun cinn leis na critéir scagtha theicniúla, ar creataí iad lena ndéantar comhtháthú ar thosca comhshaoil, sóisialta agus rialachais, dá dtagraítear sna Prionsabail um Infheistíocht Fhreagrach47 a dtacaíonn na Náisiúin Aontaithe leo, i ngach céim de shaolré thionscadail.
(26)  Agus na critéir scagtha teicniúla agus na táscairí comhchuibhithe á mbunú agus á dtabhairt cothrom le dáta, ba cheart don Choimisiún sainiúlachtaí earnálacha éagsúla, agus seachtrachtaí comhshaoil, sóisialta agus eacnamaíocha a chur san áireamh laistigh d’anailís costais agus tairbhe. Maidir leis sin, ba cheart don Choimisiún breithniú a dhéanamh ar an obair a dhéanann eagraíochtaí idirnáisiúnta, amhail ECFE, ar reachtaíocht agus caighdeáin ábhartha an Aontais, lena n-áirítear Treoir 2001/42/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle42, Treoir 2011/92/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle43, Treoir 2014/23/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle44, Treoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle45, Treoir 2014/25/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle46, agus ar an modheolaíocht atá ann faoi láthair. Sa chomhthéacs sin, ba cheart creataí rialachais iomchuí a chur chun cinn leis na critéir scagtha theicniúla agus na critéir, ar creataí iad lena ndéantar comhtháthú ar thosca comhshaoil, sóisialta agus rialachais, dá dtagraítear sna Prionsabail um Infheistíocht Fhreagrach47 a dtacaíonn na Náisiúin Aontaithe leo, i ngach céim de shaolré thionscadail.
__________________
__________________
42 Treoir 2001/42/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Meitheamh 2001 maidir le héifeachtaí pleananna agus clár áirithe ar an gcomhshaol a mheasúnú (IO L 197, 21.7.2001, lch. 30).
42 Treoir 2001/42/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Meitheamh 2001 maidir le héifeachtaí pleananna agus clár áirithe ar an gcomhshaol a mheasúnú (IO L 197, 21.7.2001, lch. 30).
43 Treoir 2011/92/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2011 maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí tionscadal poiblí agus príobháideach áirithe ar an gcomhshaol (IO L 26, 28.1.2012, lch. 1).
43 Treoir 2011/92/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2011 maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí tionscadal poiblí agus príobháideach áirithe ar an gcomhshaol (IO L 26, 28.1.2012, lch. 1).
44 Treoir 2014/23/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le conarthaí lamháltais a dhámhachtain (IO L 94, 28.3.2014, lch. 1).
44 Treoir 2014/23/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le conarthaí lamháltais a dhámhachtain (IO L 94, 28.3.2014, lch. 1).
45 Treoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar poiblí agus lena n-aisghairtear Treoir 2004/18/CE (IO L 94, 28.3.2014, lch. 65).
45 Treoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar poiblí agus lena n-aisghairtear Treoir 2004/18/CE (IO L 94, 28.3.2014, lch. 65).
46 Treoir 2014/25/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar arna dhéanamh ag eintitis a fheidhmíonn in earnáil an uisce, an fhuinnimh, an iompair agus na seirbhísí poist agus lena n-aisghairtear Treoir 2004/17/CE (IO L 94, 28.3.2014, lch. 243).
46 Treoir 2014/25/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar arna dhéanamh ag eintitis a fheidhmíonn in earnáil an uisce, an fhuinnimh, an iompair agus na seirbhísí poist agus lena n-aisghairtear Treoir 2004/17/CE (IO L 94, 28.3.2014, lch. 243).
47 https://www.unpri.org/download?ac=1534.
47 https://www.unpri.org/download?ac=1534.
Leasú 24
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 26 a (nua)
(26a)  Agus na critéir scagtha theicniúla á sainiú ag an gCoimisiún, ba cheart a chur san áireamh freisin bearta idirthréimhseacha i dtreo gníomhaíochtaí lena dtacaítear leis an aistriú chuig geilleagar ísealcharbóin atá níos inbhuanaithe. I gcás cuideachtaí atá ag gabháil faoi láthair do ghníomhaíochtaí eacnamaíocha lena ndéantar díobháil don chomhshaol, ba cheart go mbeadh dreasachtaí ar fáil chun aistriú gasta a dhéanamh chuig stádas atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, nó ar a laghad, chuig stádas nach bhfuil díobhálach don chomhshaol. Agus na próisis aistrithe sin ar siúl, ba cheart iad a spreagadh leis na critéir scagtha theicniúla. Más léir go bhfuil an chuid is mó de na gnóthais a dhéanann gníomhaíocht díobhálach ar leith ag gabháil don aistriú sin, féadfar é sin a chur san áireamh sna critéir scagtha. Is féidir iarrachtaí díograiseacha aistrithe a léiriú trí, i measc nithe eile, taighde leanúnach agus iarrachtaí forbartha, mórinfheistíochtaí caipitiúla i dteicneolaíochtaí nua atá níos inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, nó i bpleananna nithiúla maidir le haistriú i gcéimeanna luatha, ar a laghad, den chur chun feidhme.
Leasú 25
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 27
(27)  Chun saobhadh iomaíochta a sheachaint agus maoiniú á thiomsú i gcomhair gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ba cheart a áirithiú leis na critéir scagtha theicniúla gur féidir le gach gníomhaíocht eacnamaíoch ábhartha laistigh d'earnáil shonrach cáiliú mar cheann atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus go gcaithfear go cothrom leo más é an méid céanna rannchuidithe a bhíonn i gceist leo i dtaca le ceann amháin nó níos mó de na cuspóirí comhshaoil a leagtar amach sa Rialachán seo. D'fhéadfadh éagsúlacht a bheith i gceist idir earnálacha ó thaobh cumas féideartha chun rannchuidiú leis na cuspóirí comhshaoil sin, áfach, agus ba cheart é sin a léiriú sna critéir. Laistigh de gach earnáil, áfach, níor cheart go bhfágfadh na critéir sin go mbeadh gníomhaíocht eacnamaíoch faoi mhíbhuntáiste éagórach i gcomparáid le ceann eile má bhíonn an méid céanna rannchuidithe i gceist leis an gcéad cheann i dtaca leis na cuspóirí comhshaoil agus a bhíonn i gceist leis an dara ceann.
(27)  Chun spreagadh a thabhairt don nuálaíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, agus chun saobhadh iomaíochta a sheachaint agus maoiniú á thiomsú i gcomhair gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ba cheart a áirithiú leis na critéir scagtha teicniúla gur féidir le gníomhaíochtaí eacnamaíocha ábhartha laistigh de mhacrai-earnálacha i.e. earnálacha NACE amhail an talmhaíocht, an fhoraoiseacht agus an iascaireacht, an mhonaraíocht, soláthar leictreachais, gáis, gaile agus aerchóiriúcháin, an fhoirgníocht, an t-iompar agus seirbhísí stórála) cáiliú mar cheann atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus go gcaithfear go cothrom leo más é an méid céanna rannchuidithe a bhíonn i gceist leo i dtaca le ceann amháin nó níos mó de na cuspóirí comhshaoil a leagtar amach sa Rialachán seo, agus san am céanna nach ndéanfaidís dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil eile faoi Airteagal 3 agus Airteagal 12. D’fhéadfadh éagsúlacht a bheith i gceist idir earnálacha ó thaobh cumas féideartha chun rannchuidiú leis na cuspóirí comhshaoil sin, áfach, agus ba cheart é sin a léiriú sna critéir scagtha. Laistigh de gach macrai-earnáil eacnamaíoch, áfach, níor cheart go bhfágfadh na critéir sin go mbeadh gníomhaíocht eacnamaíoch faoi mhíbhuntáiste éagórach i gcomparáid le ceann eile má bhíonn an méid céanna rannchuidithe i gceist leis an gcéad cheann i dtaca leis na cuspóirí comhshaoil agus a bhíonn i gceist leis an dara ceann, agus san am céanna nach ndéanfaidís dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil eile faoi Airteagal 3 agus Airteagal 12.
Leasú 26
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 27 a (nua)
(27a)  Is toradh ar theicneolaíochtaí agus táirgí arna bhforbairt feadh an luachshlabhra uile iad gníomhaíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Ar an ábhar sin, ba cheart ról iomlán an luachshlabhra i seachadadh deiridh gníomhaíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a mheas sna critéir scagtha theicniúla, ó amhábhair a phróiseáil go dtí an táirge deiridh agus a chéim dramhaíola.
Leasú 27
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 27 b (nua)
(27b)   Chun nach gcuirfear isteach ar luachshlabhraí a fheidhmíonn go maith, ba cheart go mbreithneofaí sna critéir scagtha theicniúla gur le teicneolaíochtaí agus táirgí arna bhforbairt ag an iliomad gníomhaithe eacnamaíocha a chumasaítear gníomhaíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de.
Leasú 28
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 28
(28)  Agus critéir scagtha theicniúla á mbunú aige, ba cheart don Choimisiún a mheasúnú an mbeadh glacadh na gcritéar sin i leith gníomhaíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de ina chúis le sócmhainní tréigthe nó an mbeadh dreasachtaí neamhréireacha ann dá mbarr, agus an mbeadh aon drochthionchar aige ar leachtacht sna margaí airgeadais.
(28)  Agus critéir scagtha theicniúla á mbunú aige, ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar rioscaí aistrithe a d’fhéadfadh a bheith ann, an mbeadh luas ghlacadh na gcritéar sin i leith gníomhaíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de ina chúis le sócmhainní tréigthe nó an mbeadh dreasachtaí neamhréireacha ann dá mbarr.
Leasú 29
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 30
(30)  Chun a áirithiú go ndéantar infheistíochtaí a threorú i dtreo gníomhaíochtaí eacnamaíocha a mbeidh an tionchar dearfach is mó acu ar na cuspóirí comhshaoil, ba cheart don Choimisiún tosaíocht a thabhairt do chritéir scagtha theicniúla a bhunú i leith na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha a d'fhéadfadh an rannchuidiú ba mhó a bheith i gceist leo i dtaca leis na cuspóirí comhshaoil.
(30)  Chun a áirithiú go ndéantar infheistíochtaí a threorú i dtreo gníomhaíochtaí eacnamaíocha a mbeidh an tionchar dearfach is mó acu ar na cuspóirí comhshaoil, ba cheart don Choimisiún tosaíocht a thabhairt do chritéir scagtha theicniúla a bhunú i leith na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha a d’fhéadfadh an rannchuidiú ba mhó a bheith i gceist leo i dtaca leis na cuspóirí comhshaoil. Ba cheart a chur san áireamh sna critéir scagtha torthaí na dtionscadal chun sainaithint agus forbairt teicneolaíochtaí nua a éascú agus chomh maith leis sin chun inscálaitheacht na dteicneolaíochtaí sin a chur san áireamh.
Leasú 30
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 31
(31)  Ba cheart critéir scagtha theicniúla iomchuí a bhunú don earnáil iompair, lena n-áirítear le haghaidh sócmhainní soghluaiste, agus ba cheart a chur san áireamh iontu gur ón earnáil iompair, lena n-áirítear loingseoireacht idirnáisiúnta, a thagann gar do 26% d'iomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa san Aontas. Mar a léirítear sa Phlean Gníomhaíochta maidir le Fás Inbhuanaithe a Mhaoiniú48, is san earnáil iompair atá thart ar 30% de na riachtanais infheistíochta bliantúla breise don fhorbairt inbhuanaithe san Aontas, lena n-áirítear trí chur leis an leictriú nó trí aistriú chuig modhanna iompair ar glaine iad ná mar a bhí trí athrú modha agus bainistíocht tráchta a chur chun cinn.
(31)  Ba cheart critéir scagtha theicniúla iomchuí a bhunú don earnáil iompair, lena n-áirítear le haghaidh sócmhainní soghluaiste, agus ba cheart a chur san áireamh iontu saolré iomlán na dteicneolaíochtaí agus gur ón earnáil iompair, lena n-áirítear loingseoireacht idirnáisiúnta, a thagann gar do 26 % d’iomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa san Aontas. Mar a léirítear sa Phlean Gníomhaíochta maidir le Fás Inbhuanaithe a Mhaoiniú48, is san earnáil iompair atá thart ar 30 % de na riachtanais infheistíochta bliantúla breise don fhorbairt inbhuanaithe san Aontas, lena n-áirítear trí chur leis an leictriú nó trí aistriú chuig modhanna iompair níos glaine trí athrú modha agus bainistíocht tráchta a chur chun cinn.
__________________
__________________
48 COM(2018) 97 final.
48 COM(2018) 97 final.
Leasú 31
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 32
(32)  Agus forbairt na gcritéar scagtha teicniúil á hullmhú ag an gCoimisiún, is gá dó dul i mbun comhairliúcháin iomchuí i gcomhréir le ceanglais maidir le Rialáil Níos Fearr agus tá tábhacht ar leith leis sin. Ba cheart páirtithe leasmhara ábhartha a bheith páirteach sa phróiseas faoina mbunófar na critéir scagtha theicniúla agus faoina dtabharfar cothrom le dáta iad, agus ba cheart an próiseas sin a thógáil ar chomhairle ó shaineolaithe a bhfuil eolas agus taithí chruthaithe acu sna réimsí ábhartha. Chun na críche sin, ba cheart don Choimisiún Ardán maidir le maoiniú inbhuanaithe a bhunú. Ba cheart an tArdán sin a bheith comhdhéanta de shaineolaithe lena ndéantar ionadaíocht ar an earnáil phoiblí agus ar an earnáil phríobháideach araon. Ba cheart saineolaithe ón nGníomhaireacht Eorpach Comhshaoil, ó na hÚdaráis Mhaoirseachta Eorpacha agus ón mBanc Eorpach Infheistíochta a áireamh le hionadaithe na hearnála poiblí. Ba cheart ionadaithe de chuid páirtithe leasmhara ábhartha, lena n-áirítear gníomhaithe margaidh airgeadais, ollscoileanna, institiúidí taighde, comhlachais agus eagraíochtaí a áireamh le saineolaithe na hearnála príobháidí. Ba cheart don Ardán comhairle a chur ar an gCoimisiún maidir le critéir scagtha theicniúla a fhorbairt, a anailísiú agus a athbhreithniú, lena n-áirítear a dtionchar féideartha ar luacháil sócmhainní ar measadh, go dtí glacadh na gcritéar scagtha teicniúil, gur shócmhainní glasa iad faoi chleachtais mhargaidh atá ann cheana. Ina theannta sin, ba cheart don Ardán comhairle a chur ar an gCoimisiún maidir le hoiriúnacht na gcritéar scagtha teicniúil le haghaidh tuilleadh úsáidí i dtionscnaimh bheartais de chuid an Aontais amach anseo a bheidh dírithe ar infheistíocht inbhuanaithe a éascú.
