Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 18 kwietnia 2019 r. - Strasburg 
Chiny, w szczególności sytuacja mniejszości religijnych i etnicznych
 Kamerun
 Brunei
 Porozumienie o współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych między Eurojustem a Danią *
 Normy emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich ***I
 Promowanie ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego ***I
 Stosowanie narzędzi i procesów cyfrowych w prawie spółek ***I
 Transgraniczne przekształcenia, łączenia i podziały ***I
 Europejski Fundusz Obronny ***I
 Ekspozycje w postaci obligacji zabezpieczonych ***I
 Obligacje zabezpieczone i nadzór publiczny nad obligacjami zabezpieczonymi ***I
 Program InvestEU ***I
 System europejskich morskich pojedynczych punktów kontaktowych ***I
 Ujawnianie informacji dotyczących zrównoważonych inwestycji i ryzyka dla zrównoważonego rozwoju ***I
 Trwałe zanieczyszczenia organiczne ***I
 Obowiązek rozliczania, wymogi dotyczące zgłaszania, techniki ograniczania ryzyka związanego z kontraktami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym i repozytoria transakcji ***I
 Procedury i organy zaangażowane w udzielanie zezwoleń CCP i wymogi dotyczące uznawania CCP z państw trzecich ***I
 Promowanie korzystania z rynków rozwoju MŚP ***I
 Negocjacje z Radą i Komisją w sprawie wniosku ustawodawczego dotyczącego uprawnień śledczych Parlamentu Europejskiego
 Kompleksowe ramy Unii Europejskiej dotyczące substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego

Chiny, w szczególności sytuacja mniejszości religijnych i etnicznych
PDF 149kWORD 55k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie Chin, w szczególności sytuacji mniejszości religijnych i etnicznych (2019/2690(RSP))
P8_TA-PROV(2019)0422RC-B8-0255/2019

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie sytuacji w Chinach, szczególnie z 26 listopada 2009 r. w sprawie Chin: prawa mniejszości a stosowanie kary śmierci(1), z 10 marca 2011 r. w sprawie sytuacji i dziedzictwa kulturowego w Kaszgarze (Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur w Chinach)(2), z 15 grudnia 2016 r. w sprawie tybetańskiej akademii buddyjskiej Larung Gar i Ilhama Tohtiego(3), z 12 września 2018 r. w sprawie stanu stosunków między UE a Chinami(4), a także z 4 października 2018 r. w sprawie masowych arbitralnych zatrzymań Ujgurów i Kazachów w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur(5),

–  uwzględniając partnerstwo strategiczne UE-Chiny zapoczątkowane w 2003 r. oraz wspólny komunikat Komisji i Wysokiego przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 22 czerwca 2016 r. pt. „Elementy nowej strategii UE wobec Chin” (JOIN(2016)0030),

–  uwzględniając Wytyczne UE w sprawie propagowania i ochrony wolności religii lub przekonań, przyjęte przez Radę do Spraw Zagranicznych 24 czerwca 2013 r.,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 12 marca 2019 r. pt. „UE-Chiny – perspektywa strategiczna” (JOIN(2019)0005),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie z 21. szczytu UE-Chiny, który odbył się 9 kwietnia 2019 r.,

–  uwzględniając dialog między UE a Chinami rozpoczęty w 1995 r. na temat praw człowieka oraz 37. rundę tego dialogu, która odbyła się 1 i 2 kwietnia 2019 r. w Brukseli,

–  uwzględniając art. 36 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej gwarantujący wszystkim obywatelom prawo do wolności wyznania oraz jej art. 4, w którym zapisano prawa „narodowości mniejszościowych”,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 16 grudnia 1966 r., który Chiny podpisały w 1998 r., lecz nie ratyfikowały,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając uwagi końcowe zawarte w sprawozdaniu na temat Chin Komitetu ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w strategicznych ramach dotyczących praw człowieka i demokracji Unia deklaruje, że będzie propagować prawa człowieka, demokrację, i praworządność „we wszystkich bez wyjątku dziedzinach swoich działań zewnętrznych” oraz że prawa człowieka będą „dla UE centralnym elementem stosunków ze wszystkimi państwami trzecimi, również z jej partnerami strategicznymi”; mając na uwadze, że te kwestie powinny pozostać centralnym elementem długofalowych stosunków między UE a Chinami, zgodnie z zobowiązaniem UE do obrony tych wartości w jej działaniach zewnętrznych oraz z wyrażonym przez Chiny zainteresowaniem przestrzeganiem, w kontekście własnego rozwoju, aktów prawa międzynarodowego i standardów w zakresie praw człowieka;

B.  mając na uwadze, że Chinom udało się wydźwignąć 700 mln osób z ubóstwa; mając jednak na uwadze, że od czasu objęcia władzy przez prezydenta Xi Jinpinga w marcu 2013 r. sytuacja w zakresie praw człowieka w Chinach ulega dalszemu pogorszeniu, a wrogość rządu wobec pokojowych protestów, wolności wypowiedzi, wolności wyznania oraz zasad praworządności się nasila; mając na uwadze, że władze chińskie zatrzymały i skazały setki obrońców praw człowieka, prawników i dziennikarzy;

C.  mając na uwadze, że nowe przepisy dotyczące spraw religijnych, które weszły w życie 1 lutego 2018 r., są bardziej restrykcyjne w stosunku do działalności religijnej i grup religijnych i zmuszają je do większego dostosowania się do linii polityki partii; mając na uwadze, że wolność wyznania i sumienia uległa jeszcze większemu ograniczeniu od czasu rozpoczęcia reform gospodarczych i otwarcia się Chin, które nastąpiło pod koniec lat 70. ubiegłego wieku; mając na uwadze, że liczba więźniów religijnych w Chinach należy do najwyższych na świecie;

D.  mając na uwadze, że pomimo porozumienia osiągniętego we wrześniu 2018 r. między Stolicą Apostolską a rządem chińskim w sprawie mianowania biskupów w Chinach chrześcijańskie wspólnoty religijne są narażone na coraz większe represje w tym kraju, a chrześcijanie, zarówno w kościołach podziemnych, jak i tych zatwierdzonych przez państwo, są celem ataków polegających na prześladowaniu i zatrzymywaniu wiernych, burzeniu kościołów, konfiskacie symboli religijnych i wydawaniu zakazów zgromadzeń chrześcijan; mając na uwadze, że władze chińskie w niektórych prowincjach nie zezwalają osobom poniżej 18 roku życia na udział w praktykach religijnych; mając na uwadze, że we wrześniu 2018 r. Chiny zamknęły kościół Syjon, największe zgromadzenie w Chinach, liczące ponad 1 500 wiernych;

E.  mając na uwadze, że sytuacja w regionie Sinciang, który zamieszkuje dziesięć milionów muzułmańskich Ujgurów i etnicznych Kazachów, gwałtownie się pogorszyła, ponieważ stabilność i kontrola nad regionem Sinciang zostały podniesione do rangi najwyższego priorytetu władz chińskich zarówno ze względu na powtarzające się ataki terrorystyczne dokonywane przez Ujgurów w tym regionie lub rzekomo z nim związane, jak i strategiczne położenie Regionu Autonomicznego Sinciang-Ujgur dla koncepcji „Jeden pas i jeden szlak”; mając na uwadze, że pojawiły się informacje, według których system obozów w prowincji Sinciang rozprzestrzenia się na inne części Chin;

F.  mając na uwadze, że – według szacunków przytoczonych przez Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej – ustanowiono program pozasądowych zatrzymań, w ramach którego przetrzymuje się na czas nieokreślony i zmusza do „reedukacji” politycznej „od dziesiątek tysięcy do ponad miliona Ujgurów”, którym nie postawiono zarzutów ani nie wytoczono procesu, i którzy są przetrzymywani arbitralnie pod pretekstem walki z terroryzmem i ekstremizmem religijnym; mając na uwadze, że w prowincji Sinciang prowadzi się politykę ścisłego ograniczania praktyk religijnych oraz języka i zwyczajów Ujgurów;

G.  mając na uwadze, że stworzono zaawansowaną sieć inwigilacyjnego nadzoru cyfrowego, obejmującą technologię rozpoznawania twarzy i gromadzenie danych;

H.  mając na uwadze, że rząd chiński odrzucił liczne wnioski grupy roboczej ONZ ds. przymusowych lub wymuszonych zaginięć, wysokiej komisarz ONZ ds. praw człowieka oraz innych osób upoważnionych w ramach procedur specjalnych ONZ dotyczące wysłania niezależnych śledczych do Sinciangu;

I.  mając na uwadze, że mimo wzrostu gospodarczego i rozwoju infrastruktury sytuacja w Tybecie w ciągu ostatnich kilku lat się pogorszyła, bowiem rząd chiński ogranicza szereg praw człowieka pod pretekstem zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności oraz podejmuje nieustające ataki na tybetańską tożsamość i kulturę;

J.  mając na uwadze, że od kilku lat w Tybecie coraz powszechniej stosowane są środki nadzoru i kontroli oraz coraz częściej dochodzi do arbitralnych zatrzymań, tortur i złego traktowania; mając na uwadze, że rząd chiński stworzył w Tybecie środowisko, w którym władza państwowa jest nieograniczona, powszechna jest atmosfera strachu, a każdy aspekt życia publicznego i prywatnego podlega ścisłej kontroli i regulacji; mając na uwadze, że w Tybecie każdy akt pokojowego sprzeciwu lub krytyki polityki państwa wobec mniejszości etnicznych lub religijnych może zostać uznany za działanie separatystyczne i tym samym przestępcze; mając na uwadze, że dostęp do Tybetańskiego Regionu Autonomicznego jest obecnie bardziej ograniczony niż kiedykolwiek w przeszłości;

K.  mając na uwadze, że według doniesień od 2009 r. wyjątkowo duża liczba Tybetańczyków, głównie mnichów i mniszek, dokonała samospalenia w proteście przeciwko restrykcyjnej polityce Chin w Tybecie oraz na znak poparcia powrotu Dalajlamy i prawa do wolności religijnej w okręgu Aba/Ngaba w prowincji Syczuan, a także w innych częściach Wyżyny Tybetańskiej; mając na uwadze, że w ciągu minionych 10 lat nie poczyniono żadnych postępów, jeśli chodzi o rozwiązanie kryzysu tybetańskiego;

1.  jest głęboko zaniepokojony z powodu coraz bardziej represyjnej polityki wymierzonej przeciw wielu mniejszościom religijnym i etnicznym, w szczególności Ujgurom i Kazachom, Tybetańczykom i chrześcijanom, nakładającej dodatkowe ograniczenia na konstytucyjne gwarancje prawa do swobodnej ekspresji kulturowej oraz wolności religii, słowa i wypowiedzi, pokojowych zgromadzeń i zrzeszania się; domaga się, aby władze respektowały te podstawowe swobody;

2.  wzywa rząd chiński, aby natychmiast zaprzestał praktyki arbitralnego zatrzymywania – bez przedstawienia zarzutów, bez procesu sądowego i wyroku skazującego za przestępstwo – członków mniejszości ujgurskiej i kazachskiej oraz Tybetańczyków, aby zamknął wszystkie obozy i ośrodki przetrzymywania oraz natychmiast i bezwarunkowo zwolnił przetrzymywane osoby;

3.  apeluje o natychmiastowe uwolnienie arbitralnie zatrzymanych osób, więźniów sumienia, w tym osób praktykujących Falun Gong, oraz położenie kresu wymuszonym zaginięciom, i nalega, aby każda osoba mogła wybrać swojego przedstawiciela prawnego, miała kontakt z rodziną i dostęp do pomocy medycznej, a także aby jej sprawa została zbadana;

4.  wzywa rząd chiński do natychmiastowego uwolnienia: Ujgurów, wśród których znajdują się Ilham Tohti, Tashpolat Tiyip, Rahile Dawut, Eli Mamut, Hailaite Niyazi, Memetjan Abdulla, Abduhelil Zunun i Abdukerim Abduweli; osób prześladowanych za przekonania religijne, takich jak Zhang Shaojie, Hu Shigen, Wang Yi i Sun Qian; tybetańskich działaczy, pisarzy i przywódców religijnych, którym grozi odpowiedzialność karna lub którzy zostali uwięzieni za korzystanie z przysługującego im prawa do wolności wypowiedzi, w tym Tashi Wangchuka i Lobsanga Dargye;

5.  wzywa do natychmiastowego uwolnienia szwedzkiego wydawcy książek Gui Minhaia oraz dwóch obywateli kanadyjskich Michaela Spavora i Michaela Kovriga;

6.  wzywa rząd chiński, aby ujawnił rodzinom pełne dane osób zaginionych w regionie Sinciang;

7.  wzywa władze chińskie, aby zaprzestały prowadzenia kampanii przeciwko kongregacjom i organizacjom chrześcijańskim oraz położyły kres nękaniu i przetrzymywaniu chrześcijańskich pastorów i księży oraz przymusowym wyburzeniom kościołów;

8.  wzywa władze chińskie, by stały na straży prawa do używania języka, wolności kultury i religii oraz innych podstawowych wolności Tybetańczyków oraz by powstrzymały się od stosowania polityki przesiedleń faworyzującej ludność z grupy etnicznej Han ze szkodą dla Tybetańczyków, a także od zmuszania koczowników tybetańskich do porzucenia ich tradycyjnego stylu życia;

9.  potępia kampanie prowadzone w ramach „wychowania patriotycznego”, w tym środki służące inscenizowaniu tybetańskich klasztorów buddyjskich; wyraża zaniepokojenie, że chińskie prawo karne jest nadużywane do prześladowania Tybetańczyków i buddystów, których praktyki religijne traktowane są jako „działalność separatystyczna”; wyraża ubolewanie, że warunki do praktykowania buddyzmu w Tybecie znacznie się pogorszyły po tybetańskich protestach, które miały miejsce w marcu 2008 r., ponieważ rząd chiński przyjął bardziej kompleksowe podejście do „wychowania patriotycznego”;

10.  wzywa władze chińskie do stosowania zagwarantowanego w konstytucji wszystkim obywatelom Chin prawa do wolności religii;

11.  przypomina, że ważne jest, aby UE i państwa członkowskie poruszały kwestię łamania praw człowieka w rozmowach z władzami chińskimi na każdym szczeblu politycznym, zgodnie z zobowiązaniem UE do wyrażania się silnym, wyraźnym i wspólnym głosem w jej stosunkach z tym krajem, w tym podczas dorocznego dialogu na temat praw człowieka, dialogu strategicznego, dialogu wysokiego szczebla i szczytu w dziedzinie gospodarki oraz zbliżającego się szczytu Euro-Azja;

12.  podkreśla, że choć we wspólnym oświadczeniu wydanym po 21. szczycie UE-Chiny UE i Chiny potwierdziły, że wszystkie prawa człowieka są powszechne, niepodzielne, współzależne i wzajemnie powiązane, UE powinna wzywać Chiny, by działały zgodnie z tą deklaracją; ubolewa, że na szczycie UE-Chiny w dniu 9 kwietnia 2019 r. pilne kwestie praw człowieka ponownie odgrywały marginalną rolę; jest zdania, że w sytuacji gdy na szczycie UE-Chiny o prawach człowieka mówi się słabym głosem, Rada, Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) i Komisja powinny całkowicie zrezygnować z poruszania tych spraw i wydać oddzielny komunikat na ten temat zawierający merytoryczną ocenę sytuacji i przyczyn, dla których nie można było uzgodnić bardziej zdecydowanego języka;

13.  wzywa państwa członkowskie UE, aby zapobiegały wszelkim działaniom podejmowanym przez władze chińskie na terytorium UE w celu nękania członków społeczności turkijskich, Tybetańczyków i innych grup religijnych lub etnicznych, aby skłonić ich do działania w charakterze informatorów, zmusić do powrotu do Chin lub uciszyć;

14.  wzywa władze chińskie, aby umożliwiły dziennikarzom i międzynarodowym obserwatorom, w tym Wysokiemu Komisarzowi ONZ ds. Praw Człowieka oraz specjalnym procedurom ONZ, swobodny, znaczący i nieskrępowany dostęp do regionu Sinciang i Tybetańskiego Regionu Autonomicznego; wzywa UE i państwa członkowskie, aby odegrały podczas następnej sesji Rady Praw Człowieka ONZ wiodącą rolę w sprawie rezolucji ustanawiającej misję informacyjną w regionie Sinciang;

15.  wzywa rząd chiński, aby zagwarantował nieograniczone poszanowanie praw obywateli zapisanych w chińskiej konstytucji, w szczególności art. 4, który chroni mniejszości narodowe, art. 35, który chroni wolność słowa i prasy, wolność zrzeszania się, zgromadzeń oraz pochodów i demonstracji, art. 36, który uznaje prawo do wolności religii, oraz art. 41, który gwarantuje prawo do wyrażania krytyki wszelkich organów i urzędników państwowych oraz sugestii dotyczących ich działania;

16.  nalega na Chiny, aby ratyfikowały Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych;

17.  wzywa Chiny, aby przyznały unijnym dyplomatom, dziennikarzom i obywatelom swobodny dostęp do Tybetu na zasadzie wzajemności za możliwość korzystania przez chińskich podróżujących ze swobodnego i otwartego dostępu do całego terytorium państw członkowskich UE; wzywa instytucje UE do poważnego rozważenia kwestii dostępu do Tybetu podczas dyskusji w sprawie umowy o ułatwieniach wizowych między UE a Chinami;

18.  wyraża rozczarowanie, że 37. runda dialogu UE-Chiny na temat praw człowieka nie przyniosła żadnych znaczących rezultatów; ubolewa ponadto, że delegacja chińska nie wzięła udziału 2 kwietnia w kontynuacji dialogu, który przewidywał wymianę poglądów z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego;

19.  wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel, ESDZ i państwa członkowskie, aby intensywniej monitorowały niepokojący rozwój sytuacji w zakresie praw człowieka w regionie Sinciang, w tym nasilone represje i nadzór ze strony rządu, a także aby wypowiadały się zarówno prywatnie, jak i publicznie przeciwko naruszaniu praw człowieka w Chinach;

20.  wzywa Radę, aby rozważyła przyjęcie ukierunkowanych sankcji przeciwko urzędnikom odpowiedzialnym za represje w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur;

21.  wzywa UE, jej państwa członkowskie i społeczność międzynarodową, aby wstrzymały wszelki eksport i transfer technologii towarów i usług, które Chiny wykorzystują do rozszerzania i usprawniania aparatu cyberinwigilacji i tworzenia profili prognostycznych; jest głęboko zaniepokojony faktem, że Chiny eksportują już takie technologie do państw autorytarnych na całym świecie;

22.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Chińskiej Republiki Ludowej.

(1) Dz.U. C 285 E z 21.10.2010, s. 80.
(2) Dz.U. C 199 E z 7.7.2012, s. 185.
(3) Dz.U. C 238 z 6.7.2018, s. 108.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0343.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0377.


Kamerun
PDF 140kWORD 53k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie Kamerunu (2019/2691(RSP))
P8_TA-PROV(2019)0423RC-B8-0245/2019

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wydane 7 marca 2019 r. oświadczenie przewodniczącego Podkomisji Praw Człowieka Antonio Panzeriego w sprawie sytuacji w Kamerunie,

–  uwzględniając wydane 5 marca 2019 r. oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (Wiceprzewodniczącej / Wysokiej Przedstawiciel) w sprawie pogarszającej się sytuacji w Kamerunie,

–  uwzględniając różne oświadczenia rzecznika Wiceprzewodniczącej/Wysokiej Przedstawiciel w sprawie sytuacji w Kamerunie, zwłaszcza oświadczenie z 31 stycznia 2019 r.,

–  uwzględniając wstępne oświadczenie przedstawicieli misji Unii Afrykańskiej ds. obserwacji wyborów prezydenckich w Kamerunie w 2018 r. z 9 października 2018 r.,

–  uwzględniając wydane 11 grudnia 2018 r. oświadczenie ekspertów ONZ w sprawie stłumienia protestów,

–  uwzględniając wydaną 6 marca 2019 r rezolucję Afrykańskiej Komisji Praw Człowieka i Ludów w sprawie stanu praw człowieka w Kamerunie,

–  uwzględniając kameruńską ustawę antyterrorystyczną z 2014 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r.,

–  uwzględniając umowę o partnerstwie między AKP a UE (umowę z Kotonu),

–  uwzględniając ratyfikowaną przez Kamerun Afrykańską kartę praw człowieka i ludów z 1981 r.,

–  uwzględniając konstytucję Republiki Kamerunu,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Kamerun musi jednocześnie sprostać szeregowi wyzwań w dziedzinie polityki i bezpieczeństwa, w tym groźbom ze strony Boko Haram w Regionie Dalekiej Północy, zagrożeniom transgranicznym wzdłuż swojej wschodniej granicy z Republiką Środkowoafrykańską oraz wewnętrznym powstaniom separatystycznym w anglojęzycznych regionach Północno-Zachodnim i Południowo-Zachodnim;

B.  mając na uwadze że 7 października 2018 r. w Kamerunie przeprowadzono wybory prezydenckie; mając na uwadze, że przy okazji wyborów pojawiły się zarzuty dotyczące nadużyć finansowych i doniesienia o nieprawidłowościach; mając na uwadze, że prezydent Paul Biya sprawuje władzę od 1982 r.; mając na uwadze, że w 2008 r. zmieniono konstytucję Kamerunu tak, aby usunąć ograniczenia dotyczące kadencji;

C.  mając na uwadze, że zwolennicy i sojusznicy opozycyjnej partii Ruch Odrodzenia Kamerunu pod przewodnictwem Maurice’a Kamto zorganizowali protesty w miastach Douala, Jaunde, Dshang, Bafasousam i Bafang; mając na uwadze, że podczas tłumienia protestów rządowe siły bezpieczeństwa dopuściły się nieproporcjonalnego użycia siły, w tym gazu łzawiącego i pocisków gumowych;

D.  mając na uwadze, że w styczniu 2019 r. około 200 osób, w tym Maurice Kamto i inni przywódcy opozycyjni, zostało arbitralnie aresztowanych i pozbawionych natychmiastowego dostępu do adwokata; mając na uwadze, że opozycjonistów i ich przywódców oskarżono między innymi o działalność rewolucyjną, działania wrogie wobec ojczyzny, rebelię, niszczenie budynków i dóbr publicznych, znieważanie prezydenta republiki oraz zgromadzenia o charakterze politycznym;

E.  mając na uwadze, że 9 kwietnia 2019 r. sąd apelacyjny w Regionie Centralnym Kamerunu potwierdził wyrok, który zapadł w pierwszej instancji, odrzucając decyzję o uwolnieniu Maurice’a Kamto i sześciu innych opozycjonistów; mając na uwadze, że postępowanie w sądzie apelacyjnym toczyło się pod nieobecność Maurice’a Kamto i jego prawników;

F.  mając na uwadze, że podjęte przez władze Kamerunu działania były nieproporcjonalne, gdyż przeciwko niektórym opozycjonistom wszczęto procesy wojskowe, co spotęgowało niepokoje polityczne w Kamerunie; mając na uwadze, że w przypadku wyroku skazującego oskarżonemu może grozić kara śmierci;

G.  mając na uwadze, że władze Kamerunu wielokrotnie wprowadzały ograniczenia wolności słowa przez blokowanie dostępu do internetu, prześladowania i zatrzymania dziennikarzy, odmawianie licencji niezależnym mediom oraz intensyfikowanie ataków politycznych przeciwko niezależnej prasie;

H.  mając na uwadze, że napięcia między dominującymi liczebnie wspólnotami francuskojęzycznymi i mniejszościowymi wspólnotami anglojęzycznymi nie słabną; mając na uwadze, że kameruńskie regiony Północno-Zachodni i Południowo-Zachodni nadal są głównie anglojęzyczne i mają odmienny system kształcenia i system prawny;

I.  mając na uwadze, że pod koniec 2016 r. dyskryminacja i względne pomijanie regionów anglojęzycznych oraz narzucenie im francuskiego systemu prawnego i języka francuskiego w sądach i szkołach doprowadziły do pokojowych strajków nauczycieli i prawników oraz do pokojowych demonstracji;

J.  mając na uwadze, że od października 2018 r. nastąpiła eskalacja przemocy, a zakrojone na szeroką skalę operacje prowadzone przez siły bezpieczeństwa często prowadzą do nadużywania siły i naruszeń praw człowieka, w tym bezprawnych zabójstw, gwałtów, przemocy wobec kobiet i dzieci, a także zniszczenia mienia;

K.  mając na uwadze, że uzbrojeni separatyści dokonują masowych porwań, również uczniów i studentów, dopuszczają się ukierunkowanych zabójstw przedstawicieli policji, organów ścigania i władz lokalnych, biorą udział w wymuszeniach, inicjują cotygodniowe protesty „wyludnionych miast”, a także bojkotują i podpalają placówki edukacyjne i szpitale, przez co tysiące młodych ludzi nie ma dostępu do kształcenia, a ogół populacji do opieki zdrowotnej;

L.  mając na uwadze, że w wyniku kryzysu około 444 000 osób zostało wewnętrznie przesiedlonych, a dodatkowe 32 000 uciekło do sąsiedniej Nigerii; mając na uwadze, że ogółem kameruński kryzys humanitarny dotyka ponad 600 000 wewnętrznie przesiedlonych osób, około 35 000 tys. uchodźców z toczących się w sąsiedztwie konfliktów oraz 1,9 mln osób zagrożonych brakiem bezpieczeństwa żywnościowego;

M.  mając na uwadze, że w latach 2018 i 2019 rząd Kamerunu wdrożył plan pomocy humanitarnej dla regionów Północno-Zachodniego i Południowo-Zachodniego, aby zapewnić przesiedleńcom wielowymiarową ochronę i pomoc w trybie priorytetowym, a osobom dotkniętym kryzysem dostęp do opieki zdrowotnej;

N.  mając na uwadze, że poważnym problemem pozostaje przemoc na tle płciowym oraz prześladowania mniejszości; mając na uwadze, że w kameruńskim kodeksie karnym penalizuje się stosunki seksualne między osobami tej samej płci, za które grozi kara nawet 5 lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że policja i żandarmeria nadal aresztują i nękają osoby LGBTIQ;

O.  mając na uwadze, że Boko Haram nadal dopuszcza się poważnych naruszeń praw człowieka i łamie międzynarodowe prawo humanitarne w Regionie Dalekiej Północy, łącznie z grabieżą i niszczeniem mienia oraz zabójstwami i porwaniami cywilów;

1.  ubolewa nad przypadkami tortur, wymuszonych zaginięć i pozasądowych egzekucji dokonywanych przez służby bezpieczeństwa i uzbrojonych separatystów; wyraża szczególne zaniepokojenie udziałem sił rządowych w aktach przemocy; wzywa siły bezpieczeństwa do przestrzegania międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka podczas prowadzenia operacji i wzywa rząd do podjęcia natychmiastowych kroków w celu położenia kresu przemocy i bezkarności w kraju;

2.  potępia użycie nadmiernej siły wobec demonstrantów i przeciwników politycznych oraz naruszanie wolności prasy, wypowiedzi i zgromadzeń; wyraża głębokie ubolewanie z powodu aresztowania i pozbawienia wolności Maurice’a Kamto oraz innych pokojowych demonstrantów; apeluje o natychmiastowe zwolnienie przez władze kameruńskie Maurice’a Kamto i wszystkich innych osób przetrzymywanych na podstawie zarzutów politycznych, niezależnie od tego, czy zostali aresztowani przed wyborami prezydenckimi w 2018 r., czy po tych wyborach;

3.  ponadto wzywa rząd Kamerunu do zaprzestania wszelkich prześladowań i zastraszania działaczy politycznych, między innymi przez zniesienie zakazu pokojowych zgromadzeń politycznych, demonstracji i protestów, a także do podjęcia zdecydowanych działań przeciwko mowie nienawiści;

4.  przypomina, że sądy wojskowe w żadnym wypadku nie powinny sprawować jurysdykcji nad ludnością cywilną; przypomina Kamerunowi o jego międzynarodowych zobowiązaniach, zgodnie z którymi ma stać na straży prawa wszystkich obywateli do rzetelnego procesu sądowego przed niezawisłymi sądami;

5.  przypomina, że w Kamerunie od 1997 r. nie stosuje się kary śmierci; zauważa, że jest to milowy krok na drodze do jej całkowitego zniesienia; przypomina, że Unia Europejska kategorycznie sprzeciwia się karze śmierci, i wzywa rząd Kamerunu do potwierdzenia, że nie będzie domagać się kary śmierci dla działaczy politycznych i demonstrantów;

6.  wyraża zaniepokojenie faktem, że rząd Kamerunu nie wyciągnął konsekwencji wobec swoich służb bezpieczeństwa, co spowodowało nasilenie przemocy i kultury bezkarności; wzywa do przeprowadzenia niezależnego i przejrzystego dochodzenia w sprawie użycia siły przez policję i siły bezpieczeństwa wobec demonstrantów i przeciwników politycznych oraz do pociągnięcia winnych do odpowiedzialności w drodze uczciwych procesów;

7.  wzywa władze Kamerunu do przyjęcia wszelkich niezbędnych środków zgodnych z zobowiązaniami kraju w zakresie praw człowieka, aby przerwać spiralę przemocy; w szczególności wzywa rząd do zorganizowania pluralistycznego dialogu politycznego mającego na celu znalezienie pokojowego i trwałego rozwiązania kryzysu w regionach anglojęzycznych; wzywa społeczność międzynarodową, aby wsparła pluralistyczny narodowy dialog pokojowy, proponując przyjęcie roli mediatora;

8.  ubolewa, że obie strony konfliktu są niechętne do udziału w rozmowach pokojowych; wzywa Unię Afrykańską i Wspólnotę Gospodarczą Państw Afryki Środkowej, aby nalegały na zorganizowanie takich rozmów, i wzywa UE do gotowości do wspierania tego procesu; uważa, że w przypadku braku postępów kryzys w Kamerunie powinien stać się przedmiotem debaty w Radzie Bezpieczeństwa ONZ; ponadto apeluje do UE, by wykorzystała pozycję polityczną, jaką dają jej programy pomocy na rzecz rozwoju i inne programy dwustronne, do zapewnienia lepszej ochrony praw człowieka w Kamerunie;

9.  wzywa rząd Kamerunu do zbudowania rzeczywistej, reprezentatywnej i dynamicznej demokracji; w związku z tym wzywa rząd do zwołania wszystkich zainteresowanych stron z kręgów politycznych w celu przeprowadzenia wspólnego przeglądu systemu wyborczego, aby zapewnić wolny, przejrzysty i wiarygodny proces wyborczy; apeluje o dokonanie tego przeglądu przed kolejnymi wyborami, aby propagować pokój i uniknąć kryzysów powyborczych; wzywa UE do zwiększenia pomocy technicznej w celu wsparcia Kamerunu w wysiłkach na rzecz wzmocnienia i demokratyzacji procedur wyborczych;

10.  podkreśla, że aktywne i niezależne społeczeństwo obywatelskie ma zasadnicze znaczenie dla przestrzegania praw człowieka i praworządności; wyraża zaniepokojenie faktem, że działalność Konsorcjum Anglojęzycznego Społeczeństwa Obywatelskiego w Kamerunie została zakazana; wzywa rząd do zniesienia tego zakazu i zapewnienia otwartej przestrzeni działania dla społeczeństwa obywatelskiego;

11.  wyraża zaniepokojenie faktem, że ustawę antyterrorystyczną z 2014 r. wykorzystuje się do ograniczania podstawowych wolności; popiera postulat ekspertów ONZ, aby dokonać przeglądu tej ustawy celem zagwarantowania, że nie będzie ona wykorzystywana do ograniczania wolności słowa, pokojowych zgromadzeń i zrzeszania się;

12.  odnotowuje decyzję Stanów Zjednoczonych o ograniczeniu pomocy wojskowej dla Kamerunu ze względu na wiarygodne zarzuty dotyczące poważnych naruszeń praw człowieka przez siły bezpieczeństwa; wzywa Komisję do przeprowadzenia oceny wsparcia UE dla kameruńskich służb bezpieczeństwa oraz do przedstawienia sprawozdania Parlamentowi Europejskiemu; wzywa UE i jej państwa członkowskie do dopilnowania, by żadne wsparcie udzielane władzom kameruńskim nie przyczyniło się do łamania praw człowieka ani go nie ułatwiło;

13.  zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej / wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Specjalnemu Przedstawicielowi UE ds. Praw Człowieka, Radzie Ministrów AKP-UE, instytucjom Unii Afrykańskiej oraz rządowi i parlamentowi Kamerunu.


Brunei
PDF 141kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie Brunei (2019/2692(RSP))
P8_TA-PROV(2019)0424RC-B8-0242/2019

Parlament Europejski,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznik wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 3 kwietnia 2019 r. w sprawie wdrożenia kodeksu karnego w Państwie Brunei Darussalam,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie kary śmierci, wytyczne w sprawie polityki UE wobec państw trzecich dotyczącej tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, wytyczne w sprawie obrońców praw człowieka oraz wytyczne na rzecz promowania i ochrony wszystkich praw człowieka przysługujących lesbijkom, gejom, osobom biseksualnym, transpłciowym i interseksualnym (LGBTI),

–  uwzględniając oświadczenie wysokiej komisarz NZ ds. praw człowieka Michelle Bachelet z 1 kwietnia 2019 r., w którym zaapelowała do Brunei o niewprowadzanie w życie nowego, „drakońskiego” kodeksu karnego,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając Konwencję NZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, podpisaną przez Brunei w 2015 r.,

–  uwzględniając Konwencję o prawach dziecka,

–  uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,

–  uwzględniając Deklarację praw człowieka ASEAN z 2012 r.,

–  uwzględniając plan działania ASEAN-UE na lata 2018–2022,

–  uwzględniając dialog polityczny UE-ASEAN na temat praw człowieka, który odbył się 29 listopada 2017 r.,

–  uwzględniając oświadczenie zastępcy rzecznika Departamentu Stanu USA z 2 kwietnia 2019 r. w sprawie drugiego i trzeciego etapu wdrażania szariackiego kodeksu karnego w Brunei,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w 2014 r. Brunei wprowadziło szariacki kodeks karny, którego wdrożenie zaplanowano w trzech etapach; mając na uwadze, że trzeci etap wdrażania rozpoczął się 3 kwietnia 2019 r.; mając na uwadze, że przewidziano na nim wejście w życie takich przepisów jak ukamienowanie za stosunki seksualne między osobami tej samej płci odbywane za obopólną zgodą, seks pozamałżeński i aborcję, a także amputację kończyn za kradzież; mając na uwadze, że w kodeksie przewidziano również karę śmierci dla muzułmanów i niemuzułmanów znieważających lub zniesławiających proroka Mahometa; mając na uwadze, że szariacki kodeks karny ma zastosowanie zarówno do muzułmanów, jak i niemuzułmanów, w tym obcokrajowców, a także do przestępstw popełnionych poza krajem przez obywateli lub stałych rezydentów Brunei;

B.  mając na uwadze, że dzieci w okresie dojrzewania uznane za winne popełnienia ww. przestępstw mogą podlegać takim samym karom jak dorośli; mając na uwadze, że niektóre młodsze dzieci mogą zostać skazane na karę chłosty;

C.  mając na uwadze, że przed wprowadzeniem szariackiego kodeksu karnego homoseksualizm był w Brunei nielegalny i groziła za niego kara pozbawienia wolności do 10 lat;

D.  mając na uwadze, że ostatnie wybory w Brunei odbyły się w 1962 r.; mając na uwadze, że sułtan pełni zarówno funkcję głowy państwa, jak i premiera oraz ma pełnię władzy wykonawczej;

E.  mając na uwadze, że specjalny sprawozdawca ONZ ds. tortur stwierdził, że każda forma kary cielesnej jest sprzeczna z zakazem tortur i innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania i nie może być uznana za legalną sankcję na mocy prawa międzynarodowego; mając na uwadze, że niektóre kary zapisane w brunejskim kodeksie karnym są równoznaczne z torturami oraz okrutnym, nieludzkim i poniżającym traktowaniem zakazanym zgodnie z Konwencją w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, której Brunei jest sygnatariuszem od 2015 r.;

F.  mając na uwadze, że przepisy szariackiego kodeksu karnego naruszają zobowiązania Brunei wynikające z międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka, takie jak poszanowanie prawa do życia, wolności od tortur i innych form złego traktowania, wolności wypowiedzi, wolności wyznania i prawa do prywatności; mając na uwadze, że przepisy kodeksu sankcjonują dyskryminację ze względu na orientację seksualną, a także dyskryminację kobiet i mniejszości religijnych w Brunei oraz mogą podburzać do przemocy;

G.  mając na uwadze, że Sojusz Agend Narodów Zjednoczonych ds. HIV/AIDS (UNAIDS) oraz Fundusz Ludnościowy ONZ (UNFPA) stwierdziły, że przepisy brunejskiego kodeksu karnego, zgodnie z którymi homoseksualizm jest uznawany za niezgodny z prawem i które przewidują kary za opiekę medyczną w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, mają nieproporcjonalny wpływ na kobiety i osoby LGBTI, co stwarza przeszkody w dostępie do informacji i usług zdrowotnych, utrudnia dostęp do informacji i usług z zakresu zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz negatywnie wpływa na zdrowie publiczne;

H.  mając na uwadze, że tradycja, religia i kultura w Brunei są wykorzystywane do usprawiedliwiania dyskryminacji kobiet i osób LGBTI; mając na uwadze, że w sprawozdaniu dotyczącym Brunei opublikowanym przez Biuro Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka 11 marca 2019 r. stwierdzono, że w kraju tym istnieją głęboko zakorzenione postawy patriarchalne i dyskryminujące stereotypy, których odzwierciedleniem są akademickie i zawodowe wybory kobiet, ich nierówna pozycja na rynku pracy oraz w związkach małżeńskich i stosunkach rodzinnych; mając na uwadze, że stereotypy te są podstawową przyczyną przemocy wobec kobiet;

I.  mając na uwadze, że Brunei jest znane ze swojego wieloetnicznego społeczeństwa wyznającego szereg rozmaitych pokojowo ze sobą współistniejących religii, w tym islam, chrześcijaństwo, buddyzm, hinduizm oraz różne miejscowe religie; mając na uwadze, że konstytucja Brunei uznaje wolność religijną i stanowi, że „wyznawcy wszystkich religii mogą je praktykować w pokoju i harmonii”; mając na uwadze, że wbrew konstytucji rząd Brunei zakazał nawracania na wszelkie religie poza islamem i ich nauczania, a ponadto zdelegalizował wszystkie publiczne uroczystości z okazji Bożego Narodzenia;

J.  mając na uwadze, że w Brunei obowiązuje faktyczne moratorium na wykonywanie kary śmierci, a ostatniej egzekucji dokonano w 1957 r.; mając na uwadze, że wejście w życie szariackiego kodeksu karnego spowoduje faktyczne przywrócenie kary śmierci; mając na uwadze, że UE potępia karę śmierci zawsze i w każdych okolicznościach;

K.  mając na uwadze, że przyjęcie nowych ustaw wywołało międzynarodowe oburzenie i apel o bojkot hoteli należących do Brunei Investment Agency (BIA); mając na uwadze, że agencja ta jest częścią Ministerstwa Finansów i Gospodarki Brunei oraz że należy do niej szereg projektów inwestycyjnych na całym świecie; mając na uwadze, że przedstawiciele BIA stwierdzili, iż do jej podstawowych wartości należą wzajemny szacunek oraz pozytywna ocena różnic i różnorodności;

L.  mając na uwadze, że Brunei ratyfikowało jedynie dwie podstawowe międzynarodowe konwencje ONZ dotyczące praw człowieka: Konwencję o prawach dziecka oraz Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet; mając na uwadze, że trzeci cykl powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka w Brunei rozpocznie się 10 maja 2019 r.;

M.  mając na uwadze, że UE zawiesiła negocjacje umowy o partnerstwie i współpracy z Brunei;

1.  zdecydowanie potępia wejście w życie reakcyjnego kodeksu karnego opartego na szariacie; wzywa władze Brunei do jego natychmiastowego uchylenia i dopilnowania, by krajowe przepisy prawne były zgodne z międzynarodowym prawem i międzynarodowymi normami, zgodnie z zobowiązaniami Brunei wynikającymi z międzynarodowych instrumentów na rzecz praw człowieka, w tym w odniesieniu do mniejszości seksualnych, mniejszości religijnych i osób niewierzących;

2.  ponownie potępia przywrócenie kary śmierci; wzywa Brunei do przywrócenia moratorium na stosowanie kary śmierci, co będzie krokiem na drodze do jej zniesienia;

3.  stanowczo potępia stosowanie tortur oraz okrutne, poniżające i nieludzkie traktowanie w każdych okolicznościach; podkreśla, że przepisy kodeksu karnego opartego na szariacie naruszają zobowiązania Brunei wynikające z międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka oraz że ustanowione w nim kary naruszają zwyczajowe międzynarodowe prawo zakazujące tortur i innych form złego traktowania;

4.  jest głęboko zaniepokojony faktem, że choć wiele państw depenalizuje kontakty między osobami tej samej płci odbywające się za obopólną zgodą, to niestety Brunei jest siódmym krajem, w którym za akty homoseksualne odbywające się za obopólną zgodą grozi kara śmierci; wzywa władze Brunei do przestrzegania międzynarodowych praw człowieka oraz do depenalizacji homoseksualizmu;

5.  wzywa władze Brunei do zagwarantowania przestrzegania zasady równości wobec prawa wszystkich obywateli oraz poszanowania praw podstawowych wszystkich obywateli, bez względu na płeć, orientację seksualną, rasę lub religię; jest poważnie zaniepokojony możliwym stosowaniem prawa karnego wobec dzieci; wzywa Brunei, aby w żadnym wypadku nie orzekano kary śmierci, tortur lub pozbawienia wolności wobec dzieci;

6.  wzywa władze Brunei do pełnego poszanowania wolności religijnej w sułtanacie, zgodnie z postanowieniami konstytucji tego państwa, oraz do zezwolenia na publiczne świętowanie wszystkich świąt religijnych, w tym Bożego Narodzenia; podkreśla, że przepisy w tym zakresie muszą ściśle przestrzegać praw człowieka;

7.  zachęca władze Brunei do wspierania dialogu politycznego z głównymi podmiotami społeczeństwa obywatelskiego, organizacjami praw człowieka, instytucjami religijnymi i organizacjami biznesowymi, zarówno w Brunei, jak i poza nim, w celu wspierania i ochrony praw człowieka na jego terytorium; podkreśla prawo do wyrażania krytycznych lub satyrycznych opinii, które stanowi zgodny z prawem przejaw wolności wypowiedzi, zapisany w międzynarodowych ramach praw człowieka;

8.  wzywa Brunei do ratyfikowania pozostałych podstawowych instrumentów międzynarodowego prawa w dziedzinie praw człowieka, w tym Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych i Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania; wzywa władze Brunei do wystosowania stałego zaproszenia dla przedstawicieli wszystkich specjalnych procedur Rady Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych do składania wizyt w tym kraju;

9.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ), by w przypadku skutecznego wdrożenia kodeksu karnego opartego na szariacie rozważyła przyjęcie na szczeblu UE środków ograniczających związanych z poważnymi naruszeniami praw człowieka, takich jak zamrożenie aktywów i zakaz wydawania wiz;

10.  wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do wznowienia negocjacji w sprawie umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Brunei, pod warunkiem że kodeks karny będzie zgodny z prawem międzynarodowym i międzynarodowymi standardami praw człowieka;

11.  zwraca uwagę na pracę obrońców praw człowieka na rzecz promowania i ochrony praw osób LGBTI; wzywa instytucje UE do zwiększenia wsparcia dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka w Brunei;

12.  wzywa delegaturę UE w Indonezji i Brunei Darussalam z siedzibą w Dżakarcie, delegaturę UE przy ASEAN i ESDZ do ścisłego monitorowania sytuacji oraz do konsultacji z władzami Brunei, ambasadorami i przedstawicielami w tej sprawie; wzywa ESDZ do uwzględnienia sytuacji w Brunei jako punktu w porządku obrad następnego dialogu politycznego ASEAN-UE dotyczącego praw człowieka;

13.  zachęca państwa członkowskie do aktywnego udziału w zbliżającym się powszechnym okresowym przeglądzie praw człowieka, który odbędzie się od 6 do 17 maja 2019 r., aby przeanalizować sytuację w zakresie praw człowieka w Brunei;

14.  podkreśla, że dopóki kodeks karny obowiązuje w obecnej formie, instytucje UE muszą rozważyć umieszczenie na czarnej liście hoteli należących do Brunei Investment Agency;

15.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do przestrzegania międzynarodowych ram prawnych w zakresie dostępu do procedur azylowych i ochrony humanitarnej dla ofiar obecnie obowiązującego w Brunei kodeksu karnego;

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, rządom państw członkowskich, sekretarzowi generalnemu ONZ, wysokiemu komisarzowi ONZ ds. praw człowieka, Komisji ONZ ds. Statutu Kobiet, Radzie Praw Człowieka ONZ, sekretariatowi ASEAN, Komisji Międzyrządowej ASEAN ds. Praw Człowieka, sułtanowi Brunei Hassanalowi Bolkiahowi i rządowi Brunei.


Porozumienie o współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych między Eurojustem a Danią *
PDF 129kWORD 48k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Rady zatwierdzającej zawarcie przez Eurojust porozumienia o współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych między Eurojustem a Królestwem Danii (07770/2019 – C8-0152/2019 – 2019/0805(CNS))
P8_TA-PROV(2019)0425A8-0192/2019

(Konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt Rady (07770/2019),

–  uwzględniając art. 39 akapit pierwszy Traktatu o Unii Europejskiej, zmienionego Traktatem z Amsterdamu, oraz art. 9 Protokołu nr 36 w sprawie postanowień przejściowych, na mocy których Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8‑0152/2019),

–  uwzględniając decyzję Rady 2002/187/WSiSW z dnia 28 lutego 2002 r. ustanawiającą Eurojust w celu zintensyfikowania walki z poważną przestępczością(1), w szczególności jej art. 26a ust. 2,

–  uwzględniając art. 78c Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0192/2019),

1.  zatwierdza projekt Rady;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 63 z 6.3.2002, s. 1.


Normy emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich ***I
PDF 453kWORD 172k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia norm emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich (COM(2018)0284 – C8-0197/2018 – 2018/0143(COD))
P8_TA-PROV(2019)0426A8-0354/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM2018)0284),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 192 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0197/2018),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 17 października 2018 r.(1),

–  po konsultacji z Komitetem Regionów,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 22 lutego 2019 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz opinię przedstawioną przez Komisję Transportu i Turystyki (A8-0354/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu(2);

2.  przyjmuje do wiadomości oświadczenie Komisji załączone do niniejszej rezolucji;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... określającego normy emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich oraz zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 i (UE) 2018/956 oraz dyrektywę Rady 96/53/WE

P8_TC1-COD(2018)0143


(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(3),

po konsultacji z Komitetem Regionów,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(4),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Porozumienie paryskie określa między innymi długoterminowy cel zgodny z dążeniem do utrzymania światowego średniego wzrostu temperatury znacznie poniżej 2 °C w stosunku do poziomu sprzed epoki przemysłowej oraz do kontynuowania wysiłków na rzecz utrzymania tego wzrostu na poziomie 1,5 °C w stosunku do poziomu sprzed epoki przemysłowej. Najnowsze ustalenia naukowe przedstawione przez Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) w sprawozdaniu specjalnym na temat skutków globalnego ocieplenia o 1,5 °C w stosunku do poziomu sprzed epoki przemysłowej i powiązanych globalnych ścieżek redukcji emisji gazów cieplarnianych jednoznacznie potwierdzają negatywne skutki zmiany klimatu. W tym sprawozdaniu specjalnym stwierdza się, że redukcja emisji we wszystkich sektorach ma kluczowe znaczenie dla zmniejszenia globalnego ocieplenia.

(2)   Aby przyczynić się do realizacji celów porozumienia paryskiego, należy przyspieszyć transformację całego sektora transportu w kierunku zerowych emisji, wziąwszy pod uwagę komunikat Komisji z dnia 28 listopada 2018 r. pt. „Czysta planeta dla wszystkich – Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki”, w którym przedstawiono wizję niezbędnych przemian gospodarczych i społecznych, obejmujących wszystkie sektory gospodarki i społeczeństwa, aby do 2050 r. osiągnąć zerowe emisje gazów cieplarnianych netto. Niezwłocznie należy również drastycznie zmniejszyć emisje bardzo szkodliwych dla zdrowia i środowiska zanieczyszczeń powietrza pochodzących z transportu.

(3)  ▌Komisja przyjęła w dniach 31 maja 2017 r. i 8 listopada 2017 r. pakiety dotyczące mobilności (odpowiednio – „Europa w ruchu – Program działań na rzecz sprawiedliwego społecznie przejścia do czystej, konkurencyjnej i opartej na sieci mobilności dla wszystkich” oraz „Osiągnięcie mobilności niskoemisyjnej – Unia Europejska, która chroni naszą planetę, wzmacnia pozycję konsumentów oraz broni swojego przemysłu i pracowników”). W pakietach tych określono pozytywny program działań, który miał także na celu zapewnienie sprawnego przejścia do czystej, konkurencyjnej i opartej na sieci mobilności dla wszystkich.

(4)  Niniejsze rozporządzenie jest częścią przygotowanego przez Komisję trzeciego pakietu na rzecz mobilności z dnia 17 maja 2018 r. pt. „Europa w ruchu – Zrównoważona mobilność dla Europy: bezpieczna, połączona i ekologiczna”, który stanowi kontynuację komunikatu Komisji z dnia 13 września 2017 r. pt. „Inwestowanie w inteligentny, innowacyjny i zrównoważony przemysł – Odnowiona strategia dotycząca polityki przemysłowej UE”. Niniejsze rozporządzenie ma również na celu zakończenie procesu, który pozwoli Unii czerpać pełne korzyści z modernizacji i dekarbonizacji mobilności. Celem tego trzeciego pakietu na rzecz mobilności jest bezpieczniejsza i bardziej dostępna mobilność w Europie, bardziej konkurencyjny przemysł europejski, większe bezpieczeństwo europejskich miejsc pracy oraz większa ekologiczność systemu mobilności i lepsze jego dostosowanie do konieczności przeciwdziałania zmianie klimatu. Będzie to wymagało pełnego zaangażowania Unii, państw członkowskich i zainteresowanych stron, zwłaszcza we wzmożenie wysiłków na rzecz ograniczenia emisji dwutlenku węgla (CO2) i zanieczyszczenia powietrza.

