Indiċi 
 Preċedenti 
 Li jmiss 
 Test sħiħ 
Proċedura : 2018/0106(COD)
Ċiklu ta' ħajja waqt sessjoni
Ċiklu relatat mad-dokument : A8-0398/2018

Testi mressqa :

A8-0398/2018

Dibattiti :

PV 15/04/2019 - 14
CRE 15/04/2019 - 14

Votazzjonijiet :

PV 16/04/2019 - 8.8
Spjegazzjoni tal-votazzjoni

Testi adottati :

P8_TA(2019)0366

Testi adottati
PDF 447kWORD 127k
It-Tlieta, 16 ta' April 2019 - Strasburgu Verżjoni proviżorja
Il-protezzjoni ta' persuni li jirrappurtaw dwar ksur tad-dritt tal-Unjoni ***I
P8_TA-PROV(2019)0366A8-0398/2018
Riżoluzzjoni
 Test konsolidat

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' April 2019 dwar Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-protezzjoni ta' persuni li jirrappurtaw dwar ksur tad-dritt tal-Unjoni (COM(2018)0218 – C8-0159/2018 – 2018/0106(COD))

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2018)0218),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikoli 16, 33, 43, 50, 53(1), 62, 91, 100, 103, 109, 114, 168, 169, 192, 207 u 325(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 31 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C8-0159/2018),

–  wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali dwar il-bażi legali proposta,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) u l-Artikoli 16, 43(2), 50, 53(1), 91, 100, 114, 168(4), 169, 192(1) u 325(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 31 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni motivata preżentata mil-Parlament Svediż, fil-qafas tal-Protokoll Nru 2 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta' sussidjarjetà u proporzjonalità li tiddikjara li l-abbozz ta' att leġiżlattiv mhuwiex konformi mal-prinċipju ta' sussidjarjetà,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Qorti tal-Awdituri tas-26 ta' Settembru 2018(1),

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew tat-18 ta' Ottubru 2018(2),

–  wara li kkonsulta l-Kumitat tar-Reġjuni,

–  wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 69f(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tal-15 ta' Marzu 2019, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 59 u 39 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali kif ukoll l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji, tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit, tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali, tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni, u tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali (A8-0398/2018),

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jieħu nota tad-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni anness ma' din ir-riżoluzzjoni;

3.  Jitlob lill-Kummissjoni biex terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

4.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

(1) ĠU C 405, 9.11.2018, p. 1.
(2) ĠU C 62, 15.2.2019, p. 155.


Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fis-16 ta' April 2019 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2019/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-protezzjoni ta' persuni li jirrapportaw dwar ksur tal-liġi tal-Unjoni(1)
P8_TC1-COD(2018)0106

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 16, ▌43(2), 50, 53(1), ▌91, 100, ▌114, 168(4), 169, 192(1) ▌u 325(4) tiegħu, u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, u b'mod partikolari l-Artikolu 31 tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġislattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew(2),

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni(3)

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Qorti tal-Awdituri(4),

Wara li kkunsidraw l-opinjoni ta' grupp ta' persuni maħtura mill-Kumitat Xjentifiku u Tekniku minn fost esperti xjentifiċi fl-Istati Membri, f'konformità mal-Artikolu 31 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika,

Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġislattiva ordinarja,

Billi:

(1)  Persuni li jaħdmu għal organizzazzjoni pubblika jew privata jew huma f'kuntatt magħha fil-kuntest tal-attivitajiet relatati max-xogħol tagħhom, huma ta' spiss l-ewwel li jsiru jafu dwar theddid jew ħsara għall-interess pubbliku li sseħħ f'dan il-kuntest. Meta "jiżvelaw l-informazzjoni", huma jassumu rwol ewlieni fil-kxif u l-prevenzjoni ta' ksur tal-liġi li jkun ta' ħsara għall-interess pubbliku u fis-salvagwardja tal-benessri tas-soċjetà. Madankollu, l-informaturi potenzjali spiss jiġu skoraġġuti milli jirrapportaw it-tħassib jew is-suspetti tagħhom għax jibżgħu minn xi ritaljazzjoni. F'dan il-kuntest, l-importanza li tiġi pprovduta protezzjoni bbilanċjata u effettiva lill-informaturi hija dejjem aktar rikonoxxuta kemm fil-livell Ewropew kif ukoll f'dak internazzjonali.

(2)  Fil-livell tal-Unjoni, ir-rapporti u l-iżvelar pubbliku mill-informaturi huma wieħed mill-komponenti primarji tal-infurzar tal-liġi u l-politiki tal-Unjoni: huma jikkontribwixxu informazzjoni għas-sistemi tal-infurzar nazzjonali u tal-Unjoni, li twassal għal kxif, investigazzjoni u prosekuzzjoni effettivi ta' ksur tal-liġi tal-Unjoni, u b'hekk itejbu t-trasparenza u r-responsabbiltà.

(3)  F'ċerti oqsma ta' politika, ksur tal-liġi tal-Unjoni – irrispettivament minn jekk fil-liġi nazzjonali jkunx kwalifikat bħala ksur amministrattiv, kriminali jew tip ieħor ta' ksur - jista' jikkawża ħsara serja għall-interess pubbliku, fis-sens li joħloq riskji sinifikanti għall-benessri tas-soċjetà. Fejn jiġu identifikati nuqqasijiet ta' infurzar f'dawk l-oqsma, u l-informaturi huma normalment f'pożizzjoni privileġġjata biex jiżvelaw ksur, huwa neċessarju li l-infurzar jissaħħaħ bl-introduzzjoni ta' kanali effettivi, kunfidenzjali u siguri ta' rapportar u billi tiġi żgurata protezzjoni effettiva għall-informaturi mir-ritaljazzjoni ▌.

(4)  Il-protezzjoni li attwalment tingħata lill-informaturi fl-Unjoni Ewropea hija frammentata fl-Istati Membri u hija inugwali minn qasam ta' politika għal ieħor. Il-konsegwenzi tal-ksur tal-liġi tal-Unjoni b'dimensjoni transfruntiera u li jinkixef minn informaturi juru kif protezzjoni insuffiċjenti fi Stat Membru wieħed mhux biss għandha impatt negattiv fuq il-funzjonament tal-politiki tal-UE f'dak l-Istat Membru iżda jista' jkollha wkoll riperkussjonijiet fi Stati Membri oħra u ġewwa l-Unjoni kollha kemm hi.

(5)  Għaldaqstant, jenħtieġ li jiġu applikati standards minimi komuni li jiżguraw protezzjoni effettiva tal-informaturi f'dawk l-atti u l-oqsma ta' politika fejn:

(i)  hemm bżonn li l-infurzar jissaħħaħ,

(ii)  is-sottorapportar minn informaturi huwa fattur ewlieni li jaffettwa l-infurzar, u

(iii)  ksur tal-liġi tal-Unjoni jirriżulta fi ħsara serja għall-interess pubbliku.

L-Istati Membri jistgħu jestendu l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali għal oqsma oħra bil-ħsieb li jiżguraw qafas komprensiv u koerenti fil-livell nazzjonali.

(6)  Il-protezzjoni tal-informaturi hija meħtieġa biex jissaħħaħ l-infurzar tal-liġi tal-Unjoni dwar l-akkwist pubbliku. Barra mill-ħtieġa tal-prevenzjoni u tal-iskoperta ta' frodi u korruzzjoni fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE, inkluż l-akkwist, huwa meħtieġ li jiġi indirizzat l-infurzar insuffiċjenti tar-regoli dwar l-akkwist pubbliku mill-awtoritajiet pubbliċi nazzjonali u ċerti operaturi tal-utilitajiet pubbliċi meta jinxtraw prodotti, xogħlijiet u servizzi. Il-ksur ta' tali regoli joħloq distorsjonijiet tal-kompetizzjoni, iżid l-ispejjeż għan-negozji, jikser l-interessi tal-investituri u l-azzjonisti u, b'mod ġenerali, inaqqas l-attrazzjoni għall-investiment u joħloq kondizzjonijiet inekwi għan-negozji kollha fl-Ewropa, u b'hekk jaffettwa l-funzjonament tajjeb tas-suq intern.

(7)  Fil-qasam tas-servizzi finanzjarji, il-valur miżjud tal-protezzjoni tal-informaturi diġà kien rikonoxxut mil-leġislatur tal-Unjoni. Wara l-kriżi finanzjarja, li kixfet nuqqasijiet kbar fl-infurzar tar-regoli rilevanti, ġew introdotti miżuri għall-protezzjoni tal-informaturi, inkluż kanali ta' rapportar interni u esterni kif ukoll projbizzjoni espliċita tar-ritaljazzjoni, f'għadd sinifikanti ta' strumenti leġislattivi f'dan il-qasam(5). B'mod partikolari, fil-kuntest tal-qafas prudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet ta' kreditu u għad-ditti tal-investiment, id-Direttiva 2013/36/UE tipprevedi protezzjoni tal-informaturi, li testendi wkoll għar-Regolament (UE) Nru 575/2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta' kreditu u d-ditti tal-investiment.

(8)  Fir-rigward tas-sikurezza ta' prodotti mqiegħda fis-suq intern, is-sors primarju ta' ġbir ta' evidenza huma n-negozji involuti fil-katina tal-manifattura u tad-distribuzzjoni, b'mod li r-rapportar mill-informaturi għandu valur miżjud għoli, peress li huma ħafna eqreb għas-sors ta' prattiki possibbilment inġusti u illegali ta' manifattura, importazzjoni jew distribuzzjoni ta' prodotti mhux sikuri. Dan jirrikjedi l-introduzzjoni ta' protezzjoni tal-informaturi b'rabta mar-rekwiżiti ta' sikurezza applikabbli kemm għal "prodotti armonizzati"(6) kif ukoll għall-"prodotti mhux armonizzati"(7). Il-protezzjoni tal-informaturi hija strumentali wkoll biex tiġi evitata d-devjazzjoni ta' armi tan-nar, tal-partijiet u tal-komponenti u tal-munizzjon tagħhom, kif ukoll ta' prodotti marbutin mad-difiża, billi tħeġġeġ ir-rapportar ta' ksur, bħal frodi ta' dokumenti, immarkar mibdul u akkwist intrakomunitarju frodulenti ta' armi tan-nar fejn il-ksur spiss jimplika devjazzjoni mis-suq legali għal dak illegali. Il-protezzjoni tal-informaturi ser tgħin ukoll fil-prevenzjoni tal-manifattura illegali ta' splussivi magħmulin id-dar billi tikkontribwixxi għall-applikazzjoni korretta tar-restrizzjonijiet u l-kontrolli fir-rigward ta' prekursuri tal-isplussivi.

(9)  L-importanza tal-protezzjoni tal-informaturi fir-rigward tal-prevenzjoni u l-iskoraġġiment ta' ksur tar-regoli tal-Unjoni dwar is-sikurezza tat-trasport li jistgħu jpoġġu l-ħajja tal-bnedmin fil-periklu, diġà ġiet rikonoxxuta fi strumenti settorjali tal-Unjoni dwar is-sikurezza tal-avjazzjoni(8) u s-sikurezza tat-trasport marittimu(9), li jipprovdu miżuri mfassla apposta għall-protezzjoni tal-informaturi kif ukoll kanali ta' rapportar speċifiċi. Dawn l-istrumenti jinkludu wkoll il-protezzjoni mir-ritaljazzjoni tal-ħaddiema li jirrapportaw l-iżbalji onesti tagħhom (l-hekk imsejħa "kultura ġusta"). Huwa meħtieġ li l-elementi eżistenti tal-protezzjoni tal-informaturi f'dawn iż-żewġ setturi jiġu kkomplementati u mwessgħin kif ukoll li tiġi pprovduta tali protezzjoni biex jissaħħaħ l-infurzar ta' standards ta' sikurezza għal mezzi oħra ta' trasport, b'mod partikolari l-passaġġi fuq l-ilma interni, it-trasport bit-triq u bil-ferrovija.

(10)  Il-ġbir ta' evidenza, il-prevenzjoni, il-kxif u l-indirizzar ta' reati ambjentali u mġiba illegali jew ommissjonijiet kif ukoll ksur potenzjali rigward il-protezzjoni tal-ambjent jibqgħu sfida u jenħtieġ li jiġu msaħħa kif rikonoxxut fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni "Azzjonijiet tal-UE għat-titjib tal-governanza u l-konformità ambjentali" tat-18 ta' Jannar 2018(10). Filwaqt li r-regoli dwar il-protezzjoni tal-informaturi attwalment jeżistu biss fi strument settorjali wieħed dwar il-protezzjoni ambjentali(11), l-introduzzjoni ta' tali protezzjoni hija meħtieġa biex ikun żgurat infurzar effettiv tal-acquis tal-Unjoni dwar l-ambjent, li l-ksur tiegħu jista' jikkawża ħsara ▌għall-interess pubbliku b'impatti kollaterali potenzjali lil hinn mill-fruntieri nazzjonali. Dan huwa rilevanti wkoll f'każijiet fejn prodotti mhux sikuri jistgħu jikkawżaw ħsara ambjentali.

(11)  It-tisħiħ tal-protezzjoni tal-informaturi jikkontribwixxi wkoll għall-prevenzjoni u l-iskoraġġiment tal-ksur tar-regoli tal-Euratom dwar is-sikurezza nukleari, il-protezzjoni mir-radjazzjoni u l-ġestjoni responsabbli u sikura ta' fjuwil użat u skart radjuattiv. Barra minn hekk, dan isaħħaħ l-infurzar tad-dispożizzjonijiet eżistenti tad-Direttiva riveduta tas-Sikurezza Nukleari(12) dwar kultura effettiva fil-qasam tas-sikurezza nukleari u, b'mod partikulari, l-Artikolu 8b(2)(a), li jitlob, fost l-oħrajn, li l-awtorità regolatorja kompetenti tistabbilixxi sistemi ta' ġestjoni li jagħtu l-prijorità dovuta lis-sikurezza nukleari u li jippromwovu, fil-livelli kollha tal-persunal u tal-maniġment, il-kapaċità li wieħed jirrifletti dwar jekk hux qed jiġu applikati b'mod effettiv il-prinċipji u l-prattiki rilevanti tas-sikurezza u li r-rapportar dwar kwistjonijiet ta' sikurezza jsir fil-ħin.

(12)  Kunsiderazzjonijiet simili jirrikjedu l-introduzzjoni ta' protezzjoni tal-informaturi sabiex tibni fuq dispożizzjonijiet eżistenti u jiġi evitat ksur tar-regoli tal-UE fil-qasam tal-katina alimentari u b'mod partikolari dwar is-sikurezza tal-ikel u l-għalf kif ukoll dwar is-saħħa, il-protezzjoni u l-benessri tal-annimali. Ir-regoli differenti tal-Unjoni żviluppati f'dawn l-oqsma huma interkonnessi mill-qrib. Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002(13) jistipula l-prinċipji ġenerali u r-rekwiżiti li huma l-bażi tal-miżuri kollha tal-Unjoni u dawk nazzjonali marbutin mal-ikel u l-għalf, b'fokus partikolari fuq is-sikurezza tal-ikel, sabiex jiġi żgurat livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-interessi tal-konsumaturi b'rabta mal-ikel kif ukoll il-funzjonament effettiv tas-suq intern. Dan ir-Regolament jipprevedi, fost l-oħrajn, li l-operaturi tan-negozji tal-ikel u l-għalf ma jitħallewx jiskoraġġixxu lill-impjegati tagħhom u lil persuni oħra milli jikkooperaw mal-awtoritajiet kompetenti fejn dan jista' jipprevjeni, inaqqas jew jelimina riskju ġej mill-ikel. Il-leġislatur tal-Unjoni ħa approċċ simili fil-qasam tal-"Liġi dwar is-saħħa tal-Annimali" permezz tar-Regolament (UE) 2016/429 li jistabbilixxi r-regoli għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-mard tal-annimali li huwa trasmissibbli lill-annimali u lill-bnedmin(14). Id-Direttiva tal-Kunsill 98/58/KE u d-Direttiva 2010/63/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, kif ukoll ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2005 u r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1099/2009 jistabbilixxu regoli rigward il-protezzjoni u l-benessri tal-annimali miżmuma għal skopijiet ta' biedja, waqt it-trasport u waqt il-qatla.

(13)  Bl-istess mod, ir-rapporti tal-informaturi jistgħu jkunu kruċjali għall-kxif u l-prevenzjoni, it-tnaqqis jew l-eliminazzjoni ta' riskji għas-saħħa pubblika u għall-protezzjoni tal-konsumaturi li jirriżultaw minn ksur tar-regoli tal-Unjoni li b'mod ieħor jista' jibqa' moħbi. B'mod partikolari, il-protezzjoni tal-konsumatur hija marbuta ħafna wkoll ma' każijiet fejn prodotti mhux sikuri jistgħu jikkawżaw ħsara konsiderevoli lill-konsumaturi.▌

(14)  Il-protezzjoni tal-privatezza u tad-data personali, stabbilita fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, hija qasam ieħor fejn l-informaturi jistgħu jgħinu sabiex jiġi żvelat ksur tal-liġi tal-Unjoni li jista' jkun ta' ▌ ħsara għall-interess pubbliku. Kunsiderazzjonijiet simili japplikaw għal ksur tad-Direttiva dwar is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi ta' informazzjoni(15), li tintroduċi n-notifika ta' inċidenti (inkluż dawk li ma jikkompromettux id-data personali) u r-rekwiżiti tas-sigurtà għal entitajiet li jipprovdu servizzi essenzjali bejn ħafna setturi (eż. tal-enerġija, is-saħħa, it-trasport, dak bankarju, eċċ.) għal fornituri ta' servizzi diġitali ewlenin (eż. servizzi tal-cloud computing) u għal fornituri ta' servizzi bażiċi, bħall-ilma, l-elettriku u l-gass. Ir-rapportar tal-informaturi f'dan il-qasam huwa partikolarment siewi għall-prevenzjoni ta' inċidenti ta' sigurtà li jaffettwaw attivitajiet ekonomiċi u soċjali ewlenin u servizzi diġitali użati b'mod wiesa', kif ukoll għall-prevenzjoni ta' kwalunkwe ksur tal-leġislazzjoni tal-Unjoni dwar il-protezzjoni ta' data. Huwa jgħin biex tiġi żgurata l-kontinwità ta' servizzi li huma essenzjali għall-funzjonament tas-suq intern u għall-benessri tas-soċjetà.

(15)  Barra minn hekk, il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, li hija marbuta mal-ġlieda kontra l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-użu ta' nfiq tal-Unjoni, il-ġbir ta' dħul u fondi tal-Unjoni jew assi tal-Unjoni, hija qasam ewlieni li fih il-liġi tal-Unjoni jenħtieġ li tissaħħaħ. It-tisħiħ tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni jinkludi wkoll l-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni marbut ma' nfiq magħmul abbażi tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika. Nuqqas ta' infurzar effettiv fil-qasam tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, inkluż il-frodi u l-korruzzjoni fil-livell nazzjonali, jikkawża nuqqas ta' dħul tal-Unjoni u użu ħażin ta' fondi tal-UE, li jistgħu jwasslu għal distorsjoni tal-investimenti pubbliċi u tat-tkabbir u jnaqqsu l-fiduċja taċ-ċittadini fl-azzjoni tal-UE. L-Artikolu 325 TFUE jirrikjedi lill-Unjoni u lill-Istati Membri tagħha biex jiġġieldu kontra dawn l-attivitajiet. Miżuri tal-Unjoni li huma rilevanti f'dan ir-rigward jinkludu, b'mod partikolari, ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95, li huwa kkomplementat, għat-tipi l-aktar serji ta' imġiba relatata ma' frodi, mid-Direttiva (UE) 2017/1371 u mill-Konvenzjoni mfassla abbażi tal-Artikolu K.3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej tas-26 ta' Lulju 1995, inkluż il-Protokolli tagħha tas-27 ta' Settembru 1996,(16) tad-29 ta' Novembru 1996(17) u tad-19 ta' Ġunju 1997 (il-Konvenzjoni u l-Protokolli li jibqgħu fis-seħħ għall-Istati Membri li mhumiex marbutin bid-Direttiva (UE) 2017/1372), kif ukoll ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 (OLAF).

(16)  Jenħtieġ ukoll li jiġu stabbiliti standards minimi komuni għall-protezzjoni tal-informaturi għal ksur relatat mas-suq intern kif imsemmi fl-Artikolu 26(2) TFUE. Barra minn hekk, f'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-miżuri tal-Unjoni li għandhom l-għan li jistabbilixxu jew jiżguraw il-funzjonament tas-suq intern huma maħsubin biex jikkontribwixxu għat-tneħħija tal-ostakli eżistenti jew emerġenti għall-moviment liberu ta' oġġetti jew għal-libertà tal-provvista ta' servizzi, jew għat-tneħħija ta' distorsjonijiet tal-kompetizzjoni.

(17)  B'mod speċifiku, il-protezzjoni tal-informaturi biex jissaħħaħ l-infurzar tal-liġi tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni, inkluż l-għajnuna mill-Istat, isservi biex jiġi ssalvagwardjat il-funzjonament effiċjenti tas-swieq fl-Unjoni, tippermetti kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni għan-negozji u twassal benefiċċji għall-konsumaturi. Rigward ir-regoli tal-kompetizzjoni li japplikaw għall-impriżi, l-importanza ta' rapportar intern biex jinkixef ksur tal-liġi tal-kompetizzjoni, diġà ġiet rikonoxxuta fil-politika ta' klemenza tal-UE kif ukoll bl-introduzzjoni reċenti mill-Kummissjoni Ewropea ta' għodda għall-informaturi anonima. Ksur relatat mal-kompetizzjoni u l-għajnuna mill-Istat jikkonċerna l-Artikoli 101, 102, 106, 107 u 108 TFUE u regoli ta' leġislazzjoni sekondarja adottati għall-applikazzjoni tagħhom.

(18)  L-atti li jiksru r-regoli tat-taxxa korporattiva u l-arranġamenti li għan tagħhom huwa li jinkiseb vantaġġ tat-taxxa u li jiġu evitati obbligi legali, li jxejnu l-objettiv jew l-iskop tal-liġi tat-taxxa korporattiva applikabbli, jaffettwaw b'mod negattiv il-funzjonament tajjeb tas-suq intern. Dawn jistgħu jwasslu għal kompetizzjoni inġusta tat-taxxa u evażjoni estensiva tat-taxxa, joħolqu distorsjoni tal-kondizzjonijiet ekwi għall-kumpaniji u jirriżultaw f'telf ta' dħul mit-taxxa għall-Istati Membri u għall-baġit tal-Unjoni b'mod ġenerali. Din id-Direttiva tipprevedi protezzjoni mir-ritaljazzjoni għal dawk li jirrapportaw dwar arranġamenti evażivi u/jew abbużivi li jistgħu b'mod ieħor jibqgħu moħbija, bil-ħsieb li tissaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet kompetenti biex jissalvagwardjaw il-funzjonament tajjeb tas-suq intern u biex jitneħħew id-distorsjonijiet u l-ostakli għall-kummerċ li jaffettwaw il-kompetittività tal-kumpanniji fis-suq intern, li huma marbutin direttament mar-regoli tal-moviment liberu u huma rilevanti wkoll għall-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Il-protezzjoni tal-informaturi tikkomplementa l-inizjattivi reċenti tal-Kummissjoni mmirati lejn it-titjib tat-trasparenza u l-iskambju tal-informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni u li joħolqu ambjent aktar ġust tat-taxxa korporattiva fl-Unjoni, bil-ħsieb li tiżdied l-effettività tal-Istati Membri fl-identifikazzjoni ta' arranġamenti evażivi u/jew abbużivi li inkella jibqgħu moħbija u ser tgħin biex jiġu skoraġġuti tali arranġamentiminkejja l-fatt li din id-Direttiva ma tarmonizzax id-dispożizzjonijiet relatati mat-taxxi, sostantivi jew proċedurali.

(19)  L-Artikolu 1(1)(a) jiddefinixxi l-kamp ta' applikazzjoni materjali ta' din id-Direttiva b'referenza għal lista ta' atti tal-Unjoni stipulata fl-Anness (Partijiet I u II). Dan jimplika li fejn dawn l-atti tal-Unjoni, min-naħa tagħhom, jiddefinixxu l-kamp ta' applikazzjoni materjali tagħhom b'referenza għall-atti tal-Unjoni elenkati fl-annessi tagħhom, dawn l-atti wkoll jifformaw parti mill-kamp ta' applikazzjoni materjali ta' din id-Direttiva. Barra minn hekk, jenħtieġ li r-referenza għall-atti fl-Anness tinftiehem bħala li tinkludi l-miżuri nazzjonali u tal-Unjoni kollha ta' implimentazzjoni jew delegati adottati skont dawk l-atti. Barra minn hekk, ir-referenza għall-atti tal-Unjoni fl-Anness għal din id-Direttiva għandha tinftiehem bħala referenza dinamika, jiġifieri jekk l-att tal-Unjoni fl-Anness ġie emendat jew ser jiġi emendat, ir-referenza tkun relatata mal-att kif emendat; jekk l-att tal-Unjoni fl-Anness ġie sostitwit jew ser jiġi sostitwit, ir-referenza tkun relatata mal-att il-ġdid.