(32)  Agus forbairt na gcritéar scagtha teicniúil á hullmhú ag an gCoimisiún, is gá dó dul i mbun comhairliúcháin iomchuí i gcomhréir le ceanglais maidir le Rialáil Níos Fearr agus tá tábhacht ar leith leis sin. Ba cheart páirtithe leasmhara ábhartha a bheith páirteach sa phróiseas faoina mbunófar na critéir scagtha teicniúla agus na táscairí comhchuibhithe agus faoina dtabharfar cothrom le dáta iad, agus ba cheart, sa phróiseas sin, leas a bhaint as fianaise eolaíoch, an tionchar socheacnamaíoch, an dea-chleachtas agus saothar agus eintitis atá ann cheana, go háirithe Ardán an Choimisiúin Eorpaigh maidir le Geilleagar Ciorclach, agus as comhairle ó shaineolaithe a bhfuil eolas cruthaithe agus taithí dhomhanda acu sna réimsí ábhartha. Chun na críche sin, ba cheart don Choimisiún Ardán maidir le maoiniú inbhuanaithe a bhunú. Ba cheart an tArdán sin a bheith comhdhéanta de réimse leathan saineolaithe a dhéanann ionadaíocht ar an earnáil phoiblí agus ar an earnáil phríobháideach araon chun a áirithiú go dtugtar aird chuí ar shainiúlachtaí na n-earnálacha ábhartha uile. Ba cheart a áireamh le hionadaithe na hearnála poiblí saineolaithe ón nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil agus ó ghníomhaireachtaí náisiúnta um chaomhnú comhshaoil, ó na hÚdaráis Eorpacha Mhaoirseachta, ón nGrúpa Comhairleach um Thuairisciú Airgeadais san Eoraip agus ón mBanc Eorpach Infheistíochta. Ba cheart a áireamh le saineolaithe na hearnála príobháidí ionadaithe de chuid geallsealbhóirí ábhartha, lena n-áirítear gníomhaithe margaidh airgeadais agus neamhairgeadais, ionadaithe an fhíorgheilleagair a dhéanann ionadaíocht ar raon leathan tionscal, ollscoileanna, institiúidí taighde, comhlachais agus eagraíochtaí. I gcás inar gá, ba cheart cead a bheith ag an Ardán comhairle a iarraidh ó neamhchomhaltaí. Ba cheart don Ardán comhairle a chur ar an gCoimisiún maidir le critéir scagtha theicniúla agus táscairí comhchuibhithe a fhorbairt, a anailísiú agus a athbhreithniú, lena n-áirítear a dtionchar féideartha ar luacháil sócmhainní ar measadh, go dtí glacadh na gcritéar scagtha teicniúil, gur shócmhainní inbhuanaithe iad faoi chleachtais mhargaidh atá ann cheana. Ina theannta sin, ba cheart don Ardán comhairle a chur ar an gCoimisiún maidir le hoiriúnacht na gcritéar scagtha teicniúil agus na dtáscairí le haghaidh tuilleadh úsáidí i dtionscnaimh bheartais de chuid an Aontais amach anseo a bheidh dírithe ar infheistíocht inbhuanaithe a éascú. Leasú Ba cheart don Ardán comhairle a chur ar an gCoimisiún maidir le caighdeáin chuntasaíochta inbhuanaitheachta agus caighdeáin tuairiscithe chomhtháite a fhorbairt do chomhlachtaí corpraithe agus do rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais, lena n-áirítear tríd an athbhreithniú ar Threoir 2013/34/AE.
Leasú 32
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 33
(33)  Chun na ceanglais a leagtar amach sa Rialachán seo a shonrú, agus go háirithe chun critéir scagtha theicniúla atá mionsonraithe agus calabraithe a bhunú agus a thabhairt cothrom le dáta i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha éagsúla maidir lena bhfuil i gceist le rannchuidiú mór leis na cuspóirí comhshaoil agus dochar suntasach dóibh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca leis an bhfaisnéis is gá chun an oibleagáid nochta a leagtar amach in Airteagal 4(3) a chomhlíonadh, agus i dtaca leis na critéir scagtha theicniúla a luaitear in Airteagal 6(2), Airteagal 7(2), Airteagal 8(2), Airteagal 9(2), Airteagal 10(2) agus Airteagal 11(2). Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú gníomhartha tarmligthe a áirithiú, ba cheart do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle na doiciméid uile a fháil an tráth céanna le saineolaithe na mBallstát, agus ba cheart rochtain chórasach a bheith ag saineolaithe Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar chruinnithe de shainghrúpaí de chuid an Choimisiúin a bhíonn ag plé le hullmhú gníomhartha tarmligthe.
(33)  Chun na ceanglais a leagtar amach sa Rialachán seo a shonrú, agus go háirithe chun critéir scagtha theicniúla agus táscairí atá mionsonraithe agus calabraithe a bhunú agus a thabhairt cothrom le dáta i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha éagsúla maidir lena bhfuil i gceist le rannchuidiú mór leis na cuspóirí comhshaoil agus dochar suntasach dóibh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca leis an bhfaisnéis is gá chun an oibleagáid nochta a leagtar amach in Airteagal 4(3) a chomhlíonadh, agus i dtaca leis na critéir scagtha theicniúla a luaitear in Airteagal 6(2), Airteagal 7(2), Airteagal 8(2), Airteagal 9(2), Airteagal 10(2) agus Airteagal 11(2). Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin phoiblí iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú gníomhartha tarmligthe a áirithiú, ba cheart do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle na doiciméid uile a fháil an tráth céanna le saineolaithe na mBallstát, agus ba cheart rochtain chórasach a bheith ag saineolaithe Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar chruinnithe de shainghrúpaí de chuid an Choimisiúin a bhíonn ag plé le hullmhú gníomhartha tarmligthe.
Leasú 33
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 35
(35)  Ba cheart athbhreithniú rialta a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo chun measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn maidir le forbairt critéar scagtha teicniúil i leith gníomhaíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, chun measúnú a dhéanamh ar an úsáid atá á baint as an sainmhíniú ar infheistíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, agus chun a mheas an gá sásra fíoraithe a bhunú ionas go gcomhlíonfar na hoibleagáidí. Ba cheart a áireamh san athbhreithniú freisin measúnú i dtaobh ar cheart raon feidhme an Rialacháin seo a leathnú chun cuspóirí inbhuanaitheachta sóisialta a chumhdach.
(35)  Ba cheart athbhreithniú rialta a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo agus ar a laghad tar éis dhá bhliain chun measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn maidir le forbairt critéar scagtha teicniúil agus táscairí comhchuibhithe i leith gníomhaíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de nó gníomhaíochtaí atá díobhálach ó thaobh an chomhshaoil de, chun measúnú a dhéanamh ar an úsáid atá á baint as an sainmhíniú ar infheistíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de nó infheistíochtaí lena mbaineann tionchar díobhálach don chomhshaol, agus chun a mheas an gá sásra fíoraithe breise a bhunú ionas go gcomhlíonfar na hoibleagáidí. Ba cheart a áireamh san athbhreithniú freisin measúnú ar na forálacha is gá chun raon feidhme an Rialacháin seo a leathnú chun cuspóirí maidir le hinbhuanaitheacht shóisialta a chumhdach. Faoin 31 Márta 2020, ba cheart don Choimisiún, i gcás inarb iomchuí, tograí reachtacha breise a fhoilsiú maidir le sásra fíoraithe um chomhlíonadh a bhunú.
Leasú 34
Togra le haghaidh rialacháin
Aithris 36
(36)  Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit féin cuspóirí an Rialacháin seo a ghnóthú go leordhóthanach, ach gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, mar gheall ar an ngá atá le critéir aonfhoirmeacha a thabhairt isteach ar leibhéal an Aontais i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú,
(36)  Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit féin cuspóirí an Rialacháin seo a ghnóthú go leordhóthanach, ach gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, mar gheall ar an ngá atá le critéir aonfhoirmeacha agus táscairí a thabhairt isteach ar leibhéal an Aontais i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú,
Leasuithe 35, 55, 59, 87, 96 agus 96
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 1
Airteagal 1
Airteagal 1
Ábhar agus raon feidhme
Ábhar agus raon feidhme
1.  Bunaítear leis an Rialachán seo na critéir chun a chinneadh an bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de chun críocha inbhuanaitheacht comhshaoil infheistíochta a shuíomh.
1.  Bunaítear leis an Rialachán seo na critéir chun méid an tionchair chomhshaoil agus na hinbhuanaitheachta a bhaineann le gníomhaíocht eacnamaíoch a chinneadh chun críocha méid na hinbhuanaitheachta comhshaoil a bhaineann le hinfheistíocht a shuí, ar infheistíocht í a dhéantar.
2.  Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leis an méid seo a leanas:
2.  Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leis an méid seo a leanas:
(a)  bearta arna nglacadh ag na Ballstáit nó ag an Aontas lena leagtar amach aon cheanglais atá ar ghníomhaithe margaidh i leith táirgí airgeadais nó bannaí corparáideacha arna margú mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de.
(a)  bearta arna nglacadh ag na Ballstáit nó ag an Aontas lena leagtar amach aon cheanglais atá ar rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais i leith táirgí airgeadais nó bannaí corparáideacha arna margú laistigh den Aontas mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de.
(b)  rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais a thairgeann táirgí airgeadais mar infheistíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de nó mar infheistíochtaí a bhfuil tréithe comhchosúla acu.
(b)  rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais a dhéanann táirgí airgeadais a thairiscint laistigh den Aontas mar infheistíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de nó mar infheistíochtaí a bhfuil tréithe comhchosúla acu, agus
(ba)   rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais a thairgeann táirgí airgeadais eile seachas sna cásanna seo a leanas:
i.  má sholáthraíonn an rannpháirtí sa mhargadh airgeadais mínithe, atá tacaithe ag fianaise réasúnta chun sástacht na n-údarás inniúil ábhartha, nach bhfuil aon tionchar inbhuanaitheachta suntasach ag na gníomhaíochtaí eacnamaíocha arna gcistiú ag a tháirgí airgeadais de réir na gcritéar scagtha teicniúil dá dtagraítear in Airteagail 3 agus 3a, agus sa chás sin ní bheidh feidhm ag forálacha Chaibidil II agus Chaibidil III. Cuirfear an fhaisnéis sin ar fáil ina réamheolaire, nó
ii má dhearbhaíonn an rannpháirtí sa mhargadh airgeadais ina réamheolaire nach bhfuil cuspóirí inbhuanaitheachta á saothrú leis an táirge airgeadais i dtrácht agus go bhfuil baol méadaithe ann go dtacóidh an táirge le gníomhaíochtaí eacnamaíocha nach meastar a bheith inbhuanaithe faoin Rialachán seo.
2a.  Cuirfear i bhfeidhm na critéir dá dtagraítear in Airteagal 1(1) ar bhealach comhréireach, agus ualach iomarcach riaracháin á sheachaint, agus ag cur san áireamh cineál, scála agus castacht an rannpháirtí sa mhargadh airgeadais agus na n-institiúidí creidmheasa trí fhorálacha simplithe le haghaidh eintitis bheaga agus neamhchasta i gcomhréir le forálacha mhír 2d d’Airteagal 4.
2b.  Féadfar na critéir dá dtagraítear sa chéad mhír den Airteagal seo a úsáid chun na críche atá luaite sa mhír sin ag gnóthais nach gcumhdaítear le hAirteagal 1(2) nó maidir le táirgí airgeadais eile seachas na cinn sin a shainítear in Airteagal 2 ar bhonn deonach,
2c.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe chun críche na faisnéise a chuirfidh an rannpháirtí sin sa mhargadh airgeadais faoi bhráid na n-údarás inniúil ábhartha chun críocha phointe (a) de mhír 2 den Airteagal seo.