(5)  Niniejsze rozporządzenie, wraz z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/...(5)(6), przedstawia jasną ścieżkę redukcji emisji CO2 z sektora transportu drogowego i przyczynia się do osiągnięcia wiążącego celu co najmniej 40-procentowej redukcji do 2030 r. unijnych emisji gazów cieplarnianych w całej gospodarce w porównaniu z 1990 r., popartego w konkluzjach ze szczytu Rady Europejskiej, który odbył się w dniach 23–24 października 2014 r., i zatwierdzonego przez Radę dnia 6 marca 2015 r. jako „Unijny zaplanowany, ustalony na szczeblu krajowym wkład na mocy porozumienia paryskiego” ▌.

(6)  W konkluzjach Rady Europejskiej z dni 23–24 października 2014 r. poparto redukcję emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o 30 % w stosunku do 2005 r. w odniesieniu do sektorów, które nie są objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji. Emisje gazów cieplarnianych pochodzące z sektora transportu drogowego stanowią znaczną część emisji z tych sektorów. Sektor transportu drogowego w 2016 r. stanowił źródło około jednej czwartej całkowitych emisji w Unii. Emisje z sektora transportu drogowego wykazują tendencję wzrostową i utrzymują się znacznie powyżej poziomów z roku 1990. Jeżeli emisje z sektora transportu drogowego będą w dalszym ciągu rosnąć, zniwelują one redukcję emisji osiągniętą przez inne sektory w ramach przeciwdziałania zmianom klimatu.

(7)  W konkluzjach Rady Europejskiej z dni 23–24 października 2014 r. podkreślono znaczenie redukcji emisji gazów cieplarnianych i zagrożeń związanych z uzależnieniem od paliw kopalnych w sektorze transportu w ramach kompleksowego i neutralnego technologicznie podejścia do wspierania redukcji emisji oraz efektywności energetycznej w transporcie, do promowania elektrycznego transportu oraz odnawialnych źródeł energii w sektorze transportu również po 2020 r.

(8)  W celu umożliwienia konsumentom w Unii dostępu do bezpiecznej, zrównoważonej i konkurencyjnej energii po przystępnych cenach, wkład efektywności energetycznej w ograniczenie popytu na energię jest jednym z pięciu wzajemnie uzupełniających się i blisko powiązanych wymiarów określonych w komunikacie Komisji z dnia 25 lutego 2015 r. zatytułowanym „Strategia ramowa na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu ”. W komunikacie tym stwierdzono, że wszystkie sektory gospodarki muszą podjąć kroki w celu podniesienia efektywności zużycia energii, ale sektor transportu ma ogromny potencjał w zakresie efektywności energetycznej.

(9)  Emisje CO2 z pojazdów ciężkich, w tym samochodów ciężarowych, autobusów i autokarów, stanowią około 6 % całkowitych emisji CO2 w Unii i około 25 % całkowitych emisji CO2 w transporcie drogowym. Oczekuje się, że bez dalszych działań udział emisji CO2 pochodzących z pojazdów ciężkich wzrośnie w latach 2010–2030 o około 9 %. Obecnie prawo Unii nie określa żadnych wymogów dotyczących redukcji emisji CO2 dla pojazdów ciężkich, w związku z czym konieczne jest bezzwłoczne przyjęcie szczególnych środków w odniesieniu do takich pojazdów.

(10)  Należy zatem ustanowić cele redukcji emisji CO2 na lata 2025 i 2030 dla parków nowych pojazdów ciężkich w całej Unii, z uwzględnieniem czasu odnowienia parku pojazdów oraz konieczności przyczynienia się przez sektor transportu drogowego do osiągnięcia unijnych celów w zakresie klimatu i energii na 2030 r. i na dalszą przyszłość. Zastosowanie podejścia „krok po kroku” stanowi również wyraźny i wczesny sygnał dla przemysłu do przyspieszenia wprowadzania na rynek energooszczędnych technologii oraz bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich . Wprowadzenie bezemisyjnych pojazdów ciężkich powinno przyczynić się także do złagodzenia problemów związanych z mobilnością w miastach. Jakkolwiek niezbędna jest redukcja emisji CO2 z transportu drogowego, dla skutecznej redukcji zanieczyszczeń powietrza i nadmiernych poziomów hałasu w miastach i na obszarach miejskich ważne jest również promowanie takich pojazdów ciężkich przez producentów.

(11)  W celu pełnego wykorzystania potencjału w zakresie efektywności energetycznej oraz zapewnienia, by sektor transportu drogowego jako całość przyczyniał się do osiągnięcia uzgodnionej redukcji emisji gazów cieplarnianych, należy uzupełnić istniejące normy emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych poprzez ustanowienie norm emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich. Normy te będą siłą napędową innowacji w zakresie technologii sprzyjających efektywności paliwowej, przyczyniając się do wzmocnienia wiodącej pozycji technologicznej unijnych producentów i dostawców oraz zapewnienia w perspektywie długoterminowej miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji.

(12)  Biorąc pod uwagę, że zmiana klimatu jest problemem transgranicznym i że istnieje potrzeba zapewnienia dobrze funkcjonującego jednolitego rynku zarówno dla usług transportu drogowego, jak i dla pojazdów ciężkich, unikając przy tym fragmentacji rynku, należy ustanowić normy emisji CO2 dla pojazdów ciężkich na poziomie Unii. Normy te powinny ▌pozostawać bez uszczerbku dla unijnego prawa konkurencji.

(13)  Przy określaniu poziomów redukcji emisji CO2, jakie powinien osiągnąć unijny park pojazdów ciężkich, należy wziąć pod uwagę skuteczność tych poziomów w zapewnieniu racjonalnego pod względem kosztów wkładu w redukcję emisji CO2 w sektorach objętych zakresem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ▌(UE) 2018/842(7) do 2030 r., wynikające stąd koszty i oszczędności dla społeczeństwa, producentów, przewoźników, konsumentów, jak również ich bezpośredni i pośredni wpływ na zatrudnienie, innowacje oraz dodatkowe korzyści związane ze zmniejszeniem zanieczyszczenia powietrza i poprawą bezpieczeństwa energetycznego.

(14)  Należy zapewnić społecznie akceptowalne i sprawiedliwe przejście na mobilność bezemisyjną. W związku z tym ważne jest uwzględnienie społecznych skutków transformacji w całym łańcuchu wartości w przemyśle motoryzacyjnym oraz czynne zajęcie się kwestią ich wpływu na zatrudnienie. Należy zatem rozważyć wprowadzenie na poziomie unijnym, krajowym i regionalnym ukierunkowanych programów w zakresie przekwalifikowania, podnoszenia kwalifikacji i przenoszenia pracowników, a także, w dotkniętych negatywnymi skutkami społecznościach i regionach, inicjatyw związanych z kształceniem i poszukiwaniem pracy, w ścisłym porozumieniu z partnerami społecznymi i właściwymi organami. W ramach tego przechodzenia należy zwiększyć zatrudnienie kobiet oraz równość szans w tym sektorze.

(15)  Udane przejście na mobilność bezemisyjną wymaga zintegrowanego podejścia i właściwego środowiska, aby pobudzić innowacje oraz utrzymać wiodącą pozycję Unii w dziedzinie technologii w sektorze transportu drogowego. Obejmuje to publiczne i prywatne inwestycje w badania naukowe i innowacje, coraz większą podaż bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich, rozwój infrastruktury ładowania i uzupełniania paliwa, integrację z systemami energetycznymi, jak również zrównoważone dostawy materiałów na potrzeby baterii w Europie i zrównoważoną produkcję, ponowne wykorzystanie i recykling baterii w Europie. Wymaga to spójnych działań na poziomach unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym, w tym w formie zachęt wspierających upowszechnianie bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich.

(16)  W ramach wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009(8) wprowadzono nową procedurę określania emisji CO2 i zużycia paliwa przez poszczególne pojazdy ciężkie. W rozporządzeniu Komisji (UE) 2017/2400(9) określono metodykę opartą na narzędziu VECTO, dzięki któremu można symulować emisje CO2 i zużycie paliwa przez całe pojazdy ciężkie. Metodyka ta pozwala uwzględnić różnorodność sektora pojazdów ciężkich oraz wysoki stopień personalizacji poszczególnych pojazdów ciężkich. W ramach pierwszego etapu, począwszy od 1 lipca 2019 r., emisje CO2 zostaną określone dla czterech grup pojazdów ciężkich, które odpowiadają za około 65–70 % wszystkich emisji CO2 pochodzących z unijnego parku pojazdów ciężkich.

(17)  W świetle innowacji oraz w celu uwzględnienia wdrożenia nowych technologii, które poprawiają efektywność paliwową pojazdów ciężkich, narzędzie do symulacji VECTO oraz rozporządzenie (UE) 2017/2400 będą stale i terminowo aktualizowane.

(18)  Dane dotyczące emisji CO2 określone zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/2400 podlegają monitorowaniu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/956(10). Dane te powinny stanowić podstawę do wytyczenia celów redukcji emisji CO2, które mają zostać osiągnięte przez cztery grupy najbardziej emisyjnych pojazdów ciężkich w Unii, jak również do określenia średniego indywidualnego poziomu emisji CO2 producenta w danym okresie sprawozdawczym.

(19)  Cel redukcji emisji CO2 na rok 2025 należy określić jako względne zmniejszenie emisji w oparciu o średni poziom emisji CO2 dla tych pojazdów ciężkich, które zostały po raz pierwszy zarejestrowane w okresie od 1 lipca 2019 r. do 30 czerwca 2020 r., odzwierciedlające wprowadzenie łatwo dostępnych, racjonalnych pod względem kosztów technologii dla pojazdów konwencjonalnych. Należy również ustanowić cel redukcji emisji CO2 na okres po 2030 r. Cel ten powinien być wiążący, chyba że na podstawie przeglądu, który ma zostać przeprowadzony w 2022 r., zostanie podjęta inna decyzja. Cel na 2030 r. należy ocenić zgodnie z zobowiązaniami Unii Europejskiej wynikającymi z porozumienia paryskiego.

(20)  Aby zapewnić wiarygodność emisji odniesienia CO2 wobec zwiększenia emisji CO2 pojazdów ciężkich ze względu na niewłaściwe środki proceduralne, które nie byłyby reprezentatywne dla sytuacji, gdy emisje CO2 są już uregulowane, należy w razie konieczności zastosować metodę korekty emisji odniesienia CO2.

(21)  Skroplony gaz ziemny (LNG) jest dla pojazdów ciężkich dostępnym paliwem alternatywnym dla oleju napędowego. Wprowadzenie obecnych i przyszłych bardziej innowacyjnych technologii z wykorzystaniem LNG przyczyni się do osiągnięcia celów redukcji emisji CO2 w perspektywie krótko- i średnioterminowej, ponieważ wykorzystanie technologii LNG prowadzi do zmniejszenia emisji CO2 w porównaniu z silnikami wysokoprężnymi. Potencjał w zakresie redukcji emisji CO2 pojazdów zasilanych LNG został już w pełni odzwierciedlony w VECTO. Ponadto obecne technologie LNG zapewniają niski poziom emisji zanieczyszczeń powietrza, takich jak NOx i cząstki stałe. Istnieje również wystarczająca minimalna infrastruktura uzupełniania paliwa, która jest rozbudowywana w ramach krajowych polityk dotyczących infrastruktury paliw alternatywnych.

(22)  Przy obliczaniu emisji odniesienia CO2 ▌stanowiących podstawę do określenia docelowych indywidulanych poziomów emisji CO2 na lata 2025 i 2030 należy uwzględnić spodziewany ▌potencjał redukcji emisji CO2 tkwiący w parku pojazdów ciężkich. W związku z tym należy wyłączyć z tego obliczenia pojazdy specjalistyczne, takie jak pojazdy używane do wywozu śmieci lub prac budowlanych. Pojazdy te cechuje stosunkowo niski przebieg, a ze względu na szczególny model jazdy nie wydaje się, aby techniczne środki redukcji emisji CO2 i zużycia paliwa były tak samo efektywne pod względem kosztów jak w przypadku pojazdów ciężkich wykorzystywanych do dostarczania towarów.

(23)  Wymogi dotyczące redukcji emisji CO2 powinny być wyrażone w gramach CO2 na tonokilometr, aby odzwierciedlić użyteczność pojazdów ciężkich.

(24)  Należy zapewnić sprawiedliwy podział ogólnych wymogów dotyczących redukcji emisji CO2 między producentami, biorąc pod uwagę różnorodność pojazdów ciężkich pod względem ich konstrukcji i modelu jazdy, rocznego przebiegu, ładowności oraz konfiguracji przyczepy. Należy zatem rozróżnić pojazdy ciężkie według różnych i odrębnych podgrup pojazdów, które odzwierciedlają typowy model użytkowania pojazdów oraz określone parametry techniczne. Dzięki ustaleniu rocznych docelowych indywidualnych poziomów emisji CO2 dla poszczególnych producentów jako średniej ważonej celów określonych dla każdej takiej podgrupy pojazdów producenci będą również mieli możliwość skutecznego równoważenia ewentualnych gorszych wyników pojazdów w niektórych podgrupach pojazdów przekroczeniem celu w innych podgrupach pojazdów, biorąc pod uwagę średni poziom emisji CO2 w całym cyklu użytkowania pojazdów w poszczególnych podgrupach pojazdów.

(25)  Zachowanie przez producenta zgodności z jego rocznymi docelowymi indywidualnymi poziomami emisji CO2 należy ocenić na podstawie jego średniego poziomu emisji CO2. Przy określaniu średnich indywidualnych poziomów emisji CO2 należy również uwzględnić specyfikę poszczególnych podgrup pojazdów. W związku z tym średni indywidualny poziom emisji CO2 producenta powinien być oparty na średnich emisjach CO2 określonych dla każdej podgrupy pojazdów z uwzględnieniem ważenia w oparciu o jej zakładany średni roczny przebieg i średnią ładowność, co odzwierciedla całkowite emisje CO2 w całym okresie użytkowania. Ze względu na ograniczony potencjał redukcji emisji CO2 w przypadku pojazdów specjalistycznych, pojazdy te nie powinny być uwzględniane przy obliczaniu średnich indywidualnych poziomów emisji CO2.

(26)  Aby zapewnić sprawne przejście na mobilność bezemisyjną oraz stworzyć zachęty do rozwoju i wprowadzania na rynek unijny bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich, stanowiące uzupełnienie instrumentów po stronie popytu, takich jak dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/33/WE(11), należy wprowadzić specjalny mechanizm w postaci superjednostek na okresy sprawozdawcze przed 2025 r. oraz należy określić poziom odniesienia dla udziału bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich w parku pojazdów producenta na okresy sprawozdawcze od 2025 r.

(27)  System zachęt należy ustalić w taki sposób, aby zapewnić dostawcom infrastruktury ładowania i producentom pojazdów pewność inwestycji w celu wsparcia szybkiego wprowadzenia na rynek unijny bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich, a jednocześnie zapewnić producentom pewną elastyczność pod względem planowania inwestycji.

(28)  W celu obliczenia średnich indywidualnych poziomów emisji CO2 producenta w okresach sprawozdawczych przed 2025 r. wszystkie bezemisyjne i niskoemisyjne pojazdy ciężkie należy liczyć wielokrotnie. W okresach sprawozdawczych od 2025 r. średni indywidualny poziom emisji CO2 producenta powinien być obliczany z uwzględnieniem jego wyników w stosunku do poziomu odniesienia dla bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich. Poziom zachęt powinien różnić się w zależności od rzeczywistych emisji CO2 pojazdu. Aby uniknąć osłabienia celów środowiskowych, wynikające z nich redukcje emisji CO2 powinny być ograniczone pułapem.

(29)  Niskoemisyjne pojazdy ciężkie powinny być objęte zachętami jedynie wówczas, gdy ich emisje CO2 są niższe niż ▌połowa emisji odniesienia CO2 wszystkich pojazdów w podgrupie pojazdów, do której należy dany pojazd ciężki. ▌Zachęciłoby to do innowacji w tej dziedzinie.

(30)  Opracowując mechanizm zachęt do wprowadzania bezemisyjnych pojazdów ciężkich, należy również uwzględnić mniejsze samochody ciężarowe▌, które nie podlegają celom redukcji emisji CO2 na mocy niniejszego rozporządzenia. Pojazdy te również przynoszą istotne korzyści, jeśli chodzi o łagodzenie problemów związanych z zanieczyszczeniem powietrza w miastach. ▌W celu zapewnienia równowagi między zachętami dla różnych rodzajów pojazdów zmniejszenie średnich indywidualnych poziomów emisji CO2 producenta generowanych przez mniejsze bezemisyjne samochody ciężarowe ▌powinno zatem również być ograniczone pułapem.

(31)  W celu promowania racjonalnego pod względem kosztów wdrażania wymogów dotyczących redukcji emisji CO2, przy jednoczesnym uwzględnieniu wahań w strukturze parku pojazdów ciężkich i emisji CO2 na przestrzeni lat, producenci powinni mieć możliwość zrównoważenia przekroczenia swojego celu w zakresie zgodności z indywidualnym poziomem emisji CO2 w jednym roku gorszymi wynikami w innym roku.

(32)  Aby zachęcić do wczesnych redukcji emisji CO2, producent, którego średni indywidualny poziom emisji CO2 jest niższy niż ścieżka redukcji emisji CO2 określona emisjami odniesienia CO2 ▌i celem emisji CO2 na 2025 r., powinien mieć możliwość gromadzenia tych jednostek emisji, aby osiągnąć zgodność z celem na 2025 r. Podobnie producent, którego średni indywidualny poziom emisji CO2 jest niższy niż ścieżka redukcji emisji CO2 między celem na 2025 i celem mającym zastosowanie od 2030 r., powinien mieć możliwość gromadzenia tych jednostek emisji, aby osiągnąć zgodność z celem emisji CO2 od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2030 r.

(33)  W przypadku niezgodności ze swoim docelowym indywidualnym poziomem emisji CO2 w którymkolwiek z 12-miesięcznych okresów sprawozdawczych trwających od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2030 r. producent powinien mieć również możliwość nabycia ograniczonego długu emisyjnego. Producenci powinni jednak rozliczyć wszelkie pozostałe w ich posiadaniu długi emisyjne w okresie sprawozdawczym roku 2029 kończącym się w dniu 30 czerwca 2030.

(34)  Jednostki emisji i długi emisyjne powinny być brane pod uwagę wyłącznie w celu określenia zgodności producenta z jego docelowym indywidualnym poziomem emisji CO2, a nie jako aktywa, które można przenosić lub które podlegają środkom podatkowym.

(35)  Komisja powinna nałożyć karę finansową w postaci opłaty z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO2 w przypadku, gdy stwierdzono, że producent przekracza określony poziom emisji CO2, biorąc pod uwagę jednostki emisji i długi emisyjne. Informacje na temat przekroczenia poziomu emisji CO2 przez producentów powinny być podawane do wiadomości publicznej. Aby wystarczająco zachęcić producentów do podejmowania działań w celu redukcji indywidualnego poziomu emisji CO2 z pojazdów ciężkich, ważne jest, by opłata ta ▌przekraczała średnie koszty krańcowe technologii niezbędnych do osiągnięcia docelowych poziomów emisji CO2. Sposób poboru opłat powinien zostać określony w drodze aktu wykonawczego, z uwzględnieniem metodyki przyjętej zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009(12). Wpływy z opłat powinny być traktowane jako dochód budżetu ogólnego Unii Europejskiej. W ramach oceny, która zostanie przeprowadzona na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/...(13), Komisja powinna przeanalizować możliwość przeznaczenia tych kwot na specjalny fundusz lub odpowiedni program mający na celu zapewnienie sprawiedliwego przejścia na mobilność bezemisyjną oraz wspieranie przekwalifikowania, podnoszenia kwalifikacji i innych szkoleń w zakresie kwalifikacji pracowników w sektorze motoryzacyjnym.

(36)  Aby zapewnić osiągnięcie docelowych poziomów emisji CO2 zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, niezbędny jest solidny mechanizm egzekwowania zgodności. Obowiązki producentów w zakresie dostarczania dokładnych danych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/956 oraz grzywny administracyjne, które mogą zostać nałożone w przypadku nieprzestrzegania tego obowiązku, przyczyniają się do zapewnienia wiarygodności danych wykorzystywanych do celów zgodności z docelowymi poziomami na podstawie niniejszego rozporządzenia.

(37)  W celu osiągnięcia redukcji emisji CO2 zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, emisje CO2 z użytkowanych pojazdów ciężkich powinny być zgodne z wartościami określonymi na podstawie rozporządzenia (WE) nr 595/2009 i środków wykonawczych do niego. Komisja powinna mieć zatem możliwość uwzględniania przy obliczaniu średniego indywidualnego poziomu emisji CO2 danego producenta wszelkich systematycznych niezgodności stwierdzonych przez organy udzielające homologacji typu w odniesieniu do emisji CO2 z użytkowanych pojazdów ciężkich.

(38)  Aby móc stosować takie środki, Komisja powinna posiadać uprawnienia w zakresie określania i wdrożenia procedury sprawdzania, czy emisje CO2 z eksploatowanych pojazdów ciężkich określone zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 595/2009 i środkami wykonawczymi do niego odpowiadają wartościom emisji CO2 podanym w świadectwach zgodności, świadectwach dopuszczenia indywidualnego i dokumentacji informacyjnej przeznaczonej dla klientów. Przy opracowywaniu tej procedury należy zwrócić szczególną uwagę na określenie metod, w tym wykorzystywanie danych z pokładowych urządzeń monitorujących zużycie paliwa lub energii, pozwalających wykrywać strategie, za pomocą których parametry emisji CO2 pojazdu są sztucznie zaniżane w procedurze certyfikacji. W przypadku, gdy w trakcie takich weryfikacji zostanie stwierdzone obchodzenie przepisów lub stosowanie strategii sztucznego zaniżania parametrów emisji CO2 pojazdu, takie ustalenia należy uznać za wystarczający powód, by podejrzewać, iż występuje poważne ryzyko braku zgodności z wymogami ustanowionymi w rozporządzeniu (WE) nr 595/2009 i w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858(14), a państwa członkowskie powinny na tej podstawie podjąć niezbędne działania zgodnie z rozdziałem XI rozporządzenia (UE) 2018/858.

(39)  Skuteczność określonych w niniejszym rozporządzeniu docelowych poziomów emisji CO2 jest w dużym stopniu zależna od reprezentatywności dla rzeczywistych warunków jazdy metodyki stosowanej do określania emisji CO2. Zgodnie z opinią mechanizmu doradztwa naukowego (SAM) z 2016 r. w odniesieniu do pojazdów lekkich oraz z zaleceniem Parlamentu Europejskiego w następstwie dochodzenia w sprawie pomiarów emisji w sektorze motoryzacyjnym, również w przypadku pojazdów ciężkich należy wprowadzić mechanizm oceny reprezentatywności dla rzeczywistych warunków jazdy wartości emisji CO2 i zużycia energii określonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/2400. Najbardziej wiarygodnym sposobem zapewnienia reprezentatywności dla rzeczywistych warunków jazdy tych wartości jest wykorzystywanie danych z pokładowych urządzeń monitorujących zużycie paliwa lub energii. Komisja powinna zatem mieć uprawnienia do opracowania procedur koniecznych do gromadzenia i przetwarzania danych dotyczących zużycia paliwa i energii niezbędnych do przeprowadzania takich ocen oraz do zapewnienia publicznej dostępności takich danych, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony danych osobowych.

(40)  Komisja powinna ocenić, w jaki sposób dane dotyczące zużycia paliwa i energii można wykorzystać do zapewnienia, aby wartości emisji CO2 pojazdu określone za pomocą narzędzia VECTO zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 595/2009 i środkami wykonawczymi do niego z biegiem czasu nadal reprezentowały emisje CO2 w rzeczywistych warunkach jazdy w odniesieniu do każdego producenta, a dokładniej, jak takie dane można wykorzystać do monitorowania rozbieżności pomiędzy wartościami emisji CO2 określonymi za pomocą narzędzia VECTO a emisjami CO2 uzyskanymi w rzeczywistych warunkach jazdy, oraz, w razie konieczności, do zapobiegania zwiększaniu się tej rozbieżności.

(41)  W 2022 r. Komisja powinna ocenić skuteczność norm emisji CO2 ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, a w szczególności poziom celu redukcji emisji CO2, jaki należy osiągnąć do 2030 r., sposoby, które powinny być dostępne, aby osiągnąć i przekroczyć ten cel, jak również określenie celów redukcji emisji CO2 dla innych rodzajów pojazdów ciężkich, takich jak mniejsze samochody ciężarowe, pojazdy specjalistyczne, autobusy, autokary i przyczepy. Ocena ta powinna również obejmować, wyłącznie do celów niniejszego rozporządzenia, kwestie dotyczące pojazdów ciężkich oraz zespołów pojazdów, z uwzględnieniem mas i wymiarów stosowanych w odniesieniu do transportu krajowego, na przykład koncepcji modułowych i intermodalnych, a także oceniać ewentualne aspekty bezpieczeństwa i skuteczności transportu oraz skutki intermodalne, ekologiczne i infrastrukturalne, efekt odbicia, a także położenie geograficzne państw członkowskich.

(42)  Należy ocenić pełny cykl życia emisji CO2 pochodzących z pojazdów ciężkich na poziomie Unii. W tym celu, nie później niż w 2023 r., Komisja powinna przeanalizować możliwość opracowania wspólnej unijnej metody oceny oraz spójnej sprawozdawczości danych dotyczących emisji CO2 w całym cyklu życia pojazdów ciężkich wprowadzonych do obrotu na rynku Unii. Komisja powinna przyjąć środki następcze, w tym, w stosownych przypadkach, wnioski ustawodawcze.

(43)  W celu zapewnienia, aby indywidualny poziom emisji CO2 z pojazdów ciężkich pozostawał reprezentatywny i w pełni aktualny, w niniejszym rozporządzeniu należy uwzględnić zmiany do rozporządzenia (WE) nr 595/2009 i środków wykonawczych do niego, które mają wpływ na te indywidualne poziomy emisji CO2. W tym celu Komisja powinna mieć uprawnienia do ustalenia metody określania dla każdej podgrupy pojazdów reprezentatywnego pojazdu ciężkiego, na podstawie którego należy oceniać zmiany indywidualnych poziomów emisji CO2.

(44)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do publikacji wykazu niektórych danych i wyników producentów.

(45)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do: identyfikacji pojazdów, które są certyfikowane jako pojazdy specjalistyczne i stosowania korekt do rocznego średniego indywidualnego poziomu emisji CO2 producenta; pobierania opłat z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO2; zgłaszania odchyleń wartości emisji CO2 i uwzględniania ich przy obliczaniu średniego indywidualnego poziomu emisji CO2; oceny stosowania warunków, na podstawie których określa się emisje odniesienia CO2, oraz kryteriów pozwalających stwierdzić, czy te poziomy emisji w nieuzasadniony sposób wzrosły i, jeśli tak, jak należy je skorygować; zapewniania, aby określone parametry związane z emisjami CO2 i zużyciem energii w rzeczywistych warunkach jazdy w przypadku pojazdów ciężkich były udostępniane Komisji; sprawdzania, czy wartości emisji CO2 i zużycia paliwa figurujące w dokumentacji informacyjnej przeznaczonej dla klientów odpowiadają emisjom CO2 i zużyciu paliwa przez eksploatowane pojazdy ciężkie oraz sprawdzania występowania systemów, które sztucznie poprawiają wyniki pojazdu w przeprowadzanych badaniach lub w ramach wykonywanych obliczeń; oraz określania jednego lub większej liczby pojazdów reprezentatywnych dla podgrupy pojazdów, na podstawie których określa się korektę ładowności. W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania rozporządzenia (WE) nr 595/2009, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do określania niektórych aspektów efektywności środowiskowej pojazdów kategorii M2, M3, N2, N3, O3 i O4. Uprawnienia wykonawcze, o których mowa w niniejszym motywie, powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011(15).

(46)  W celu zmiany lub uzupełnienia innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do: dostosowania emisji odniesienia CO2; określania zasad przewodnich i kryteriów określania procedur sprawdzania emisji CO2 eksploatowanych pojazdów ciężkich; oraz dokonywania zmian w załącznikach do niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do niektórych parametrów technicznych, w tym wag profili zadań, wartości ładowności, wartości rocznych przebiegów oraz współczynników korekty ładowności. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa(16). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(47)  Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie norm emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary i skutki możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(48)  Należy zatem również odpowiednio zmienić rozporządzenia (WE) nr 595/2009 i (UE) 2018/956 oraz dyrektywę Rady 96/53/WE(17),

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Przedmiot i cel

Aby przyczynić się do realizacji unijnego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych o 30 % poniżej poziomu z 2005 r. do 2030 r. w sektorach objętych art. 2 rozporządzenia (UE) 2018/842, a także do osiągnięcia celów porozumienia paryskiego i zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego, w niniejszym rozporządzeniu ustanawia się wymogi dotyczące emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich mające na celu zmniejszenie indywidualnego poziomu emisji CO2 unijnego parku nowych pojazdów ciężkich w porównaniu z emisjami odniesienia CO2 w następujący sposób:

(a)  w odniesieniu do okresów sprawozdawczych od roku 2025 o 15 %;

(b)  w odniesieniu do okresów sprawozdawczych od roku 2030 o ▌30 %, chyba że w wyniku przeglądu, o którym mowa w art. 15 zostanie podjęta inna decyzja.

Emisje odniesienia CO2 opierają się na danych z monitorowania ▌przekazanych na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/956 za okres od 1 lipca 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. (zwany dalej „okresem odniesienia”), z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, i oblicza się je zgodnie z pkt 3 załącznika I do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Zakres

1.  Niniejsze rozporządzenie stosuje się do nowych pojazdów ciężkich kategorii N2 i N3, które mają następujące właściwości:

a)  samochody ciężarowe jednoczłonowe o konfiguracji osi 4x2 i o maksymalnej masie całkowitej przekraczającej 16 ton;

b)  samochody ciężarowe jednoczłonowe o konfiguracji osi 6x2;

c)  ciągniki o konfiguracji osi 4x2 i o maksymalnej masie całkowitej przekraczającej 16 ton; oraz

d)  ciągniki o konfiguracji osi 6x2.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się również, do celów art. 5 niniejszego rozporządzenia i pkt 2.3 załącznika I do niniejszego rozporządzenia, ▌do nowych pojazdów ciężkich kategorii N, które nie są objęte zakresem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 510/2011(18) i nie mają właściwości określonych w akapicie pierwszym lit. a)–d).

Kategorie pojazdów, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim niniejszego ustępu, odnoszą się do kategorii pojazdów zdefiniowanych w załączniku II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2007/46/WE(19).

2.  Do celów niniejszego rozporządzenia pojazdy, o których mowa w ust. 1, uznaje się za nowe pojazdy ciężkie w danym 12-miesięcznym okresie rozpoczynającym się 1 lipca, jeżeli są one zarejestrowane w Unii po raz pierwszy w tym okresie i nie zostały wcześniej zarejestrowane poza Unią.

Nie uwzględnia się wcześniejszej rejestracji poza terytorium Unii, której dokonano w okresie krótszym niż trzy miesiące przed rejestracją w Unii.

3.  Komisja przyjmuje w drodze aktów wykonawczych specjalną procedurę identyfikacji pojazdów ciężkich, które są certyfikowane jako pojazdy specjalistyczne zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 595/2009 i środkami wykonawczymi do niego, ale nie są zarejestrowane jako takie, i stosuje korekty do rocznego średniego indywidualnego poziomu emisji CO2 producenta w celu uwzględnienia tych pojazdów, począwszy od okresu sprawozdawczego roku 2021 i dla każdego następnego okresu sprawozdawczego. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 16 ust. 2 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 3

Definicje

Na potrzeby niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1)  „emisje odniesienia CO2” oznaczają średnią indywidualnych poziomów emisji CO2 w okresie odniesienia, o którym mowa w art. 1 akapit drugi, wszystkich nowych pojazdów ciężkich w każdej z podgrup pojazdów, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, określoną zgodnie z pkt 3 załącznika I;

2)  „indywidualny poziom emisji CO2” oznacza emisje CO2 pojedynczego pojazdu ciężkiego określone zgodnie z pkt 2.1 załącznika I;

3)  „okres sprawozdawczy roku Y” oznacza okres od 1 lipca roku Y do 30 czerwca roku Y+1;

4)  „średni indywidualny poziom emisji CO2” oznacza średnią indywidualnych poziomów emisji CO2 nowych pojazdów ciężkich producenta w danym okresie sprawozdawczym, określoną zgodnie z pkt 2.7 załącznika I;

5)  „docelowy indywidualny poziom emisji CO2” oznacza docelowy poziom emisji CO2 indywidualnego producenta, wyrażony w g/tkm i określany co roku w odniesieniu do poprzedniego okresu sprawozdawczego zgodnie z pkt 4 załącznika I;

6)  „samochód ciężarowy jednoczłonowy” oznacza samochód ciężarowy, który nie został zaprojektowany ani skonstruowany do ciągnięcia naczepy;

7)  „ciągnik” oznacza jednostkę ciągnącą zaprojektowaną i zbudowaną wyłącznie lub głównie do ciągnięcia naczep;

8)  „podgrupa pojazdów” oznacza grupę pojazdów określoną w pkt 1 załącznika I, które charakteryzują się wspólnym i wyróżniającym zestawem kryteriów technicznych istotnych dla określania emisji CO2 i zużycia paliwa przez te pojazdy;

9)  „pojazd specjalistyczny” oznacza pojazd ciężki▌, dla którego określono poziom emisji CO2 i zużycie paliwa, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 595/2009 i środkami wykonawczymi do niego, wyłącznie w odniesieniu do profili zadań innych niż te określone w pkt 2.1 załącznika I do niniejszego rozporządzenia;

10)  „producent” oznacza osobę lub podmiot odpowiedzialne za dostarczanie danych odnoszących się do nowych pojazdów ciężkich zgodnie z art. 5 rozporządzenia (UE) 2018/956 lub, w przypadku bezemisyjnych pojazdów ciężkich, osobę lub podmiot odpowiedzialne przed organem udzielającym homologacji za wszystkie aspekty procedury homologacji typu WE całego pojazdu lub procedury dopuszczenia indywidualnego zgodnie z dyrektywą 2007/46/WE oraz za zapewnienie zgodności produkcji;

11)  „bezemisyjny pojazd ciężki” oznacza pojazd ciężki nieposiadający silnika spalinowego wewnętrznego spalania lub posiadający silnik spalinowy wewnętrznego spalania, z którego emisje określone zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 595/2009 i środkami wykonawczymi do niego nie przekraczają 1 g CO2/kWh lub z którego emisje określone zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2007(20) i środkami wykonawczymi do niego nie przekraczają 1 g CO2/km;

12)  „niskoemisyjny pojazd ciężki” oznacza pojazd ciężki, inny niż bezemisyjny pojazd ciężki, o indywidualnym poziomie emisji CO2 określonym zgodnie z pkt 2.3.3 załącznika I, wynoszącym mniej niż połowa wartości emisji odniesienia CO2 dla wszystkich pojazdów w podgrupie pojazdów, do której należy ten pojazd ciężki;

13)  „profil zadań” oznacza połączenie cyklu prędkości docelowej, wartości ładowności, konfiguracji nadwozia lub przyczepy oraz, w stosownych przypadkach, innych parametrów, odzwierciedlające konkretny sposób użytkowania pojazdu, na podstawie którego określa się oficjalne emisje CO2 i zużycie paliwa pojazdu ciężkiego;

14)  „cykl prędkości docelowej” oznacza opis prędkości pojazdu, którą kierowca chce osiągnąć lub do której jest ograniczony ze względu na warunki ruchu, w zależności od odległości przebytej podczas przejazdu;

15)  „ładowność” oznacza masę towarów, które dany pojazd przewozi w różnych warunkach.

Artykuł 4

Średni indywidualny poziom emisji CO2 producenta

Począwszy od 1 lipca 2020 r. i w każdym kolejnym okresie sprawozdawczym Komisja ▌określa dla każdego producenta średni indywidualny poziom emisji CO2 w g/tkm dla poprzedniego okresu sprawozdawczego, biorąc pod uwagę następujące elementy:

a)  dane przekazywane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/956 w odniesieniu do nowych pojazdów ciężkich producenta zarejestrowanych w poprzednim okresie sprawozdawczym, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych; oraz

b)  wskaźnik emisji zerowej i niskiej określony zgodnie z art. 5.

Średni indywidualny poziom emisji CO2 określa się zgodnie z pkt 2.7 załącznika I.

Artykuł 5

Bezemisyjne i niskoemisyjne pojazdy ciężkie

1.  Począwszy od 1 lipca 2020 r. i w odniesieniu do każdego następnego okresu sprawozdawczego Komisja ▌określa dla każdego producenta wskaźnik emisji zerowej i niskiej za poprzedni okres sprawozdawczy.

Wskaźnik emisji zerowej i niskiej uwzględnia liczbę pojazdów i emisje CO2 z bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich w parku pojazdów producenta w danym okresie sprawozdawczym, w tym bezemisyjnych pojazdów ciężkich, o których mowa w art. 2 ust. 1 akapit drugi, jak również bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów specjalistycznych, i jest określany zgodnie z pkt 2.3 załącznika I.

2.  W okresach sprawozdawczych od 2019 r. do 2024 r. bezemisyjne i niskoemisyjne pojazdy ciężkie liczy się do celów ust. 1 w następujący sposób:

(a)  bezemisyjny pojazd ciężki liczy się jako dwa pojazdy; oraz

(b)  niskoemisyjny pojazd ciężki liczy się do dwóch pojazdów w zależności od jego indywidualnych poziomów emisji CO2 oraz wartości granicznej niskiej emisji w podgrupie pojazdów, do której należy dany pojazd, zgodnie z definicją w pkt 2.3.3 załącznika I.

Wskaźnik emisji zerowej i niskiej określa się zgodnie z pkt 2.3.1 załącznika I.

3.  Dla okresów sprawozdawczych począwszy od 2025 r. wskaźnik emisji zerowej i niskiej określa się na podstawie wartości odniesienia wynoszącej 2 % zgodnie z pkt 2.3.2 załącznika I.

4.  Wskaźnik emisji zerowej i niskiej zmniejsza średni indywidualny poziom emisji CO2 producenta maksymalnie o 3 %. Wkład bezemisyjnych pojazdów ciężkich, o których mowa w art. 2 ust. 1 akapit drugi, do tego wskaźnika zmniejsza średni indywidualny poziom emisji CO2 producenta maksymalnie o 1,5 %.

Artykuł 6

Docelowe indywidualne poziomy emisji CO2 producenta

Począwszy od 1 lipca 2026 r. i w każdym następnym okresie sprawozdawczym Komisja określa dla każdego producenta docelowy indywidualny poziom emisji CO2 na poprzedni okres sprawozdawczy. Ten docelowy indywidualny poziom emisji CO2 jest sumą, dla wszystkich podgrup pojazdów, iloczynów następujących wartości:

a)  celu redukcji emisji CO2, o którym mowa w art. 1 akapit pierwszy lit. a) lub b), stosownie do przypadku;

b)  emisji odniesienia CO2;

c)  udziału producenta w produkcji pojazdów w każdej podgrupie pojazdów;

d)  współczynników ważenia rocznego przebiegu i ładowności stosowanych do każdej podgrupy pojazdów.

Docelowy indywidualny poziom emisji CO2 określa się zgodnie z pkt 4 załącznika I.

Artykuł 7

Jednostki emisji i długi emisyjne

1.  W celu ustalenia zgodności producenta z docelowymi indywidualnymi poziomami emisji CO2 w okresach sprawozdawczych w latach 2025–2029 uwzględnia się jego jednostki emisji lub długi emisyjne, określone zgodnie z pkt 5 załącznika I, które odpowiadają liczbie nowych pojazdów ciężkich, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych producenta, w danym okresie sprawozdawczym, pomnożonej przez:

(a)  różnicę pomiędzy ścieżką redukcji emisji CO2, o której mowa w ust. 2, oraz średnim indywidualnym poziomem emisji CO2 tego producenta, jeżeli różnica jest dodatnia („jednostki emisji”); lub

(c)  różnicę pomiędzy średnim indywidualnym poziomem emisji CO2 i docelowym indywidualnym poziomem emisji CO2 tego producenta, jeżeli różnica ta jest dodatnia („długi emisyjne”).

Jednostki emisji są nabywane w okresach sprawozdawczych w latach 2019–2029. Jednostki emisji nabyte w okresach sprawozdawczych w latach 2019–2024 uwzględnia się jednak wyłącznie w celu ustalania zgodności producenta z docelowym indywidualnym poziomem emisji CO2 na okres sprawozdawczy roku 2025.

Długi emisyjne są nabywane są w okresach sprawozdawczych w latach 2025–2029. Całkowity dług emisyjny producenta nie może jednak przekroczyć 5 % docelowego indywidualnego poziomu emisji CO2 producenta w okresie sprawozdawczym roku 2025 pomnożonego przez liczbę pojazdów ciężkich danego producenta w tym okresie („limit długu emisyjnego”).

Jednostki emisji i długi emisyjne nabyte w okresach sprawozdawczych w latach 20252028, w stosownych przypadkach, są przenoszone z jednego okresu sprawozdawczego na następny okres sprawozdawczy . Wszelkie pozostałe długi emisyjne zostaną rozliczone w okresie sprawozdawczym roku 2029.

2.  Ścieżka redukcji emisji CO2 ▌jest ustalana dla każdego producenta zgodnie z pkt 5.1 załącznika I, w oparciu o ścieżkę liniową pomiędzy emisjami odniesienia CO2, o których mowa w art. 1 akapit drugi, a docelowym poziomem emisji CO2dla okresu sprawozdawczego roku 2025, określonym w akapicie pierwszym lit. a) tego artykułu, oraz między docelowym poziomem emisji CO2dla okresu sprawozdawczego roku 2025 a docelowym poziomem emisji CO2dla okresów sprawozdawczych od roku2030, jak określono w akapicie pierwszym lit. b) tego artykułu.

Artykuł 8

Zgodność z docelowymi indywidualnymi poziomami emisji CO2

1.  Jeżeli na podstawie ust. 2 stwierdzono, że producent przekroczył poziom emisji CO2 w danym okresie sprawozdawczym począwszy od 2025 r., Komisja nakłada opłatę z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO2 obliczoną zgodnie z następującym wzorem:

a)  od 2025 do 2029 r.:

(opłata z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO2) = (nadwyżka emisji CO2 x 4 250 EUR/g CO2/tkm);

b)  od 2030 r.:

(opłata z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO2) = (nadwyżka emisji CO2 x 6 800 EUR/g CO2/tkm).

2.  Uznaje się, że producent przekroczył poziom emisji CO2 w każdym z poniższych przypadków:

(a)  jeżeli w dowolnym z okresów sprawozdawczych w latach 2025–2028 suma długu emisyjnego pomniejszona o sumę jednostek emisji przekracza limit długu emisyjnego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 akapit trzeci;

(d)  jeżeli w okresie sprawozdawczym roku 2029 suma długów emisyjnych pomniejszona o sumę jednostek emisji jest dodatnia;

(e)  jeżeli począwszy od okresu sprawozdawczego roku 2030 średni indywidualny poziom emisji CO2 producenta przekracza jego docelowy indywidualny poziom emisji CO2.

Nadwyżkę emisji CO2 w danym okresie sprawozdawczym oblicza się zgodnie z pkt 6 załącznika I.

3.  Komisja określa w drodze aktów wykonawczych sposoby pobierania opłat z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO2 na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 16 ust. 2.

4.  Opłaty z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO2 traktuje się jako dochód budżetu ogólnego Unii Europejskiej.

Artykuł 9

Weryfikacja danych z monitorowania

1.  Organy udzielające homologacji typu niezwłocznie zgłaszają Komisji wszelkie odchylenia wartości emisji CO2 z użytkowanych pojazdów ciężkich w porównaniu z wartościami podanymi w świadectwach zgodności lub dokumentacji informacyjnej przeznaczonej dla klientów, o której mowa w art. 9 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2017/2400, stwierdzone w wyniku weryfikacji przeprowadzonej zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 13 niniejszego rozporządzenia.

2.  Komisja uwzględnia odchylenia, o których mowa w ust. 1, do celów obliczania średniego indywidualnego poziomu emisji CO2 danego producenta.

3.  Komisja przyjmuje w drodze aktów wykonawczych szczegółowe zasady dotyczące procedur zgłaszania takich odchyleń oraz ich uwzględniania przy obliczaniu średniego indywidualnego poziomu emisji CO2. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 16 ust. 2.

Artykuł 10

Ocena emisji odniesienia CO2

Aby zapewnić wiarygodność i reprezentatywność wartości emisji odniesienia CO2 przyjętych jako podstawa określania docelowych poziomów emisji CO2 dla parków pojazdów w całej Unii, Komisja ustanawia w drodze aktów wykonawczych metodę oceny stosowania warunków, na podstawie których określa się emisje odniesienia CO2 ,oraz ustanawia kryteria pozwalające stwierdzić, czy te poziomy emisji w nieuzasadniony sposób wzrosły i, jeśli tak, jak należy je skorygować.

Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 16 ust. 2.

Artykuł 11

Publikacja danych i wyników producenta

1.  Do dnia 30 kwietnia każdego roku Komisja publikuje, w drodze aktów wykonawczych, wykaz zawierający:

a)  od dnia 1 lipca 2020 r., dla każdego producenta, jego średni indywidualny poziom emisji CO2 w poprzednim okresie sprawozdawczym, jak określono w art. 4;

b)  od dnia 1 lipca 2020 r., dla każdego producenta, wskaźnik emisji zerowej i niskiej w poprzednim okresie sprawozdawczym, jak określono w art. 5 ust. 1;

c)  od dnia 1 lipca 2026 r., dla każdego producenta, jego docelowy indywidualny poziom emisji CO2 w poprzednim okresie sprawozdawczym, jak określono w art. 6;

d)  od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 czerwca 2031 r., dla każdego producenta, jego ścieżkę redukcji emisji CO2, jego jednostki emisji oraz, od dnia 1 lipca 2026 r. do dnia 30 czerwca 2031 r., jego długi emisyjne w ▌poprzednim okresie sprawozdawczym, jak określono w art. 7;

e)  od dnia 1 lipca 2026 r., dla każdego producenta, jego nadwyżkę emisji w poprzednim okresie sprawozdawczym, jak określono w art. 8 ust. 1;

f)  od dnia 1 lipca 2020 r. średni indywidualny poziom emisji CO2 dla wszystkich nowych pojazdów ciężkich zarejestrowanych w Unii w poprzednim okresie sprawozdawczym.

Wykaz ten, który ma zostać opublikowany do 30 kwietnia 2021 r., zawiera emisje odniesienia CO2, o których mowa w art. 1 akapit drugi.

2.  Komisja przyjmuje zgodnie z art. 17 akty delegowane w celu dostosowania emisji odniesienia CO2 zgodnie z następującymi zasadami:

a)  w przypadku gdy wagi profili zadań lub wartości ładowności zostały dostosowane na podstawie art. 14 ust. 1 lit. b) lub c), przez zastosowanie procedury określonej w pkt 1 załącznika II;

b)  w przypadku gdy współczynniki korekty zostały określone zgodnie z art. 14 ust. 2, przez zastosowanie tych współczynników korekty do emisji odniesienia CO2;

c)   w przypadku gdy nadmierny wzrost emisji odniesienia CO2 został określony według metody, o której mowa w art. 10, przez dokonanie korekty emisji odniesienia CO2 do dnia 30 kwietnia 2022 r.

Komisja publikuje dostosowane wartości emisji odniesienia CO2 i stosuje te wartości do obliczania docelowych indywidualnych poziomów emisji CO2 producenta mających zastosowanie w okresach sprawozdawczych rozpoczynających się od dnia rozpoczęcia stosowania aktów delegowanych dostosowujących te wartości.

Artykuł 12

Emisje CO2 i zużycie energii w rzeczywistych warunkach jazdy

1.  Komisja monitoruje i ocenia reprezentatywność dla rzeczywistych warunków jazdy wartości zużycia energii i emisji CO2 określonych w ramach rozporządzenia (WE) nr 595/2009.

Ponadto Komisja regularnie gromadzi dane dotyczące wartości emisji CO2 i zużycia energii w rzeczywistych warunkach jazdy w przypadku pojazdów ciężkich, posługując się pokładowymi urządzeniami monitorowania zużycia paliwa lub energii, począwszy od nowych pojazdów ciężkich zarejestrowanych od dnia rozpoczęcia stosowania środków, o których mowa w art. 5c lit. b) rozporządzenia (WE) nr 595/2009.

Komisja zapewnia, aby informacje o zmianach tej reprezentatywności w czasie były podawane do wiadomości publicznej.

2.  Do celów ust. 1 niniejszego artykułu Komisja zapewnia, aby– począwszy od dnia rozpoczęcia stosowania środków, o których mowa w art. 5c lit. b) rozporządzenia (WE) nr 595/2009 – następujące parametry związane z emisjami CO2 i zużyciem energii w rzeczywistych warunkach jazdy w przypadku pojazdów ciężkich były jej udostępniane w regularnych odstępach czasu przez producentów, organy krajowe lub w drodze bezpośredniego transferu danych z pojazdów, w zależności od przypadku:

a)  numer identyfikacyjny pojazdu;

b)  zużycie paliwa i energii elektrycznej;

c)  całkowita przebyta odległość;

d)  ładowność;

e)  w przypadku hybrydowych elektrycznych pojazdów ciężkich z doładowaniem zewnętrznym – zużycie paliwa i energii elektrycznej oraz przebyta odległość dla poszczególnych rodzajów zasilania;

f)  inne parametry niezbędne do wypełnienia obowiązków określonych w ust. 1 niniejszego artykułu.

Komisja przetwarza dane otrzymane na podstawie akapitu pierwszego niniejszego ustępu, by stworzyć zanonimizowany i zagregowany zbiór danych, w tym z podziałem na producentów, do celów ust. 1. Numer identyfikacyjny pojazdu wykorzystuje się wyłącznie do tego przetwarzania danych i nie przechowuje się go dłużej, niż jest to niezbędne do realizacji tego celu.

3.  Aby zapobiec powiększaniu się rozbieżności rzeczywistych wielkości emisji, najpóźniej dwa lata i pięć miesięcy od dnia rozpoczęcia stosowania środków, o których mowa w art. 5c lit. b) rozporządzenia (WE) nr 595/2009, Komisja oceni, w jaki sposób dane dotyczące zużycia paliwa i energii można wykorzystać do zapewnienia, aby wartości emisji CO2 i zużycia energii przez pojazdy określone zgodnie z tym rozporządzeniem nadal reprezentowały rzeczywiste emisje w czasie w przypadku każdego producenta.