(20)  Ċerti atti tal-Unjoni, b'mod partikolari fil-qasam tas-servizzi finanzjarji, bħar-Regolament (UE) Nru 596/2014 dwar l-abbuż tas-suq(18), u d-Direttiva ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2015/2392, adottata abbażi ta' dak ir-Regolament(19), diġà fihom regoli dettaljati dwar il-protezzjoni tal-informaturi. Jenħtieġ li tali leġislazzjoni eżistenti tal-Unjoni, inkluż il-lista tal-Parti II tal-Anness, iżżomm kwalunkwe speċifiċità prevista, imfassla apposta għas-setturi rilevanti. Dan huwa partikolarment importanti sabiex ikun żgurat liema entitajiet legali fil-qasam tas-servizzi finanzjarji, tal-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu huma attwalment obbligati jistabbilixxu kanali ta' rapportar interni. Fl-istess ħin, sabiex jiġu żgurati konsistenza u ċertezza legali fl-Istati Membri kollha, jenħtieġ li din id-Direttiva tkun applikabbli f'dawk il-materji kollha li mhumiex irregolati taħt l-istrumenti speċifiċi għas-settur, li jenħtieġ li jkunu kkomplementati minn din id-Direttiva, sa fejn il-materji mhumiex irregolati fihom, sabiex ikunu kompletament allinjati mal-istandards minimi. B'mod partikolari, jenħtieġ li din id-Direttiva tispeċifika ulterjorment it-tfassil tal-kanali interni u esterni, l-obbligi tal-awtoritajiet kompetenti, u l-forom speċifiċi ta' protezzjoni li jenħtieġ li jiġu previsti fil-livell nazzjonali kontra r-ritaljazzjoni. F'dan ir-rigward, l-Artikolu 28(4) tar-Regolament (UE) Nru 1286/2014 jistabbilixxi l-possibbiltà li l-Istati Membri jipprevedu kanal ta' rapportar intern fil-qasam kopert minn dak ir-Regolament. Għal raġunijiet ta' konsistenza mal-istandards minimi stabbiliti f'din id-Direttiva, jenħtieġ li l-obbligu li jiġu stabbiliti kanali ta' rapportar interni, previst fl-Artikolu 4(1) ta' din id-Direttiva, japplika wkoll fir-rigward tar-Regolament (UE) Nru 1286/2014.

(21)  Jenħtieġ li din id-Direttiva tkun mingħajr preġudizzju għall-protezzjoni mogħtija lill-impjegati meta jirrapportaw dwar ksur tal-liġi tal-Unjoni dwar l-impjiegi. B'mod partikolari, fil-qasam tas-sikurezza u s-saħħa okkupazzjonali, l-Artikolu 11 tad-Direttiva Qafas 89/391/KEE diġà jirrikjedi li l-Istati Membri jiżguraw li l-ħaddiema jew ir-rappreżentanti tal-ħaddiema ma jiġux żvantaġġati minħabba t-talbiet jew il-proposti tagħhom lill-impjegaturi biex jieħdu miżuri xierqa sabiex inaqqsu l-perikli għall-ħaddiema u/jew sabiex ineħħu sorsi ta' periklu. Il-ħaddiema u r-rappreżentanti tagħhom huma intitolati li jqajmu kwistjonijiet mal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jekk jikkunsidraw li l-miżuri meħuda u l-mezzi użati mill-impjegatur ma jkunux adatti għall-għanijiet li jkunu żgurati s-sikurezza u saħħa.

(22)  L-Istati Membri jistgħu jipprevedu li rapporti dwar ilmenti interpersonali li jaffettwaw esklużivament lill-persuna li tirrapporta, jiġifieri ilmenti dwar konflitti interpersonali bejn il-persuna li tirrapporta u impjegat ieħor, jistgħu jiġu kkomunikati permezz ta' proċeduri oħra disponibbli.

(23)  Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għall-protezzjoni offruta mill-proċeduri għar-rapportar ta' attivitajiet illegali possibbli, inkluż frodi jew korruzzjoni, li huma ta' detriment għall-interessi tal-Unjoni, jew ta' imġiba relatata mal-qadi ta' dmirijiet professjonali li jistgħu jikkostitwixxu nuqqas serju ta' konformità mal-obbligi tal-uffiċjali u ta' aġenti oħra tal-Unjoni Ewropea stabbiliti skont l-Artikoli 22a, 22b u 22c tar-Regolamenti tal-Persunal għall-Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u l-Kondizzjonijiet tal-Impjieg ta' Aġenti Oħra tal-Unjoni Ewropea, stabbiliti fir-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom, KEFA) Nru 259/69(20). Din id-Direttiva tapplika fejn uffiċjali tal-UE jirrapportaw f'kuntest relatat max-xogħol barra mir-relazzjoni tal-impjieg tagħhom mal-istituzzjonijiet tal-UE.

(24)  Is-sigurtà nazzjonali tibqa' r-responsabbiltà unika ta' kull Stat Membru. Jenħtieġ li din id-Direttiva ma tapplikax għal rapporti dwar ksur relatat ma' akkwist li jinvolvi aspetti ta' difiża jew sigurtà jekk dawk huma koperti mill-Artikolu 346 TFUE, f'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Jekk l-Istati Membri jiddeċiedu li jestendu l-protezzjoni prevista mid-Direttiva għal oqsma jew atti oħra, li mhumiex fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni, dawk l-Istati Membri jistgħu jadottaw dispożizzjonijiet speċifiċi biex jipproteġu interessi essenzjali tas-sigurtà nazzjonali f'dak ir-rigward.

(25)  Jenħtieġ li din id-Direttiva tkun mingħajr preġudizzju għall-protezzjoni ta' informazzjoni klassifikata li l-liġi tal-Unjoni jew il-liġijiet, regolamenti jew dispożizzjonijiet amministrattivi fis-seħħ fl-Istati Membri kkonċernati jeħtieġu, għal raġunijiet ta' sigurtà, li tkun protetta minn aċċess mhux awtorizzat. ▌Barra minn hekk, jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva ma jaffettwawx l-obbligi li jirriżultaw mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 tat-13 ta' Marzu 2015 dwar ir-regoli tas-sigurtà għall-protezzjoni ta' informazzjoni klassifikata tal-UE, jew id-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-23 ta' Settembru 2013 dwar ir-regoli tas-sigurtà għall-protezzjoni ta' informazzjoni klassifikata tal-UE.

(26)  Jenħtieġ li din id-Direttiva ma taffettwax il-protezzjoni tal-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet bejn l-avukati u l-klijenti tagħhom ("privileġġ professjonali legali") kif previst fil-liġi nazzjonali u, fejn applikabbli, fil-liġi tal-Unjoni, f'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Barra minn hekk, jenħtieġ li d-Direttiva ma taffettwax l-obbligu li tinżamm kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet tal-fornituri ta' kura tas-saħħa, inkluż terapisti, mal-pazjenti tagħhom u tar-rekords tal-pazjenti ("privatezza medika") kif previst fil-liġi nazzjonali u tal-Unjoni.

(27)  Il-membri ta' professjonijiet oħra jistgħu jikkwalifikaw għal protezzjoni skont din id-Direttiva meta jirrapportaw informazzjoni protetta mir-regoli professjonali applikabbli, dment li r-rapportar ta' dik l-informazzjoni jkun neċessarju biex jiġi żvelat ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva.

(28)  Filwaqt li din id-Direttiva, taħt ċerti kondizzjonijiet, tipprevedi eżenzjoni limitata mir-responsabbiltà, inkluż minn responsabbiltà kriminali, f'każ ta' ksur ta' kunfidenzjalità, hija ma taffettwax ir-regoli nazzjonali dwar proċedura kriminali, b'mod partikolari dawk li għandhom l-għan li jissalvagwardjaw l-integrità tal-investigazzjonijiet u l-proċedimenti jew id-drittijiet tad-difiża tal-persuni kkonċernati. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-introduzzjoni ta' miżuri ta' protezzjoni f'tipi oħra ta' liġijiet proċedurali nazzjonali, b'mod partikolari, l-inverżjoni tal-oneru tal-provi fi proċedimenti nazzjonali amministrattivi, ċivili jew dwar ix-xogħol.

(29)  Jenħtieġ li din id-Direttiva ma taffettwax ir-regoli nazzjonali dwar l-eżerċizzju tad-drittijiet tar-rappreżentanti tal-ħaddiema għal informazzjoni, konsultazzjoni u parteċipazzjoni f'negozjar kollettiv u d-difiża tagħhom tad-drittijiet tax-xogħol tal-ħaddiema. Dan jenħtieġ li jkun mingħajr preġudizzju għal-livell ta' protezzjoni mogħti mid-Direttiva.

(30)  Jenħtieġ li din id-Direttiva ma tapplikax għal każijiet li fihom persuni li, abbażi tal-kunsens informat tagħhom, ikunu ġew identifikati bħala informaturi jew irreġistrati bħala tali f'bażijiet ta' data ġestiti minn awtoritajiet maħtura fil-livell nazzjonali, bħal awtoritajiet tad-dwana, jirrapportaw ksur lill-awtoritajiet tal-infurzar, għal gwadann jew kumpens. Tali rapporti jitwettqu skont proċeduri speċifiċi li għandhom l-għan li jiggarantixxu l-anonimità tagħhom sabiex tiġi protetta l-integrità fiżika tagħhom, u li huma distinti mill-kanali ta' rapportar previsti f'din id-Direttiva.

(31)  Persuni li jirrapportaw informazzjoni dwar theddid jew ħsara għall-interess pubbliku miksuba fil-kuntest tal-attivitajiet relatati max-xogħol tagħhom, jagħmlu użu mid-dritt tagħhom għal-libertà tal-espressjoni. Id-dritt għal-libertà ta' espressjoni u l-informazzjoni, stabbilit fl-Artikolu 11 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea ("il-Karta") u fl-Artikolu 10 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (KEDB), jinkludi d-dritt li wieħed jirċievi u jikkondividi informazzjoni kif ukoll il-libertà tal-media u l-pluraliżmu.

(32)  Għaldaqstant, din id-Direttiva tislet mill-każistika tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem dwar id-dritt għal-libertà tal-espressjoni, u l-prinċipji żviluppati fuq din il-bażi mill-Kunsill tal-Ewropa fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tal-2014 dwar il-Protezzjoni tal-Informaturi(21).

(33)  Sabiex igawdu mill-protezzjoni, jenħtieġ li l-persuni li jirrapportaw jemmnu b'mod raġonevoli, fid-dawl taċ-ċirkostanzi u l-informazzjoni disponibbli għalihom fil-ħin tar-rapportar, li l-kwistjonijiet irrapportati minnhom huma veri. Dan jikkostitwixxi salvagwardja essenzjali kontra rapporti malizzjużi u frivoli jew abbużivi, li tiżgura li dawk li, fil-ħin tar-rapportar, irrapportaw informazzjoni ħażina jew qarrieqa apposta u konxjament ma jgawdux minn protezzjoni. Fl-istess waqt, dan jiżgura li l-protezzjoni ma tintilifx meta l-persuna li tirrapporta tkun għamlet rapport mhux preċiż bi żball onest. Bl-istess mod, jenħtieġ li l-persuni li jirrapportaw ikunu intitolati għal protezzjoni skont din id-Direttiva jekk ikollhom raġunijiet ġustifikati biex jemmnu li l-informazzjoni rrapportata taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tagħha. Jenħtieġ li l-motivi tal-persuna li tirrapporta li tagħmel ir-rapport ikunu irrelevanti fir-rigward ta' jekk għandhomx jirċievu protezzjoni jew le.

(34)  Il-persuni li jirrapportaw normalment ikunu aktar komdi li jirrapportaw internament, dment li ma jkollhomx raġunijiet biex jirrapportaw esternament. Studji empiriċi juru li hemm tendenza li l-maġġoranza tal-informaturi jirrapportaw internament, fi ħdan l-organizzazzjoni fejn jaħdmu. Ir-rapportar intern huwa wkoll l-aħjar mod biex titwassal informazzjoni lill-persuni li jistgħu jikkontribwixxu għar-riżoluzzjoni bikrija u effettiva ta' riskji għall-interess pubbliku. Fl-istess waqt, jenħtieġ li l-persuna li tirrapporta tkun tista' tagħżel l-aktar kanal ta' rapportar xieraq skont iċ-ċirkostanzi individwali tal-każ. Barra minn hekk, huwa neċessarju li l-iżvelar pubbliku jkun protett b'kont meħud ta' prinċipji demokratiċi bħat-trasparenza u r-responsabbiltà, u ta' drittijiet fundamentali bħal-libertà tal-espressjoni u l-libertà tal-media, filwaqt li jkun hemm bilanċ bejn l-interess tal-impjegaturi li jimmaniġġjaw l-organizzazzjonijiet tagħhom u jipproteġu l-interessi tagħhom u l-interess tal-pubbliku li jkun protett minn ħsara, f'konformità mal-kriterji żviluppati fil-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem.

(35)  Mingħajr preġudizzju għal l-obbligi eżistenti biex jiġi previst rapportar anonimu bis-saħħa tal-liġi tal-Unjoni, l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu jekk entitajiet privati u pubbliċi u awtoritajiet kompetenti jaċċettawx u jagħtux segwitu għal rapporti anonimi dwar ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Madankollu, persuni li b'mod anonimu rrapportaw jew żvelaw pubblikament informazzjoni li taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva u li jissodisfaw il-kondizzjonijiet tagħha jenħtieġ li jgawdu mill-protezzjoni skont din id-Direttiva jekk jiġu sussegwentement identifikati u jsofru ritaljazzjoni.

(36)  Jenħtieġ li l-protezzjoni tingħata f'każijiet fejn persuni jirrapportaw skont il-leġislazzjoni tal-Unjoni lil istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji jew aġenziji tal-Unjoni, pereżempju fil-kuntest ta' frodi kontra l-baġit tal-Unjoni.

(37)  Il-persuni jeħtieġu protezzjoni legali speċifika meta jakkwistaw l-informazzjoni li jirrapportaw permezz tal-attivitajiet relatati max-xogħol tagħhom u għalhekk ikunu f'riskju ta' ritaljazzjoni relatata max-xogħol (pereżempju, għall-ksur tad-dmir ta' kunfidenzjalità jew lealtà). Ir-raġuni sottostanti għall-għoti ta' protezzjoni lilhom hija l-pożizzjoni tagħhom ta' vulnerabbiltà ekonomika fil-konfront tal-persuna li huma jiddependu fuqha de facto għax-xogħol. Fejn ma hemmx tali żbilanċ ta' setgħa relatat max-xogħol (pereżempju fil-każ ta' ilmentaturi ordinarji jew ċittadini osservaturi) ma hemmx ħtieġa għal protezzjoni kontra r-ritaljazzjoni.

(38)  L-infurzar effettiv tal-liġi tal-Unjoni jirrikjedi li l-protezzjoni tingħata lill-firxa l-aktar wiesgħa possibbli ta' kategoriji ta' persuni, li, irrispettivament minn jekk humiex ċittadini tal-UE jew ċittadini ta' pajjiż terz, minħabba attivitajiet relatati max-xogħol tagħhom (irrispettivament min-natura ta' dawn l-attivitajiet, u jekk dawn humiex imħallsa jew le), għandhom aċċess privileġġjat għal informazzjoni dwar ksur li jkun fl-interess tal-pubbliku li jiġi irrapportat u li jistgħu jsofru minn ritaljazzjoni jekk jirrapportawh. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-ħtieġa għall-protezzjoni tkun iddeterminata b'referenza għaċ-ċirkostanzi rilevanti kollha u mhux biss b'referenza għan-natura tar-relazzjoni, sabiex tkun koperta l-firxa sħiħa ta' persuni konnessi f'sens wiesa' mal-organizzazzjoni fejn seħħ il-ksur.

(39)  Jenħtieġ li, l-ewwel nett, il-protezzjoni tapplika għall-persuni li għandhom l-istatus ta' "ħaddiem", skont it-tifsira tal-Artikolu 45(1) TFUE, kif interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, jiġifieri persuni li, għal ċertu perjodu ta' ħin, iwettqu servizzi għal u taħt id-direzzjoni ta' persuna oħra, li għalihom jirċievu remunerazzjoni. Dan il-kunċett jinkludi wkoll lill-impjegati taċ-ċivil. Jenħtieġ għalhekk li l-protezzjoni tingħata wkoll lil ħaddiema f'relazzjonijiet ta' impjieg mhux standard, inklużi l-ħaddiema part-time u l-ħaddiema b'kuntratt definit, kif ukoll lil persuni b'kuntratt ta' impjieg jew relazzjoni ta' impjieg ma' aġenzija temporanja, li huma tipi ta' relazzjonijiet prekarji fejn ta' spiss ikun diffiċli li tiġi applikata protezzjoni standard kontra trattament inġust.

(40)  Jenħtieġ li l-protezzjoni testendi wkoll għal kategoriji oħra ta' persuni ▌fiżiċi, li, għalkemm ma jkunux "ħaddiema" skont it-tifsira tal-Artikolu 45(1) TFUE, jista' jkollhom rwol ewlieni fil-kxif ta' ksur tal-liġi u jistgħu jsibu lilhom infushom f'pożizzjoni ta' vulnerabbiltà ekonomika fil-kuntest tal-attivitajiet relatati max-xogħol tagħhom. Pereżempju, f'oqsma bħas-sikurezza tal-prodotti, il-fornituri huma ħafna eqreb għas-sors ta' prattiki potenzjalment inġusti u illegali ta' manifattura, importazzjoni jew distribuzzjoni ta' prodotti mhux sikuri; il-konsulenti li jipprovdu s-servizzi tagħhom huma f'pożizzjoni privileġġjata biex jiġbdu l-attenzjoni għal ksur li jaraw fl-implimentazzjoni ta' fondi tal-Unjoni. Dawn il-kategoriji ta' persuni, inklużi persuni li jaħdmu għal rashom li jipprovdu servizzi, freelance, kuntratturi, sottokuntratturi u fornituri, huma tipikament soġġetti għal ritaljazzjoni, li tista' tkun forma ta', pereżempju, terminazzjoni bikrija jew kanċellazzjoni tal-kuntratt tas-servizzi, tal-liċenzja jew tal-permess, telf ta' negozju, telf ta' qligħ, koerċizzjoni, intimidazzjoni jew fastidju, tniżżil fuq lista sewda/ibbojkottjar ta' negozju jew ħsara għar-reputazzjoni tagħhom. L-azzjonisti u l-persuni f'korpi maniġerjali wkoll jistgħu jsofru ritaljazzjoni, pereżempju f'termini finanzjarji jew fil-forma ta' intimidazzjoni jew fastidju, tniżżil fuq lista sewda jew ħsara għar-reputazzjoni tagħhom. Jenħtieġ li l-protezzjoni tingħata wkoll lil persuni li r-relazzjoni tax-xogħol tagħhom intemmet u lil kandidati għal impjieg jew għall-provvista ta' servizzi lil organizzazzjoni, li akkwistaw informazzjoni dwar ksur tal-liġi matul il-proċess ta' reklutaġġ jew f'xi stadju ieħor tan-negozjati prekuntrattwali, u jistgħu jsofru ritaljazzjoni pereżempju fil-forma ta' referenzi ta' impjieg negattivi jew tniżżil fuq lista sewda/bojkott tan-negozju.

(41)  Il-protezzjoni effettiva tal-informaturi timplika l-protezzjoni ta' aktar kategoriji ta' persuni li, filwaqt li ma jiddependux ekonomikament mill-attivitajiet relatati max-xogħol tagħhom, xorta jistgħu jsofru ritaljazzjoni minħabba l-kxif ta' ksur. Ir-ritaljazzjoni kontra voluntieri u apprendisti mħallsin jew mhux imħallsin tista' tkun forma ta' nuqqas ta' użu tas-servizzi tagħhom, jew bl-għoti ta' referenza negattiva għal impjieg futur jew b'xi tip ieħor ta' dannu għar-reputazzjoni jew għall-prospetti tal-karriera tagħhom.

(42)  Il-kxif u l-prevenzjoni effettivi ta' ħsara serja għall-interess pubbliku jirrikjedu li l-kunċett ta' ksur jinkludi wkoll prattiki abbużivi, kif iddeterminat mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea, b'mod partikolari atti jew ommissjonijiet li ma jidhrux li huma illegali f'termini formali iżda jtellfu l-objettiv jew l-iskop tal-liġi.

(43)  Prevenzjoni effettiva ta' ksur tal-liġi tal-Unjoni tirrikjedi li tingħata protezzjoni ▌lil persuni li jipprovdu informazzjoni neċessarja biex jiġi żvelat ksur li diġà seħħ, ksur li għadu ma seħħx, iżda li wisq probabbli jseħħ, atti jew ommissjonijiet li dwarhom hemm raġunijiet ġustifikati biex il-persuna li tirrapporta tqis bħala ksur tal-liġi tal-Unjoni kif ukoll tentattivi biex il-ksur jinħeba. Għall-istess raġunijiet, il-protezzjoni hija ġġustifikata wkoll għall-persuni li ma jipprovdux evidenza pożittiva iżda jqajmu tħassib jew suspetti raġonevoli. Fl-istess waqt, jenħtieġ li l-protezzjoni ma tapplikax għar-rapportar ta' informazzjoni li diġà hija kompletament disponibbli fid-dominju pubbliku jew ta' qlajjiet u għajdut mhux sostanzjati.

(44)  Ir-ritaljazzjoni tesprimi r-relazzjoni mill-qrib (kawża u effett) li teżisti bejn ir-rapport u t-trattament negattiv esperjenzat, direttament jew indirettament, mill-persuna li qed tirrapporta, biex din il-persuna tkun tista' tgawdi minn protezzjoni legali. Il-protezzjoni effettiva tal-persuni li jirrapportaw bħala mezz biex jissaħħaħ l-infurzar tal-liġi tal-Unjoni tirrikjedi definizzjoni wiesgħa tar-ritaljazzjoni, li tinkludi kwalunkwe att jew ommissjoni li jseħħu fil-kuntest relatat max-xogħol li jikkawżalhom detriment. Din id-Direttiva ma timpedixxix lill-impjegati milli jieħdu deċiżjonjiet relatati mal-impjieg li mhumiex iddeterminati mir-rapportar jew l-iżvelar pubbliku.

(45)  Jenħtieġ li l-protezzjoni mir-ritaljazzjoni bħala mezz li jissalvagwardja l-libertà tal-espressjoni u l-libertà tal-media tkun ipprovduta kemm għal persuni li jirrapportaw informazzjoni dwar atti jew ommissjonijiet fi ħdan organizzazzjoni (rapportar intern) jew lil awtorità esterna (rapportar estern) kif ukoll għal persuni li jiżvelaw tali informazzjoni lid-dominju pubbliku (pereżempju, direttament lill-pubbliku permezz ta' pjattaformi online jew media soċjali, jew lill-media, uffiċjali eletti, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, trade unions jew organizzazzjonijiet professjonali/tan-negozju).

(46)  L-informaturi huma, b'mod partikolari, sorsi importanti għall-ġurnalisti investigattivi. L-għoti ta' protezzjoni effettiva lill-informaturi mir-ritaljazzjoni żżid iċ-ċertezza tad-dritt ta' informaturi (potenzjali) u għalhekk jinkoraġġixxi u jiffaċilita l-iżvelar anke lill-media. F'dan ir-rigward, il-protezzjoni tal-informaturi bħala sorsi ġurnalistiċi hija kruċjali għas-salvagwardja tar-rwol ta' "għassies" tal-ġurnaliżmu investigattiv f'soċjetajiet demokratiċi.

(47)  Għall-kxif u l-prevenzjoni effettivi ta' ksur tal-liġi tal-Unjoni huwa essenzjali li l-informazzjoni rilevanti tasal malajr għand dawk l-eqreb lejn is-sors tal-problema, l-aktar li huma kapaċi jinvestigaw u bis-setgħat għal soluzzjoni, fejn huwa possibbli. Għaldaqstant, bħala prinċipju, jenħtieġ li l-persuni li jirrapportaw jiġu mħeġġa biex l-ewwel jużaw il-kanali interni u jirrapportaw lill-impjegatur tagħhom, jekk tali kanali jkunu disponibbli għalihom u jistgħu raġonevolment ikunu mistennija li jaħdmu. Dan huwa l-każ, b'mod partikolari, fejn il-persuni li jirrapportaw jemmnu li l-ksur jista' jiġi indirizzat b'mod effettiv fi ħdan l-organizzazzjoni rilevanti, u li m'hemm l-ebda riskju ta' ritaljazzjoni. Dan jiggarantixxi wkoll li entitajiet ġuridiċi fis-settur privat u fis-settur pubbliku jistabbilixxu proċeduri interni xierqa sabiex jirċievu u jagħtu segwitu għar-rapporti. Dan l-inkoraġġiment jirrigwarda wkoll każijiet fejn dawn il-kanali ġew stabbiliti mingħajr ma kien meħtieġ mil-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali. Dan il-prinċipju għandu jgħin biex titrawwem kultura ta' komunikazzjoni tajba u ta' responsabbiltà soċjali korporattiva fl-organizzazzjonijiet, u b'hekk il-persuni li jirrapportaw jitqiesu bħala li qed jagħtu kontribut importanti għall-awto korrezzjoni u l-eċċellenza.

(48)  Fil-każ ta' entitajiet ġuridiċi fis-settur privat, l-obbligu li jiġu stabbiliti kanali interni huwa proporzjonat mad-daqs tagħhom u mal-livell ta' riskju li l-attivitajiet tagħhom jimponu fuq l-interess pubbliku. Jenħtieġ li dan japplika għall-kumpanniji kollha li għandhom 50 impjegat jew aktar irrispettivament min-natura tal-attivitajiet tagħhom, abbażi tal-obbligu tagħhom li jiġbru l-VAT. Wara valutazzjoni xierqa tar-riskju, l-Istati Membri jistgħu jirrikjedu li anke intrapriżi oħra jistabbilixxu kanali ta' rapportar interni f'każijiet speċifiċi (eż. minħabba r-riskji sinifikanti li jistgħu jirriżultaw mill-attivitajiet tagħhom).