Leasuithe 36, 88 agus 89
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 2
Airteagal 2
Airteagal 2
Sainmhínithe
Sainmhínithe
1.  Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
1.  Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(a)   ciallaíonn 'infheistíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de' infheistíocht lena ndéantar cistiú ar ghníomhaíocht eacnamaíoch amháin nó roinnt gníomhaíochtaí eacnamaíocha a cháilíonn faoin Rialachán seo mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de;
(a)  ciallaíonn ‘infheistíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de’ infheistíocht lena ndéantar cistiú ar ghníomhaíocht eacnamaíoch amháin nó roinnt gníomhaíochtaí eacnamaíocha a cháilíonn faoin Rialachán seo mar chinn atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de;
(b)  ciallaíonn ‘rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais’ rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais mar a shainmhínítear iad in Airteagal 2(a) de [togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialachán maidir le nochtaí a bhaineann le hinfheistíochtaí inbhuanaithe agus rioscaí hinbhuanaitheachta agus lena leasaítear Treoir (AE) 2016/2341];
(b)  ciallaíonn ‘rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais’ aon cheann de na nithe seo a leanas, mar a shainmhínítear iad in Airteagal 2(a) de [togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialachán maidir le nochtaí a bhaineann le hinfheistíochtaí inbhuanaithe agus rioscaí hinbhuanaitheachta agus lena leasaítear Treoir (AE) 2016/2341];
(i)  institiúid chreidmheasa mar a shainmhínítear í i bpointe (1) d’Airteagal 4(1) de Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 a shainmhínítear faoi [Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach tagairt don airteagal ábhartha] de Rialachán (AE) Uimh. 575/2013;
(ba)   ciallaíonn ‘eisitheoir’ eisitheoir liostaithe faoi mar a shainmhínítear i bpointe (h) d’Airteagal 2(1) de Threoir 2003/71/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle1a agus i bpointe (h) d’Airteagal 2 de Rialachán (AE) 2017/1129 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle1b;
(c)  ciallaíonn ‘táirgí airgeadais’ táirgí airgeadais mar a shainmhínítear iad in Airteagal 2(j) de [togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialachán maidir le nochtaí a bhaineann le hinfheistíochtaí inbhuanaithe agus rioscaí inbhuanaitheachta agus lena leasaítear Treoir (AE) 2016/2341];
(c)  ciallaíonn ‘táirgí airgeadais’ bainistíocht punainne, CIM, IBIP, táirge pinsin, scéim pinsean nó GCUI, banna corparáide mar a shainmhínítear iad in Airteagal 2(j) de [togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialachán maidir le nochtaí a bhaineann le hinfheistíochtaí inbhuanaithe agus rioscaí inbhuanaitheachta agus lena leasaítear Treoir (AE) 2016/2341], chomh maith le heisiúintí dá dtagraítear i dTreoir 2003/71/CE agus Rialachán (AE) 2017/1129);
(ca)  ciallaíonn ‘táscairí comhshaoil’, ar a íosmhéid, tomhas ídiú na n-acmhainní, ar nós amhábhar, fuinnimh, fuinnimh in-athnuaite, uisce, tionchar ar sheirbhísí éiceachórais, astuithe lena n-áirítear CO2, tionchar ar an mbithéagsúlacht agus úsáid talún agus táirgeadh dramhaíola, bunaithe ar fhianaise eolaíochta, agus ar mhodheolaíocht an Choimisiúin maidir le Measúnú Saolré ar leagtar amach i gcreat faireacháin an Choimisiúin maidir leis an ngeilleagar ciorclach (COM/2018/29 final);
(cb)  ciallaíonn ‘údarás náisiúnta inniúil ábhartha’ na húdaráis inniúla nó mhaoirseachta sna Ballstáit, mar a shonraítear sna gníomhartha Aontais dá dtagraítear in Airteagal 1(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010, de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 agus de Rialachán (AE) Uimh 1094/2010, agus cumhdaítear faoina raon feidhme catagóir an rannpháirtí sa mhargadh airgeadais a thagann faoi réir an cheanglais nochta dá dtagraítear in Airteagal 4 den Rialachán seo;
(cc)  ciallaíonn ‘ÚME (ESA) ábhartha’ Údarás Maoirseachta Eorpach, nó Údaráis Maoirseachta Eorpacha, mar a shonraítear sna gníomhartha Aontais dá dtagraítear in Airteagal 1(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010, de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 agus/nó de Rialachán (AE) Uimh 1095/2010, agus cumhdaítear faoina raon feidhme catagóir an rannpháirtí sa mhargadh airgeadais a thagann faoi réir an cheanglais nochta dá dtagraítear in Airteagal 4 den Rialachán seo;
(d)  ciallaíonn 'maolú ar an athrú aeráide' an próiseas a bhaineann leis an méadú ar an meánteocht dhomhanda á choimeád go mór faoi bhun 2 °C os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch, agus an méadú teochta a theorannú do 1.5 °C os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch;
(d)  ciallaíonn ‘maolú ar an athrú aeráide’ na próisis is gá, lena n-áirítear bearta idirthréimhseacha, chun an méadú ar an meánteocht dhomhanda á choimeád go mór faoi bhun 2 °C agus iarrachtaí a shaothrú i dtaca lena theorannú chuig 1.5 °C thar leibhéil réamhthionsclaíocha, mar a leagtar síos i gComhaontú Pháras;
(e)  ciallaíonn 'oiriúnú don athrú aeráide' an próiseas chun oiriúnú don aeráid iarbhír agus don aeráid a bhfuiltear ag súil léi agus dá héifeachtaí;
(e)  ciallaíonn ‘oiriúnú don athrú aeráide’ an próiseas chun oiriúnú don aeráid iarbhír agus don athrú aeráide a bhfuiltear ag súil léi agus dá héifeachtaí;
(f)  ciallaíonn 'gás ceaptha teasa' gás ceaptha teasa a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle49;
(f)  ciallaíonn ‘gás ceaptha teasa’ gás ceaptha teasa a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle49;
(g)  ciallaíonn 'geilleagar ciorclach' luach táirgí, ábhar agus acmhainní sa gheilleagar a choinneáil a fhad agus is féidir, agus dramhaíl a íoslaghdú, lena n-áirítear trí chur i bhfeidhm an ordlathais dramhaíola a leagtar síos in Airteagal 4 de Threoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle;50
(g)  ciallaíonn ‘geilleagar ciorclach’ luach agus úsáid táirgí, ábhar agus na hacmhainní uile eile sa gheilleagar a choinneáil ar a leibhéal is airde a fhad agus is féidir, agus dá bhrí sin an tionchar comhshaoil a laghdú agus dramhaíl a íoslaghdú, lena n-áirítear trí chur i bhfeidhm an ordlathais dramhaíola a leagtar síos in Airteagal 4 de Threoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle50 agus lena n-íoslaghdaítear úsáid acmhainní ar bhunús príomhtháscairí faoin ngeilleagar ciorclach a leagtar amach sa chreat faireacháin maidir le dul chun cinn i dtreo geilleagar ciorclach, agus na céimeanna éagsúla den táirgeadh, ídiú, bainistiú dramhaíola á gcumhdach.
(h)  ciallaíonn 'truailliú':
(h)  ciallaíonn ‘truailliú’:
(i)  substaintí, creathadh, teas, torann nó truailleáin eile a thabhairt isteach, go díreach nó go hindíreach, mar thoradh ar ghníomhaíocht an duine, san aer, san uisce nó sa talamh, ar substaintí, creathadh, teas, torann nó truailleáin eile iad a d'fhéadfadh a bheith díobhálach do shláinte an duine nó do cháilíocht an chomhshaoil, a d'fhéadfadh damáiste a dhéanamh do mhaoin ábhartha, nó a d'fhéadfadh dochar a dhéanamh do thaitneamhachtaí agus d'úsáidí dlisteanacha eile a bhaintear as an gcomhshaol nó cur isteach orthu;
(i)  substaintí, creathadh, teas, torann nó truailleáin eile a thabhairt isteach, go díreach nó go hindíreach, mar thoradh ar ghníomhaíocht an duine, san aer, san uisce nó sa talamh, ar substaintí, creathadh, teas, torann, solas nó truailleáin eile iad a d'fhéadfadh a bheith díobhálach do shláinte an duine nó do cháilíocht an chomhshaoil, a d'fhéadfadh damáiste a dhéanamh do mhaoin ábhartha, nó a d'fhéadfadh dochar a dhéanamh do thaitneamhachtaí agus d’úsáidí dlisteanacha eile a bhaintear as an gcomhshaol nó cur isteach orthu;
(ii)  i gcomhthéacs na muirthimpeallachta, truailliú mar a shainmhínítear é in Airteagal 3(8) de Threoir 2008/56/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle51;
(ii)  i gcomhthéacs na muirthimpeallachta, truailliú mar a shainmhínítear é in Airteagal 3(8) de Threoir 2008/56/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle51;
(iia)   i gcomhthéacs thimpeallacht an uisce, ‘truailliú’ mar a shainmhínítear é in Airteagal 2(33) de Threoir 2000/60/CE.
(i)  ciallaíonn 'éiceachóras sláintiúil' éiceachóras atá i riocht maith fisiceach, ceimiceach agus bitheolaíoch nó ar dhea-chaighdeán fisiceach, ceimiceach agus bitheolaíoch;
(i)  ciallaíonn ‘éiceachóras sláintiúil”’ éiceachóras atá i riocht maith fisiceach, ceimiceach agus bitheolaíoch nó ar dhea-chaighdeán fisiceach, ceimiceach agus bitheolaíoch agus ar féidir leis é féin a atáirgeadh nó a athshlánú chuig cothromaíocht agus lena gcaomhnaítear an bhithéagsúlacht;
(j)  ciallaíonn 'éifeachtúlacht fuinnimh' úsáid a bhaint as fuinneamh ar shlí níos éifeachtúla i ngach céim den slabhra fuinnimh ó tháirgeadh go dtí an tomhaltas deiridh;
(j)  ciallaíonn ‘éifeachtúlacht fuinnimh’ úsáid a bhaint as fuinneamh ar shlí níos éifeachtúla i ngach céim den slabhra fuinnimh ó tháirgeadh go dtí an tomhaltas deiridh;
(k)  ciallaíonn 'dea-stádas comhshaoil' dea-stádas comhshaoil mar a shainmhínítear é in Airteagal 3(5) de Threoir 2008/56/CE;
(k)  ciallaíonn ‘dea-stádas comhshaoil’ dea-stádas comhshaoil mar a shainmhínítear é in Airteagal 3(5) de Threoir 2008/56/CE;
(l)  ciallaíonn 'uiscí mara' uiscí mara mar a shainmhínítear iad in Airteagal 3(1) de Threoir 2008/56/CE;
(l)  ciallaíonn ‘uiscí mara’ uiscí mara mar a shainmhínítear iad in Airteagal 3(1) de Threoir 2008/56/CE;
(m)  beidh le 'uisce dromchla', 'uisce intíre', 'uiscí idirchriosacha' agus 'uisce cósta' an chiall chéanna atá leo i bpointí (1), (3), (6) agus (7) d'Airteagal 2 de Threoir 2000/60/CE52;
(m)  beidh le ‘uisce dromchla’, ‘uisce intíre’, ‘uiscí idirchriosacha’ agus ‘uisce cósta’ an chiall chéanna atá leo i bpointí (1), (3), (6) agus (7) d'Airteagal 2 de Threoir 2000/60/CE52;
(n)  ciallaíonn 'bainistiú inbhuanaithe ar fhoraoisí' úsáid a bhaint as foraoisí agus talamh foraoise ar bhealach, agus ar ráta, lena gcoinnítear a mbithéagsúlacht, a dtáirgiúlacht, a gcumas athghiniúna, a mbeogacht agus a gcumas chun feidhmeanna ábhartha éiceolaíocha, eacnamaíocha agus sóisialta a chomhlíonadh, anois agus amach anseo, ar an leibhéal áitiúil, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal domhanda, agus nach bhfágtar dá mbarr go ndéantar damáiste d'éiceachórais eile.
(n)  ciallaíonn ‘bainistiú inbhuanaithe ar fhoraoisí’ úsáid a bhaint as foraoisí agus talamh foraoise i gcomhréir le reachtaíocht is infheidhme.
__________________
__________________
1a Treoir 2003/71/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 maidir leis an réamheolaire atá le foilsiú nuair a thairgtear urrúis don phobal nó nuair a ligtear isteach iad chun a dtrádála agus lena n-aisghairtear Treoir 2001/34/CE (IO L 345, 31.12.2003, lch. 64).
1b Rialachán (AE) 2017/1129 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meitheamh 2017 maidir leis an réamheolaire atá le foilsiú nuair a thairgtear urrúis don phobal nó nuair a ligtear isteach iad le haghaidh trádála ar mhargadh rialáilte, agus lena n-aisghairtear Treoir 2003/71/CE (IO L 168, 30.6.2017, lch 12).
49 Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le sásra chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus chun faisnéis eile atá ábhartha don athrú aeráide a thuairisciú ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais agus lena n-aisghairtear Cinneadh 280/2004/CE (IO L 165, 18.6.2013, lch. 13).
49 Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le sásra chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus chun faisnéis eile atá ábhartha don athrú aeráide a thuairisciú ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais agus lena n-aisghairtear Cinneadh 280/2004/CE (IO L 165, 18.6.2013, lch. 13).
50 Treoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le dramhaíl agus lena n-aisghairtear Treoracha áirithe (IO L 312, 22.11.2008, lch. 3).
50 Treoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le dramhaíl agus lena n-aisghairtear Treoracha áirithe (IO L 312, 22.11.2008, lch. 3).
51 Treoir 2008/56/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Meitheamh 2008 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais chomhshaoil mhuirí (An Treoir Réime um Straitéis Mhuirí) (IO L 164, 25.6.2008, lch. 19–40).
51 Treoir 2008/56/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Meitheamh 2008 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais chomhshaoil mhuirí (An Treoir Réime um Straitéis Mhuirí) (IO L 164, 25.6.2008, lch. 19–40).
52 Treoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais uisce (IO L 327, 22.12.2000, lch. 1).
52 Treoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais uisce (IO L 327, 22.12.2000, lch. 1).
Leasú 37
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 3
Airteagal 3
Airteagal 3
Critéir maidir le gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de
Critéir maidir le gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de
Chun críocha inbhuanaitheacht comhshaoil infheistíochta a shuíomh, beidh gníomhaíocht eacnamaíoch inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de i gcás ina gcomhlíonann an ghníomhaíocht sin na critéir seo a leanas go léir:
Chun críocha inbhuanaitheacht comhshaoil infheistíochta a shuíomh, beidh gníomhaíocht eacnamaíoch inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de i gcás ina gcomhlíonann an ghníomhaíocht sin na critéir seo a leanas go léir:
(a)  rannchuidíonn an ghníomhaíocht eacnamaíoch go mór le ceann amháin nó níos mó de na cuspóirí comhshaoil a leagtar amach in Airteagal 5 i gcomhréir le hAirteagal 6 go hAirteagal 11;
(a)  rannchuidíonn an ghníomhaíocht eacnamaíoch go mór le ceann amháin nó níos mó de na cuspóirí comhshaoil a leagtar amach in Airteagal 5 i gcomhréir le hAirteagal 6 go hAirteagal 11;
(b)  ní dhéanann an ghníomhaíocht eacnamaíoch dochar suntasach d'aon cheann de na cuspóirí comhshaoil a leagtar amach in Airteagal 5 i gcomhréir le hAirteagal 12;
(b)  ní dhéanann an ghníomhaíocht eacnamaíoch díobháil shuntasach d’aon cheann de na cuspóirí comhshaoil a leagtar amach in Airteagal 5 i gcomhréir le hAirteagal 12;
(c)  déantar an ghníomhaíocht eacnamaíoch i gcomhréir leis na coimircí íosta a leagtar síos in Airteagal 13;
(c)  déantar an ghníomhaíocht eacnamaíoch i gcomhréir leis na coimircí íosta a leagtar síos in Airteagal 13;
(d)  comhlíonann an ghníomhaíocht eacnamaíoch critéir scagtha theicniúla, i gcás inar shonraigh an Coimisiún na critéir sin i gcomhréir le hAirteagail 6(2), 7(2), 8(2), 9(2), 10(2) agus 11(2).
(d)  comhlíonann an ghníomhaíocht eacnamaíoch critéir scagtha theicniúla, i gcás inar shonraigh an Coimisiún na critéir sin, ar bhonn táscairí comhchuibhithe lena dtomhaistear tionchar inbhuanaitheachta ar leibhéal na cuideachta nó an phlean a bhaineann leis an ngníomhaíocht eacnamaíoch agus i gcomhréir le hAirteagail 6(2), 7(2), 8(2), 9(2), 10(2) agus 11(2).
Leasú 38
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 3 a (nua)
Airteagal 3a
Critéir i gcomhair gníomhaíochtaí eacnamaíocha le drochthionchar suntasach ar an gcomhshaol
Faoin 31 Nollaig 2021, seolfaidh an Coimisiún measúnú tionchair ar na hiarmhairtí a eascróidh as athbhreithniú ar an Rialachán seo chun an creat i gcomhair infheistíochtaí inbhuanaithe a mhéadú le creat a úsáidtear chun critéir a chinneadh i dtaca le cathain agus conas a imríonn gníomhaíocht eacnamaíoch drochthionchar suntasach ar inbhuanaitheacht.
Leasú 39
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4
Airteagal 4
Airteagal 4
Úsáid a bhaint as na critéir maidir le gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de
Cur i bhfeidhm agus comhlíonadh na gcritéar chun leibhéal na hinbhuanaitheachta ó thaobh an chomhshaoil de a chinneadh i ndáil le gníomhaíochtaí eacnamaíocha.