Komisja będzie monitorować zmiany rozbieżności, o których mowa w akapicie pierwszym, i składać na ten temat coroczne sprawozdania oraz, aby zapobiec zwiększeniu się tych rozbieżności, w 2027 r. oceni wykonalność wprowadzenia od 2030 r. mechanizmu dostosowywania średniego indywidualnego poziomu emisji CO2 i, w stosownych przypadkach, przedłoży wniosek ustawodawczy umożliwiający wprowadzenie takiego mechanizmu.

4.  Komisja przyjmuje w drodze aktów wykonawczych szczegółową procedurę gromadzenia i przetwarzania danych, o których mowa w ust. ▌2 niniejszego artykułu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 16 ust. 2.

Artykuł 13

Weryfikacja emisji CO2 z eksploatowanych pojazdów ciężkich dopuszczonych do użytku

1.  Producenci zapewniają, aby wartości emisji CO2 i zużycia paliwa podane w dokumentacji informacyjnej przeznaczonej dla klientów, o której mowa w art. 9 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2017/2400, odpowiadały emisjom CO2 i zużyciu paliwa przez eksploatowane pojazdy ciężkie zgodnie z tym rozporządzeniem.

2.  Po wejściu w życie procedur, o których mowa w ust. 4, organy udzielające homologacji typu w odniesieniu do producentów, którym udzieliły zezwolenia na posługiwanie się narzędziem do symulacji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 595/2009 i środkami wykonawczymi do niego, na podstawie odpowiednich i reprezentatywnych próbek pojazdów sprawdzają, czy wartości emisji CO2 i zużycia paliwa figurujące w dokumentacji informacyjnej przeznaczonej dla klientów odpowiadają emisjom CO2 i zużyciu paliwa przez eksploatowane pojazdy ciężkie zgodnie z tym rozporządzeniem i środkami wykonawczymi do niego, uwzględniając między innymi posługiwanie się dostępnymi danymi z pokładowych urządzeń monitorowania zużycia paliwa lub energii.

Organy udzielające homologacji typu sprawdzają również, czy nie ma na pokładzie pojazdu lub współpracujących z pojazdami objętymi próbą jakichkolwiek systemów, które sztucznie poprawiają wyniki pojazdu w badaniach lub w ramach obliczeń wykonywanych do celów certyfikacji emisji CO2 i zużycia paliwa, między innymi posługując się danymi z pokładowych urządzeń monitorujących zużycie paliwa lub energii.

3.  Jeżeli podczas weryfikacji przeprowadzonej na podstawie ust. 2 zostanie stwierdzone, że wartości emisji CO2 i zużycia paliwa sobie nie odpowiadają, czego nie można przypisać nieprawidłowemu działaniu narzędzia do symulacji, lub zostaną wykryte inne strategie sztucznie poprawiające wyniki pojazdu, oprócz podjęcia niezbędnych środków określonych w rozdziale XI rozporządzenia (UE) 2018/858 organ odpowiedzialny za homologację typu zapewnia, w zależności od przypadku, korektę dokumentacji informacyjnej przeznaczonej dla klientów, certyfikatów zgodności i świadectw dopuszczenia indywidualnego.

4.  Komisja określa w drodze aktów wykonawczych procedury weryfikacji, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 16 ust. 2.

Przed przyjęciem aktów wykonawczych, o których mowa w akapicie pierwszym, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktu delegowanego zgodnie z art. 17 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez określenie zasad przewodnich i kryteriów określania procedur, o których mowa w akapicie pierwszym.

Artykuł 14

Zmiany w załącznikach I i II

1.  W celu zapewnienia, aby parametry techniczne stosowane do obliczania średniego indywidualnego poziomu emisji CO2 producenta na podstawie art. 4 oraz obliczania docelowych indywidualnych poziomów emisji CO2 na podstawie art. 6 uwzględniały postęp techniczny i rozwój logistyki transportu towarowego, Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 17 w celu zmiany następujących przepisów określonych w załącznikach I i II:

(a)  pozycji dotyczących typu kabiny i mocy silnika określonych w tabeli 1 w załączniku I oraz definicji „kabiny sypialnej” i „kabiny dziennej”, o których mowa w tej tabeli;

(b)  wag profilu zadań określonych w tabeli 2 w załączniku I;

(c)  wartości ładowności określonych w tabeli 3 w załączniku I oraz współczynników korekty ładowności określonych w tabeli 1 w załączniku II;

(d)  rocznych wartości przebiegu określonych w tabeli 4 w załączniku I.

2.  W przypadku gdy procedury homologacji typu ustanowione w rozporządzeniu (WE) nr 595/2009 i w środkach wykonawczych do niego zmienia się, wprowadzając zmiany inne niż te, o których mowa w ust. 1 lit. b) i c) niniejszego artykułu, w taki sposób, że poziom emisji odniesienia CO2 reprezentatywnych pojazdów określony zgodnie z niniejszym ustępem wzrasta lub spada o więcej niż 5 g CO2/km, Komisja, zgodnie z art. 11 ust. 2 lit. b), stosuje współczynnik korekty do emisji odniesienia CO2 obliczany zgodnie ze wzorem określonym w pkt 2 załącznika II.

3.   Komisja, w drodze aktów wykonawczych▌, ustanawia metodę określania jednego lub większej liczby pojazdów reprezentatywnych dla podgrupy pojazdów, w tym ich wagi statystyczne, na podstawie których określa się dostosowanie, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, uwzględniając dane z monitorowania przekazane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/956 oraz parametry techniczne pojazdów określone w art. 12 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/2400. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 16 ust. 2 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 15

Monitorowanie i sprawozdawczość

1.   Do dnia 31 grudnia 2022 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat skuteczności niniejszego rozporządzenia, celu redukcji emisji CO2 oraz poziomu mechanizmu zachęt dotyczącego bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich mającego zastosowanie od 2030 r., ▌ustalenia celów redukcji emisji CO2 dla innych typów pojazdów ciężkich, w tym przyczep, autobusów i autokarów oraz pojazdów specjalistycznych, a także wprowadzenia dla pojazdów ciężkich wiążących celów redukcji emisji CO2 na 2035 r. i na okres po roku 2040. Cel na 2030 r. ocenia się zgodnie z zobowiązaniami Unii Europejskiej wynikającymi z porozumienia paryskiego.

2.   Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, będzie również zawierać w szczególności następujące elementy:

a)  ocenę skuteczności systemu jednostek emisji i długów emisyjnych, o którym mowa w art. 7, a także ocenę zasadności przedłużenia jego stosowania do 2030 r. i w kolejnych latach;

b)  ocenę wprowadzenia bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich, ▌z uwzględnieniem celów określonych w dyrektywie 2009/33/WE, oraz ocenę stosownych parametrów i warunków mających wpływ na wprowadzanie takich pojazdów ciężkich do obrotu;

c)  ocenę skuteczności mechanizmu zachęt dotyczącego bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich określonego w art. 5 oraz adekwatności jego różnych elementów w perspektywie dostosowania go na okres po 2025 r. poprzez ewentualne zróżnicowanie go według zasięgu przy jeździe bezemisyjnej i według podgrup pojazdów, w powiązaniu z współczynnikiem ważenia przebiegu i ładowności, przy czym data rozpoczęcia jego stosowania musi być odległa o co najmniej trzy lata;

d)  ocenę rozwoju niezbędnej infrastruktury ładowania i uzupełniania paliwa, możliwości wprowadzenia norm emisji CO2 dotyczących silnika, w szczególności odnoszących się do pojazdów specjalistycznych, oraz reprezentatywności wartości emisji CO2 i zużycia paliwa w rzeczywistych warunkach jazdy, określanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/2400;

e)  wyłącznie do celów niniejszego rozporządzenia – kwestie dotyczące pojazdów ciężkich oraz zespołów pojazdów z uwzględnieniem mas i wymiarów mających zastosowanie do transportu krajowego, na przykład koncepcji modułowych i intermodalnych, a także ewentualne aspekty bezpieczeństwa i skuteczności transportu oraz skutki intermodalne, ekologiczne i infrastrukturalne, efekt odbicia, jak również położenie geograficzne państw członkowskich;

f)  ocenę narzędzia do symulacji VECTO w celu zapewnienia ciągłej i terminowej aktualizacji tego narzędzia;

g)  ocenę możliwości opracowania szczegółowej metody uwzględnienia potencjalnego wkładu, jaki w redukcję emisji CO2 może wnieść stosowanie syntetycznych i zaawansowanych alternatywnych odnawialnych paliw płynnych i gazowych, w tym e-paliw, wytwarzanych z użyciem energii odnawialnej i spełniających kryteria zrównoważonego rozwoju i redukcji emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001(21);

h)  ocenę wykonalności wprowadzenia otwartego, przejrzystego i niedyskryminującego mechanizmu łączenia zasobów między producentami;

i)  ocenę wysokości opłaty z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO2 w celu zadbania o to, by opłata przewyższała średnie koszty krańcowe technologii niezbędnych do osiągnięcia docelowych poziomów emisji CO2.

3.  Do sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, zostanie dołączony, w stosownym przypadku, wniosek ustawodawczy dotyczący zmiany niniejszego rozporządzenia.

4.  W ramach oceny na podstawie art. 15 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2019/...(22) Komisja oceni możliwość przeznaczenia dochodów z opłat z tytułu przekroczenia poziomu emisji CO2 na konkretny fundusz lub odpowiedni program w celu zapewnienia sprawiedliwej transformacji gospodarki w gospodarkę neutralną dla klimatu, o której mowa w art. 4 ust. 1 porozumienia paryskiego, w szczególności aby wspierać przekwalifikowanie, podnoszenie kwalifikacji i innych szkoleń w zakresie kwalifikacji pracowników oraz relokację pracowników w sektorze motoryzacyjnym we wszystkich państwach członkowskich, których to dotyczy, w szczególności w regionach i społecznościach najbardziej dotkniętych transformacją. W stosownych przypadkach najpóźniej do 2027 r. Komisja przedstawi odpowiedni wniosek ustawodawczy.

5.  Nie później niż w 2023 r. Komisja oceni możliwość opracowania wspólnej unijnej metody oceny i spójnej sprawozdawczości w odniesieniu do danych dotyczących emisji CO2 w całym cyklu życia nowych pojazdów ciężkich wprowadzonych do obrotu na rynku Unii. Komisja przekaże tę ocenę Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, a wraz z nią, w stosownych przypadkach, propozycje środków następczych, takich jak wnioski ustawodawcze.

Artykuł 16

Procedura komitetowa

1.  Komisję wspiera Komitet ds. Zmian Klimatu, o którym mowa w art. 44 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999(23). Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

3.  W przypadku gdy komitet nie wyda żadnej opinii, Komisja nie przyjmuje projektu aktu wykonawczego i stosuje się art. 5 ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

Artykuł 17

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.  Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 11 ust. 2, art. 13 ust. 4 akapit drugi i w art. 14 ust. 1, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

3.  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 11 ust. 2, art. 13 ust. 4 akapit drugi i w art. 14 ust. 1, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4.  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 11 ust. 2, art. 13 ust. 4 akapit drugi i art. 14 ust. 1 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 18

Zmiany w rozporządzeniu (WE) nr 595/2009

W rozporządzeniu (WE) nr 595/2009 wprowadza się następujące zmiany:

1)  w art. 2 akapit pierwszy dodaje się zdanie w brzmieniu:"

„Do celów art. 5a, 5b i 5c niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie również do pojazdów kategorii O3 i O4.”;

"

2)  dodaje się artykuły w brzmieniu:"

„Artykuł 5a

Szczegółowe wymagania wobec producentów w odniesieniu do efektywności środowiskowej pojazdów kategorii M2, M3, N2, N3, O3 i O4

1.  Producenci dopilnowują, by nowe pojazdy kategorii O3 i O4 sprzedawane, rejestrowane lub dopuszczane do ruchu spełniały następujące wymagania:

   a) wpływ tych pojazdów na emisje CO2, zużycie paliwa, zużycie energii elektrycznej i zasięg przy jeździe bezemisyjnej w przypadku pojazdów silnikowych określa się zgodnie z metodą, o której mowa w art. 5c lit. a);
   b) są one wyposażone w urządzenia pokładowe służące do monitorowania i rejestrowania ładowności zgodnie z wymogami, o których mowa w art. 5c lit. b).

2.  Producenci dopilnowują, by nowe pojazdy kategorii M2, M3, N2 i N3 sprzedawane, rejestrowane lub dopuszczane do ruchu były wyposażone w urządzenia pokładowe służące do monitorowania i rejestrowania zużycia paliwa lub energii, ładowności i przebiegu zgodnie z wymogami, o których mowa w art. 5c lit. b).

Dopilnowują oni również, by zasięg przy jeździe bezemisyjnej i zużycie energii elektrycznej w przypadku tych pojazdów były określane zgodnie z metodą, o której mowa w art. 5c lit. c).

Artykuł 5b

Szczegółowe wymagania wobec państw członkowskich w odniesieniu do efektywności środowiskowej pojazdów kategorii M2, M3, N2, N3, O3 i O4

1.  Zgodnie ze środkami wykonawczymi, o których mowa w art. 5c, organy krajowe odmawiają udzielenia homologacji typu WE lub krajowej homologacji typu w odniesieniu do nowych pojazdów kategorii M2, M3, N2, N3, O3 i O4, które nie spełniają wymogów określonych w tych środkach wykonawczych.

2.  Zgodnie ze środkami wykonawczymi, o których mowa w art. 5c, organy krajowe zakazują sprzedaży, rejestrowania lub dopuszczania do użytku nowych pojazdów kategorii M2, M3, N2, N3, O3 i O4, które nie spełniają wymogów określonych w tych środkach wykonawczych.

Artykuł 5c

Środki służące określeniu niektórych aspektów efektywności środowiskowej pojazdów kategorii M2, M3, N2, N3, O3 i O4

Do dnia 31 grudnia 2021 r. Komisja w drodze aktów wykonawczych przyjmie następujące środki:

   a) metodę oceny parametrów pojazdów kategorii O3 i O4 w odniesieniu do ich wpływu na emisje CO2, zużycia paliwa, zużycia energii elektrycznej oraz zasięgów przy jeździe bezemisyjnej pojazdów silnikowych;
   b) wymogi techniczne dotyczące wyposażenia w urządzenia pokładowe w celu monitorowania i rejestrowania zużycia paliwa lub energii oraz przebiegu pojazdów silnikowych kategorii M2, M3, N2 i N3, jak również w celu określania i rejestrowania ładowności lub całkowitej masy pojazdów o parametrach określonych w art. 2 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b), c) oraz d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/...*(24) oraz ich zespołów z pojazdami kategorii O3 i O4, w tym w razie konieczności przekazywania danych między pojazdami w ramach zespołu pojazdów;
   c) metodę określania zasięgu przy jeździe bezemisyjnej i zużycia energii elektrycznej w przypadku nowych pojazdów kategorii M2, M3, N2 i N3.

Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 13a.

___________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/…. z dnia ... określające normy emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 i (UE) 2018/596 oraz dyrektywę Rady 96/53/WE (Dz.U. L ... z ..., s. ...).”;

"

3)  dodaje się artykuł w brzmieniu:"

„Artykuł 13a

Procedura komitetowa

1.  Komisję wspomaga Komitet Techniczny ds. Pojazdów Silnikowych ustanowiony na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858*. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

3.  W przypadku gdy komitet nie wyda żadnej opinii, Komisja nie przyjmuje projektu aktu wykonawczego i stosuje się art. 5 ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

___________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U. L 151 z 14.6.2018, s. 1).”.

"

Artykuł 19

Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2018/956

W rozporządzeniu (UE) 2018/956 wprowadza się następujące zmiany:

1)  art. 3 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 3

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicje zawarte w dyrektywie 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady*, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 oraz w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... .**(25)

___________________

* Dyrektywa 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 września 2007 r. ustanawiająca ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów (dyrektywa ramowa) (Dz.U. L 263 z 9.10.2007, s. 1).

** Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/…. z dnia ... określające normy emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 i (UE) 2018/596 oraz dyrektywę Rady 96/53/WE (Dz.U. L ... z ..., s. ...).”;

"

2)  art. 4 ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Począwszy od dnia 1 stycznia 2019 r. państwa członkowskie monitorują dane określone w załączniku I część A dotyczące nowych pojazdów ciężkich zarejestrowanych po raz pierwszy w Unii.

Do dnia 30 września każdego roku, począwszy od roku 2020, właściwe organy państw członkowskich zgłaszają Komisji dane za poprzedni okres sprawozdawczy – od 1 lipca do dnia 30 czerwca – zgodnie z procedurą sprawozdawczości określoną w załączniku II.

Jeżeli chodzi o 2019 r., dane przekazane do dnia 30 września 2020 r. obejmą dane zarejestrowane od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 30 czerwca 2020 r.

Dane dotyczące nowych pojazdów ciężkich, które były wcześniej zarejestrowane poza Unią, nie podlegają monitorowaniu i zgłaszaniu, chyba że rejestracji tej dokonano w okresie krótszym niż trzy miesiące przed rejestracją w Unii.”;

"

3)  art. 5 ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Począwszy od lat początkowych określonych w załączniku I część B pkt 1 producenci pojazdów ciężkich monitorują dane określone w załączniku I część B pkt 2 dla każdego nowego pojazdu ciężkiego.

Do dnia 30 września każdego roku, począwszy od lat początkowych określonych w załączniku I część B pkt 1, producenci pojazdów ciężkich zgłaszają Komisji te dane dla każdego nowego pojazdu ciężkiego wraz z datą przeprowadzenia symulacji przypadającą w poprzednim okresie sprawozdawczym – od 1 lipca do 30 czerwca – zgodnie z procedurą sprawozdawczości określoną w załączniku II.

Jeżeli chodzi o 2019 r., producenci przekazują dane dla wszystkich nowych pojazdów ciężkich wraz z datą przeprowadzenia symulacji przypadającą w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2020 r.

Data przeprowadzenia symulacji jest datą zgłaszaną zgodnie z pozycją 71 w załączniku I część B pkt 2.”;

"

4)  art. 10 ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Do dnia 30 kwietnia każdego roku Komisja publikuje sprawozdanie roczne zawierające przeprowadzoną przez nią analizę danych przekazanych przez państwa członkowskie i producentów za poprzedni okres sprawozdawczy.”;

"

5)  pkt 3.2 załącznika II otrzymuje brzmienie:"

„3.2. Dane dotyczące pojazdów ciężkich zarejestrowanych w poprzednim okresie sprawozdawczym i zapisane w rejestrze podaje się do wiadomości publicznej do dnia 30 kwietnia każdego roku, począwszy od 2021 r., z wyjątkiem danych określonych w art. 6 ust. 1.”.

"

Artykuł 20

Zmiany w dyrektywie 96/53/WE

W dyrektywie 96/53/WE wprowadza się następujące zmiany:

1)  w art. 2 po definicji „pojazdu napędzanego paliwem alternatywnym” dodaje się następującą definicję:"

„- »pojazd bezemisyjny« oznacza »bezemisyjny pojazd ciężki« zdefiniowany w art. 3 pkt 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... *(26),

___________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/…. z dnia ... określające normy emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 i (UE) 2018/596 oraz Rady dyrektywę 96/53/WE (Dz.U. L ... z ..., s. ...).”;

"

2)  art. 10b otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 10b

Maksymalne dopuszczalne masy pojazdów napędzanych paliwem alternatywnym lub pojazdów bezemisyjnych są określone w pkt 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3, 2.2.4, 2.3.1, 2.3.2 i 2.4 załącznika I.

Pojazdy napędzane paliwem alternatywnym lub pojazdy bezemisyjne muszą również przestrzegać ograniczeń w zakresie maksymalnego dopuszczalnego nacisku osi określonych w pkt 3 załącznika I.

Dodatkowa masa, którą muszą mieć pojazdy napędzane paliwem alternatywnym lub pojazdy bezemisyjne, jest określana na podstawie dokumentacji dostarczanej przez producenta w momencie homologacji danego pojazdu. Ta dodatkowa masa musi być podana w oficjalnym dokumencie wymaganym zgodnie z art. 6.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 10h w celu aktualizowania na potrzeby niniejszej dyrektywy wykazu paliw alternatywnych, o których mowa w art. 2 i które wymagają dodatkowej masy. Szczególnie ważne jest, aby przed przyjęciem tych aktów delegowanych Komisja działała zgodnie ze swoją zwyczajową praktyką i prowadziła konsultacje z ekspertami, w tym z ekspertami z państw członkowskich.”;

"

3)  w załączniku I wprowadza się następujące zmiany:

a)  w pkt 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3 i 2.2.4 w drugiej kolumnie dodaje się akapit w brzmieniu:"

„W przypadku zespołów pojazdów, w tym pojazdów napędzanych paliwem alternatywnym lub pojazdów bezemisyjnych, maksymalne dopuszczalne masy przewidziane w niniejszej sekcji zwiększa się odpowiednio o dodatkową masę z racji technologii paliwa alternatywnego lub technologii bezemisyjnej wynoszącą maksymalnie 1 tonę i maksymalnie 2 tony.”;

"

b)  w pkt 2.3.1 w drugiej kolumnie dodaje się akapit w brzmieniu: "

„Pojazdy bezemisyjne: maksymalną dopuszczalną masę 18 ton zwiększa się o dodatkową masę wymaganą z racji technologii bezemisyjnych wynoszącą maksymalnie 2 tony.”;

"

c)  w pkt 2.3.2 w trzeciej kolumnie dodaje się akapit w brzmieniu:"

„Trójosiowe pojazdy bezemisyjne: maksymalną dopuszczalną masę 25 ton lub 26 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w podwójne opony i zawieszenie pneumatyczne lub zawieszenie uznawane w Unii za równorzędne, zgodnie z definicją w załączniku II, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w podwójne opony, a maksymalna masa każdej osi nie przekracza 9,5 tony, zwiększa się o dodatkową masę wymaganą z racji technologii bezemisyjnych wynoszącą maksymalnie 2 tony.”;

"

d)  w pkt 2.4 w trzeciej kolumnie dodaje się akapit w brzmieniu:"

„Trójosiowe autobusy przegubowe będące pojazdami bezemisyjnymi: maksymalną dopuszczalną masę 28 ton zwiększa się o dodatkową masę wymaganą z racji technologii bezemisyjnych wynoszącą maksymalnie 2 tony.”.

"

Artykuł 21

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK I

Średnie indywidualne poziomy emisji CO2, docelowe indywidualne poziomy emisji CO2 oraz nadwyżki emisji CO2

1.  podgrupy pojazdów

Każdy nowy pojazd ciężki jest przypisany do jednej z podgrup pojazdów określonych w tabeli 1 zgodnie z podanymi w niej warunkami.

Tabela 1 – Podgrupy pojazdów (sg)

Pojazdy ciężkie

Typ kabiny

Moc silnika

Podgrupa pojazdów (sg)

Samochody ciężarowe jednoczłonowe o konfiguracji osi 4x2 i o maksymalnej masie całkowitej > 16 ton

Wszystkie

<170 kW

4-UD

Kabina dzienna

≥170 kW

4-RD

Kabina sypialna

≥170 kW i <265 kW

Kabina sypialna

≥265 kW

4-LH

Samochody ciężarowe jednoczłonowe o konfiguracji osi 6x2

Kabina dzienna

Wszystkie

9-RD

Kabina sypialna

9-LH

Ciągniki o konfiguracji osi 4x2 i o maksymalnej masie całkowitej > 16 ton

Kabina dzienna

Wszystkie

5-RD

Kabina sypialna

< 265 kW

Kabina sypialna

≥ 265 kW

5-LH

Ciągniki o konfiguracji osi 6x2

Kabina dzienna

Wszystkie

10-RD

Kabina sypialna

10-LH

„Kabina sypialna” oznacza typ kabiny z przedziałem, który znajduje się za siedzeniem kierowcy, przeznaczonym do spania, zgłaszany zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/956.

„Kabina dzienna” oznacza typ kabiny, która nie jest kabiną sypialną.

Jeżeli nowego pojazdu ciężkiego nie można przypisać do podgrupy pojazdów, ponieważ nie są dostępne informacje o rodzaju kabiny lub mocy silnika, należy go przypisać do podgrupy pojazdów dalekobieżnych (LH) odpowiadającej jego typowi podwozia (samochód ciężarowy jednoczłonowy lub ciągnik) i konfiguracji osi (4x2 lub 6x2).

Jeżeli nowy pojazd ciężki jest przypisany do podgrupy pojazdów 4-UD, ale dane dotyczące emisji CO2 w g/km nie są dostępne dla profili zadań UDL lub UDR określonych w tabeli 2 w pkt 2.1, nowy pojazd ciężki należy przypisać do podgrupy pojazdów 4-RD.

1.  średni indywidualny poziom emisji CO2 producenta

1.1.  Indywidualny poziomu emisji CO2 dla nowego pojazdu ciężkiego

Indywidualny poziom emisji CO2 w g/km (CO2v) nowego pojazdu ciężkiego v przypisanego do podgrupy pojazdów sg oblicza się zgodnie z następującym wzorem:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000002.png

gdzie:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000003.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000004.png oznacza sumę wszystkich profili zadań mp wymienionych w tabeli 2;

sg oznacza podgrupę pojazdów, do której przypisano nowy pojazd ciężki v zgodnie z pkt 1 niniejszego załącznika;

Wsg,mp oznacza wagę profilu zadań określoną w tabeli 2;

CO2v,mp oznacza emisje CO2 w g/km nowego pojazdu ciężkiego v określone dla profilu zadań mp i przekazane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/956.

Indywidualny poziom emisji CO2 bezemisyjnego pojazdu ciężkiego ustala się na poziomie 0 g CO2/km.

Indywidualny poziom emisji CO2 pojazdu specjalistycznego jest średnią emisji CO2 w g/km przekazanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/956.

Tabela 2 – Wagi profili zadań (Wsg,mp)

Podgrupa pojazdów

(sg)

Profil zadań1 (mp)

RDL

RDR

LHL

LHR

UDL

UDR

REL, RER, LEL, LER

4-UD

0

0

0

0

0,5

0,5

0

4-RD

0,45

0,45

0,05

0,05

0

0

0

4-LH

0,05

0,05

0,45

0,45

0

0

0

9-RD

0,27

0,63

0,03

0,07

0

0

0

9-LH

0,03

0,07

0,27

0,63

0

0

0

5-RD

0,27

0,63

0,03

0,07

0

0

0

5-LH

0,03

0,07

0,27

0,63

0

0

0

10-RD

0,27

0,63

0,03

0,07

0

0

0

10-LH

0,03

0,07

0,27

0,63

0

0

0

Definicje profili zadań

RDL

Transport regionalny, mała ładowność

RDR

Transport regionalny, ładowność reprezentatywna

LHL

Transport długodystansowy, mała ładowność

LHR

Transport długodystansowy, ładowność reprezentatywna

UDL

Transport miejski, mała ładowność

UDR

Transport miejski, ładowność reprezentatywna

REL

Transport regionalny (EMS), mała ładowność

RER

Transport regionalny (EMS), ładowność reprezentatywna

LEL

Transport długodystansowy (EMS), mała ładowność

LER

Transport długodystansowy (EMS), ładowność reprezentatywna

1.2.  Średni indywidualny poziom emisji CO2 wszystkich nowych pojazdów ciężkich w danej podgrupie pojazdów dla danego producenta

Dla każdego producenta i każdego okresu sprawozdawczego średni indywidualny poziom emisji CO2 w g/tkm (20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000005.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000006.png) wszystkich nowych pojazdów ciężkich w podgrupie pojazdów sg oblicza się w następujący sposób:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000007.png

gdzie:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000008.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000009.png oznacza sumę obejmującą wszystkie nowe pojazdy ciężkie producenta w podgrupie pojazdów sg, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 4 akapit pierwszy lit. a);

CO2v oznacza indywidualny poziom emisji CO2 nowego pojazdu ciężkiego v określony zgodnie z pkt 2.1;

Vsg oznacza liczbę nowych pojazdów ciężkich producenta w podgrupie pojazdów sg, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 4 akapit pierwszy lit. a);

PLsg oznacza średnią ładowność pojazdów w podgrupie pojazdów sg, jak określono w pkt 2.5.

1.3.  Wskaźnik emisji zerowej i niskiej, o którym mowa w art. 5

2.3.1  Okresy sprawozdawcze od 2019 do 2024 r.

Dla każdego producenta i okresu sprawozdawczego w latach od 2019 do 2024 r. wskaźnik emisji zerowej i niskiej (ZLEV), o którym mowa w art. 5, oblicza się w następujący sposób:

ZLEV = V / (Vconv + Vzlev) przy czym minimalna wartość wynosi 0,97

gdzie:

V oznacza liczbę nowych pojazdów ciężkich danego producenta, które mają właściwości określone w art. 2 ust. 1 akapit pierwszy, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 4 akapit pierwszy lit. a);

Vconv oznacza liczbę nowych pojazdów ciężkich danego producenta, które mają właściwości określone w art. 2 ust. 1 akapit pierwszy, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 4 akapit pierwszy lit. a) oraz z wyłączeniem bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich;

Vzlev oznacza sumę Vin i Vout,

gdzie:

Vin to ∑ v (1+ (1 – CO2v/LETsg))

przy czym 20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000010.png oznacza sumę wszystkich nowych bezemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów ciężkich, które mają właściwości określone w art. 2 ust. 1 akapit pierwszy;

CO2v oznacza indywidualny poziom emisji CO2 w g/km bezemisyjnego lub niskoemisyjnego pojazdu ciężkiego v określony zgodnie z pkt 2.1;

LETsg oznacza próg niskoemisyjny podgrupy pojazdów sg, do której pojazd v należy zgodnie z definicją w pkt 2.3.3;

Vout oznacza całkowitą liczbę nowo zarejestrowanych bezemisyjnych pojazdów ciężkich, o których mowa w art. 2 ust. 1 akapit drugi, pomnożoną przez 2, przy czym maksymalna wartość wynosi 1,5 % Vconv.

2.3.2  Okresy sprawozdawcze począwszy od 2025 r.

Dla każdego producenta i okresu sprawozdawczego wskaźnik emisji zerowej i niskiej (ZLEV), o którym mowa w art. 5, oblicza się w następujący sposób:

ZLEV = 1 - (y - x) chyba że ta wartość jest większa niż 1 lub mniejsza niż 0,97, w którym to przypadku ustala się ją na poziomie 1 lub 0,97, w zależności od przypadku

gdzie:

x wynosi 0,02

y oznacza sumę Vin i Vout podzieloną przez Vtotal, gdzie:

Vin oznacza całkowitą liczbę nowo zarejestrowanych niskoemisyjnych i bezemisyjnych pojazdów ciężkich, które mają właściwości określone w art. 2 ust. 1 akapit pierwszy, w przypadku gdy każdy z nich liczy się jako ZLEVspecific zgodnie z poniższym wzorem:

ZLEVspecific = 1 - (CO2v / LETsg )

gdzie:

CO2v oznacza indywidualny poziom emisji CO2 w g/km bezemisyjnego i niskoemisyjnego pojazdu ciężkiego v określony zgodnie z pkt 2.1;

LETsg oznacza próg niskoemisyjny podgrupy pojazdów sg, do której pojazd v należy zgodnie z definicją w pkt 2.3.3;

Vout oznacza całkowitą liczbę nowo zarejestrowanych bezemisyjnych pojazdów ciężkich, o których mowa w art. 2 ust. 1 akapit drugi, przy czym maksymalna wartość wynosi 0,035 % Vtotal;

Vtotal oznacza całkowitą liczbę nowo zarejestrowanych pojazdów ciężkich danego producenta w tym okresie sprawozdawczym.

jeżeli iloraz Vin/Vtotal jest mniejszy niż 0,0075, współczynnik ZLEV ustala się na poziomie 1.

2.3.3  Próg niskoemisyjny

Próg niskoemisyjny LETsg podgrupy pojazdów sg określa się w następujący sposób:

LETsg = (rCO2sg x PLsg) / 2

gdzie:

rCO2sg             oznacza emisje odniesienia CO2 dla podgrupy pojazdów sg, jak określono w pkt 3;

PLsg                           oznacza średnią ładowność w podgrupie pojazdów sg, jak określono w pkt 2.5.

1.4.  Udział nowych pojazdów ciężkich danego producenta w podgrupie pojazdów

Dla każdego producenta i każdego okresu sprawozdawczego udział sharesg nowych pojazdów ciężkich w podgrupie pojazdów sg oblicza się w następujący sposób:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000011.png

gdzie:

Vsg oznacza liczbę nowych pojazdów ciężkich danego producenta w podgrupie pojazdów sg, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 4 akapit pierwszy lit. a);

V oznacza liczbę nowych pojazdów ciężkich danego producenta, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 4 akapit pierwszy lit. a).

1.5.  Średnie wartości ładowności wszystkich pojazdów w podgrupie pojazdów

Średnią wartość ładowności PLsg pojazdu w podgrupie pojazdów sg oblicza się w następujący sposób:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000012.png

gdzie:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000013.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000014.png oznacza sumę wszystkich profili zadań mp;

Wsg,mp oznacza wagę profilu zadań określoną w tabeli 2 w pkt 2.1;

PLsg,mp oznacza wartość ładowności przypisaną pojazdom w podgrupie pojazdów sg dla profilu zadań mp, jak określono w tabeli 3.

Tabela 3 – Wartości ładowności PLsg, mp (w tonach)

Podgrupa pojazdów sg

Profil zadań1 mp

RDL

RDR

LHL

LHR

UDL

UDR

REL

RER

LEL

LER

4-UD

0,9

4,4

1,9

14

0,9

4,4

3,5

17,5

3,5

26,5

4-RD

4-LH

5-RD

2,6

12,9

2,6

19,3

2,6

12,9

3,5

17,5

3,5

26,5

5-LH

9-RD

1,4

7,1

2,6

19,3

1,4

7,1

3,5

17,5

3,5

26,5

9-LH

10-RD

2,6

12,9

2,6

19,3

2,6

12,9

3,5

17,5

3,5

26,5

10-LH

1 Zob.  definicje profili zadań pod tabelą 2 w pkt 2.1.

1.6.  Współczynnik ważenia przebiegu i ładowności

Współczynnik ważenia przebiegu i ładowności (MPWsg) podgrupy pojazdów sg definiuje się jako iloczyn rocznego przebiegu określonego w tabeli 4 i wartości ładowności dla każdej podgrupy pojazdów określonej w tabeli 3 w pkt 2.5, znormalizowany do odpowiedniej wartości dla podgrupy pojazdów 5-LH, i oblicza się go w następujący sposób:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000015.png

gdzie:

AMsg oznacza roczny przebieg określony w tabeli 4 dla pojazdów w danej podgrupie pojazdów;

AM5-LH oznacza roczny przebieg określony dla podgrupy pojazdów 5-LH w tabeli 4;

PLsg oznacza średnią wartość ładowności, jak określono w pkt 2.5;

PL5-LH oznacza średnią wartość ładowności dla podgrupy pojazdów 5-LH, jak określono w pkt 2.5.

Tabela 4 – Roczne przebiegi

Podgrupa

pojazdów sg

Roczny przebieg AMsg (w km)

4-UD

60 000

4-RD

78 000

4-LH

98 000

5-RD

78 000

5-LH

116 000

9-RD

73 000

9-LH

108 000

10-RD

68 000

10-LH

107 000

1.7.  Średni indywidualny poziom emisji CO2 w g/tkm producenta, o którym mowa w art. 4

Dla każdego producenta i każdego okresu sprawozdawczego średni indywidualny poziom emisji CO2 w g/tkm (CO2) oblicza się w następujący sposób:

CO2 = ZLEV × ∑ sg share,sg × MPWsg × avgCO2sg

gdzie:

sg oznacza sumę wszystkich podgrup pojazdów;

ZLEV oznacza wskaźnik emisji zerowej i niskiej, jak określono w pkt 2.3;

sharesg oznacza udział nowych pojazdów ciężkich w podgrupie pojazdów sg, jak określono w pkt 2.4;

MPWsg oznacza współczynnik ważenia przebiegu i ładowności, jak określono w pkt 2.6;

avgCO2sg oznacza średni indywidualny poziom emisji CO2 w g/tkm, jak określono w pkt 2.2.

2.  emisje odniesienia CO2, o których mowa w art. 1 akapit drugi

Emisje odniesienia CO2 (rCO2sg) oblicza się dla każdej podgrupy pojazdów sg na podstawie wszystkich nowych pojazdów ciężkich wszystkich producentów w okresie odniesienia w następujący sposób:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000016.png

gdzie:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000017.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000018.png oznacza sumę obejmującą wszystkie nowe pojazdy ciężkie zarejestrowane w okresie odniesienia w podgrupie pojazdów sg, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 1 akapit drugi;

CO2v oznacza indywidualny poziom emisji CO2 nowego pojazdu ciężkiego v określony zgodnie z pkt 2.1, w stosownych przypadkach dostosowany zgodnie z załącznikiem II;

rVsg oznacza liczbę wszystkich nowych pojazdów ciężkich zarejestrowanych w okresie odniesienia w podgrupie pojazdów sg, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 1 akapit drugi;

PLsg oznacza średnią ładowność pojazdów w podgrupie pojazdów sg, jak określono w pkt 2.5.

3.  docelowy indywidualnego poziomu emisji CO2 producenta, o którym mowa w art. 6

Dla każdego producenta i każdego okresu sprawozdawczego, począwszy od dnia 1 lipca 2025 r., docelowy indywidualny poziom emisji CO2 T oblicza się w następujący sposób:

T = ∑ sg sharesg × MPWsg × (1 - rf) × rCO2sg

gdzie:

sg oznacza sumę wszystkich podgrup pojazdów;

sharesg oznacza udział nowych pojazdów ciężkich w podgrupie pojazdów sg, jak określono w pkt 2.4;

MPWsg oznacza współczynnik ważenia przebiegu i ładowności, jak określono w pkt 2.6;

rf oznacza cel redukcji emisji CO2 (w %) mający zastosowanie w danym okresie sprawozdawczym;

rCO2sg oznacza emisje odniesienia CO2, jak określono w pkt 3.

4.  Jednostki emisji i długi emisyjne, o których mowa w art. 7

4.1.  Ścieżka redukcji CO2 w odniesieniu do jednostek emisji

Dla każdego producenta i każdego okresu sprawozdawczego w latach Y od 2019 do 2030 r. ścieżkę redukcji emisji CO2 (ETY) określa się w następujący sposób:

ETY = ∑ sg sharesg × MPWsg × R-ETY × rCO2sg

gdzie:

sg (…) oznacza sumę wszystkich podgrup pojazdów;

sharesg oznacza udział nowych pojazdów ciężkich w podgrupie pojazdów sg, jak określono w pkt 2.4;

MPWsg oznacza współczynnik ważenia przebiegu i ładowności, jak określono w pkt 2.6;

rCO2sg oznacza emisje odniesienia CO2, jak określono w pkt 3;

gdzie:

dla okresów sprawozdawczych w latach Y od 2019 do 2025 r.:

R-ETY, = (1-rf2025)+ rf2025 × (2025 – Y)/6

a dla okresów sprawozdawczych w latach Y od 2026 do 2030 r.:

R-ETY = (1-rf2030 ) + (rf2030 - rf2025) × (2030 – Y)/5

rf2025 i rf2030 są celami redukcji emisji CO2 (w %) mającymi zastosowanie do okresów sprawozdawczych w latach, odpowiednio, 2025 i 2030▌.

4.2.  Jednostki emisji i długi emisyjne w każdym okresie sprawozdawczym

Dla każdego producenta i każdego okresu sprawozdawczego lat Y od 2019 do 2029 r. jednostki emisji (cCO2Y) i długi emisyjne (dCO2Y) oblicza się w następujący sposób:

Jeżeli CO2Y < ETY:

cCO2Y = (ETY – CO2Y) × Vy oraz

dCO2Y = 0

Jeżeli CO2Y > TY w latach od 2025 do 2029 r.:

dCO2Y = (CO2Y - TY) × VY oraz

cCO2Y = 0

We wszystkich pozostałych przypadkach dCO2Y i cCO2Y ustala się na poziomie 0.

gdzie:

ETY oznacza ścieżkę redukcji emisji CO2 producenta w okresie sprawozdawczym roku Y określoną zgodnie z pkt 5.1;

CO2Y oznacza średni indywidualny poziom emisji CO2 producenta w okresie sprawozdawczym roku Y określony zgodnie z pkt 2.7;

TY oznacza docelowy indywidualny poziom emisji CO2 producenta w okresie sprawozdawczym roku Y określony zgodnie z pkt 4;

VY oznacza liczbę nowych pojazdów ciężkich danego producenta w okresie sprawozdawczym roku ▌Y, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 4 akapit pierwszy lit. a).

4.3.  Limit długu emisyjnego

Dla każdego producenta limit długu emisyjnego (limCO2) określa się w następujący sposób:

limCO2 = T2025 × 0,05 × V2025

gdzie:

T2025 oznacza docelowy indywidualny poziom emisji CO2 producenta w okresie sprawozdawczym roku 2025▌ określony zgodnie z pkt 4;

V2025 oznacza liczbę nowych pojazdów ciężkich danego producenta w okresie sprawozdawczym roku 2025▌, z wyłączeniem pojazdów specjalistycznych, zgodnie z art. 4 akapit pierwszy lit. a).

4.4.  Jednostki emisji nabyte przed 2025 r.

Długi emisyjne nabyte w okresie sprawozdawczym roku 2025▌ obniża się o kwotę (redCO2) odpowiadającą jednostkom emisji nabytym przed tym okresem sprawozdawczym, którą określa się dla każdego producenta w następujący sposób:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000019.png

gdzie:

min oznacza minimalną wartość spośród dwóch wartości podanych w nawiasach;

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000020.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000021.png oznacza sumę w okresach sprawozdawczych lat Y od 2019 do 2024 r.;

dCO22025 oznacza długi emisyjne w okresie sprawozdawczym roku 2025▌ określone zgodnie z pkt 5.2;

cCO2Y oznacza jednostki emisji w okresie sprawozdawczym roku Y określone zgodnie z pkt 5.2;

5.  nadwyżka emisji CO2 producenta, o której mowa w art. 8 ust. 2

Dla każdego producenta i każdego okresu sprawozdawczego od roku 2025▌ wartość nadwyżki emisji CO2 (exeCO2Y) oblicza się w następujący sposób, jeżeli wartość jest dodatnia:

dla okresu sprawozdawczego roku 2025

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000022.png

dla okresów sprawozdawczych w latach Y od 2026 do 2028 r.

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000023.png

dla okresu sprawozdawczego roku 2029

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000024.png

dla okresów sprawozdawczych w latach Y począwszy od 2030 r.

exeCO2y = (CO2Y - TY) x VY

gdzie:

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000025.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000026.png oznacza sumę w okresach sprawozdawczych w latach Y od 2019 do 2025 r.;

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000027.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000028.png oznacza sumę w okresach sprawozdawczych w latach I od 2025 r. do roku Y;

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000029.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000030.png oznacza sumę w okresach sprawozdawczych w latach J od 2025 r. do roku (Y–1);

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000031.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000032.png oznacza sumę w okresach sprawozdawczych w latach J od 2025 do 2028 r.;

20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000033.png20190418-P8_TA-PROV(2019)0426_PL-p0000034.png oznacza sumę w okresach sprawozdawczych w latach I od 2025 do 2029 r.;

dCO2Y oznacza długi emisyjne w okresie sprawozdawczym roku Y określone zgodnie z pkt 5.2;

cCO2Y oznacza jednostki emisji w okresie sprawozdawczym roku Y określone zgodnie z pkt 5.2;

limCO2 oznacza limit długu emisyjnego określony zgodnie z pkt 5.3;

redCO2 oznacza redukcję długów emisyjnych w okresie sprawozdawczym roku 2025▌ określoną zgodnie z pkt 5.4.

We wszystkich pozostałych przypadkach wartość nadwyżki emisji CO2 exeCO2Y ustala się na poziomie 0.

ZAŁĄCZNIK II

Procedury dostosowania

1.  Współczynniki korekty ładowności, o których mowa w art. 14 ust. 1 lit. c)

Z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 lit. a), do celów obliczania emisji odniesienia CO2, o których mowa w art. 1 akapit drugi, stosuje się wagi profilów zadań i wartości ładowności mające zastosowanie w okresie sprawozdawczym, w którym zmiany, o których mowa w art. 14 ust. 1 lit. c), stają się skuteczne dla wszystkich nowych pojazdów ciężkich, a emisje CO2 w g/km pojazdu ciężkiego v określone dla profilu zadań mp, o którym mowa w tabeli 2 w pkt 2.1 załącznika I, dostosowuje się w następujący sposób:

CO2v,mp = CO2(RP)v,mp x (1+ PLasg,mp x (PLsg,mp – PL(RP)sg,mp))

gdzie:

sg oznacza podgrupę pojazdów, do której należy pojazd v;

CO2(RP)v,mp oznacza indywidualny poziom emisji CO2 pojazdu v w g/km, jak określono w profilu zadań mp i na podstawie danych z monitorowania dla okresu odniesienia, przekazanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/956;

PL(RP)sg, mp oznacza wartość ładowności przypisaną pojazdom v w podgrupie pojazdów sg dla profilu zadań mp w okresie odniesienia, zgodnie z tabelą 3 w pkt 2.5 załącznika I, na potrzeby określenia danych z monitorowania dla okresu odniesienia, przekazanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/956;

PLsg, mp oznacza wartość ładowności przypisaną pojazdom w podgrupie pojazdów sg dla profilu zadań mp w okresie sprawozdawczym, w którym zmiany, o których mowa w art. 14 ust. 1 lit. c), stają się skuteczne dla wszystkich nowych pojazdów ciężkich, zgodnie z tabelą 3 w pkt 2.5 załącznika I;

PLasg, mp oznacza współczynnik korekty ładowności określony w tabeli 5.

Tabela 5 – Współczynniki korekty ładowności PLa sg, mp

PLasg,mp

(w 1/t)

Profile zadań mp1

RDL, RDR

REL, RER

LHL, LHR

LEL, LER

UDL, UDR

Podgrupy pojazdów sg

4-UD

0,026

NIE DOTYCZY

0,015

NIE DOTYCZY

0,026

4-RD

4-LH

5-RD

0,022

0,022

0,017

0,017

0,022

5-LH

9-RD

0,026

0,025

0,015

0,015

0,026

9-LH

10-RD

0,022

0,021

0,016

0,016

0,022

10-LH

1 Zob.  definicje profili zadań w pkt 2.1 załącznika I.

2.  Współczynniki korekty, o których mowa w art. 11 ust. 2 lit. b)

Z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 lit. b), do celów obliczania emisji odniesienia CO2, o których mowa w art. 1 akapit drugi, stosuje się wagi profilów zadań i wartości ładowności mające zastosowanie w okresie sprawozdawczym, w którym zmiany, o których mowa w art. 14 ust. 1 lit. c), stają się skuteczne dla wszystkich nowych pojazdów ciężkich, a emisje CO2 w g/km pojazdu ciężkiego v określone dla profilu zadań mp, o którym mowa w pkt 2.1 załącznika I, dostosowuje się w następujący sposób:

CO2v,mp = CO2(RP)v,mp x (∑ r s r,sg x CO2r,mp )/ (∑ r s r,sg x CO2(RP)r,mp )

gdzie:

r oznacza sumę dla wszystkich pojazdów reprezentatywnych r dla podgrupy pojazdów sg;

sg oznacza podgrupę pojazdów, do której należy pojazd v;

s r,sg oznacza wagę statystyczną pojazdu reprezentatywnego r w podgrupie pojazdów sg;

CO2(RP)v,mp oznacza indywidualny poziom emisji CO2 pojazdu v w g/km, jak określono w profilu zadań mp i na podstawie danych z monitorowania dla okresu odniesienia, przekazanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/956;

CO2(RP)r,mp oznacza jednostkowe emisje CO2 dla pojazdu reprezentatywnego r w g/km, jak określono w profilu zadań mp zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 595/2009 i środkami wykonawczymi do niego w okresie sprawozdawczym, gdy określone zostało CO2(RP)v,mp;

CO2r,mp oznacza jednostkowe emisje CO2 dla pojazdu reprezentatywnego r, określone w profilu zadań mp zgodnie z ▌rozporządzeniem (WE) nr 595/2009 i środkami wykonawczymi do niego w okresie sprawozdawczym, w którym zmiany, o których mowa w art. 14 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, stają się skuteczne dla wszystkich nowych pojazdów ciężkich.

Pojazd reprezentatywny r określa się zgodnie z metodą, o której mowa w art. 14 ust. 3 niniejszego rozporządzenia.

ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ

Oświadczenie Komisji

Komisja kontynuuje prace nad rozwojem technicznym narzędzia do obliczania zużycia energii przez pojazd (VECTO) w celu regularnej i terminowej aktualizacji tego narzędzia w związku z wprowadzanymi innowacjami oraz w celu uwzględnienia nowych technologii zwiększających efektywność paliwową pojazdów ciężkich.

(1) Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 286.
(2) Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte dnia 14 listopada 2018 r. (Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0455).
(3)Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 286.
(4) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r.
(5)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/… z dnia ... określające normy emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i dla nowych lekkich pojazdów użytkowych oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011 (Dz.U. L ... z ..., s. ...).
(6)+Dz.U.: proszę wstawić w tekście numer rozporządzenia zawartego w dokumencie 2017/0293(COD) - PE 6/19, oraz uzupełnić odpowiedni przypis.
(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych osiąganych przez państwa członkowskie od 2021 r. do 2030 r. przyczyniających się do działań w dziedzinie klimatu w celu wywiązania się z zobowiązań wynikających z Porozumienia paryskiego oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 26).
(8)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 z dnia 18 czerwca 2009 r. dotyczące homologacji typu pojazdów silnikowych i silników w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z pojazdów ciężarowych o dużej ładowności (Euro VI) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i obsługi technicznej pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i dyrektywę 2007/46/WE oraz uchylające dyrektywy 80/1269/EWG, 2005/55/WE i 2005/78/WE (Dz.U. L 188 z 18.7.2009, s. 1).
(9)Rozporządzenie Komisji (UE) 2017/2400 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 w odniesieniu do określania emisji CO2 i zużycia paliwa przez pojazdy ciężkie i zmieniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2007/46/WE oraz rozporządzenie Komisji (UE) nr 582/2011 (Dz.U. L 349 z 29.12.2017, s. 1).
(10) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/956 z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie monitorowania i sprawozdawczości w odniesieniu do emisji CO2 z nowych pojazdów ciężkich i zużycia paliwa przez takie pojazdy (Dz.U. L 173 z 9.7.2018, s. 1).
(11)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/33/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego (Dz.U. L 120 z 15.5.2009, s. 5).
(12) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. określające normy emisji dla nowych samochodów osobowych w ramach zintegrowanego podejścia Wspólnoty na rzecz zmniejszenia emisji CO2 z lekkich pojazdów dostawczych (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 1).
(13)+ Dz.U.: proszę wstawić w tekście numer rozporządzenia zawartego w dokumencie 2017/0293(COD) - PE 6/19.
(14) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U. L 151 z 14.6.2018, s. 1).
(15)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).
(16)Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.
(17) Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz.U. L 235 z 17.9.1996, s. 59).
(18) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 510/2011 z dnia 11 maja 2011 r. określające normy emisji dla nowych lekkich samochodów dostawczych w ramach zintegrowanego podejścia Unii na rzecz zmniejszenia emisji CO2 z lekkich pojazdów dostawczych (Dz.U. L 145 z 31.5.2011, s. 1).
(19) Dyrektywa 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 września 2007 r. ustanawiająca ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów („dyrektywa ramowa”) (Dz.U. L 263 z 9.10.2007, s. 1).
(20) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2007 z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (Euro 5 i Euro 6) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i utrzymania pojazdów (Dz.U. L 171 z 29.6.2007, s. 1).
(21) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).
(22)+ Dz.U.: proszę wstawić w tekście numer rozporządzenia zawartego w dokumencie 2017/0293(COD) - PE 6/19.
(23) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (UE) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1).
(24)+ Dz.U.: proszę wstawić w tekście numer rozporządzenia zawartego w niniejszym dokumencie (2018/0143(COD) - PE 60/19) i uzupełnić odpowiedni przypis.
(25)+ Dz.U.: proszę wstawić w tekście numer rozporządzenia zawartego w niniejszym dokumencie (2018/0143(COD) - PE 60/19) i uzupełnić odpowiedni przypis.
(26)+ Dz.U.: proszę wstawić w tekście numer rozporządzenia zawartego w niniejszym dokumencie (2018/0143(COD) - PE 60/19) i uzupełnić odpowiedni przypis.