(49)  Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-Istati Membri jħeġġu lil entitajiet privati li għandhom inqas minn 50 impjegat biex jistabbilixxu kanali interni għar-rapportar u s-segwitu, inkluż billi jistabbilixxu rekwiżiti inqas preskrittivi għal dawk il-kanali milli dawk stabbiliti skont l-Artikolu 5 dment li dawk ir-rekwiżiti jiggarantixxu kunfidenzjalità u segwitu diliġenti tar-rapport.

(50)  Jenħtieġ li l-eżenzjoni ta' intrapriżi żgħar u mikro mill-obbligu li jistabbilixxu kanali ta' rapportar interni ma tapplikax għal intrapriżi privati li huma attwalment obbligati jistabbilixxu kanali ta' rapportar interni skont l-atti tal-Unjoni msemmija fil-Parti I.B u l-Parti II tal-Anness.

(51)  Għandu jkun ċar li, fil-każ ta' entitajiet ġuridiċi privati li ma jipprevedux kanali ta' rapportar interni, jenħtieġ li l-persuni li jirrapportaw ikunu kapaċi jirrapportaw direttament esternament lill-awtoritajiet kompetenti u jenħtieġ li tali persuni jgawdu mill-protezzjoni kontra r-ritaljazzjoni prevista minn din id-Direttiva.

(52)  Sabiex ikun żgurat, b'mod partikolari, ir-rispett tar-regoli tal-akkwist pubbliku fis-settur pubbliku, jenħtieġ li l-obbligu li jiġu stabbiliti kanali ta' rapportar interni japplika għall-entitajiet ġuridiċi pubbliċi kollha, fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali, b'mod li jkun proporzjonat mad-daqs tagħhom.

(53)  Dment li tkun żgurata l-kunfidenzjalità tal-identità tal-persuna li tirrapporta, huwa f'idejn kull entità ġuridika privata u pubblika individwali li tiddefinixxi t-tip ta' kanali ta' rapportar li għandhom jiġu stabbiliti. B'mod aktar speċifiku, jenħtieġ li dawn jippermettu rapporti bil-miktub li jistgħu jiġu ppreżentati bil-posta, permezz ta' kaxxa/i fiżiċi għall-ilmenti, jew permezz ta' pjattaforma online (intranet jew internet) u/jew rapporti bil-fomm li jistgħu jiġu ppreżentati permezz ta' hotline telefonika jew sistema oħra ta' messaġġi vokali. Fuq talba tal-persuna li tirrapporta, jenħtieġ li tali kanali jippermettu wkoll laqgħat fiżiċi, f'perijodu ta' żmien raġonevoli.

(54)  Partijiet terzi wkoll jistgħu jkunu awtorizzati li jirċievu rapporti f'isem entitajiet privati u pubbliċi, dment li joffru garanziji xierqa ta' rispett għall-indipendenza, il-kunfidenzjalità, il-protezzjoni tad-data u s-segretezza. Dawn jistgħu jkunu fornituri ta' pjattaformi ta' rapportar esterni, konsulenti esterni, awdituri, rappreżentanti ta' trade unions jew rappreżentanti tal-ħaddiema.

(55)  Mingħajr preġudizzju għall-protezzjoni li r-rappreżentanti ta' trade unions jew ir-rappreżentanti tal-ħaddiema jgawdu fil-kapaċità tagħhom bħala tali skont regoli oħra tal-Unjoni jew nazzjonali, jenħtieġ li dawn igawdu mill-protezzjoni prevista f'din id-Direttiva kemm meta jirrapportaw fil-kapaċità tagħhom bħala ħaddiema kif ukoll meta jagħtu pariri u appoġġ lil persuna li tirrapporta.

(56)  Jenħtieġ li l-proċeduri ta' rapportar interni jippermettu li entitajiet ġuridiċi privati jirċievu u jinvestigaw, b'rispett sħiħ għall-kunfidenzjalità, rapporti mill-impjegati tal-entità u s-sussidjarji jew l-affiljati tagħha (il-grupp), iżda wkoll, sa fejn ikun possibbli, minn kwalunkwe aġent u fornitur tal-grupp u minn kwalunkwe persuna li takkwista informazzjoni permezz tal-attivitajiet relatati max-xogħol tagħha mal-entità u l-grupp.

(57)  Il-ħatra tal-persuni jew id-dipartimenti li huma l-aktar adatti f'entità ġuridika privata biex jirċievu u jagħtu segwitu għar-rapporti tiddependi mill-istruttura tal-entità, iżda, fi kwalunkwe każ, il-funzjoni tagħhom jenħtieġ li tiżgura indipendenza u li ma jkunx hemm konflitt ta' interess. F'entitajiet iżgħar, din il-funzjoni tista' tkun funzjoni doppja miżmuma minn uffiċjal tal-kumpannija li jkun f'pożizzjoni tajba biex jirrapporta direttament lill-kap organizzattiv, bħal uffiċjal responsabbli għall-konformità jew għar-riżorsi umani, uffiċjal responsabbli għall-integrità, uffiċjal legali jew tal-privatezza, uffiċjal kap tal-finanzi, kap eżekuttiv tal-awditjar jew membru tal-bord.

(58)  Fil-kuntest ta' rapportar intern, huwa kruċjali li l-persuna li tirrapporta tiġi informata, sa fejn ikun legalment possibbli u bl-aktar mod komprensiv possibbli, dwar is-segwitu għar-rapport sabiex tinbena fiduċja fl-effettività tas-sistema globali tal-protezzjoni tal-informaturi u titnaqqas il-probabbiltà ta' aktar rapporti jew żvelar pubbliku mhux neċessarju. Jenħtieġ li l-persuna li tirrapporta tkun informata f'perijodu ta' żmien raġonevoli dwar l-azzjoni prevista jew meħuda bħala segwitu għar-rapport u r-raġunijiet għal dan is-segwitu (pereżempju, riferiment għal kanali jew proċeduri oħra f'każijiet ta' rapporti li jaffettwaw esklużivament id-drittijiet individwali tal-persuna li tirrapporta, għeluq ibbażat fuq nuqqas ta' evidenza suffiċjenti jew fuq raġunijiet oħra, it-tnedija ta' inkjesta interna u possibbilment is-sejbiet tagħha u/jew il-miżuri meħudin għall-indirizzar tal-kwistjoni mqajma, riferiment għal awtorità kompetenti għal investigazzjoni ulterjuri) sa fejn tali informazzjoni ma tippreġudikax l-inkjesta jew l-investigazzjoni u ma taffettwax id-drittijiet tal-persuna kkonċernata. Fil-każijiet kollha, jenħtieġ li l-persuna li tirrapporta tkun informata bil-progress u l-eżitu tal-investigazzjoni. Hija tista' tintalab tipprovdi aktar informazzjoni, matul l-investigazzjoni, minkejja li mhijiex obbligata tagħmel dan.

(59)  Jenħtieġ li tali perijodu ta' żmien raġonevoli ma jaqbiżx it-tliet xhur b'kollox. Fejn is-segwitu adattat ikun għadu qed jiġi ddeterminat, jenħtieġ li l-persuna li tirrapporta tkun informata dwar dan u dwar kwalunkwe rispons ieħor li għandha tistenna.

(60)  Jenħtieġ li persuni li qed jikkunsidraw li jirrapportaw ksur tal-liġi tal-Unjoni jkunu kapaċi jagħmlu deċiżjoni informata dwar jekk, kif u meta jirrapportaw. Jenħtieġ li l-entitajiet privati u pubbliċi li għandhom stabbiliti proċeduri ta' rapportar interni jipprovdu informazzjoni dwar dawn il-proċeduri kif ukoll dwar proċeduri għal rapportar estern lill-awtoritajiet kompetenti rilevanti. Tali informazzjoni trid tkun tinftiehem faċilment u aċċessibbli faċilment, inkluż, sa fejn huwa possibbli, anke għal persuni oħra, apparti l-impjegati, li jiġu f'kuntatt mal-entità permezz tal-attivitajiet relatati max-xogħol tagħhom, bħal fornituri ta' servizzi, distributuri, fornituri u sħab fin-negozju. Pereżempju, tali informazzjoni tista' tkun imwaħħla f'post viżibbli aċċessibbli għal dawn il-persuni kollha u fuq is-sit tal-entità u tista' tkun inkluża wkoll f'korsijiet u taħriġ dwar l-etika u l-integrità.

(61)  Il-kxif u l-prevenzjoni effettivi ta' ksur tal-liġi tal-Unjoni jirrikjedu li informaturi potenzjali jkunu jistgħu jippreżentaw b'mod faċli u b'kunfidenzjalità sħiħa l-informazzjoni li għandhom għall-attenzjoni tal-awtoritajiet kompetenti rilevanti li jkunu kapaċi jinvestigaw u jsolvu l-problema, fejn possibbli.

(62)  Jista' jkun il-każ li ma jkunux jeżistu kanali interni jew li dawn intużaw iżda ma ħadmux sew (pereżempju, ir-rapport ma ġiex ittrattat b'mod diliġenti jew f'perijodu ta' żmien raġonevoli, jew ma ttieħdet l-ebda azzjoni adatta biex jiġi indirizzat il-ksur tal-liġi minkejja r-riżultati pożittivi tal-inkjesta).

(63)  F'każijiet oħra, l-użu ta' kanali interni ma jistax ikun raġonevolment mistenni li jiffunzjona sew. Dan huwa notevolment il-każ fejn il-persuni li jirrapportaw ikollhom raġunijiet validi biex jemmnu (i) li ser isofru minn ritaljazzjoni b'rabta mar-rapportar, inkluż bħala riżultat ta' ksur tal-kunfidenzjalità tagħhom, u (ii) li l-awtoritajiet kompetenti jkunu f'pożizzjoni aħjar biex jieħdu azzjoni effettiva biex jindirizzaw il-ksur minħabba li, pereżempju, id-detentur tar-responsabbiltà aħħari fil-kuntest relatat max-xogħol ikun involut fil-ksur, jew ikun hemm riskju li l-ksur jew l-evidenza relatata tista' tinħeba jew tinqered, jew, b'mod aktar ġenerali, minħabba li l-effettività tal-azzjonijiet investigattivi mill-awtoritajiet kompetenti tista' tiġi pperikolata b'mod ieħor (eżempji jistgħu jkunu rapporti dwar arranġamenti ta' kartell u ksur ieħor tar-regoli tal-kompetizzjoni), jew minħabba li l-ksur jirrikjedi azzjoni urġenti, pereżempju biex tiġi ssalvagwardjata l-ħajja, is-saħħa u s-sikurezza ta' persuni jew għall-protezzjoni tal-ambjent. Fil-każijiet kollha, jenħtieġ li l-persuni li jirrapportaw esternament lill-awtoritajiet kompetenti u, fejn rilevanti, lill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-Unjoni jiġu protetti. Din id-Direttiva tagħti wkoll protezzjoni fejn il-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali tirrikjedi li l-persuni li jirrapportaw, jirrapportaw lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti pereżempju bħala parti mid-dmirijiet u r-responsabbiltajiet tax-xogħol tagħhom jew għax il-ksur ikun reat kriminali.

(64)  Nuqqas ta' fiduċja fl-effettività tar-rapportar huwa wieħed mill-fatturi ewlenin li jiskoraġġixxi lil informaturi potenzjali. Dan jirrikjedi li jiġi impost obbligu ċar fuq l-awtoritajiet kompetenti biex jistabbilixxu kanali ta' rapportar esterni xierqa, biex jagħtu segwitu b'mod diliġenti għar-rapporti li jirċievu, u jipprovdu rispons, f'perijodu ta' żmien raġonevoli, lill-persuni li jirrapportaw .

(65)  Huwa f'idejn l-Istati Membri li jaħtru l-awtoritajiet kompetenti biex jirċievu u jagħtu segwitu kif xieraq għar-rapporti li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Tali awtoritajiet kompetenti jistgħu jkunu awtoritajiet ġudizzjarji, korpi regolatorji jew superviżorji kompetenti fl-oqsma speċifiċi kkonċernati, jew awtoritajiet ta' kompetenza aktar ġenerali fil-livell ċentrali tal-Istat, aġenziji tal-infurzar tal-liġi, korpi kontra l-korruzzjoni jew ombudsmen.

(66)  Jenħtieġ li, bħala destinatarji tar-rapporti, l-awtoritajiet maħtura bħala kompetenti jkollhom il-kapaċitajiet u s-setgħat neċessarji biex jiżguraw segwitu xieraq - inkluż valutazzjoni tal-preċiżjoni tal-allegazzjonijiet imwettqa fir-rapport u biex jindirizzaw il-ksur irrapportat ▌billi jniedu inkjesta interna, investigazzjoni, prosekuzzjoni jew azzjoni għall-irkupru ta' fondi, jew azzjoni xierqa oħra ta' rimedju, f'konformità mal-mandat tagħhom, jew jenħtieġ li jkollhom is-setgħat neċessarji biex jirreferu r-rapport lil awtorità oħra biex jiġi investigat il-ksur irrapportat, filwaqt li jiġi żgurat segwitu adatt minn din l-awtorità. B'mod partikolari, fejn l-Istati Membri jixtiequ jistabbilixxu kanali esterni fil-qafas tal-livell ċentrali tal-Istat tagħhom, pereżempju fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu salvagwardji adegwati sabiex jiġi żgurat li jiġu rispettati r-rekwiżiti tal-indipendenza u l-awtonomija stabbiliti fid-Direttiva. L-istabbiliment ta' tali kanali esterni ma jaffettwax is-setgħat tal-Istati Membri jew tal-Kummissjoni fir-rigward tas-superviżjoni fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, u din id-Direttiva lanqas ma taffettwa s-setgħa esklużiva tal-Kummissjoni fir-rigward tad-dikjarazzjoni tal-kompatibbiltà tal-miżuri tal-għajnuna mill-Istat b'mod partikolari skont l-Artikolu 107(3) TFUE. Fir-rigward ta' ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, jenħtieġ li l-Istati Membri jaħtru bħala awtoritajiet kompetenti lil dawk imsemmija fl-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) 1/2003 mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-Kummissjoni f'dan il-qasam.

(67)  Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jagħtu wkoll rispons lill-persuni li jirrapportaw dwar l-azzjoni prevista jew meħuda bħala segwitu (pereżempju, riferiment għal awtorità oħra, għeluq ibbażat fuq nuqqas ta' evidenza suffiċjenti jew fuq raġunijiet oħra jew it-tnedija ta' investigazzjoni u possibbilment is-sejbiet tagħha u/jew il-miżuri meħuda biex tiġi indirizzata l-kwistjoni mqajma), kif ukoll dwar ir-raġunijiet li jiġġustifikaw is-segwitu. Jenħtieġ li l-komunikazzjonijiet dwar l-eżitu finali tal-investigazzjonijiet ma jaffettwax ir-regoli applikabbli tal-Unjoni li jinkludu restrizzjonijiet possibbli fuq il-pubblikazzjoni ta' deċiżjonijiet fil-qasam tar-regolamentazzjoni finanzjarja. Dan jenħtieġ li japplika mutatis mutandis fil-qasam tat-tassazzjoni korporattiva, jekk ikunu previsti restrizzjonijiet simili mil-liġi nazzjonali applikabbli.

(68)  Jenħtieġ li s-segwitu u r-rispons isiru f' perijodu ta' żmien raġonevoli; dan huwa ġġustifikat mill-ħtieġa li l-problema li tista' tkun is-suġġett tar-rapport tiġi indirizzata malajr, kif ukoll sabiex ikun evitat żvelar pubbliku mhux meħtieġ. Jenħtieġ li tali perijodu ta' żmien ma jaqbiżx it-tliet xhur, iżda jista' jkun estiż għal sitt xhur, fejn ikun meħtieġ minħabba ċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-każ, b'mod partikolari n-natura u l-kumplessità tas-suġġett tar-rapport, li jista' jkun jirrikjedi investigazzjoni fit-tul.

(69)   Il-liġi tal-Unjoni f'oqsma speċifiċi, bħall-abbuż tas-suq(22), l-avjazzjoni ċivili(23) jew is-sikurezza ta' operazzjonijiet taż-żejt u tal-gass offshore(24) diġà tipprevedi l-istabbiliment ta' kanali ta' rapportar interni u esterni. Jenħtieġ li l-obbligi li jiġu stabbiliti tali kanali stipulati f'din id-Direttiva jibnu sa fejn ikun possibbli fuq il-kanali eżistenti previsti minn atti tal-Unjoni speċifiċi.

(70)  Il-Kummissjoni Ewropea, kif ukoll xi korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni, bħall-Uffiċċju Ewropew ta' Kontra l-Frodi (OLAF), l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima (EMSA), l-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (EASA), l-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (ESMA) u l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (EMA), għandhom stabbiliti kanali u proċeduri esterni biex jirċievu rapporti dwar ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, li primarjament jipprevedu l-kunfidenzjalità tal-identità tal-persuni li jirrapportaw. Din id-Direttiva ma taffettwax tali kanali u proċeduri ta' rapportar esterni, fejn jeżistu, iżda ser tiżgura li l-persuni li jirrapportaw lil dawk l-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-Unjoni jibbenefikaw minn standards minimi komuni ta' protezzjoni fl-Unjoni kollha.

(71)  Sabiex tiġi żgurata l-effettività tal-proċeduri għas-segwitu tar-rapporti u jiġi indirizzat il-ksur tar-regoli kkonċernat tal-Unjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom il-possibbiltà li jieħdu miżuri biex inaqqsu l-piż għall-awtorità kompetenti minn rapporti dwar ksur minuri ta' dispożizzjonijiet li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, rapporti ripetittivi jew rapporti dwar ksur ta' dispożizzjonijiet anċillari (pereżempju dispożizzjonijiet dwar dokumentazzjoni jew obbligi ta' notifika). Tali miżuri jistgħu jippermettu li l-awtoritajiet kompetenti, wara rieżami dovut tal-kwistjoni, jiddeċiedu li ksur irrapportat ikun b'mod ċar wieħed minuri u ma jirrikjedix miżuri ta' segwitu ulterjuri skont din id-Direttiva. L-Istati Membri jistgħu wkoll jippermettu li l-awtoritajiet kompetenti jagħlqu l-proċedura rigward rapporti ripetittivi li s-sustanza tagħhom ma tinkludi ebda informazzjoni sinifikanti ġdida meta mqabbla ma' rapport preċedenti li jkun diġà ngħalaq, dment li ma jkunx hemm ċirkostanzi ġodda legali jew fattwali li jiġġustifikaw segwitu differenti. Barra minn hekk, l-Istati Membri jistgħu jippermettu lill-awtoritajiet kompetenti biex jipprijoritizzaw it-trattament ta' rapporti dwar ksur serju jew ksur ta' dispożizzjonijiet essenzjali li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva f'każ ta' influssi għolja ta' rapporti.

(72)  Fejn ikun previst skont il-liġi nazzjonali jew tal-Unjoni, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jirreferu każijiet jew informazzjoni rilevanti lill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-Unjoni rilevanti, inkluż, għall-iskopijiet ta' din id-Direttiva, lill-Uffiċċju Ewropew ta' Kontra l-Frodi (OLAF) u l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE), mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-persuna li tirrapporta tirreferi direttament għal dawn il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-Unjoni.

(73)  F'ħafna oqsma ta' politika li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, jeżistu mekkaniżmi ta' kooperazzjoni li permezz tagħhom l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali jiskambjaw informazzjoni u jwettqu attivitajiet ta' segwitu fir-rigward ta' ksur ta' regoli tal-Unjoni b'dimensjoni transfruntiera. Xi eżempji huma l-Mekkaniżmu ta' Assistenza u Kooperazzjoni Amministrattivi f'każijiet ta' ksur transfruntier tal-leġislazzjoni tal-Unjoni dwar il-katina agroalimentari, in-Netwerk ta' Frodi Alimentari, is-Sistema ta' Twissija Bikrija għal prodotti mhux tal-ikel, in-Netwerk ta' Kooperazzjoni għall-Protezzjoni tal-Konsumatur, in-Netwerk għal Konformità Ambjentali, in-Netwerk Ewropew ta' Awtoritajiet tal-Kompetizzjoni u l-kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat-tassazzjoni. Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jagħmlu użu sħiħ minn tali mekkaniżmi ta' kooperazzjoni eżistenti fejn ikunu rilevanti bħala parti mill-obbligu tagħhom li jagħtu segwitu għar-rapporti dwar ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Barra minn hekk, l-awtoritajiet tal-Istati Membri jistgħu jikkooperaw ukoll lil hinn mill-mekkaniżmi ta' kooperazzjoni eżistenti f'każijiet ta' ksur b'dimensjoni transfruntiera f'oqsma fejn tali mekkaniżmi ta' kooperazzjoni ma jeżistux.

(74)  Sabiex tkun possibbli komunikazzjoni effettiva mal-persunal li jkun responsabbli għat-trattament tar-rapporti, huwa neċessarju li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom stabbiliti u jużaw kanali faċli għall-utent, li jkunu siguri, jiżguraw kunfidenzjalità fit-twassil u t-trattament tal-informazzjoni pprovduta mill-persuna li tirrapporta u li jippermettu l-ħżin ta' informazzjoni durabbli biex ikunu possibbli investigazzjonijiet ulterjuri. Dan jista' jirrikjedi li dawn il-kanali jkunu separati mill-kanali ġenerali li permezz tagħhom l-awtoritajiet kompetenti jikkomunikaw mal-pubbliku, bħas-sistemi normali ta' ilmenti pubbliċi jew kanali li l-awtoritajiet kompetenti jużaw biex jikkomunikaw internament u ma' partijiet terzi fl-attivitajiet ordinarji tagħhom.

(75)  Jenħtieġ li l-membri tal-persunal tal-awtoritajiet kompetenti, li jkunu responsabbli għat-trattament tar-rapporti, ikunu mħarrġa b'mod professjonali, inkluż fir-rigward tar-regoli applikabbli għall-protezzjoni tad-data, ▌sabiex jittrattaw ir-rapporti u jiżguraw komunikazzjoni mal-persuna li tirrapporta u jagħtu segwitu għar-rapport b'mod adatt.

(76)  Jenħtieġ li persuni li jkun biħsiebhom jirrapportaw, ikunu kapaċi jagħmlu deċiżjoni informata dwar jekk jirrapportawx u dwar kif u meta jirrapportaw. Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti għalhekk jiżvelaw pubblikament u jagħmlu faċilment aċċessibbli informazzjoni dwar il-kanali ta' rapportar disponibbli mal-awtoritajiet kompetenti, dwar il-proċeduri applikabbli u dwar il-membri tal-persunal speċjalizzati li jkunu responsabbli għat-trattament tar-rapporti fi ħdan dawn l-awtoritajiet. Jenħtieġ li l-informazzjoni kollha rigward ir-rapporti tkun trasparenti, tinftiehem faċilment u affidabbli sabiex tħeġġeġ u mhux tiskoraġġixxi r-rapportar.

(77)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom stabbiliti proċeduri ta' protezzjoni adegwati għall-ipproċessar ta' rapporti ta' ksur u għall-protezzjoni tad-data personali tal-persuni msemmija fir-rapport. Jenħtieġ li tali proċeduri jiżguraw li l-identità ta' kull persuna li tirrapporta, kull persuna kkonċernata, u t-terzi persuni msemmija fir-rapport (eż. xhieda jew kollegi) tkun protetta fl-istadji kollha tal-proċedura.▌

(78)  Huwa neċessarju li l-persunal ▌tal-awtorità kompetenti li jkun responsabbli għat-trattament tar-rapporti u l-membri tal-persunal tal-awtorità kompetenti li jkollhom id-dritt ta' aċċess għall-informazzjoni pprovduta minn persuna li tirrapporta, ▌jikkonformaw mal-obbligu ta' segretezza professjonali u ▌kunfidenzjalità meta jittrasmettu d-data kemm ġewwa kif ukoll barra mill-awtorità kompetenti, inkluż fejn awtorità kompetenti tiftaħ investigazzjoni jew inkjesta jew tinvolvi ruħha f'attivitajiet ta' infurzar b'rabta mar-rapport ta' ksur.

(79)  Jenħtieġ li r-reviżjoni regolari tal-proċeduri tal-awtoritajiet kompetenti u l-iskambju ta' prattiki tajbin bejniethom jiggarantixxu li dawn il-proċeduri jkunu adegwati u għalhekk jaqdu l-iskop tagħhom.

(80)  Jenħtieġ li ▌persuni li jagħmlu żvelar pubbliku ▌jikkwalifikaw għal protezzjoni f'każijiet fejn, minkejja r-rapport intern u/jew estern li jkun sar, il-ksur jibqa' ma jiġix indirizzat, pereżempju f'każijiet fejn tali persuni jkollhom raġunijiet validi biex jemmnu li l-ksur ma ġiex ivvalutat jew investigat (b'mod adatt) jew fejn ma tkun ittieħdet l-ebda azzjoni adatta ta' rimedju. L-adegwatezza tas-segwitu jenħtieġ li tiġi vvalutata skont kriterji oġġettivi, marbuta mal-obbligu tal-awtoritajiet kompetenti li jivvalutaw il-preċiżjoni tal-allegazzjonijiet u li jtemmu kwalunkwe ksur possibbli tal-liġi tal-Unjoni. Għalhekk dan jiddependi miċ-ċirkostanzi ta' kull każ u min-natura tar-regoli li nkisru. B'mod partikolari, deċiżjoni mill-awtoritajiet li tiddikjara li ksur kien b'mod ċar minuri u li ma kien meħtieġ l-ebda segwitu, tista' tikkostitwixxi segwitu adatt skont din id-Direttiva.