1.  Cuirfidh na Ballstáit i bhfeidhm na critéir leis na gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a chinneadh, a leagtar amach in Airteagal 3, chun críocha aon bhearta lena leagtar síos ceanglais ar ghníomhaithe margaidh i leith táirgí airgeadais nó bannaí corparáideacha a mhargaítear mar chinn atá 'inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de'.
1.  Cuirfidh na Ballstáit agus an tAontas i bhfeidhm na critéir le leibhéal na hinbhuanaitheachta ó thaobh an chomhshaoil de i ndáil le gníomhaíochtaí eacnamaíocha a chinneadh, a leagtar amach in Airteagal 3, chun críocha aon bheart lena leagtar síos ceanglais inbhuanaitheachta ar ghníomhaithe margaidh i leith táirgí airgeadais nó bannaí corparáideacha.
2.  I gcás rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais a thairgeann táirgí airgeadais mar infheistíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, nó mar infheistíochtaí a bhfuil tréithe comhchosúla leo, nochtfaidh siad faisnéis i ndáil leis an dóigh agus lena mhéid a úsáidtear na critéir maidir le gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a leagtar amach in Airteagal 3 chun inbhuanaitheacht comhshaoil na hinfheistíochta a chinneadh. I gcás ina measann rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais, maidir le gníomhaíocht eacnamaíoch nach gcomhlíonann na critéir scagtha theicniúla a leagtar amach i gcomhréir leis an Rialachán seo nó nach bhfuil na critéir scagtha theicniúla sin bunaithe fós ina leith, gur cheart í a mheas mar cheann atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, féadfaidh siad an Coimisiún a chur ar an eolas faoi sin.
2.  Déanfaidh rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais a thairgeann táirgí airgeadais nó bannaí corparáideacha an fhaisnéis ábhartha a nochtadh, lena lamháiltear dóibh a shuí arb ionann na táirgí a thairgeann siad agus infheistíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de de bhun chritéir Airteagal 3. I gcás ina measann rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais, maidir le gníomhaíocht eacnamaíoch nach bhfuil na critéir scagtha theicniúla bunaithe fós ina leith, gur cheart í a mheas mar cheann atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, déanfaidh siad an Coimisiún a chur ar an eolas faoi sin. I gcás inarb iomchuí, tabharfaidh an Coimisiún fógra don Ardán maidir le Maoiniú Inbhuanaithe dá dtagraítear in Airteagal 15 i ndáil le hiarrataí den sórt sin ó na rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais. Ní thairgfidh rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais táirgí airgeadais mar infheistíochtaí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de nó mar infheistíochtaí a bhfuil tréithe comhchosúla acu, murab ionann na táirgí sin agus táirgí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de.
2a.   Déanfaidh na Ballstáit, i ndlúthchomhar le ÚME ábhartha, faireachán ar an bhfaisnéis dá dtagraítear i mír 2. Déanfaidh rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais í a thuairisciú don údarás inniúil náisiúnta ábhartha a chuirfidh í in iúl do ÚME ábhartha gan mhoill. Aon uair nach n-aontaíonn an t-údarás inniúil náisiúnta ábhartha nó ÚME ábhartha leis an bhfaisnéis arna tuairisciú dá dtagraítear i mír 2 agus i mír 2a, déanfaidh rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais an fhaisnéis arna nochtadh a athbhreithniú agus a cheartú.
2b.  Beidh nochtadh na faisnéise dá dtagraítear in Airteagal 4 comhsheasmhach le prionsabail na faisnéise córa, soiléire agus neamh-mhíthreoraí a áirítear i dTreoir (AE) 2014/65/AE agus i dTreoir (AE) 2016/97 agus beidh na cumhachtaí idirghabhála dá dtagraítear in Airteagal 4(2)(c) comhsheasmhach leis na cumhachtaí sin a áirítear i Rialachán Uimh. 600/2014.
2c.  Ní éileofar ceanglais nochta ar bith faoi [OF cuir isteach tagairt don Rialachán maidir le nochtaí a bhaineann le hinfheistíochtaí inbhuanaithe agus rioscaí inbhuanaitheachta agus lena leasaítear Treoir (AE) 2016/2341] sa Rialachán seo;
2d.  Beidh gnóthais bheaga agus neamh-chasta dá dtagraítear in Airteagal 2.2b agus 2.2c faoi réir forálacha simplithe.
3.  Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun mír 2 a fhorlíonadh d'fhonn sonrú a dhéanamh ar an bhfaisnéis is gá chun an mhír sin a chomhlíonadh, agus na critéir scagtha theicniúla a leagtar amach i gcomhréir leis an Rialachán seo á gcur san áireamh aige. Leis an bhfaisnéis sin, beidh infheisteoirí in ann na nithe seo a leanas a shainaithint:
3.  Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun forlíonadh a dhéanamh ar mhír 2, 2a agus 2b chun sonrú a dhéanamh ar an bhfaisnéis a bhfuil gá léi chun na míreanna sin a chomhlíonadh, lena n-áirítear liosta infheistíochtaí a bhfuil tréithe comhchosúla acu le hinfheistíochtaí inbhuanaithe agus na tairseacha cáilíochta ábhartha chun críocha mhír 2, agus infhaighteacht na faisnéise ábhartha agus na critéir scagtha theicniúla a leagtar amach i gcomhréir leis an Rialachán seo á gcur san áireamh. Leis an bhfaisnéis sin, beidh infheisteoirí in ann na nithe seo a leanas a shainaithint:
(a)  céatadán na sealúchas a bhaineann le cuideachtaí a dhéanann gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de;
(a)  céatadán na sealúchas i gcuideachtaí difriúla a dhéanann gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de;
(b)  an sciar den infheistíocht lena ndéantar cistiú ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de mar chéatadán de na gníomhaíochtaí eacnamaíocha go léir.
(b)  an sciar den infheistíocht lena ndéantar cistiú ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de mar chéatadán de na gníomhaíochtaí eacnamaíocha go léir.
(ba)  na sainmhínithe ábhartha ar ghnóthais bheaga agus neamh-chasta dá dtagraítear in Airteagal 2b mar aon leis na forálacha simplithe a bhfuil feidhm acu maidir leis na heintitis sin.
3a.  Foilseoidh rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais an fhaisnéis dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b) de mhír 3.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe i gcomhréir le mír 3 faoin 31 Nollaig 2019 d'fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 1 Iúil 2020. Féadfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe sin a leasú, go háirithe i bhfianaise leasuithe ar na gníomhartha tarmligthe arna nglacadh i gcomhréir le hAirteagal 6(2), le hAirteagal 7(2), le hAirteagal 8(2), le hAirteagal 9(2), le hAirteagal 10(2) agus le hAirteagal 11(2).
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe i gcomhréir le mír 3 faoin 31 Nollaig 2019 d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 1 Iúil 2020. Féadfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe sin a leasú, go háirithe i bhfianaise leasuithe ar na gníomhartha tarmligthe arna nglacadh i gcomhréir le hAirteagal 6(2), le hAirteagal 7(2), le hAirteagal 8(2), le hAirteagal 9(2), le hAirteagal 10(2) agus le hAirteagal 11(2).
Leasú 40
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 4 a (nua)
Airteagal 4a
Faireachán margaidh
1.  I gcomhréir le hAirteagal 9(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010, Rialachán (AE) Uimh. 1094/2010, Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010, déanfaidh ÚME ábhartha faireachán ar an margadh do tháirgí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 1 den Rialachán seo, a ndéantar iad a mhargú, a dháileadh nó a dhíol san Aontas.
2.  Déanfaidh údaráis inniúla faireachán ar an margadh do tháirgí airgeadais a ndéantar iad a mhargú, a dháileadh nó a dhíol ina mBallstát nó óna mBallstát.
3.  I gcomhréir le hAirteagal 9(5) de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010, Rialachán (AE) Uimh. 1094/2010 agus Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010, féadfaidh ÚME ábhartha, i gcás ina ndéanann na heintitis dá dtagraítear in Airteagal 1 sárú ar an Rialachán seo, toirmisc nó srianadh sealadach a dhéanamh san Aontas ar mhargú, dáileadh nó díol na dtáirgí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 1;
Féadfaidh feidhm a bheith ag toirmeasc nó srian dá dtagraítear in Airteagal 3 in imthosca arna sonrú ag ÚME ábhartha nó bheith faoi réir eisceachtaí arna sonrú ag ÚME ábhartha.
4.  Agus gníomh á dhéanamh aige faoin Airteagal seo, déanfaidh ÚME ábhartha a áirithiú i ndáil leis an ngníomh sin:
(a)  nach bhfuil éifeacht dhíobhálach aige ar éifeachtúlacht na margaí airgeadais nó ar infheisteoirí, ar éifeacht í atá díréireach le tairbhí an ghnímh, agus
(b)  nach gcruthaítear riosca arbatráiste rialála leis;
I gcás ina mbeidh beart déanta ag údarás inniúil nó ag údaráis inniúla faoin Airteagal seo, féadfaidh ÚME ábhartha aon cheann de na bearta dá dtagraítear i mír 1 a dhéanamh.
5.  Sula gcinnfidh sé aon ghníomh a dhéanamh faoin Airteagal seo, cuirfidh ÚME ábhartha údaráis inniúla ar an eolas maidir leis an ngníomh atá beartaithe aige.
6.  Déanfaidh ÚME ábhartha athbhreithniú ar thoirmeasc nó ar shrian arna fhorchur faoi mhír 1 ag eatraimh iomchuí agus gach trí mhí ar a laghad. Muna ndéantar athnuachan ar an toirmeasc nó ar an srian i ndiaidh na tréimhse trí mhí sin, rachaidh sé in éag.
7.  Beidh forlámhas ag gníomh arna ghlacadh ag ÚME ábhartha faoin Airteagal seo thar aon ghníomh roimhe sin a ndearna údarás inniúil.
Leasú 41
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 5
Airteagal 5
Airteagal 5
Cuspóirí comhshaoil
Cuspóirí inbhuanaitheachta
Chun críocha an Rialacháin seo, beidh siad seo a leanas ina gcuspóirí comhshaoil:
1.  Chun críocha an Rialacháin seo, beidh siad seo a leanas ina gcuspóirí comhshaoil:
(1)  maolú ar an athrú aeráide;
(1)  maolú ar an athrú aeráide;
(2)  oiriúnú don athrú aeráide;
(2)  oiriúnú don athrú aeráide;
(3)  úsáid inbhuanaithe a bhaint as uisce agus acmhainní mara agus iad a chosaint;
(3)  úsáid inbhuanaithe a bhaint as uisce agus acmhainní mara agus iad a chosaint;
(4)  aistriú chuig geilleagar ciorclach, cosc agus athchúrsáil ar dhramhaíl;
(4)  aistriú chuig geilleagar ciorclach, lena n-áirítear cosc dramhaíola agus méadú ar ghlacadh le hamhábhair thánaisteacha;
(5)  cosc agus rialú ar thruailliú;
(5)  cosc agus rialú ar thruailliú;
(6)  éiceachórais shláintiúla a chosaint.
(6)  bithéagsúlacht agus éiceachórais shláintiúla a chosaint, agus athbhunú éiceachóras díghrádaithe.
1a.  Déanfar na cuspóirí a leagtar amach sa chéad mhír a thomhas le táscairí comhchuibhithe, anailís saolré agus critéir eolaíocha, agus comhlíonfar iad agus é á áirithiú go bhfuil siad sách maith chun dul i ngleic leis na dúshláin chomhshaoil atá ar na bacáin.
Leasuithe 42, 66 agus 99
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 6
Airteagal 6
Airteagal 6
Rannchuidiú mór le maolú ar an athrú aeráide
Rannchuidiú mór le maolú ar an athrú aeráide
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le maolú ar an athrú aeráide i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór le cobhsú na dtiúchan gás ceaptha teasa san atmaisféar ar leibhéal a chuireann cosc ar thrasnaíocht chontúirteach antrapaigineach leis an gcóras aeráide trí astaíochtaí gás ceaptha teasa a sheachaint nó a laghdú nó trí fheabhas a chur ar bhaint gás ceaptha teasa trí aon cheann de na modhanna seo a leanas, lena n-áirítear trí nuálaíocht phróisis nó táirge:
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le maolú ar an athrú aeráide i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór le cobhsú na dtiúchan gás ceaptha teasa san atmaisféar ar leibhéal a chuireann cosc ar thrasnaíocht chontúirteach antrapaigineach leis an gcóras aeráide trí astaíochtaí gás ceaptha teasa a sheachaint nó a laghdú nó trí fheabhas a chur ar bhaint gás ceaptha teasa trí aon cheann de na modhanna seo a leanas, lena n-áirítear trí nuálaíocht phróisis nó táirge:
(a)  fuinneamh in-athnuaite nó fuinneamh a bheadh neodrach ó thaobh aeráide de a ghiniúint, a stóráil nó a úsáid (lena n-áirítear fuinneamh atá neodrach ó thaobh carbóin de), lena n-áirítear trí leas a bhaint as teicneolaíocht nuálach a bhféadfaí coigilteas suntasach a dhéanamh sa todhchaí dá barr nó trí atreisiú riachtanach na greille;
(a)  fuinneamh in-athnuaite a ghiniúint, a stóráil, a dháileadh nó a úsáid i gcomhréir leis an Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite, lena n-áirítear trí leas a bhaint as teicneolaíocht nuálach a bhféadfaí coigilteas suntasach a dhéanamh sa todhchaí dá barr nó trí atreisiú riachtanach na greille;
(b)  éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú;
(b)  éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú i ngach earnáil, seachas giniúint fuinnimh a úsáideann breoslaí iontaise soladacha, agus ag gach céim den slabhra fuinnimh, chun tomhaltas príomhúil fuinnimh agus tomhaltas deiridh fuinnimh a laghdú;
(c)  cur le soghluaisteacht ghlan nó soghluaisteacht atá neodrach ó thaobh aeráide de;
(c)  cur le soghluaisteacht ghlan nó soghluaisteacht atá neodrach ó thaobh aeráide de;
(d)  aistriú chuig úsáid a bhaint as ábhair in-athnuaite;
(d)  aistriú chuig úsáid a bhaint as ábhair in-athnuaite atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de nó méadú a dhéanamh ar a n-úsáid, bunaithe ar mheasúnú iomlán saolré agus ionadú a dhéanamh ar ábhair atá go háirithe iontaise-bhunaithe, rud a chruthaíonn coigiltis astaíochtaí gás ceaptha teasa sa ghearrthéarma;
(e)  cur leis an úsáid a bhaintear as gabháil agus stóráil carbóin;
(e)  cur leis an úsáid a bhaintear as teicneolaíochtaí i dtaca le gabháil agus úsáid carbóin (CCU) agus gabháil agus stóráil carbóin (CCS) atá sábháilte ó thaobh an chomhshaoil de agus a chruthaíonn glanlaghdú in astaíochtaí;
(f)  astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa a chéimniú amach, lena n-áirítear i gcás breoslaí iontaise;
(f)  astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa a chéimniú amach;
(fa)  asbhaint CO2 ón atmaisféar a mhéadú agus é a stóráil in éiceachórais nádúrtha, mar shampla trí fhoraoisiú, athbhunú foraoisí agus talmhaíocht athghiniúnach;
(g)  bonneagar fuinnimh a bhunú is gá chun dícharbónú a dhéanamh ar chórais fuinnimh;
(g)  bonneagar fuinnimh a bhunú, a bhfuil gá leis chun go mbeifear in ann dícharbónú a dhéanamh ar chórais fuinnimh;
(h)  breoslaí glana, éifeachtúla a tháirgeadh ó fhoinsí in-athnuaite nó ó fhoinsí atá neodrach ó thaobh carbóin de.