Promowanie ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego ***I
PDF 276kWORD 89k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2009/33/WE w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego (COM(2017)0653 – C8-0393/2017 – 2017/0291(COD))
P8_TA-PROV(2019)0427A8-0321/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2017)0653),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 192 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0393/2017),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 19 kwietnia 2018 r.(1),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 5 lipca 2018 r.(2),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 20 lutego 2019 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz opinię Komisji Transportu i Turystyki (A8-0321/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu(3);

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... zmieniającej dyrektywę 2009/33/WE w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego

P8_TC1-COD(2017)0291


(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(4),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów(5),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(6),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Zgodnie w konkluzjami Rady Europejskiej z 23–24 października 2014 r., Unia jest zaangażowana w działania na rzecz zrównoważonego, konkurencyjnego, bezpiecznego i niskoemisyjnego systemu energetycznego. W komunikacie Komisji z 22 stycznia 2014 r. pt. „Ramy polityczne na okres 2020–2030 dotyczące klimatu i energii” określono ambitne zobowiązania Unii dotyczące dalszego zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o co najmniej 40 % w porównaniu z rokiem 1990, zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych w energii zużywanej do co najmniej 27 %, uzyskania oszczędności energii na poziomie co najmniej 27 %, a także poprawy bezpieczeństwa energetycznego, konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju Unii. Od tego czasu w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001(7) ustalono udział energii ze źródeł odnawialnych w zużyciu końcowym energii brutto w Unii do 2030 r. na poziomie co najmniej 32 %, a w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002(8) wyznaczono Unii nowy poziom docelowy w zakresie efektywności energetycznej do 2030 r. wynoszący co najmniej 32,5 %.

(2)  W komunikacie z 20 lipca 2016 r. zatytułowanym „Europejska strategia na rzecz mobilności niskoemisyjnej” Komisja ogłosiła, że w celu wypełnienia zobowiązań Unii podjętych podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu C), która odbyła się w Paryżu w 2015 r., proces dekarbonizacji sektora transportu musi zostać przyspieszony, a w związku z tym emisje gazów cieplarnianych i emisje zanieczyszczeń powietrza pochodzące z transportu będą musiały być konsekwentnie ograniczane do zera do połowy tego stulecia. Ponadto, emisje zanieczyszczeń powietrza pochodzące z transportu, które są szkodliwe dla zdrowia i środowiska, powinny niezwłocznie zostać znacznie zmniejszone. Można to osiągnąć za pomocą wielu różnych inicjatyw politycznych, w tym za pomocą działań wspierających przejście na transport publiczny oraz poprzez wykorzystanie zamówień publicznych do promowania ekologicznie czystych pojazdów.

(3)  W komunikacie z 31 maja 2017 r. zatytułowanym „Europa w ruchu. Program działań na rzecz sprawiedliwego społecznie przejścia do czystej, konkurencyjnej i opartej na sieci mobilności dla wszystkich” Komisja podkreśliła, iż zwiększenie produkcji i upowszechnianie ekologicznie czystych pojazdów, infrastruktury paliw alternatywnych i nowoczesnych usług systemowych wykorzystujących cyfryzację i automatyzację w Unii przynosi obywatelom Unii, państwom członkowskim i branżom przemysłowym różnorodne korzyści. Korzyści te obejmują bezpieczne i sprawne rozwiązania w zakresie mobilności oraz ograniczenie narażenia na szkodliwe emisje zanieczyszczeń. Ponadto, jak stwierdzono w orędziu o stanie Unii z dnia 13 września 2017 r., jednym z głównych celów dla Unii jest objęcie pozycji światowego lidera w dziedzinie dekarbonizacji.

(4)  Jak zapowiedziano w odnośnym komunikacie Komisji „Europa w ruchu”, niniejsza dyrektywa stanowi część drugiego pakietu wniosków, który ma wnieść wkład w unijne działania na rzecz mobilności niskoemisyjnej. Ten pakiet, przedstawiony w komunikacie Komisji z dnia 8 listopada 2017 r. zatytułowanym „Osiągnięcie mobilności niskoemisyjnej – Unia Europejska, która chroni naszą planetę, wzmacnia pozycję konsumentów oraz broni swojego przemysłu i pracowników”, obejmuje połączenie środków po stronie podaży i popytu, których celem jest wprowadzenie Unii na drogę mobilności niskoemisyjnej oraz wzmocnienie konkurencyjności unijnego ekosystemu mobilności. Promowaniu ekologicznie czystych pojazdów powinien towarzyszyć dalszy rozwój transportu publicznego, ponieważ jest to jeden ze sposobów na zmniejszenie natężenia ruchu, a w konsekwencji redukcję emisji i poprawę jakości powietrza.

(5)  Innowacje w zakresie nowych technologii przyczyniają się do zmniejszenia emisji CO2 zanieczyszczeń z pojazdów i do ograniczenia zanieczyszczenia powietrza i zanieczyszczenia hałasem, wspierając przy tym proces dekarbonizacji sektora transportu. Większe upowszechnienie niskoemisyjnych i zeroemisyjnych pojazdów drogowych spowoduje zmniejszenie emisji CO2 i emisji niektórych zanieczyszczeń (pyłu zawieszonego, tlenków azotu i węglowodorów niemetanowych), a tym samym przyczyni się do poprawy jakości powietrza w miastach i na innych zanieczyszczonych obszarach, i jednocześnie będzie sprzyjać ▌ konkurencyjności i wzrostowi unijnego przemysłu na rosnącym globalnym rynku pojazdów niskoemisyjnych i zeroemisyjnych. Komisja powinna realizować działania polityczne wspierające upowszechnianie takich nowych technologii w przemyśle i zwiększające zdolności produkcyjne w tym zakresie we wszystkich państwach członkowskich, aby przyczynić się do stworzenia równych warunków działania i zrównoważonego rozwoju we wszystkich państwach członkowskich.

(6)  Prognozy rynkowe wskazują na dalszy spadek cen zakupu ekologicznie czystych pojazdów. Niższe koszty eksploatacji i utrzymania już dziś pociągają za sobą konkurencyjny całkowity koszt własności. Oczekiwane obniżenie cen zakupu przyczyni się do dalszego ograniczenia barier w dostępności na rynku i upowszechnienia ekologicznie czystych pojazdów w następnej dekadzie.

(7)  Pomimo że Unia jest jednym z wiodących regionów w zakresie badań i ekoinnowacji o wysokiej wartości, najwięksi producenci autobusów elektrycznych o napędzie akumulatorowym i akumulatorów mają siedziby w regionie Azji i Pacyfiku. Podobnie rozwój sytuacji na światowym rynku bateryjnych pojazdów elektrycznych jest sterowany przez rynki w Chinach i Stanach Zjednoczonych. Ambitna polityka Unii w zakresie zamówień na ekologicznie czyste pojazdy przyczyni się do stymulowania innowacji oraz dalszego promowania konkurencyjności i wzrostu unijnego przemysłu na rozwijających się globalnych rynkach ekologicznie czystych pojazdów i powiązanej infrastruktury technologicznej. Jak zauważono w komunikacie z dnia 3 października 2017 r. zatytułowanym „Skuteczne zamówienia publiczne dla Europy”, Komisja będzie nadal liderem w dążeniu do zapewnienia równych warunków działania i wspierania lepszego dostępu do rynków zamówień publicznych w państwach trzecich, w tym w celu zakupu, leasingu, wynajmu lub dzierżawy z opcją zakupu pojazdów transportu drogowego.

(8)  Zważywszy na to, że według danych za 2018 r. wydatki publiczne na towary, roboty budowlane i usługi stanowią w przybliżeniu 16 % PKB, instytucje publiczne poprzez swoją politykę udzielania zamówień publicznych mogą rozwijać i wspierać rynki innowacyjnych towarów i usług. Aby osiągnąć ten cel, dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/33/WE(9) powinna określać jasne i przejrzyste wymogi, w tym jasne długoterminowe cele w zakresie zamówień, a także prostą metodę ich obliczania. W dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE(10) i 2014/25/UE(11) określono minimalne przepisy dotyczące zamówień publicznych, które koordynują sposób, w jaki instytucje zamawiające i określone podmioty zamawiające dokonują zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi. W szczególności w dyrektywach tych ustanowiono ogólne progi pieniężne określające, które zamówienia publiczne mają być objęte unijnym prawodawstwem w zakresie zamówień publicznych. Progi te mają również zastosowanie do dyrektywy 2009/33/WE.

(9)  Do wprowadzenia pojazdów napędzanych paliwami alternatywnymi niezbędna jest dostępność wystarczającej infrastruktury ładowania i uzupełniania paliwa. W dniu 8 listopada 2017 r. Komisja przyjęła plan działania na rzecz wspierania przyspieszonego rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych w Unii, obejmujący większe wsparcie wprowadzania infrastruktury publicznej za pomocą funduszy unijnych, co przyczyni się do stworzenia korzystniejszych warunków przejścia na ekologicznie czyste pojazdy, w tym w transporcie publicznym. Do dnia 31 grudnia 2020 r. Komisja dokona przeglądu wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE(12) i przedłoży wniosek ustawodawczy w celu jej zmiany, jeżeli na podstawie tego przeglądu uzna to za konieczne.

(10)  Dyrektywa 2009/33/WE uzupełnia horyzontalne przepisy Unii dotyczące zamówień publicznych i dodaje kryteria zrównoważonego rozwoju, a tym samym ma na celu pobudzenie rynku ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego. Komisja przeprowadziła w 2015 r. ocenę ex post dyrektywy 2009/33/WE i stwierdziła, że dyrektywa ta nie pobudziła rozwoju rynku ekologicznie czystych pojazdów w całej Unii, w szczególności ze względu na mankamenty związane z jej zakresem stosowania oraz przepisami dotyczącymi zakupu pojazdów. W wyniku tej oceny stwierdzono, że jej wpływ tej dyrektywy na zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych i emisji zanieczyszczeń powietrza, a także wpływ na promowanie konkurencyjności, był bardzo ograniczony.

(11)  W przeprowadzonej przez Komisję ocenie skutków rewizji dyrektywy 2009/33/WE podkreślono korzyści związane ze zmianą ogólnego podejścia do zarządzania procesem udzielania zamówień na ekologicznie czyste pojazdy na poziomie Unii. Ustanowienie minimalnych poziomów docelowych w zakresie zamówień może skutecznie pomóc w osiągnięciu celu, jakim jest promowanie i stymulowanie rozwoju rynku ekologicznie czystych pojazdów w porównaniu z wariantem internalizacji kosztów zewnętrznych w ramach ogólnego procesu decyzyjnego w kwestii zamówień; podkreślono jednocześnie znaczenie uwzględnienia aspektów środowiskowych we wszystkich decyzjach dotyczących zamówień. Średnioterminowe i długoterminowe korzyści dla obywateli Unii i unijnych przedsiębiorstw w pełni uzasadniają takie podejście, o ile pozostawia ono instytucjom zamawiającym i podmiotom zamawiającym wystarczający margines elastyczności co do wyboru technologii, jakie mają być stosowane.

(12)  Rozszerzenie zakresu dyrektywy 2009/33/WE poprzez włączenie praktyk takich jak leasing, wynajem i dzierżawa z opcją zakupu pojazdów, a także zamówienia na niektóre usługi zapewnia uwzględnienie wszystkich odpowiednich praktyk udzielania zamówień. Do usług objętych zakresem niniejszej dyrektywy, takich jak usługi w zakresie publicznego transportu drogowego, usługi w zakresie specjalistycznego transportu drogowego osób, nieregularny transport osób, a także specjalne usługi doręczania przesyłek pocztowych i paczek oraz usługi wywozu odpadów, należy zaliczyć usługi, w których pojazdy wykorzystywane do świadczenia tych usług należą do kategorii pojazdów objętych niniejszą dyrektywą, i które stanowią główny element zamówienia. Usługi te powinny być identyfikowane za pomocą ich odpowiednich kodów Wspólnego Słownika Zamówień (CPV) wymienionych w załączniku. Przepisów niniejszej dyrektywy nie należy stosować z mocą wsteczną do już obowiązujących umów.

(13)  Istnieje szerokie poparcie ze strony kluczowych zainteresowanych stron dla wprowadzenia definicji „ekologicznie czystych pojazdów” uwzględniającej wymogi dotyczące zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych i emisji zanieczyszczeń powietrza z pojazdów lekkich▌. Aby zapewnić odpowiednie zachęty do promowania rozwoju rynku pojazdów niskoemisyjnych i zeroemisyjnych w Unii, przepisy dotyczące udzielania zamówień publicznych wprowadzane niniejszą dyrektywą powinny być dopasowane do definicji pojazdów zeroemisyjnych i niskoemisyjnych przewidzianej w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/...(13)(14) Działania prowadzone na podstawie niniejszej dyrektywy przyczynią się do spełnienia wymogów norm określonych w rozporządzeniu (UE) 2019/...(15). Aby poprawić jakość powietrza, ekologicznie czyste pojazdy powinny osiągać lepsze wyniki w porównaniu z minimalnymi wymogami dla tlenków azotu (NOx) i dla drobnych cząstek - Liczba Cząstek (PN) określonymi zgodnie z obowiązującymi dopuszczalnymi wartościami emisji w rzeczywistych warunkach jazdy (RDE). Oprócz pojazdów zeroemisyjnych istnieje obecnie niewiele pojazdów lekkich, w których emisje zanieczyszczeń powietrza nie przekraczają 80 % obecnie dopuszczalnych wartości emisji. Oczekuje się jednak, że liczba takich pojazdów wzrośnie w nadchodzących latach, zwłaszcza liczba pojazdów hybrydowych typu plug-in. Bardziej ambitne podejście w kwestii zamówień publicznych może stanowić istotną dodatkową zachętę dla rynku.

(14)  Ekologicznie czyste pojazdy ciężkie należy zdefiniować biorąc pod uwagę zużycie paliw alternatywnych, zgodnie z dyrektywą 2014/94/UE. W przypadku gdy w zamawianych pojazdach mają być stosowane biopaliwa ciekłe, paliwa syntetyczne lub parafinowe, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające muszą zapewnić – za pomocą obowiązkowych klauzul umownych lub równie skutecznych środków w ramach procedury udzielania zamówień publicznych – aby w pojazdach tych były używane tylko takie paliwa. Chociaż paliwa te mogą zawierać dodatki paliwowe, jak ma to na przykład miejsce w przypadku paliwa na bazie etanolu do dostosowanych silników Diesla (ED95), nie powinny one być mieszane z paliwami kopalnymi.

(15)  W celu poprawy jakości powietrza w gminach konieczne jest odnowienie floty transportowej poprzez wprowadzenie ekologicznie czystych pojazdów. Ponadto zasady gospodarki o obiegu zamkniętym wymagają przedłużania cyklu życia produktu. W związku z tym pojazdy, które spełniają wymogi dotyczące ekologicznie czystych pojazdów lub pojazdów zeroemisyjnych w wyniku modernizacji, powinny również być zaliczane na poczet osiągnięcia odnośnych minimalnych poziomów docelowych w zakresie zamówień publicznych.

(16)  Pojazdy lekkie i pojazdy ciężkie wykorzystywane są do różnych celów, a poziom dojrzałości rynku jest inny w obu przypadkach i dlatego korzystne byłoby uwzględnienie tych różnic w przepisach dotyczących zamówień publicznych. W ocenie skutków ▌uznano, że rynki niskoemisyjnych i zeroemisyjnych autobusów miejskich charakteryzują się większą dojrzałością, podczas gdy rynki niskoemisyjnych i zeroemisyjnych pojazdów ciężarowych znajdują się na wcześniejszym etapie rozwoju. Ze względu na ograniczony stopień dojrzałości rynku autokarów niskoemisyjnych i zeroemisyjnych, stosunkowo ograniczoną rolę zamówień publicznych w tym segmencie rynku oraz szczególne wymogi operacyjne autokary nie powinny być objęte zakresem stosowania niniejszej dyrektywy. Zgodnie z podejściem przyjętym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009(16) oraz w Regulaminie 107 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) pojazdy kategorii M3 z miejscami dla stojących pasażerów, umożliwiające częste przemieszczanie się pasażerów, uznaje się za autobusy, natomiast pojazdy kategorii M3 posiadające bardzo ograniczone miejsce dla stojących pasażerów lub nieposiadające go wcale uznaje się za autokary. Z uwagi na bardzo ograniczony rynek autobusów dwupokładowych oraz ich szczególne ograniczenia związane z projektowaniem w pierwszym okresie odniesienia objętym niniejszą dyrektywą należy stosować niższe minimalne poziomy docelowe w zakresie zamówień na pojazdy zeroemisyjne należące do tej kategorii pojazdów ciężkich w państwach członkowskich, w których znaczną część zamówień publicznych stanowią autobusy dwupokładowe.

(17)  Aby uniknąć nakładania nieproporcjonalnych obciążeń na organy publiczne i wykonawców, państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwolnienia z wymogów niniejszej dyrektywy zamówień publicznych na niektóre pojazdy o szczególnych cechach związanych z ich wymogami operacyjnymi. Należą do nich pojazdy opancerzone, karetki pogotowia, karawany, pojazdy kategorii M1 przystosowane do przewozu wózków inwalidzkich, żurawie samojezdne, pojazdy zaprojektowane i skonstruowane do używania głównie na budowach lub w kamieniołomach, w obiektach portowych lub lotniskowych, a także pojazdy specjalnie zaprojektowane i skonstruowane lub przystosowane do użytku sił zbrojnych, ochrony ludności, straży pożarnej oraz służb odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego. Takie przystosowanie może dotyczyć instalacji specjalistycznego sprzętu łączności lub świateł ostrzegawczych. Wymogi przewidziane w niniejszej dyrektywie nie powinny mieć zastosowania do pojazdów, które są zaprojektowane i skonstruowane specjalnie do wykonywania prac i nie nadają się do przewozu pasażerów ani do przewozu towarów. Należą do nich pojazdy przeznaczone do utrzymania dróg, takie jak pługi śnieżne.

(18)  Ustanowienie minimalnych poziomów docelowych w zakresie zamówień na ekologicznie czyste pojazdy, które mają zostać osiągnięte na poziomie państw członkowskich w dwóch okresach odniesienia kończących się w 2025 r. i w 2030 r., powinno przyczynić się do pewności odnośnie do polityki prowadzonej względem rynków, na których konieczne są inwestycje w zakresie mobilności niskoemisyjnej i zeroemisyjnej. Minimalne poziomy docelowe wspierają tworzenie rynku ekologicznie czystych pojazdów w całej Unii. Te poziomy docelowe przewidują czas na dostosowanie procesów udzielania zamówień publicznych i wysyłają jasny sygnał rynkowy. Ponadto wprowadzenie wymogu, aby połowa minimalnego poziomu docelowego w odniesieniu do autobusów zamawianych w tych okresach odniesienia była zrealizowana w drodze zamówień na autobusy zeroemisyjne, wzmacnia zobowiązanie do dekarbonizacji sektora transportu. Należy zauważyć, że trolejbusy uznawane są za autobusy zeroemisyjne, pod warunkiem że napędzane są wyłącznie energią elektryczną lub korzystają wyłącznie z zeroemisyjnego mechanizmu napędowego, gdy nie są podłączone do trakcji, w przeciwnym razie nadal są uznawane za ekologicznie czyste pojazdy. W ocenie skutków zauważono, że państwa członkowskie w coraz większym stopniu ustalają krajowe poziomy docelowe w zależności od zdolności ekonomicznych oraz wagi problemu. Należy ustalić różne poziomy docelowe dla poszczególnych państw członkowskich zgodnie z ich zdolnościami ekonomicznymi (produkt krajowy brutto na mieszkańca) oraz narażeniem na zanieczyszczenia (zagęszczenie urbanistyczne). W ocenie oddziaływania terytorialnego przeprowadzonej w odniesieniu do niniejszej dyrektywy pokazano, że wpływ zostanie równomiernie rozłożony między regionami w Unii.

(19)  Państwa członkowskie powinny mieć możliwość elastycznego rozdzielania zadań służących osiągnięciu minimalnych poziomów docelowych na swoim terytorium, zgodnie z ramami konstytucyjnymi i z celami polityki transportowej. Przy przydzielaniu zadań w obrębie danego państwa członkowskiego można brać pod uwagę różne czynniki, takie jak różnice w zdolnościach gospodarczych, jakość powietrza, gęstość zaludnienia, cechy systemów transportowych, strategie na rzecz dekarbonizacji transportu i ograniczenia zanieczyszczenia powietrza, lub wszelkie inne odpowiednie kryteria.

(20)  Pojazdy, które nie emitują zanieczyszczeń z rury wydechowej, również pozostawiają ślad środowiskowy ze względu na emisje pochodzące z łańcucha dostaw paliwa – począwszy od etapu ekstrakcji po zbiornik paliwa – a także ze względu na proces wytwarzania komponentów i możliwości ich recyklingu. W celu zachowania spójności z celami zrównoważonego rozwoju wpływ produkcji akumulatorów na środowisko w Unii i poza nią powinien być ograniczony do minimum, w szczególności w odniesieniu do procesu wydobycia surowców wykorzystywanych w procesie produkcji akumulatorów. Promowanie technologii pozwalających sprostać temu wyzwaniu, takich jak trwałe i nadające się do recyklingu akumulatory, może przyczynić się do ogólnej trwałości tych pojazdów elektrycznych, poprzez takie inicjatywy jak europejski sojusz na rzecz baterii (EU Battery Alliance) i plan działania UE w zakresie akumulatorów oraz w związku z przeglądem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/66/WE(17). Ewentualne odzwierciedlenie emisji CO2 w cyklu życia pojazdów i ich emisji CO2 na wszystkich etapach łańcucha paliwowego w okresie po 2030 r. należy rozpatrywać z uwzględnieniem odpowiednich przepisów prawa Unii dotyczących obliczania wartości emisji w tym momencie.

(21)  W zaleceniu z dnia 4 kwietnia 2017 r. dla Rady i Komisji w następstwie dochodzenia w sprawie pomiarów emisji w sektorze motoryzacyjnym(18) Parlament Europejski wezwał państwa członkowskie, aby sprzyjały strategiom ekologicznych zamówień publicznych, promując nabywanie pojazdów zeroemisyjnych i pojazdów o bardzo niskiej emisji zanieczyszczeń przez organy publiczne na potrzeby ich własnych flot lub w ramach publicznych lub półpublicznych programów wspólnego użytkowania samochodów osobowych, oraz zaapelował o stopniowe wycofanie do 2035 r. nowych samochodów emitujących CO2.

(22)  Maksymalny wpływ można osiągnąć w przypadku skupienia się na zamówieniach publicznych na ekologicznie czyste pojazdy na obszarach charakteryzujących się stosunkowo wysokim poziomem zanieczyszczenia powietrza i zanieczyszczenia hałasem. Zachęca się instytucje publiczne w państwach członkowskich, aby – realizując swoje krajowe minimalne poziomy docelowe w zakresie zamówień – skoncentrowały się w szczególności na tych obszarach. Instytucje publiczne zachęca się też, aby podjęły środki, takie jak udostępnienie instytucjom zamawiającym i podmiotom zamawiającym wystarczających środków finansowych, żeby uniknąć sytuacji, w której koszty dotrzymania minimalnych poziomów docelowych w zakresie zamówień ustanowionych w niniejszej dyrektywie doprowadzą do wzrostu cen biletów dla konsumentów lub ograniczenia usług transportu publicznego lub będą zniechęcać do rozwoju ekologicznych środków transportu niedrogowego, takich jak tramwaje i pociągi metra. Instytucje publiczne powinny uwzględniać związane z tym działania w sprawozdaniach przedkładanych zgodnie z niniejszą dyrektywą. Aby uniknąć nieproporcjonalnego obciążenia i zoptymalizować potencjalne skutki niniejszej dyrektywy, należy zapewnić organom publicznym odpowiednią pomoc techniczną.

(23)  Transport publiczny przyczynia się jedynie w niewielkim stopniu do emisji pochodzących z sektora transportu. W celu dalszego promowania dekarbonizacji transportu, poprawy jakości powietrza i utrzymania równych warunków działania dla różnych podmiotów gospodarczych państwa członkowskie mogą, zgodnie z prawem Unii, podjąć decyzję o nałożeniu podobnych wymogów również na podmioty prywatne i usługi nieobjęte zakresem niniejszej dyrektywy, takie jak przedsiębiorstwa taksówkowe, wypożyczalnie samochodów i przedsiębiorstwa umożliwiające wspólny przejazd samochodem.

(24)  Rachunek kosztów cyklu życia stanowi dla instytucji zamawiających i podmiotów zamawiających ważne narzędzie służące uwzględnieniu kosztów energetycznych i środowiskowych w całym cyklu życia pojazdu, łącznie z kosztem emisji gazów cieplarnianych i innych zanieczyszczeń na podstawie odpowiedniej metody określania ich wartości pieniężnej. Biorąc pod uwagę ograniczone zastosowanie metody obliczania kosztów całego cyklu użytkowania zgodnie z dyrektywą 2009/33/WE oraz informacje przedstawione przez instytucje i podmioty zamawiające na temat stosowania własnych metod dopasowanych do ich specyficznych sytuacji i potrzeb, nie należy wymagać stosowania żadnej obowiązkowej metody, lecz umożliwić instytucjom zamawiającym i podmiotom zamawiającym wybór dowolnej metody określania kosztów cyklu użytkowania w celu wsparcia ich procesów udzielania zamówień, na podstawie kryteriów oferty najkorzystniejszej ekonomicznie określonych w art. 67 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 82 dyrektywy 2014/25/UE, z uwzględnieniem opłacalności w całym cyklu użytkowania pojazdu oraz aspektów środowiskowych i społecznych.

(25)  Sprawozdawczość dotycząca zamówień publicznych w ramach niniejszej dyrektywy powinna zapewnić przejrzysty przegląd rynku, aby umożliwić skuteczne monitorowanie jej realizacji. Takie działania sprawozdawcze powinny rozpocząć się od wstępnego przekazania Komisji informacji przez państwa członkowskie do dnia ... [36 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej], i powinny być kontynuowane poprzez przedłożenie pierwszego kompleksowego sprawozdania na temat realizacji minimalnych poziomów docelowych w zakresie zamówień w 2026 r., a następnie co trzy lata. Ramy czasowe powinny być dostosowane do istniejących obowiązków sprawozdawczych wynikających z dyrektyw 2014/24/UE i 2014/25/UE. W celu zminimalizowania obciążeń administracyjnych nakładanych na organy publiczne oraz ustanowienia skutecznego przeglądu rynku należy ułatwić składanie uproszczonych sprawozdań. Komisja przedstawi rozwiązania w zakresie rejestracji i monitorowania w ramach bazy danych Tenders Electronic Daily (TED) oraz zapewni obszerną sprawozdawczość w zakresie pojazdów niskoemisyjnych i zeroemisyjnych oraz pojazdów zasilanych paliwami alternatywnymi w kontekście Wspólnego Słownika Zamówień Unii. Określone kody Wspólnego Słownika Zamówień wspomogą rejestrację i monitorowanie w ramach bazy danych TED.

(26)  Dodatkowe wsparcie dla rozwoju rynku ekologicznie czystych pojazdów i ich infrastruktury można osiągnąć poprzez ukierunkowane środki wsparcia publicznego na poziomach krajowym i unijnym. Środki takie obejmują większe wykorzystanie funduszy unijnych na wsparcie odnowienia flot transportu publicznego oraz usprawnienie wymiany wiedzy i dopasowanie zamówień, aby umożliwić podjęcie działań w skali wystarczającej do uzyskania redukcji kosztów i wpływu na rynek. W wytycznych w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią w latach 2014–2020(19) uznano możliwość wsparcia publicznego na rzecz promowania rozwoju infrastruktury niezbędnej do dystrybucji paliw alternatywnych. W odniesieniu do tego rodzaju pomocy państwa nadal będą jednak miały zastosowanie postanowienia Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 107 i 108.

(27)  Instytucjom zamawiającym i podmiotom zamawiającym mogą pomóc ukierunkowane środki wsparcia na zakup ekologicznie czystych pojazdów. Na mocy obowiązujących wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2014–2020 Unia dysponuje już zestawem różnych funduszy w celu wspierania państw członkowskich, organów lokalnych i zainteresowanych podmiotów w przechodzeniu na mobilność zgodną z zasadami zrównoważonego rozwoju. W szczególności europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne są głównym źródłem finansowania projektów mobilności w miastach. Ze środków unijnego programu badawczego „Horyzont 2020”, ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013(20), finansuje się projekty w zakresie badań naukowych i innowacji dotyczące mobilności w miastach oraz inteligentnych miast i społeczności, natomiast wsparcie w ramach instrumentu „Łącząc Europę”, ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013(21), przeznacza się na wdrażanie odpowiedniej infrastruktury w węzłach miejskich. Wprowadzenie definicji ekologicznie czystego pojazdu i ustalenie w niniejszej dyrektywie minimalnych poziomów docelowych w zakresie zamówień na takie pojazdy może pomóc zapewnić jeszcze lepiej ukierunkowane wykorzystanie instrumentów finansowych Unii, w tym w następnych WRF na lata 2021–2027. Te środki wsparcia doprowadzą do obniżenia wysokich początkowo nakładów na inwestycje związane ze zmianą infrastruktury i wesprą dekarbonizację transportu.

(28)  Aby przyczynić się do zapewnienia pełnego wykorzystania potencjalnych korzyści, Komisja powinna udzielić państwom członkowskim wskazówek dotyczących różnych funduszy unijnych, które mogą być wykorzystane, oraz powinna ułatwić i zorganizować wymianę wiedzy i najlepszych praktyk między państwami członkowskimi w celu promowania zakupu, brania w leasing, wynajmu lub dzierżawy z opcją zakupu ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego przez instytucje zamawiające i podmioty zamawiające. Komisja powinna również w dalszym ciągu świadczyć usługi doradztwa technicznego i finansowego na rzecz władz lokalnych i podmiotów gospodarczych za pośrednictwem takich instrumentów jak Europejskie Centrum Doradztwa Inwestycyjnego, JASPERS i JESSICA. Taka pomoc powinna obejmować zachęcanie instytucji zamawiających i podmiotów zamawiających do łączenia zasobów w ramach wspólnych zamówień na niskoemisyjne i energooszczędne pojazdy transportu drogowego, aby osiągnąć korzyści skali i ułatwić osiągnięcie celów niniejszej dyrektywy.

(29)  W celu zmaksymalizowania wpływu inwestycji należy lepiej koordynować mobilność i planowanie przestrzeni miejskiej, na przykład dzięki stosowaniu planów zrównoważonej mobilności miejskiej. Plany zrównoważonej mobilności miejskiej są opracowywane z uwzględnieniem poszczególnych obszarów polityki i we współpracy z różnymi szczeblami systemu rządzenia oraz łączą w sobie różne rodzaje transportu, bezpieczeństwo ruchu drogowego, transport towarowy, zarządzanie mobilnością i inteligentne systemy transportowe. Plany zrównoważonej mobilności miejskiej mogą odgrywać ważną rolę w osiąganiu celów Unii w zakresie ograniczania emisji CO2, hałasu i zanieczyszczenia powietrza.

(30)  W celu określenia jednolitych warunków wykonywania niniejszej dyrektywy należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do określania wspólnego formatu sprawozdań państw członkowskich i trybu ich przekazywania. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011(22).

(31)  Do dnia 31 grudnia 2027 r. Komisja powinna dokonać przeglądu wdrożenia dyrektywy 2009/33/WE. W stosownym przypadku przeglądowi powinien towarzyszyć wniosek ustawodawczy w sprawie zmiany tej dyrektywy na okres po 2030 r., w tym określenia nowych ambitnych celów i rozszerzenia zakresu na inne kategorie pojazdów, takie jak pojazdy kategorii L i maszyny budowlane. W przeglądzie Komisja powinna również ocenić między innymi możliwość dostosowania niniejszej dyrektywy do wszelkich metod obliczania emisji CO2 w cyklu życia pojazdów oraz ich emisji CO2 na wszystkich etapach łańcucha paliwowego opracowanych w związku z unijnymi normami emisji CO2 dla pojazdów, a także możliwość promowania trwałych i nadających się do recyklingu akumulatorów oraz stosowania opon najwyższej klasy i bieżnikowanych.

(32)  Pomimo że minimalne poziomy docelowe w zakresie zamówień publicznych określone w niniejszej dyrektywie nie mają zastosowania do instytucji unijnych, wskazane jest, aby instytucje unijne stanowiły wzór do naśladowania.

(33)  Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie stworzenie bodźców po stronie popytu na ekologicznie czyste pojazdy, aby wesprzeć przechodzenie na mobilność niskoemisyjną, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na wspólne i długoterminowe ramy polityki, a także ze względu na rozmiary działań możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(34)  Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną z dnia 28 września 2011 r. państw członkowskich i Komisji dotyczącą dokumentów wyjaśniających(23) państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o środkach transpozycji, jednego lub więcej dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy ustawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione.

(35)  Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę 2009/33/WE,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Zmiany w dyrektywie 2009/33/WE

W dyrektywie 2009/33/WE wprowadza się następujące zmiany:

1)  tytuł otrzymuje brzmienie:"

Dyrektywa 2009/33/WE w sprawie promowania ekologicznie czystych pojazdów transportu drogowego w celu wsparcia mobilności niskoemisyjnej”;

"

2)   art. 1 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 1

Przedmiot i cele

Niniejsza dyrektywa nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, aby instytucje zamawiające i podmioty zamawiające uwzględniały przy udzielaniu zamówień na niektóre pojazdy transportu drogowego czynnik energetyczny i oddziaływanie na środowisko podczas całego cyklu użytkowania pojazdu, w tym zużycie energii oraz emisji CO2 i niektórych zanieczyszczeń, w celu promowania i pobudzania rynku ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów oraz zwiększania udziału sektora transportowego w polityce Unii dotyczącej środowiska, klimatu i energii.”;

"

3)  art. 2 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 2

Zwolnienia

Państwa członkowskie mogą zwolnić z wymogów określonych w niniejszej dyrektywie pojazdy, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. d) i w art. 2 ust. 3 lit. a) i b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858* oraz w pkt 5.2–5.5 i pkt 5.7 części A załącznika I do niniejszego rozporządzenia.

_____________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U. L 151 z 14.6.2018, s. 1).”;

"

4)  art. 3 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 3

Zakres stosowania

1.  Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do zamówień na podstawie:

   a) umów dotyczących zakupu, leasingu, wynajmu lub dzierżawy z opcją zakupu pojazdów transportu drogowego ▌udzielanych przez instytucje zamawiające lub podmioty zamawiające, o ile mają one obowiązek stosowania procedur udzielania zamówień określonych w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE* i 2014/25/UE**;
   b) umów o świadczenie usług publicznych ▌w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1370/2007***, których przedmiotem jest świadczenie usług w zakresie pasażerskiego transportu drogowego o wartości przekraczającej próg określony przez państwa członkowskie, który nie przekracza obowiązującej wartości progowej określonej w art. 5 ust. 4 tego rozporządzenia;
   c) umów o świadczenie usług określonych w tabeli 1 w załączniku do niniejszej dyrektywy, o ile instytucje zamawiające lub podmioty zamawiające mają obowiązek stosowania procedur udzielania zamówień określonych w dyrektywach 2014/24/UE i 2014/25/UE.▌

Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie wyłącznie do zamówień, w przypadku których zaproszenie do ubiegania się o zamówienie wysłano po dniu ... [24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] lub – jeśli nie przewiduje się zaproszeń – w przypadku których instytucja zamawiająca lub podmiot zamawiający rozpoczęli procedurę udzielania zamówienia po tej dacie.

2.  Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:

   a) pojazdów, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. a), b) i c) oraz w art. 2 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (UE) 2018/858;
   b) pojazdów kategorii M3 innych niż pojazdy klasy I i klasy A zdefiniowane w art. 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009****.

_______________

* Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).

** Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 243).

*** Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 (Dz.U. L 315 z 3.12. 2007, s. 1).

**** Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 200 z 31.7.2009, s. 1).”;

"

5)  art. 4 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 4

Definicje

Na potrzeby niniejszej dyrektywy:

   1) »instytucje zamawiające« oznaczają instytucje zamawiające w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 3 dyrektywy 2014/25/UE;
   2) »podmioty zamawiające« oznaczają podmioty zamawiające zdefiniowane w art. 4 dyrektywy 2014/25/UE;
   3) »pojazd transportu drogowego« oznacza pojazd kategorii M lub N zdefiniowanych w art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia (UE) 2018/858;
   4) »ekologicznie czysty pojazd« oznacza:
   a) pojazd kategorii M1, M2 lub N1 o maksymalnej emisji z rury wydechowej wyrażonej w g CO2/km i emisji zanieczyszczeń w rzeczywistych warunkach jazdy poniżej określonej wartości procentowej w stosunku do odpowiednich dopuszczalnych wartości emisji, jak podano w tabeli 2 w załączniku; lub
   b) pojazd kategorii M3, N2 lub N3 wykorzystujący paliwa alternatywne, zdefiniowane w art. 2 pkt 1) i 2) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE*, z wyjątkiem paliw produkowanych z surowców o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów, w przypadku których obserwuje się znaczną ekspansję obszaru produkcji na tereny zasobne w pierwiastek węgla, zgodnie z art. 26 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001**. W przypadku pojazdów wykorzystujących biopaliwa ciekłe, paliwa syntetyczne i parafinowe nie można mieszać tych paliw z konwencjonalnymi paliwami kopalnymi;
   5) »zeroemisyjny pojazd ciężki« oznacza ekologicznie czysty pojazd w rozumieniu pkt 4 lit. b) niniejszego artykułu, nieposiadający silnika spalinowego wewnętrznego spalania lub posiadający silnik spalinowy wewnętrznego spalania, z którego emisje mierzone zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009***, i środkami wykonawczymi do niego nie przekraczają 1 g CO2/kWh lub z którego emisje mierzone zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2007**** i środkami wykonawczymi do niego nie przekraczają 1 g CO2/km.

_____________

* Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (Dz.U. L 307 z 28.10.2014, s. 1).

** Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).

*** Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 z dnia 18 czerwca 2009 r. dotyczące homologacji typu pojazdów silnikowych i silników w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z pojazdów ciężarowych o dużej ładowności (Euro VI) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i obsługi technicznej pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i dyrektywę 2007/46/WE oraz uchylające dyrektywy 80/1269/EWG, 2005/55/WE i 2005/78/WE (Dz.U. L 188 z 18.7.2009, s. 1).

**** Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2007 z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (Euro 5 i Euro 6) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i utrzymania pojazdów (Dz.U. L 171 z 29.6.2007, s. 1).”;

"

6)  art. 5 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 5

Minimalne poziomy docelowe w zakresie zamówień

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby udzielanie zamówień na pojazdy i usługi, o których mowa w art. 3, było zgodne z minimalnymi poziomami docelowymi w zakresie zamówień w odniesieniu do ekologicznie czystych pojazdów lekkich określonymi w tabeli 3 w załączniku, oraz w odniesieniu do ekologicznie czystych pojazdów ciężkich określonymi w tabeli 4 w załączniku. Te poziomy docelowe są wyrażone jako minimalny odsetek ekologicznie czystych pojazdów w łącznej liczbie pojazdów transportu drogowego objętych sumą wszystkich zamówień, o których mowa w art. 3, udzielonych w okresie od dnia ... [24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] do dnia 31 grudnia 2025 r. w pierwszym okresie odniesienia oraz między dniem 1 stycznia 2026 r. a 31 grudnia 2030 r. w drugim okresie odniesienia.

2.  Na potrzeby obliczenia minimalnych poziomów docelowych w zakresie zamówień publicznych datą zamówienia publicznego, którą należy przyjąć, jest data zakończenia procedury zamówienia publicznego w drodze udzielenia zamówienia.

3.  Pojazdy, które są objęte definicją ekologicznie czystego pojazdu zgodnie z art. 4 pkt 4 lub zeroemisyjnego pojazdu ciężkiego zgodnie z art. 4 pkt 5 w wyniku modernizacji, mogą być zaliczane odpowiednio do ekologicznie czystych pojazdów lub zeroemisyjnych pojazdów ciężkich na potrzeby zapewnienia zgodności z minimalnymi poziomami docelowymi w zakresie zamówień.

4.  W przypadku zamówień, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. a), na potrzeby oceny zgodności z minimalnymi poziomami docelowymi w zakresie zamówień uwzględnia się liczbę pojazdów transportu drogowego nabytych, wziętych w leasing, wynajętych lub dzierżawionych z opcją zakupu na podstawie każdej umowy.

5.  W przypadku umów, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. b) i c), na potrzeby oceny zgodności z minimalnymi poziomami docelowymi w zakresie zamówień uwzględnia się liczbę pojazdów transportu drogowego, które mają być wykorzystywane do świadczenia usług objętych każdą umową.

6.  Jeżeli nowe poziomy docelowe na okres po dniu 1 stycznia 2030 r. nie zostaną przyjęte, zastosowanie mają w dalszym ciągu poziomy docelowe określone na drugi okres odniesienia, obliczane zgodnie z ust. 1–5 w kolejnych okresach pięcioletnich.

7.  Państwa członkowskie mogą stosować wyższe krajowe poziomy docelowe lub bardziej rygorystyczne wymagania niż te, o których mowa w załączniku, lub mogą upoważnić instytucje zamawiające lub podmioty zamawiające do stosowania wyższych krajowych poziomów docelowych lub bardziej rygorystycznych wymogów.”;

"

7)  uchyla się art. 6 i 7;

8)  art. 8 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 8

Wymiana wiedzy i najlepszych praktyk

Komisja ułatwia i organizuje wymianę wiedzy i najlepszych praktyk między państwami członkowskimi na temat praktyk w zakresie promowania udzielania zamówień na ekologicznie czyste i energooszczędne pojazdy transportu drogowego przez instytucje zamawiające i podmioty zamawiające.”;

"

(9)  art. 9 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 9

Procedura komitetu

1.  Komisję wspomaga komitet utworzony art. 9 dyrektywy 2014/94/UE.

Komitet ten stanowi komitet w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011*.

2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

3.  W przypadku gdy opinia komitetu ma być uzyskana w drodze procedury pisemnej, procedura ta kończy się bez osiągnięcia rezultatu, gdy przed upływem terminu na wydanie opinii zdecyduje o tym przewodniczący komitetu lub wniesie o to zwykła większość członków komitetu.

_____________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).";

"

10)  art. 10 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 10

Sprawozdania i przegląd

1.  Do dnia ... [36 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] państwa członkowskie informują Komisję o działaniach podjętych w celu wdrożenia niniejszej dyrektywy oraz o zamiarach państw członkowskich co do przyszłych działań wdrożeniowych, w tym o harmonogramie i ewentualnym podziale obciążeń między różnymi poziomami sprawowania rządów, a także o wszelkich innych sprawach, które dane państwo członkowskie uznaje za istotne.

2.   Do dnia 18 kwietnia 2026 r., a następnie co trzy lata państwa członkowskie przedkładają Komisji sprawozdanie z wdrożenia niniejszej dyrektywy. Sprawozdania te towarzyszą sprawozdaniom przewidzianym w art. 83 ust. 3 akapit drugi dyrektywy 2014/24/UE oraz w art. 99 ust. 3 akapit drugi dyrektywy 2014/25/UE i zawierają informacje o działaniach podjętych w celu wdrożenia niniejszej dyrektywy, o przyszłych działaniach wdrożeniowych oraz wszelkie inne▌ informacje, które dane państwo członkowskie uznaje za istotne. Sprawozdania te zawierają również informacje o liczbie i kategoriach pojazdów objętych zamówieniami, o których mowa w art. 3 ust. 1 niniejszej dyrektywy, na podstawie danych dostarczonych przez Komisję zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu. Informacje te przedstawia się według kategorii zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2195/2002*.

3.  W celu wsparcia państw członkowskich w wypełnianiu ich obowiązków sprawozdawczych Komisja zbiera i publikuje informacje o liczbie i kategoriach pojazdów objętych zamówieniami, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) i c) niniejszej dyrektywy, pozyskując stosowne dane z ogłoszeń o udzieleniu zamówienia publikowanych w bazie danych Tenders Electronic Daily (TED), zgodnie z dyrektywami 2014/24/UE i 2014/25/UE.

4.  Do dnia 18 kwietnia 2027 r., a następnie co trzy lata, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wdrażania niniejszej dyrektywy określające – na podstawie sprawozdań, o których mowa w ust. 2 – środki podjęte w tym zakresie przez państwa członkowskie.

5.   Do dnia 31 grudnia 2027 r. Komisja dokonuje przeglądu wdrożenia niniejszej dyrektywy i w stosownym przypadku przedstawia wniosek ustawodawczy dotyczący jej zmiany na okres po 2030 r., w tym w celu ustalenia nowych poziomów docelowych i włączenia innych kategorii pojazdów, takich jak pojazdy dwu- i trzykołowe.

6.  Komisja ▌przyjmuje akty wykonawcze zgodnie z art. 9 ust. 2 określające format sprawozdań, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, oraz tryb ich przekazywania.

__________________

* Rozporządzenie (WE) nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego Słownika Zamówień (CPV) (Dz.U. L 340 z 16.12.2002, s. 1).";

"

11)  załącznik zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszej dyrektywy.

Artykuł 2

Transpozycja

1.  Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia ... [24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]. Niezwłocznie informują o nich Komisję.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Sposób dokonywania takiego odniesienia określany jest przez państwa członkowskie.

2.  Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 3

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 4

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w ... dnia ... r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

"ZAŁĄCZNIK

Informacje dotyczące wdrożenia minimalnych poziomów docelowych w zakresie zamówień na ekologicznie czyste pojazdy transportu drogowego w ramach wspierania mobilności niskoemisyjnej w państwach członkowskich

Tabela 1: Kody Wspólnego Słownika Zamówień (CPV) dla usług, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. c)

Kod CPV

Opis

60112000-6

Usługi w zakresie publicznego transportu drogowego

60130000-8

Usługi w zakresie specjalistycznego transportu drogowego osób

60140000-1

Nieregularny transport osób

90511000-2

Usługi wywozu odpadów

60160000-7

Drogowy transport przesyłek pocztowych

60161000-4

Usługi w zakresie transportu paczek

64121100-1

Usługi doręczania przesyłek pocztowych

64121200-2

Usługi doręczania paczek

Tabela 2: Progi emisji dla ekologicznie czystych pojazdów lekkich

Kategorie pojazdu

Do 31 grudnia 2025 r.

Od 1 stycznia 2026 r.

 

CO2 g/km

emisje zanieczyszczeń powietrza RDE* jako procent dopuszczalnej wartości emisji**

CO2 g/km

emisje zanieczyszczeń powietrza RDE* jako procent dopuszczalnej wartości emisji**

M1

50

80 %

0

nie dotyczy

M2

50

80 %

0

nie dotyczy

N1

50

80 %

0

nie dotyczy

* Deklarowane maksymalne wartości emisji w rzeczywistych warunkach jazdy (RDE) liczba cząstek (PN) w #/km i tlenków azotu (NOx) w mg/km, zgłoszone w pkt 48.2 świadectwa zgodności, określone w załączniku IX do dyrektywy 2017/46WE dla przejazdów RDE całkowitych i miejskich.

** Obowiązujące dopuszczalne wartości emisji zostały wymienione w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 715/2007 lub w przepisach zastępujących je.

Tabela 3: Minimalne poziomy docelowe udziału zamówień na ekologicznie czyste pojazdy lekkie zgodnie z tabelą 2 w całkowitej liczbie pojazdów lekkich objętych zamówieniami, o których mowa w art. 3, na poziomie państw członkowskich

Państwo członkowskie

Od... [24 miesiące po dacie wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] do 31 grudnia 2025 r.

Od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2030 r.

Luksemburg

38,5 %

38,5 %

Szwecja

38,5 %

38,5 %

Dania

37,4 %

37,4 %

Finlandia

38,5 %

38,5 %

Niemcy

38,5 %

38,5 %

Francja

37,4 %

37,4 %

Zjednoczone Królestwo

38,5 %

38,5 %

Niderlandy

38,5 %

38,5 %

Austria

38,5 %

38,5 %

Belgia

38,5 %

38,5 %

Włochy

38,5 %

38,5 %

Irlandia

38,5 %

38,5 %

Hiszpania

36,3 %

36,3 %

Cypr

31,9 %

31,9 %

Malta

38,5 %

38,5 %

Portugalia

29,7 %

29,7 %

Grecja

25,3 %

25,3 %

Słowenia

22 %

22 %

Czechy

29,7 %

29,7 %

Estonia

23,1 %

23,1 %

Słowacja

22 %

22 %

Litwa

20,9 %

20,9 %

Polska

22 %

22 %

Chorwacja

18,7 %

18,7 %

Węgry

23,1 %

23,1 %

Łotwa

22 %

22 %

Rumunia

18,7 %

18,7 %

Bułgaria

17,6 %

17,6 %

Tabela 4: Minimalne poziomy docelowe udziału zamówień na ekologicznie czyste pojazdy ciężkie w całkowitej liczbie pojazdów ciężkich objętych zamówieniami, o których mowa w art. 3, na poziomie państw członkowskich*

Państwo członkowskie

Samochody ciężarowe (kategoria pojazdu N2 i N3)

Autobusy (kategoria pojazdu M3)*

 

Od... [24 miesiące po dacie wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] do 31 grudnia 2025 r.