(81)  Jenħtieġ li persuni li jagħmlu żvelar pubbliku direttament jikkwalifikaw ukoll għal protezzjoni f'każijiet fejn huma jkollhom raġunijiet ġustifikati biex jemmnu li hemm perikolu imminenti jew ċar għall-interess pubbliku, jew ▌riskju ta' dannu irriversibbli, inkluż ▌ħsara għall-integrità fiżika.

(82)  Bl-istess mod, jenħtieġ li tali persuni jikkwalifikaw għal protezzjoni fejn ikollhom raġunijiet ġustifikati biex jemmnu li f'każ ta' rappurtar estern ikun hemm riskju ta' ritaljazzjoni jew ikun hemm ftit ċans li l-ksur jiġi indirizzat b'mod effettiv, minħabba ċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, bħal pereżempju meta l-evidenza tista' tinħeba jew tinqered jew meta awtorità tkun f'kollużjoni mal-awtur tal-ksur jew tkun involuta fil-ksur.

(83)  Is-salvagwardja tal-kunfidenzjalità tal-identità tal-persuna li tirrapporta matul il-proċess tar-rappurtar u l-investigazzjonijiet ta' segwitu hija miżura ex ante essenzjali għall-prevenzjoni ta' ritaljazzjoni. L-identità tal-persuna li tirrapporta tista' tiġi żvelata biss fejn dan ikun obbligu neċessarju u proporzjonat meħtieġ mil-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali fil-kuntest ta' investigazzjonijiet minn awtoritajiet jew proċedimenti ġudizzjarji, b'mod partikolari biex jiġu ssalvagwardjati d-drittijiet ta' difiża tal-persuni kkonċernati. Tali obbligu jista' jirriżulta, b'mod partikolari, mid-Direttiva 2012/13 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Mejju 2012, dwar id-dritt għal informazzjoni fi proċedimenti kriminali. Jenħtieġ li l-protezzjoni tal-kunfidenzjalità ma tapplikax fejn il-persuna li tirrapporta tkun żvelat intenzjonalment l-identità tagħha fil-kuntest ta' żvelar pubbliku.

(84)  Jenħtieġ li kull ipproċessar ta' data personali mwettaq skont din id-Direttiva, inkluż l-iskambju jew it-trasmissjoni ta' data personali mill-awtoritajiet kompetenti, isir f'konformità mar-Regolament (UE) 2016/679, u mad-Direttiva (UE) 2016/680(25), u kwalunkwe skambju jew trasmissjoni ta' informazzjoni minn awtoritajiet kompetenti fil-livell tal-Unjoni jenħtieġ li jsir f'konformità mar-Regolament (KE) Nru 45/2001(26). Jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari għall-prinċipji marbutin mal-ipproċessar ta' data personali stabbiliti fl-Artikolu 5 tal-GDPR, l-Artikolu 4 tad-Direttiva (UE) 2016/680 u l-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 45/2001, u għall-prinċipju tal-protezzjoni tad-data mid-disinn u b'mod awtomatiku stipulat fl-Artikolu 25 tal-GDPR, l-Artikolu 20 tad-Direttiva (UE) 2016/680 u l-Artikolu XX tar-Regolament (UE) Nru 2018/XX li jħassar ir-Regolament Nru 45/2001 u d-Deċiżjoni Nru 1247/2002/KE.

(85)  L-effettività tal-proċeduri stabbiliti f'din id-Direttiva relatati mas-segwitu tar-rapporti dwar ksur tal-liġi tal-Unjoni fl-oqsma li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tagħha, isservi objettiv importanti ta' interess pubbliku ġenerali tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, fis-sens tal-Artikolu 23(1)(e) GDPR, billi għandha l-għan li ssaħħaħ l-infurzar tal-liġi u l-politiki tal-Unjoni f'oqsma speċifiċi fejn ksur jista' jikkawża ħsara serja għall-interess pubbliku. Il-protezzjoni effettiva tal-kunfidenzjalità tal-identità tal-persuni li jirrapportaw hija neċessarja għall-protezzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet tal-oħrajn, b'mod partikolari dawk tal-persuni li jirrapportaw, previsti fl-Artikolu 23(1)(i) GDPR. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw l-effettività ta' din id-Direttiva, inkluż, fejn meħtieġ, billi jirrestrinġu, permezz ta' miżuri leġislattivi, l-eżerċizzju ta' ċerti drittijiet tal-protezzjoni ta' data tal-persuni kkonċernati f'konformità mal-Artikolu 23(1)(e) u (i) u l-Artikolu 23(2) GDPR sa fejn u sa meta jkun neċessarju għall-prevenzjoni u l-indirizzar ta' tentattivi li jkollhom l-għan li jostakolaw ir-rapportar, li jimpedixxu, ifixklu jew inaqqsu r-ritmu tas-segwitu għar-rapporti, b'mod partikolari investigazzjonijiet , jew tentattivi li jkollhom l-għan li jidentifikaw lill-persuni li jirrapportaw.

(86)  Il-protezzjoni effettiva tal-kunfidenzjalità tal-identità tal-persuni li jirrapportaw hija ugwalment neċessarja għall-protezzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet tal-oħrajn, b'mod partikolari dawk tal-persuni li jirrapportaw, fejn ir-rapporti jiġu ttrattati mill-awtoritajiet kif definit fl-Artikolu 3(7) tad-Direttiva (UE) 2016/680. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw l-effettività ta' din id-Direttiva, inkluż, fejn neċessarju, billi jirrestrinġu, permezz ta' miżuri leġislattivi, l-eżerċizzju ta' ċerti drittijiet tal-protezzjoni ta' data tal-persuni kkonċernati f'konformità mal-Artikoli 13(3)(a) u (e), 15(1)(a) u (e), 16(4)(a) u (e) u l-Artikolu 31(5) tad-Direttiva (UE) 2016/680 sa fejn u sa meta jkun neċessarju għall-prevenzjoni u l-indirizzar ta' tentattivi li jkollhom l-għan li jostakolaw ir-rapportar, li jimpedixxu, ifixklu jew inaqqsu r-ritmu tas-segwitu għar-rapporti, b'mod partikolari investigazzjonijiet , jew tentattivi li jkollhom l-għan li jidentifikaw lill-persuni li jirrapportaw.

(87)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw iż-żamma adegwata ta' rekords tar-rapporti kollha ta' ksur, u li kull rapport ikun jista' jiġi rkuprat u li l-informazzjoni li tasal permezz tar-rapporti tkun tista' tintuża bħala evidenza f'azzjonijiet ta' infurzar fejn xieraq.

(88)  Jenħtieġ li l-persuni li jirrapportaw ikunu protetti minn kull forma ta' ritaljazzjoni, kemm jekk diretta kif ukoll indiretta, meħuda, irrakkomandata jew ittollerata mill-impjegatur tagħhom jew mill-klijent/riċevitur ta' servizzi u minn persuni li jaħdmu għal jew jaġixxu f'isem dan tal-aħħar, inkluż kollegi u maniġers fl-istess organizzazzjoni jew f'organizzazzjonijiet oħra li magħhom tkun f'kuntatt il-persuna li tirrapporta fil-kuntest tal-attivitajiet relatati max-xogħol tagħha ▌. Jenħtieġ li tingħata protezzjoni minn miżuri ta' ritaljazzjoni meħudin fir-rigward tal-persuna li tirrapporta stess iżda wkoll minn dawk li jistgħu jittieħdu fir-rigward tal-entità ġuridika li l-persuna li tirrapporta tkun tipposjedi, tkun taħdem għaliha jew tkun b'xi mod ieħor konnessa magħha f'kuntest relatat max-xogħol, bħal ċaħda tal-provvista ta' servizzi, tniżżil fuq lista sewda jew bojkott tan-negozju. Ir-ritaljazzjoni indiretta tinkludi wkoll azzjonijiet meħudin kontra faċilitaturi jew kollegi jew qraba tal-persuna li tirrapporta li għandhom ukoll konnessjoni ta' xogħol mal-impjegatur ta' din tal-aħħar jew ma' klijent/reċipjent ta' servizzi ▌.

(89)  Fejn isseħħ ritaljazzjoni mingħajr xkiel u mingħajr kastigi, din ikollha effett dissważiv fuq informaturi potenzjali. Projbizzjoni ċara tar-ritaljazzjoni fil-liġi għandha effett dissważiv importanti, imsaħħaħ aktar b'dispożizzjonijiet għar-responsabbiltà personali u għal pieni għall-awturi tar-ritaljazzjoni.

(90)  Jistgħu jiġu pprovduti pariri individwali u informazzjoni preċiża minn awtorità unika indipendenti jew minn ċentru tal-informazzjoni.

(91)  Informaturi potenzjali li mhumiex ċerti dwar kif jirrapportaw jew jekk hux ser ikunu protetti finalment jistgħu jkunu skoraġġiti milli jirrapportaw. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-informazzjoni rilevanti tingħata b'mod ▌li jinftiehem faċilment u li jkun faċilment aċċessibbli għall-pubbliku ġenerali. Jenħtieġ li jkunu disponibbli pariri individwali, imparzjali u kunfidenzjali, mingħajr ħlas, dwar, pereżempju, jekk l-informazzjoni inkwistjoni hijiex koperta mir-regoli applikabbli dwar il-protezzjoni tal-informaturi, liema kanal ta' rapportar jista' jkun l-aħjar li jintuża u liema proċeduri alternattivi huma disponibbli f'każ li l-informazzjoni mhijiex koperta mir-regoli applikabbli ("sinjalazzjoni"). Aċċess għal tali pariri jista' jgħin biex jiġi żgurat li r-rapporti jsiru permezz tal-kanali xierqa, b'mod responsabbli u li l-ksur u n-nuqqasijiet jinkixfu fil-ħin jew anke jiġu evitati. L-Istati Membri jistgħu jagħżlu li jestendu tali pariri għal konsulenza legali. Fejn tali pariri jingħataw lill-persuni li jirrapportaw minn organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jkunu marbutin bid-dmir li jżommu l-kunfidenzjalità tal-informazzjoni li jirċievu, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li tali organizzazzjonijiet ma jsofrux ritaljazzjoni, pereżempju fil-forma ta' preġudizzju ekonomiku permezz ta' restrizzjoni fuq l-aċċess tagħhom għal finanzjament jew tniżżil fuq lista sewda li jista' jimpedixxi l-funzjonament tajjeb tal-organizzazzjoni.

(92)  Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jipprovdu lill-persuni li jirrapportaw l-appoġġ li jkunu jeħtieġu biex effettivament ikollhom aċċess għal protezzjoni. B'mod partikolari, jenħtieġ li huma jipprovdu provi jew dokumentazzjoni oħra meħtieġa biex jikkonfermaw quddiem awtoritajiet jew qrati oħra li jkun sar rapportar estern. Taħt ċerti oqfsa nazzjonali u f'ċerti każijiet, persuni li jirrapportaw ▌jistgħu jibbenefikaw minn forom ta' ċertifikazzjoni tal-fatt li jissodisfaw il-kondizzjonijiet tar-regoli applikabbli. Minkejja tali possibbiltajiet, jenħtieġ li dawn ikollhom aċċess effettiv għal reviżjoni ġudizzjarja, fejn ikunu l-qrati li jiddeċiedu, skont iċ-ċirkostanzi kollha tal-każ, jekk jissodisfawx il-kondizzjonijiet tar-regoli applikabbli.

(93)  ▌Obbligi legali jew kuntrattwali tal-individwi, bħal klawżoli ta' lealtà f'kuntratti jew ftehimiet ta' kunfidenzjalità/nuqqas ta' żvelar, ma jistgħux jiġu invokati biex jiġi impedit ▌ir-rapportar, tiġi miċħuda protezzjoni jew biex il-persuni li jirrapportaw jiġu ppenalizzati talli għamlu dan, fejn l-għoti tal-informazzjoni li taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dawn il-klawżoli u l-ftehimiet ikun neċessarju biex jinkixef il-ksur. Fejn dawn il-kondizzjonijiet ikunu ssodisfati, jenħtieġ li l-persuni li jirrapportaw ma jiġu attribwiti l-ebda tip ta' responsabbiltà, sew jekk ċivili, kriminali, amministrattiva jew relatata mal-impjieg. Il-protezzjoni mir-responsabbiltà għar-rapportar jew l-iżvelar ta' informazzjoni skont din id-Direttiva hija ggarantita għall-informazzjoni li għaliha, il-persuna li tirrapporta kellha raġunijiet ġustifikati biex temmen li r-rapportar jew l-iżvelar tagħha kien neċessarju għall-kxif ta' ksur skont din id-Direttiva. Jenħtieġ li din il-protezzjoni ma testendix għal informazzjoni superfluwa li l-persuna tkun kixfet mingħajr ma kellha tali raġunijiet ġustifikati.

(94)  Jenħtieġ li f'każijiet fejn il-persuni li jirrapportaw ikunu akkwistaw jew kisbu aċċess b'mod legali għall-informazzjoni rrapportata jew għad-dokumenti li jkun fihom dik l-informazzjoni, huma jgawdu minn immunità mir-responsabbiltà. Dan japplika kemm għal każijiet fejn huma jikxfu l-kontenut tad-dokumenti li għalihom kellhom aċċess b'mod legali kif ukoll f'każijiet fejn huma jagħmlu kopji ta' tali dokumenti jew ineħħuhom mill-bini tal-organizzazzjoni fejn huma impjegati, bi ksur ta' klawżoli kuntrattwali jew klawżoli oħra li jipprevedu li d-dokumenti rilevanti huma l-proprjetà tal-organizzazzjoni. Jenħtieġ li l-persuni li jirrapportaw igawdu wkoll minn immunità minn responsabbiltà f'każijiet fejn l-akkwist tal--informazzjoni jew tad-dokumenti rilevanti jew l-aċċess għalihom iqajjem kwistjoni ta' responsabbiltà ċivili, amministrattiva jew relatata max-xogħol. Xi eżempji huma l-każijiet fejn il-persuni li jirrapportaw ikunu kisbu l-informazzjoni permezz ta' aċċess għall-posta elettronika ta' kollega jew għal fajls li huma normalment ma jużawx fl-ambitu tax-xogħol tagħhom, billi jieħdu ritratti tal-bini tal-organizzazzjoni jew permezz ta' aċċess għal post li normalment ma jkollhomx aċċess għalih. Fejn il-persuni li jirrapportaw ikunu akkwistaw jekk kisbu aċċess għall-informazzjoni jew għad-dokumenti rilevanti billi wettqu reat kriminali, bħal dħul jew aċċess mhux awtorizzat, jenħtieġ li r-responsabbiltà penali tagħhom tibqa' rregolata mil-liġi nazzjonali applikabbli mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 15 (7). Bl-istess mod, kwalunkwe responsabbiltà possibbli oħra tal-persuni li jirrapportaw li tirriżulta minn atti jew ommissjonijiet li ma jkunux relatati mar-rapportar jew li ma jkunux neċessarji għall-kxif ta' ksur skont din id-Direttiva, jenħtieġ li tibqa' rregolata mil-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali applikabbli. F'dawn il-każijiet, jenħtieġ li jkunu l-qrati nazzjonali li jivvalutaw ir-responsabbiltà tal-persuni li jirrapportaw fid-dawl tal-informazzjoni fattwali rilevanti kollha u b'kont meħud taċ-ċirkostanzi individwali tal-każ, inkluż in-neċessità u l-proporzjonalità tal-att jew tal-ommissjoni fir-rigward tar-rapport jew tal-iżvelar.

(95)  Hemm probabbiltà li l-miżuri ta' ritaljazzjoni jkunu ppreżentati bħala ġġustifikati minħabba raġunijiet oħrajn li mhumiex ir-rapportar u jista' jkun diffiċli ħafna għall-persuni li jirrapportaw li jagħtu prova tar-rabta bejn it-tnejn, filwaqt li l-awturi tar-ritaljazzjoni jista' jkollhom aktar setgħa u riżorsi biex jiddokumentaw l-azzjoni meħuda u r-raġunament. Għalhekk, ladarba l-persuna li tirrapporta turi prima facie li hi għamlet rapport jew żvelar pubbliku f'konformità ma' din id-Direttiva u sofriet detriment, jenħtieġ li l-oneru tal-provi jgħaddi għal fuq il-persuna li għamlet l-azzjoni detrimentali, li mbagħad jenħtieġ li turi li l-azzjoni meħuda ▌ma kienet marbuta bl-ebda mod mar-rapportar jew mal-iżvelar pubbliku.

(96)  Lil hinn minn projbizzjoni espliċita ta' ritaljazzjoni prevista fil-liġi, huwa kruċjali li l-persuni li jirrapportaw li jsofru ritaljazzjoni jkollhom aċċess għal rimedji legali u kumpens. Ir-rimedju xieraq f'kull każ ser ikun iddeterminat mit-tip ta' ritaljazzjoni mġarrba, u d-dannu mġarrab jenħtieġ li jiġi kkumpensat bis-sħiħ f'konformità mal-liġi nazzjonali. Dan jista' jieħu l-forma ta' azzjonijiet ta' riintegrazzjoni (pereżempju, fil-każ ta' tkeċċija, trasferiment jew dimozzjoni, jew ta' sospensjoni minn taħriġ jew minn promozzjoni) jew billi jingħata lura permess, liċenzja jew kuntratt ikkanċellat; kumpens għal telf finanzjarju attwali u futur (għal telf ta' pagi fil-passat, iżda anke għal telf ta' dħul futur, spejjeż marbutin ma' bidla fl-impjieg); kumpens għal danni ekonomiċi oħra bħal spejjeż legali u spejjeż ta' trattament mediku, u għal dannu intanġibbli (uġigħ u tbatija).

(97)  It-tipi ta' azzjoni legali tista' tvarja minn sistema legali għal oħra iżda jenħtieġ li dawn jiżguraw kumpens jew reparazzjoni reali u effettiva, b'mod li jkun dissważiv u proporzjonat għad-detriment imġarrab. Ta' rilevanza f'dan il-kuntest huma l-Prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, b'mod partikolari l-Prinċipju 7 skont liema, qabel kwalunkwe tkeċċija, il-ħaddiema għandhom id-dritt jiġu informati bir-raġunijiet u jingħataw perijodu ta' notifika raġonevoli. Huma għandhom id-dritt ta' aċċess għal riżoluzzjoni ta' tilwim effettiva u imparzjali u, f'każ ta' tkeċċija mhux ġustifikata, dritt għal rimedju, inkluż kumpens adegwat. Jenħtieġ li r-rimedji stabbiliti fil-livell nazzjonali ma jiskoraġġixxux lil informaturi futuri potenzjali. Pereżempju, il-possibbiltà għal kumpens bħala alternattiva għal reintegrazzjoni f'każ ta' tkeċċija tista' twassal għal prattika sistematika b'mod partikolari minn organizzazzjonijiet akbar, li għalhekk ikollha effett dissważiv fuq informaturi futuri.

(98)  Ta' importanza partikolari għal persuni li jirrapportaw huma r-rimedji interim sakemm jiġu solvuti l-kawżi legali li jistgħu jieħdu ħafna żmien. B'mod partikolari, jenħtieġ li jkun hemm ukoll miżuri proviżorji kif previst mil-liġi nazzjonali, disponibbli għall-persuni li jirrapportaw sabiex jitwaqqfu t-theddid, tentattivi jew atti kontinwi ta' ritaljazzjoni, bħal fastidju ▌, jew biex jiġu evitati forom ta' ritaljazzjoni, bħal tkeċċija, li jistgħu jkunu diffiċli li jittreġġgħu lura wara li jgħaddu perijodi twal ta' żmien u li jistgħu jirrovinaw lill-individwu finanzjarjament — perspettiva li tista' serjament tiskoraġġixxi informaturi potenzjali.

(99)  L-azzjonijiet meħuda kontra persuni li jirrapportaw barra mill-kuntest relatat max-xogħol, permezz ta' proċedimenti, pereżempju, f'rabta ta' malafama, ksur ta' drittijiet tal-awtur, sigrieti kummerċjali, kunfidenzjalità u protezzjoni ta' data personali, jistgħu jkunu wkoll deterrent serju għall-iżvelar tal-informazzjoni. F'tali proċedimenti, il-persuni li jirrapportaw jenħtieġ li jkunu jistgħu jiddependu fuq il-fatt li għamlu rapport jew żvelar f'konformità ma' din id-Direttiva bħala difiża, dment li l-informazzjoni rrapportata jew żvelata kienet neċessarja biex jinkixef il-ksur. F'tali każijiet, jenħtieġ li l-persuna li tagħti bidu għall-proċedimenti ġġorr l-oneru li tipprova li l-persuna li tirrapporta ma tissodisfax il-kondizzjonijiet tad-Direttiva.

(100)  Id-Direttiva (UE) 2016/943 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tistabbilixxi regoli biex jiġi żgurat livell suffiċjenti u konsistenti ta' rimedju ċivili fil-każ ta' akkwist, użu jew żvelar illegali ta' sigriet kummerċjali. Madankollu, hija tipprevedi wkoll li l-akkwist, l-użu jew l-iżvelar ta' sigriet kummerċjali għandu jitqies bħala legali sa fejn ikun permess mil-liġi tal-Unjoni. Persuni li jiżvelaw sigrieti kummerċjali miksuba f'kuntest relatat max-xogħol jenħtieġ li jibbenefikaw biss mill-protezzjoni mogħtija minn din id-Direttiva (inkluż fir-rigward tal-eżonerazzjoni minn responsabbiltà ċivili), dment li jissodisfaw il-kondizzjonijiet ta' din id-Direttiva, inkluż li l-iżvelar kien neċessarju biex jinkixef ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni sostantiv ta' din id-Direttiva. Fejn dawn il-kondizzjonijiet ikunu ssodisfati, l-iżvelar ta' sigrieti kummerċjali għandu jitqies bħala "permess" mil-liġi tal-Unjoni fis-sens tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva (UE) 2016/943. Barra minn hekk, jenħtieġ li ż-żewġ Direttivi jitqiesu bħala komplementarji u l-miżuri, il-proċeduri u l-istrumenti ta' rimedju ċivili kif ukoll l-eżenzjonijiet previsti fid-Direttiva (UE) 2016/943 jenħtieġ li jibqgħu applikabbli għal kull żvelar ta' sigrieti kummerċjali li jaqa' barra mill-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti li jirċievu rapporti li jkun fihom sigrieti kummerċjali jiżguraw li dawn ma jintużawx jew jiġu żvelati għal skopijiet oħra lil hinn minn dak li hu neċessarju għas-segwitu adatt tar-rapporti.

(101)  L-ispejjeż legali mġarrba mill-persuni li jirrapportaw u li jikkontestaw miżuri ta' ritaljazzjoni meħudin kontrihom fi proċedimenti legali jistgħu jkunu spiża sinifikanti. Għalkemm jistgħu jirkupraw dawn it-tariffi fl-aħħar tal-proċedimenti, jista' jkun li ma jkunux jistgħu jkopruhom minn qabel, speċjalment jekk ikunu qiegħda u mniżżla fuq lista sewda. L-assistenza għal proċedimenti ġudizzjarji kriminali, b'mod partikolari fejn il-persuni li jirrapportaw jissodisfaw il-kondizzjonijiet tad-Direttiva (UE) 2016/1919 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(27) u b'mod aktar ġenerali, l-appoġġ lil dawk li jkunu fi bżonnijiet finanzjarji serji jistgħu jkunu kruċjali, f'ċerti każijiet, għall-infurzar effettiv tad-drittijiet tagħhom għal protezzjoni.

(102)  Jenħtieġ li d-drittijiet tal-persuna kkonċernata jkunu protetti sabiex tiġi evitata ħsara għar-reputazzjoni jew konsegwenzi negattivi oħra. Barra minn hekk, jenħtieġ li d-drittijiet għal difiża u aċċess għal rimedji tal-persuna kkonċernata jkunu rispettati bis-sħiħ f'kull stadju tal-proċedura ta' wara r-rapport, f'konformità mal-Artikoli 47 u 48 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Jenħtieġ li l-Istati Membri jipproteġu l-kunfidenzjalità tal-identità tal-persuna kkonċernata u jiżguraw id-drittijiet tad-difiża ▌, inkluż id-dritt ta' aċċess għall-fajl, id-dritt li tinstema' u d-dritt li tfittex rimedju effettiv kontra deċiżjoni li tikkonċerna lill-persuna kkonċernata skont il-proċeduri applikabbli stabbiliti fil-liġi nazzjonali fil-kuntest ta' investigazzjonijiet jew proċedimenti ġudizzjarji sussegwenti.

(103)  Jenħtieġ li kull persuna li ssofri preġudizzju, kemm jekk direttament kif ukoll indirettament, b'konsegwenza tar-rapportar jew tal-iżvelar pubbliku ta' informazzjoni mhux preċiża jew qarrieqa żżomm il-protezzjoni u r-rimedji disponibbli għaliha skont ir-regoli tal-jus commune. Fejn tali rapport jew żvelar pubbliku mhux preċiż jew qarrieqi jkun sar apposta u konxjament, jenħtieġ li l-persuni kkonċernati jkunu intitolati għal kumpens f'konformità mal-liġi nazzjonali.

(104)  Huma meħtieġa pieni kriminali, ċivili jew amministrattivi biex tiġi żgurata l-effettività tar-regoli dwar il-protezzjoni tal-informaturi. Il-pieni kontra dawk li jieħdu azzjonijiet ta' ritaljazzjoni jew azzjonijiet negattivi oħrajn kontra persuni li jirrapportaw jistgħu jiskoraġġixxu aktar azzjonijiet simili. Il-pieni kontra persuni li jagħmlu rapport jew żvelar pubbliku li jiġi ppruvat li huwa konxjament falz huma wkoll meħtieġa biex jiskoraġġixxu aktar rapportar malizzjuż u tiġi ppreservata l-kredibbiltà tas-sistema. Jenħtieġ li l-proporzjonalità ta' tali pieni tiżgura li dawn ma jkollhomx effett dissważiv fuq informaturi potenzjali.