(h)  breoslaí glana, éifeachtúla a tháirgeadh ó fhoinsí in-athnuaite nó ó fhoinsí atá neodrach ó thaobh carbóin de.
2.  Déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
2.  Déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le maolú ar an athrú aeráide;
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le maolú ar an athrú aeráide. Áireofar ar na critéir scagtha theicniúla sin tairseacha i gcomhair gníomhaíochtaí maolaithe i gcomhréir leis an gcuspóir teorannú a dhéanamh ar théamh domhanda chuig leibhéal i bhfad faoi 2 C agus iarrachtaí a shaothrú i dtaca lena theorannú chuig 1.5 C thar leibhéil réamhthionsclaíocha, mar a leagtar síos i gComhaontú Pháras,
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ar tháscairí bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 2 i ngníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí dá dtagraítear i mír 2 i ngníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 31 Nollaig 2019, d'fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 1 Iúil 2020.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 31 Nollaig 2019, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 1 Iúil 2020.
Leasú 43
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 7
Airteagal 7
Airteagal 7
Rannchuidiú mór le hoiriúnú don athrú aeráide
Rannchuidiú mór le hoiriúnú don athrú aeráide
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le hoiriúnú don athrú aeráide i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór le laghdú a dhéanamh ar éifeachtaí diúltacha na haeráide atá ann faoi láthair agus na haeráide a mheastar a bheidh ann sa todhchaí nó go gcuireann sí cosc ar mhéadú nó aistriú ar éifeachtaí diúltacha an athraithe aeráide, trí na modhanna seo a leanas:
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le hoiriúnú don athrú aeráide i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór le laghdú a dhéanamh ar éifeachtaí diúltacha na haeráide atá ann faoi láthair agus na haeráide a mheastar a bheidh ann sa todhchaí nó go gcuireann sí cosc ar mhéadú nó aistriú ar éifeachtaí diúltacha an athraithe aeráide, trí na modhanna seo a leanas:
(a)  éifeachtaí diúltacha an athraithe aeráide ar an ngníomhaíocht eacnamaíoch a chosc nó a laghdú, ar éifeachtaí iad a bhaineann le suíomh nó comhthéacs sonrach, agus a ndéanfar iad a mheasúnú agus a chur in ord tosaíochta ag baint úsáid as réamh-mheastacháin aeráide atá ar fáil;
(a)  éifeachtaí diúltacha an athraithe aeráide ar an ngníomhaíocht eacnamaíoch a chosc nó a laghdú, ar éifeachtaí iad a bhaineann le suíomh nó comhthéacs sonrach, agus a ndéanfar iad a mheasúnú agus a chur in ord tosaíochta ag baint úsáid as réamh-mheastacháin aeráide atá ar fáil;
(b)  cosc nó laghdú a dhéanamh ar na héifeachtaí diúltacha a d'fhéadfadh a bheith ag an athrú aeráide ar an timpeallacht nádúrtha agus ar an timpeallacht thógtha ina ndéantar an ghníomhaíocht eacnamaíoch, ar éifeachtaí diúltacha iad a dhéanfar a mheasúnú agus a chur in ord tosaíochta ag baint úsáid as réamh-mheastacháin aeráide atá ar fáil.
(b)  cosc nó laghdú a dhéanamh ar na héifeachtaí diúltacha a d’fhéadfadh a bheith ag an athrú aeráide ar an timpeallacht nádúrtha agus ar an timpeallacht thógtha ina ndéantar an ghníomhaíocht eacnamaíoch, ar éifeachtaí diúltacha iad a dhéanfar a mheasúnú agus a chur in ord tosaíochta ag baint úsáid as réamh-mheastacháin aeráide atá ar fáil agus staidéir ar an tionchar daonna ar an athrú aeráide.
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le hoiriúnú don athrú aeráide;
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le hoiriúnú don athrú aeráide;
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ar tháscairí bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 2 le chéile in aon ghníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí dá dtagraítear i mír 2 le chéile i ngníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 31 Nollaig 2019, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 1 Iúil 2020.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 31 Nollaig 2019, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 1 Iúil 2020.
Leasú 44
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 8
Airteagal 8
Airteagal 8
Rannchuidiú mór le húsáid inbhuanaithe a bhaint as uisce agus acmhainní mara agus iad a chosaint
Rannchuidiú mór le húsáid inbhuanaithe a bhaint as uisce agus acmhainní mara agus iad a chosaint
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le húsáid inbhuanaithe a bhaint as uisce agus acmhainní mara agus iad a chosaint i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór le dea-stádas uiscí, lena n-áirítear fionnuisce, uiscí idirchriosacha agus uiscí cósta, nó le dea-stádas comhshaoil uiscí mara, trí aon cheann de na modhanna seo a leanas:
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le húsáid inbhuanaithe a bhaint as dobharlaigh agus uiscí mara agus iad a chosaint i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór le dea-stádas uiscí, lena n-áirítear uiscí dromchla intíre, inbhir agus uiscí cósta, nó le dea-stádas comhshaoil uiscí mara, i gcás ina ndéantar bearta leordhóthanacha leis an ngníomhaíocht sin chun éagsúlacht bhitheolaíoch, táirgiúlacht, athléimneacht, luach agus sláinte fhoriomlán éiceachóras mara a athbhunú, a chosaint nó a chothabháil, mar aon le slite beatha na bpobal atá ag brath orthu, trí aon cheann de na modhanna seo a leanas:
(a)  an comhshaol uisceach a chosaint ó éifeachtaí díobhálacha de bharr scaoileadh fuíolluisce uirbigh agus thionsclaíoch trína áirithiú go ndéantar bailiú agus cóireáil leordhóthanach ar fhuíolluisce uirbeach agus tionsclaíoch i gcomhréir le hAirteagail 3, 4, 5 agus 11 de Threoir 91/271/CEE ón gComhairle53;
(a)  an comhshaol uisceach a chosaint, lena n-áirítear uisce snámha (bruachánach agus sáile), ó iarmhairtí díobhálacha de bharr scaoileadh fuíolluisce uirbigh agus thionsclaíoch, lena n-áirítear plaistigh, trína áirithiú go ndéantar bailiú agus cóireáil leordhóthanach ar fhuíolluisce uirbeach agus tionsclaíoch i gcomhréir le hAirteagail 3, 4, 5 agus 11 de Threoir 91/271/CEE ón gComhairle53 nó i gcomhréir leis an teicníc is fearr atá ar fáil a leagtar amach i dTreoir 2010/75/AE,
(aa)  An comhshaol uisce a chosaint ó iarmhairtí díobhálacha de bharr astaíochtaí agus scaoileadh ar muir i gcomhréir le coinbhinsiúin bunaithe ar IMO amhail MARPOL, mar aon le coinbhinsiúin nach gcumhdaítear le MARPOL, amhail an Coinbhinsiún um Bainistíocht Uisce Ballasta agus Coinbhinsiúin na Mara Réigiúnacha;
(b)  sláinte an duine a chosaint ó éifeachtaí díobhálacha aon éillithe ar uisce óil trína áirithiú go bhfuil sé saor ó aon mhiocrorgánaigh, paraisítí agus substaintí a d'fhéadfadh sláinte an duine a chur i mbaol, agus go gcomhlíonann sé na ceanglais íosta a leagtar síos in Iarscríbhinn I, Cuid A agus Cuid B, a ghabhann le Treoir 98/83/CE ón gComhairle54, agus cur le rochtain saoránach ar uisce óil glan;
(b)  sláinte an duine a chosaint ó éifeachtaí díobhálacha aon éillithe ar uisce óil trína áirithiú go bhfuil sé saor ó aon mhiocrorgánaigh, paraisítí agus substaintí a d’fhéadfadh sláinte an duine a chur i mbaol, agus a fhíorú go gcomhlíonann sé na ceanglais íosta a leagtar síos in Iarscríbhinn I, Cuid A agus Cuid B, a ghabhann le Treoir 98/83/CE ón gComhairle54, agus cur le rochtain saoránach ar uisce óil glan;
(c)  uisce a asbhaint i gcomhréir le cuspóir an dea-stádais chainníochtúil mar a shainítear é i dtábla 2.1.2 in Iarscríbhinn V a ghabhann le Treoir 2000/60/CE;
(c)  uisce a asbhaint i gcomhréir le cuspóir an dea-stádais chainníochtúil mar a shainítear é i dtábla 2.1.2 in Iarscríbhinn V a ghabhann le Treoir 2000/60/CE;
(d)  éifeachtúlacht uisce a fheabhsú, athúsáid uisce a éascú, nó aon ghníomhaíocht eile lena gcosnaítear nó lena bhfeabhsaítear cáilíocht dhobharlaigh an Aontais i gcomhréir le Treoir 2000/60/CE;
(d)  bainistíocht agus éifeachtúlacht uisce a fheabhsú, athúsáid uisce a éascú, córais bainistithe uisce báistí, nó aon ghníomhaíocht eile lena gcosnaítear nó lena bhfeabhsaítear cáilíocht agus cainníocht dhobharlaigh an Aontais i gcomhréir le Treoir 2000/60/CE;
(e)  úsáid inbhuanaithe seirbhísí éiceachórais mhuirí a áirithiú nó cur le dea-stádas comhshaoil uiscí muirí, arna chinneadh ar bhonn na dtuairisceoirí cáilíochtúla a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2008/56/CE agus mar a shonraítear tuilleadh i gCinneadh (AE) 2017/848 ón gCoimisiún55.
(e)  úsáid inbhuanaithe seirbhísí éiceachórais mhuirí a áirithiú nó cur le dea-stádas comhshaoil uiscí muirí, arna chinneadh ar bhonn na dtuairisceoirí cáilíochtúla a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2008/56/CE agus mar a shonraítear tuilleadh i gCinneadh (AE) 2017/848 ón gCoimisiún55.
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le húsáid inbhuanaithe a bhaint as uisce agus acmhainní mara agus iad a chosaint;
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le húsáid inbhuanaithe a bhaint as uisce agus acmhainní mara agus iad a chosaint;
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ar tháscairí bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 2 le chéile in aon ghníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 2 le chéile in aon ghníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 1 Iúil 2022, d'fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 31 Nollaig 2022.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 1 Iúil 2022, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 31 Nollaig 2022.
_________________
_________________
53 Treoir 91/271/CEE ón gComhairle an 21 Bealtaine 1991 maidir le cóireáil fuíolluisce uirbigh (IO L 135, 30.5.1991, lch. 40).
53 Treoir 91/271/CEE ón gComhairle an 21 Bealtaine 1991 maidir le cóireáil fuíolluisce uirbigh (IO L 135, 30.5.1991, lch. 40).
54 Treoir 98/83/CE ón gComhairle an 3 Samhain 1998 maidir le cáilíocht uisce atá ceaptha le hól ag daoine (IO L 330, 5.12.1998, lch. 32).
54 Treoir 98/83/CE ón gComhairle an 3 Samhain 1998 maidir le cáilíocht uisce atá ceaptha le hól ag daoine (IO L 330, 5.12.1998, lch. 32).
55 Cinneadh (AE) 2017/848 ón gCoimisiún an 17 Bealtaine 2017 lena leagtar síos critéir agus caighdeáin mhodheolaíochta maidir le dea-stádas comhshaoil uiscí mara agus sonraíochtaí agus modhanna caighdeánaithe le haghaidh faireacháin agus measúnú, agus lena n-aisghairtear Cinneadh 2010/477/AE (IO L 125, 18.5.2017, lch. 43).
55 Cinneadh (AE) 2017/848 ón gCoimisiún an 17 Bealtaine 2017 lena leagtar síos critéir agus caighdeáin mhodheolaíochta maidir le dea-stádas comhshaoil uiscí mara agus sonraíochtaí agus modhanna caighdeánaithe le haghaidh faireacháin agus measúnú, agus lena n-aisghairtear Cinneadh 2010/477/AE (IO L 125, 18.5.2017, lch. 43).