Od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2030 r.

Od... [24 miesiące po dacie wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] do 31 grudnia 2025 r.

Od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2030 r.

Luksemburg

10 %

15 %

45 %

65 %

Szwecja

10 %

15 %

45 %

65 %

Dania

10 %

15 %

45 %

65 %

Finlandia

9 %

15 %

41 %

59 %

Niemcy

10 %

15 %

45 %

65 %

Francja

10 %

15 %

43 %

61 %

Zjednoczone Królestwo

10 %

15 %

45 %

65 %

Niderlandy

10 %

15 %

45 %

65 %

Austria

10 %

15 %

45 %

65 %

Belgia

10 %

15 %

45 %

65 %

Włochy

10 %

15 %

45 %

65 %

Irlandia

10 %

15 %

45 %

65 %

Hiszpania

10 %

14 %

45 %

65 %

Cypr

10 %

13 %

45 %

65 %

Malta

10 %

15 %

45 %

65 %

Portugalia

8 %

12 %

35 %

51 %

Grecja

8 %

10 %

33 %

47 %

Słowenia

7 %

9 %

28 %

40 %

Czechy

9 %

11 %

41 %

60 %

Estonia

7 %

9 %

31 %

43 %

Słowacja

8 %

9 %

34 %

48 %

Litwa

8 %

9 %

42 %

60 %

Polska

7 %

9 %

32 %

46 %

Chorwacja

6 %

7 %

27 %

38 %

Węgry

8 %

9 %

37 %

53 %

Łotwa

8 %

9 %

35 %

50 %

Rumunia

6 %

7 %

24 %

33 %

Bułgaria

7 %

8 %

34 %

48 %

* Połowa minimalnego poziomu docelowego udziału ekologicznie czystych autobusów musi zostać osiągnięta w drodze zamówienia autobusów zeroemisyjnych w rozumieniu art. 4 pkt 5. Wymóg ten zostaje obniżony do jednej czwartej minimalnego poziomu docelowego w pierwszym okresie odniesienia, jeżeli ponad 80 % autobusów objętych sumą wszystkich zamówień, o których mowa w art. 3, udzielonych w tym okresie w danym państwie członkowskim, to autobusy dwupokładowe."

(1) Dz.U. C 262 z 25.7.2018, s. 58.
(2) Dz.U. C 387 z 25.10.2018, s. 70.
(3) Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte w dniu 25 paździenika 2018 r. (Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0424).
(4)Dz.U. C 262 z 25.7.2018, s. 58.
(5)Dz.U. C 387 z 25.10.2018, s. 70.
(6)Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r.
(7) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).
(8)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002 z dnia 11 grudnia 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 210).
(9)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/33/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego (Dz.U. L 120 z 15.5.2009, s. 5).
(10)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).
(11)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 243).
(12)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (Dz.U. L 307 z 28.10.2014, s. 1).
(13)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/… z dnia określające normy emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i dla nowych lekkich pojazdów użytkowych oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011 (Dz.U. L ...).
(14)+ Dz.U.: proszę wstawić w tekście numer rozporządzenia zawartego w dokumencie PE-CONS 6/19 (2017/0293(COD)) oraz podać w przypisie numer, datę, tytuł i odniesienie do publikacji tego rozporządzenia w Dz.U.
(15)++ Dz.U.: proszę wstawić w tekście numer rozporządzenia zawartego w dokumencie PE-CONS 6/19 (2017/0293(COD)).
(16) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 200 z 31.7.2009, s. 1).
(17)Dyrektywa 2006/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów oraz uchylająca dyrektywę 91/157/EWG (Dz.U. L 266 z 26.9.2006, s. 1).
(18)Dz.U. C 298 z 23.8.2018, s. 140.
(19)Dz.U. C 200 z 28.6.2014, s. 1.
(20) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające decyzję nr 1982/2006/WE (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 104).
(21) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające instrument „Łącząc Europę”, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010 (Dz.U. L 348 z 20.12.2013, s. 129).
(22)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).
(23)Dz.U. C 369 z 17.12.2011, s. 14.


Stosowanie narzędzi i procesów cyfrowych w prawie spółek ***I
PDF 323kWORD 88k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę (UE) 2017/1132 w odniesieniu do stosowania narzędzi i procesów cyfrowych w prawie spółek (COM(2018)0239 – C8-0166/2018 – 2018/0113(COD))
P8_TA-PROV(2019)0428A8-0422/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0239),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2, art. 50 ust. 1 oraz art. 50 ust. 2 lit. b), c), f) i g) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0166/2018),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 17 października 2018 r.(1),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz złożone w piśmie z dnia 14 lutego 2019 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do przyjęcia stanowiska Parlamentu zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0422/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... zmieniającej dyrektywę (UE) 2017/1132 w odniesieniu do stosowania narzędzi i procesów cyfrowych w prawie spółek

P8_TC1-COD(2018)0113


(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 50 ust. 1 i art. 50 ust. 2 lit. b), c), f) i g),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(2),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(3),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132(4) ustanowiono między innymi zasady dotyczące jawności oraz integracji rejestrów centralnych, rejestrów handlowych i rejestrów spółek państw członkowskich.

(2)  Wykorzystywanie narzędzi i procesów cyfrowych w celu łatwiejszego, szybszego i oszczędniejszego pod względem czasu i kosztów rozpoczynania działalności gospodarczej przez założenie spółki lub otwarcie oddziału tej spółki w innym państwie członkowskim oraz w celu zapewnienia kompleksowych i dostępnych informacji na temat spółek stanowi jeden z warunków wstępnych skutecznego funkcjonowania, unowocześnienia i administracyjnego usprawnienia konkurencyjnego rynku wewnętrznego oraz zapewnienia konkurencyjności i wiarygodności spółek.

(3)  Zapewnienie otoczenia prawnego i administracyjnego na miarę nowych wyzwań gospodarczych i społecznych związanych z globalizacją i cyfryzacją jest niezbędne do tego, by z jednej strony zapewnić niezbędne środki ochrony przed nadużyciami i oszustwami, a z drugiej strony realizować cele takie jak wspieranie wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz przyciąganie inwestycji do Unii, co ogółem przyniosłoby korzyści gospodarcze i społeczne całemu społeczeństwu.

(4)  Obecnie występują między państwami członkowskimi znaczne różnice, jeśli chodzi o dostęp do narzędzi internetowych umożliwiających przedsiębiorcom i spółkom kontakt z organami w kwestiach dotyczących prawa spółek. Usługi w zakresie administracji elektronicznej różnią się między państwami członkowskimi. Niektóre państwa członkowskie oferują kompleksowe i przyjazne dla użytkownika usługi całkowicie za pośrednictwem internetu, natomiast inne nie są w stanie udostępnić rozwiązań internetowych na potrzeby niektórych ważnych etapów istnienia spółki. Na przykład w niektórych państwach członkowskich można utworzyć spółkę lub zgłosić zmiany w dokumentach i informacjach znajdujących się w rejestrze wyłącznie osobiście, inne państwa członkowskie zezwalają zaś na dokonanie tych czynności zarówno osobiście, jak i przez internet, a w jeszcze innych można ich dokonać wyłącznie przez internet.

(5)  Ponadto, w odniesieniu do dostępu do informacji o spółkach, prawo Unii stanowi, że minimalny zbiór danych zawsze musi być dostępny bezpłatnie. Zbiór ten jest jednak nadal ograniczony. Dostęp do takich informacji jest zróżnicowany; w niektórych państwach członkowskich bezpłatnie dostępnych jest więcej informacji niż w innych, co powoduje brak równowagi w Unii.

(6)  W swoich komunikatach „Strategia jednolitego rynku cyfrowego dla Europy” oraz „Plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020: Przyspieszenie transformacji cyfrowej w administracji” Komisja podkreśliła rolę administracji publicznej w udzielaniu przedsiębiorstwom pomocy, aby mogły one łatwo rozpoczynać swoją działalność, funkcjonować w internecie i rozszerzać swoją działalność za granicą. W planie działania UE na rzecz administracji elektronicznej wyraźnie uznano znaczenie poprawy stosowania narzędzi cyfrowych w związku z przestrzeganiem wymogów prawa spółek. Ponadto w deklaracji z Tallina z dnia 6 października 2017 r. w sprawie administracji elektronicznej państwa członkowskie w zdecydowany sposób wezwały do zwiększenia starań na rzecz zapewnienia skutecznych, zorientowanych na użytkownika procedur elektronicznych w Unii.

(7)  W czerwcu 2017 r. dokonano integracji rejestrów centralnych, rejestrów handlowych i rejestrów spółek państw członkowskich i tym samym znacznie ułatwiono transgraniczny dostęp do informacji o spółkach w Unii i umożliwiono rejestrom w państwach członkowskich komunikowanie się między sobą drogą elektroniczną w odniesieniu do określonych operacji transgranicznych, które mają wpływ na spółki.

(8)  Aby ułatwić tworzenie spółek i rejestrację oddziałów oraz ograniczyć koszty, czas i obciążenia administracyjne związane z tymi procesami, w szczególności w przypadku mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE(5), należy wprowadzić procedury umożliwiające tworzenie spółek i rejestrację oddziałów w pełni przez internet. Niniejsza dyrektywa nie powinna zobowiązywać spółek do korzystania z takich procedur. Państwa członkowskie powinny jednak mieć możliwość nadania obowiązkowego charakteru niektórym lub wszystkim procedurom internetowym. Obecne koszty i obciążenia związane z procedurami tworzenia i rejestracji wynikają nie tylko z opłat administracyjnych z tytułu utworzenia spółki lub rejestracji oddziału, ale również z innych wymogów powodujących wydłużenie całej procedury, w szczególności gdy wymagana jest fizyczna obecność wnioskodawcy ▌. Dodatkowo informacje dotyczące takich procedur powinny być udostępnione nieodpłatnie w internecie.

(9)  W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1724(6), które ustanawia jednolity portal cyfrowy, ustanowiono ogólne zasady zapewniania internetowego dostępu do informacji, procedur i usług wsparcia, które mają znaczenie dla funkcjonowania rynku wewnętrznego. W niniejszej dyrektywie ustanowiono szczególne zasady związane z tworzeniem spółek kapitałowych, rejestracją oddziałów oraz składaniem dokumentów i informacji przez spółki i oddziały (zwanymi dalej „procedurami internetowymiˮ), które nie wchodzą w zakres stosowania tego rozporządzenia. W szczególności państwa członkowskie powinny podać szczegółowe informacje o procedurach internetowych ustanowionych w niniejszej dyrektywie oraz wzory aktów założycielskich (zwane dalej „wzorcamiˮ) na stronach internetowych dostępnych za pośrednictwem jednolitego portalu cyfrowego.

(10)  Wprowadzenie możliwości tworzenia spółek, rejestracji oddziałów oraz składania dokumentów i informacji w pełni przez internet umożliwiłoby spółkom stosowanie narzędzi cyfrowych w kontaktach z właściwymi organami państw członkowskich. Aby zwiększyć zaufanie do tego rodzaju procedur, państwa członkowskie powinny zapewnić użytkownikom krajowym i transgranicznym bezpieczną elektroniczną identyfikację i możliwość korzystania z usług zaufania zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014(7). Ponadto, aby umożliwić transgraniczną identyfikację elektroniczną, państwa członkowskie powinny stworzyć systemy identyfikacji elektronicznej przewidujące autoryzowane środki identyfikacji elektronicznej. Tego rodzaju systemy krajowe byłyby wykorzystywane jako podstawa uznania środków identyfikacji elektronicznej wydanych w innym państwie członkowskim. Aby zapewnić wysoki poziom zaufania w sytuacjach transgranicznych, należy uznawać wyłącznie środki identyfikacji elektronicznej zgodne z art. 6 rozporządzenia (UE) nr 910/2014. ▌W każdym razie niniejsza dyrektywa powinna jedynie zobowiązywać państwa członkowskie do umożliwienia tworzenia spółek, rejestracji oddziałów oraz składania dokumentów i informacji przez internet przez wnioskodawców, którzy są obywatelami Unii, poprzez uznawanie ich środków identyfikacji elektronicznej. Państwa członkowskie powinny podjąć decyzję co do sposobu, w jaki uznawane przez nie środki identyfikacji, w tym środki, które nie podlegają rozporządzeniu (UE) nr 910/2014, są udostępniane publicznie.

.

(11)  Państwa członkowskie powinny zachować swobodę decydowania, które osoby mają być uznawane na mocy prawa krajowego za wnioskodawców w odniesieniu do procedur internetowych, o ile nie ogranicza to zakresu stosowania i celu niniejszej dyrektywy.

(12)  Aby ułatwić spółkom realizację procedur internetowych, rejestry państw członkowskich ▌powinny zapewniać przejrzystość i niedyskryminujące stosowanie zasad dotyczących opłat odnoszących się do procedur internetowych ustanowionych niniejszą dyrektywą. Wymóg przejrzystości zasad dotyczących opłat nie powinien jednak naruszać swobody zawierania umów, w stosownych przypadkach, między wnioskodawcami a osobami, które pomagają im na dowolnym etapie procedur internetowych, w tym swobody negocjowania odpowiedniego wynagrodzenia za takie usługi.

(13)  Opłaty pobierane przez rejestry z tytułu procedur internetowych powinny być obliczane na podstawie kosztów danych usług. Takie opłaty mogłyby również pokrywać, między innymi, koszty drobnych usług świadczonych nieodpłatnie. Przy obliczaniu ich wysokości państwa członkowskie powinny być uprawnione do uwzględniania wszystkich kosztów związanych z przeprowadzeniem procedury internetowej, w tym odsetka kosztów pośrednich, które można do nich przypisać. Ponadto państwa członkowskie powinny móc nakładać opłaty ryczałtowe i ustalać wysokość takich opłat na czas nieokreślony, pod warunkiem że regularnie sprawdzają, czy takie opłaty nadal nie przekraczają średniego kosztu danych usług. Opłaty z tytułu procedur internetowych pobierane przez rejestr w państwach członkowskich nie powinny przekraczać sumy zwrotu kosztów świadczenia takich usług. Ponadto jeżeli przeprowadzenie procedury wymaga płatności, dokonanie płatności powinno być możliwe za pomocą szeroko dostępnych transgranicznych usług płatniczych, takich jak karty kredytowe i przelewy bankowe.

(14)  Państwa członkowskie powinny pomagać osobom pragnącym utworzyć spółkę lub zarejestrować oddział, udzielając w zwięzły i przyjazny dla użytkownika sposób określonych informacji za pośrednictwem jednolitego portalu cyfrowego oraz, w stosownych przypadkach, portalu e-Sprawiedliwość, o procedurach i wymogach dotyczących tworzenia spółek kapitałowych, rejestracji oddziałów i składania dokumentów i informacji, zasadach dotyczących zakazu pełnienia funkcji kierowniczych, a także przedstawiając zarys uprawnień i zakresu odpowiedzialności organów administrujących, zarządzających i nadzorczych spółek.

(15)  Powinna istnieć możliwość tworzenia spółek w pełni przez internet. Państwa członkowskie powinny jednak mieć możliwość ograniczenia tworzenia spółek przez internet do niektórych form spółek kapitałowych, zgodnie z niniejszą dyrektywą, ze względu na złożoność tworzenia innych form spółek wynikającą z prawa krajowego. W każdym razie państwa członkowskie powinny ustanowić szczegółowe przepisy dotyczące tworzenia spółek przez internet. Powinna istnieć możliwość tworzenia spółek przez internet wraz ze złożeniem dokumentów lub informacji w formie elektronicznej, bez uszczerbku dla wymogów materialnych i proceduralnych państw członkowskich, w tym wymogów związanych z procedurami prawnymi w zakresie sporządzania aktów założycielskich oraz autentycznością, dokładnością, rzetelnością, wiarygodnością i odpowiednią formą prawną składanych dokumentów lub informacji. Te wymogi materialne i proceduralne nie powinny jednak uniemożliwiać procedur internetowych, w szczególności procedur internetowych dotyczących tworzenia spółek przez internet i rejestracji oddziałów przez internet. W przypadku gdy nie ma technicznej możliwości, by otrzymać elektroniczne kopie dokumentów spełniające wymogi państw członkowskich, w drodze wyjątku można wymagać dokumentów w formie papierowej.

(16)   W przypadku gdy dopełniono wszystkich formalności wymaganych dla tworzenia spółek przez internet, w tym spełniono wymóg prawidłowego złożenia przez spółkę wszystkich dokumentów i informacji, tworzenie spółek przez internet przed organami lub osobami lub podmiotami, upoważnionymi na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów procedur internetowych, powinno odbywać się szybko. Jednakże w przypadku gdy istnieją wątpliwości co do dopełnienia niezbędnych formalności, w tym co do tożsamości wnioskodawcy, zgodności z prawem firmy spółki, zakazu pełnienia funkcji kierowniczych przez daną osobę lub zgodności innych informacji lub dokumentów z wymogami prawnymi, lub gdy podejrzewa się oszustwo lub nadużycie, tworzenie spółek przez internet może potrwać dłużej, a bieg terminu wyznaczonego dla właściwych organów nie powinien rozpoczynać się przed dopełnieniem takich formalności. W każdym razie jeżeli zakończenie procedury w terminie nie jest możliwe, państwa członkowskie powinny zapewnić, aby wnioskodawca został poinformowany o przyczynach opóźnienia.

(17)  Aby zapewnić terminowe utworzenie spółki przez internet lub rejestrację oddziału przez internet, państwa członkowskie nie powinny uzależniać tego utworzenia lub tej rejestracji od uzyskania licencji ani zezwolenia przed zakończeniem tworzenia lub rejestracji, chyba że tak określono w prawie krajowym w celu zapewnienia właściwego nadzoru nad określonymi rodzajami działalności. Prawo krajowe powinno regulować sytuacje, w których spółki lub oddziały po utworzeniu lub rejestracji nie mogą prowadzić określonej działalności bez uzyskania licencji lub zezwolenia.

(18)  Aby pomóc przedsiębiorstwom, w szczególności MŚP, w rozpoczęciu działalności, powinna istnieć możliwość tworzenia spółek z ograniczoną odpowiedzialnością przy użyciu wzorców, które powinny być dostępne przez internet. Państwa członkowskie powinny zapewnić możliwość korzystania z tych wzorców do tworzenia spółek przez internet oraz zachować swobodę określania ich mocy prawnej. Tego rodzaju wzorce mogłyby zawierać zdefiniowany uprzednio zestaw wariantów zgodnie z prawem krajowym. Wnioskodawcy powinni mieć możliwość wyboru między skorzystaniem z tego wzorca a utworzeniem spółki przy użyciu zindywidualizowanych aktów założycielskich, przy czym państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzenia wzorców również w odniesieniu do innych form spółek.

(19)  W celu poszanowania istniejących w państwach członkowskich tradycji w zakresie prawa spółek istotne jest zapewnienie elastyczności w odniesieniu do sposobu, w jaki państwa członkowskie zapewniają w pełni internetowy system tworzenia spółek, rejestracji oddziałów oraz składania dokumentów i informacji, w tym w odniesieniu do roli notariuszy lub innych prawników na dowolnym etapie takich procedur internetowych. Kwestie dotyczące procedur internetowych nieuregulowanych w niniejszej dyrektywie powinny być nadal regulowane w prawie krajowym.

(20)  Ponadto, aby przeciwdziałać oszustwom i kradzieżom tożsamości spółki oraz zapewnić środki ochrony na potrzeby rzetelności i wiarygodności dokumentów oraz informacji zawartych w rejestrach krajowych, przepisy dotyczące procedur internetowych ustanowione w niniejszej dyrektywie powinny również obejmować kontrolę tożsamości i zdolności prawnej osób zamierzających utworzyć spółkę lub zarejestrować oddział lub złożyć dokumenty lub informacje. Kontrole te mogłyby odbywać się w ramach sprawdzania zgodności z prawem wymaganego przez niektóre państwa członkowskie. Państwom członkowskim należy pozostawić swobodę wyboru środków i metod umożliwiających przeprowadzanie tego rodzaju kontroli. ▌W tym celu państwa członkowskie powinny mieć możliwość wymagania udziału notariuszy lub innych prawników na dowolnym etapie procedur internetowych. Taki udział nie powinien jednak uniemożliwiać zakończenia procedury ▌w całości przez internet.

(21)  Jeżeli jest to uzasadnione względami interesu publicznego związanego z zapobieganiem przywłaszczeniu lub zmianie tożsamości lub z zapewnieniem przestrzegania zasad dotyczących zdolności prawnej i upoważnienia wnioskodawców do reprezentowania spółki, państwa członkowskie powinny być uprawnione do zastosowania środków zgodnie z prawem krajowym ▌, co mogłoby wymagać ▌ fizycznej obecności wnioskodawcy ▌ przed organem lub osobą lub podmiotem, upoważnionymi na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów procedur internetowych, w państwie członkowskim, w którym ma zostać utworzona spółka lub zarejestrowany oddział. Taka fizyczna obecność nie powinna jednak być wymagana systematycznie, lecz jedynie w indywidualnych przypadkach, gdy istnieją powody, by podejrzewać sfałszowanie tożsamości lub nieprzestrzeganie zasad dotyczących zdolności prawnej i upoważnienia wnioskodawców do reprezentowania spółki. Takie ▌podejrzenie ▌powinno opierać się na informacjach, którymi dysponują organy lub osoby lub podmioty, upoważnione na mocy prawa krajowego do prowadzenia takich rodzajów kontroli. W przypadku gdy wymagana jest fizyczna obecność, państwa członkowskie powinny zapewnić możliwość zrealizowania innych etapów procedury przez internet. Pojęcie zdolności prawnej powinno się rozumieć jako obejmujące zdolność do czynności prawnych.

(22)  Państwa członkowskie powinny być również uprawnione do umożliwienia właściwym organom, osobom lub podmiotom sprawdzenia, w drodze uzupełniających elektronicznych kontroli tożsamości, zdolności prawnej i zgodności z prawem, czy spełniono wszystkie wymagane warunki tworzenia spółek Takie kontrole mogą obejmować między innymi wideokonferencje lub inne środki internetowe zapewniające połączenie audiowizualne w czasie rzeczywistym.

(23)  Aby zapewnić ochronę wszystkich osób mających kontakt ze spółkami, państwa członkowskie powinny być w stanie zapobiegać nieuczciwemu postępowaniu lub innym nadużyciom, odmawiając powołania osoby do pełnienia funkcji kierowniczych w spółce z uwagi nie tylko na wcześniejsze postępowanie tej osoby na ich własnym terytorium, lecz, jeżeli jest to określone w prawie krajowym, również z uwagi na informacje przekazane przez inne państwa członkowskie. Z tego względu państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwracania się z zapytaniem o informacje do innych państw członkowskich. Odpowiedź może zawierać informacje o obowiązującym zakazie pełnienia funkcji kierowniczych lub inne informacje , które dotyczą zakazu pełnienia funkcji kierowniczych w państwie członkowskim, które otrzymało zapytanie. Złożenie tego rodzaju zapytań ▌ powinno być możliwe za pośrednictwem systemu integracji rejestrów. W związku z tym państwa członkowskie powinny mieć swobodę wyboru sposobu, w jaki można najlepiej gromadzić te informacje, na przykład przez gromadzenie odpowiednich informacji z rejestrów lub innych miejsc, w których są one przechowywane zgodnie z prawem krajowym, lub przez stworzenie specjalnych rejestrów lub specjalnych sekcji w rejestrach handlowych. Jeżeli potrzebne są dalsze informacje, na przykład dotyczące okresu i podstaw zakazu pełnienia funkcji kierowniczych, państwa członkowskie powinny móc przekazywać je za pośrednictwem wszelkich dostępnych systemów wymiany informacji, zgodnie z prawem krajowym. Niniejsza dyrektywa nie powinna jednak nakładać obowiązku zwracania się z zapytaniem o takie informacje w każdym przypadku. Ponadto możliwość uwzględniania informacji o zakazie pełnienia funkcji kierowniczych w innym państwie członkowskim nie powinna zobowiązywać państw członkowskich do uznawania zakazów pełnienia funkcji kierowniczych obowiązujących w innych państwach członkowskich.

(24)  Aby zapewnić ochronę wszystkich osób kontaktujących się ze spółkami lub oddziałami oraz zapobiegać nieuczciwemu postępowaniu lub innym nadużyciom, ważne jest, aby właściwe organy w państwach członkowskich miały możliwość sprawdzenia, czy osoba, która ma zostać powołana do pełnienia funkcji kierowniczych, nie jest objęta zakazem pełnienia funkcji kierowniczych. W tym celu właściwe organy powinny również wiedzieć, czy dana osoba została wpisana do któregokolwiek z rejestrów istotnych dla zakazu pełnienia funkcji kierowniczych w innych państwach członkowskich za pomocą systemu integracji rejestrów przedsiębiorców. Rejestry, organy lub osoby lub podmioty, upoważnione na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów procedur internetowych, nie powinny przechowywać takich danych osobowych dłużej niż jest to konieczne do oceny kwalifikowalności osoby, która ma zostać powołana do pełnienia funkcji kierowniczych. Konieczne może być jednak przechowywanie przez te jednostki takie informacje przez dłuższy okres w celu ewentualnego ponownego rozpatrzenia decyzji odmownej. W każdym razie okres zatrzymywania danych nie powinien przekraczać okresu ustanowionego w przepisach krajowych dotyczących zatrzymywania danych osobowych odnoszących się do utworzenia spółki lub zarejestrowania oddziału lub związanego z tym składania dokumentów i informacji.

(25)  Określone w niniejszej dyrektywie obowiązki związane z tworzeniem spółek i rejestracją oddziałów przez internet nie powinny naruszać innych niezwiązanych z prawem spółek formalności, których spółka musi dopełnić w celu rozpoczęcia działalności zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym.

(26)  Jak w przypadku tworzenia spółek i rejestracji oddziałów przez internet, aby zmniejszyć koszty i obciążenie spółek, powinna również istnieć możliwość składania dokumentów i informacji do rejestrów krajowych w pełni przez internet w całym okresie istnienia spółek. Jednocześnie państwa członkowskie powinny mieć swobodę zezwolenia ▌na składanie dokumentów i informacji innymi sposobami, w tym w formie papierowej. Ponadto ujawnienie informacji o spółce powinno nastąpić po udostępnieniu publicznym informacji w tych rejestrach krajowych, ponieważ są one obecnie zintegrowane i stanowią kompleksowy punkt odniesienia dla użytkowników. Aby uniknąć zakłócenia istniejących środków ujawniania, państwa członkowskie powinny również mieć możliwość publikowania wszystkich lub niektórych informacji o spółce w biuletynie krajowym, z jednoczesnym zapewnieniem wysłania informacji przez rejestr do tego biuletynu drogą elektroniczną. Niniejsza dyrektywa nie powinna mieć wpływu na krajowe zasady odnoszące się do mocy prawnej rejestru i roli biuletynu krajowego.

(27)  Aby uprościć sposób wyszukiwania informacji przechowywanych w rejestrach krajowych i ich wymiany z innymi systemami, państwa członkowskie powinny ▌zapewniać, aby po upływie odpowiedniego okresu transpozycji wszystkie dokumenty i informacje przekazywane w ramach procedur internetowych ustanowionych w niniejszej dyrektywie organowi lub osobie lub podmiotowi, upoważnionym na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów procedur internetowych, mogły być przechowywane w rejestrach w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i umożliwiającym wyszukiwanie lub w postaci danych ustrukturyzowanych. Oznacza to, że format pliku powinien być ustrukturyzowany w taki sposób, by aplikacje komputerowe mogły łatwo zidentyfikować, rozpoznać i wyodrębnić konkretne dane oraz ich wewnętrzną strukturę. Wymóg zapewnienia, aby format dokumentów i informacji umożliwiał wyszukiwanie, nie powinien obejmować zeskanowanych podpisów lub innych danych, które nie nadają się do odczytu maszynowego. Ponieważ mogłoby to spowodować konieczność wprowadzenia zmian w istniejących systemach informacyjnych państw członkowskich, należy przedłużyć okres transpozycji w odniesieniu do tego wymogu.

(28)  Aby obniżyć koszty i zmniejszyć obciążenie administracyjne i czas trwania procedur dla spółek, państwa członkowskie powinny stosować zasadę jednorazowości w obszarze prawa spółek, która jest zakorzeniona w Unii, o czym świadczy między innymi rozporządzenie (UE) 2018/1724, plan działania Komisji Europejskiej na rzecz administracji elektronicznej czy deklaracja z Tallina w sprawie administracji elektronicznej. Stosowanie zasady jednorazowości powoduje, że od spółek nie żąda się przekazywania tych samych informacji różnym organom publicznym więcej niż jeden raz. Przykładowo spółki nie powinny być zobowiązane do przekazywania tych samych informacji jednocześnie do rejestru krajowego i do biuletynu krajowego. Rejestr powinien natomiast przekazywać złożone już informacje bezpośrednio do biuletynu krajowego. Podobnie, jeżeli spółka została utworzona w jednym państwie członkowskim i chce zarejestrować oddział w innym państwie członkowskim, powinna móc wykorzystać dokumenty lub informacje, które wcześniej złożono do rejestru. Ponadto jeżeli spółka została utworzona w jednym państwie członkowskim, a jej oddział znajduje się w innych państwie członkowskim, spółka powinna mieć możliwość zmiany określonych informacji o spółce wyłącznie w rejestrze, do którego wpisana jest spółka, bez konieczności składania tej samej informacji do rejestru, do którego wpisany jest oddział. Takie informacje jak zmiana firmy spółki lub zmiana siedziby spółki powinny natomiast zostać przekazane drogą elektroniczną między rejestrem, w którym figuruje spółka, a rejestrem, w którym figuruje oddział, za pośrednictwem systemu integracji rejestrów.

(29)  Aby zapewnić dostępność spójnych i aktualnych informacji o spółkach w Unii oraz w dalszym stopniu zwiększyć przejrzystość, powinna istnieć możliwość wykorzystywania integracji rejestrów w celu wymiany informacji dotyczących wszystkich form spółek figurujących w rejestrach państw członkowskich zgodnie z prawem krajowym. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość udostępniania elektronicznych kopii dokumentów i informacji dotyczących tych innych form spółek, również za pośrednictwem tego systemu integracji rejestrów.

(30)  Z myślą o przejrzystości, ochronie interesów pracowników, wierzycieli i wspólników mniejszościowych i w celu promowania zaufania w transakcjach handlowych, w tym w transakcjach o charakterze transgranicznym na rynku wewnętrznym, istotne jest zapewnienie łatwego dostępu do informacji o spółce inwestorom, zainteresowanym stronom, partnerom handlowym oraz organom. Aby zwiększyć dostępność tych informacji, więcej informacji powinno być dostępnych nieodpłatnie we wszystkich państwach członkowskich. Takie informacje powinny obejmować ▌ status prawny spółki i informacje dotyczące jej oddziałów w innych państwach członkowskich, a także informacje dotyczące osób, które – jako organ przewidziany w prawie albo członkowie takiego organu – są w odpowiednim czasie upoważnione do reprezentowania spółki. Ponadto opłata za uzyskanie kopii całości lub części dokumentów i informacji ujawnionych przez spółkę – niezależnie od tego, czy mają one formę papierową, czy elektroniczną – nie powinna przekraczać kosztów administracyjnych z tym związanych, w tym kosztów rozwoju i utrzymania rejestrów, pod warunkiem że opłata ta nie jest niewspółmierna do wyszukiwanych informacji.

(31)  Obecnie państwa członkowskie mają możliwość utworzenia opcjonalnych punktów dostępu w związku z systemem integracji rejestrów. Komisja nie ma jednak możliwości połączenia innych zainteresowanych stron z systemem integracji rejestrów. Aby inne zainteresowane strony mogły korzystać z integracji rejestrów i zapewnić, by ich systemy przechowywały dokładne, aktualne i wiarygodne informacje dotyczące spółek, Komisja powinna być uprawniona do tworzenia dodatkowych punktów dostępu. Tego rodzaju punkty dostępu powinny odnosić się do systemów opracowanych i obsługiwanych przez Komisję lub inne instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii w celu pełnienia ich funkcji administracyjnych lub zapewnienia zgodności z przepisami prawa Unii.

(32)  Aby pomóc spółkom posiadającym siedzibę na obszarze rynku wewnętrznego w łatwiejszym rozszerzeniu działalności gospodarczej poza granice kraju, należy zapewnić im możliwość otwierania i rejestracji oddziałów w innym państwie członkowskim przez internet. Państwa członkowskie powinny zatem umożliwić – podobnie jak w przypadku spółek – rejestrację oddziałów przez internet oraz składanie przez internet dokumentów i informacji i w ten sposób przyczynić się do zmniejszenia kosztów i obciążeń administracyjnych, zarazem skracając czas trwania procedur związanych z rozszerzeniem działalności poza granice kraju.

(33)  W przypadku rejestracji oddziału spółki zarejestrowanej w innym państwie członkowskim państwa członkowskie powinny również mieć możliwość sprawdzenia określonych informacji dotyczących spółki za pośrednictwem integracji rejestrów. Co więcej w przypadku zamknięcia oddziału w jednym państwie członkowskim rejestr tego państwa członkowskiego powinien ponadto poinformować o takim zamknięciu państwo członkowskie, w którym spółka jest zarejestrowana, za pośrednictwem systemu integracji rejestrów i informacja ta powinna zostać wpisana w obydwu rejestrach.

(34)  Aby zapewnić zgodność z prawem Unii i prawem krajowym, konieczne jest uchylenie przepisów dotyczących Komitetu Kontaktowego, który przestał istnieć, oraz zaktualizowanie form spółek określonych w załącznikach I i II do dyrektywy (UE) 2017/1132.

(35)  W celu wprowadzenia przyszłych zmian do prawa państw członkowskich oraz prawa Unii dotyczących form spółek należy powierzyć Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do aktualizacji wykazu form spółek zawartego w załącznikach I, II oraz IIA do dyrektywy (UE) 2017/1132. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa(8). W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(36)  Przepisy niniejszej dyrektywy, w tym obowiązki w zakresie rejestracji spółek, nie naruszają prawa krajowego dotyczące rozwiązań podatkowych państw członkowskich ani terytorialnych i administracyjnych podziałów państw członkowskich.

(37)  Niniejsza dyrektywa nie powinna mieć wpływu na uprawnienia państw członkowskich do odrzucenia wniosków o utworzenie spółek i rejestrację oddziałów w przypadkach oszustw lub nadużyć oraz działania państw członkowskich w zakresie postępowań przygotowawczych i ścigania, w tym prowadzone przez policję lub inne właściwe organy. Powinna ona też pozostawać bez wpływu na inne obowiązki na podstawie prawa Unii i prawa krajowego, w tym obowiązki wynikające z przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz beneficjentów rzeczywistych. Niniejsza dyrektywa nie ma wpływu na przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849(9) dotyczące ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, a w szczególności na obowiązki odnoszące się do stosowania odpowiednich środków należytej staranności wobec klienta z uwzględnieniem ryzyka oraz do identyfikowania i rejestrowania beneficjenta rzeczywistego nowo utworzonego podmiotu w państwie członkowskim, w którym podmiot zarejestrowano.

(38)  Niniejszą dyrektywę należy stosować zgodnie z  prawem Unii w dziedzinie ochrony danych oraz z zasadami ochrony prywatności i danych osobowych zapisanymi w art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Przetwarzanie danych osobowych osób fizycznych na podstawie niniejszej dyrektywy powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679(10).

(39)  Zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 45/2001(11) skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 26 lipca 2018 r.

(40)  Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie zapewnienie większej liczby rozwiązań cyfrowych dla spółek na rynku wewnętrznym, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary i skutki możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(41)  Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających(12), państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o transpozycji, jednego lub większej liczby dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy ustawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione.

(42)  Zważywszy na złożoność niezbędnych zmian, które mają zostać dokonane w systemach krajowych w celu zapewnienia zgodności z przepisami niniejszej dyrektywy, oraz na znaczne różnice istniejące obecnie między państwami członkowskimi pod względem stosowania narzędzi i procesów cyfrowych w obszarze prawa spółek, należy przewidzieć, że państwa członkowskie napotykające szczególne trudności w transpozycji niektórych przepisów niniejszej dyrektywy mogą powiadomić Komisję, że potrzebują przedłużenia stosownego terminu na wdrożenie o okres do jednego roku. Państwa członkowskie powinny podać obiektywne przyczyny uzasadniające wystąpienie o takie przedłużenie.

(43)  Komisja powinna przeprowadzić ocenę niniejszej dyrektywy. Zgodnie z pkt 22 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa ewaluacja powinna opierać się na pięciu kryteriach – skuteczności, efektywności, odpowiedniości, spójności i unijnej wartości dodanej – i powinna służyć jako podstawa oceny skutków dalszych możliwych działań. Państwa członkowskie powinny pomagać w przeprowadzeniu tej oceny, przekazując Komisji dostępne im dane na temat tego, w jaki sposób tworzenie spółek przez internet działa w praktyce, na przykład takie jak liczba spółek utworzonych przez internet, liczba przypadków, w których skorzystano ze wzorców lub w których wymagana była fizyczna obecność, oraz średni czas trwania i koszty tworzenia spółek przez internet.

(44)  Należy gromadzić informacje, aby oceniać skuteczność niniejszej dyrektywy w stosunku do zakładanego przez nią celu oraz przeprowadzić ewaluację zgodnie z pkt 22 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

(45)  Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę (UE) 2017/1132,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Zmiany dyrektywy (UE) 2017/1132

W dyrektywie (UE) 2017/1132 wprowadza się następujące zmiany:

1)  w art. 1 po tiret drugim dodaje się tiret w brzmieniu:"

„– przepisów dotyczących tworzenia spółek przez internet, rejestracji oddziałów przez internet oraz składania przez internet dokumentów i informacji przez spółki i oddziały;”;

"

2)  w tytule I tytuł rozdziału III otrzymuje brzmienie:"

Procedury internetowe (tworzenie, rejestracja i składanie), ujawnianie i rejestry”;

"

3)  art. 13 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 13

Zakres

Środki koordynacji ustanowione w niniejszej sekcji i w sekcji 1A stosuje się do obowiązujących w państwach członkowskich przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych dotyczących form spółek wymienionych w załączniku II oraz – we wskazanych przypadkach – form spółek wymienionych w załącznikach I i IIA.”;

"

4)  dodaje się artykuły w brzmieniu:"

„Artykuł 13a

Definicje

Na potrzeby niniejszego rozdziału:

   1) »środki identyfikacji elektronicznej« oznaczają środki identyfikacji elektronicznej zdefiniowane w art. 3 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 ▌*;
   2) »system identyfikacji elektronicznej« oznacza system identyfikacji elektronicznej zdefiniowany w art. 3 pkt 4 rozporządzenia (UE) nr 910/2014;
   3) »środki elektroniczne« oznaczają urządzenia elektroniczne, które służą do przetwarzania, w tym kompresji cyfrowej, i przechowywania danych, za których pośrednictwem odbywa się pierwotne wysyłanie informacji i ich odbiór w miejscu docelowym; przy czym informacje te są w pełni przesyłane, przekazywane i odbierane w sposób ustalany przez państwa członkowskie;
   4) »tworzenie« oznacza cały proces zakładania spółki zgodnie z prawem krajowym, w tym sporządzenie aktu założycielskiego spółki i wszystkie działania niezbędne do wpisania spółki do rejestru;
   5) »rejestracja oddziału« oznacza proces prowadzący do ujawnienia dokumentów i informacji dotyczących oddziału nowo otwartego w państwie członkowskim;
   6) »wzorzec« oznacza wzorzec aktu założycielskiego spółki sporządzony przez państwo członkowskie zgodnie z prawem krajowym i stosowany do celów tworzenia spółki przez internet zgodnie z art. 13g.

Artykuł 13b

Uznawanie środków identyfikacji na potrzeby procedur internetowych

1.  Państwa członkowskie zapewniają możliwość stosowania następujących środków identyfikacji elektronicznej przez wnioskodawców, którzy są obywatelami Unii, w procedurach internetowych, o których mowa w niniejszym rozdziale:

   a) środek identyfikacji elektronicznej wydany w ramach systemu identyfikacji elektronicznej zatwierdzonego przez ich własne państwo członkowskie;
   b) środek identyfikacji elektronicznej wydany w innym państwie członkowskim i uznany na potrzeby transgranicznego uwierzytelnienia zgodnie z art. 6 rozporządzenia (UE) nr 910/2014.

2.  Państwa członkowskie mogą odmówić uznania środków identyfikacji elektronicznej w przypadku gdy poziomy bezpieczeństwa tych środków identyfikacji elektronicznej nie spełniają warunków określonych w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 910/2014.

3.  Wszystkie środki identyfikacji uznawane przez państwa członkowskie są udostępniane publicznie.

4.  Jeżeli jest to uzasadnione względami interesu publicznego związanego z zapobieganiem przywłaszczeniu lub zmianie tożsamości państwa członkowskie mogą zastosować na potrzeby sprawdzenia tożsamości wnioskodawcy środki wymagające fizycznej obecności wnioskodawcy przed organem lub osobą lub podmiotem, upoważnionymi na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów procedur internetowych, o których mowa w niniejszym rozdziale, w tym sporządzaniem aktu założycielskiego spółki. Państwa członkowskie zapewniają, aby fizyczna obecność wnioskodawcy mogła być wymagana wyłącznie w indywidualnych przypadkach, gdy istnieją powody, by podejrzewać sfałszowanie tożsamości, oraz aby inne etapy procedury można było zrealizować przez internet.

Artykuł 13c

Przepisy ogólne dotyczące procedur internetowych

1.  Niniejsza dyrektywa nie narusza przepisów krajowych, na mocy których – zgodnie z systemami prawnymi i tradycjami prawnymi państw członkowskich – wyznacza się organ lub osobę lub podmiot, upoważnione na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów tworzenia spółek przez internet, rejestracji oddziałów przez internet oraz składania przez internet dokumentów i informacji.

2.  Niniejsza dyrektywa nie narusza też procedur i wymogów określonych w prawie krajowym, w tym w odniesieniu do procedur prawnych dotyczących sporządzania aktów założycielskich, pod warunkiem że możliwe jest tworzenie spółek przez internet, o którym mowa w art. 13g, oraz rejestracja oddziałów przez internet, o której mowa w art. 28a, a także składanie przez internet dokumentów i informacji, o którym mowa w art. 13j i 28b.

3.  Niniejsza dyrektywa nie ma wpływu na wymogi określone w obowiązującym prawie krajowym dotyczące autentyczności, dokładności, rzetelności, wiarygodności i odpowiedniej formy prawnej składanych dokumentów lub informacji, pod warunkiem że możliwe jest tworzenie spółek przez internet, o którym mowa w art. 13g, oraz rejestracja oddziałów przez internet, o której mowa w art. 28a, a także składanie przez internet dokumentów i informacji, o którym mowa w art. 13j i art. 28b.

Artykuł 13d

Opłaty z tytułu procedur internetowych

1.  Państwa członkowskie zapewniają, by zasady dotyczące opłat odnoszących się do procedur internetowych, o których mowa w niniejszym rozdziale, były przejrzyste i stosowane w sposób niedyskryminujący.

2.  Opłaty z tytułu procedur internetowych pobierane przez rejestry, o których mowa w art. 16 ▌, nie mogą przekraczać sumy zwrotu kosztów świadczenia takich usług.

Artykuł 13e

Płatności

Jeżeli zakończenie procedury ustanowionej w niniejszym rozdziale wymaga dokonania płatności, państwa członkowskie zapewniają, by można było jej dokonać za pośrednictwem powszechnie dostępnej internetowej usługi płatniczej, której można używać dla płatności transgranicznych, umożliwiającej identyfikację osoby, która dokonała płatności i oferowanej przez instytucję finansową lub dostawcę usług płatniczych mających siedzibę w państwie członkowskim.

Artykuł 13f

Wymogi informacyjne

Państwa członkowskie zapewniają, aby – w celu wsparcia tworzenia spółek i rejestracji oddziałów – na portalach rejestracyjnych lub stronach internetowych dostępnych za pośrednictwem jednolitego portalu cyfrowego, udostępniane były zwięzłe i przyjazne dla użytkownika informacje podawane nieodpłatnie co najmniej w języku zrozumiałym dla jak największej liczby użytkowników transgranicznych. Informacje te obejmują co najmniej:

   a) zasady dotyczące tworzenia spółek, w tym procedur internetowych, o których mowa w art. 13g i 13j, oraz wymogi dotyczące korzystania z wzorców i innych dokumentów dotyczących tworzenia spółki, identyfikacji osób, używania języków i obowiązujących opłat;
   b) zasady dotyczące rejestracji oddziałów, w tym procedur internetowych, o których mowa w art. 28a i 28b, oraz wymogi dotyczące ▌ dokumentów rejestrowych, identyfikacji osób oraz używania języków;
   c) zarys obowiązujących zasad dotyczących członkostwa w organie administrującym, organie zarządzającym lub organie nadzorczym spółki, w tym zasad dotyczących zakazu pełnienia funkcji kierowniczych, oraz organów lub podmiotów odpowiedzialnych za informowanie o osobach pełniących funkcje kierownicze objętych zakazem;

   d) zarys uprawnień i obowiązków organu administrującego, organu zarządzającego i organu nadzoru spółki ▌, w tym upoważnienia do reprezentowania spółki ▌ wobec osób trzecich.

________________________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz.U. L 257 z 28.8.2014, s. 73);

▌”;

"

5)  w tytule I rozdział III dodaje się sekcję w brzmieniu:"

„Sekcja 1A

Tworzenie spółek przez internet, składanie przez internet informacji i dokumentów i ujawnianie

Artykuł 13g

Tworzenie spółek przez internet

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby tworzenie spółek przez internet mogło odbywać się w pełni przez internet, bez konieczności osobistego stawiennictwa wnioskodawców przed ▌organem lub ▌osobą lub podmiotem, upoważnionymi na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów tworzenia spółek przez internet, w tym sporządzaniem aktu założycielskiego spółki, z zastrzeżeniem przepisów art. 13b ust. 4 i ust. 8 niniejszego artykułu.

Państwa członkowskie mogą zdecydować o nieustanawianiu procedur tworzenia spółek przez internet w odniesieniu do form spółek innych niż wymienione w załączniku IIA.

2.  Państwa członkowskie ustanawiają szczegółowe zasady dotyczące tworzenia spółek przez internet, w tym zasady dotyczące korzystania z wzorców, o których mowa w art. 13h, oraz dokumentów i informacji wymaganych w celu utworzenia spółki. W ramach tych zasad państwa członkowskie zapewniają możliwość tworzenia spółek przez internet poprzez złożenie dokumentów lub informacji w formie elektronicznej, w tym elektronicznych kopii dokumentów i informacji, o których mowa w art. 16a ust. 4.

3.  Zasady, o których mowa w ust. 2, dotyczą co najmniej:

   a) procedur mających na celu zapewnienie, aby wnioskodawcy mieli niezbędną zdolność prawną oraz byli upoważnieni do reprezentowania spółki;
   b) środków sprawdzania tożsamości wnioskodawców zgodnie z art. 13b;
   c) wymogów dotyczących korzystania przez wnioskodawców z usług zaufania, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 910/2014;
   d) procedur mających na celu sprawdzenie zgodności z prawem przedmiotu działalności spółki, o ile takie kontrole są przewidziane w prawie krajowym;
   e) procedur mających na celu sprawdzenie zgodności z prawem firmy spółki, o ile takie kontrole są przewidziane w prawie krajowym;
   f) procedur mających na celu sprawdzenie powoływania osób na funkcje kierownicze.

4.  Zasady, o których mowa w ust. 2, mogą również dotyczyć w szczególności:

   a) procedur mających na celu zapewnienie zgodności z prawem aktów założycielskich spółki, w tym sprawdzenia właściwego korzystania z wzorców;
   b) skutków zakazu pełnienia funkcji kierowniczych wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego;
   c) ▌roli notariusza lub innej osoby lub innego organu, upoważnionych przez prawo krajowe do zajmowania się którymkolwiek z aspektów tworzenia spółek przez internet;
   d) wyłączenia tworzenia spółek przez internet, w przypadku gdy na pokrycie kapitału zakładowego spółki należy wnieść wkłady niepieniężne.

5.  Państwa członkowskie nie uzależniają utworzenia spółki przez internet od uzyskania licencji ani zezwolenia przed rejestracją spółki, chyba że taki warunek jest niezbędny do celów właściwego nadzoru zgodnie z prawem krajowym nad określoną działalnością.

6.  Państwa członkowskie zapewniają, aby w sytuacji, w której w ramach procedury tworzenia spółek wymagane jest wniesienie kapitału zakładowego, można było dokonać takiej płatności przez internet zgodnie z art. 13e na rachunek bankowy banku prowadzącego działalność w Unii. Państwa członkowskie zapewniają ponadto, by dowód tego rodzaju płatności również można było przedstawić przez internet.

7.  Państwa członkowskie zapewniają, by tworzenie spółki przez internet zostało zakończone w terminie pięciu dni roboczych w przypadku gdy spółkę tworzą wyłącznie osoby fizyczne, które korzystają ze wzorców, o których mowa w art. 13h, lub w terminie dziesięciu dni roboczych w innych przypadkach, licząc od późniejszej z następujących dat:

   a) daty dopełnienia wszystkich formalności wymaganych dla tworzenia spółek przez internet, w tym otrzymania przez organ lub ▌osobę lub podmiot, upoważnione na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów tworzenia spółek, wszystkich dokumentów i informacji, które są zgodne z prawem krajowym-;
   b) daty uiszczenia opłaty rejestracyjnej, wpłaty gotówki na poczet kapitału zakładowego lub wniesienia wkładu niepieniężnego na pokrycie kapitału zakładowego należy dokonać za pomocą wkładu niepieniężnego – zgodnie z przepisami prawa krajowego.

Jeżeli zakończenie procedury w terminie, o którym mowa w niniejszym ustępie, nie jest możliwe, państwa członkowskie zapewniają ▌, aby wnioskodawca został poinformowany o przyczynach opóźnienia.

8.  Jeżeli jest to uzasadnione interesem publicznym związanym z zapewnieniem przestrzegania zasad dotyczących zdolności prawnej i upoważnienia wnioskodawców do reprezentowania spółki, organ lub osoba lub podmiot, upoważnione na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów tworzenia spółek przez internet, w tym sporządzaniem aktu założycielskiego, mogą zażądać fizycznej obecności wnioskodawcy. Państwa członkowskie zapewniają, aby w takich sytuacjach fizycznej obecności wnioskodawców można było wymagać wyłącznie w indywidualnych przypadkach, gdy istnieją powody, by podejrzewać nieprzestrzeganie zasad, o których mowa w ust. 3 lit. a). Państwa członkowskie zapewniają, aby inne etapy procedury mogły jednak zostać zrealizowane przez internet.