(105)  Kwalunkwe deċiżjoni meħuda mill-awtoritajiet, li taffettwa b'mod negattiv id-drittijiet mogħtija minn din id-Direttiva, b'mod partikolari deċiżjonijiet adottati skont l-Artikolu 6, jenħtieġ li tkun soġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju f'konformità mal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

(106)  Din id-Direttiva tintroduċi standards minimi u jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom is-setgħa li jintroduċu jew iżommu dispożizzjonijiet aktar favorevoli għall-persuna li tirrapporta, sakemm tali dispożizzjonijiet ma jfixklux il-miżuri għall-protezzjoni ta' persuni kkonċernati. It-traspożizzjoni ta' din id-Direttiva ma għandha taħt l-ebda ċirkostanza tikkostitwixxi raġuni valida għat-tnaqqis tal-livell ta' protezzjoni diġà mogħtija lill-persuni li jirrapportaw taħt il-liġi nazzjonali fl-oqsma li din tapplika għalihom.

(107)  Skont l-Artikolu 26(2) TFUE, jenħtieġ li s-suq intern jinkludi żona mingħajr fruntieri interni li fiha jkun żgurat il-moviment liberu u sikur ta' oġġetti u servizzi. Jenħtieġ li s-suq intern jipprovdi liċ-ċittadini tal-Unjoni valur miżjud fil-forma ta' kwalità u sikurezza aħjar ta' oġġetti u servizzi, filwaqt li jiġu żgurati standards għoljin tas-saħħa pubblika u protezzjoni ambjentali kif ukoll moviment liberu ta' data personali. Għalhekk, l-Artikolu 114 TFUE huwa l-bażi ġuridika xierqa sabiex jiġu adottati l-miżuri meħtieġa għall-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern. Flimkien mal-Artikolu 114 TFUE, jenħtieġ li din id-Direttiva jkollha bażijiet ġuridiċi speċifiċi addizzjonali sabiex tkopri l-oqsma li jiddependu fuq l-Artikoli 16, ▌43(2), 50, 53(1), ▌91, 100, ▌168(4), 169, 192(1) u 325(4) TFUE u l-Artikolu 31 tat-Trattat li jistabbilixxi l- Euratom għall-adozzjoni ta' miżuri tal-Unjoni ▌.

(108)  Il-kamp ta' applikazzjoni materjali ta' din id-Direttiva huwa bbażat fuq l-identifikazzjoni ta' oqsma fejn l-introduzzjoni tal-protezzjoni tal-informaturi tidher ġustifikata u neċessarja abbażi ta' evidenza disponibbli attwalment. Tali kamp ta' applikazzjoni materjali jista' jkun estiż għal aktar oqsma jew atti tal-Unjoni, jekk dan jirriżulta li jkun neċessarju bħala mezz li jsaħħaħ l-infurzar tagħhom fid-dawl ta' evidenza li tista' toħroġ fil-beraħ fil-futur, jew abbażi tal-evalwazzjoni tal-mod li bih ġiet applikata din id-Direttiva.

(109)  Kull meta tiġi adottata leġislazzjoni suċċessiva rilevanti għal din id-Direttiva, din għandha tispeċifika fejn xieraq li din id-Direttiva tapplika. Fejn ikun neċessarju, jenħtieġ li l-Artikolu 1 u l-Anness jiġu emendati.

(110)  L-objettiv ta' din id-Direttiva, jiġifieri li ssaħħaħ l-infurzar f'ċerti oqsma ta' politika u atti fejn ksur tal-liġi tal-Unjoni jista' jikkawża ħsara serja għall-interess pubbliku permezz ta' protezzjoni effettiva tal-informaturi, ma jistax jinkiseb b'mod suffiċjenti jekk l-Istati Membri jaġixxu waħedhom jew b'mod mhux ikkoordinat, iżda jista' jinkiseb aħjar b'azzjoni tal-Unjoni li tipprevedi standards minimi ta' armonizzazzjoni dwar il-protezzjoni tal-informaturi. Barra minn hekk, azzjoni tal-Unjoni biss tista' tipprovdi koerenza u tallinja r-regoli tal-Unjoni eżistenti dwar il-protezzjoni tal-informaturi. Għaldaqstant, l-Unjoni tista' tadotta miżuri f'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stipulat fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. F'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità kif stipulat f'dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jinkiseb dak l-objettiv.

(111)  Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fundamentali u ▌l-prinċipji rikonoxxuti b'mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikolu 11 tagħha. Għalhekk, jenħtieġ li din id-Direttiva tiġi implimentata f'konformità ma' dawk id-drittijiet u l-prinċipji billi jiġi żgurat r-rispett sħiħ, inter alia, tal-libertà ta' espressjoni u tal-informazzjoni, id-dritt għall-protezzjoni ta' data personali, il-libertà ta' intrapriża, id-dritt għal livell għoli ta' protezzjoni tal-konsumatur, id-dritt għal livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, id-dritt għal livell għoli ta' protezzjoni ambjentali, id-dritt għal amministrazzjoni tajba, id-dritt għal rimedju effettiv u d-drittijiet tad-difiża.

(112)  Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ġie kkonsultat f'konformità mal-Artikolu 28(2) tar-Regolament (KE) Nru 45/2001 ▌.

ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:

KAPITOLU I

KAMP TA' APPLIKAZZJONI, KONDIZZJONIJIET GĦALL-PROTEZZJONI U DEFINIZZJONIJIET

Artikolu 1

Skop

L-iskop ta' din id-Direttiva huwa li jittejjeb l-infurzar tal-liġi u l-politiki tal-Unjoni f'oqsma speċifiċi billi jiġu stabbiliti standards minimi komuni li jipprevedu protezzjoni ta' livell għoli għal persuni li jirrapportaw dwar ksur.

Artikolu 2

Kamp ta' applikazzjoni materjali

1.  ▌Din id-Direttiva tistabbilixxi standards minimi komuni għall-protezzjoni ta' persuni li jirrapportaw dwar il-ksur segwenti tal-liġi tal-Unjoni:

(a)  ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-atti tal-Unjoni stabbiliti fl-Anness (Parti I u Parti II) għal din id-Direttiva fir-rigward tal-oqsma li ġejjin:

(i)  l-akkwist pubbliku;

(ii)  is-servizzi, il-prodotti u s-swieq finanzjarji u l-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu

(iii)  is-sikurezza tal-prodotti;

(iv)  is-sikurezza tat-trasport;

(v)  il-protezzjoni tal-ambjent;

(vi)  il-protezzjoni mir-radjazzjoni u s-sikurezza nukleari;

(vii)  is-sikurezza tal-ikel u tal-għalf, is-saħħa u l-benessri tal-annimali;

(viii)  is-saħħa pubblika;

(ix)  il-protezzjoni tal-konsumatur;

(x)  il-protezzjoni tal-privatezza u d-data personali, u sikurezza tan-netwerks u tas-sistemi ta' informazzjoni.

(b)  il-ksur li jaffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif definiti mill-Artikolu 325 TFUE u kif speċifikati ulterjorment f'miżuri rilevanti tal-Unjoni;

(c)  il-ksur marbut mas-suq intern, kif imsemmi fl-Artikolu 26(2) TFUE, inkluż il-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni u tal-għajnuna mill-Istat, u fir-rigward ta' atti li jiksru r-regoli dwar it-taxxa korporattiva jew ftehimiet li l-għan tagħhom huwa li jinkiseb vantaġġ tat-taxxa li jegħleb l-oġġett jew l-iskop tal-liġi tat-taxxa korporattiva applikabbli

2.  Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-Istati Membri jestendu l-protezzjoni skont il-liġi nazzjonali fir-rigward ta' oqsma jew atti li mhumiex koperti mill-paragrafu 1.

Artikolu 3

Relazzjoni ma' atti oħrajn tal-Unjoni u dispożizzjonijiet nazzjonali

1.  Fejn regoli speċifiċi dwar ir-rapportar ta' ksur huma previsti f'atti tal-Unjoni speċifiċi għas-setturi mniżżla fil-Parti II tal-Anness, għandhom japplikaw dawn ir-regoli. Id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva għandhom ikunu applikabbli▌ sa fejn kwistjoni ma tkunx irregolata b'mod obbligatorju f'dawk l-atti tal-Unjoni speċifiċi għas-setturi.

2.  Din id-Direttiva ma għandhiex taffettwa r-responsabbiltà tal-Istati Membri li jiżguraw is-sigurtà nazzjonali u s-setgħa tagħhom li jipproteġu l-interessi tas-sigurtà essenzjali tagħhom. B'mod partikolari, ma għandhiex tapplika għal rapporti dwar il-ksur tar-regoli tal-akkwist li jinvolvu aspetti ta' difiża jew ta' sigurtà sakemm ma jkunux koperti mill-istrumenti rilevanti tal-Unjoni.

3.  Din id-Direttiva ma għandhiex taffettwa l-applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali dwar:

(a)  il-protezzjoni ta' informazzjoni klassifikata;

(b)  il-protezzjoni tal-privileġġ professjonali legali u mediku;

(c)  is-segretezza tad-deliberazzjonijiet ġudizzjarji; u

(d)  regoli dwar il-proċedura kriminali.

4.  Din id-Direttiva ma għandhiex taffettwa r-regoli nazzjonali dwar l-eżerċizzju tad-dritt tal-ħaddiema li jikkonsultaw lir-rappreżentanti jew lit-trade unions tagħhom u dwar il-protezzjoni minn kwalunkwe miżura detrimentali mhux ġustifikata li tkun ġejja minn tali konsultazzjonijiet kif ukoll dwar l-awtonomija tas-sħab soċjali u d-dritt tagħhom li jidħlu fi ftehimiet kollettivi. Dan huwa mingħajr preġudizzju għal-livell ta' protezzjoni mogħti minn din id-Direttiva.

Artikolu 4

Kamp ta' applikazzjoni personali

1.  Din id-Direttiva għandha tapplika għall-persuni li jaħdmu fis-settur privat jew pubbliku li jirrapportaw li kisbu informazzjoni dwar ksur f'kuntest relatat max-xogħol inkluż, mill-inqas, dawn li ġejjin:

(a)  persuni li għandhom l-istatus ta' ħaddiema, skont it-tifsira tal-Artikolu 45(1) TFUE, inkluż l-impjegati maċ-ċivil;

(b)  persuni li għandhom l-istatus ta' ħaddiema għal rashom, skont it-tifsira tal-Artikolu 49 TFUE;

(c)  azzjonisti u -persuni li jagħmlu parti mill-korp amministrattiv, tal-maniġment jew ta' sorveljanza ta' intrapriża, inkluż membri mhux eżekuttivi, kif ukoll voluntiera u apprendisti imħallsin u mhux imħallsin;

(d)  kwalunkwe persuna li taħdem taħt is-superviżjoni u d-direzzjoni ta' kuntratturi, sottokuntratturi u fornituri.

2.  Din id-Direttiva għandha tapplika għall-persuni li jirrapportaw anke fejn jirraportaw jew jiżvelaw informazzjoni li tkun inkisbet matul relazzjoni bbażata fuq ix-xogħol li sadanittant tkun intemmet.

3.  Din id-Direttiva għandha tapplika wkoll għall-persuni li jirrapportaw li r-relazzjoni bbażata fuq ix-xogħol tagħhom għadha ser tibda f'każijiet fejn l-informazzjoni dwar ksur inkisbet matul il-proċess ta' reklutaġġ jew waqt negozjati prekuntrattwali oħrajn.

4.  Il-miżuri għall-protezzjoni ta' persuni li jirrapportaw stabbiliti fil-Kapitolu IV għandhom japplikaw ukoll, fejn rilevanti, għal

(a)  faċilitaturi,

(b)  persuni terzi konnessi mal-persuni li jirrapportaw u li jistgħu jsofru ritaljazzjoni f'kuntest relatat max-xogħol, bħal kollegi jew qraba tal-persuna li tirrapporta, u

(c)  entitajiet ġuridiċi li jappartjenu għall-persuni li jirraportaw, li jaħdmu għalihom jew li jkunu konnessi magħhom b'mod ieħor f'kuntest relatat max-xogħol.

Artikolu 5

Kondizzjonijiet għall-protezzjoni ta' persuni li jirrapportaw

1.  Persuni li jirrapportaw informazzjoni dwar ksur li jaqa' fl-oqsma koperti minn din id-Direttiva għandhom jikkwalifikaw għal protezzjoni sakemm:

(a)  huma kellhom raġunijiet ġustifikati biex jemmnu li l-informazzjoni rrapportata kienet vera fil-ħin tar-rapportar u li l-informazzjoni kienet taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva;

(b)  huma rrapportaw internament f'konformità mal-Artikolu 7 u esternament f'konformità mal-Artikolu 10, jew direttament esternament jew żvelaw pubblikament informazzjoni f'konformità mal-Artikolu 15 ta' din id-Direttiva.

2.  Mingħajr preġudizzju għall-obbligi eżistenti li jiġi previst rapportar anonimu skont il-liġi tal-Unjoni, din id-Direttiva ma taffettwax is-setgħa tal-Istati Membri li jiddeċiedu jekk entitajiet privati jew pubbliċi u l-awtoritajiet kompetenti għandhomx jew le jaċċettaw u jagħtu segwitu għar-rapporti anonimi ta' ksur.

3.  Persuni li rrapportaw jew żvelaw informazzjoni pubblikament b'mod anonimu iżda li ġew identifikati sussegwentement għandhom xorta waħda jikkwalifikaw għal protezzjoni f'każ li jsofru ritaljazzjoni, sakemm dawn jissodisfaw il-kondizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 1.

4.  Persuna li tirrapporta lill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji rilevanti tal-Unjoni dwar ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva għandha tikkwalifika għal protezzjoni kif stipulat f'din id-Direttiva bl-istess kondizzjonijiet bħal persuna li tkun irrapportat esternament.

Artikolu 6

Definizzjonijiet

Għall-iskopijiet ta' din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

(1)  "ksur" tfisser atti jew ommissjonijiet:

(i)  li jkunu illegali u li jkunu marbuta mal-atti tal-Unjoni u l-oqsma li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni msemmi fl-Artikolu 2 u fl-Anness; jew

(ii)  li jmorru kontra l-objettiv jew l-iskop tar-regoli ▌previsti f'dawn l-atti tal-Unjoni u l-oqsma;

(2)  "informazzjoni dwar il-ksur" tfisser informazzjoni jew suspetti raġonevoli dwar ksur reali jew potenzjali, u dwar tentattivi biex jinħeba ksur li ▌seħħ jew li hemm possibbiltà kbira li jseħħ fl-organizzazzjoni li fiha taħdem jew ħadmet il-persuna li tirrapporta jew f'organizzazzjoni oħra li magħha hija, jew kienet, f'kuntatt permezz tax-xogħol tagħha;

(3)  "rapport" tfisser l-għoti ta' informazzjoni dwar ksur;

(4)  "rapportar intern" tfisser l-għoti ta' informazzjoni dwar ksur fi ħdan entità ġuridika pubblika jew privata;

(5)  "rapportar estern" tfisser l-għoti ta' informazzjoni dwar ksur lill-awtoritajiet kompetenti;

(6)  "żvelar pubbliku" tfisser li l-informazzjoni dwar ksur ▌ issir disponibbli għad-dominju pubbliku;

(7)  "persuna li tirrapporta" tfisser persuna fiżika ▌ li tirrapporta jew tiżvela informazzjoni dwar ksur miksuba fil-kuntest tal-attivitajiet relatati max-xogħol tagħha;

(8)  "faċilitatur" tfisser persuna fiżika li tassisti lill-persuna li tirrapporta fil-proċess ta' rapportar f'kuntest relatat max-xogħol, liema assistenza jenħtieġ li tkun kunfidenzjali;

(9)  "kuntest relatat max-xogħol" tfisser attivitajiet ta' xogħol attwali jew preċedenti fis-settur pubbliku jew privat li permezz tagħhom, irrispettivament min-natura tagħhom, persuni jistgħu jiksbu informazzjoni dwar ksur u li fihom dawn il-persuni jistgħu jsofru ritaljazzjoni jekk jirrapportawh.

(10)  "persuna kkonċernata" tfisser persuna fiżika jew ġuridika li hija msemmija fir-rapport jew fl-iżvelar bħala persuna li għamlet il-ksur jew li hija assoċjata miegħu;

(11)  "ritaljazzjoni" tfisser kwalunkwe att jew ommissjoni diretta jew indiretta li sseħħ f'kuntest relatat max-xogħol imqanqla mir-rapportar intern jew estern jew minn żvelar pubbliku, u li tikkawża jew tista' tikkawża detriment mhux ġustifikat lill-persuna li tirrapporta;

(12)  "segwitu" tfisser kwalunkwe azzjoni meħuda minn dak li jirċievi r-rapport▌ jew kwalunkwe awtorità kompetenti, biex tivvaluta l-preċiżjoni tal-allegazzjonijiet magħmulin fir-rapport u, fejn rilevanti, biex tindirizza l-ksur irrapportat, inkluż permezz ta' azzjonijiet bħal inkjesta interna, investigazzjoni, prosekuzzjoni, azzjoni għall-irkupru ta' fondi u għeluq

(13)  "rispons" tfisser il-forniment lill-persuni li jirrapportaw ta' informazzjoni dwar l-azzjoni prevista jew meħuda bħala segwitu għar-rapport tagħhom u dwar ir-raġunijiet għal tali segwitu.

(14)  "awtorità kompetenti" tfisser kwalunkwe awtorità nazzjonali intitolata li tirċievi rapporti f'konformità mal-Kapitolu III u li tagħti rispons lill-persuni li jirrapportaw u/jew li tinħatar biex twettaq il-kompiti previsti f'din id-Direttiva, b'mod partikolari fir-rigward tas-segwitu ta' rapporti.

KAPITOLU II

RAPPORTAR INTERN U SEGWITU TA' RAPPORTI

Artikolu 7

Rapportar permezz ta' kanali interni

1.  Bħala prinċipju ġenerali u mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 10 u 15, informazzjoni dwar ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva tista' tiġi rrapportata permezz tal-kanali interni u l-proċeduri previsti f'dan il-Kapitolu.

2.  L-Istati Membri għandhom jinkoraġġixxu l-użu ta' kanali interni qabel rapportar estern, fejn il-ksur jista' jiġi effettivament indirizzat internament u fejn il-persuna li tirrapporta tqis li ma hemm l-ebda riskju ta' ritaljazzjoni.

3.  Għandha tiġi pprovduta informazzjoni xierqa relatata ma' tali użu ta' kanali interni fil-kuntest tal-informazzjoni mogħtija minn entitajiet ġuridiċi fis-settur pubbliku u privat skont l-Artikolu 9(1)(g), u mill-awtoritajiet kompetenti skont l-Artikolu 12(4)(a) u l-Artikolu 13.

Artikolu 8

Obbligu li jiġu stabbiliti kanali interni

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-entitajiet ġuridiċi fis-settur privat u dak pubbliku jistabbilixxu kanali interni u proċeduri għar-rapportar u għas-segwitu tar-rapporti, wara konsultazzjoni mas-sħab soċjali u bi ftehim magħhom, fejn previst mil-liġi nazzjonali.

2.  Tali kanali u proċeduri għandhom jippermettu li jsir rapportar minn impjegati tal-entità. Jistgħu jippermettu li jsir rapportar minn persuni oħrajn li huma f'kuntatt mal-entità fil-kuntest tal-attivitajiet relatati max-xogħol tagħhom, imsemmija fl-Artikolu 4(1)(b), (c) u (d) ▌.

3.  L-entitajiet ġuridiċi fis-settur privat imsemmija fil-paragrafu 1 għandhom ikunu dawk li għandhom 50 impjegat jew aktar.

4.  Il-limitu skont il-paragrafu 3 ma għandux japplika għall-entitajiet li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-atti tal-Unjoni msemmija fil-Parti I.B u l-Parti II tal-Anness.

5.  Il-kanali ta' rapportar jistgħu jkunu operati internament minn persuna jew dipartiment maħtur għal dak il-għan jew ipprovduti esternament minn parti terza. Is-salvagwardji u r-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 9(1) għandhom jiġu rispettati b'mod ugwali minn partijiet terzi fdati li joperaw il-kanal ta' rapportar għal entità privata.

6.  L-entitajiet ġuridiċi fis-settur privat li għandhom bejn 50 u 249 impjegat jistgħu jaqsmu r-riżorsi fir-rigward tal-wasla u possibbilment anke tal-investigazzjonijiet tar-rapporti. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-obbligi tagħhom li jżommu l-kunfidenzjalità u li jagħtu rispons, u li jindirizzaw il-ksur irrapportat.

7.  Wara valutazzjoni xierqa tar-riskju li tikkunsidra n-natura tal-attivitajiet tal-entitajiet u l-livell ta' riskju li jirriżulta, b'mod partikolari, għall-ambjent u s-saħħa pubblika, l-Istati Membri jistgħu jirrikjedu li entitajiet ġuridiċi privati ▌ b'inqas minn 50 impjegat jistabbilixxu kanali u proċeduri ta' rapportar interni.

8.  Kull deċiżjoni meħuda minn Stat Membru li tirrikjedi li entitajiet ġuridiċi privati jistabbilixxu kanali ta' rapportar interni skont il-paragrafu 7 għandha tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni, flimkien ma' ġustifikazzjoni u l-kriterji użati fil-valutazzjoni tar-riskju. Il-Kummissjoni għandha tikkomunika dik id-deċiżjoni lill-Istati Membri l-oħra.

9.  L-entitajiet ġuridiċi fis-settur pubbliku msemmija fil-paragrafu 1 għandhom ikunu kollha entitajiet ġuridiċi pubbliċi, inkluż kwalunkwe entità li hija proprjetà ta' jew ikkontrollata minn entità ġuridika pubblika.

L-Istati Membri jistgħu jeżentaw mill-obbligu msemmi fil-paragrafu 1 lil muniċipalitajiet b'inqas minn 10 000 abitant, jew b'inqas minn 50 impjegat, jew entitajiet oħra b'inqas minn 50 impjegat.

L-Istati Membri jistgħu jipprevedu li l-kanali ta' rapportar interni jkunu kondiviżi bejn muniċipalitajiet, jew jiġu operati minn awtoritajiet muniċipali konġunti f'konformità mal-liġi nazzjonali, sakemm il-kanali interni kondiviżi jkunu distinti u awtonomi mill-kanali esterni.

Artikolu 9

Proċeduri għal rapportar intern u għas-segwitu tar-rapporti

1.  Il-proċeduri għar-rapportar u għas-segwitu tar-rapporti msemmija fl-Artikolu 8 għandhom jinkludu dan li ġej:

(a)  kanali biex jintlaqgħu r-rapporti li jkunu mfasslin, stabbiliti u operati b'mod sigur li jiżgura l-kunfidenzjalità tal-identità tal-persuna li tirrapporta u ta' kwalunkwe parti terza msemmija fir-rapport, u li jipprevjeni l-aċċess għal membri tal-persunal mhux awtorizzati;

(b)  notifika lill-persuna li tirrapporta dwar il-fatt li r-rapport wasal sa mhux aktar tard minn sebat ijiem wara li jkun wasal ir-rapport;

(c)  il-ħatra ta' persuna jew dipartiment kompetenti imparzjali biex jagħti segwitu għar-rapporti, li jista' jkun l-istess persuna jew dipartiment bħal dak li jirċievi r-rapporti u li ser iżomm il-komunikazzjoni mal-persuna li tirrapporta u, fejn meħtieġ, jitlob aktar informazzjoni mingħandha u jipprovdilha rispons;

(d)  segwitu diliġenti tar-rapport mill-persuna jew dipartiment maħtur;

(e)  segwitu diliġenti fejn previst fil-liġi nazzjonali fir-rigward ta' rapportar anonimu;

(f)  perijodu ta' żmien raġonevoli▌ biex jingħata rispons lill-persuna li tirrapporta dwar is-segwitu tar-rapport, mhux aktar minn tliet xhur min-notifika li r-rapport wasal jew jekk ma ntbagħtet l-ebda notifika, mill-iskadenza tal-perijodu ta' sebat ijiem wara li jkun sar ir-rapport;

(g)  informazzjoni ċara u faċilment aċċessibbli dwar il-kondizzjonijiet u l-proċeduri għar-rapportar estern ▌ lill-awtoritajiet kompetenti skont l-Artikolu 10 u, fejn rilevanti, lil istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji jew aġenziji tal-Unjoni.

2.  Il-kanali previsti fil-punt (a) tal-paragrafu 1 għandhom jippermettu rapportar bil-miktub u/jew bil-fomm, permezz ta' linji tat-telefon jew sistemi oħra ta' messaġġi bil-vuċi, u fuq talba tal-persuna li tirrapporta, permezz ta' laqgħa fiżika fi żmien raġonevoli.

KAPITOLU III

RAPPORTAR ESTERN U SEGWITU TAR-RAPPORTI

Artikolu 10

Rapportar permezz ta' kanali esterni

Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 15, il-persuni li jirrapportaw għandhom jipprovdu informazzjoni dwar ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva bl-użu tal-kanali u l-proċeduri msemmija fl-Artikoli 11 u 12, wara li jkunu użaw il-kanal intern jew billi jirrapportaw direttament lill-awtoritajiet kompetenti.