Leasú 45
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 9
Airteagal 9
Airteagal 9
Rannchuidiú mór leis an ngeilleagar ciorclach agus le cosc agus athchúrsáil ar dhramhaíl
Rannchuidiú mór leis an ngeilleagar ciorclach, lena n-áirítear cosc dramhaíola agus méadú ar ghlacadh le hamhábhair thánaisteacha
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór leis an aistriú chuig geilleagar ciorclach agus le cosc agus athchúrsáil ar dhramhaíl i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór leis an gcuspóir comhshaoil sin trí aon cheann de na modhanna seo a leanas:
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór leis an aistriú chuig geilleagar ciorclach, lena n-áirítear cosc agus athchúrsáil ar dhramhaíl mar aon lena hathúsáid, lena gcumhdaítear saolré iomlán táirge nó gníomhaíochta eacnamaíche ag céimeanna difriúla an táirgthe, tomhaltas agus críoch úsáide, i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór, i gcomhréir le acquis an Aontais, leis an gcuspóir comhshaoil sin trí aon cheann de na modhanna seo a leanas:
(a)  feabhas a chur ar úsáid éifeachtúil amhábhar i dtáirgeadh, lena n-áirítear trí laghdú a dhéanamh ar an úsáid a bhaintear as bun-amhábhair agus cur leis an úsáid a bhaintear as seachtháirgí agus dramhaíl;
(a)  feabhas a chur ar úsáid éifeachtúil amhábhar agus acmhainní i dtáirgeadh, lena n-áirítear trí laghdú a dhéanamh ar an úsáid a bhaintear as bun-amhábhair agus cur leis an úsáid a bhaintear as seachtháirgí agus amhábhair thánaisteacha, lena dtacaítear dá bhrí sin le hoibríochtaí dramhaíola;
(b)  cur le marthanacht táirgí agus leis an acmhainneacht iad a dheisiú, a uasghrádú nó a athúsáid;
(b)  táirgí a dhearadh, a mhonarú agus cur lena n-úsáid, ar táirgí iad atá éifeachtúil ó thaobh acmhainní de, marthanach (lena n-áirítear i dtéarmaí saolré agus easpa dífheidhmeacht ionsuite), indeisithe, athúsáidte agus in-uasghrádaithe;
(c)  cur lena mhéid is féidir táirgí a athchúrsáil, lena n-áirítear ábhair aonair atá i dtáirgí, inter alia trí úsáid a bhaint as táirgí agus ábhair eile in ionad cinn nach féidir a athchúrsáil nó trí laghdú a dhéanamh ar úsáid táirgí agus ábhar nach féidir a athchúrsáil;
(c)  deireadh a chur le dearadh táirgí dramhaíola agus cur lena mhéid is féidir táirgí a athúsáid agus a athchúrsáil, lena n-áirítear ábhair aonair atá i dtáirgí, inter alia trí úsáid a bhaint as táirgí agus ábhair eile in ionad cinn nach féidir a athchúrsáil nó trí laghdú a dhéanamh ar úsáid táirgí agus ábhar nach féidir a athchúrsáil;
(d)  laghdú a dhéanamh ar chion na substaintí guaiseacha in ábhair agus táirgí;
(d)  laghdú a dhéanamh ar chion na substaintí guaiseacha agus ionadú a dhéanamh ar shubstaintí arb údar mór imní iad in ábhair agus táirgí, i gcomhréir leis na ceanglais dlí chomhchuibhithe a leagtar síos ar leibhéal an Aontais, go háirithe, leis na forálacha a leagtar síos le reachtaíocht AE lena n-áirithítear bainistiú sábháilte substaintí, ábhar agus táirgí agus dramhaíola;
(e)  síneadh ama a chur le húsáid táirgí, lena n-áirítear trí chur le hathúsáid, le hathmhonarú, le huasghrádú, le deisiú agus le comhroinnt táirgí arna ndéanamh ag tomhaltóirí;
(e)  síneadh ama a chur le húsáid táirgí, lena n-áirítear trí chur le hathúsáid, le hathmhonarú, le huasghrádú, le deisiú agus le comhroinnt táirgí arna ndéanamh ag tomhaltóirí;
(f)  cur leis an úsáid a bhaintear as amhábhair thánaisteacha agus lena gcáilíocht, lena n-áirítear trí athchúrsáil ardchaighdeán dramhaíola;
(f)  cur leis an úsáid a bhaintear as amhábhair thánaisteacha agus lena gcáilíocht, lena n-áirítear trí athchúrsáil dramhaíola ar ardchaighdeán;
(g)  giniúint dramhaíola a laghdú;
(g)  giniúint dramhaíola a laghdú, lena n-áirítear giniúint dramhaíola i bpróisis a bhaineann le táirgeadh tionsclaíoch, eastóscadh mianraí, monarú, tógáil agus scartáil;
(h)  cur leis an ullmhúchán le haghaidh athúsáid agus athchúrsáil dramhaíola;
(h)  cur leis an ullmhúchán le haghaidh athúsáid agus athchúrsáil dramhaíola i gcomhréir leis an ordlathas dramhaíola;
(ha)   forbairt bonneagair bainistithe dramhaíola a mhéadú, a bhfuil gá leis do chosc, athúsáid agus athchúrsáil;
(i)  loscadh agus diúscairt dramhaíola a sheachaint;
(i)  loscadh, diúscairt dramhaíola agus líonadh talún a sheachaint, i gcomhréir leis an ordlathas dramhaíola;
(j)  bruscar agus truailliú eile de bharr bainistiú dramhaíola míchuí a sheachaint agus a ghlanadh;
(j)  bruscar agus truailliú eile de bharr bainistiú dramhaíola míchuí, lena n-áirítear cosc agus laghdú ar bhruscar muirí a sheachaint, a laghdú agus a ghlanadh;
(ja)   an méid dramhaíola bia a ghintear i dtáirgeadh príomhúil, i bpróiseáil agus monarú, i miondíol agus dáileadh eile bia, i mbialanna agus seirbhísí bia agus freisin i dteaghlaigh a laghdú;
(k)  úsáid éifeachtúil a bhaint as acmhainní fuinnimh nádúrtha.
(k)  úsáid éifeachtúil a bhaint as acmhainní fuinnimh nádúrtha, amhábhair, uisce agus talamh;
(ka)  bithgheilleagar a chothú trí úsáid inbhuanaithe foinsí inathnuaite chun ábhair agus tráchtearraí a tháirgeadh.
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór leis an ngeilleagar ciorclach agus le cosc agus athchúrsáil ar dhramhaíl;
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla, bunaithe ar tháscairí an Choimisiúin i dtaca leis an ngeilleagar ciorclach, a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór leis an ngeilleagar ciorclach agus le cosc agus athchúrsáil ar dhramhaíl,
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla, bunaithe ar tháscairí an Choimisiúin i dtaca leis an ngeilleagar ciorclach, a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 2 le chéile in aon ghníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí an Choimisiúin i dtaca leis an ngeilleagar ciorclach dá dtagraítear i mír 2 le chéile i ngníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 1 Iúil 2021, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 31 Nollaig 2021.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 1 Iúil 2021, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 31 Nollaig 2021.
Leasú 46
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 10
Airteagal 10
Airteagal 10
Rannchuidiú mór le cosc agus rialú ar thruailliú
Rannchuidiú mór le cosc agus rialú ar thruailliú
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le cosc agus rialú ar thruailliú i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin le hardleibhéal cosanta don chomhshaol ó thruailliú trí aon cheann de na modhanna seo a leanas:
1.  Measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le cosc agus rialú ar thruailliú i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór le hardleibhéal cosanta don chomhshaol ó thruailliú trí aon cheann de na modhanna seo a leanas:
(a)  laghdú a dhéanamh ar astaíochtaí truailleán aeir, uisce agus ithreach seachas gáis ceaptha teasa;
(a)  laghdú a dhéanamh ar astaíochtaí truailleán aeir, uisce agus ithreach seachas gáis ceaptha teasa;
(b)  leibhéil cháilíochta aeir, uisce nó ithreach a fheabhsú sna limistéir ina dtarlaíonn an ghníomhaíocht eacnamaíoch agus íoslaghdú a dhéanamh ar an drochthionchar ar shláinte an duine agus ar an gcomhshaol agus ar an mbaol ina leith;
(b)  leibhéil cáilíochta aeir, uisce nó ithreach a fheabhsú sna limistéir ina dtarlaíonn an ghníomhaíocht eacnamaíoch agus íoslaghdú a dhéanamh ar an drochthionchar ar shláinte an duine agus ar an gcomhshaol agus ar an mbaol ina leith;
(c)  íoslaghdú a dhéanamh ar éifeachtaí díobhálacha suntasacha ar shláinte an duine agus ar an gcomhshaol de bharr táirgeadh agus úsáid ceimiceán.
(c)  íoslaghdú a dhéanamh ar éifeachtaí díobhálacha suntasacha ar shláinte an duine agus ar an gcomhshaol de bharr táirgeadh agus úsáid ceimiceán.
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad sin faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le cosc agus rialú ar thruailliú;
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad sin faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le cosc agus rialú ar thruailliú;
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 2 le chéile in aon ghníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 2 le chéile in aon ghníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 1 Iúil 2021, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 31 Nollaig 2021.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 1 Iúil 2021, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 31 Nollaig 2021.
Leasú 47
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 11
Airteagal 11
Airteagal 11
Rannchuidiú mór le héiceachórais shláintiúla a chosaint
Rannchuidiú mór le bithéagsúlacht agus éiceachórais shláintiúla a chosaint, nó le hathbhunú éiceachóras díghrádaithe
1.  Chun críocha an Rialacháin seo, measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le héiceachórais shláintiúla i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór le cosaint, caomhnú agus feabhsú seirbhísí bithéagsúlachta agus éiceachórais i gcomhréir leis na hionstraimí reachtacha agus neamhreachtacha ábhartha de chuid an Aontais, trí aon cheann de na modhanna seo a leanas:
1.  Chun críocha an Rialacháin seo, measfar go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch go mór le bithéagsúlacht agus le héiceachórais shláintiúla nó le hathbhunú éiceachóras díghrádaithe i gcás ina rannchuidíonn an ghníomhaíocht sin go mór le cosaint, caomhnú agus feabhsú seirbhísí bithéagsúlachta agus éiceachórais nó lena n-athbhunú i gcomhréir leis na hionstraimí reachtacha agus neamhreachtacha ábhartha de chuid an Aontais, trí aon cheann de na modhanna seo a leanas:
(a)  caomhnú an dúlra (gnáthóga, speicis); éiceachórais a chosaint, a aisiriú agus an bhail atá orthu a fheabhsú, agus a gcumas i dtaobh seirbhísí a sholáthar a chosaint, a athbhunú agus a fheabhsú;
(a)  bearta caomhnaithe dúlra chun gnáthóga nádúrtha agus speicis fauna agus flora fiáine a chothabháil nó a athbhunú ag dea-stádas caomhnaithe chun pobail leordhóthanacha a bhaint amach de speicis a tharlaíonn go nádúrtha, agus bearta chun bail na n-éiceachóras agus a gcumas i dtaobh seirbhísí a sholáthar a chosaint, a athbhunú agus a fheabhsú;
(b)  bainistiú talún inbhuanaithe, lena n-áirítear cosaint leordhóthanach ar bhithéagsúlacht ithreach; neodracht i dtaobh díghrádú talún; agus láithreáin éillithe a fheabhsú;
(b)  bainistiú talún inbhuanaithe, lena n-áirítear cosaint leordhóthanach ar bhithéagsúlacht ithreach; neodracht i dtaobh díghrádú talún; agus láithreáin éillithe a fheabhsú;
(c)  cleachtais talmhaíochta inbhuanaithe, lena n-áirítear iad siúd a rannchuidíonn le dífhoraoisiú agus caillteanas gnáthóige a stopadh nó a chosc;
(c)  cleachtais talmhaíochta inbhuanaithe, lena n-áirítear iad siúd a rannchuidíonn le dífhoraoisiú agus caillteanas gnáthóige a stopadh nó a chosc;
(d)  bainistiú inbhuanaithe ar fhoraoisí.
(d)  bainistiú inbhuanaithe ar fhoraoisí, agus Rialachán Adhmaid AE, Rialachán LULUCF AE, an Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite (RED) agus reachtaíocht ábhartha náisiúnta á gcur san áireamh, ar bainistiú é atá i gcomhréir leo sin agus leis na conclúidí ó Chomhdháil na nAirí maidir le Cosaint na bhForaoisí san Eoraip (MCPFE).
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
2.  Glacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 16 chun:
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le héiceachórais shláintiúla a chosaint;
(a)  mír 1 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú le coinníollacha a chinneadh, ar coinníollacha iad faoina measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go rannchuidíonn gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach go mór le bithéagsúlacht agus le héiceachórais shláintiúla a chosaint nó le héiceachórais dhíghrádaithe a athbhunú.
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
(b)  Airteagal 12 a fhorlíonadh chun critéir scagtha theicniúla bunaithe ar tháscairí a bhunú, maidir le gach cuspóir comhshaoil ábhartha, lena chinneadh an measfar, chun críocha an Rialacháin seo, go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch a bhfuil critéir scagtha bunaithe ar tháscairí bunaithe ina leith de bhun phointe (a) den mhír seo dochar suntasach do cheann amháin nó níos mó de na cuspóirí sin.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 2 le chéile in aon ghníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
3.  Bunóidh an Coimisiún na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 2 le chéile in aon ghníomh tarmligthe amháin, agus na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 14 á gcur san áireamh aige.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 1 Iúil 2022, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 31 Nollaig 2022.
4.  Glacfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe dá dtagraítear i mír 2 faoin 1 Iúil 2022, d’fhonn a áirithiú go dtiocfaidh sé i bhfeidhm an 31 Nollaig 2022.
Leasuithe 48 agus 101
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 12
Airteagal 12
Airteagal 12
Dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil
Dochar suntasach do chuspóirí comhshaoil
Chun críocha Airteagal 3(b), measfar go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch dochar suntasach:
1.   Chun críocha Airteagal 3(b), agus a saolré iomlán á cur san áireamh, measfar go ndéanann gníomhaíocht eacnamaíoch dochar suntasach:
(a)  do mhaolú ar an athrú aeráide, i gcás ina mbíonn an ghníomhaíocht sin ina cúis le méid suntasach astaíochtaí gás ceaptha teasa;
(a)  do mhaolú ar an athrú aeráide, i gcás ina mbíonn an ghníomhaíocht sin ina cúis le méid suntasach astaíochtaí gás ceaptha teasa;
(b)  d'oiriúnú don athrú aeráide, i gcás ina gcuirtear leis an éifeacht dhiúltach ar an aeráid atá ann faoi láthair, agus an aeráid a mheastar a bheidh ann, de bharr na gníomhaíochta sin, i gcás na timpeallachta nádúrtha agus na timpeallachta tógtha ina dtarlaíonn an ghníomhaíocht sin agus níos faide i gcéin;
(b)  d’oiriúnú don athrú aeráide, i gcás ina gcuirtear leis an éifeacht dhiúltach ar an aeráid atá ann faoi láthair, agus an aeráid a mheastar a bheidh ann, de bharr na gníomhaíochta sin, i gcás na timpeallachta nádúrtha agus na timpeallachta tógtha ina dtarlaíonn an ghníomhaíocht sin agus níos faide i gcéin;
(c)  d'úsáid inbhuanaithe agus cosaint uisce agus acmhainní mara, i gcás ina ndéanann an ghníomhaíocht sin díobháil shuntasach do dhea-stádas uiscí an Aontais, lena n-áirítear fionnuisce, uiscí idirchriosacha agus uiscí cósta, nó do dhea-stádas comhshaoil uiscí mara de chuid an Aontais;
(c)  d’úsáid inbhuanaithe agus cosaint uisce agus acmhainní mara, i gcás ina ndéanann an ghníomhaíocht sin díobháil shuntasach do dhea-stádas uiscí an Aontais, lena n-áirítear fionnuisce, uiscí idirchriosacha agus uiscí cósta, nó do dhea-stádas comhshaoil uiscí mara de chuid an Aontais, i gcomhréir le Treoir 2000/60/CE agus Treoir 2008/56/CE lena mbunaítear creat i gcomhair gníomh ag an gComhphobal sa réimse a bhaineann le beartas uisce;
(d)  don gheilleagar ciorclach agus do chosc agus athchúrsáil ar dhramhaíl, i gcás ina mbíonn neamhéifeachtúlachtaí suntasacha i gceist maidir le húsáid ábhar i gcéim amháin nó níos mó de shaolré táirgí de bharr na gníomhaíochta sin, lena n-áirítear i dtéarmaí marthanacht táirgí agus i dtaca leis an acmhainneacht iad a dheisiú, a uasghrádú, a athúsáid nó a athchúrsáil; nó i gcás ina dtagann méadú suntasach ar ghiniúint, ar loscadh nó ar dhiúscairt dramhaíola de bharr na gníomhaíochta sin;
(d)  don gheilleagar ciorclach agus do chosc agus athchúrsáil ar dhramhaíl, i gcás ina mbíonn neamhéifeachtúlachtaí suntasacha i gceist maidir le húsáid ábhar agus acmhainní, amhail fuinneamh neamh-inathnuaite, amhábhair, uisce agus talamh, go díreach nó go hindíreach i gcéimeanna difriúla de shaolré táirgí, lena n-áirítear neamhéifeachtúlachtaí a bhaineann le gnéithe arna ndearadh chun saolré na dtáirgí a shrianadh, de bharr na gníomhaíochta sin, lena n-áirítear i dtéarmaí marthanacht táirgí agus i dtaca leis an acmhainneacht iad a dheisiú, a uasghrádú, a athúsáid nó a athchúrsáil; nó i gcás ina dtagann méadú suntasach ar ghiniúint, ar loscadh nó ar dhiúscairt dramhaíola de bharr na gníomhaíochta sin.