Artykuł 13h

Wzorce do celów tworzenia spółek przez internet

1.  W odniesieniu do form spółek wymienionych w załączniku IIA państwa członkowskie udostępniają wzorce na portalach rejestracyjnych lub stronach internetowych dostępnych za pośrednictwem jednolitego portalu cyfrowego. Państwa członkowskie mogą również udostępnić w internecie wzorce do celów tworzenia innych form spółek ▌.

2.  Państwa członkowskie zapewniają, by wnioskodawcy mogli korzystać z wzorców, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w ramach procedury tworzenia spółek przez internet, o której mowa w art. 13g. Jeżeli wnioskodawcy korzystają z tych wzorców zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 13g ust. 4 lit. a) ▌, wymóg sporządzenia aktów założycielskich spółki i ich poświadczenia we właściwej formie prawnej w przypadku gdy nie przewidziano kontroli prewencyjnej, administracyjnej lub sądowej, zgodnie z art. 10, uznaje się za spełniony.

Niniejsza dyrektywa nie ma wpływu na ustanowione w prawie krajowym wymogi dotyczące sporządzenia aktu założycielskiego we właściwej formie prawnej, pod warunkiem że możliwe jest tworzenie spółek przez internet zgodnie z art. 13g.

3.  Państwa członkowskie udostępniają wzorce co najmniej w języku urzędowym Unii powszechnie rozumianym przez możliwie największą liczbę użytkowników transgranicznych. Wzorce w innych językach niż język lub języki urzędowe danego państwa członkowskiego są dostępne wyłącznie w celach informacyjnych, chyba że to państwo członkowskie zdecyduje o dopuszczeniu możliwość tworzenia spółek przy użyciu wzorców również w takich innych językach.

4.  Treść wzorców jest uregulowana w prawie krajowym.

Artykuł 13i

Osoby objęte zakazem pełnienia funkcji kierowniczych

1.  ▌Państwa członkowskie zapewniają wprowadzenie zasad dotyczących zakazu pełnienia funkcji kierowniczych. Zasady te obejmują ustanowienie możliwości uwzględnienia obowiązującego w innym państwie członkowskim zakazu pełnienia funkcji kierowniczych lub informacji istotnych dla zakazu pełnienia funkcji kierowniczych w innym państwie członkowskim. Na potrzeby niniejszego artykułu przez osoby pełniące funkcje kierownicze oznacza co najmniej ▌osoby, o których mowa w art. 14 lit. d) ppkt (i).

2.  Państwa członkowskie mogą wymagać, aby osoby ubiegające się o objęcie funkcji kierowniczych oświadczyły, czy są im znane okoliczności, które mogłyby być podstawą wydania zakazu pełnienia funkcji kierowniczych w danym państwie członkowskim.

Państwa członkowskie mogą odmówić powołania danej osoby do pełnienia funkcji kierowniczych w spółce, jeżeli osoba ta jest obecnie objęta zakazem pełnienia funkcji kierowniczych w innym państwie członkowskim.

3.  Państwa członkowskie zapewniają, aby były w stanie udzielić odpowiedzi na zapytanie innego państwa członkowskiego o udzielenie informacji istotnych dla zakazu pełnienia funkcji kierowniczych zgodnie z prawem państwa członkowskiego udzielającego odpowiedzi na zapytanie.

4.   W celu udzielenia odpowiedzi na zapytanie, o którym mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, państwa członkowskie dokonują przynajmniej niezbędnych ustaleń w celu zapewnienia, aby były w stanie niezwłocznie przekazać informacje o tym, czy dana osoba jest objęta zakazem pełnienia funkcji kierowniczych lub została wpisana do któregokolwiek z jego rejestrów zawierających informacje istotne dla zakazu pełnienia funkcji kierowniczych, za pomocą systemu, o którym mowa w art. 22. Państwa członkowskie mogą również wymieniać się dalszymi informacjami, na przykład na temat okresu i podstaw wydania takiego zakazu. Taka wymiana jest uregulowana w prawie krajowym.

5.  Komisja określa szczegółowe sposoby i szczegóły techniczne dotyczące wymiany informacji, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu, w drodze aktu wykonawczego, o którym mowa w art. 24.

6.   Ust. 1–5 niniejszego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli spółka składa informacje dotyczące powołania nowej osoby do pełnienia funkcji kierowniczych do rejestru, o którym mowa w art. 16.

7.  Dane osobowe osób, o których mowa w niniejszym artykule, są przetwarzane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679 i prawem krajowym w celu umożliwienia organowi lub osobie lub podmiotowi, upoważnionym na mocy prawa krajowego do oceny niezbędnych informacji związanych z zakazem pełnienia przez tę osobę funkcji kierowniczych, aby zapobiec nieuczciwemu postępowaniu lub innym nadużyciom oraz aby zapewnić ochronę wszystkim osobom kontaktującym się ze spółkami lub ich oddziałami.

Państwa członkowskie zapewniają, aby rejestry, o których mowa w art. 16, organy lub osoby lub podmioty, upoważnione na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów procedur internetowych, nie przechowywały danych osobowych przekazywanych do celów niniejszego artykułu dłużej niż jest to konieczne, a w każdym przypadku nie dłużej niż przechowują one dane osobowe dotyczące utworzenia spółki, rejestracji oddziału lub złożenia dokumentów i informacji przez spółkę lub oddział.

Artykuł 13j

Składanie przez internet dokumentów i informacji dotyczących spółki

1.  Państwa członkowskie zapewniają ▌możliwość składania przez internet dokumentów i informacji, o których mowa w art. 14, w tym zgłaszania ich zmian, w terminie przewidzianym w prawie państwa członkowskiego, w którym spółka ▌jest zarejestrowana. Państwa członkowskie zapewniają, by można było tego dokonać w pełni przez internet, bez konieczności osobistego stawiennictwa wnioskodawcy przed ▌organem lub ▌osobą lub podmiotem, upoważnionymi na mocy prawa krajowego do zajmowania się składaniem przez internet dokumentów i informacji, z zastrzeżeniem przepisów art. 13b ust. 4 i, w stosownym przypadku, art. 13g ust. 8.

2.  Państwa członkowskie zapewniają, by pochodzenie i integralność dokumentów składanych przez internet można było sprawdzić drogą elektroniczną.

3.  Państwa członkowskie mogą zobowiązać niektóre spółki lub wszystkie spółki do składania przez internet określonych lub wszystkich dokumentów oraz informacji, o których mowa w ust. 1.

4.  Art. 13g ust. 2–5 stosuje się odpowiednio do składania przez internet dokumentów i informacji.

5.  Państwa członkowskie mogą w dalszym ciągu dopuszczać inne formy składania dokumentów i informacji niż te, o których mowa w ust. 1, w tym w formie elektronicznej lub papierowej, przez spółki, notariuszy lub inne osoby lub organy, upoważnione na mocy prawa krajowego do zajmowania się składaniem dokumentów i informacji w takich formach.”;

"

6)  art. 16 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 16

Ujawnianie danych w rejestrze

1.  W każdym państwie członkowskim w rejestrze centralnym, rejestrze handlowym lub rejestrze spółek (zwanym dalej »rejestrem«) prowadzona jest dokumentacja dla każdej ze spółek, które są w nim zarejestrowane.

Państwa członkowskie zapewniają, aby spółki miały niepowtarzalny identyfikator europejski (EUID), o którym mowa w pkt 8 załącznika do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/884(13), umożliwiający ich jednoznaczną identyfikację w komunikacji między rejestrami za pośrednictwem systemu integracji rejestrów ustanowionego zgodnie z art. 22 (zwanego dalej »systemem integracji rejestrów«). Ten niepowtarzalny identyfikator obejmuje co najmniej elementy umożliwiające identyfikację państwa członkowskiego rejestru, krajowego rejestru pochodzenia i numeru wpisu spółki do tego rejestru oraz, w stosownych przypadkach, pewnych cech służących unikaniu błędów w identyfikacji.

2.  Wszelkie dokumenty i informacje, które mają zostać ujawnione na podstawie art. 14, znajdują się w dokumentacji, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, lub są bezpośrednio wpisywane do rejestru, przy czym w każdym przypadku przedmiot wpisu do rejestru zostaje odnotowany w dokumentacji.

Wszystkie dokumenty i informacje, o których mowa w art. 14, niezależnie od formy, w jakiej są składane, przechowuje się w dokumentacji w rejestrze lub wpisuje bezpośrednio do rejestru w formie elektronicznej. Państwa członkowskie zapewniają możliwie jak najszybsze przetwarzanie w rejestrze wszystkich dokumentów i informacji składanych w formie papierowej na formę elektroniczną.

Państwa członkowskie zapewniają, aby dokumenty i informacje, o których mowa w art. 14, złożone w formie papierowej przed dniem 31 grudnia 2006 r., zostały przetworzone przez rejestr na formę elektroniczną z chwilą otrzymania wniosku o ujawnienie w formie elektronicznej.

3.  Państwa członkowskie zapewniają, aby ujawnienie dokumentów i informacji, o których mowa w art. 14, następowało poprzez ich udostępnienie publiczne w rejestrze. Ponadto państwa członkowskie mogą również wymagać publikacji niektórych lub wszystkich dokumentów oraz informacji w biuletynie krajowym wskazanym do tego celu lub równoważnymi środkami. Środki te obejmują przynajmniej wykorzystanie systemu, dzięki któremu można uzyskać dostęp do opublikowanych dokumentów lub informacji w porządku chronologicznym za pośrednictwem centralnej platformy elektronicznej. W takich przypadkach rejestr zapewnia przesłanie tych dokumentów i informacji drogą elektroniczną przez rejestr do biuletynu krajowego lub do centralnej platformy elektronicznej.

4.  Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu uniknięcia niezgodności między danymi zawartymi w rejestrze a danymi zawartymi w przedłożonej dokumentacji.

Państwa członkowskie, które wymagają publikacji dokumentów i informacji w biuletynie krajowym lub na centralnej platformie elektronicznej, przyjmują niezbędne środki w celu uniknięcia niezgodności między danymi ujawnionymi zgodnie z ust. 3 a danymi opublikowanymi w biuletynie krajowym lub na platformie.

W przypadku niezgodności, o których mowa w niniejszym artykule, wiążące są dokumenty i informacje udostępnione w rejestrze.

5.  Spółka może powoływać się wobec osób trzecich na dokumenty i informacje, o których mowa w art. 14, dopiero po ich ujawnieniu zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, chyba że udowodni, że osoby trzecie o nich wiedziały.

Jednakże w odniesieniu do transakcji mających miejsce przed szesnastym dniem następującym po dniu ujawnienia nie można powoływać się na te dokumenty i informacje wobec osób trzecich, które udowodnią, że nie mogły o nich wiedzieć.

Osoby trzecie mogą zawsze powoływać się na dokumenty i informacje, w przypadku których formalności związane z ujawnieniem nie zostały jeszcze dopełnione, chyba że brak ujawnienia pozbawia takie dokumenty lub informacje skuteczności.

6.  Państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie dokumenty i informacje składane ▌w ramach ▌tworzenia spółki, rejestracji oddziału lub ich składania przez spółkę lub oddział były przechowywane w rejestrach w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i umożliwiającym wyszukiwanie lub jako dane ustrukturyzowane.”;

"

7)  dodaje się artykuł w brzmieniu:"

„Artykuł 16a

Dostęp do ujawnionych informacji

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby kopie całości lub jakiejkolwiek części dokumentów i informacji, o których mowa w art. 14, można było uzyskać z rejestru na wniosek oraz aby takie wnioski można było składać do rejestru zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej.

Jednakże państwa członkowskie mogą zdecydować, że uzyskanie niektórych rodzajów lub części dokumentów i informacji złożonych w formie papierowej w dniu 31 grudnia 2006 r. lub przed tym dniem nie jest możliwe w formie elektronicznej, jeżeli upłynął określony czas między datą złożenia dokumentów i informacji a datą złożenia wniosku. Taki okres nie może być krótszy niż 10 lat.

2.  Opłata za uzyskanie kopii całości lub jakiejkolwiek części dokumentów lub informacji, o których mowa w art. 14, w formie papierowej lub elektronicznej, nie może przekraczać kosztów administracyjnych ich uzyskania, w tym kosztów rozwoju i utrzymania rejestrów.

3.  Kopie wydawane wnioskodawcy w formie elektronicznej lub papierowej są poświadczane »za zgodność z oryginałem«, chyba że wnioskodawca rezygnuje z takiego poświadczenia.

4.  Państwa członkowskie zapewniają uwierzytelnienie elektronicznych kopii i wyciągów z dokumentów i informacji dostarczonych przez rejestr za pośrednictwem usług zaufania, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 910/2014, aby zagwarantować, że elektroniczne kopie lub wyciągi zostały wydane przez rejestr i że ich treść jest poświadczoną kopią dokumentu przechowywanego w rejestrze lub że jest zgodna z zawartymi w nim informacjami.”;

"

8)  art. 17 ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Państwa członkowskie zapewniają dostępność aktualnych informacji wyjaśniających przepisy prawa krajowego, zgodnie z którymi osoby trzecie mogą powoływać się na informacje i każdy rodzaj dokumentu, o których mowa w art. 14, zgodnie z art. 16 ust. 3, 4 i 5.”;

"

9)  w art. 18 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Elektroniczne kopie dokumentów i informacji, o których mowa w art. 14, są również publicznie udostępniane za pośrednictwem systemu integracji rejestrów. Państwa członkowskie mogą również udostępniać dokumenty i informacje, o których mowa w art. 14, w odniesieniu do form spółek innych niż wymienione w załączniku II.”;

"

b)  ust. 3 lit. a) otrzymuje brzmienie:"

„a) dokumenty i informacje, o których mowa w art. 14, w tym w odniesieniu do form spółek innych niż wymienione w załączniku II, jeżeli tego rodzaju dokumenty są udostępniane przez państwa członkowskie;”;

"

10)  art. 19 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 19

Opłaty pobierane za udostępnienie dokumentów i informacji

1.  Opłaty pobierane za udostępnienie dokumentów i informacji, o których mowa w art. 14, za pośrednictwem systemu integracji rejestrów nie mogą przekraczać kosztów administracyjnych tego udostępnienia, w tym kosztów rozwoju i utrzymania rejestrów.

2.  Państwa członkowskie zapewniają, aby co najmniej następujące informacje i dokumenty były dostępne bezpłatnie za pośrednictwem systemu integracji rejestrów:

   a) nazwa lub nazwy i forma prawna spółki;
   b) siedziba spółki i państwo członkowskie, w którym jest ona zarejestrowana;
   c) numer wpisu spółki do rejestru i jej EUID;
   d) szczegółowe informacje dotyczące strony internetowej spółki, w przypadku gdy takie informacje zostały wpisane do rejestru krajowego;
   e) status spółki, na przykład kiedy została zamknięta, wykreślona z rejestru, zlikwidowana, rozwiązana, czy jest czynna gospodarczo, czy nie, określony w prawie krajowym oraz jeżeli został wpisany do rejestrów krajowych;
   f) przedmiot działalności spółki, jeżeli został wpisany do rejestru krajowego;

   g) dane osób aktualnie upoważnionych przez spółkę – jako organ przewidziany w prawie albo członkowie takiego organu – do jej reprezentowania w kontaktach z osobami trzecimi i w postępowaniach sądowych oraz informacje, czy osoby upoważnione do reprezentowania spółki mogą działać samodzielnie czy też są zobowiązane do działania łącznie;
   h) informacje na temat oddziałów utworzonych przez spółkę w innym państwie członkowskim, w tym ich nazwę, numer wpisu do rejestru, EUID i państwo członkowskie, w którym zarejestrowano oddział.

3.  Wymiana informacji za pośrednictwem systemu integracji rejestrów jest dla rejestrów bezpłatna.

4.  Państwa członkowskie mogą zdecydować, że informacje, o których mowa w lit. d) i f), udostępniane bezpłatnie wyłącznie organom innych państw członkowskich.ˮ;

"

11)  uchyla się art. 20 ust. 3;

12)  w art. 22 wprowadza się następujące zmiany:

a)  w ust. 4 dodaje się akapit w brzmieniu:"

„Komisja również może utworzyć opcjonalne punkty dostępu do systemu integracji rejestrów. Na tego rodzaju punkty dostępu składają się systemy opracowane i obsługiwane przez Komisję lub inne instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii w celu pełnienia ich funkcji administracyjnych lub zapewnienia zgodności z przepisami prawa Unii. Komisja powiadamia państwa członkowskie bez zbędnej zwłoki o utworzeniu takich punktów dostępu i o wszelkich istotnych zmianach w ich działaniu.”;

"

b)  ust. 5 otrzymuje brzmienie:"

„5. Dostęp do informacji zawartych w systemie integracji rejestrów jest zapewniany za pośrednictwem portalu oraz opcjonalnych punktów dostępu utworzonych przez państwa członkowskie i przez Komisję.”;

"

13)  w art. 24 wprowadza się następujące zmiany:

a)  lit. d) otrzymuje brzmienie:"

„d) specyfikację techniczną określającą metody wymiany informacji między rejestrem, w którym wpisana jest spółka, a rejestrem, w którym wpisany jest oddział, o których mowa w art. 20, art. 28a ust. 4 i 6, art. 28c, 30a i  34;”;

"

b)  lit. e) otrzymuje brzmienie:"

„e) szczegółowy wykaz danych, które należy przekazać do celów wymiany informacji między rejestrami, o których mowa w art. 20, 28a, 28c, 30a, 34 i 130;”;

"

c)  lit. n) otrzymuje brzmienie:"

„n) procedurę i wymogi techniczne dotyczące połączenia opcjonalnych punktów dostępu z platformą, o której mowa w art. 22;”;

"

d)  dodaje się lit. o) w brzmieniu:"

„o) szczegółowe sposoby i szczegóły techniczne dotyczące wymiany między rejestrami informacji, o których mowa w art. 13i.”;

"

e)  na końcu tego artykułu dodaje się akapit w brzmieniu:"

„Komisja przyjmuje akty wykonawcze zgodnie z lit. d), e), n) i o) do dnia ... [ 18 miesięcy od dnia wejścia w życie].”;

"

14)  w tytule I rozdział III sekcja 2 tytuł otrzymuje brzmienie:"

„Zasady rejestracji i ujawniania mające zastosowanie do oddziałów spółek z innych państw członkowskich”;

"

15)  w tytule I rozdział III sekcja 2 dodaje się artykuły w brzmieniu:"

„Artykuł 28a

Rejestracja oddziałów przez internet

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby rejestracji w państwie członkowskim oddziału spółki podlegającej prawu innego państwa członkowskiego można było dokonać w pełni przez internet, bez konieczności osobistego stawiennictwa wnioskodawców przed ▌organem lub ▌osobą lub podmiotem, upoważnionymi na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów rozpatrywania wniosku o rejestrację oddziałów, z zastrzeżeniem art. 13b ust. 4 i odpowiednio art. 13g ust. 8.

2.  Państwa członkowskie ustanawiają szczegółowe zasady dotyczące rejestracji oddziałów przez internet, w tym zasady dotyczące dokumentów i informacji, które należy przedłożyć właściwemu organowi. W ramach tych zasad państwa członkowskie zapewniają możliwość dokonania rejestracji przez internet poprzez złożenie informacji lub dokumentów w formie elektronicznej, w tym elektronicznych kopii dokumentów i informacji, o których mowa w art. 16a ust. 4, lub poprzez wykorzystanie informacji lub dokumentów, które wcześniej przedłożono do rejestru.

3.  Zasady, o których mowa w ust. 2, dotyczą co najmniej:

   a) procedur mających na celu zapewnienie, aby wnioskodawcy mieli niezbędną zdolność prawną oraz byli upoważnieni do reprezentowania spółki;
   b) środków sprawdzania tożsamości osoby lub osób rejestrujących oddział lub ich przedstawicieli;
   c) wymogów dotyczących korzystania przez wnioskodawców z usług zaufania, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 910/2014.

4.  Zasady, o których mowa w ust. 2, mogą również określać, że procedury będą służyły:

   a) sprawdzeniu zgodności z prawem przedmiotu działalności oddziału;
   b) sprawdzeniu zgodności z prawem nazwy oddziału;
   c) sprawdzeniu zgodności z prawem dokumentów i informacji złożonych do celów rejestracji oddziału;
   d) wprowadzenia wymogu udziału notariusza lub innej osoby lub podmiotu, zaangażowanych w proces rejestracji oddziału na mocy obowiązujących przepisów krajowych.

5.  Państwa członkowskie mają możliwość sprawdzenia informacji dotyczących spółki za pośrednictwem systemu integracji rejestrów podczas rejestracji oddziału spółki utworzonego w innym państwie członkowskim.

Państwa członkowskie nie uzależniają rejestracji oddziału przez internet od uzyskania licencji ani zezwolenia przed dokonaniem rejestracji oddziału, chyba że taki warunek jest niezbędny do celów właściwego nadzoru zgodnie z prawem krajowym nad określoną działalnością.

6.  Państwa członkowskie zapewniają, aby rejestracja oddziału przez internet została zakończona w terminie 10 dni roboczych od dopełnienia wszystkich formalności, w tym otrzymania wszystkich niezbędnych dokumentów i informacji zgodnych z prawem krajowym przez organ lub ▌osobę lub podmiot, upoważnione na mocy prawa krajowego do zajmowania się którymkolwiek z aspektów rejestracji oddziału.

Jeżeli rejestracja oddziału w terminie, o którym mowa w niniejszym ustępie, nie jest możliwa, państwa członkowskie zapewniają, aby wnioskodawca został poinformowany o przyczynach opóźnienia.

7.  Po zarejestrowaniu oddziału spółki utworzonego zgodnie z przepisami innego państwa członkowskiego rejestr państwa członkowskiego, w którym zarejestrowany jest ten oddział, za pośrednictwem systemu integracji rejestrów powiadamia o zarejestrowaniu oddziału państwo członkowskie, w którym zarejestrowana jest spółka. Państwo członkowskie, w którym zarejestrowana jest spółka, potwierdza otrzymanie takiego powiadomienia i niezwłocznie wpisuje informacje do swojego rejestru.

Artykuł 28b

Składanie przez internet dokumentów i informacji dotyczących oddziałów

1.  Państwa członkowskie zapewniają możliwość składania przez internet dokumentów i informacji, o których mowa w art. 30, lub zgłaszania ich zmiany, w terminie przewidzianym w prawie państwa członkowskiego, w którym utworzono oddział. Państwa członkowskie zapewniają, by można było tego dokonać w pełni przez internet, bez konieczności osobistego stawiennictwa wnioskodawców przed organem lub osobą lub podmiotem, upoważnionymi na mocy prawa krajowego do zajmowania się składaniem przez internet dokumentów i informacji, z zastrzeżeniem przepisów art. 13b ust. 4 i odpowiednio art. 13g ust. 8.

2.  Art. 28a ust. 2–5 stosuje się odpowiednio do składania przez internet dokumentów i informacji dotyczących oddziałów.

3.  Państwa członkowskie mogą wymagać, aby niektóre lub wszystkie dokumenty i informacje, o których mowa w ust. 1, były składane wyłącznie przez internet.

Artykuł 28c

Zamknięcie oddziałów

Państwa członkowskie zapewniają, by po otrzymaniu dokumentów i informacji, o których mowa w art. 30 ust. 1 lit. h), rejestr państwa członkowskiego, w którym zarejestrowany jest oddział spółki, informował za pośrednictwem systemu integracji rejestrów rejestr państwa członkowskiego, w którym zarejestrowana jest spółka, że jej oddział został zamknięty i wykreślony z rejestru. Rejestr państwa członkowskiego, w którym zarejestrowana jest spółka, potwierdza otrzymanie takiego zgłoszenia również za pośrednictwem tego systemu i ▌niezwłocznie wpisuje tę informację ▌.”;

"

16)  dodaje się artykuł w brzmieniu:"

„Artykuł 30a

Zmiany w dokumentach i informacjach spółki

1.  Państwo członkowskie, w którym zarejestrowana jest spółka, niezwłocznie powiadamia za pośrednictwem systemu integracji rejestrów państwo członkowskie, w którym zarejestrowany jest oddział spółki, jeżeli zgłoszono zmiany w odniesieniu do któregokolwiek z następujących elementów:

   a) nazwa spółki;
   b) siedziba spółki;
   c) numer wpisu spółki do rejestru;
   d) forma prawna spółki;
   e) dokumenty i informacje, o których mowa w art. 14 lit. d) i f).

Po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, rejestr, w którym zarejestrowany jest oddział, potwierdza za pośrednictwem systemu integracji rejestrów otrzymanie takiego powiadomienia i zapewnia, aby dokumenty i informacje, o których mowa w art. 30 ust. 1, niezwłocznie zaktualizowano.”;

"

17)  w art. 31 dodaje się akapit w brzmieniu:"

„Państwa członkowskie mogą postanowić, że obowiązek ujawniania dokumentów księgowych, o których mowa w art. 30 ust. 1 lit. g), można uznać za spełniony dzięki ujawnianiu danych w rejestrze państwa członkowskiego, w którym zarejestrowana jest spółka, zgodnie z art. 14 lit. f).”;

"

18)  uchyla się art. 43;

19)  art. 161 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 161

Ochrona danych osobowych

Przetwarzanie danych osobowych, które odbywa się w kontekście niniejszej dyrektywy, podlega rozporządzeniu (UE) 2016/679.”;

"

20)  dodaje się artykuł w brzmieniu:"

„Artykuł 162a

Zmiany w załącznikach

Państwa członkowskie niezwłocznie informują Komisję o  zmianach dotyczących form spółek kapitałowych przewidzianych w ich prawie krajowym, które to zmiany mogłyby wpłynąć na treść załączników I, II i IIA.

W przypadku gdy państwo członkowskie informuje Komisję zgodnie z akapitem pierwszym niniejszego artykułu, Komisja jest uprawniona do dostosowania wykazu form spółek zawartego w załącznikach I, II i IIA zgodnie z informacjami, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego artykułu, w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 163.”;

"

21)  art. 163 otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 163

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.  Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 25 ust. 3 i art. 162a, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia ... [data wejścia w życie niniejszej dyrektywy].

3.  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 25 ust. 3 i art. 162a, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4.  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 25 ust. 3 lub art. 162a wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie trzech miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o trzy miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.”;

"

22)  w załączniku I tiret dwudzieste siódme otrzymuje brzmienie:"

„— w Szwecji:

publikt aktiebolag,”;

"

23)  w załączniku II tiret dwudzieste siódme otrzymuje brzmienie:"

„— w Szwecji:

privat aktiebolag

publikt aktiebolag,”;

"

24)  dodaje się załącznik IIA w brzmieniu określonym w załączniku do niniejszej dyrektywy.

Artykuł 2

Transpozycja

1.  Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia ... [2 lata od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]. Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.

2.  Niezależnie od ust. 1 niniejszego artykułu państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do zapewnienia zgodności z art. 1 pkt 5 niniejszej dyrektywy, w odniesieniu do art. 13i i art. 13j ust. 2 dyrektywy (UE) 2017/1132, i art. 16 ust. 6 niniejszej dyrektywy, w odniesieniu do art. 16 ust. 6 dyrektywy (UE) 2017/1132 do dnia ... [4 lata od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej].

3.  Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie, które napotkają szczególne trudności w transpozycji niniejszej dyrektywy, mogą skorzystać z możliwości przedłużenia terminu określonego w ust. 1 o maksymalnie rok. Przedstawiają one obiektywne przyczyny uzasadniające potrzebę takiego przedłużenia. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o zamiarze ubiegania się o takie przedłużenie do dnia ... [18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej].

4.  Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Sposób dokonywania takiego odniesienia określany jest przez państwa członkowskie.

5.  Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty najważniejszych przepisów prawa krajowego w dziedzinie objętej zakresem niniejszej dyrektywy.

Artykuł 3

Sprawozdawczość, przegląd i gromadzenie danych

1.  Nie później niż dnia ... [5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] lub – jeżeli którekolwiek z państw członkowskich skorzysta z odstępstwa przewidzianego w art. 2 ust. 3 – nie później niż dnia … [6 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] Komisja dokonuje oceny przepisów wprowadzonych niniejszą dyrektywą do dyrektywy (UE) 2017/1132, a sprawozdanie z ustaleń przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, z wyjątkiem przepisów, o których mowa w art. 2 ust. 2, w odniesieniu do których ocenę i sprawozdanie należy sporządzić nie później niż dnia … [7 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej].

Państwa członkowskie przekazują Komisji informacje niezbędne do sporządzenia sprawozdań, a mianowicie dostarczają dane na temat liczby rejestracji przez internet i związanych z nimi kosztów.

2.  W swoim sprawozdaniu Komisja ocenia między innymi:

a)  ▌wykonalność rejestracji form spółek innych niż wymienione w załączniku IIA w pełni przez internet;

b)  ▌wykonalność zapewnienia przez państwa członkowskie wzorców w odniesieniu do wszystkich form spółek kapitałowych oraz potrzebę i wykonalność wprowadzenia w całej Unii ujednoliconego wzorca wykorzystywanego przez państwa członkowskie w odniesieniu do form spółek wymienionych w załączniku IIA;

c)  praktyczne doświadczenia w stosowaniu zasad dotyczących zakazu pełnienia funkcji kierowniczych, o którym mowa w art. 13i;

d)  metody składania przez internet dokumentów i informacji oraz dostępu do nich przez internet, w tym wykorzystanie interfejsów programowania aplikacji;

e)  potrzebę i wykonalność bezpłatnego udostępnienia większej ilości informacji niż jest to wymagane zgodnie z art. 19 ust. 2 oraz zapewnienia nieskrępowanego dostępu do takich informacji;

f)  potrzebę i wykonalność dalszego stosowania zasady jednorazowości.

3.  Do sprawozdania dołącza się, w stosownych przypadkach, wnioski w sprawie zmiany dyrektywy (UE) 2017/1132.

4.  W celu przeprowadzenia wiarygodnej oceny przepisów wprowadzonych niniejszą dyrektywą do dyrektywy (UE) 2017/1132 państwa członkowskie gromadzą dane o tym, jak tworzenie spółek przez internet przebiega w praktyce. Zazwyczaj informacje te powinny obejmować liczbę spółek utworzonych przez internet, liczbę przypadków, w których skorzystano ze wzorców lub w których wymagana była fizyczna obecność wnioskodawcy, a także średni czas trwania i koszt tworzenia spółek przez internet. Państwa członkowskie przekazują te informacje Komisji dwukrotnie, nie później niż dwa lata od daty transpozycji.

Artykuł 4

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 5

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w ...

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

ZAŁĄCZNIK IIA

FORMY SPÓŁEK, O KTÓRYCH MOWA W ART. 13, 13f, 13g, 13h i 162a

—  Belgia:

société privée à responsabilité limitée/besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid,

société privée à responsabilité limitée unipersonnelle/Eenpersoons besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid;

—  Bułgaria:

дружество с ограничена отговорност,

еднолично дружество с ограничена отговорност;

—  Republika Czeska:

společnost s ručením omezeným;

—  Dania:

Anpartsselskab;

—  Niemcy:

Gesellschaft mit beschränkter Haftung;

—  Estonia:

osaühing;

—  Irlandia:

private company limited by shares or by guarantee/cuideachta phríobháideach faoi theorainn scaireanna nó ráthaíochta,

designated activity company/cuideachta ghníomhaíochta ainmnithe;

—  Grecja:

εταιρεία περιορισμένης ευθύνης,

ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία;

—  Hiszpania:

sociedad de responsabilidad limitada;

—  Francja:

société à responsabilité limitée,

entreprise unipersonnelle à responsabilité limitée,

société par actions simplifiée,

société par actions simplifiée unipersonnelle;

—  Chorwacja:

društvo s ograničenom odgovornošću,

jednostavno društvo s ograničenom odgovornošću;

—  Włochy:

società a responsabilità limitata,

società a responsabilità limitata semplificata;

—  Cypr:

ιδιωτική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με μετοχές ή/και με εγγύηση;

—  Łotwa:

sabiedrība ar ierobežotu atbildību;

—  Litwa:

uždaroji akcinė bendrovė;

—  Luksemburg:

société à responsabilité limitée;

—  Węgry:

korlátolt felelősségű társaság;

—  Malta:

private limited liability company/kumpannija privata;

—  Niderlandy:

besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid;

—  Austria:

Gesellschaft mit beschränkter Haftung;

—  Polska:

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością;

—  Portugalia:

sociedade por quotas;

—  Rumunia:

societate cu răspundere limitată;

—  Słowenia:

družba z omejeno odgovornostjo;

—  Słowacja:

spoločnosť s ručením obmedzeným;

—  Finlandia:

yksityinen osakeyhtiö/privat aktiebolag;

—  Szwecja:

privat aktiebolag;

—  Zjednoczone Królestwo:

private limited by shares or guarantee.”.

(1) Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 24.
(2)Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 24.
(3) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r.
(4)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie niektórych aspektów prawa spółek (Dz.U. L 169 z 30.6.2017, s. 46).
(5)Zalecenie Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczące definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36).
(6)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1724 z dnia 2 października 2018 r. w sprawie utworzenia jednolitego portalu cyfrowego w celu zapewnienia dostępu do informacji, procedur oraz usług wsparcia i rozwiązywania problemów, a także zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 1).
(7)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz.U. L 257 z 28.8.2014, s. 73).
(8)Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.
(9)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE, Dz.U. L 141 z 5.6.2015, s. 73.
(10)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1).
(11)Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1).
(12)Dz.U. C 369 z 17.12.2011, s. 14.
(13)Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/884 z dnia 8 czerwca 2015 r. ustanawiające specyfikacje techniczne i procedury niezbędne dla systemu integracji rejestrów ustanowionego dyrektywą 2009/101/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 144 z 10.6.2015, s. 1).


Transgraniczne przekształcenia, łączenia i podziały ***I
PDF 479kWORD 134k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę (UE) 2017/1132 w odniesieniu do transgranicznego przekształcania, łączenia i podziału spółek (COM(2018)0241 – C8-0167/2018 – 2018/0114(COD))
P8_TA-PROV(2019)0429A8-0002/2019

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0241),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 50 ust. 1 i 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0167/2018),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 17 października 2018 r.(1),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 27 marca 2019 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinie przedstawione przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jak również Komisję Gospodarczą i Monetarną (A8-0002/2019),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... zmieniającej dyrektywę (UE) 2017/1132 w odniesieniu do transgranicznego przekształcania, łączenia i podziału spółek(2)

P8_TC1-COD(2018)0114


(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 50 ust. 1 i ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(3),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(4),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132(5) reguluje transgraniczne połączenia spółek kapitałowych. Przepisy te stanowią ważny etap w usprawnianiu funkcjonowania jednolitego rynku dla spółek i przedsiębiorstw oraz pozwalają na realizację swobody przedsiębiorczości. Jednak ocena tych przepisów wskazuje, że istnieje potrzeba wprowadzenia zmian w regulacjach dotyczących transgranicznych połączeń spółek. Ponadto istniej potrzeba, aby ustanowić przepisy regulujące transgraniczne przekształcenia i podziały spółek, ponieważ dyrektywa (UE) 2017/1132 zawiera jedynie przepisy dotyczące krajowych podziałów spółek akcyjnych.

(2)  Swoboda przedsiębiorczości jest jedną z podstawowych zasad prawa Unii. Zgodnie z art. 49 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w związku z art. 54 TFUE swoboda przedsiębiorczości spółek obejmuje między innymi prawo do zakładania takich spółek i zarządzania nimi na warunkach określonych w ustawodawstwie państwa członkowskiego, w którym znajduje się siedziba spółki. Zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej swoboda przedsiębiorczości obejmuje prawo spółki utworzonej zgodnie z ustawodawstwem jednego z państw członkowskich do przekształcenia się w spółkę podlegającą prawu innego państwa członkowskiego, o ile spełnione są warunki przewidziane w ustawodawstwie tego innego państwa członkowskiego, a w szczególności spełnione są warunki ustanowione przez to ostatnie państwo w celu ustalenia powiązania spółki lub przedsiębiorstwa z jego krajowym porządkiem prawnym.

(3)  W przypadku braku harmonizacji prawa Unii zdefiniowanie kryterium powiązania, które określa prawo krajowe mające zastosowanie do spółki lub przedsiębiorstwa należy, zgodnie z art. 54 TFUE, do kompetencji każdego państwa członkowskiego ▌. Art. 54 TFUE określa jako równoważne kryteria powiązania siedzibę statutową, zarząd i główne miejsce prowadzenia działalności spółki lub przedsiębiorstwa ▌. W związku z tym, jak wyjaśniono w orzecznictwie, ▌fakt przeniesienia jedynie statutowej siedziby (a nie zarządu lub głównego miejsca prowadzenia działalności) nie wyklucza zastosowania zasady swobody przedsiębiorczości na mocy art. 49 TFUE. ▌

(4)  Ewoluujące orzecznictwo stworzyło nowe możliwości dla spółek ▌ na jednolitym rynku w celu wspierania wzrostu gospodarczego, skutecznej konkurencji i wydajności. Jednocześnie cel, jakim jest jednolity rynek bez granic wewnętrznych dla przedsiębiorstw, należy pogodzić z innymi celami integracji europejskiej, takimi jak ochrona socjalna, jak określono w art. 3 TUE i art. 9 TFUE, a także promowanie dialogu społecznego, jak określono w art. 151 i 152 TFUE. Prawo spółek do przekształcania, łączenia i podziału ponad granicami powinno iść w parze i być odpowiednio zrównoważone z ochroną pracowników, wierzycieli i wspólników.

(5)  Brak ram prawnych dotyczących przekształceń i podziałów transgranicznych prowadzi do fragmentacji rozwiązań prawnych i niepewności prawnej, które tworzą bariery w korzystaniu ze swobody przedsiębiorczości. Prowadzi to również do nieoptymalnej ochrony pracowników, wierzycieli i wspólników mniejszościowych na jednolitym rynku.

(6)  Parlament Europejski wezwał Komisję do przyjęcia zharmonizowanych przepisów dotyczących przekształceń i podziałów transgranicznych. Zharmonizowane ramy prawne przyczyniłyby się do zniesienia ograniczeń swobody przedsiębiorczości, a jednocześnie zapewniłyby odpowiednią ▌ochronę zainteresowanych stron, takich jak pracownicy, wierzyciele i wspólnicy ▌.

(7)  Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać uprawnień państw członkowskich do zapewnienia wzmocnionej ochrony pracowników, zgodnie z istniejącym dorobkiem socjalnym.

(8)  Transgraniczne przekształcenie pociąga za sobą zmianę formy prawnej spółki bez utraty jej osobowości prawnej. Jednak ani przekształcenie transgraniczne, ani połączenie transgraniczne lub podział transgraniczny nie powinny prowadzić do obchodzenia wymogów dotyczących rejestracji spółki w państwie członkowskim ▌, w którym spółka ma być zarejestrowana po operacji. Spółka powinna w pełni przestrzegać takich warunków, w tym wymogu posiadania siedziby zarządu w państwie członkowskim przeznaczenia oraz wymogów związanych z odwoływaniem dyrektorów. Jednak, w przypadku przekształceń transgranicznych, stosowanie takich warunków przez państwo członkowskie przeznaczenia nie może mieć wpływu na ciągłość osobowości prawnej przekształconej spółki. ▌

(9)  Niniejsza dyrektywa nie powinna mieć zastosowania do spółek w likwidacji, w których rozpoczęto dystrybucję aktywów. Ponadto państwa członkowskie mogą również podjąć decyzję o wyłączeniu spółek objętych innymi postępowaniami likwidacyjnymi. Państwa członkowskie powinny mieć również możliwość zdecydowania o niestosowaniu niniejszej dyrektywy do przedsiębiorstw objętych postępowaniem upadłościowym, zgodnie z definicją zawartą w prawie krajowym, lub do ram restrukturyzacji zapobiegawczej, zgodnie z definicją zawartą w prawie krajowym, niezależnie od tego, czy takie postępowanie wchodzi w skład krajowych ram prawnych dotyczących niewypłacalności, czy też nie wchodzi w zakres tych przepisów, a także do spółek objętych środkami w zakresie zapobiegania kryzysom w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE(6).

Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać dyrektywy dotyczącej ram prawnych restrukturyzacji zapobiegawczej, drugiej szansy i środków zwiększających skuteczność postępowań restrukturyzacyjnych, upadłościowych i w zakresie umorzenia.

(10)   Biorąc pod uwagę złożoność przekształceń, połączeń i podziałów transgranicznych (zwanych dalej operacjami transgranicznymi) i wielość zaangażowanych interesów, należy przewidzieć badanie zgodności z prawem operacji transgranicznej przed jej wejściem w życie w celu zagwarantowania pewności prawnej. W tym celu ▌ właściwe organy zaangażowanych państw członkowskich powinny zapewnić, aby decyzja o operacji transgranicznej została podjęta w sposób sprawiedliwy, obiektywny i niedyskryminujący na podstawie wszystkich istotnych elementów wymaganych na mocy prawa krajowego i unijnego

(11)   Aby umożliwić uwzględnienie uzasadnionych interesów wszystkich interesariuszy w postępowaniu regulującym operację transgraniczną, spółka powinna sporządzić i ujawnić plan proponowanej operacji, zawierający najważniejsze informacje na jej temat ▌. Organy administrujące lub zarządzające powinny – w przypadkach przewidzianych w prawie krajowym lub zgodnie z praktyką krajową – włączać przedstawicieli pracowników na poziomie zarządu w podejmowanie decyzji na temat planu operacji transgranicznej. Informacje takie powinny obejmować co najmniej planowaną formę prawną spółki lub spółek, akt założycielski, w stosownych przypadkach statut, proponowany orientacyjny harmonogram operacji oraz szczegóły gwarancji oferowanych wspólnikom i wierzycielom. Powiadomienie powinno zostać ujawnione w rejestrze handlowym, w którym informuje się wspólników, wierzycieli i przedstawicieli pracowników spółki lub, w przypadku braku takich przedstawicieli, samych pracowników, że mogą oni przedstawić uwagi dotyczące proponowanej operacji. Państwa członkowskie mogą również zdecydować o ujawnieniu sprawozdania niezależnego biegłego.

(12)  Spółka dokonująca operacji transgranicznej powinna sporządzić sprawozdanie informacyjne dla swoich wspólników i pracowników. W sprawozdaniu należy wyjaśnić i uzasadnić prawne i ekonomiczne aspekty proponowanej operacji transgranicznej oraz skutki proponowanej operacji transgranicznej dla pracowników. Sprawozdanie powinno w szczególności wyjaśniać skutki operacji transgranicznej w odniesieniu do przyszłej działalności spółki, w tym jej spółek zależnych. W odniesieniu do wspólników w sprawozdaniu należy w szczególności uwzględnić dostępne dla nich potencjalne środki prawne, zwłaszcza informacje o przysługującym im prawie wyjścia. Jeżeli chodzi o pracowników, w sprawozdaniu należy również wyjaśnić w szczególności wpływ proponowanej operacji transgranicznej na sytuację w zakresie zatrudnienia. Należy zwłaszcza wyjaśnić, czy nastąpi istotna zmiana warunków zatrudnienia określonych w przepisach, układach zbiorowych i ponadnarodowych porozumieniach przedsiębiorstw oraz w lokalizacji miejsc prowadzenia działalności przez spółki, takich jak lokalizacja siedziby zarządu, a także uwzględnić informacje na temat organu zarządzającego oraz, w stosownych przypadkach, personelu, wyposażenia, lokali i aktywów przed rozpoczęciem operacji transgranicznej i po tej operacji, a także prawdopodobnych zmian organizacji pracy, wynagrodzeń, lokalizacji konkretnych stanowisk i przewidywanych konsekwencji dla pracowników zajmujących takie stanowiska, jak również na temat dialogu społecznego na poziomie spółki obejmującego, w stosownych przypadkach, reprezentację pracowników na szczeblu zarządu. Należy również wyjaśnić, w jaki sposób zmiany te miałyby wpływ na wszystkie spółki zależne danej spółki. Jednak wymóg ten nie miałby zastosowania w sytuacji, gdy jedynymi pracownikami spółki są członkowie jej organu administracyjnego. Ponadto, w celu zwiększenia ochrony pracowników, pracownicy lub ich przedstawiciele powinni móc wyrazić swoją opinię na temat sprawozdania przedstawiającego skutki, jakie ma dla nich operacja transgraniczna. Przekazanie sprawozdania i możliwość wyrażenia opinii nie powinny naruszać mającego zastosowanie postępowania w zakresie informowania i przeprowadzania konsultacji zainicjowanego na poziomie krajowym, w tym postępowania w następstwie wdrożenia dyrektywy 2002/14/WE(7) Parlamentu Europejskiego i Rady lub dyrektywy 2009/38/WE(8) Parlamentu Europejskiego i Rady. Sprawozdanie lub sprawozdania, w przypadku gdy są sporządzane oddzielnie, ▌ udostępnia się wspólnikom i przedstawicielom pracowników spółki dokonującej przekształcenia transgranicznego lub, w przypadku braku takich przedstawicieli, samym pracownikom.

(13)  Plan operacji transgranicznej, oferta wynagrodzenia ze strony spółki dla tych wspólników, którzy chcą wyjść ze spółki, oraz, w stosownych przypadkach, stosunek wymiany udziałów lub akcji, w tym kwota ewentualnego uzupełniającego świadczenia pieniężnego ujętego w planie, powinny zostać zbadane przez niezależnego od spółki biegłego. W odniesieniu do niezależności biegłego państwa członkowskie powinny uwzględniać zasady określone w art. 22 i 22b dyrektywy 2006/43/WE(9) Parlamentu Europejskiego i Rady.

(14)  Informacje ujawniane przez spółkę powinny być wyczerpujące i powinny umożliwiać zainteresowanym stronom dokonanie oceny skutków planowanej operacji transgranicznej. Jednak spółki nie powinny być zobowiązane do ujawniania informacji poufnych, których ujawnienie byłoby szkodliwe dla ich pozycji biznesowej zgodnie z prawem krajowym lub unijnym. Takie nieujawnianie nie powinno naruszać innych wymogów określonych w niniejszej dyrektywie.

(15)  Na podstawie planu ▌ i sprawozdań zgromadzenie wspólników spółki lub spółek powinno podjąć uchwałę o zatwierdzeniu bądź odmowie zatwierdzenia tego planu oraz o koniecznych zmianach dokumentów założycielskich, w tym statutu. Ważne jest, aby wymóg dotyczący większości w takim głosowaniu zakładał wystarczająco wysoki próg, żeby zapewnić ▌ podjęcie decyzji zdecydowaną większością. Ponadto wspólnicy powinni również mieć prawo głosu w sprawie warunków partycypacji pracowników, jeżeli to prawo zastrzegli na zgromadzeniu wspólników.

(16)  W wyniku operacji transgranicznej wspólnicy często mają do czynienia z sytuacją, w której prawo mające zastosowanie do ich praw zmieniłoby się, ponieważ staliby się wspólnikami spółki podlegającej prawu państwa członkowskiego innemu niż prawo właściwe dla spółki przed przeprowadzeniem operacji. W związku z tym państwa członkowskie powinny przynajmniej oferować prawo wyjścia ze spółki i otrzymania wynagrodzenia za udziały lub akcje w kapitale równej ich wartości w przypadku wspólników posiadających udziały lub akcje z prawem głosu, którzy głosowali przeciwko zatwierdzeniu planu. Państwa członkowskie mogą jednak podjąć decyzję o zaoferowaniu tego prawa również innym wspólnikom, na przykład wspólnikom posiadającym udziały lub akcje bez prawa głosu lub wspólnikom, którzy w wyniku podziału transgranicznego uzyskaliby udziały lub akcje w spółce w innych proporcjach niż posiadali przed operacją, lub wspólnikom, w przypadku których nie nastąpiła zmiana prawa właściwego, ale ich niektóre prawa uległy zmianie w wyniku operacji. Niniejsza dyrektywa nie powinna mieć wpływu na krajowe przepisy dotyczące ważności umów sprzedaży i przekazywania udziałów w spółkach ani na szczególne wymogi dotyczące formy prawnej. Na przykład państwa członkowskie powinny być w stanie wymagać sporządzenia aktu notarialnego lub potwierdzenia podpisów.

(17)  Spółki powinny być w stanie oszacować, w możliwym zakresie, koszty związane z operacją transgraniczną. W związku z tym należy zobowiązać wspólników do poinformowania spółki, czy skorzystają z prawa do zbycia swoich udziałów. Nie powinno to naruszać jakichkolwiek wymogów formalnych ustanowionych przez prawo krajowe. Od wspólników można również wymagać, by wskazali wraz z oświadczeniem lub w określonym terminie, czy mają zamiar zakwestionować proponowane wynagrodzenie i zażądać dodatkowego wynagrodzenia.

(18)  Obliczenie oferty wynagrodzenia powinno opierać się na ogólnie przyjętych metodach wyceny. Wspólnicy powinni mieć prawo do zakwestionowania obliczeń i adekwatności wynagrodzenia przed właściwym organem administracyjnym lub sądowym lub organem upoważnionym na mocy prawa krajowego, w tym trybunałem arbitrażowym. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość ustalenia, że wspólnicy, którzy skorzystali z prawa do zbycia udziałów, są uprawnieni do przystąpienia do postępowania; państwa członkowskie powinny mieć możliwość określenia terminów na dokonanie tego w prawie krajowym.

(19)  W przypadku połączenia lub podziału transgranicznego wspólnicy, którzy nie mieli prawa wyjścia lub nie korzystali z niego, powinni mieć jednak prawo do zakwestionowania stosunku wymiany udziałów lub akcji. Przy ocenie adekwatności stosunku wymiany udziałów lub akcji właściwy organ administracyjny lub sądowy lub organ upoważniony na mocy prawa krajowego powinien również uwzględnić kwotę ewentualnego uzupełniającego świadczenia pieniężnego ujętego w planie.

(20)   ▌ Ponadto w celu ▌ ochrony wierzycieli przed ryzykiem niewypłacalności po przeprowadzeniu operacji transgranicznej państwa członkowskie powinny mieć możliwość zażądania od spółki lub spółek złożenia oświadczenia o wypłacalności, stwierdzającego, że nie są im znane jakiekolwiek powody, dla których spółka lub spółki powstające w wyniku operacji transgranicznej mogłyby nie mieć zdolności do wywiązania się ze swoich zobowiązań. W takim przypadku państwa członkowskie powinny mieć możliwość, by pociągnąć członków organu zarządzającego do osobistej odpowiedzialności za rzetelność oświadczenia. Ponieważ w poszczególnych państwach członkowskich istnieją różne tradycje prawne w odniesieniu do oświadczeń o wypłacalności i ich możliwych konsekwencji, to do państw członkowskich powinno należeć stosowanie odpowiednich sankcji za składanie niedokładnych lub wprowadzających w błąd oświadczeń, w tym skutecznych i proporcjonalnych sankcji i odpowiedzialności zgodnie z prawem Unii.