Artikolu 11

Obbligu li jiġu stabbiliti kanali ta' rapportar esterni u għal segwitu tar-rapporti

1.  L-Istati Membri għandhom jaħtru l-awtoritajiet kompetenti biex jirċievu, jagħtu rispons jew jagħtu segwitu għar-rapporti u għandhom jipprovdulhom ir-riżorsi adegwati.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti:

(a)  jistabbilixxu kanali ta' rapportar esterni indipendenti u awtonomi ▌sabiex jirċievu u jittrattaw l-informazzjoni pprovduta mill-persuna li tirrapporta;

(b)  jirrikonoxxu malajr, fi żmien sebat ijiem, il-wasla tar-rapporti, dment li l-persuna li tirrapporta ma tkunx talbet speċifikament mod ieħor jew l-awtorità kompetenti ma għandhiex raġunijiet biex taħseb li r-rikonoxximent tal-wasla tar-rapport jippreġudika l-protezzjoni tal-identità tal-persuna li tirrapporta;

(c)  jagħtu segwitu diliġenti għar-rapporti;

(d)  jagħtu rispons lill-persuna li tirrapporta dwar is-segwitu tar-rapport f'perijodu ta' żmien raġonevoli li ma jaqbiżx it-tliet xhur, jew is-sitt xhur f'każijiet debitament ġustifikati. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkomunikaw lill-persuna li tirrapporta r-riżultat finali tal-investigazzjonijiet, f'konformità mal-proċeduri previsti skont il-liġi nazzjonali;

(e)  jibagħtu fiż-żmien dovut, l-informazzjoni li hemm fir-rapport lill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji kompetenti tal-Unjoni, kif xieraq, għal aktar investigazzjoni, fejn dan huwa previst skont il-liġi nazzjonali jew tal-Unjoni.

3.  L-Istati Membri jistgħu jipprevedu li l-awtoritajiet kompetenti, wara li jkunu eżaminaw mill-ġdid kif xieraq il-kwistjoni, ikunu jistgħu jiddeċiedu li ksur irrapportat huwa b'mod ċar wieħed minuri u ma jirrikjedix miżuri ta' segwitu ulterjuri skont din id-Direttiva. Dan ma għandux jaffettwa obbligi oħra jew proċeduri applikabbli oħrajn biex jiġi indirizzat il-ksur irrapportat, jew il-protezzjoni mogħtija minn din id-Direttiva fir-rigward ta' rapportar permezz tal-kanali interni u/jew esterni. F'dan il-każ, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jinnotifikaw id-deċiżjoni tagħhom u r-raġunijiet għaliha lill-persuna li tirrapporta.

4.  L-Istati Membri jistgħu jipprevedu li l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jiddeċiedu li rapporti ripetittivi li s-sustanza tagħhom ma tinkludi ebda informazzjoni sinifikanti ġdida meta mqabbla ma' rapport preċedenti li jkun diġà ngħalaq, ma jkunux jeħtieġu segwitu, dment li ċirkostanzi ġodda legali jew fattwali ma jiġġustifikawx segwitu differenti. F'dan il-każ, huma għandhom jinnotifikaw lill-persuna li tirrapporta dwar ir-raġunijiet għad-deċiżjoni tagħhom.

5.  L-Istati Membri jistgħu jipprevedu li, f'każ ta' flussi għolja ta' rapporti, l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jittrattaw rapporti dwar ksur serju jew ksur ta' dispożizzjonijiet essenzjali li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, bħala kwistjoni ta' prijorità, mingħajr preġudizzju għall-iskeda ta' żmien kif stabbilita fil-punt (b) tal-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu.

6.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kwalunkwe awtorità li rċeviet rapport iżda li ma għandhiex il-kompetenza li tindirizza l-ksur irrapportat tittrasmettih lill-awtorità kompetenti, f'perijodu ta' żmien raġonevoli, b'mod sikur, u li l-persuna li tirrapporta tkun informata dwar din it-trasmissjoni, mingħajr dewmien.

Artikolu 12

Tfassil ta' kanali ta' rapportar esterni

1.  Il-kanali ta' rapportar esterni ▌għandhom ikunu kkunsidrati indipendenti u awtonomi, jekk jissodisfaw il-kriterji kollha li ġejjin:

(a)  huma mfassla, stabbiliti u operati b'mod li jiżgura l-kompletezza, l-integrità u l-kunfidenzjalità tal-informazzjoni u jipprevjeni l-aċċess għal membri tal-persunal mhux awtorizzati tal-awtorità kompetenti;

(b)  jippermettu l-ħżin ta' informazzjoni durabbli f'konformità mal-Artikolu 18 biex jippermettu aktar investigazzjonijiet.

2.  Il-kanali ta' rapportar esterni għandhom jippermettu rapportar bil-miktub u bil-fomm permezz tat-telefon jew sistemi oħra ta' messaġġi bil-vuċi u fuq talba tal-persuna li tirrapporta, permezz ta' laqgħa fiżika fi żmien raġonevoli.

3.  L-awtoritajiet kompetenti għandhom jiżguraw li, meta rapport jasal permezz ta' kanali oħra minbarra l-kanali ta' rapportar imsemmija fil-paragrafi 1 u 2 jew minn membri oħra tal-persunal għajr dawk responsabbli għat-trattament tar-rapporti, il-membri tal-persunal li rċevewh joqogħdu lura milli jiżvelaw kwalunkwe informazzjoni li tista' tidentifika lill-persuna li tirrapporta jew lill-persuna kkonċernata u minnufih jgħaddu r-rapport mingħajr modifika lill-membri tal-persunal ▌responsabbli għat-trattament tar-rapporti.

4.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom membri tal-persunal responsabbli biex jittrattaw ir-rapporti, u b'mod partikolari biex:

(a)  jipprovdu lil kwalunkwe persuna interessata b'informazzjoni dwar il-proċeduri għar-rapportar;

(b)  jirċievu u jagħtu segwitu għar-rapporti;

(c)  iżommu kuntatt mal-persuna li tirrapporta bil-għan li jipprovdu rispons u jitolbu aktar informazzjoni fejn meħtieġ.

5.  Dawn il-membri tal-persunal għandhom jirċievu taħriġ speċifiku biex jittrattaw ir-rapporti.

Artikolu 13

Informazzjoni dwar il-wasla tar-rapporti u s-segwitu tagħhom

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jippubblikaw fuq is-siti tal-Internet tagħhom f'taqsima separata, faċilment identifikabbli u aċċessibbli tal-inqas l-informazzjoni li ġejja:

(a)  il-kondizzjonijiet li taħthom il-persuni li jirrapportaw jikkwalifikaw għal protezzjoni taħt din id-Direttiva;

(b)  id-dettalji ta' kuntatt għall-użu tal-kanali ta' rapportar esterni kif previst fl-Artikolu 12 b'mod partikolari l-indirizzi elettroniċi u postali, u n-numri tat-telefon, filwaqt li jiġi indikat jekk il-konverżazzjonijiet telefoniċi humiex irrekordjati ▌;

(c)  il-proċeduri applikabbli għar-rapportar ta' ksur, inkluż il-mod li bih l-awtorità kompetenti tista' titlob lill-persuna li tirrapporta biex tiċċara l-informazzjoni rrapportata jew biex tipprovdi informazzjoni addizzjonali, l-iskeda ta' żmien għall-għoti ta' rispons lill-persuna li tirrapporta u t-tip u l-kontenut ta' dan ir-rispons;

(d)  ir-reġim ta' kunfidenzjalità applikabbli għar-rapporti, u b'mod partikolari l-informazzjoni relatata mal-ipproċessar ta' data personali f'konformità mal-Artikolu 17 ta' din id-Direttiva, l-Artikoli 5 u 13 tar-Regolament (UE) 2016/679, l-Artikolu 13 tad-Direttiva (UE) 2016/680 u l-Artikolu 11 tar-Regolament (UE) 2018/1725, kif applikabbli;

(e)  in-natura tas-segwitu li għandu jingħata lir-rapporti;

(f)  ir-rimedji u l-proċeduri disponibbli kontra r-ritaljazzjoni u l-possibbiltajiet ta' parir kunfidenzjali lill-persuni li qed jikkontemplaw li jagħmlu rapport;

(g)  dikjarazzjoni li tispjega b'mod ċar il-kondizzjonijiet li skonthom persuni li jirrapportaw lill-awtorità kompetenti ma jġarrbux responsabbiltà minħabba ksur ta' kunfidenzjalità kif previst fl-Artikolu 21(4).

(h)  informazzjoni ta' kuntatt tal-awtorità amministrattiva indipendenti unika kif previst fl-Artikolu 20(2) fejn applikabbli.

Artikolu 14

Rieżami tal-proċeduri mill-awtoritajiet kompetenti

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jirrevedu l-proċeduri tagħhom biex jirċievu rapporti u għas-segwitu tagħhom regolarment, u tal-inqas darba kull tliet snin. Fir-rieżami ta' tali proċeduri l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw l-esperjenza tagħhom u dik ta' awtoritajiet kompetenti oħrajn u jadattaw il-proċeduri tagħhom kif xieraq.

KAPITOLU IV

ŻVELAR PUBBLIKU

Artikolu 15

Żvelar pubbliku

1.  Persuna li tiżvela pubblikament informazzjoni dwar ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva għandha tikkwalifika għal protezzjoni taħt din id-Direttiva jekk tiġi ssodisfata waħda mill-kondizzjonijiet li ġejjin:

(a)  hija l-ewwel irrapportat internament u esternament, jew direttament esternament f'konformità mal-Kapitoli II u III, iżda ma ttieħdet l-ebda azzjoni xierqa b'rispons għar-rapport fil-perijodu ta' żmien imsemmi fil-punt (f) tal-Artikolu 9(1) u fil-punt (d) tal-Artikolu 11(2); jew

(b)  hija kellha raġunijiet ġustifikati biex temmen li:

(i)  il-ksur jista' jikkostitwixxi periklu imminenti jew evidenti għall-interess pubbliku, bħal fejn ikun hemm sitwazzjoni ta' emerġenza jew riskju ta' dannu irriversibbli; jew

(ii)  fil-każ ta' rapportar estern, ikun hemm riskju ta' ritaljazzjoni jew ikun hemm prospett baxx li l-ksur li jkun qed jiġi indirizzat b'mod effettiv, minħabba ċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, bħal li l-evidenza tista' tinħeba jew tinqered jew li awtorità tkun f'kollużjoni mal-awtur tal-ksur jew involuta fil-ksur.

2.  Dan l-Artikolu ma għandux japplika għal każijiet fejn persuna tiżvela informazzjoni direttament lill-istampa skont dispożizzjonijiet nazzjonali speċifiċi li jistabbilixxu sistema ta' protezzjoni relatata mal-libertà ta' espressjoni u tal-informazzjoni.

KAPITOLU V

REGOLI APPLIKABBLI GĦAR-RAPPORTAR INTERN U ESTERN

Artikolu 16

Dmir ta' kunfidenzjalità

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-identità tal-persuna li tirrapporta ma tiġi żvelata lill-ebda persuna lil hinn mill-membri tal-persunal awtorizzati li huma kompetenti biex jirċievu u/jew jagħtu segwitu għar-rapporti, mingħajr il-kunsens espliċitu tal-persuna li tirrapporta. Dan għandu japplika wkoll għal kwalunkwe informazzjoni oħra li minnha l-identità tal-persuna li tirrapporta tista' tiġi dedotta direttament jew indirettament.

2.  B' deroga mill-paragrafu 1, l-identità tal-persuna li tirrapporta u kwalunkwe informazzjoni oħra msemmija fil-paragrafu 1 jistgħu jiġu żvelati biss fejn dan huwa obbligu meħtieġ u proporzjonat impost mil-liġi tal-Unjoni jew nazzjonali fil-kuntest ta' investigazzjonijiet mill-awtoritajiet nazzjonali jew proċedimenti ġudizzjarji, inkluż bil-ħsieb li jiġu ssalvagwardjati d-drittijiet tad-difiża tal-persuna kkonċernata.

3.  Żvelar bħal dan għandu jkun soġġett għal salvagwardji xierqa skont ir-regoli applikabbli. B'mod partikolari, il-persuna li tirrapporta għandha tiġi informata qabel ma tiġi żvelata l-identità tagħha, dment li tali informazzjoni ma tipperikolax l-investigazzjonijiet jew il-proċedimenti ġudizzjarji. Meta tinforma lill-persuna li tirrapporta, l-awtorità kompetenti għandha tibagħtilha ġustifikazzjoni bil-miktub li tispjega r-raġunijiet għall-iżvelar tad-data kunfidenzjali kkonċernata.

4.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti li jirċievu rapporti, inkluż sigrieti kummerċjali, ma jużawhomx jew jiżvelawhom għal finijiet oħra lil hinn minn dak li huwa meħtieġ għas-segwitu xieraq tar-rapporti.

Artikolu 17

Proċessar ta' data personali

Kwalunkwe pproċessar ta' data personali li jsir skont din id-Direttiva, inkluż l-iskambju jew it-trasmissjoni ta' data personali mwettqa mill-awtoritajiet kompetenti, għandu jsir skont ir-Regolament (UE) 2016/679 u d-Direttiva (UE) 2016/680. Kwalunkwe skambju jew trasmissjoni ta' informazzjoni minn istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni għandha ssir f'konformità mar-Regolament (UE) 2018/1725.

Data personali li b'mod ċar ma tkunx rilevanti għat-trattament ta' każ speċifiku ma għandhiex tinġabar jew, jekk tinġabar b'mod aċċidentali, għandha titħassar mingħajr dewmien żejjed.

Artikolu 18

Żamma ta' rekords tar-rapporti

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti u l-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi jżommu rekords ta' kull rapport li jirċievu, f'konformità mar-rekwiżiti ta' kunfidenzjalità previsti fl-Artikolu 16 ta' din id-Direttiva. Ir-rapporti għandhom jinħażnu għal mhux aktar minn kemm ikun meħtieġ u proporzjonat fid-dawl tar-rekwiżit impost fuq l-awtoritajiet kompetenti u fuq l-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi skont din id-Direttiva.

2.  Fejn għar-rapportar tintuża linja tat-telefon jew sistema oħra ta' messaġġi bil-vuċi rrekordjata, soġġett għall-kunsens tal-persuna li tirrapporta, l-awtoritajiet kompetenti u l-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi għandu jkollhom id-dritt li jiddokumentaw ir-rapportar bil-fomm f'wieħed mill-modi li ġejjin:

(a)  reġistrazzjoni tal-konverżazzjoni f'forma li tista' tiġi rkuprata u li tkun durabbli;

(b)  traskrizzjoni preċiża u sħiħa tal-konverżazzjoni ppreparata mill-membri tal-persunal ▌ tal-awtorità kompetenti responsabbli għat-trattament ta' rapporti.

L-awtoritajiet kompetenti u l-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi għandhom joffru l-possibbiltà lill-persuna li tirrapporta li tiċċekkja, tirrettifika u taqbel mat-traskrizzjoni tat-telefonata billi tiffirmaha.

3.  Fejn għar-rapportar tintuża linja tat-telefon jew sistema oħra ta' messaġġi bil-vuċi mhux irrekordjata, l-awtoritajiet kompetenti u l-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi għandu jkollhom id-dritt li jiddokumentaw ir-rapportar bil-fomm fil-forma ta' minuti preċiżi tal-konverżazzjoni mħejjija mill-membri tal-persunal▌ responsabbli għat-trattament tar-rapport. L-awtoritajiet kompetenti u l-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi għandhom joffru l-possibbiltà lill-persuna li tirrapporta li tiċċekkja, tirrettifika u taqbel mal-minuti ▌tat-telefonata billi tiffirmahom.

4.  Meta persuna titlob laqgħa mal-membri tal-persunal ▌tal-awtoritajiet kompetenti jew tal-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi biex tirrapporta f'konformità mal-Artikoli 9(2) u 12(2)▌, l-awtoritajiet kompetenti u l-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi għandhom jiżguraw, soġġett għall-kunsens tal-persuna li tirrapporta, li jinżammu rekords kompluti u preċiżi tal-laqgħa f'forma li tista' tiġi rkuprata u li tkun durabbli.

L-awtoritajiet kompetenti u l-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi għandu jkollhom id-dritt li jiddokumentaw ir-rekords tal-laqgħa b'wieħed mill-modi li ġejjin:

(a)  reġistrazzjoni tal-konverżazzjoni f'forma li tista' tiġi rkuprata u li tkun durabbli;

(b)  minuti preċiżi tal-laqgħa mħejjija mill-membri tal-persunal▌ responsabbli għat-trattament tar-rapport.

L-awtoritajiet kompetenti u l-entitajiet ġuridiċi privati u pubbliċi għandhom joffru l-possibbiltà lill-persuna li tirrapporta li tiċċekkja, tirrettifika u taqbel mal-minuti tal-laqgħa billi tiffirmahom.

KAPITOLU VI

MIŻURI TA' PROTEZZJONI

Artikolu 19

Projbizzjoni ta' ritaljazzjoni ▌

L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jipprojbixxu kwalunkwe forma ta' ritaljazzjoni, inkluż theddid u attentati ta' ritaljazzjoni, kemm jekk diretta kif ukoll indiretta,▌ inkluż b'mod partikolari fil-forma ta':

(a)  sospensjoni, sensja, tkeċċija jew miżuri ekwivalenti;

(b)  dimozzjoni jew sospensjoni ta' promozzjoni;

(c)  trasferiment ta' kompiti, bidla fil-post tax-xogħol, tnaqqis ta' pagi, bidla fis-sigħat tax-xogħol;

(d)  sospensjoni ta' taħriġ;

(e)  valutazzjoni tal-prestazzjoni jew referenza tal-impjieg negattivi;

(f)  impożizzjoni jew amministrazzjoni ta' kwalunkwe dixxiplina, ċanfira jew piena oħra, inkluż piena finanzjarja;

(g)  koeżjoni, intimidazzjoni, fastidju jew ostraċiżmu ▌;

(h)  diskriminazzjoni, żvantaġġ jew trattament inġust;

(i)  nuqqas ta' qlib ta' kuntratt tal-impjieg minn wieħed temporanju għal wieħed permanenti, fejn il-ħaddiem kellu aspettattivi leġittimi li kien ser jiġi offrut impjieg permanenti;

(j)  nuqqas ta' tiġdid jew terminazzjoni bikrija tal-kuntratt tal-impjieg temporanju;

(k)  dannu, inkluż għar-reputazzjoni tal-persuna, b'mod partikolari fil-media soċjali, jew telf finanzjarju, inkluż telf ta' negozju u telf ta' dħul;

(l)  tniżżil fuq lista sewda abbażi ta' ftehim informali jew formali mal-industrija jew mas-settur kollu, li jinvolvi li l-persuna mhux ser issib impjieg fis-settur jew fl-industrija fil-futur;

(m)  terminazzjoni bikrija jew kanċellazzjoni ta' kuntratt għal oġġetti jew servizzi;

(n)  kanċellazzjoni ta' liċenzja jew permess.

(o)  riferimenti psikjatriċi jew mediċi.

Artikolu 20

Miżuri ta' appoġġ

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-persuni msemmija fl-Artikolu 4 ikollhom aċċess, kif xieraq, għal miżuri ta' appoġġ, b'mod partikolari, dawn li ġejjin:

(i)  aċċess għal informazzjoni u pariri komprensivi u indipendenti, li għandhom ikunu faċilment aċċessibbli għall-pubbliku u mingħajr ħlas, dwar proċeduri u rimedji disponibbli dwar il-protezzjoni mir-ritaljazzjoni u d-drittijiet tal-persuna kkonċernata.

(ii)  ▌aċċess għal assistenza effettiva mill-awtoritajiet kompetenti quddiem kwalunkwe awtorità rilevanti involuta fil-protezzjoni tagħhom kontra r-ritaljazzjoni, inkluż, fejn ikun previst mil-liġi nazzjonali, iċ-ċertifikazzjoni tal-fatt li jikkwalifikaw għal protezzjoni taħt id-Direttiva.

(iii)  aċċess għal għajnuna legali fi proċedimenti kriminali u fi proċedimenti ċivili transfruntiera f'konformità mad-Direttiva (UE) 2016/1919 u d-Direttiva 2008/52/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u aċċess għal għajnuna legali fi proċedimenti ulterjuri u konsulenza legali jew assistenza legali oħra f'konformità mal-liġi nazzjonali.

2.  L-Istati Membri jistgħu jipprevedu assistenza u appoġġ finanzjarju, inkluż appoġġ psikoloġiku, għal persuni li jirrapportaw fil-qafas ta' proċedimenti legali.

3.  Il-miżuri ta' appoġġ imsemmija f'dan l-Artikolu jistgħu jiġu pprovduti, kif xieraq, minn ċentru ta' informazzjoni jew awtorità amministrattiva indipendenti unika u identifikata b'mod ċar.

Artikolu 21

Miżuri għall-protezzjoni ▌mir-ritaljazzjoni

1.  L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw il-protezzjoni mir-ritaljazzjoni ta' persuni li jirrapportaw li jissodisfaw il-kondizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 5. Tali miżuri għandhom jinkludu, b'mod partikolari, dawk stipulati fil-paragrafi 2 sa 8.

2.  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 3(2) u (3), persuni li jagħmlu rapport jew żvelar pubbliku f'konformità ma' din id-Direttiva ma għandhom jitqiesu li kisru ebda restrizzjoni dwar l-iżvelar ta' informazzjoni u ma għandhom jiġu attribwiti responsabbiltà ta' ebda tip fir-rigward ta' tali rapportar jew żvelar dment li kellhom raġunijiet raġonevoli biex jemmnu li r-rapportar jew l-iżvelar ta' tali informazzjoni kien meħtieġ biex jinkixef ksur skont din id-Direttiva.

3.  Il-persuni li jirrapportaw ma għandhomx jiġu attribwiti responsabbiltà fir-rigward tal-akkwist tal-informazzjoni rilevanti jew tal-aċċess għaliha, dment li tali akkwist jew aċċess ma jkunx ikkostitwixxa reat kriminali awtonomu. Fil-każ tal-aħħar, ir-responsabbiltà kriminali għandha tibqa' rregolata mil-liġi nazzjonali applikabbli.

4.  Kwalunkwe responsabbiltà possibbli oħra tal-persuni li jirrapportaw li tirriżulta minn atti jew ommissjonijiet li ma jkunux relatati mar-rapportar jew li ma jkunux meħtieġa biex jinkixef ksur skont din id-Direttiva għandha tibqa' rregolata mil-liġi applikabbli tal-Unjoni jew dik nazzjonali.

5.  Fi proċedimenti ▌quddiem qorti jew awtorità oħra marbuta ma' detriment sofrut mill-persuna li tirrapporta, u soġġett li hija tistabbilixxi li għamlet rapport jew żvelar pubbliku u sofriet detriment, għandu jiġi preżunt li d-detriment sar b'ritaljazzjoni ▌ għar-rapport jew l-iżvelar. F'każijiet bħal dawn, għandu jkun f'idejn il-persuna li tkun ħadet il-miżura detrimentali li tagħti prova li din il-miżura kienet▌ ibbażata fuq raġunijiet debitament ġustifikati.

6.  Il-persuni li jirrapportaw u l-faċilitaturi għandu jkollhom aċċess għal miżuri ta' rimedju kontra r-ritaljazzjoni kif xieraq, inklużi miżuri interim sas-soluzzjoni tal-proċedimenti legali, skont il-qafas nazzjonali.

7.  ▌Fi proċedimenti ġudizzjarji, inkluż għal malafama, ksur ta' drittijiet tal-awtur, ksur ta' segretezza, ksur tar-regoli dwar il-protezzjoni tad-data, żvelar ta sigrieti kummerċjali, jew għal talbiet għal kumpens ibbażati fuq id-dritt privat, pubbliku jew fuq il-liġi kollettiva tax-xogħol, il-persuni li jirrapportaw ma għandhom jiġu attribwiti responsabbiltà ta' ebda tip talli jkunu għamlu rapport jew żvelar pubbliku f'konformità ma' din id-Direttiva u għandu jkollhom id-dritt li jinvokaw dak ir-rapportar jew l-iżvelar biex jitolbu li l-kawża titwaqqa', dment li kellhom raġunijiet raġonevoli biex jemmnu li r-rapportar jew l-iżvelar kien meħtieġ biex jinkixef ksur skont din id-Direttiva. Fejn persuna tirrapporta jew tiżvela pubblikament informazzjoni dwar ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, li tinkludi sigrieti kummerċjali u li tissodisfa l-kondizzjonijiet ta' din id-Direttiva, tali rapportar jew żvelar pubbliku għandu jitqies bħala legali skont il-kondizzjonijiet tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva (UE) 2016/943.

8.  L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw rimedji u kumpens sħiħ għad-danni mġarrba mill-persuni li jirrapportaw li jissodisfaw il-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5 f'konformità mal-liġi nazzjonali.

Artikolu 22

Miżuri għall-protezzjoni tal-persuni kkonċernati

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw f'konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea li l-persuni kkonċernati jgawdu bis-sħiħ id-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess ġust kif ukoll il-preżunzjoni tal-innoċenza u d-drittijiet ta' difiża, inkluż id-dritt għal smigħ u d-dritt ta' aċċess għall-fajl tagħhom ▌.

2.  L-awtoritajiet kompetenti għandhom jiżguraw li l-identità tal-persuni kkonċernati tkun protetta ▌ sakemm tkun għadha għaddejja l-investigazzjoni, f'konformità mal-liġi nazzjonali.

3.  Il-proċeduri stipulati fl-Artikoli 12, 17 u 18 għandhom japplikaw ukoll għall-protezzjoni tal-identità tal-persuni kkonċernati.

Artikolu 23

Pieni

1.  L-Istati Membri għandhom jipprovdu pieni effettivi, proporzjonati u dissważivi applikabbli għal persuni fiżiċi jew ġuridiċi li:

(a)  itellfu jew jippruvaw itellfu r-rapportar;

(b)  jieħdu miżuri ta' ritaljazzjoni kontra ▌ l-persuni msemmija fl-Artikolu 4;

(c)  iressqu proċedimenti vessatorji kontra ▌ l-persuni msemmija fl-Artikolu 4;

(d)  jiksru d-dmir li jippreservaw il-kunfidenzjalità kif imsemmija fl-Artikolu 16 tal-identità tal-persuni li jirrapportaw.