(e)  do chosc agus rialú ar thruailliú i gcás ina dtagann méadú suntasach ar astaíochtaí truailleán san aer, san uisce agus sa talamh de bharr na gníomhaíochta sin, i gcomparáid leis an gcás sular cuireadh tús leis an ngníomhaíocht sin;
(e)  do chosc agus rialú ar thruailliú i gcás ina dtagann méadú suntasach ar astaíochtaí truailleán san aer, san uisce agus sa talamh de bharr na gníomhaíochta sin, i gcomparáid leis an gcás sular cuireadh tús leis an ngníomhaíocht sin;
(f)  d'éiceachórais shláintiúla, i gcás ina ndéanann an ghníomhaíocht sin díobháil shuntasach do dhea-bhail éiceachóras.
(f)  d’éiceachórais shláintiúla, i gcás ina ndéanann an ghníomhaíocht sin díobháil shuntasach do dhea-bhail agus d’athléimneacht éiceachóras, lena n-áirítear bithéagsúlacht agus úsáid talún.
1a.   Agus measúnú á dhéanamh ar ghníomhaíocht eacnamaíoch i gcomparáid le critéir (a) go (f), tabharfar aird ar na tionchair ar an gcomhshaol a bheidh ag an ngníomhaíocht féin, mar aon leis an tionchar a bheidh ag na táirgí agus na seirbhísí arna soláthar ag an ngníomhaíocht sin feadh a saolré iomlán agus, más gá, ar fud an tslabhra luacha.
Leasuithe 49, 70, 72 agus 93
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 13
Airteagal 13
Airteagal 13
Coimircí íosta
Coimircí íosta
Is éard a bheidh sna coimircí íosta dá dtagraítear in Airteagal 3(c) nósanna imeachta arna gcur chun feidhme ag an ngnóthas a bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch á déanamh aige lena áirithiú go gcloífear leis na prionsabail agus na cearta a leagtar amach sna hocht gcoinbhinsiún bhunúsacha a shainaithnítear i ndearbhú na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair maidir le Cearta agus Prionsabail Bhunúsacha ag an Obair, eadhon: maidir leis an gceart gan bheith faoi réir saothar éignithe, le saoirse comhlachais, le ceart oibrithe i dtaobh eagrúcháin, leis an gceart chun cómhargála, le luach saothair comhionann d'oibrithe fireanna agus d'oibrithe baineanna ar obair a mbaineann luach comhionann léi, le neamh-idirdhealú maidir le deiseanna agus cóir i dtaobh fostaíochta agus slí bheatha, chomh maith le ceart leanaí gan bheith faoi réir saothar leanaí, déantar iad a urramú.
Is éard a bheidh sna coimircí íosta dá dtagraítear in Airteagal 3(c) nósanna imeachta arna gcur chun feidhme ag an ngnóthas a bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch á déanamh aige lena áirithiú go gcloífear le treoirlínte ECFE maidir le fiontair ilnáisiúnta agus le Prionsabail Threoracha na Náisiún Aontaithe maidir le Gnó agus Cearta an Duine, lena n-áirítear leis na prionsabail agus na cearta a leagtar amach sna hocht gcoinbhinsiún bhunúsacha a shainaithnítear i ndearbhú na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair maidir le Cearta agus Prionsabail Bhunúsacha ag an Obair agus sa Bhille Idirnáisiúnta um Chearta an Duine.
Faoin 31 Nollaig 2021, seolfaidh an Coimisiún measúnú tionchair ar na hiarmhairtí a ghabhfadh le hathbhreithniú a dhéanamh ar an Rialachán seo chun go n-áireofaí comhlíonadh íoschoimircí eile ar gá don ghnóthas atá i mbun gníomhaíocht eacnamaíoch cloí leo chun a shuí go bhfuil an ghníomhaíocht eacnamaíoch sin inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, agus ar a iomchuí a bheadh an t-athbhreithniú sin.
Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomh tarmligthe a ghlacadh chun an tAirteagal seo a fhorlíonadh trí chritéir a shonrú ar mhaithe lena chinneadh an bhfuiltear ag cloí le ceanglais an Airteagail seo. Nuair a bheidh an gníomh tarmligthe dá dtagraítear san Airteagal seo á tharraingt suas, breithneoidh an Coimisiún na prionsabail a liostaítear i mír 1 agus mír 2. Déanfaidh an Coimisiún an gníomh tarmligthe sin a ghlacadh faoin 31 Nollaig 2020.
Leasuithe 50, 73, 74, 75 agus 104
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 14
Airteagal 14
Airteagal 14
Ceanglais maidir le critéir scagtha theicniúla
Ceanglais maidir le critéir scagtha theicniúla
1.  Maidir leis na critéir scagtha theicniúla arna nglacadh i gcomhréir le hAirteagail 6(2), 7(2), 8(2), 9(2), 10(2) agus 11(2):
1.  Maidir leis na critéir scagtha theicniúla arna nglacadh i gcomhréir le hAirteagail 6(2), 7(2), 8(2), 9(2), 10(2) agus 11(2):
(-a)  beidh siad bunaithe ar tháscairí comhchuibhithe lena dtomhaistear an tionchar ar an gcomhshaol ag baint úsáid as measúnú saolré comhchuibhithe;
(a)  sainaithneofar leo an rannchuidiú féideartha is ábhartha leis an gcuspóir comhshaoil áirithe, agus iad á meas, ní hamháin ar bhonn tionchar gearrthéarmach, ach ar bhonn tionchar fadtéarmach gníomhaíochta eacnamaíche áirithe freisin;
(a)  sainaithneofar leo an rannchuidiú féideartha is ábhartha leis an gcuspóir comhshaoil áirithe, agus iad á meas, ní hamháin ar bhonn tionchar gearrthéarmach, ach ar bhonn tionchar fadtéarmach gníomhaíochta eacnamaíche áirithe freisin,
(b)  sonrófar iontu na ceanglais íosta nach mór a chomhlíonadh chun dochar suntasach d'aon cheann de na cuspóirí comhshaoil ábhartha a sheachaint;
(b)  sonrófar iontu na ceanglais íosta nach mór a chomhlíonadh chun dochar suntasach d’aon cheann de na cuspóirí comhshaoil ábhartha a sheachaint;
(c)  beidh siad cáilíochtúil nó cainníochtúil, nó iad araon, agus beidh tairseacha san áireamh iontu i gcás inar féidir;
(c)  beidh siad cáilíochtúil nó cainníochtúil, nó iad araon, agus beidh tairseacha san áireamh iontu i gcás inar féidir;
(d)  i gcás inarb iomchuí, beidh siad bunaithe ar scéimeanna lipéadaithe agus deimhniúcháin de chuid an Aontais, ar mhodheolaíochtaí de chuid an Aontais chun lorg comhshaoil a mheas, agus ar chórais aicmithe staidrimh de chuid an Aontais, agus cuirfear san áireamh iontu aon reachtaíocht ábhartha de chuid an Aontais atá ann cheana;
(d)  i gcás inarb iomchuí, beidh siad bunaithe ar scéimeanna lipéadaithe agus deimhniúcháin de chuid an Aontais, ar mhodheolaíochtaí de chuid an Aontais chun lorg comhshaoil a mheas, agus ar chórais aicmithe staidrimh de chuid an Aontais, agus cuirfear san áireamh iontu aon reachtaíocht ábhartha de chuid an Aontais atá ann cheana; agus inniúlacht na mBallstát á haithint;
(e)  beidh siad bunaithe ar fhianaise dhochloíte eolaíoch agus cuirfear san áireamh leo, i gcás inarb ábhartha, prionsabal an réamhchúraim a chumhdaítear in Airteagal 191 CFAE;
(e)  beidh siad bunaithe ar fhianaise dhochloíte eolaíoch agus cloífidh siad le prionsabal an réamhchúraim a chumhdaítear in Airteagal 191 CFAE;
(f)  cuirfear san áireamh leo tionchar na gníomhaíochta eacnamaíche féin ar an gcomhshaol, chomh maith leis an tionchar ar an gcomhshaol atá ag na táirgí agus na seirbhísí a sholáthraítear de bharr na gníomhaíochta eacnamaíche sin, go háirithe trína dtáirgeadh, trína n-úsáid agus trí dheireadh a ré a bhreithniú;
(f)  cuirfear san áireamh leo tionchair na gníomhaíochta eacnamaíche féin ar an gcomhshaol, chomh maith leis na tionchair ar an gcomhshaol atá ag na táirgí agus na seirbhísí a sholáthraítear de bharr na gníomhaíochta eacnamaíche sin feadh a saolré iomlán agus, más gá, ar fud an tslabhra luacha, trína dtáirgeadh ó phróiseáil amhábhar chuig an táirgeadh deiridh, trína n-úsáid, trí dheireadh a ré agus trína n-athchúrsáil a bhreithniú;
(fa)   cuirfear san áireamh leo an costas a bhaineann le neamhghníomhaíocht, bunaithe ar Chreat Sendai um Laghdú Rioscaí Tubaiste 2015-2030;
(g)  cuirfear san áireamh leo cineál agus scála na gníomhaíochta eacnamaíche;
(g)  cuirfear san áireamh leo cineál agus scála na gníomhaíochta eacnamaíche, agus cuirfear san áireamh, má tá gníomhaíocht ag aistriú chuig cumraíocht agus/nó oibríocht inbhuanaithe, trí thionscadail taighde agus nuálaíochta, amlínte agus conairí an aistrithe sin;
(h)  cuirfear san áireamh leo an tionchar féideartha ar leachtacht sa mhargadh, an baol go bhféadfaí sócmhainní áirithe a thréigean mar thoradh ar luach a chailleadh mar gheall ar an aistriú chuig geilleagar atá níos inbhuanaithe, chomh maith leis an mbaol go gcruthófaí dreasachtaí neamhréireacha;
(h)  cuirfear san áireamh leo an baol go bhféadfaí sócmhainní áirithe a thréigean mar thoradh ar luach a chailleadh mar gheall ar an aistriú chuig geilleagar atá níos inbhuanaithe, chomh maith leis an mbaol go gcruthófaí dreasachtaí neamhréireacha;
(ha)   beidh sé éasca iad a chur i bhfeidhm agus seachnófar ualach riaracháin nach gá leo ó thaobh an chomhlíonta de;
(i)  cumhdófar leo gach gníomhaíocht eacnamaíoch ábhartha laistigh d'earnáil shonrach agus áiritheofar go gcaithfear go cothrom leis na gníomhaíochtaí sin má rannchuidíonn siad go cothrom le ceann amháin nó níos mó de na cuspóirí comhshaoil, chun saobhadh iomaíochta sa mhargadh a sheachaint;
(i)  cumhdófar leo gach gníomhaíocht eacnamaíoch ábhartha laistigh de mhacrai-earnáil eacnamaíoch shonrach agus áiritheofar go gcaithfear go cothrom leis na gníomhaíochtaí sin i dtéarmaí a rioscaí inbhuanaitheachta má rannchuidíonn siad go cothrom le ceann amháin nó níos mó de na cuspóirí comhshaoil, agus mura ndéanann siad díobháil mhór d’aon cheann den na cuspóirí comhshaoil eile faoi Airteagal 3 agus Airteagal 12, chun saobhadh iomaíochta sa mhargadh a sheachaint;
(j)  leagfar síos iad chun fíorú chomhlíonadh na gcritéar sin a éascú nuair is féidir é.
(j)  leagfar síos iad chun fíorú chomhlíonadh na gcritéar sin a éascú nuair is féidir é.
2.  Áireofar leis na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 1 freisin critéir i leith gníomhaíochtaí a bhaineann leis an aistriú chuig fuinneamh glan, go háirithe éifeachtúlacht fuinnimh agus fuinneamh in-athnuaite, a mhéid a rannchuidíonn siad siúd go mór le haon cheann de na cuspóirí comhshaoil.
2.  Áireofar leis na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 1 freisin critéir bunaithe ar tháscairí i leith gníomhaíochtaí a bhaineann leis an aistriú chuig fuinneamh glan i dtreo neodracht astaíochtaí gás ceaptha teasa, go háirithe éifeachtúlacht fuinnimh agus fuinneamh in-athnuaite, a mhéid a rannchuidíonn siad siúd go mór le haon cheann de na cuspóirí comhshaoil.
2a.   Áiritheoidh na critéir scagtha theicniúil nach ndéanfar gníomhaíochtaí ginte cumhachta a úsáideann breoslaí iontaise soladacha a mheas mar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de.
2b.   Áiritheoidh na critéir scagtha theicniúil nach ndéanfar gníomhaíochtaí eacnamaíocha a rannchuidíonn le héifeachtaí dian-inghlasála carbóin a mheas mar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe de réir an chomhshaoil.
2c.   Áiritheoidh na critéir scagtha theicniúil nach ndéanfar gníomhaíochtaí ginte cumhachta a tháirgeann dramhaíl neamh-inathnuaite a mheas mar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe de réir an chomhshaoil.
3.  Áireofar freisin leis na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 1 critéir i leith gníomhaíochtaí a bhaineann leis an aistriú chuig soghluaisteacht ghlan nó soghluaisteacht atá neodrach ó thaobh na haeráide de, lena n-áirítear trí athrú modha, bearta éifeachtúlachta agus breoslaí malartacha, a mhéid a rannchuidíonn siad siúd go mór le haon cheann de na cuspóirí comhshaoil.
3.  Áireofar freisin leis na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear i mír 1 critéir i leith gníomhaíochtaí a bhaineann leis an aistriú chuig soghluaisteacht ghlan nó soghluaisteacht atá neodrach ó thaobh na haeráide de, lena n-áirítear trí athrú modha, bearta éifeachtúlachta agus breoslaí malartacha, a mhéid a rannchuidíonn siad siúd go mór le haon cheann de na cuspóirí comhshaoil.