(21)  W celu zagwarantowania odpowiedniej ochrony wierzycieli, w przypadkach gdy nie są oni zadowoleni z ochrony udzielonej przez spółkę w planie i nie mogą znaleźć zadowalającego rozwiązania ze spółką, wierzyciele, którzy powiadomili wcześniej spółkę, mogą zwrócić się ustanowienie ▌ gwarancji do właściwego organu ▌. Przy ocenie tych gwarancji właściwy organ powinien uwzględnić, czy roszczenie wierzyciela wobec spółki lub ▌strony trzeciej ma co najmniej równoważną wartość i co najmniej proporcjonalną jakość kredytową, jak przed operacją transgraniczną i czy roszczenia można dochodzić w ramach tej samej jurysdykcji ▌.

(22)  Państwa członkowskie powinny zapewnić odpowiednią ochronę tych wierzycieli, którzy nawiązali stosunki ze spółką zanim spółka podała do wiadomości publicznej swój zamiar przeprowadzenia operacji transgranicznej. Oprócz ogólnych przepisów określonych w rozporządzeniu Bruksela Ia państwa członkowskie powinny zatem postanowić, że tacy wierzyciele powinni mieć możliwość zgłoszenia roszczenia w państwie członkowskim wyjścia przez okres dwóch lat po ujawnieniu planu przekształcenia transgranicznego. Po ujawnieniu planu wierzyciele powinni mieć możliwość uwzględnienia potencjalnego wpływu zmiany jurysdykcji i prawa właściwego w wyniku operacji transgranicznej. Wierzyciele spółki, która ma zostać objęta ochroną, mogą być również aktywnymi i byłymi pracownikami ze zgromadzonymi pracowniczymi nieprzepadalnymi uprawnieniami emerytalnymi i osobami otrzymującymi świadczenia z pracowniczych programów emerytalnych. Ponadto dwuletni środek ochronny przewidziany w niniejszej dyrektywie w odniesieniu do jurysdykcji, do której mogą zwracać się wierzyciele, których wierzytelności poprzedzają ujawnienie planu przekształcenia transgranicznego, nie narusza prawa krajowego określającego status przedawnienia roszczeń.

(23)  Ważne jest, by zapewnić pełne przestrzeganie praw pracowników do informacji i konsultacji w kontekście operacji transgranicznych. Informowanie pracowników i konsultacje z pracownikami w kontekście operacji transgranicznych należy prowadzić zgodnie z ramami prawnymi określonymi w dyrektywie 2002/14/WE, w stosownych przypadkach dotyczącymi przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym lub grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, zgodnie z dyrektywą 2009/38/WE oraz dyrektywą Rady 2001/23/WE(10), w przypadku gdy połączenie transgraniczne lub podział transgraniczny uznaje się za przejęcie przedsiębiorstwa w rozumieniu tej dyrektywy. Niniejsza dyrektywa nie ma wpływu na dyrektywę 2009/38/WE, dyrektywę Rady 98/59/WE, dyrektywę 2001/23/WE i dyrektywę 2002/14/WE. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że niniejsza dyrektywa ustanawia zharmonizowaną procedurę dla operacji transgranicznych, należy w szczególności określić ramy czasowe, w których powinno się informować pracowników i konsultować się z nimi w związku z operacją transgraniczną.

(24)  Przedstawiciele pracowników, o których mowa w prawie krajowym lub zgodnie z praktyką krajową, w stosownych przypadkach, powinni również obejmować odpowiednie podmioty ustanowione zgodnie z prawem UE, o ile istnieją, takie jak europejska rada zakładowa utworzona zgodnie z dyrektywą 2009/38/WE oraz organ przedstawicielski ustanowiony zgodnie z dyrektywą Rady 2001/86/WE(11).

(25)  Państwa członkowskie powinny zapewnić, by przedstawiciele pracowników, w toku wykonywania przez nich funkcji, mieli zapewnioną odpowiednią ochronę i odpowiednie gwarancje zgodnie z art. 7 dyrektywy 2002/14/WE, co umożliwi im właściwe wykonywanie powierzonych im obowiązków.

(26)  W celu dokonania analizy sprawozdania spółka przeprowadzająca operację transgraniczną powinna zapewnić przedstawicielom pracowników niezbędne zasoby, aby umożliwić im właściwe stosowanie praw wynikających z niniejszej dyrektywy.

(27)   W celu zapewnienia, aby w wyniku operacji transgranicznej nie nastąpiło nieuzasadnione naruszenie prawa partycypacji pracowników, w przypadku gdy spółka dokonująca operacji transgranicznej działa w ramach systemu partycypacji pracowników ▌, spółka lub spółki powstałe w wyniku operacji transgranicznej powinny zostać zobowiązane do przyjęcia formy prawnej umożliwiającej partycypację, w tym dzięki obecności przedstawicieli pracowników we właściwym organie zarządzającym lub nadzorczym spółki lub spółek. Ponadto w takim przypadku, jeżeli odbywają się negocjacje prowadzone w dobrej wierze pomiędzy spółką a jej pracownikami, powinny być one prowadzone zgodnie z procedurą przewidzianą w dyrektywie 2001/86/WE, służące znalezieniu polubownego rozwiązania godzącego prawo spółki do operacji transgranicznej z prawem pracowników do partycypacji. W wyniku takich negocjacji należy zastosować uzgodnione i odpowiadające stronom rozwiązanie bądź, w braku porozumienia, mutatis mutandis standardowe zasady określone w załączniku do dyrektywy 2001/86/WE. W celu ochrony uzgodnionego rozwiązania bądź zastosowania standardowych zasad w okresie czterech lat spółka nie powinna mieć możliwości zniesienia prawa partycypacji poprzez przeprowadzanie kolejnych krajowych lub transgranicznych przekształceń, połączeń lub podziałów.

(28)  Aby zapobiec obchodzeniu prawa partycypacji pracowników za pomocą operacji transgranicznej, spółka lub spółki przeprowadzające operację transgraniczną, zarejestrowane w państwie członkowskim, które przewiduje prawo partycypacji pracowników, nie powinna mieć możliwości dokonania operacji transgranicznej bez uprzedniego przeprowadzenia negocjacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, jeżeli średnia liczba pracowników zatrudnionych przez spółkę jest równa czterem piątym krajowego progu partycypacji pracowników.

(29)  Udział wszystkich zainteresowanych stron, w szczególności pracowników, przyczynia się do długoterminowego i zrównoważonego podejścia spółek na jednolitym rynku. W tym kontekście ważną rolę odgrywa ochrona i promowanie praw partycypacji pracowników w zarządzie spółek, w szczególności w przypadku przenoszenia się spółek transgranicznych lub ich restrukturyzacji. W związku z tym pomyślne zakończenie negocjacji w sprawie praw partycypacji w kontekście operacji transgranicznych ma zasadnicze znaczenie i powinno być wspierane.

(30)   W celu zapewnienia właściwego podziału zadań między państwa członkowskie oraz skutecznej i wydajnej kontroli ex ante operacji transgranicznych, ▌ właściwe organy państw członkowskich spółki lub spółek przeprowadzających operację transgraniczną powinny być uprawnione do wydania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia, połączenia lub podziału (zwanego dalej „zaświadczeniem potwierdzającym dopuszczalność operacji”). Bez takiego zaświadczenia właściwe organy państw członkowskich spółki przekształconej lub spółki bądź spółek powstających w wyniku operacji transgranicznej nie powinny mieć możliwości zakończenia postępowania dotyczącego operacji transgranicznej.

(31)  W celu wydania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność operacji państwa członkowskie spółki lub spółek przeprowadzających operację transgraniczną powinny wyznaczyć, zgodnie z prawem krajowym, organ lub kilka organów właściwych do kontroli zgodności danej operacji z prawem. Właściwy organ lub właściwe organy mogą obejmować: sądy, notariuszy lub inne organy, organ podatkowy lub urząd regulacji usług finansowych. Jeżeli istnieje więcej niż jeden właściwy organ, spółka powinna mieć możliwość złożenia wniosku o zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność operacji do jednego właściwego wyznaczonego przez państwa członkowskie organu, który powinien koordynować swoje działania z innymi właściwymi organami. Właściwy organ lub organy powinny dokonać oceny zgodności ze wszystkimi stosownymi warunkami i należytego dopełnienia wszystkich procedur i formalności w tym państwie członkowskim oraz powinny podjąć decyzję w sprawie wydania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność operacji w terminie trzech miesięcy od złożenia wniosku przez spółkę, chyba że mają poważne wątpliwości wskazujące na to, że operacja transgraniczna służy popełnieniu nadużycia lub oszustwa prowadzącego lub mającego prowadzić do uchylenia się od prawa krajowego lub unijnego lub do jego obejścia lub do popełnienia przestępstwa, a analiza wymaga rozważenia dodatkowych informacji lub przeprowadzenia dodatkowych czynności dochodzeniowych.

(32)  W pewnych okolicznościach prawo spółek do przeprowadzenia operacji transgranicznej może być wykorzystywane do popełniania nadużyć lub oszustw, takich jak obchodzenie praw pracowników, płatności z tytułu zabezpieczenia społecznego lub obowiązków podatkowych, lub do celów przestępczych. W szczególności należy przeciwdziałać spółkom „przykrywkom” tworzonym w celu uniknięcia, obejścia lub naruszenia przepisów krajowych lub unijnych. Jeżeli w trakcie kontroli zgodności z prawem właściwy organ dowiedział się, również w drodze konsultacji z właściwymi organami, że operacja transgraniczna służy popełnieniu nadużycia lub oszustwa prowadzącego lub mającego prowadzić do uchylenia się od prawa krajowego lub unijnego lub do jego obejścia lub do popełnienia przestępstwa, nie powinien zezwalać na tę operację. Odpowiednia procedura, w tym szczegółowa ocena, powinna być przeprowadzana zgodnie z prawem krajowym. W takim przypadku właściwy organ może przedłużyć ocenę do maksymalnie trzech kolejnych miesięcy.

(33)  W przypadku gdy właściwy organ ma poważne wątpliwości wskazujące na to, że operacja transgraniczna jest dokonywana do celów nadużyć lub oszustw, ocena powinna uwzględniać wszystkie istotne fakty i okoliczności oraz uwzględniać, w stosownych przypadkach, co najmniej orientacyjne czynniki odnoszące się do cech przedsiębiorstwa w państwie członkowskim, w którym spółka lub spółki mają być zarejestrowane po operacji transgranicznej, w tym cel operacji, sektor, inwestycję, obrót netto i zyski lub straty, liczbę pracowników, strukturę bilansu, rezydencję podatkową, aktywa i ich lokalizacja, wyposażenie, właścicieli rzeczywistych spółki, zwyczajowe miejsce pracy pracowników i określonych grup pracowników, miejsce, w którym składki na ubezpieczenie społeczne są należne, liczbę pracowników oddelegowanych w roku poprzedzającym przekształcenie w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004(12) oraz dyrektywy 96/71/WE(13) Parlamentu Europejskiego i Rady, oraz liczbę pracowników pracujących jednocześnie w więcej niż jednym państwie członkowskim w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 883/2004, a także ryzyko handlowe przyjęte przez spółkę lub spółki przed operacją transgraniczną i po jej zakończeniu. W ocenie należy również wziąć pod uwagę odnośne fakty i okoliczności związane z prawami partycypacji pracowników, w szczególności w odniesieniu do negocjacji w sprawie takich praw, jeżeli zostały one uruchomione przez cztery piąte mającego zastosowanie krajowego progu partycypacji. Wszystkie te elementy powinny być jedynie postrzegane jako orientacyjne wskaźniki w ramach oceny całościowej, dlatego też nie powinny być rozpatrywane osobno. Jeżeli operacja transgraniczna prowadzi do posiadania miejsca rzeczywistego zarządzania lub działalności gospodarczej spółki w państwie członkowskim, w którym spółka lub spółki mają być zarejestrowane po operacji transgranicznej, właściwy organ może uznać, że jest to informacja o braku okoliczności prowadzących do nadużyć lub oszustw.

(34)  Właściwy organ powinien mieć również możliwość uzyskania od spółki dokonującej operacji transgranicznej lub od innych właściwych organów, w tym organów państwa członkowskiego przeznaczenia, wszelkich istotnych informacji i dokumentów w celu przeprowadzenia kontroli legalności w ramach procedur określonych w prawie krajowym. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość określenia, jakie są możliwe konsekwencje procedur zainicjowanych przez wspólników i wierzycieli zgodnie z niniejszą dyrektywą dla wydania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność operacji.

(35)  Podczas oceny wniosku złożonego przez spółkę w celu otrzymania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność operacji właściwy organ może odwołać się do niezależnego biegłego. Państwa członkowskie powinny ustanowić przepisy gwarantujące, że biegły lub osoba prawna, w imieniu której biegły występuje, są niezależni od spółki ubiegającej się o zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność operacji. Biegły lub biegli powinni być mianowani przez właściwy organ i nie powinni mieć żadnych przeszłych lub obecnych powiązań z daną spółką, które mogłyby mieć wpływ na ich niezależność.

(36)  W celu zapewnienia, by spółka przeprowadzająca operację transgraniczną nie działała na szkodę wierzycieli, właściwy organ powinien mieć możliwość sprawdzenia w szczególności, czy spółka wypełniła swoje zobowiązania wobec wierzycieli publicznych lub czy wszelkie otwarte zobowiązania są w wystarczającym stopniu zabezpieczone. W szczególności właściwy organ powinien mieć również możliwość sprawdzenia, czy spółka jest objęta toczącym się postępowaniem sądowym dotyczącym na przykład naruszenia prawa socjalnego, prawa pracy lub prawa ochrony środowiska, które to postępowanie może skutkować nałożeniem na spółkę dalszych obowiązków, w tym wobec obywateli i podmiotów prywatnych.

(37)  Państwa członkowskie powinny przewidzieć gwarancje proceduralne zgodne z ogólnymi zasadami dostępu do wymiaru sprawiedliwości, w tym możliwość przeglądu decyzji właściwych organów w postępowaniach dotyczących operacji transgranicznych, możliwość opóźnienia skuteczności zaświadczenia, by pozwolić stronom na wniesienie skargi do właściwego sądu, oraz możliwość uzyskania, w stosownych przypadkach, środków tymczasowych.

(38)   Po otrzymaniu zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność operacji oraz po sprawdzeniu, czy spełnione zostały wymogi prawne państwa członkowskiego, w którym spółka ma być zarejestrowana po przeprowadzeniu operacji, w tym kontroli, czy transakcja stanowi obejście prawa krajowego lub unijnego, właściwe organy ▌ powinny wpisać spółkę do rejestru przedsiębiorstw tego państwa. Dopiero po tej rejestracji właściwy organ dawnego państwa członkowskiego spółki lub spółek przeprowadzających operację transgraniczną powinien wykreślić spółkę ze swojego rejestru. Właściwe organy państwa członkowskiego, w którym spółka ma być zarejestrowana po operacji transgranicznej, nie powinny mieć możliwości zakwestionowania ▌ informacji zawartych w zaświadczeniu potwierdzającym dopuszczalność operacji. ▌

(39)  Państwa członkowskie powinny zapewnić, by niektórych kroków proceduralnych, a mianowicie ujawnienia planu, wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia, połączenia lub podziału (zwanego dalej „zaświadczeniem potwierdzającym dopuszczalność operacji”), a także przedstawienia wszelkich informacji i dokumentów do celów kontroli zgodności z prawem przekształcenia, połączenia lub podziału transgranicznego przez państwo członkowskie przeznaczenia, można było dopełnić w całości za pośrednictwem internetu, bez konieczności osobistego stawiennictwa wnioskodawców przed właściwym organem w państwach członkowskich. W stosownych przypadkach zastosowanie powinny mieć przepisy dotyczące korzystania z narzędzi i procesów cyfrowych w prawie spółek, w tym odpowiednie zabezpieczenia. Właściwy organ powinien mieć możliwość otrzymania wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia, włącznie z przedłożeniem wszelkich informacji i dokumentów, przez internet, chyba że w drodze wyjątku jest to dla organu niemożliwe ze względów technicznych.

(40)  Aby obniżyć koszty oraz skrócić procedury i zmniejszyć obciążenia administracyjne dla przedsiębiorstw, państwa członkowskie powinny stosować zasadę jednorazowości w dziedzinie prawa spółek, co oznacza, że spółki nie są proszone o przekazywanie tych samych informacji organom publicznym więcej niż jeden raz. Przykładowo spółki nie powinny być zobowiązane do przekazywania tych samych informacji jednocześnie do rejestru krajowego i do biuletynu krajowego.

(41)  W wyniku przekształcenia transgranicznego przekształcona spółka powinna zachować swoją osobowość prawną, aktywa i pasywa oraz wszelkie prawa i obowiązki, w tym prawa i obowiązki wynikające z umów, działań lub zaniechań. W szczególności spółka powinna przestrzegać praw i obowiązków wynikających z umów o pracę lub stosunków pracy, w tym zobowiązań uzgodnionych w umowach zbiorowych.

(42)   W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu przejrzystości oraz wykorzystywania narzędzi i procesów cyfrowych wymiana zaświadczeń potwierdzających dopuszczalność operacji wydawanych przez właściwe organy w poszczególnych państwach członkowskich ▌ powinna odbywać się za pośrednictwem systemu integracji rejestrów przedsiębiorstw i powinna być podawana do wiadomości publicznej. Zgodnie z ogólną zasadą leżącą u podstaw niniejszej dyrektywy taka wymiana informacji powinna być zawsze bezpłatna.

(43)  Aby zwiększyć przejrzystość operacji transgranicznych, ważne jest, aby rejestry odnośnych państw członkowskich zawierały niezbędne informacje z innego rejestru lub rejestrów dotyczące spółek uczestniczących w operacji transgranicznej, aby móc śledzić historię tych spółek. W szczególności plik dotyczący spółki w rejestrze, w którym była ona zarejestrowana przed operacją transgraniczną, powinien zawierać nowy numer rejestracyjny spółki, przyznany jej po operacji transgranicznej. Analogicznie plik dotyczący spółki w rejestrze, w którym została ona zarejestrowana po operacji transgranicznej, powinien zawierać początkowy numer rejestracyjny spółki, przyznany jej przed operacją transgraniczną.

(44)  W odniesieniu do istniejących przepisów dotyczących połączeń transgranicznych Komisja zapowiedziała w komunikacie „Usprawnianie jednolitego rynku: większe szanse dla ludzi i przedsiębiorstw” ▌, że oceni potrzebę aktualizacji tych przepisów ▌, aby ułatwić MŚP wybór preferowanej strategii biznesowej oraz lepsze dostosowanie się do zmian warunków rynkowych, nie osłabiając jednocześnie istniejącej ochrony zatrudnienia. W komunikacie zatytułowanym „Program prac Komisji na rok 2017 — Na rzecz Europy, która chroni, wspiera i broni” Komisja ogłosiła inicjatywę mającą na celu ułatwienie realizacji połączeń transgranicznych.

(45)   Różne zainteresowane strony stwierdziły, że brak harmonizacji zabezpieczeń dla wspólników ▌ stanowi przeszkodę dla operacji transgranicznych. Spółki i wspólnicy mają do czynienia z wieloma różnymi formami ochrony, co prowadzi do złożoności i niepewności prawnej. Wspólnikom ▌ należy więc zapewnić ten sam minimalny poziom ochrony bez względu na to, w którym państwie członkowskim znajduje się spółka. Państwa członkowskie mogą zatem utrzymać w mocy lub wprowadzić dodatkowe zasady ochrony dla wspólników, chyba że stoją one w sprzeczności z przepisami niniejszej dyrektywy lub ze swobodą przedsiębiorczości. Indywidualne prawa wspólników do informacji pozostają niezmienione.

(46)   Operacja transgraniczna może wpłynąć na roszczenia dawnych wierzycieli spółki lub spółek dokonujących tej operacji, ▌ jeżeli spółka ▌, która odpowiada za długi, podlega następnie prawu innego państwa członkowskiego. Obecnie przepisy dotyczące ochrony wierzycieli różnią się w poszczególnych państwach członkowskich, co dodatkowo znacząco komplikuje proces operacji transgranicznej i prowadzi do niepewności zarówno dla zainteresowanych spółek, jak i dla ich wierzycieli w odniesieniu do zaspokojenia ich roszczeń.

(47)  Oprócz nowych przepisów dotyczących przekształceń niniejsza dyrektywa ustanawia przepisy dotyczące podziałów transgranicznych, częściowych lub pełnych, ale jedynie w sytuacjach, gdy w wyniku podziału tworzone są nowe spółki. Niniejsza dyrektywa ▌ nie stanowi zharmonizowanych ram dla transgranicznych podziałów, w których spółka przenosi aktywa i pasywa na więcej niż jedną istniejącą spółkę, ponieważ takie przypadki postrzegane są jako bardzo złożone, wymagające zaangażowania właściwych organów kilku państw członkowskich i pociągające za sobą dodatkowe ryzyko ▌ obchodzenia przepisów krajowych i unijnych. Możliwość utworzenia spółki w drodze podziału przez wydzielenie, jak przewidziano w niniejszej dyrektywie, oferuje spółkom nową, zharmonizowaną procedurę na jednolitym rynku, jednak spółki powinny mieć swobodę w zakresie bezpośredniego zakładania spółek zależnych w innych państwach członkowskich.

(48)   W wyniku połączenia transgranicznego aktywa i pasywa oraz wszystkie prawa i obowiązki, w tym prawa i obowiązki wynikające z umów, działań lub zaniechań, powinny zostać przekazane spółce przejmującej lub nowej spółce, a członkowie łączących się spółek, którzy nie wykonują prawa do wyjścia, powinni zostać odpowiednio wspólnikami spółki przejmującej lub nowej spółki. W szczególności spółka przejmująca lub nowa spółka powinna przestrzegać praw i obowiązków wynikających z umów o pracę lub stosunków pracy, w tym zobowiązań uzgodnionych w umowach zbiorowych.

(49)  W wyniku podziału transgranicznego aktywa i pasywa oraz wszystkie prawa i obowiązki, w tym prawa i obowiązki wynikające z umów, działań lub zaniechań dzielonej spółki powinny zostać przekazane spółkom przejmującym zgodnie z przydziałem określonym w planie podziału, a wspólnicy spółki dzielonej, którzy nie wykonują prawa do wyjścia, powinni stać się wspólnikami spółek przejmujących lub pozostać wspólnikami spółki dzielonej lub stać się wspólnikami obu tych spółek. W szczególności spółki przejmujące powinny przestrzegać praw i obowiązków wynikających z umów o pracę lub stosunków pracy, w tym zobowiązań uzgodnionych w umowach zbiorowych.

(50)  Aby zagwarantować pewność prawa, niemożliwe powinno być stwierdzenie nieważności operacji transgranicznej, która weszła w życie zgodnie z procedurą ustanowioną w niniejszej dyrektywie. Nie powinno to naruszać uprawnień państw członkowskich, między innymi w dziedzinie prawa karnego, finansowania terroryzmu, prawa socjalnego, opodatkowania i egzekwowania prawa zgodnie z prawem krajowym, w szczególności, gdy właściwe organy lub inne właściwe organy ustalą, zwłaszcza w oparciu o nowe istotne informacje, po wejściu w życie operacji transgranicznej, że operacja transgraniczna służy popełnieniu nadużycia lub oszustwa prowadzącego lub mającego prowadzić do uchylenia się od prawa krajowego lub unijnego lub do jego obejścia lub do popełnienia przestępstwa. W tym kontekście właściwe organy mogłyby również ocenić, czy w kolejnych latach po operacji transgranicznej został osiągnięty lub przekroczony krajowy próg partycypacji pracowników obowiązujący w państwie członkowskim spółki dokonującej operacji transgranicznej.

(51)  Jakiekolwiek operacje transgraniczne nie powinny naruszać zobowiązań podatkowych związanych z działalnością spółki lub spółek przed tą operacją.

(52)   W celu zagwarantowania praw pracowników innych niż prawo partycypacji niniejsza dyrektywa nie ma wpływu na dyrektywę 2009/38/WE, dyrektywę Rady 98/59/WE(14), dyrektywę 2001/23/WE i dyrektywę 2002/14/WE. Przepisy krajowe powinny mieć również zastosowanie do spraw nieobjętych zakresem stosowania niniejszej dyrektywy, takich jak podatki lub zabezpieczenie społeczne.

(53)   Postanowienia niniejszej dyrektywy pozostają bez wpływu na przepisy prawa lub przepisy administracyjne prawa krajowego dotyczące podatków w państwach członkowskich lub jednostkach ich podziału administracyjnego, włączając egzekucję przepisów podatkowych w przypadku transgranicznych przekształceń, połączeń i podziałów.

(54)  Niniejsza dyrektywa nie narusza dyrektywy Rady (UE) 2016/1164(15) ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego, dyrektywy Rady 2009/133/WE(16) w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, częściowych podziałów, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE między państwami członkowskimi, dyrektywy Rady (UE) 2015/2376(17) w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania oraz uprzednich porozumień cenowych między państwami członkowskimi, dyrektywy Rady (UE) 2016/881(18) w sprawie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania oraz dyrektywy Rady (UE) 2018/822(19) w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych.

(55)   Niniejsza dyrektywa pozostaje bez wpływu na dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849(20), dotyczącą działań w zakresie ryzyka prania pieniędzy i finansowania działalności terrorystycznej, a zwłaszcza na obowiązki związane z przeprowadzeniem odpowiedniego badania due diligence na podstawie oceny ryzyka oraz z identyfikacją i rejestracją rzeczywistych właścicieli wszelkich nowo tworzonych podmiotów w danym państwie członkowskim.

(56)  Dyrektywa nie wpływa na prawodawstwo Unii ani na przepisy krajowe wydane lub wprowadzone na mocy takich przepisów unijnych regulujących przejrzystość i prawa akcjonariuszy spółek notowanych na rynku regulowanym.

(57)  Niniejsza dyrektywa nie wpływa na prawodawstwo Unii ani na wydane lub wprowadzone na ich podstawie przepisy krajowe dotyczące instytucji pośrednictwa kredytowego i innych przedsiębiorstw finansowych.

(58)   Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, jakimi są ułatwienie i uregulowanie transgranicznych przekształceń, połączeń i podziałów, nie mogą zostać osiągnięte przez państwa członkowskie w sposób wystarczający, natomiast możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 TFUE. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(59)   Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych oraz jest zgodna z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

(60)   Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających(21), państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o transpozycji, jednego lub większej liczby dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy prawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione.

(61)   Komisja powinna przeprowadzić ewaluację niniejszej dyrektywy, w tym ocenę wdrożenia informowania pracowników, konsultacji z pracownikami i partycypacji pracowników w kontekście operacji transgranicznych. Powinna mieć ona w szczególności na celu ocenę tych operacji transgranicznych, w przypadku których negocjacje w sprawie partycypacji pracowników zostały uruchomione przez cztery piąte mającego zastosowanie progu partycypacji, oraz sprawdzenie, czy te spółki – po przeprowadzeniu operacji transgranicznej – osiągnęły lub przekroczyły próg partycypacji pracowników obowiązujący w państwie członkowskim spółki, która przeprowadziła operację transgraniczną. Zgodnie z pkt 22 Porozumienia międzyinstytucjonalnego pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej a Komisją Europejską w sprawie lepszego stanowienia prawa z 13 kwietnia 2016 r.(22) ewaluacja ta powinna uwzględniać pięć kryteriów: skuteczność, efektywność, odpowiedniość, spójność i wartość dodaną oraz powinna stanowić podstawę do oceny skutków wprowadzenia możliwych dalszych środków.

(62)   Należy zebrać informacje potrzebne do oceny działania przepisów prawa wobec zakładanych celów, a także aby stworzyć podstawy do ewaluacji tych przepisów zgodnie z pkt 22 Porozumienia międzyinstytucjonalnego pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej a Komisją Europejską w sprawie lepszego stanowienia prawa z 13 kwietnia 2016 r.

(63)  Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę (UE) 2017/1132,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Zmiany dyrektywy (UE) 2017/1132

W dyrektywie (UE) 2017/1132 wprowadza się następujące zmiany:

1)  w art. 18 ust. 3 dodaje się lit. aa) w brzmieniu:"

„aa) dokumenty i informacje, o których mowa w art. 86h, 86o, 86q, 123, 127a, 160j, 160q, 160 s;”;

"

2)  W art. 24 wprowadza się następujące zmiany:

a)   lit. e) otrzymuje brzmienie:"

„e) szczegółowy wykaz danych, które mają być przekazywane do celów wymiany informacji między rejestrami i do celów ujawniania, zgodnie z art. 20, 34, ▌ 86o, 86p, 86q, 127a, 128, 130, ▌ 160q, 160r i 160s”;

"

b)  w akapicie drugim dodaje się następujące zdanie:"

„Komisja przyjmuje akty wykonawcze zgodnie z lit. e) najpóźniej 18 miesięcy po dniu wejścia w życie.”;

"

3)  tytuł tytułu II otrzymuje brzmienie:"

„PRZEKSZTAŁCENIA, POŁĄCZENIA I PODZIAŁY SPÓŁEK KAPITAŁOWYCH”.

"

4)  w tytule II dodaje się rozdział -I w brzmieniu:"

„ROZDZIAŁ -I

Transgraniczne przekształcenia spółek

Artykuł 86a

Zakres zastosowania

1.  Niniejszy rozdział ma zastosowanie do przekształcenia spółki kapitałowej utworzonej zgodnie z prawem państwa członkowskiego i posiadającej statutową siedzibę, zarząd lub główne przedsiębiorstwo wewnątrz Unii w spółkę kapitałową podlegającą prawu innego państwa członkowskiego (dalej zwanego „przekształceniem transgranicznym”).

Artykuł 86b

Definicje

Na użytek niniejszego rozdziału:

   1) »spółka kapitałowa«, zwana dalej »spółką«, oznacza spółkę wymienioną w załączniku II dokonującą przekształcenia transgranicznego;
   2) »przekształcenie transgraniczne« oznacza operację, w ramach której spółka, która nie została rozwiązana lub postawiona w stan likwidacji, przekształca formę prawną, pod którą jest zarejestrowana w państwie członkowskim wyjścia, w formę prawną państwa członkowskiego przeznaczenia wymienioną w załączniku II i przenosi co najmniej swoją siedzibę statutową do państwa członkowskiego przeznaczenia, zachowując przy tym swoją osobowość prawną;
   3) »państwo członkowskie wyjścia« oznacza państwo członkowskie, w którym spółka jest zarejestrowana w swojej formie prawnej przed przekształceniem transgranicznym;
   4) »państwo członkowskie przeznaczenia« oznacza państwo członkowskie, w którym spółka jest zarejestrowana w wyniku przekształcenia transgranicznego;

   5) »spółka przekształcona« oznacza ▌spółkę utworzoną w państwie członkowskim przeznaczenia w wyniku procesu przekształcenia transgranicznego.

Artykuł 86c

Dalsze przepisy dotyczące zakresu stosowania

1.  Niniejszego rozdziału nie stosuje się do przekształceń transgranicznych z udziałem spółki, której przedmiotem działalności jest zbiorowe inwestowanie kapitału pozyskanego w drodze publicznej i która działa na zasadzie dywersyfikacji ryzyka a jej jednostki uczestnictwa są na żądanie ich posiadaczy odkupywane lub umarzane bezpośrednio lub pośrednio z aktywów tej spółki. Działania podjęte przez taką spółkę w celu zapewnienia, aby giełdowa wartość tych jednostek nie różniła się w znaczny sposób od wartości netto aktywów, będą uważane za równoznaczne z takim odkupieniem lub umorzeniem jednostek.

2.  Państwa członkowskie zapewniają, aby niniejszy rozdział nie miał zastosowania w razie wystąpienia którejkolwiek z poniższych okoliczności:

   a) spółka jest w likwidacji i rozpoczęła wypłacanie aktywów na rzecz swoich akcjonariuszy;

   b) wobec spółki zastosowano instrumenty i mechanizmy przewidziane w tytule IV dyrektywy 2014/59/UE Parlamentu Europejskiego i Rady(*);

3.  Państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu tego rozdziału do spółek objętych:

   a) postępowaniem upadłościowym lub ramami restrukturyzacji zapobiegawczej;
   aa) postępowaniem likwidacyjnym innym niż to, o którym mowa w ust. 2; lub
   b) środkami w zakresie zapobiegania kryzysom w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 101 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE.

4.  Część procedur i formalności, których należy dopełnić w związku z przekształceniem transgranicznym w celu uzyskania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia, reguluje prawo krajowe państwa członkowskiego wyjścia, natomiast część procedur i formalności wymagających zrealizowania po otrzymaniu zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia, zgodnie z prawem Unii, reguluje prawo krajowe państwa członkowskiego przeznaczenia.

Artykuł 86d

Plan przekształceń transgranicznych

1.   Organ zarządzający lub administrujący spółki ▌sporządza plan przekształcenia transgranicznego. Plan przekształcenia transgranicznego zawiera co najmniej następujące szczegóły:

   a) forma prawna, firma i lokalizacja statutowej siedziby spółki w państwie członkowskim wyjścia;
   b) forma prawna, firma i lokalizacja statutowej siedziby przekształcanej spółki ▌ w państwie członkowskim przeznaczenia;
   c) akt założycielski, w stosownych przypadkach, oraz statut, jeśli są one oddzielnymi aktami, spółki w państwie członkowskim przeznaczenia;
   d) proponowany orientacyjny harmonogram przekształcenia transgranicznego;
   e) prawa przyznane przez spółkę przekształconą wspólnikom posiadającym specjalne uprawnienia lub posiadaczom papierów wartościowych innych niż udziały lub akcje spółki lub proponowane środki ich dotyczące;
   f) zabezpieczenia, takie jak gwarancje lub zastawy, jeżeli są one proponowane wierzycielom;

   h) wszelkie szczególne korzyści przyznane członkom organu administrującego, zarządzającego, nadzorczego lub kontrolnego ▌ spółki;
   ha) fakt otrzymania przez spółkę jakiekolwiek zachęty lub subsydiów w państwie członkowskim wyjścia w ciągu ostatnich 5 lat;
   i) szczegóły dotyczące propozycji wynagrodzenia dla wspólników ▌ zgodnie z art. 86j;
   j) prawdopodobne skutki przekształcenia transgranicznego dla zatrudnienia;
   k) w stosownych przypadkach, informacje na temat procedur, zgodnie z którymi określa się uzgodnienia dotyczące udziału pracowników w ukształtowaniu ich praw do partycypacji w spółce przekształconej zgodnie z art. 86l ▌.

Artykuł 86e

Sprawozdanie organu zarządzającego lub administrującego dla wspólników i pracowników

1.  Organ zarządzający lub administrujący spółki ▌ sporządza sprawozdanie dla wspólników i pracowników wyjaśniające i uzasadniające aspekty prawne i ekonomiczne przekształcenia transgranicznego oraz wyjaśniające skutki przekształcenia transgranicznego dla pracowników.

2.  W sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, wyjaśnia się w szczególności skutki przekształcenia transgranicznego dla przyszłej działalności spółki.

Zawiera ono również część dotyczącą wspólników oraz część dotyczącą pracowników.

3.  Część sprawozdania dotycząca wspólników wyjaśnia w szczególności:

   aa) wynagrodzenie i metodę zastosowaną do jego określenia;
   b) skutki przekształcenia transgranicznego dla wspólników;
   c) uprawnienia i środki prawne dostępne wspólnikom ▌ zgodnie z art. 86j.

4.  Część sprawozdania dotycząca wspólników nie jest wymagana, jeżeli wszyscy wspólnicy spółki wyrazili zgodę na uchylenie tego wymogu. Państwa członkowskie mogą wyłączyć spółki jednoosobowe z przepisów niniejszego artykułu.

5.  Część sprawozdania dotycząca pracowników wyjaśnia w szczególności:

   ca) wpływ przekształcenia transgranicznego na stosunki pracy, a także w stosownych przypadkach środki w celu ich ochrony;
   cb) wszelkie istotne zmiany w obowiązujących warunkach zatrudnienia oraz co do lokalizacji prowadzenia działalności przez spółkę;
   d) sposób, w jaki elementy wymienione w lit. ca) i cb) odnoszą się również do spółek zależnych danej spółki.

6.  Jeżeli organ zarządzający lub administrujący spółki otrzyma w odpowiednim czasie opinię na temat części sprawozdania, o których mowa w ust. 1, 2 i 4, od przedstawicieli jej pracowników, lub – gdy nie ma takich przedstawicieli – od samych pracowników, zgodnie z prawem krajowym, wspólników informuje się o tym, a opinię tę załącza się do sprawozdania.

7.  Część dotycząca pracowników nie jest wymagana, w przypadku gdy spółka i jej ewentualne spółki zależne nie zatrudniają pracowników innych niż ci, którzy wchodzą w skład organu zarządzającego lub administrującego.

8.  Spółka może zdecydować, czy sporządzić jedno sprawozdanie zawierające dwie części, o których mowa w ust. 3 i 4, czy też sporządzić oddzielne sprawozdania odpowiednio dla wspólników i pracowników.

9.  Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, lub sprawozdania, o których mowa w ust. 5, udostępnia się w każdym przypadku drogą elektroniczną wraz z planem przekształcenia transgranicznego, o ile jest dostępny, wspólnikom i przedstawicielom pracowników spółki ▌ lub, w przypadku braku takich przedstawicieli, samym pracownikom nie później niż na sześć tygodni przed datą zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art. 86i.

10.  Jeżeli zgodnie z ust. 3 odstąpiono od części dotyczącej wspólników, o której mowa w ust. 3, a część dotycząca pracowników, o której mowa w ust. 4, nie jest wymagana zgodnie z ust. 4a, sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, nie jest wymagane.

9.  Ustępy 1–8 niniejszego artykułu nie naruszają mających zastosowanie praw do informacji i konsultacji oraz postępowań wszczętych na szczeblu krajowym po transpozycji dyrektyw 2002/14/WE i 2009/38/WE.

Artykuł 86g

Sprawozdanie niezależnego biegłego

1.  Państwa członkowskie zapewniają, by niezależny biegły zbadał plan przekształcenia transgranicznego i sporządził sprawozdanie przeznaczone dla wspólników, udostępniane im nie później niż jeden miesiąc przed datą zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art. 86i ▌. W zależności od prawa państw członkowskich, biegłym może być osoba fizyczna lub osoba prawna.

2.   Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w każdym przypadku opinię biegłego dotyczącą tego, czy wynagrodzenie jest odpowiednie. W odniesieniu do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 86d lit. i), biegły uwzględnia każdą cenę rynkową tych udziałów lub akcji w spółce przed ogłoszeniem wniosku w sprawie przekształcenia lub wartość spółki, wyłączając efekt proponowanego przekształcenia określony przy wykorzystaniu ogólnie przyjętych metod wyceny. Sprawozdanie zawiera co najmniej:

   a) wskazanie metody wykorzystanej do określenia proponowanego wynagrodzenia;
   b) stwierdzenie, czy taka metoda jest adekwatna do oceny wynagrodzenia, i wskazanie wartości określonej przy zastosowaniu tej metody oraz opinię na temat względnego znaczenia przypisywanego tej metodzie przy określaniu wybranych wartości;
   c) opis wszelkich szczególnych trudności powstałych w związku z wyceną.

▌ Biegły jest uprawniony do uzyskania od spółki wszystkich informacji niezbędnych do wykonywania swoich obowiązków.

3.  Ani badanie planu przekształcenia transgranicznego przez niezależnego biegłego, ani sprawozdanie biegłego nie są wymagane, w przypadku gdy wszyscy wspólnicy spółki wyrazili na to zgodę. Państwa członkowskie mogą wyłączyć spółki jednoosobowe z przepisów niniejszego artykułu.

Artykuł 86h

Ujawnienie

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby następujące dokumenty zostały ujawnione i udostępnione publicznie w rejestrze państwa członkowskiego wyjścia co najmniej na miesiąc przed datą zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art. 86i:

   a) plan przekształcenia transgranicznego;

   b) zawiadomienie informujące wspólników, wierzycieli i przedstawicieli pracowników spółki lub – jeżeli brak takich przedstawicieli – samych pracowników o możliwości przedłożenia spółce, co najmniej pięć dni roboczych przed datą zgromadzenia wspólników, uwag dotyczących planu przekształcenia transgranicznego.

Państwa członkowskie mogą wymagać, aby sprawozdanie niezależnego biegłego – jeżeli zostało sporządzone zgodnie z art. 86 g – zostało ujawnione i podane do wiadomości publicznej w rejestrze.

Państwa członkowskie zapewniają, by spółka była w stanie wyłączyć informacje poufne z obowiązku ujawniania informacji zawartych w sprawozdaniu niezależnego biegłego.

Dokumenty ujawnione zgodnie z niniejszym ustępem są również dostępne za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 22

2.  Państwa członkowskie mogą zwolnić spółkę ▌ z określonego w ust. 1 wymogu ujawniania informacji, jeżeli przez nieprzerwany okres, rozpoczynający się co najmniej miesiąc przed datą wyznaczoną na zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 86i, oraz kończący się nie wcześniej niż wraz z zamknięciem tego zgromadzenia, bezpłatnie udostępni ona publicznie na swojej stronie internetowej dokumenty, o których mowa w ust. 1.

Państwa członkowskie nie uzależniają jednak tego zwolnienia od innych wymogów i ograniczeń niż te, które są konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa stron internetowych i autentyczności dokumentów, wyłącznie w zakresie, w jakim są one proporcjonalne do osiągnięcia tych celów.

3.  Jeżeli spółka ▌ ujawni plan przekształcenia transgranicznego zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, wówczas co najmniej miesiąc przed datą wyznaczoną na zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 86i, przedkłada do rejestru następujące informacje wymagające ujawnienia:

   a) forma prawna, firma i siedziba spółki w państwie członkowskim wyjścia, jak również te proponowane dla spółki przekształconej w państwie członkowskim przeznaczenia;
   b) rejestr, w którym dla spółki ▌ zostały złożone dokumenty, o których mowa w art. 14, a także numer wpisu do tego rejestru;
   c) wskazanie zasad wykonywania praw wierzycieli, pracowników i wspólników;
   d) szczegóły dotyczące strony internetowej, na której udostępni się bezpłatnie w trybie online plan podziału transgranicznego, zawiadomienie i sprawozdanie biegłego, o których mowa w ust. 1, oraz pełne informacje na temat zasad, o których mowa w lit. c) niniejszego ustępu.

4.  Państwa członkowskie zapewniają możliwość spełnienia wymogów, o których mowa w ust. 1 i 3, w całości w trybie online bez konieczności osobistego stawiennictwa przed właściwym organem w państwie członkowskim wyjścia, zgodnie z odpowiednimi przepisami rozdziału III tytuł I.

5.  Państwa członkowskie mogą wymagać, oprócz ujawnienia, o którym mowa w ust. 1, 2 i 3, opublikowania planu przekształcenia transgranicznego lub informacji, o których mowa w ust. 3, w publikatorze krajowym lub za pośrednictwem centralnej platformy elektronicznej zgodnie z art. 16 ust. 3. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, aby rejestr przekazywał odpowiednie informacje do publikatora krajowego.

6.  Państwa członkowskie zapewniają bezpłatne udostępnienie do wiadomości publicznej dokumentacji, o której mowa w ust. 1, lub informacji, o których mowa w ust. 3, za pośrednictwem systemu integracji rejestrów.

Państwa członkowskie zapewniają ponadto, aby jakiekolwiek opłaty pobierane od ▌spółki przez rejestry za ujawnienie, o którym mowa w ust. 1 i 3, oraz, w stosownych przypadkach, za publikację, o której mowa w ust. 5, nie przekraczały zwrotu kosztów ▌świadczenia takich usług.

Artykuł 86i

Zatwierdzenie przez zgromadzenie wspólników

1.  Po zapoznaniu się ze sprawozdaniami, o których mowa w art. 86e ▌i 86g, w stosownych przypadkach, oraz z opiniami pracowników przedłożonymi zgodnie z art. 86e i z uwagami pracowników przedłożonymi zgodnie z art. 86h, zgromadzenie wspólników spółki ▌ podejmuje w formie uchwały decyzje w przedmiocie zatwierdzenia planu przekształcenia transgranicznego oraz dostosowania aktu założycielskiego i statutu, jeżeli są one zawarte w odrębnym akcie.

2.  Zgromadzenie wspólników spółki ▌ może zastrzec prawo do uzależnienia przekształcenia transgranicznego od wyraźnego zatwierdzenia przez nie zasad, o których mowa w art. 86l.

3.  Państwa członkowskie zapewniają, aby zatwierdzenie ▌ planu przekształcenia transgranicznego lub wszelkich zmian w tym planie wymagało większości co najmniej dwóch trzecich, jednak nie więcej niż 90 % głosów związanych z reprezentowanymi akcjami albo kapitałem subskrybowanym reprezentowanym podczas zgromadzenia. W każdym przypadku wartość progowa nie może być wyższa niż ta przewidziana w prawie krajowym dla zatwierdzenia połączenia transgranicznego.

4.  Jeżeli klauzula planu przekształcenia transgranicznego lub jakakolwiek zmiana aktu założycielskiego przekształcanej spółki prowadzi do zwiększenia zobowiązań gospodarczych akcjonariusza wobec spółki lub osób trzecich, państwa członkowskie mogą przewidzieć w takich szczególnych okolicznościach, że dany akcjonariusz zatwierdza tę klauzulę lub zmianę aktu założycielskiego, pod warunkiem że akcjonariusz ten nie jest w stanie wykonywać praw ustanowionych w art. 86j.

5.   Państwa członkowskie zapewniają, aby zatwierdzenie przekształcenia transgranicznego przez zgromadzenie wspólników nie mogło być zaskarżone wyłącznie na następujących podstawach:

   a) wynagrodzenie, o którym mowa w art. 86d lit. i), zostało niewłaściwie ustalone lub
   b) informacje podane w lit. a) nie spełniają wymogów prawnych.

Artykuł 86j

Ochrona wspólników

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby co najmniej ▌wspólnicy spółki, którzy głosowali przeciw zatwierdzeniu planu przekształcenia transgranicznego mieli prawo do zbywania swoich akcji, zważywszy na odpowiednie wynagrodzenie, zgodnie z warunkami ustanowionymi w ust. 2–6:

Państwa członkowskie mogą również przyznać takie prawo innym wspólnikom spółki.

Państwa członkowskie mogą wymagać, aby wyraźny sprzeciw wobec planu przekształcenia transgranicznego lub zamiar wykonywania przez członków prawa do zbycia ich udziałów został odpowiednio udokumentowany najpóźniej na zgromadzeniu wspólników, o którym mowa w art. 86i. Państwa członkowskie mogą wyrazić zgodę na uznanie zapisania sprzeciwu wobec planu przekształcenia transgranicznego jako uzasadnienia dotyczącej negatywnego wyniku głosowania.

2.  Państwa członkowskie ustalają okres, w którym wspólnicy▌, o których mowa w ust. 1, muszą zgłosić spółce decyzję o skorzystaniu z prawa do zbywania udziałów. Termin ten nie przekracza jednego miesiąca od zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art. 86i. Państwa członkowskie zapewniają, aby spółka udostępniła adres elektroniczny, na który przesyła się to oświadczenie drogą elektroniczną.

3.  Państwa członkowskie ustalają ponadto termin, do którego należy wypłacić wynagrodzenie określone w planie przekształcenia transgranicznego. Okres ten nie może przekraczać dwóch miesięcy po wejściu w życie przekształcenia transgranicznego zgodnie z art. 86r.

4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy wspólnik, który zadeklarował decyzję wykonania prawa do zbycia udziałów, lecz który uważa, że wynagrodzenie proponowane przez spółkę nie zostało właściwie ustanowione, był uprawniony do zwrócenia się o dodatkowe wynagrodzenie do właściwych władz lub organów upoważnionych na mocy prawa krajowego. Państwa członkowskie ustalają termin wpłynięcia wniosku dotyczącego dodatkowego wynagrodzenia.

Państwa członkowskie mogą postanowić, że ostateczna decyzja o przyznaniu dodatkowego wynagrodzenia jest ważna w przypadku tych wspólników, którzy oświadczyli, że podjęli decyzję o skorzystaniu z prawa do zbycia swoich udziałów zgodnie z ust. 2.

5.  Państwa członkowskie zapewniają, aby prawo państwa członkowskiego wyjścia regulowało prawa, o których mowa w ust. 1–4, oraz aby wszelkie spory związane z tymi prawami podlegały wyłącznej kompetencji państwa członkowskiego wyjścia.

Artykuł 86k

Ochrona wierzycieli

1.  Państwa członkowskie przewidują odpowiedni system ochrony interesu wierzycieli, których roszczenia poprzedzają ujawnienie planu przekształcenia transgranicznego i nie stały się wymagalne w chwili takiego ujawnienia. Państwa członkowskie zapewniają, aby wierzyciele, którzy są niezadowoleni z gwarancji oferowanych w planie przekształcenia transgranicznego, jak stanowi art. 86d ust. 1 lit. f),w ciągu trzech miesięcy od dnia ujawnienia planu przekształcenia transgranicznego, o którym mowa w art. 86f, mogli złożyć wniosek do odpowiedniego organu administracyjnego lub sądowego o udzielenie odpowiednich gwarancji, pod warunkiem że są w stanie wykazać w sposób wiarygodny, iż z powodu przekształcenie transgranicznego zaspokojenie ich roszczeń jest zagrożone oraz że nie uzyskali odpowiednich gwarancji od spółki. Państwa członkowskie zapewniają, aby zabezpieczenia były zależne od skuteczności przekształcenia transgranicznego zgodnie z art. 86r.

2.  Państwa członkowskie mogą wymagać od organów zarządzających lub administrujących ▌spółki dostarczenia oświadczenia odzwierciedlającego obecny rzeczywisty status finansowy spółki w dniu złożenia oświadczenia, który przypada nie wcześniej niż miesiąc przed ujawnieniem. Oświadczenie to zawiera deklarację, że na podstawie informacji dostępnych organom zarządzającym lub administrującym spółki w dniu złożenia oświadczenia, po dokonaniu wszelkich niezbędnych ustaleń, nie są im znane jakiekolwiek przyczyny, dla których spółka, po dniu, w którym przekształcenie stanie się skuteczne, byłaby niezdolna do spełniania zobowiązań, gdy staną się one wymagalne. Oświadczenie ujawnia się wraz z planem przekształcenia transgranicznego ▌ zgodnie z art. 86h.