2.  L-Istati Membri għandhom jipprevedu pieni effettivi, proporzjonati u dissważivi applikabbli għal persuni fejn ikun stabbilit li konxjament għamlu rapporti foloz jew żvelar pubbliku falz. L-Istati Membri għandhom jipprevedu wkoll miżuri għall-kumpens ta' danni li jirriżultaw minn tali rapporti jew żvelar f'konformità mal-liġi nazzjonali.

Artikolu 24

Ebda Eżenzjoni ta' Drittijiet u Rimedji

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-drittijiet u r-rimedji previsti f'din id-Direttiva ma jkunu jistgħu jiġu eżentati jew limitati b'ebda ftehim, politika, forma jew kondizzjoni ta' impjieg, inkluż ftehim ta' arbitraġġ ta' qabel tilwima.

KAPITOLU VII

DISPOŻIZZJONIJIET FINALI

Artikolu 25

Trattament aktar favorevoli u klawżola ta' nonregressjoni

1.  L-Istati Membri jistgħu jintroduċu jew iżommu dispożizzjonijiet aktar favorevoli għad-drittijiet tal-persuni li jirrapportaw minn dawk stabbiliti f'din id-Direttiva, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 22 u l-Artikolu 23(2).

2.  L-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva ma għandha, fl-ebda ċirkostanza, tikkostitwixxi raġunijiet għal tnaqqis fil-livell ta' protezzjoni diġà mogħtija mill-Istati Membri fl-oqsma koperti mid-Direttiva.

Artikolu 26

Traspożizzjoni u perijodu transizzjonali

1.  L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma' din id-Direttiva sa ... [sentejn wara l-adozzjoni].

2.  B'deroga mill-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw mal-obbligu li jiġi stabbilit kanal intern stipulat fl-Artikolu 8(3) fir-rigward ta' entitajiet ġuridiċi b'aktar minn 50 impjegat u inqas minn 250 impjegat sa ... [sentejn wara t-traspożizzjoni].

3.   Meta l-Istati Membri jadottaw id-dispożizzjonijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2, huma għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew jiġu akkumpanjati b'tali referenza meta jiġu ppubblikati uffiċjalment. L-Istati Membri għandhom jiddeterminaw il-mod kif għandha ssir dik ir-referenza. Huma għandhom jikkomunikaw minnufih lill-Kummissjoni t-test ta' dawk id-dispożizzjonijiet.

Artikolu 27

Rapportar, evalwazzjoni u rieżami

1.  L-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-Kummissjoni l-informazzjoni kollha rilevanti dwar l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Abbażi tal-informazzjoni pprovduta, il- Kummissjoni għandha, sa ... [sentejn wara t-traspożizzjoni], tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva.

2.  Mingħajr preġudizzju għall-obbligi ta' rapportar stipulati f'atti legali tal-Unjoni oħrajn, kull sena l-Istati Membri għandhom jippreżentaw l-istatistiċi li ġejjin dwar ir-rapporti msemmija fil-Kapitolu III lill-Kummissjoni, preferibbilment f'forma aggregata, jekk dawn ikunu disponibbli fil-livell ċentrali fl-Istat Membru kkonċernat:

(a)  in-numru ta' rapporti li rċevew l-awtoritajiet kompetenti;

(b)  in-numru ta' investigazzjonijiet u proċedimenti mibdija b'riżultat ta' tali rapporti u r-riżultat▌ tagħhom;

(c)  jekk aċċertata, il-ħsara finanzjarja stmata▌ u l-ammonti rkuprati wara investigazzjonijiet u kawżi relatati mal-ksur irrapportat.

3.  Il-Kummissjoni għandha, sa ... [erba' snin wara t-traspożizzjoni], b'kont meħud tar-rapport tagħha ppreżentat skont il-paragrafu 1 u l-istatistiċi tal-Istati Membri ppreżentati skont il-paragrafu 2, tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill li jivvaluta l-impatt tal-liġi nazzjonali li tittrasponi lil din id-Direttiva. Ir-rapport għandu jevalwa l-mod li bih operat din id-Direttiva u jikkunsidra l-ħtieġa għal miżuri addizzjonali, inkluż, fejn xieraq, emendi bil-ħsieb li jestendu l-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva għal aktar atti tal-Unjoni jew oqsma, b'mod partikolari t-titjib tal-ambjent tax-xogħol biex jitħarsu l-kundizzjonijiet tas-saħħa u s-sikurezza u tax-xogħol tal-ħaddiema.

Barra minn hekk, ir-rapport għandu jevalwa kif l-Istati Membri għamlu użu mill-mekkaniżmi ta' kooperazzjoni eżistenti bħala parti mill-obbligi tagħhom biex jagħtu segwitu għar-rapporti dwar ksur li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva u b'mod aktar ġenerali kif jikkooperaw f'każijiet ta' ksur b'dimensjoni transfruntiera.

4.  Il-Kummissjoni għandha tagħmel ir-rapporti msemmija fil-paragrafi 1 u 3 pubbliċi u faċilment aċċessibbli.

Artikolu 28

Dħul fis-seħħ

Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Artikolu 29

Destinatarji

Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.

Magħmul fi …,

Għall-Parlament Ewropew Għall-Kunsill

Il-President Il-President

ANNESS

Parti I

A.   Artikolu 2(a)(i) – akkwist pubbliku:

1.  Regoli ta' proċedura għall-akkwist pubbliku u l-għoti ta' konċessjonijiet, għall-għoti ta' kuntratti fl-oqsma tad-difiża ▌u s-sigurtà, u għall-għoti ta' kuntratti minn entitajiet li joperaw fl-oqsma tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u s-setturi tas-servizzi postali u kwalunkwe kuntratt jew servizz ieħor kif irregolat minn:

(i)  id-Direttiva 2014/23/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-għoti ta' kuntratti ta' konċessjoni (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 1);

(ii)  id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65);

(iii)  id-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist minn entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali u li tħassar id-Direttiva 2004/17/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 243);

(iv)  id-Direttiva 2009/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2009 dwar il-koordinazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta' ċerti kuntratti tax-xogħol, provvisti u servizzi minn awtoritajiet jew entitajiet kontraenti fl-oqsma tad-difiża u s-sigurtà u li temenda d-Direttivi 2004/17/KE u 2004/18/KE (ĠU L 216 20.8.2009 p. 76).

2.  Proċeduri ta' reviżjoni rregolati bi:

(i)  id-Direttiva tal-Kunsill 92/13/KEE tal-25 ta' Frar 1992 li tikkoordina l-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi li jirrelataw għall-applikazzjoni tar-regoli Komunitarji dwar il-proċeduri ta' akkwist ta' entitajiet li joperaw fis-setturi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u t-telekomunikazzjoni (ĠU L 76, 23.3.1992, p. 14);

(ii)  id-Direttiva tal-Kunsill 89/665/KEE tal-21 ta' Diċembru 1989 dwar il-koordinazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi rigward l-applikazzjoni tal-proċeduri ta' reviżjoni għall-għoti ta' kuntratti ta' provvista pubblika u xogħlijiet pubbliċi (ĠU L 395, 30.12.1989, p. 33).

B.  Artikolu 2(a)(ii) – servizzi finanzjarji, prodotti u swieq u, il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu:

Regoli li jistabbilixxu qafas regolatorju u superviżorju u protezzjoni tal-konsumatur u tal-investitur fis-swieq tas-servizzi finanzjarji u kapitali tal-Unjoni, l-ibbankjar, il-kreditu, l-investiment, l-assigurazzjoni u r-riassigurazzjoni, il-prodotti ta' pensjonijiet okkupazzjonali jew personali, it-titoli, il-fondi ta' investiment,▌ is-servizzi ta' pagament u l-attivitajiet elenkati fl-Anness I għad-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta' kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta' kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.06.2013, p. 338), kif irregolati bi:

(i)  id-Direttiva 2009/110/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Settembru 2009 dwar il-bidu, l-eżerċizzju u s-superviżjoni prudenzjali tan-negozju tal-istituzzjonijiet tal-flus elettroniċi li temenda d-Direttivi 2005/60/KE u 2006/48/KE u li tħassar id-Direttiva 2000/46/KE (ĠU L 267, 10.10.2009, p. 7);

(ii)  id-Direttiva 2011/61/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2011 dwar Maniġers ta' Fondi ta' Investiment Alternattivi u li temenda d-Direttivi 2003/41/KE u 2009/65/KE u r-Regolamenti (KE) Nru 1060/2009 u (UE) Nru 1095/2010 (ĠU L 174, 1.7.2011, p. 1);

(iii)  ir-Regolament (UE) Nru 236/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2012 dwar bejgħ bin-nieqes u ċerti aspetti tas-swaps ta' inadempjenza tal-kreditu (ĠU L 86, 24.3.2012, p. 1);

(iv)  ir-Regolament (UE) Nru 345/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2013 dwar fondi Ewropej ta' kapital ta' riskju (ĠU L 115, 25.4.2013, p. 1);

(v)  ir-Regolament (UE) Nru 346/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2013 dwar il-fondi ta' intraprenditorija soċjali Ewropej (ĠU L 115, 25.4.2013, p. 18);

(vi)  id-Direttiva 2014/17/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta' Frar 2014 dwar kuntratti ta' kreditu għall-konsumaturi marbutin ma' proprjetà immobbli residenzjali u li temenda d-Direttivi 2008/48/KE u 2013/36/UE u r-Regolament (UE) Nru 1093/2010 (ĠU L 60, 28.2.2014, p. 34);

(vii)  ir-Regolament (UE) Nru 537/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' April 2014 dwar rekwiżiti speċifiċi dwar l-awditjar statutorju ta' entitajiet ta' interess pubbliku u li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/909/KE (ĠU L 158, 27.5.2014, p. 77);

(viii)  ir-Regolament (UE) Nru 600/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 15 ta' Mejju 2014 dwar is-swieq tal-istrumenti finanzjarji u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 173, 12.6.2014, p. 84);

(ix)  id-Direttiva (UE) 2015/2366/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2015 dwar is-servizzi ta' pagament fis-suq intern, li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2009/110/KE u 2013/36/UE u r-Regolament (UE) Nru 1093/2010, u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE (ĠU L 337, 23.12.2015, p. 35);

(x)  id-Direttiva 2004/25/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' April 2004 fuq offerti ta' xiri (ĠU L 142, 30.4.2004, p. 12);

(xi)  id-Direttiva 2007/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 11 ta' Lulju 2007 dwar l-eżerċizzju ta' ċerti drittijiet tal-azzjonisti ta' kumpanniji kkwotati (ĠU L 184, 14.7.2007, p. 17).

(xii)  id-Direttiva 2004/109/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Diċembru 2004 dwar l-armonizzazzjoni tar-rekwiżiti ta' trasparenza f'dak li għandu x'jaqsam ma' informazzjoni dwar emittenti li t-titoli tagħhom huma ammessi għall-kummerċ f'suq regolat u li temenda d-Direttiva 2001/34/KE (ĠU L 390, 31.12.2004, p. 38);

(xiii)  ir-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta' Lulju 2012 dwar derivati OTC, kontropartijiet ċentrali u repożitorji tad-data dwar it-tranżazzjonijiet (ĠU L 201, 27.7.2012, p. 1).

(xiv)  ir-Regolament (UE) 2016/1011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2016 dwar l-indiċi użati bħala parametri referenzjarji fi strumenti finanzjarji u kuntratti finanzjarji jew dwar il-kejl tal-prestazzjoni ta' fondi ta' investiment u li jemenda d-Direttivi 2008/48/KE u 2014/17/UE u r-Regolament (UE) Nru 596/2014 (ĠU L 171, 29.6.2016, p. 1);

(xv)  id-Direttiva 2009/138/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 25 ta' Novembru 2009 dwar il-bidu u l-eżerċizzju tan-negozju tal-assigurazzjoni u tar-riassigurazzjoni (Solvibbiltà II) (ĠU L 335, 17.12.2009, p. 1)

(xvi)  id-Direttiva 2014/59/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2014 li tistabbilixxi qafas għall-irkupru u r-riżoluzzjoni ta' istituzzjonijiet ta' kreditu u ditti ta' investiment u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 82/891/KE u d-Direttivi 2001/24/KE, 2002/47/KE, 2004/25/KE, 2005/56/KE, 2007/36/KE, 2011/35/KE, 2012/30/UE u 2013/36/UE, u r-Regolamenti (UE) Nru 1093/2010 u (UE) Nru 648/2012, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 173, 12.6.2014, p. 190);

(xvii)  id-Direttiva 2002/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 2002 dwar is-superviżjoni supplementari ta' istituzzjonijiet ta' kreditu dwar impriżi ta' assigurazzjoni u ditti ta'l-investiment f'konglomerat finanzjarju u li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 73/239/KEE, 79/267/KEE, 92/49/KEE, 92/96/KEE, 93/6/KEE u 93/22/KEE, u d-Direttivi 98/78/KE u 2000/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 35, 11.2.2003, p. 1);

(xviii)  id-Direttiva 2014/49/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' April 2014 dwar skemi ta' garanzija tad-depożiti (riformulazzjoni)(ĠU L 173, 12.6.2014, p. 149);

(xix)  id-Direttiva 97/9/KE tal-Parlament Ewropew U Tal-Kunsill tat-3 ta' Marzu 1997 dwar skemi ta' kumpens għall-investitur (ĠU L 84, 26.3.1997, p. 22);

(xx)  ir-Regolament (UE) 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta' kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1);

C.  Artikolu 2(a)(iii) – is-sikurezza u l-konformità tal-prodotti:

1.  Rekwiżiti dwar is-sikurezza▌ u l-konformità tal-prodotti mqiegħda fis-suq tal-Unjoni kif definit u rregolat bi:

(i)  id-Direttiva Nru 2001/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' Diċembru 2001 dwar is-sigurtà ġenerali tal-prodotti (ĠU L 11, 15.1.2002, p. 4);

(ii)  leġislazzjoni tal-Unjoni dwar l-armonizzazzjoni li tikkonċerna prodotti manifatturati, inkluż ir-rekwiżiti tat-tikkettar, għajr ikel, għalf, prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem u veterinarju, pjanti ħajjin u annimali, prodotti ta' oriġini umana u prodotti ta' pjanti u annimali relatati direttament mar-riproduzzjoni futura tagħhom kif elenkati fl-Annessi għar-Regolament XX dwar is-sorveljanza tas-suq u l-konformità tal-prodotti(28);

(iii)  id-Direttiva 2007/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Settembru 2007 li tistabbilixxi kwadru għall-approvazzjoni ta' vetturi bil-mutur u l-karrijiet tagħhom, u ta' sistemi, komponenti u unitajiet tekniċi separati maħsuba għal tali vetturi (Direttiva Kwadru) (ĠU L 263, 9.10.2007, p. 1).

2.  Kummerċjalizzazzjoni u użu ta' prodotti sensittivi u perikolużi, kif irregolati bi:

(i)  id-Direttiva 2009/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Mejju 2009 dwar l-issimplifikar tat-termini u l-kundizzjonijiet tat-trasferimenti ta' prodotti relatati mad-difiża fil-Komunità (ĠU L 146, 10.06.2009, p. 1);

(ii)  id-Direttiva tal-Kunsill 91/477/KEE tat-18 ta' Ġunju 1991 dwar il-kontroll tal-akkwist u l-pussess ta' armi (ĠU L 256, 13.9.1991, p. 51);

(iii)  ir-Regolament (UE) Nru 98/2013 tal-15 ta' Jannar 2013 dwar it-tqegħid fis-suq u l-użu ta' prekursuri tal-isplussivi (ĠU L 39, 9.2 2013 p. 1).

D.  Artikolu 2(a)(iv) – is-sikurezza tat-trasport:

1.  Rekwiżiti tas-sikurezza fis-settur ferrovjarju kif irregolati bid-Direttiva (UE) 2016/798 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2016 dwar is-sikurezza ferrovjarja (ĠU L 138, 26.5.2016, p.102).

2.  Rekwiżiti tas-sikurezza fis-settur tal-avjazzjoni ċivili kif irregolati bir-Regolament (UE) Nru 996/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ottubru 2010 dwar l-investigazzjoni u l-prevenzjoni ta' aċċidenti u inċidenti fis-settur tal-avjazzjoni ċivili u li jħassar id-Direttiva 94/56/KE (ĠU L 295, 12.11.2010, p. 35).

3.  Rekwiżiti tas-sikurezza fis-settur tat-toroq kif irregolati bi:

(i)  id-Direttiva 2008/96/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Novembru 2008 dwar il-ġestjoni tas-sikurezza fl-infrastruttura tat-toroq (ĠU L 319, 29.11.2008, p. 59);

(ii)  id-Direttiva 2004/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 dwar il-ħtiġiet minimi tas-sigurtà għall-mini fin-Network Trans-Ewropew tat-Toroq (ĠU L 167, 30.4.2004, p. 39);

(iii)  ir-Regolament (KE) Nru 1071/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Ottubru 2009 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kondizzjonijiet li għandhom jiġu rispettati għall-eżerċizzju tal-professjoni ta' operatur tat-trasport bit-triq u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 96/26/KE (ĠU L 300, 14.11.2009, p. 51).

4.  Rekwiżiti tas-sikurezza fis-settur tat-toroq kif irregolati bi:

(i)  ir-Regolament (KE) Nru 391/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta' April 2009 dwar ir-regoli u l-istandards komuni għall-organizzazzjonijiet għall-ispezzjoni u l-perizji tal-vapuri (Tfassil mill-ġdid) (ĠU L 131, 28.5.2009, p. 11);

(ii)  ir-Regolament (KE) Nru 392/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2009 dwar ir-responsabbiltà ta' trasportaturi ta' passiġġieri bil-baħar fil-każ ta' aċċidenti (ĠU L 131, 28.5.2009, p. 24);

(iii)  id-Direttiva 2014/90/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 2014 dwar tagħmir tal-baħar u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 96/98/KE (ĠU L 257, 28.8.2014, p. 146);

(iv)  id-Direttiva 2009/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2009 li tistabbilixxi l-prinċipji fundamentali li jirregolaw l-investigazzjoni ta' aċċidenti fis-settur tat-trasport marittimu u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 1999/35/KE u d-Direttiva 2002/59/KE (ĠU L 131, 28.5.2009, p. 114);

(v)  id-Direttiva 2008/106/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Novembru 2008 dwar il-livell minimu ta' taħriġ tal-baħħara (ĠU L 323, 3.12.2008, p. 33);

(vi)  id-Direttiva tal-Kunsill 98/41/KE tat-18 ta' Ġunju 1998 dwar ir-reġistrazzjoni ta' persuni li jbaħħru abbord vapuri tal-passiġġieri li joperaw lejn jew minn portijiet tal-Istati Membri tal-Komunità (ĠU L 188, 2.7.1998, p. 35);

(vii)  id-Direttiva 2001/96/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta' Diċembru 2001 li tistabbilixxi l-ħtiġiet u l-proċeduri armonizzati għat-tagħbija u l-ħatt b' sigurtà ta' bastimenti ta' tagħbija bl-ingrossa (ĠU L 13, 16.1.2002, p. 9).

5.  Rekwiżiti ta' sikurezza kif irregolati mid-Direttiva 2008/68/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Settembru 2008 dwar it-trasport intern ta' oġġetti perikolużi (ĠU L 260, 30.9.2008, p. 13).

E.  Artikolu 2(a)(v) – il-protezzjoni tal-ambjent:

1.   Kull reat kriminali kontra l-protezzjoni tal-ambjent kif irregolata bid-Direttiva 2008/99/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Novembru 2008 dwar il-protezzjoni tal-ambjent permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 328, 6.12.2008, p. 28) jew kull imġiba illegali li tikser il-leġislazzjoni stabbilita fl-Annessi tad-Direttiva 2008/99/KE;

2.  Dispożizzjonijiet dwar l-ambjent u l-klima, kif irregolati minn:

(i)  id-Direttiva 2003/87/KE li tistabbilixxi skema għall-iskambju ta' kwoti ta' emissjonijiet ta' gassijiet serra ġewwa l-Komunità u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 96/61/KE (ĠU L 275, 25.10.2003, p. 32)

(ii)  id-Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta' April 2009 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2001/77/KE u 2003/30/KE (ĠU L 140, 5.6.2009, p. 16);(iii) id-Direttiva 2012/27/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 dwar l-effiċjenza fl-enerġija, li temenda d-Direttivi 2009/125/KE u 2010/30/UE u li tħassar id-Direttivi 2004/8/KE u 2006/32/KE (ĠU L 315, 14.11.2012, p. 1).

(iii)  ir-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Mejju 2013 dwar mekkaniżmu għall-monitoraġġ u r-rapportar ta' emissjonijiet ta' gassijiet serra u għar-rapportar ta' informazzjoni oħra relatata mat-tibdil fil-klima fil-livelli nazzjonali u tal-Unjoni u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 280/2004/KE (ĠU L 165, 18.6.2013, p. 13);

(iv)  id-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli(ĠU L 328, 21.12.2018, p. 82)

3.  Dispożizzjonijiet dwar l-iżvilupp sostenibbli u l-immaniġġjar tal-iskart, kif irregolati minn:

(i)  id-Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Novembru 2008 dwar l-iskart u li tħassar ċerti Direttivi (ĠU L 312, 22.11.2008, p. 3);

(ii)  ir-Regolament (UE) Nru 1257/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Novembru 2013 dwar ir-riċiklaġġ tal-bastimenti u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1013/2006 u d-Direttiva 2009/16/KE (ĠU L 330, 10.12.2013, p. 1);

(iii)   ir-Regolament (UE) Nru 649/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 4 ta' Lulju 2012 dwar l-esportazzjoni u l-importazzjoni ta' sustanzi kimiċi perikolużi (ĠU L 201, 27.7.2012, p. 60);

4.  Dispożizzjonijiet dwar it-tniġġis tal-baħar, dak tal-arja u dak akustiku, kif irregolati minn:

(i)  id-Direttiva 1999/94/KE relatata mad-disponibbiltà ta' tagħrif għall-konsumatur dwar l-ekonomija tal-fjuwil u emissjonijiet tas-CO2 rigward il- marketing ta' karozzi tal-passiġġieri ġodda (ĠU L 12, 18.01.2000, p. 16);

(ii)  id-Direttiva 2001/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2001 dwar il-livelli nazzjonali massimi tal-emissjonijiet ta' ċerti inkwinanti atmosferiċi (ĠU L 309, 27.11.2001, p. 22);

(iii)  id-Direttiva 2002/49/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ġunju li tirrigwarda l-istudju u l-amministrazzjoni tal-ħsejjes ambjentali (ĠU L 189, 18.7.2002, p. 12);

(iv)  ir-Regolament (KE) Nru 782/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' April 2003 dwar il-projbizzjoni tal-komposti tal-organotin fuq il-bastimenti (ĠU UE L 115, 9.5.2003, p. 1);

(v)   id-Direttiva 2004/35/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta'April 2004 dwar ir-responsabbiltà ambjentali f'dak li għandu x'jaqsam mal-prevenzjoni u r-rimedju għal danni ambjentali (ĠU L 143, 30.4.2004, p. 56);

(vi)  id-Direttiva 2005/35/KE dwar it-tniġġis ikkawżat minn vapuri u l-introduzzjoni ta' sanzjonijiet għal ksur (ĠU L 255, 30.9.2005, p. 11);

(vii)  ir-Regolament (KE) Nru 166/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 18 ta' Jannar 2006 dwar il-ħolqien ta' Reġistru Ewropew dwar ir-Rilaxx u t-Trasferiment ta' Inkwinanti u li jemenda d-Direttivi tal-Kunsill 91/689/KEE u 96/61/KE (ĠU L 33, 4.2.2006, p. 1);

(viii)  id-Direttiva 2009/33/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta' April 2009 dwar il-promozzjoni ta' vetturi ta' trasport fuq it-triq nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija(ĠU L 120, 15.5.2009, p. 12);

(ix)  ir-Regolament (KE) Nru 443/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2009 li jistabbilixxi standards ta' rendiment għall-emissjonijiet minn karozzi ġodda tal-passiġġieri bħala parti mill-approċċ integrat tal-Komunità biex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta' CO2 minn vetturi ħfief (ĠU L 140, 5.6.2009, p. 1);

(x)  ir-Regolament (KE) Nru 1005/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Settembru 2009 dwar sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu (ĠU L 286, 31.10.2009, p. 1);

(xi)  id-Direttiva 2009/126/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Ottubru 2009 dwar il-Fażi II tal-irkupru tal-fwar tal-petrol waqt ir-riforniment bil-karburant tal-vetturi bil-mutur fl-istazzjonijiet ta' servizz (ĠU L 285, 31.10.2009, p. 36);

(xii)  ir-Regolament (UE) Nru 510/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2011 li jistabbilixxi standards ta' rendiment fir-rigward tal-emissjonijiet tal-vetturi kummerċjali ħfief ġodda bħala parti mill-approċċ integrat tal-Unjoni biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2 minn vetturi ħfief (ĠU L 145, 31.5.2011, p. 1);

(xiii)  id-Direttiva 2014/94/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Ottubru 2014 dwar l-installazzjoni ta' infrastruttura tal-karburanti alternattivi (ĠU L 307, 28.10.2014, p. 1);

(xiv)   ir-Regolament (UE) 2015/757 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2015 dwar il-monitoraġġ, ir-rappurtar u l-verifika ta' emissjonijiet tad-diossidu tal-karbonju mit-trasport marittimu, u li jemenda d-Direttiva 2009/16/KE (ĠU L 123, 19.5.2015, p. 55);

(xv)  id-Direttiva (UE) 2015/2193 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2015 dwar il-limitazzjoni tal-emissjonijiet ta' ċerti sustanzi niġġiesa fl-arja minn impjanti tal-kombustjoni medji (ĠU L 313, 28.11.2015, p. 1);

5.  Dispożizzjonijiet dwar il-protezzjoni u l-ġestjoni tal-ilma u l-ħamrija, kif irregolati minn:

(i)  id-Direttiva 2007/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar il-valutazzjoni u l-immaniġġjar tar-riskji tal-għargħar (ĠU L 288, 6.11.2007, p. 27);

(ii)  id-Direttiva 2008/105/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 16 ta' Diċembru 2008 dwar standards ta' kwalità ambjentali fil-qasam tal-politika tal-ilma, li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi tal-Kunsill 82/176/KEE, 83/513/KEE, 84/156/KEE, 84/491/KEE, 86/280/KEE u li temenda d-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 348, 24.12.2008, p. 84);

(iii)  id-Direttiva 2011/92/UE dwar l-istima tal-effetti ta' ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent ( ĠU L 26, 18.1.2012, p. 1).