3a.  Más cosúil go bhfuil an chuid is mó de na gnóthais a dhéanann gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach ag gabháil do chonair i dtreo gníomhaíocht a aistriú i dtreo na hinbhuanaitheachta, féadfar é sin a chur san áireamh sna critéir scagtha. Féadfar conair den sórt sin a léiriú trí thaighde leanúnach agus iarrachtaí forbartha, mórthionscadail infheistíochta i dteicneolaíochtaí nua níos inbhuanaithe, nó i bpleananna nithiúla maidir le haistriú i gcéimeanna luatha, ar a laghad, den chur chun feidhme.
4.  Déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú rialta ar na critéir scagtha dá dtagraítear i mír 1 agus, más iomchuí, leasóidh sé na gníomhartha tarmligthe arna nglacadh i gcomhréir leis an Rialachán seo i gcomhréir le forbairtí eolaíochta agus teicneolaíochta.
4.  Déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú rialta ar na critéir scagtha dá dtagraítear i mír 1 agus, más iomchuí, leasóidh sé na gníomhartha tarmligthe arna nglacadh i gcomhréir leis an Rialachán seo i gcomhréir le forbairtí eolaíochta agus teicneolaíochta.
Leasú 51
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 15
Airteagal 15
Airteagal 15
Ardán maidir le Maoiniú Inbhuanaithe
Ardán maidir le Maoiniú Inbhuanaithe
1.  Bunóidh an Coimisiún Ardán maidir le maoiniú inbhuanaithe ar a mbeidh:
1.  Bunóidh an Coimisiún Ardán maidir le maoiniú inbhuanaithe a n-áiritheoidh a chomhdhéanamh cothromaíocht, raon leathan barúlacha agus comhionannas inscne. Beidh sé comhdhéanta, ar bhealach cothrom, d’ionadaithe ó na grúpaí seo a leanas:
(a)  ionadaithe de chuid na n-eagraíochtaí seo a leanas:
(a)  ionadaithe uathu seo a leanas:
(i)  an Ghníomhaireacht Eorpach Comhshaoil;
(i)  an Ghníomhaireacht Eorpach Comhshaoil;
(ii)  na hÚdaráis Mhaoirseachta Eorpacha;
(ii)  na hÚdaráis Mhaoirseachta Eorpacha;
(iii)  an Banc Eorpach Infheistíochta agus an Ciste Eorpach Infheistíochta;
(iii)  an Banc Eorpach Infheistíochta agus an Ciste Eorpach Infheistíochta;
(iiia)   Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha;
(iiib)   an Grúpa Comhairleach Eorpach um Thuairisciú Airgeadais (EFRAG);
(b)  saineolaithe a bheidh ionadaíoch do pháirtithe leasmhara príobháideacha ábhartha;
(b)  Saineolaithe a bheidh ionadaíoch do gheallsealbhóirí príobháideacha, lena n-áirítear gníomhaithe margaidh airgeadais neamh-airgeadais agus earnálacha gnó, a bheidh ionadaíoch do thionscail ábhartha,
(ba)   saineolaithe a bheidh ionadaíoch don tsochaí shibhialta, agus a mbeidh saineolas acu i réimse na saincheisteanna comhshaoil, sóisialta, saothair agus rialachais.
(c)  saineolaithe arna gceapadh i gcáil phearsanta, a bhfuil eolas agus taithí chruthaithe acu sna réimsí a chumhdaítear leis an Rialachán seo.
(c)   saineolaithe a bheidh ionadaíoch do shaol an léinn, lena n-áirítear ollscoileanna, institiúidí taighde agus meithleacha machnaimh, agus le saineolas domhanda;
1a.   Ceapfar saineolaithe dá dtagraítear i bpointe (b) agus i bpointe (c) i gcomhréir le hAirteagal 237 den Rialachán Airgeadais, agus beidh eolas cruthaithe agus taithí chruthaithe acu sna réimsí a chumhdaítear leis an Rialachán seo, go háirithe i dtaca le hinbhuanaitheacht san earnáil airgeadais.
1b.   Cuirfear Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas go cuí ar bhonn tráthúil maidir leis an nós imeachta roghnúcháin le haghaidh saineolaithe don Ardán.
2.  Déanfaidh an tArdán maidir le Maoiniú Inbhuanaithe an méid seo a leanas:
2.  Déanfaidh an tArdán maidir le Maoiniú Inbhuanaithe an méid seo a leanas:
(-a)   cuirfidh sé comhairle ar an gCoimisiún maidir leis na táscairí comhchuibhithe dá dtagraítear in Airteagal 14(1)(-a) a bhunú, agus maidir leis an ngá a d’fhéadfadh a bheith ann nuashonrú a dhéanamh orthu; agus an méid sin á dhéanamh aige, bainfidh sé leas as obair eintitis agus thionscnaimh ábhartha an Aontais, go sonrach an Creat um Fhaireachán ar an nGeilleagar Ciorclach.
(a)  cuirfidh sé comhairle ar an gCoimisiún maidir leis na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear in Airteagal 14, agus maidir leis an ngá a d'fhéadfadh a bheith ann na critéir sin a thabhairt cothrom le dáta;
(a)  cuirfidh sé comhairle ar an gCoimisiún maidir leis na critéir scagtha theicniúla dá dtagraítear in Airteagal 14, agus maidir leis an ngá a d’fhéadfadh a bheith ann na critéir sin a thabhairt cothrom le dáta;
(b)  déanfaidh sé anailís ar thionchar na gcritéar scagtha teicniúil i dtéarmaí na gcostas agus na sochar féideartha a bhaineann lena gcur i bhfeidhm;
(b)  déanfaidh sé anailís ar thionchar na gcritéar scagtha teicniúil bunaithe ar shonraí agus ar thaighde eolaíoch nuair a bheidh fáil orthu i dtéarmaí na gcostas agus na sochar féideartha a bhaineann lena gcur i bhfeidhm;
(c)  cuideoidh sé leis an gCoimisiún anailís a dhéanamh ar iarratais ó pháirtithe leasmhara ar chritéir scagtha theicniúla a fhorbairt nó a athbhreithniú i leith gníomhaíocht eacnamaíoch áirithe;
(c)  cuideoidh sé leis an gCoimisiún anailís a dhéanamh ar iarrataí ó gheallsealbhóirí ar chritéir scagtha theicniúla a fhorbairt nó a athbhreithniú i leith gníomhaíocht eacnamaíoch áirithe, bunaithe ar shonraí agus ar thaighde eolaíoch nuair a bheidh an méid sin ar fáil; déanfar conclúidí na hanailísí sin a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin go tráthúil;
(d)  cuirfidh sé comhairle ar an gCoimisiún maidir le hoiriúnacht na gcritéar scagtha teicniúil i leith úsáidí breise a bhféadfaí a bhaint astu amach seo;
(d)  arna iarraidh sin don Choimisiún nó do Pharlaimint na hEorpa, cuirfidh sé comhairle ar an gCoimisiún nó ar Pharlaimint na hEorpa maidir le hoiriúnacht na gcritéar scagtha teicniúil i leith úsáidí breise a bhféadfaí a bhaint astu amach seo;
(da)   i gcomhar le EFRAG, cuirfidh sé comhairle ar an gCoimisiún maidir le caighdeáin cuntasaíochta inbhuanaitheachta agus caighdeáin tuairiscithe chomhtháthaithe a fhorbairt i gcomhair corparáidí agus rannpháirtithe an mhargaidh airgeadais, lena n-áirítear trí athbhreithiú a dhéanamh ar Threoir 2013/34/AE;
(e)  déanfaidh sé faireachán ar shreafaí caipitil i dtreo infheistíocht inbhuanaithe agus tuairisceoidh sé go rialta don Choimisiún ina leith;
(e)  déanfaidh sé faireachán ar threochtaí ar leibhéal an Aontais agus na mBallstát a bhaineann le sreafaí caipitil ó ghníomhaíochtaí eacnamaíocha a bhfuil drochthionchar acu ar inbhuanaitheacht an chomhshaoil i dtreo infheistíocht inbhuanaithe bunaithe ar shonraí agus ar thaighde eolaíoch nuair a bheidh fáil orthu, agus tuairisceoidh sé go rialta don Choimisiún i leith na dtreochtaí sin;
(f)  cuirfidh sé comhairle ar an gCoimisiún maidir leis an ngá a d'fhéadfadh a bheith ann an Rialachán seo a leasú.
(f)  cuirfidh sé comhairle ar an gCoimisiún maidir leis an ngá a d’fhéadfadh a bheith ann an Rialachán seo a leasú, go háirithe i dtaca le hábharthacht agus cáilíocht sonraí, agus bealaí chun an t-ualach riaracháin a laghdú;
(fa)   rannchuideoidh sé le meastóireacht agus forbairt ar rialacháin agus ar bheartais airgeadais inbhuanaithe, lena n-áirítear saincheisteanna a bhaineann le comhtháthú beartais;
(fb)  cuideoidh sé leis an gCoimisiún i sainiú cuspóirí sóisialta féideartha.
2a.   Déanfaidh an tArdán breithniú cuí ar shonraí iomchuí agus ar thaighde eolaíoch ábhartha agus na cúraimí sin á gcomhall aige. Féadfaidh sé comhairliúcháin phoiblí a sheoladh chun barúlacha na ngeallsealbhóirí a fháil maidir le hábhair shonracha faoina shainordú.
3.  Beidh an tArdán maidir le Maoiniú Inbhuanaithe faoi chathaoirleacht an Choimisiúin.
3.  Beidh an tArdán maidir le Maoiniú Inbhuanaithe faoi chathaoirleacht an Choimisiúin agus bunófar é i gcomhréir le rialacha cothrománacha an Choimisiúin le haghaidh grúpaí saineolaithe. Foilseoidh an Coimisiún anailísí, plé, tuarascálacha agus miontuairiscí an Ardáin ar a shuíomh gréasáin.
Leasú 52
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 16
Airteagal 16
Airteagal 16
An tarmligean a fheidhmiú
An tarmligean a fheidhmiú
1.  Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.
1.  Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.
2.  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagail 4(3), 6(2), 7(2), 8(2), 9(2), 10(2) agus 11(2) a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse neamhchinntithe ama amhail ón [Dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].
2.  Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagail 4(3), 6(2), 7(2), 8(2), 9(2), 10(2) agus 11(2) a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse neamhchinntithe ama amhail ón [Dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].
3.  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear i mír 2 a chúlghairm aon tráth. Déanfaidh cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh deireadh a chur le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana.
3.  Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear i mír 2 a chúlghairm aon tráth. Déanfaidh cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh deireadh a chur le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana.
4.  Roimh dó gníomh tarmligthe a ghlacadh, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.
4.  Sula nglacfaidh sé gníomh tarmligthe, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. Mar chuid d’ullmhú na ngníomhartha tarmligthe, déanfaidh an Coimisiún comhairliúcháin iomchuí mar aon le measúnuithe ar na roghanna beartais atá molta.
5.  A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi.
5.  A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoi.
6.  Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagail 4(3), 6(2), 7(2), 8(2), 9(2), 10(2) agus 11(2) i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú dhá mhí ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.
6.  Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagail 4(3), 6(2), 7(2), 8(2), 9(2), 11(2), 12(2) agus 13(3) i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú dhá mhí ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.
Leasuithe 53 agus 105
Togra le haghaidh rialacháin
Airteagal 17
Airteagal 17
Airteagal 17
Clásal athbhreithnithe
Clásal athbhreithnithe
1.  Faoin 31 Nollaig 2021 agus gach 3 bliana ina dhiaidh sin, foilseoidh an Coimisiún tuarascáil maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo. Déanfar meastóireacht sa tuarascáil sin ar na nithe seo a leanas:
1.  Faoin 31 Nollaig 2021, agus gach 3 bliana ina dhiaidh sin, foilseoidh an Coimisiún tuarascáil maidir le cur i bhfeidhm agus tionchar an Rialacháin seo. Déanfar meastóireacht sa tuarascáil sin ar na nithe seo a leanas:
(a)  an dul chun cinn i ndáil le cur chun feidhme an Rialacháin seo maidir le forbairt na gcritéar scagtha teicniúil i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de;
(a)  an dul chun cinn i ndáil le cur chun feidhme an Rialacháin seo maidir le forbairt na gcritéar scagtha teicniúil bunaithe ar tháscairí i leith gníomhaíochtaí eacnamaíocha atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de;
(b)  an gá a d'fhéadfadh a bheith ann athbhreithniú a dhéanamh ar na critéir a leagtar amach sa Rialachán seo i dtaobh gníomhaíocht eacnamaíoch a mheas mar ghníomhaíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de;
(b)  an gá a d’fhéadfadh a bheith ann athbhreithniú a dhéanamh ar na critéir agus liosta na dtáscairí a leagtar amach sa Rialachán seo i dtaobh gníomhaíocht eacnamaíoch a mheas mar ghníomhaíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de chun nuálaíocht agus an t-aistriú inbhuanaithe a éascú;
(c)  a iomchuí atá sé cur le raon feidhme an Rialacháin seo chun cuspóirí inbhuanaitheachta eile a chumhdach, go háirithe cuspóirí sóisialta;
(c)  a iomchuí atá sé cur le raon feidhme an Rialacháin seo chun cuspóirí inbhuanaitheachta eile a chumhdach, go háirithe cuspóirí sóisialta;
(d)  an úsáid a bhaintear as an sainmhíniú ar infheistíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de i ndlí an Aontais, agus ar leibhéal na mBallstát, lena n-áirítear a iomchuí atá sé sásra fíoraithe a bhunú maidir le comhlíonadh na gcritéar a leagtar amach sa Rialachán seo.
(d)  an úsáid a bhaintear as an sainmhíniú ar infheistíocht atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus ar infheistíochtaí a bhfuil drochthionchar acu ar an gcomhshaol i ndlí an Aontais, agus ar leibhéal na mBallstát, lena n-áirítear a iomchuí atá sé sásra fíoraithe breise a athbhreithniú nó a bhunú maidir le comhlíonadh na gcritéar atá bunaithe ar tháscairí a leagtar amach sa Rialachán seo;
(da)   éifeachtacht na tacsanomaíochta i dtaca le hinfheistíochtaí príobháideacha a chur i dtreo gníomhaíochtaí inbhuanaithe.
1a.  Faoin 31 Nollaig 2021, agus gach trí bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar raon feidhme an Rialacháin seo má chruthaíonn sé ualach riaracháin iomarcach nó mura bhfuil fáil leormhaith ar na sonraí is gá do rannpháirtithe an mhargaidh airgeadais.
2.  Cuirfear an tuarascáil chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle. Déanfaidh an Coimisiún tograí a ghabhann leis nuair is iomchuí.
2.  Cuirfear na tuarascálacha chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle. Déanfaidh an Coimisiún tograí reachtacha a ghabhann leo i gcás inarb iomchuí.

(1) IO C 62, 15.2.2019, lch. 103.
(2) IO C 86, 7.3.2019, lch. 24.

Fógra dlíthiúil