6.  Dispożizzjonijiet relatati mal-protezzjoni tan-natura u l-bijodiversità, kif irregolati minn:

(i)  ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1936/2001 tas-27 ta' Settembru 2001 li jistabbilixxi miżuri ta' kontroll applikabbli għas-sajd għal ċerti stokkijiet ta' ħut li jpassi ħafna (ĠU L 263, 3.10.2001, p. 1);

(ii)  ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 812/2004 tas-26 ta' April 2004 li jippreskrivi miżuri li jikkonċernaw qabdiet inċidentali ta' ċetaċji fil-meded (żoni) tas-sajd u jemenda r-Regolament (KE) Nru 88/98 (ĠU L 150, 30.4.2004, p. 12);

(iii)  ir-Regolament (KE) Nru 1007/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Settembru 2009 dwar il-kummerċ tal-prodotti mill-foki (ĠU L 286, 31.10.2009, p. 36);

(iv)  ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 734/2008 tal- 15 ta' Lulju 2008 dwar il-protezzjoni ta' ekosistemi marini vulnerabbli f'ibħra internazzjonali mill-impatti ħżiena tal-irkaptu tas-sajd tal-qiegħ (ĠU L 201, 30.7.2008, p. 8);

(v)  id-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Novembru 2009 dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġi (ĠU L 20, 26.1.2010, p. 7);

(vi)  ir-Regolament (UE) Nru 995/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ottubru 2010 li jistabbilixxi l-obbligi tal-operaturi li jqiegħdu fis-suq injam u prodotti tal-injam (ĠU L 295, 12.11.2010, p. 23);

(vii)  ir-Regolament (UE) Nru 1143/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Ottubru 2014 dwar il-prevenzjoni u l-ġestjoni tal-introduzzjoni u t-tixrid ta' speċijiet aljeni invażivi (ĠU L 317, 4.11.2014, p. 35);

7.  Dispożizzjonijiet dwar sustanzi kimiċi, kif irregolati mir-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Diċembru 2006 dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta ' sustanzi kimiċi (REACH), li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi, li jemenda d-Direttiva 1999/45/KE u li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 793/93 tal-Kunsill u r-Regolament (KE) Nru 1488/94 tal-Kummissjoni kif ukoll id-Direttiva 76/769/KEE tal-Kunsill u d-Direttivi 91/155/KEE, 93/67/KEE, 93/105/KE u 2000/21/KE tal-Kummissjoni (ĠU L 396, 30.12.2006, p.1);

8.  Dispożizzjonijiet relatati ma prodotti organiċi, kif irregolati mir-Regolament (UE) 2018/848 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2018 dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta' prodotti organiċi u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007 (ĠU L 150, 14.6.2018, p. 1).

F.  Artikolu 2(a)(vi) – protezzjoni mir-radjazzjoni u sikurezza nukleari

Regoli dwar is-sikurezza nukleari kif irregolati bi:

(i)  id-Direttiva tal-Kunsill 2009/71/Euratom tal-25 ta' Ġunju 2009 li tistabbilixxi qafas Komunitarju għas-sigurtà tal-installazzjonijiet nukleari (ĠU L 172, 2.7.2009, p. 18);

(ii)  id-Direttiva tal-Kunsill 2013/51/Euratom tat-22 ta' Ottubru 2013 li tistabbilixxi rekwiżiti għall-protezzjoni tas-saħħa tal-pubbliku ġenerali fir-rigward ta' sustanzi radjuattivi fl-ilma maħsub għall-konsum mill-bniedem (ĠU L 296, 7.11.2013, p. 12);

(iii)  id-Direttiva tal-Kunsill 2013/59/Euratom tal-5 ta' Diċembru 2013 li tistabbilixxi standards bażiċi ta' sikurezza għal protezzjoni kontra l-perikli li jirriżultaw minn esponiment għal radjazzjoni jonizzanti, u li tħassar id-Direttivi 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom u 2003/122/Euratom (ĠU L 13, 17.1.2014, p. 1);

(iv)  id-Direttiva tal-Kunsill 2011/70/Euratom tad-19 ta' Lulju 2011 li tistabbilixxi qafas Komunitarju għall-ġestjoni responsabbli u sikura ta' fjuwil użat u skart radjuattiv (ĠU L 199, 2.8.2011, p. 48);

(v)  id-Direttiva tal-Kunsill 2006/117/Euratom tal-20 ta' Novembru 2006 dwar is-superviżjoni u l-kontroll ta' vjeġġi ta' skart radjuattiv u ta' kombustibbli nukleari eżawrit (ĠU L 337, 5.12.2006, p. 21).

(vi)  ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) 2016/52 tal-15 ta' Jannar 2016 li jistabbilixxi l-livelli massimi permissibbli ta' kontaminazzjoni radjuattiva ta' ikel u għalf wara inċident nukleari jew kwalunkwe każ ieħor ta' emerġenza radjoloġika, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 3954/87 u r-Regolament tal-Kummissjoni (Euratom) Nru 944/89 u (Euratom) Nru 770/90 (ĠU L 13, 20.1.2016, p. 2);

(vii)  ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1493/93 tat-8 ta' Ġunju 1993 dwar kunsinni ta' sustanzi radjoattivi bejn l-Istati Membri.

G.  Artikolu 2(a)(vii) — is-sikurezza tal-ikel u tal-għalf, is-saħħa u l-benessri tal-annimali:

1.  Il-liġi tal-Unjoni dwar l-ikel u l-għalf irregolata mill-prinċipji u r-rekwiżiti ġenerali kif definiti mir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta' sigurtà tal-ikel (ĠU L 31, 1.2.2002, p. 1).

2.  Is-saħħa tal-annimali kif irregolata minn:

(i)   ir-Regolament (UE) 2016/429 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Marzu 2016 dwar il-mard trasmissibbli tal-annimali u li jemenda u jħassar ċerti atti fil-qasam tas-saħħa tal-annimali ("Liġi dwar is-Saħħa tal-Annimali") (ĠU L 84, 31.3.2016, p. 1).

(ii)  ir-Regolament (KE) Nru 1069/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Ottubru 2009 li jistabbilixxi regoli tas-saħħa li jirrigwardaw prodotti sekondarji tal-annimali jew derivati minnhom mhux maħsuba għall-konsum mill-bniedem (ĠU L 300, 14.11.2009, p. 1);

3.  ir-Regolament (UE) 2017/625 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Marzu 2017 dwar il-kontrolli uffiċjali u attivitajiet uffiċjali oħra mwettqa biex jiżguraw l-applikazzjoni tal-liġi tal-ikel u tal-għalf, ta' regoli dwar is-saħħa u t-trattament xieraq tal-annimali, dwar is-saħħa tal-pjanti u dwar prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 999/2001, (KE) Nru 396/2005, (KE) Nru 1069/2009, (KE) Nru 1107/2009, (UE) Nru 1151/2012, (UE) Nru 652/2014, (UE) 2016/429 u (UE) 2016/2031 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1/2005 u (KE) Nru 1099/2009 u d-Direttivi tal-Kunsill 98/58/KE, 1999/74/KE, 2007/43/KE, 2008/119/KE u 2008/120/KE, u li jħassar ir-Regolamenti (KE) Nru 854/2004 u (KE) Nru 882/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kunsill 89/608/KEE, 89/662/KEE, 90/425/KEE, 91/496/KEE, 96/23/KE, 96/93/KE u 97/78/KE u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 92/438/KEE (Regolament dwar il-Kontrolli Uffiċjali) (ĠU L 95, 7.4.2017, p. 1).

4.   Dispożizzjonijiet u standards dwar il-protezzjoni u l-benesseri tal-annimali, kif irregolati minn:

(i)  id-Direttiva tal-Kunsill 98/58/KE tal-20 ta' Lulju 1998 dwar il-ħarsien ta' annimali miżmuma għal skopijiet ta' biedja (ĠU L 221, 8.8.1998, p. 23);

(ii)  ir-Regolament (KE) Nru 1/2005 tal-Kunsill tat-22 ta' Diċembru 2004 dwar il-protezzjoni tal-annimali waqt it-trasport u operazzjonijiet relatati u li temenda d-Direttivi 64/432/KEE u 93/119/KE u r-Regolament (KE) Nru 1255/97 (ĠU L 3, 5.1.2005, p. 1);

(iii)  ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1099/2009 tal-24 ta' Settembru 2009 dwar il-protezzjoni tal-annimali waqt il-qatla (ĠU L 303, 18.11.2009, p. 1);

(iv)  id-Direttiva tal-Kunsill 1999/22/KE tad-29 ta' Marzu 1999 dwar iż-żamma ta' annimali selvaġġi fiż-żoo (ĠU L 94, 9.4.1999, p. 24).

H.  Artikolu 2(a)(viii) – is-saħħa pubblika:

1.  Miżuri li jistabbilixxu standards għolja ta' kwalità u sikurezza ta' organi u sustanzi ta' oriġini umana, kif irregolati bi:

(i)  id-Direttiva 2002/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Jannar 2003 li tistabbilixxi livelli stabbiliti ta' kwalità u sigurtà għall-ġbir, l-ittestjar, l-ipproċessar, il-ħażna u t-tqassim ta' demm tal-bniedem u komponenti tad-demm u li temenda d-Direttiva 2001/83/KE (ĠU L 33, 8.2.2003, p. 30);

(ii)  id-Direttiva 2004/23/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 dwar l-iffissar ta' standards ta' kwalità u sikurezza għad-donazzjoni, ksib, ittestjar, proċessar, preservazzjoni, ħażna u tqassim ta' tessuti u ċelloli tal-bniedem (ĠU L 102, 7.4.2004, p. 48);

(iii)  id-Direttiva 2010/45/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 7 ta' Lulju 2010 dwar l-istandards tal-kwalità u s-sigurezza ta' organi umani maħsuba għal trapjanti (ĠU L 207, 6.8.2010, p. 14).

2.  Miżuri li jistabbilixxu standards għolja ta' kwalità u sikurezza għall-prodotti mediċinali u t-tagħmir għall-użu mediku kif irregolati bi:

(i)  ir-Regolament (KE) Nru 141/2000 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 1999 dwar il-prodotti mediċinali orfni (ĠU L 18, 22.1.2000, p. 1);

(ii)  id-Direttiva 2001/83/KE tas-6 ta' Novembru 2001 dwar il-kodiċi tal-Komunità li għandu x'jaqsam ma' prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem (ĠU L 311, 28.11.2001, p. 67);

(iii)  ir-Regolament (UE) 2019/6 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar prodotti mediċinali veterinarji u li jħassar id-Direttiva 2001/82/KE (ĠU L 4, 7.1.2019, p. 43);

(iv)  ir-Regolament (KE) Nru 726/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 li jistabbilixxi proċeduri Komunitarji għall-awtorizzazzjoni u s-sorveljanza ta' prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem u veterinarju u li jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (ĠU L 136, 30.4.2004, p. 1);

(v)  ir-Regolament (KE) Nru 1901/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 2006 dwar prodotti mediċinali għall-użu pedjatriku u li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 1768/92, id-Direttiva 2001/20/KE, id-Direttiva 2001/83/KE u r-Regolament (KE) Nru 726/2004 (ĠU L 378, 27.12.2006, p. 1);

(vi)  ir-Regolament (KE) Nru 1394/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Novembru 2007 dwar prodotti mediċinali ta' terapija avvanzata u li jemenda d-Direttiva 2001/83/KE u r-Regolament (KE) Nru 726/2004 (ĠU L 324, 10.12.2007, p. 121);

(vii)  ir-Regolament (UE) Nru 536/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' April 2014 dwar il-provi kliniċi fuq prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem, u li jħassar id-Direttiva 2001/20/KE (ĠU L 158, 27.5.2014, p. 1).

3.  Id-drittijiet tal-pazjenti kif irregolati mid-Direttiva 2011/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Marzu 2011 dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali (ĠU L 88, 4.4.2011, p. 45).

4.  Il-manifattura, il-preżentazzjoni u l-bejgħ ta' tabakk u prodotti relatati rregolati bid-Direttiva 2014/40/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' April 2014 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri rigward il-manifattura, il-preżentazzjoni u l-bejgħ tat-tabakk u prodotti relatati u li tħassar id-Direttiva 2001/37/KE (ĠU L 127, 29.4.2014, p. 1).

I.  Artikolu 2(a)(ix) – il-protezzjoni tal-konsumatur:

Id-drittijiet tal-konsumatur u l-protezzjoni tal-konsumatur kif irregolati bi:

(i)  id-Direttiva 98/6/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 1998 dwar il-protezzjoni tal-konsumatur fl-indikazzjoni tal-prezzijiet ta' prodotti offruti lill-konsumaturi (ĠU L 80, 18.3.1998, p. 27);

(ii)  id-Direttiva 1999/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Mejju 1999 dwar ċerti aspetti tal-bejgħ ta' oġġetti tal-konsum u garanziji assoċjati magħhom (ĠU L 171, 7.7.1999, p. 12);

(iii)  id-Direttiva 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Settembru 2002 li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq b'distanza ta' servizzi finanzjarji ta' konsumaturi u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 90/619/KEE u d-Direttivi 98/7/KE u 98/27/KE (ĠU L 271, 9.10.2002, p. 16);

(iv)  id-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2005 dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali) (ĠU L 149, 11.6.2005, p. 22);

(v)  id-Direttiva 2008/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2008 dwar ftehim ta' kreditu għall-konsumatur u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 87/102/KEE (ĠU L 133, 22.5.2008, p. 66);

(vi)  id-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2011 dwar drittijiet tal-konsumatur, li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE u d-Direttiva 1999/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 85/577/KEE u d-Direttiva 97/7/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 304, 22.11.2011, p. 64);

(vii)  id-Direttiva 2014/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 2014 dwar il-komparabbiltà tat-tariffi relatati mal-kontijiet tal-ħlas, il-bdil tal-kontijiet tal-ħlas u l-aċċess għal kontijiet tal-ħlas b'karatteristiċi bażiċi (ĠU L 257, 28.8.2014, p. 214).

J.  Artikolu 2(a)(x) – il-protezzjoni tal-privatezza u d-data personali, u s-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi ta' informazzjoni:

(i)  id-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjonijiet elettroniċi) (ĠU L 201, 31.7.2002, p. 37);

(ii)  ir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data , u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1);

(iii)  id-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Lulju 2016 dwar miżuri għal livell għoli komuni ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni madwar l-Unjoni (ĠU L 194, 19.7.2016, p. 1).

Parti II

L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva jirreferi għal-leġislazzjoni tal-Unjoni segwenti:

A.  Artikolu 2(a)(ii) – servizzi finanzjarji, prodotti u s-swieq u prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu:

1.  Servizzi finanzjarji:

(i)  id-Direttiva 2009/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2009 dwar il-koordinazzjoni ta' liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi fir-rigward tal-impriżi tal-investiment kollettiv f'titoli trasferibbli (UCITS) (ĠU L 302, 17.11.2009, p. 32);

(ii)  id-Direttiva (UE) 2016/2341 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Diċembru 2016 dwar l-attivitajiet u s-superviżjoni ta' istituzzjonijiet għall-provvista ta' rtirar okkupazzjonali (IORPs) (ĠU L 354, 23.12.2016, p. 37);

(iii)  id-Direttiva 2006/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Mejju 2006 dwar il-verifiki statutorji tal-kontijiet annwali u tal-kontijiet konsolidati, li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 78/660/KEE u 83/349/KEE u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 84/253/KEE (ĠU L 157, 9.6.2006, p. 87);

(iv)  ir-Regolament (UE) Nru 596/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 16 ta' April 2014 dwar l-abbuż tas-suq (Regolament dwar l-abbuż tas-suq) u li jħassar id-Direttiva 2003/6/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttivi tal-Kummissjoni 2003/124/KE, 2003/125/KE u 2004/72/KE (ĠU L 173, 12.6.2014, p. 1);

(v)  id-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta' kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta' kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338);

(vi)  id-Direttiva 2014/65/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2014 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji u li temenda d-Direttiva 2002/92/KE u d-Direttiva 2011/61/UE (ĠU L 173, 12.6.2014, p. 349);

(vii)  ir-Regolament (UE) Nru 909/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 2014 dwar it-titjib fis-saldu tat-titoli fl-Unjoni Ewropea u dwar depożitorji ċentrali tat-titoli u li jemenda d-Direttivi 98/26/KE u 2014/65/UE u r-Regolament (UE) Nru 236/2012 (ĠU L 257, 28.8.2014, p. 1);

(viii)  ir-Regolament (UE) Nru 1286/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Novembru 2014 dwar dokumenti bl-informazzjoni ewlenija għal prodotti aggregati ta' investiment għall-konsumaturi bbażati fuq l-assigurazzjoni (PRIIPs) (ĠU L 352, 9.12.2014, p. 1);

(ix)  ir-Regolament (UE) 2015/2365 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2015 dwar it-trasparenza ta' transazzjonijiet ta' finanzjament tat-titoli u l-użu mill-ġdid u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 337, 23.12.2015, p. 1);

(x)  id-Direttiva (UE) 2016/97 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Jannar 2016 dwar id-distribuzzjoni tal-assigurazzjoni (riformulazzjoni) (ĠU L 26, 2.2.2016, p. 19);

(xi)  ir-Regolament (UE) 2017/1129 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2017 dwar il-prospett li għandu jiġi ppubblikat meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku jew jiġu ammessi għall-kummerċ f'suq regolat (ĠU L 168, 30.6.2017, p. 12).

2.  Prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu:

(i)  id-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE (ĠU L 141, 5.6.2015, p. 73);

(ii)  ir-Regolament (UE) 2015/847 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2015 dwar l-informazzjoni li takkumpanja t-trasferimenti ta' fondi u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1781/2006 (ĠU L 141, 5.6.2015, p. 1).

B.  Artikolu 2(a)(iv) – is-sikurezza tat-trasport:

(i)  ir-Regolament (UE) Nru 376/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' April 2014 dwar ir-rappurtar, l-analiżi u s-segwitu ta' okkorrenzi fl-avjazzjoni ċivili, li jemenda r-Regolament (UE) Nru 996/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jħassar id-Direttiva 2003/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u r-Regolamenti tal-Kummissjoni (KE) Nru 1321/2007 u (KE) Nru 1330/2007 (ĠU L 122, 24.4.2014, p. 18);

(ii)  id-Direttiva 2013/54/UE, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta' Novembru 2013, dwar ċerti responsabbiltajiet tal-Istat tal-Bandiera għal konformità mal-Konvenzjoni dwar ix-Xogħol Marittimu, 2006 (ĠU L 329, 10.12.2013, p. 1);

(iii)  id-Direttiva 2009/16/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta' April 2009 dwar il-kontroll tal-Istat tal-Port (ĠU L 131, 28.5.2009, p. 57).

C.  Artikolu 2(a)(v) – il-protezzjoni tal-ambjent:

(i)  id-Direttiva 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Ġunju 2013 dwar l-operazzjonijiet taż-żejt u tal-gass offshore u li temenda d-Direttiva 2004/35/KE (ĠU L 178, 28.6.2013, p. 66).

ANNESS GĦAR-RIŻOLUZZJONI LEĠIŻLATTIVA

Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-Direttiva dwar il-protezzjoni ta’ persuni li jirrappurtaw dwar ksur tal-liġi tal-Unjoni

Fil-mument tar-rieżami li jrid jitwettaq f’konformità mal-Artikolu 27 tad-Direttiva, il-Kummissjoni se tikkunsidra l-possibbiltà li testendi l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu għal ċerti atti bbażati fuq l-Artikoli 153 TFUE u 157 TFUE, wara konsultazzjoni mas-sħab soċjali, fejn xieraq, f’konformità mal-Artikolu 154 TFUE.

(1)* IL-FINALIZZAZZJONI LEGALI-LINGWISTIKA TA' DAN IT-TEST GĦADHA MA SARITX.
(2)ĠU C […], […], p. […].
(3)ĠU C […], […], p. […].
(4)ĠU C […], […], p. […].
(5) Il-Komunikazzjoni tat-8.12.2010 "Rinfurzar tar-reġimi tas-sanzjonar fis-settur tas-servizzi finanzjarji".
(6)Il-korp ta' "leġislazzjoni ta' armonizzazzjoni tal-Unjoni" rilevanti huwa ċirkoskritt u elenkat fir-Regolament [XXX] li jistipula r-regoli u l-proċeduri għall-konformità mal-leġislazzjoni ta' armonizzazzjoni tal-Unjoni, 2017/0353 (COD) u l-infurzar tagħha.
(7)Irregolati mid-Direttiva (KE) 2001/95 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' Diċembru 2001 dwar is-sikurezza ġenerali tal-prodotti (ĠU L 11, p. 4).
(8)Ir-Regolament (UE) Nru 376/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' April 2014 dwar ir-rapportar, l-analiżi u s-segwitu ta' okkorrenzi fl-avjazzjoni ċivili (ĠU L 122, p. 18).
(9)Id-Direttiva 2013/54/UE, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta' Novembru 2013, dwar ċerti responsabbiltajiet tal-Istat tal-Bandiera għal konformità mal-Konvenzjoni dwar ix-Xogħol Marittimu u l-infurzar tagħha (ĠU L 329, p. 1), id-Direttiva 2009/16/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2009 dwar il-kontroll tal-Istat tal-Port (ĠU L 131, p. 57).
(10)COM (2018) 10 final.
(11)Id-Direttiva 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Ġunju 2013 dwar l-operazzjonijiet taż-żejt u tal-gass offshore (ĠU L 178, p. 66).
(12)Id-Direttiva tal-Kunsill 2014/87/Euratom tat-8 ta' Lulju 2014 li temenda d-Direttiva 2009/71/Euratom li tistabbilixxi qafas Komunitarju għas-sikurezza nukleari ta' installazzjonijiet nukleari (ĠU L 219, 25.7.2014, p. 42).
(13)Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta' sigurtà tal-ikel (ĠU L 31, p. 1).
(14)ĠU L 84, p. 1.
(15)Id-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Lulju 2016 dwar miżuri għal livell għoli komuni ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni madwar l-Unjoni.
(16) ĠU L 313, 23.10.1996, p. 1.
(17) ĠU L 151, 20.5.1997, p. 1.
(18)ĠU L 173, p. 1.
(19)Id-Direttiva ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/2392 tas-17 ta' Diċembru 2015 dwar ir-Regolament (UE) Nru 596/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill f'dak li għandu x'jaqsam ma' rapportar lill-awtoritajiet kompetenti ta' ksur attwali jew potenzjali ta' dan ir-Regolament (ĠU L 332, p. 126).
(20) ĠU L 56, 4.3.1968, p. 1.
(21)CM/Rec (2014)7.
(22) Iċċitata aktar 'il fuq.
(23) Ir-Regolament (UE) Nru 376/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' April 2014 dwar ir-rapportar, l-analiżi u s-segwitu ta' okkorrenzi fl-avjazzjoni ċivili, (ĠU L 122, p. 18).
(24) Id-Direttiva 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Ġunju 2013 dwar l-operazzjonijiet taż-żejt u tal-gass offshore u li temenda d-Direttiva 2004/35/KE (ĠU L 178, 28.6.2013, p. 66).
(25) Id-Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni ta' persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta' reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta' pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 89).
(26) Ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Diċembru 2000 dwar il-protezzjoni ta' individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità u dwar il-moviment liberu ta'dik id-data (ĠU L 8, 12.1.2001, p. 1).
(27) Id-Direttiva (UE) 2016/1919 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ottubru 2016 dwar għajnuna legali għal persuni ssuspettati u akkużati fi proċedimenti kriminali u għal persuni rikjesti fi proċedimenti ta' mandat ta' arrest Ewropew (ĠU L 297, 4.11.2016, p. 1).
(28)2017/0353 (COD) - Din hija attwalment Proposta għal Regolament (UE) 2019/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' ... dwar is-sorveljanza tas-suq u l-konformità tal-prodotti u li jemenda d-Direttivi 2004/42/KE u r-Regolamenti (KE) Nru 765/2008 u (UE) Nru 305/2011 li jemendaw id-Direttiva tal-Kunsill 2004/42/KE, ir-Regolamenti (KE) Nru 765/2008 u (UE) Nru 305/2011 li jelenkaw fl-Anness il-leġislazzjoni armonizzata kollha li fiha r-rekwiżiti dwar id-disinn u t-tikkettar ta' prodott.

Aġġornata l-aħħar: 29 ta' April 2019Avviż legali