3.   Ust. ▌ 2 i 3 pozostają bez uszczerbku dla stosowania przepisów krajowych państwa członkowskiego wyjścia dotyczących zaspokojenia płatności lub zabezpieczenia płatności lub zobowiązań niepieniężnych należnych organom publicznym.

4.  Państwa członkowskie zapewniają, aby wierzyciele, których roszczenia poprzedzają ujawnienie planu przekształcenia transgranicznego, byli w stanie wszcząć postępowanie przeciwko spółce również w państwie członkowskim wyjścia w terminie dwóch lat od daty wejścia w życie przekształcenia, z zastrzeżeniem przepisów dotyczących jurysdykcji wynikających z prawa krajowego lub unijnego lub z umowy. Możliwość wszczęcia takiego postępowania stanowi uzupełnienie innych przepisów dotyczących wyboru jurysdykcji mających zastosowanie na mocy prawa unijnego.

Artykuł 86ka

Informowanie pracowników i konsultowanie się z nimi

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby prawa pracowników do informacji i konsultacji w odniesieniu do przekształcenia transgranicznego były przestrzegane oraz wykonywane zgodnie z ramami prawnymi określonymi w dyrektywie 2002/14/WE oraz, w przypadkach odnoszących się do przedsiębiorstw lub grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, zgodnie z dyrektywą 2009/38/WE. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o stosowaniu praw do informacji i konsultacji do spółek innych niż te, o których mowa w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2002/14/WE.

2.  Niezależnie od przepisów art. 86e ust. 6 i art. 86h ust. 1 lit. b) państwa członkowskie zapewniają, aby prawa pracowników do informacji i konsultacji były przestrzegane przynajmniej przed przyjęciem planu przekształcenia transgranicznego lub sprawozdania, o którym mowa w art. 86e, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej, w taki sposób, aby przed zgromadzeniem wspólników, o którym mowa w art. 86i, pracownikom udzielono uzasadnionej odpowiedzi.

3.  Z zastrzeżeniem obowiązujących przepisów lub praktyk korzystniejszych dla pracowników państwa członkowskie określają praktyczne ustalenia dotyczące wykonywania prawa do informacji i konsultacji zgodnie z art. 4 dyrektywy 2002/14/WE.

Artykuł 86l

Partycypacja pracowników

1.  Bez uszczerbku dla ust. 2 do przekształconej spółki ▌mają zastosowanie przepisy obowiązujące w państwie członkowskim przeznaczenia, jeżeli takie ustanowiono, dotyczące partycypacji pracowników.

2.  Przepisów obowiązujących w państwie członkowskim przeznaczenia dotyczących partycypacji pracowników, jeżeli takie ustanowiono, nie stosuje się jednak, jeżeli spółka dokonująca przekształcenia sześć miesięcy przed publikacją planu przekształcenia transgranicznego, o którym mowa w art. 86d niniejszej dyrektywy, posiada średnią liczbę pracowników równoważną czterem piątym stosowanej wartości progowej, określonej w prawie państwa członkowskiego wyjścia, co uruchamia realizację prawa partycypacji pracowników w rozumieniu art. 2 lit. k) dyrektywy 2001/86/WE lub jeżeli prawo krajowe państwa członkowskiego przeznaczenia:

   a) nie przewiduje przynajmniej takiego samego poziomu partycypacji pracowników, jaki uzgodniony był w spółce przed przekształceniem, mierzonego proporcją liczby przedstawicieli pracowników w organie administrującym lub organie nadzorczym lub ich komitetach, lub w grupie zarządzającej obejmującej jednostki organizacyjne spółki przynoszące jej zyski, o ile reprezentacja pracownicza istnieje; lub
   b) nie przewiduje takiego samego uprawnienia do korzystania z prawa partycypacji przez pracowników przedsiębiorstw przekształconej spółki, które znajdują się w innych państwach członkowskich niż to, które przysługuje pracownikom zatrudnionym w państwie członkowskim przeznaczenia.

3.  W przypadkach, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, partycypację pracowników w przekształconej spółce oraz ich zaangażowanie w kształtowanie tych praw regulują państwa członkowskie, mutatis mutandis i z zastrzeżeniem ust. 4–7 niniejszego artykułu, zgodnie z zasadami i procedurami ustanowionymi w art. 12 ust. 2 ▌i 4 rozporządzenia (WE) nr 2157/2001 i następującymi przepisami dyrektywy 2001/86/WE:

   a) art. 3 ust. 1, art. 2 lit. a) i i), art. 2 lit. b) i ust. 3, dwa pierwsze zdania art. 3 ust. 4, ▌art. 3 ust. 5 oraz art. 3 ust. 7;
   b) art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 lit. a), g) i h), art. 4 ust. 3 oraz art. 4 ust. 4
   c) art. 5;
   d) art. 6;
   e) art. 7 ust. 1 z wyjątkiem lit. b) tiret drugie;
   f) art. 8, ▌10, 11 i 12;
   g) lit. a) części 3 załącznika.

4.  Określając zasady i procedury, o których mowa w ust. 3, państwa członkowskie:

   a) przyznają specjalnemu zespołowi negocjacyjnemu prawo podejmowania, większością dwóch trzecich głosów jego członków reprezentujących przynajmniej dwie trzecie pracowników, decyzji o nierozpoczynaniu negocjacji lub zakończeniu negocjacji już rozpoczętych oraz o stosowaniu zasad partycypacji obowiązujących w państwie członkowskim przeznaczenia;
   b) w przypadku gdy po uprzednich negocjacjach stosuje się standardowe zasady partycypacji i niezależnie od stosowania takich zasad, mogą postanowić o ograniczeniu proporcji przedstawicieli pracowników w organie administrującym spółki powstającej w wyniku przekształcenia. Jeżeli organ administrujący lub nadzorczy ▌ spółki składał się przynajmniej w jednej trzeciej z przedstawicieli pracowników, ograniczenie to nigdy nie może jednak powodować zmniejszenia proporcji przedstawicieli pracowników w organie administrującym poniżej jednej trzeciej;
   c) zapewniają, aby zasady dotyczące partycypacji pracowników mające zastosowanie przed przekształceniem transgranicznym spółki pozostawały w mocy do dnia zastosowania wszelkich później uzgodnionych zasad lub, w braku uzgodnionych zasad, do zastosowania standardowych zasad partycypacji zgodnie z lit. a) części 3 załącznika.

5.  Rozszerzenie praw partycypacji na pracowników spółki powstającej w wyniku przekształcenia, zatrudnionych w innych państwach członkowskich, o których mowa w ust. 2 lit. b), nie pociąga za sobą jakiegokolwiek zobowiązania państw członkowskich, które decydują się na takie rozszerzenie, do uwzględnienia tych pracowników przy obliczaniu wielkości wartości progowych odnoszących się do liczby zatrudnionych, powodujących powstanie praw partycypacji zgodnie z prawem krajowym.

6.  Jeżeli przekształcona spółka podlega systemowi partycypacji pracowniczej, zgodnie z przepisami, o których mowa w ust. 2, spółka ta ma obowiązek przybrać formę prawną pozwalającą na korzystanie z praw partycypacji.

7.  Jeżeli w spółce powstającej w wyniku przekształcenia ustanowiono system partycypacji pracowników, spółka ta w okresie czterech lat od daty, w której przekształcenie transgraniczne stało się skuteczne, ma obowiązek podjąć środki w celu zapewnienia, by prawa pracowników do partycypacji były chronione w przypadku kolejnych połączeń, podziałów lub przekształceń krajowych lub transgranicznych, stosując odpowiednio zasady określone w ust. 1–6.

8.  Spółka niezwłocznie zawiadamia swoich pracowników lub ich przedstawicieli o wyniku negocjacji dotyczących partycypacji pracowników.

Artykuł 86m

Zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność przekształcenia

1.  Państwa członkowskie wskażą organ sądowy, notarialny lub inny właściwy organ bądź właściwe organy („właściwy organ”) dla przeprowadzania kontroli zgodności z prawem przekształcenia transgranicznego w odniesieniu do tej części postępowania, którą reguluje prawo państwa członkowskiego wyjścia oraz do wydania zaświadczenia o dopuszczalności przekształcenia, potwierdzającego spełnienie odpowiednich warunków i należyte dopełnienie wszelkich procedur i formalności w państwie członkowskim wyjścia.

Takie zakończenie procedur i formalności może obejmować zaspokojenie płatności lub zabezpieczenie płatności lub zobowiązań niepieniężnych należnych organom publicznym lub spełnienie szczególnych wymogów sektorowych, w tym zabezpieczenie płatności lub zobowiązań wynikających z toczących się postępowań.

2.  Państwa członkowskie zapewniają, aby do wniosku w sprawie uzyskania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia dołączone były:

   a) plan przekształcenia transgranicznego, o którym mowa w art. 86d;
   b) sprawozdanie i ewentualnie załączone opinie, o których mowa w art. 86e, a także sprawozdanie, o którym mowa w art. 86 g, jeżeli są dostępne;
   ba) wszelkie uwagi przedłożone zgodnie art. 86h ust. 1;
   c) informacja o zatwierdzeniu przez zgromadzenie wspólników ▌, o którym mowa w art. 86i.

3.  Państwa członkowskie mogą wymagać, aby do wniosku w sprawie uzyskania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia dołączone były dodatkowe informacje, takie jak na przykład:

   a) liczba pracowników w chwili sporządzania planu przekształcenia;
   b) spółki zależne i ich rozkład geograficzny;
   c) informacje dotyczące wypełniania przez spółkę zobowiązań wobec organów publicznych.

Do celów niniejszego ustępu właściwe organy mogą zażądać tych informacji od innych właściwych organów, jeżeli nie zostały one przekazane.

4.  Państwa członkowskie zapewniają, że wniosek, o którym mowa w ust. 2 i 3, w tym przedkładanie wszelkich informacji i dokumentów, może być w całości zrealizowany w trybie online, bez konieczności osobistego stawiennictwa przed właściwym organem, o którym mowa w ust. 1, zgodnie ze stosownymi przepisami rozdziału III tytułu I.

5.  W odniesieniu do zgodności z przepisami dotyczącymi partycypacji pracowników, określonymi w art. 86l właściwy organ w państwie członkowskim wyjścia sprawdza, czy plan przekształcenia transgranicznego, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, zawiera informacje o procedurach, na podstawie których dokonuje się odpowiednich uzgodnień, oraz o możliwych wariantach takich uzgodnień.

6.  W ramach kontroli ▌ , o której mowa w ust. 1, właściwy organ zbada:

   a) wszystkie dokumenty i informacje przedstawiane mu zgodnie z ust. 2 i 3;
   b) wskazanie przez spółkę, że tam, gdzie ma to zastosowanie, rozpoczęło się postępowanie, o którym mowa w art. 86l ust. 3 i 4;

7.   Państwa członkowskie zapewniają, aby kontroli, o której mowa w ust. 1, dokonywano w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania dokumentów i informacji dotyczących zatwierdzenia przekształcenia transgranicznego przez zgromadzenie wspólników spółki. Kontrola ta wywołuje jeden z następujących skutków:

   a) jeżeli stwierdzono, że przekształcenie transgraniczne ▌spełnia wszelkie odpowiednie warunki oraz wszelkie procedury i formalności zostały dopełnione, właściwy organ wyda zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność przekształcenia;
   b) jeżeli stwierdzono, że przekształcenie transgraniczne nie spełnia wszelkich odpowiednich warunków oraz że nie dopełniono wszelkich procedur i formalności, właściwy organ nie wyda zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia i powiadomi spółkę o przyczynach swojej decyzji; W takim przypadku właściwy organ może umożliwić spółce spełnienie odpowiednich warunków lub zakończenie procedur i formalności w odpowiednim terminie.

8.  Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwy organ nie wydawał zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia, jeżeli zgodnie z prawem krajowym stwierdzono, że przekształcenia transgranicznego dokonuje się w celu popełnienia nadużycia lub oszustwa powodującego lub mającego na celu unikanie bądź obchodzenie prawa krajowego lub unijnego, lub w celu popełnienia przestępstwa.

9.  Jeżeli właściwy organ, w ramach kontroli zgodności z prawem, o której mowa w ust. 1, ma poważne wątpliwości wskazujące na to, że przekształcenie transgraniczne służy popełnieniu nadużycia lub oszustwa prowadzącego lub mającego prowadzić do uchylenia się od prawa krajowego lub unijnego lub do jego obejścia lub do popełnienia przestępstwa, bierze pod uwagę istotne fakty i okoliczności, takie jak – w stosownych przypadkach i nie rozpatrując osobno – orientacyjne wskaźniki, których właściwy organ jest świadom, w trakcie kontroli zgodności z prawem, o której mowa w ust. 1, w tym w ramach konsultacji z właściwymi organami. Kontrolę do celów niniejszego ustępu przeprowadza się osobno dla każdego przypadku w ramach procedury uregulowanej prawem krajowym.

10.  Jeżeli jest to konieczne do kontroli, o której mowa w ust. 8, w celu uwzględnienia dodatkowych informacji lub przeprowadzenia dodatkowych czynności dochodzeniowych, okres trzech miesięcy przewidziany w ust. 7 można przedłużyć maksymalnie o kolejne 3 miesiące.

11.  Jeżeli ze względu na złożoność procedury transgranicznej nie jest możliwe przeprowadzenie kontroli w terminie przewidzianym w niniejszym artykule, państwa członkowskie zapewniają, aby wnioskodawca został poinformowany o przyczynach opóźnienia przed upływem pierwotnego terminu.

12.  Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy wyznaczone zgodnie z ust. 1 mogły konsultować się z innymi odpowiednimi organami właściwymi w poszczególnych dziedzinach związanych z przekształceniem transgranicznym, w tym z organami z państwa członkowskiego przeznaczenia, oraz by uzyskiwały od tych organów, a także od spółki, informacje i dokumenty niezbędne do przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem w ramach proceduralnych określonych w prawie krajowym. Przy kontroli właściwy organ może odwołać się do niezależnego biegłego.

Artykuł 86o

▌Przekazanie zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby ▌ zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność przekształcenia było przesyłane organom, o których mowa w art. 86p ust. 1 za pośrednictwem systemu integracji rejestrów ustanowionego zgodnie z art. 22.

Państwa członkowskie zapewniają także, aby zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność przekształcenia było dostępne za pośrednictwem systemu integracji rejestrów ustanowionego zgodnie z art. 22.

2.  Dostęp do informacji, o których mowa w ust. 1, jest bezpłatny dla właściwych organów, o których mowa w art. 86p ust. 1, i dla rejestrów.

Artykuł 86p

Badanie zgodności z prawem przekształcenia transgranicznego przez państwo członkowskie przeznaczenia

1.  Państwa członkowskie wskażą organ sądowy, notarialny lub inny organ właściwy dla przeprowadzania kontroli zgodności z prawem przekształcenia transgranicznego w odniesieniu do tej części postępowania, którą reguluje prawo państwa członkowskiego przeznaczenia, oraz do zatwierdzenia przekształcenia, jeżeli spełnia ono wszystkie odpowiednie warunki ▌ i jeżeli formalności w państwie członkowskim przeznaczenia zostały należycie dopełnione.

Właściwy organ państwa członkowskiego przeznaczenia zapewnia w szczególności, aby przekształcona spółka spełniała odpowiednie przepisy prawa krajowego dotyczące zakładania i rejestracji spółek oraz, w stosownych przypadkach, aby warunki dotyczące partycypacji pracowników zostały określone zgodnie z art. 86l.

2.  Do celów ust. 1 spółka dokonująca przekształcenia transgranicznego przedłoży organowi, o którym mowa w ust. 1, plan przekształcenia transgranicznego zatwierdzony przez zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 86i.

3.  Państwa członkowskie zapewniają, aby wniosek, o którym mowa w ust. 1, pochodzący od spółki dokonującej przekształcenia transgranicznego, uwzględniający przedłożenie wszelkich informacji i dokumentów, mógł być w całości wypełniony w trybie online, bez konieczności osobistego stawiennictwa przed właściwym organem zgodnie ze stosownymi przepisami rozdziału III tytułu I.

4.  Właściwy organ, o którym mowa w ust. 1, ▌ zatwierdza przekształcenie transgraniczne niezwłocznie po zakończeniu oceny odpowiednich warunków.

5.  Właściwy organ, o którym mowa w art. 86o ust. 1, przyjmuje zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność przekształcenia, o którym mowa w ust. 1, jako ostateczne potwierdzenie należytego dopełnienia wszelkich procedur i formalności zgodnie z prawem obowiązującym w państwie członkowskim wyjścia, bez których zatwierdzenie przekształcenia transgranicznego nie jest możliwe.

Artykuł 86q

Wpis do rejestru

1.  Przepisy prawa państw członkowskich wyjścia i przeznaczenia określają, w odniesieniu do terytorium danego państwa, warunki ujawnienia zakończenia przekształcenia transgranicznego w rejestrze.

2.  Państwa członkowskie zapewniają, aby co najmniej następujące informacje zostały wpisane do ich rejestrów, które je opublikują i udostępnią za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 22:

   a) wrejestrze państwa członkowskiego przeznaczenia – że rejestracja spółki przekształconej jest wynikiem przekształcenia transgranicznego;
   b) w rejestrze państwa członkowskiego przeznaczenia — data rejestracji przekształconej spółki;
   c) w rejestrze państwa członkowskiego wyjścia – że wykreślenie lub usunięcie spółki z rejestru jest wynikiem przekształcenia transgranicznego ▌;
   d) w rejestrze państwa członkowskiego wyjścia — data wykreślenia lub usunięcia spółki z rejestru;
   e) odpowiednio w rejestrach państwa członkowskiego wyjścia i państwa członkowskiego przeznaczenia – numer rejestracji, firma i forma prawna spółki w państwie członkowskim wyjścia oraz numer rejestracji, firma i forma prawna spółki przekształconej w państwie członkowskim przeznaczenia.

3.  Państwa członkowskie zapewniają, aby rejestr w państwie członkowskim przeznaczenia zawiadomił – za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 22 – rejestr w państwie członkowskim wyjścia o skuteczności przekształcenia transgranicznego. Państwa członkowskie zapewniają również, aby wpis spółki dokonującej przekształcenia został wykreślony niezwłocznie ▌po otrzymaniu tego zawiadomienia.

Artykuł 86r

Data, z którą przekształcenie transgraniczne staje się skuteczne

Prawo państwa członkowskiego przeznaczenia określa termin, w którym przekształcenie połączenie transgraniczne staje się skuteczne ▌. Termin ten przypada po przeprowadzeniu kontroli▌, o której mowa w art. 86p.

Artykuł 86s

Skutki przekształcenia transgranicznego

Przekształcenie transgraniczne, przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa krajowego transponującymi niniejszą dyrektywę, wywołuje – z uwagi na fakt, że przekształcenie transgraniczne staje się skuteczne, i od dnia, o którym mowa w art. 86r – następujące skutki:

   a) wszelkie aktywa i pasywa ▌spółki, w tym umowy, kredyty, prawa i obowiązki ▌są nadal realizowane przez przekształconą spółkę;
   b) wspólnicy spółki ▌nadal są wspólnikami spółki przekształconej, chyba że skorzystają z prawa wyjścia, o którym mowa w art. 86j ust. 1.
   c) prawa i obowiązki spółki ▌, wynikające z umów o pracę lub stosunków pracy oraz istniejące w dacie, z którą przekształcenie transgraniczne stało się skuteczne, nadal obowiązują przekształconą spółkę ▌.

Artykuł 86t

Odpowiedzialność niezależnych biegłych

Państwa członkowskie określają co najmniej przepisy dotyczące odpowiedzialności cywilnej niezależnego biegłego odpowiedzialnego za sporządzenie sprawozdania, o którym mowa w art. 86g ▌.

Państwa członkowskie wprowadzają przepisy gwarantujące, że biegły lub osoba prawna, w imieniu której biegły występuje, działa w sposób niezależny oraz że nie dochodzi do konfliktu interesów ze strony spółki, która ubiega się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność podziału, oraz że opinia biegłego jest bezstronna, obiektywna i wydana w celu udzielenia pomocy właściwemu organowi zgodnie z wymogami niezależności i bezstronności wynikającymi z prawa właściwego lub norm zawodowych, którym biegły podlega.

Artykuł 86u

Ważność

Przekształcenie transgraniczne, które stało się skuteczne zgodnie z procedurą transponującą niniejszą dyrektywę, nie może zostać unieważnione.

Nie wpływa to na uprawnienia państw członkowskich – w dziedzinach takich jak m.in. prawo karne, finansowanie terroryzmu, prawo socjalne, opodatkowanie i egzekwowanie prawa – do stosowania środków i kar, zgodnie z przepisami krajowymi, po dacie wejścia w życie przekształcenia transgranicznego.

______________

(*) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/UE oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 190).”;

"

5)  w art. 119 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a)  na końcu lit. c) dodaje się ”; lub”;

b)  dodaje się lit. d) w brzmieniu:"

„d) jedna lub więcej spółek w chwili rozwiązania bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego przenosi wszystkie swoje aktywa i pasywa na inną istniejącą spółkę – spółkę przejmującą – bez konieczności emisji nowych akcji lub ustanawiania nowych udziałów przez spółkę przejmującą, pod warunkiem, że jedna osoba posiada w sposób bezpośredni lub pośredni wszystkie udziały lub akcje łączących się spółek lub wspólnicy łączących się spółek posiadają udziały lub akcje w tej samej proporcji we wszystkich łączących się spółkach.”;

"

6)  W art. 120 wprowadza się następujące zmiany:

a)  tytuł otrzymuje brzmienie:"

„Artykuł 120

Dalsze przepisy dotyczące zakresu stosowania”;

"

b)  art. 120 ust. 4 otrzymuje brzmienie:"

„4. Państwa członkowskie zapewniają, aby niniejszy rozdział nie miał zastosowania w razie wystąpienia którejkolwiek z poniższych okoliczności:

   a) spółka lub spółki są w likwidacji i rozpoczęły wypłacanie aktywów na rzecz swoich akcjonariuszy;

   d) wobec spółki zastosowano instrumenty i mechanizmy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonywania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przewidzianych w tytule IV dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE;

"

f)  dodaje się ustęp w brzmieniu:"

„5. Państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu tego rozdziału do spółek objętych:

   a) postępowaniem upadłościowym lub ramami restrukturyzacji zapobiegawczej;
   b) postępowaniem likwidacyjnym innym niż to, o którym mowa w ust. 4 lit. a); lub
   c) środkami w zakresie zapobiegania kryzysom w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 101 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE.”;

"

7)  w art. 121 wprowadza się następujące zmiany:

a)  w ust. 1 uchyla się lit. a);

b)  ust. 2 otrzymuje brzmienie:"

„2. Przepisy i formalności, o których mowa w ust. 1 lit. b), obejmują w szczególności przepisy i formalności dotyczące procesu podejmowania decyzji w odniesieniu do połączenia oraz ochrony pracowników, w zakresie praw innych niż prawa określone w art. 133.”;

"

8)  W art. 122 wprowadza się następujące zmiany:

a)  lit. a) i b) otrzymują brzmienie:"

a) formę prawną, firmę i lokalizację siedziby łączących się spółek, jak również formę prawną, firmę i siedzibę proponowane dla spółki powstającej w wyniku połączenia transgranicznego;

   b) w stosownych przypadkach, stosunek wymiany papierów wartościowych lub udziałów lub akcji reprezentujących kapitał spółki i wysokość ewentualnych dopłat w gotówce;

"

b)  lit. h) otrzymuje brzmienie:"

„h) wszelkie szczególne korzyści przyznane członkom organu administrującego, zarządzającego, nadzorczego lub kontrolnego ▌ łączących się spółek;”

"

c)   ppkt (i) otrzymuje brzmienie:"

(i) akt lub akty założycielskie, w stosownych przypadkach, oraz statut, jeśli są one oddzielnymi aktami, spółki powstałej w wyniku połączenia transgranicznego”;

"

d)   dodaje się lit. m) i n) w brzmieniu:"

„m) szczegóły oferty wynagrodzenia dla wspólników ▌ zgodnie z art. 126a;

   n) zabezpieczenia, takie jak gwarancje lub zastawy, jeżeli są one proponowane wierzycielom.”;

"

9)  art. 123 i 124 otrzymują brzmienie:"

„Artykuł 123

Ujawnienie

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby następujące dokumenty połączenia transgranicznego zostały ujawnione i udostępnione publicznie w ▌rejestrach państwa członkowskiego każdej z łączących się spółek co najmniej miesiąc przed datą zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art.126;

   a) wspólny plan połączenia transgranicznego;
   b) zawiadomienie informujące wspólników, wierzycieli i przedstawicieli pracowników łączącej się spółki lub – jeżeli brak takich przedstawicieli – samych pracowników o możliwości przedłożenia odpowiedniej spółce, co najmniej pięć dni roboczych przed datą zgromadzenia wspólników, uwag dotyczących wspólnego planu przekształcenia transgranicznego.

Państwa członkowskie mogą wymagać, aby sprawozdanie niezależnego biegłego – jeżeli zostało sporządzone zgodnie z art. 125 – zostało ujawnione i podane do wiadomości publicznej w rejestrze.

Państwa członkowskie zapewniają, by spółka była w stanie wyłączyć informacje poufne z obowiązku ujawniania informacji zawartych w sprawozdaniu niezależnego biegłego.

Dokumenty ujawnione zgodnie z niniejszym ustępem są również dostępne za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 22

2.  Państwa członkowskie mogą zwolnić spółki podlegające połączeniu z wymogu określonego w ust. 1, jeżeli na okres ciągły rozpoczynający się co najmniej na miesiąc przed datą wyznaczoną na zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 126, oraz kończący się nie wcześniej niż wraz z zamknięciem zgromadzenia wspólników, spółki te bezpłatnie udostępnią publicznie na swojej stronie internetowej dokumenty, o których mowa w ust. 1.

Państwa członkowskie nie uzależniają jednak tego zwolnienia od innych wymogów i ograniczeń niż te, które są konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa stron internetowych i autentyczności dokumentów, wyłącznie w zakresie, w jakim są one proporcjonalne do osiągnięcia tych celów.

3.  Jeżeli spółki podlegające połączeniu ujawnią wspólny plan połączenia transgranicznego zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, co najmniej miesiąc przed datą wyznaczoną na zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 126, przedkładają właściwym rejestrom krajowym następujące informacje wymagające ujawnienia:

   a) forma prawna, firma i siedziba każdej ze spółek podlegających połączeniu, jak również forma prawna, firma i siedziba proponowane dla każdej nowo powstałej spółki;
   b) rejestr, w którym dla każdej ze spółek podlegających połączeniu zostały złożone dokumenty, o których mowa w art. 14, a także numer wpisu do tego rejestru;
   c) wskazanie zasad wykonywania praw wierzycieli, pracowników i wspólników dla każdej z łączących się spółek;
   d) szczegóły dotyczące strony internetowej, na której będą udostępnione bezpłatnie i w trybie online plan połączenia transgranicznego, zawiadomienie i sprawozdanie biegłego, o których mowa w ust. 1, oraz pełne informacje na temat zasad, o których mowa w lit. c) niniejszego ustępu.

4.  Państwa członkowskie zapewniają, aby wymogi, o których mowa w ust. 1 i 3 mogły być w całości wypełnione w trybie online, bez konieczności osobistego stawiennictwa przed właściwym organem ▌ państw członkowskich łączących się spółek, zgodnie z odpowiednimi przepisami rozdziału III tytuł I.

5.  Jeżeli zatwierdzenie połączenia przez zgromadzenie wspólników spółki przejmującej nie jest wymagane zgodnie z art. 126 ust. 3, ujawnienie, o którym mowa w ust. 1, 2 i 3 niniejszego artykułu, powinno być dokonane co najmniej miesiąc przed datą zgromadzenia wspólników pozostałych łączących się spółek.

6.  Państwa członkowskie mogą wymagać, oprócz ujawnienia, o którym mowa w ust. 1, 2 i 3, opublikowania wspólnego planu połączenia transgranicznego lub informacji, o których mowa w ust. 3, w publikatorze krajowym lub za pośrednictwem centralnej platformy elektronicznej zgodnie z art. 16 ust. 3. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, aby rejestr przekazywał odpowiednie informacje do publikatora krajowego.

7.  Państwa członkowskie zapewniają bezpłatne udostępnienie do wiadomości publicznej dokumentacji, o której mowa w ust. 1, lub informacji, o których mowa w ust. 3, za pośrednictwem systemu integracji rejestrów.

Państwa członkowskie zapewniają ponadto, aby jakiekolwiek opłaty pobierane od spółki przez rejestry za ujawnienie, o którym mowa w ust. 1 i 3, oraz, w stosownych przypadkach, za publikację, o której mowa w ust. 5, nie przekraczały zwrotu kosztów świadczenia takich usług.

Artykuł 124

Sprawozdanie organu administrującego lub zarządzającego dla wspólników i pracowników

1.  Organ zarządzający lub administrujący każdej z łączących się spółek sporządza sprawozdanie dla wspólników i pracowników wyjaśniające i uzasadniające prawne i ekonomiczne aspekty połączenia transgranicznego oraz wyjaśniające skutki połączenia transgranicznego dla pracowników.

2.  W sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, wyjaśnia się w szczególności skutki połączenia transgranicznego dla przyszłej działalności spółki.

Zawiera ono również część dotyczącą wspólników oraz część dotyczącą pracowników.

3.  Część sprawozdania dotycząca wspólników wyjaśnia w szczególności:

   aa) wynagrodzenie i metodę zastosowaną do jego określenia;
   b) wyjaśnienie stosunku wymiany udziałów lub akcji oraz ,w stosownych przypadkach, metody lub metod zastosowanych do jego określenia;

   d) skutki połączenia transgranicznego dla wspólników;
   e) uprawnienia i środki prawne dostępne wspólnikom ▌ zgodnie z art. 126a.

3a.  Część sprawozdania dotycząca wspólników nie jest jednak wymagana, jeżeli wszyscy wspólnicy spółki wyrazili zgodę na uchylenie tego wymogu. Państwa członkowskie mogą wyłączyć spółki jednoosobowe z przepisów niniejszego artykułu.

4.  Część sprawozdania dotycząca pracowników wyjaśnia w szczególności:

   ca) wpływ połączenia transgranicznego na stosunki pracy, a także w stosownych przypadkach środki w celu ich ochrony;
   cb) wszelkie istotne zmiany w obowiązujących warunkach zatrudnienia oraz dotyczące lokalizacji prowadzenia działalności przez spółkę;
   d) sposób, w jaki elementy wymienione w lit. ca) i cb) odnoszą się również do spółek zależnych danej spółki.

4aa.  W przypadku gdy organ zarządzający lub administrujący spółki uczestniczącej w połączeniu otrzyma w odpowiednim czasie opinię na temat części sprawozdania, o których mowa w ust. 1, 2 i 4, od przedstawicieli jej pracowników, lub gdy nie ma takich przedstawicieli, od samych pracowników, zgodnie z prawem krajowym, wspólników informuje się o tym, a opinię tę załącza się do sprawozdania.

4a.  Część dotycząca pracowników nie jest wymagana, w przypadku gdy spółka uczestnicząca w połączeniu i jej spółki zależne nie zatrudniają pracowników innych niż ci, którzy wchodzą w skład organu zarządzającego lub administrującego.

5.  Każda z łączących się spółek może zdecydować, czy sporządzić jedno sprawozdanie zawierające dwie części, o których mowa w ust. 3 i 4, lub czy sporządzić oddzielne sprawozdania odpowiednio dla wspólników i pracowników.

6.  Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, lub sprawozdania, o których mowa w ust. 5, udostępnia się w każdym przypadku drogą elektroniczną wraz ze wspólnym planem połączenia transgranicznego, o ile jest dostępny, wspólnikom i przedstawicielom pracowników każdej z łączących się spółek lub, w przypadku braku takich przedstawicieli, samym pracownikom nie później niż na sześć tygodni przed datą zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art. 126.

Jeżeli zatwierdzenie połączenia przez zgromadzenie wspólników spółki przejmującej nie jest wymagane zgodnie z art. 126 ust. 3, sprawozdanie powinno być jednak udostępnione co najmniej sześć tygodni przed datą zgromadzenia wspólników pozostałych łączących się spółek.

8.  Jeżeli zgodnie z ust. 3 odstąpiono od części dotyczącej wspólników, o której mowa w ust. 3, a część dotycząca pracowników, o której mowa w ust. 4, nie jest wymagana zgodnie z ust. 4a, sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, nie jest wymagane.

9.  Ust. 1–8 nie naruszają mających zastosowanie praw do informacji i konsultacji oraz postępowań wszczętych na szczeblu krajowym po transpozycji dyrektywy 2002/14/WE i 2009/38/WE.

"

10)  w art. 125 wprowadza się następujące zmiany:

a)  w ust. 1 dodaje się akapit drugi w brzmieniu:"

„Jeżeli zatwierdzenie połączenia przez zgromadzenie wspólników spółki przejmującej nie jest wymagane zgodnie z art. 126 ust. 3, sprawozdanie powinno być jednak udostępnione co najmniej miesiąc przed datą zgromadzenia wspólników pozostałych spółek podlegających połączeniu.”;

"

b)  ust. 3 otrzymuje brzmienie:"

„3. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w każdym przypadku opinię biegłego dotyczącą tego, czy wynagrodzenie i stosunek wymiany udziałów lub akcji są odpowiednie. W odniesieniu do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 122 lit. m), biegli uwzględniają każdą cenę rynkową tych udziałów lub akcji w łączących się spółkach przed ogłoszeniem wniosku w sprawie połączenia lub wartość spółek, wyłączając efekt proponowanego połączenia określony przy wykorzystaniu ogólnie przyjętych metod wyceny. Sprawozdania zawierają co najmniej:

   a) wskazanie metody lub metod wykorzystanych do określenia proponowanego wynagrodzenia;
   b) wskazanie metody lub metod wykorzystanych do ustalenia proponowanego stosunku wymiany udziałów lub akcji;
   c) stwierdzenie, czy wykorzystana metoda lub wykorzystane metody są adekwatne dla oceny wynagrodzenia i stosunku wymiany udziałów lub akcji oraz wskazanie wartości określonej przy zastosowaniu każdej z tych metod, a także opinię na temat względnego znaczenia przypisywanego takim metodom przy określaniu wybranych wartości; oraz w przypadku zastosowania różnych metod w łączących się spółkach, również stwierdzenie, czy zastosowanie różnych metod było uzasadnione;
   d) opis wszelkich szczególnych trudności powstałych w związku z wyceną.

Biegli są uprawnieni do uzyskania od łączących się spółek wszystkich informacji niezbędnych dla wykonania swoich obowiązków.

"

c)  w ust. 4 dodaje się zdanie w brzmieniu:"

„Państwa członkowskie mogą wyłączyć spółki jednoosobowe z przepisów niniejszego artykułu.”

"

11)  w art. 126 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Po zapoznaniu się ze sprawozdaniami, o których mowa w art. 124 ▌i 125, w stosownych przypadkach, oraz z opiniami pracowników przedłożonymi zgodnie z art. 124 i z uwagami pracowników przedłożonymi zgodnie z art. 123, zgromadzenie wspólników każdej z łączących się spółek podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu wspólnego planu połączenia transgranicznego oraz o tym, czy dostosować akt założycielski i statut, jeżeli są one zawarte w odrębnym dokumencie.”;

"

b)  dodaje się ust. 4 w brzmieniu:"

„4. Państwa członkowskie zapewniają, aby zatwierdzenie połączenia transgranicznego przez zgromadzenie wspólników nie mogło być zakwestionowane ▌ wyłącznie w oparciu o następujące podstawy:

   a) stosunek wymiany udziałów lub akcji, o którym mowa w art. 122 lit. b), został niewłaściwie ustalony;
   b) wynagrodzenie, o którym mowa w art. 122 lit. m), zostało niewłaściwie ustalone;

   d) informacje podane w lit. a) lub b) nie spełniają wymogów prawnych.

"

12)  dodaje się następujące▌ artykuły :"

„Artykuł 126a

Ochrona wspólników

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby co najmniej ▌wspólnicy łączących się spółek, którzy głosowali przeciw zatwierdzeniu wspólnego planu połączenia transgranicznego, mieli prawo do zbywania swoich udziałów, zważywszy na odpowiednie wynagrodzenie, zgodnie z warunkami ustanowionymi w ust. 2 do 6, pod warunkiem że w wyniku połączenia mogliby oni nabyć udziały w spółce powstającej w wyniku połączenia, która podlegałaby prawu państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie odpowiedniej spółki uczestniczącej w połączeniu.

Państwa członkowskie mogą również przyznać takie prawo innym wspólnikom łączących się spółek.

Państwa członkowskie mogą wymagać, aby wyraźny sprzeciw wobec wspólnego planu połączenia transgranicznego lub zamiar wykonania przez członków prawa do zbycia ich udziałów został odpowiednio udokumentowany najpóźniej na zgromadzeniu wspólników, o którym mowa w art. 126. Państwa członkowskie mogą wyrazić zgodę na uznanie zapisania sprzeciwu wobec wspólnego planu połączenia transgranicznego jako właściwego uzasadnienia dotyczącego negatywnego wyniku głosowania.

2.  Państwa członkowskie ustalają termin, w którym wspólnicy, o których mowa w ust. 1, muszą zgłosić zainteresowanej spółce uczestniczącej w połączeniu decyzję o skorzystaniu z prawa do zbycia udziałów. Termin ten nie przekracza jednego miesiąca od dnia zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art. 126. Państwa członkowskie zapewniają, aby łączące się spółki udostępniły adres elektroniczny, na który przesyła się to oświadczenie drogą elektroniczną.

3.  Państwa członkowskie ustalają ponadto termin, do którego należy wypłacić wynagrodzenie określone we wspólnym planie połączenia transgranicznego. Okres ten nie może przekraczać dwóch miesięcy po wejściu w życie połączenia transgranicznego zgodnie z art. 129.

4.  Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy wspólnik, który zadeklarował decyzję wykonania prawa do zbycia udziałów, lecz który uważa, że wynagrodzenie proponowane przez zainteresowaną spółkę uczestniczącą w połączeniu nie zostało właściwie ustanowione, był uprawniony do zwrócenia się o dodatkowe wynagrodzenie do właściwych władz lub organów upoważnionych na mocy prawa krajowego. Państwa członkowskie ustalają termin wpłynięcia wniosku dotyczącego dodatkowego wynagrodzenia.

Państwa członkowskie mogą postanowić, że ostateczna decyzja o przyznaniu dodatkowego wynagrodzenia jest ważna w przypadku tych wspólników zainteresowanej spółki uczestniczącej w połączeniu, którzy oświadczyli, że podjęli decyzję o skorzystaniu z prawa do zbycia swoich udziałów zgodnie z ust. 2.

5.   Państwa członkowskie zapewniają, aby prawo państwa członkowskiego, któremu podlega spółka uczestnicząca w połączeniu, regulowało prawa, o których mowa w ust. 1–6, oraz aby wszelkie spory związane z tymi prawami podlegały wyłącznej kompetencji zainteresowanego państwa członkowskiego.

6.   Państwa członkowskie zapewniają ▌, aby wspólnicy łączących się spółek, którzy nie mają prawa do zbycia swoich udziałów lub akcji lub nie skorzystali z tego prawa, ale którzy uznali proponowany stosunek wymiany udziałów lub akcji za nieodpowiedni, mogli zakwestionować ten stosunek ustalony we wspólnym planie połączenia transgranicznego ▌i zażądać wynagrodzenia. Postępowanie to wszczyna się przed właściwymi władzami lub organami upoważnionymi na mocy prawa krajowego państwa członkowskiego, któremu podlega dana spółka uczestnicząca w połączeniu, w terminie określonym w prawie krajowym tego państwa członkowskiego i nie uniemożliwia ono rejestracji połączenia transgranicznego. Decyzja jest wiążąca dla spółki powstającej w wyniku połączenia transgranicznego.

Państwa członkowskie mogą także postanowić, że stosunek wymiany udziałów ustalony w decyzji jest ważny w przypadku tych wspólników zainteresowanej spółki uczestniczącej w połączeniu, którzy nie mają prawa do zbycia swoich udziałów lub akcji lub nie skorzystali z tego prawa.

7.  Państwa członkowskie mogą również postanowić, że spółka powstająca w wyniku połączenia transgranicznego może zapewnić udziały lub inne wynagrodzenie zamiast świadczenia pieniężnego.

Artykuł 126b

Ochrona wierzycieli

1.  Przepisy państw członkowskich przewidują odpowiedni system ochrony interesów wierzycieli łączących się spółek; roszczenia wierzycieli poprzedzają ujawnienie wspólnego planu połączenia i nie stały się wymagalne w chwili takiego ujawnienia.

Państwa członkowskie zapewniają, aby wierzyciele, którzy są niezadowoleni z zabezpieczeń proponowanych we wspólnym planie połączenia transgranicznego, zgodnie z art. 122 lit. m), mogli w ciągu trzech miesięcy od dnia ujawnienia wspólnego planu połączenia transgranicznego, o którym mowa w art. 123, złożyć wniosek do odpowiedniego organu administracyjnego lub sądowego o udzielenie odpowiednich gwarancji, pod warunkiem że są w stanie wykazać w sposób wiarygodny, iż z powodu połączenia transgranicznego zaspokojenie ich roszczeń jest zagrożone oraz że nie uzyskali odpowiednich gwarancji od łączących się spółek.

Państwa członkowskie zapewniają, aby gwarancje były uzależnione od skuteczności połączenia transgranicznego zgodnie z art. 129.

2.   Państwa członkowskie mogą wymagać od organów zarządzających lub administrujących łączących się spółek przedstawienia oświadczenia odzwierciedlającego obecny rzeczywisty status finansowy tych spółek w dniu złożenia oświadczenia, który to termin przypada nie wcześniej niż miesiąc przed ujawnieniem. Oświadczenie to zawiera deklarację, że na podstawie informacji dostępnych organom zarządzającym lub administrującym łączących się spółek w dniu złożenia oświadczenia, po dokonaniu wszelkich niezbędnych ustaleń, nie są im znane jakiekolwiek przyczyny, dla których spółka powstała w wyniku połączenia, byłaby niezdolna do spełniania zobowiązań, gdy staną się one wymagalne. Oświadczenie ujawnia się wraz ze wspólnym planem połączenia transgranicznego zgodnie z art. 123.

3.   Ust. ▌2 i 3 pozostają bez uszczerbku dla stosowania ustawodawstwa krajowego państwa członkowskiego spółek podlegających łączeniu, dotyczącego dopełnienia płatności lub zabezpieczenia płatności lub zobowiązań niepieniężnych na rzecz organów publicznych.”

Artykuł 126c

Informowanie pracowników i konsultowanie się z nimi

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby prawa pracowników do informacji i konsultacji w odniesieniu do połączenia transgranicznego były przestrzegane oraz wykonywane zgodnie z ramami prawnymi określonymi w dyrektywie 2002/14/WE i w dyrektywie 2001/23/WE, jeżeli połączenie transgraniczne jest uznawane za przejęcie przedsiębiorstwa w rozumieniu dyrektywy 2001/23/WE, oraz, w przypadkach odnoszących się do przedsiębiorstw lub grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, zgodnie z dyrektywą 2009/38/WE. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o stosowaniu praw do informacji i konsultacji do spółek innych niż te, o których mowa w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2002/14/WE.

2.  Niezależnie od przepisów art. 124 ust. 4aa i art. 123 ust. 1 lit. b) państwa członkowskie zapewniają, aby prawa pracowników do informacji i konsultacji były przestrzegane przynajmniej przed przyjęciem wspólnego planu połączenia transgranicznego lub sprawozdania, o którym mowa w art. 124, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej, w taki sposób, aby przed zgromadzeniem wspólników, o którym mowa w art. 126, pracownikom udzielono uzasadnionej odpowiedzi.

3.  Z zastrzeżeniem obowiązujących przepisów lub praktyk korzystniejszych dla pracowników państwa członkowskie określają praktyczne ustalenia dotyczące wykonywania prawa do informacji i konsultacji zgodnie z art. 4 dyrektywy 2002/14/WE.”

"

13)  art. 127 otrzymuje brzmienie:"

Artykuł 127

Zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność połączenia

1.  Państwa członkowskie wskażą organ sądowy, notarialny lub inny właściwy organ bądź właściwe organy („właściwy organ”) dla przeprowadzania kontroli zgodności z prawem połączenia transgranicznego w odniesieniu do tej części postępowania, którą reguluje prawo państwa członkowskiego spółki uczestniczącej w połączeniu oraz do wydania zaświadczenia o dopuszczalności połączenia, potwierdzającego spełnienie wszystkich odpowiednich warunków i należyte dopełnienie wszelkich procedur i formalności w państwie członkowskim spółki uczestniczącej w połączeniu.

Takie zakończenie procedur i formalności może obejmować zaspokojenie płatności lub zabezpieczenie płatności lub zobowiązań niepieniężnych należnych organom publicznym lub spełnienie szczególnych wymogów sektorowych, w tym zabezpieczenie płatności lub zobowiązań wynikających z toczących się postępowań.

2.  Państwa członkowskie zapewniają, aby do wniosku w sprawie uzyskania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność połączenia dołączone były:

   a) plan połączenia, o którym mowa w art. 122;
   b) sprawozdanie i ewentualnie załączone opinie, o których mowa w art. 124, a także sprawozdanie, o którym mowa w art. 125, jeżeli są dostępne;
   ba) wszelkie uwagi przedłożone zgodnie art. 123 ust. 1;
   c) informacja o zatwierdzeniu przez zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 126.

3.  Państwa członkowskie mogą wymagać, aby do wniosku w sprawie uzyskania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność połączenia dołączone były dodatkowe informacje, takie jak na przykład:

   a) liczba pracowników w chwili sporządzania wspólnego planu połączenia;
   b) spółki zależne i ich rozkład geograficzny;
   c) dotyczące wypełniania przez spółkę zobowiązań wobec organów publicznych.

Do celów niniejszego ustępu właściwe organy mogą zażądać tych informacji od innych właściwych organów, jeżeli nie zostały one przekazane.

4.  Państwa członkowskie zapewniają, że wniosek, o którym mowa w ust. 2 i 2a, w tym przedkładanie wszelkich informacji i dokumentów, może być w całości zrealizowany w trybie online, bez konieczności osobistego stawiennictwa przed właściwym organem, o którym mowa w ust. 1, zgodnie ze stosownymi przepisami rozdziału III tytułu I.

5.  W odniesieniu do zgodności z przepisami dotyczącymi partycypacji pracowników określonymi w art. 133 właściwy organ w państwie członkowskim spółki uczestniczącej w połączeniu sprawdza, czy wspólny plan połączenia transgranicznego, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, zawiera informacje o procedurach, na podstawie których dokonuje się odpowiednich uzgodnień, oraz o możliwych wariantach takich uzgodnień.

6.  W ramach kontroli, o której mowa w ust. 1, właściwy organ zbada:

   a) wszystkie dokumenty i informacje przedstawiane mu zgodnie z ust. 2 i 2a;
   c) w odpowiednich przypadkach wskazanie przez łączące się spółki, że rozpoczęło się postępowanie, o którym mowa w art. 133 ust. 3 i 4.

7.  Państwa członkowskie zapewniają, aby kontroli, o której mowa w ust. 1, dokonywano w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania dokumentów i informacji dotyczących zatwierdzenia połączenia transgranicznego przez zgromadzenie wspólników spółki. Kontrola ta wywołuje jeden z następujących skutków:

   a) jeżeli stwierdzono, że połączenie transgraniczne spełnia wszelkie odpowiednie warunki oraz że wszelkie procedury i formalności zostały dopełnione, właściwy organ wydaje zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność połączenia;
   b) jeżeli stwierdzono, że połączenie transgraniczne nie spełnia wszystkich odpowiednich warunków oraz że nie dopełniono wszelkich procedur lub formalności, właściwy organ nie wydaje zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność połączenia i zawiadamia spółkę o przyczynach swojej decyzji. W takim przypadku właściwy organ może umożliwić spółce spełnienie odpowiednich warunków lub zakończenie procedur i formalności w odpowiednim terminie.

8.  Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwy organ nie wydawał zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność połączenia, jeżeli zgodnie z prawem krajowym stwierdzono, że połączenia transgranicznego dokonuje się w celu popełnienia nadużycia lub oszustwa powodującego lub mającego na celu unikanie bądź obchodzenie prawa krajowego lub unijnego, lub w celu popełnienia przestępstwa.

9.  Jeżeli właściwy organ, w ramach kontroli zgodności z prawem, o której mowa w ust. 1, ma poważne wątpliwości wskazujące na to, że połączenie transgraniczne służy popełnieniu nadużycia lub oszustwa prowadzącego lub mającego prowadzić do uchylenia się od prawa krajowego lub unijnego lub do jego obejścia lub do popełnienia przestępstwa, bierze pod uwagę istotne fakty i okoliczności, takie jak – w stosownych przypadkach i nie rozpatrując osobno – orientacyjne wskaźniki, których właściwy organ jest świadom, w trakcie kontroli zgodności z prawem, o której mowa w ust. 1, w tym w ramach konsultacji z właściwymi organami. Kontrolę do celów niniejszego ustępu przeprowadza się osobno dla każdego przypadku w ramach procedury uregulowanej prawem krajowym.

10.  Jeżeli jest to konieczne do kontroli, o której mowa w ust. 7, w celu uwzględnienia dodatkowych informacji lub przeprowadzenia dodatkowych czynności dochodzeniowych, okres trzech miesięcy przewidziany w ust. 6 można przedłużyć maksymalnie o kolejne 3 miesiące.

11.  Jeżeli ze względu na złożoność procedury transgranicznej nie jest możliwe przeprowadzenie kontroli w terminie przewidzianym w niniejszym artykule, państwa członkowskie zapewniają, aby wnioskodawca został poinformowany o przyczynach opóźnienia przed upływem pierwotnego terminu.

12.  Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy wyznaczone zgodnie z ust. 1 mogły konsultować się z innymi odpowiednimi organami właściwymi w poszczególnych dziedzinach związanych z połączeniem transgranicznym, w tym z organami z państwa członkowskiego spółki powstającej w wyniku połączenia, oraz uzyskiwać od tych organów, a także od spółki informacje i dokumenty niezbędne do przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem w ramach proceduralnych określonych w prawie krajowym. Przy kontroli właściwy organ może odwołać się do niezależnego biegłego.”

"

14)  Dodaje się artykuł w brzmieniu:"

„Artykuł 127a

Przekazanie zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność połączenia

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność połączenia było przesyłane organom, o których mowa w art. 128 ust. 1 za pośrednictwem systemu integracji rejestrów ustanowionego zgodnie z art. 22.

Państwa członkowskie zapewniają także, aby zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność połączenia było dostępne za pośrednictwem systemu integracji rejestrów ustanowionego zgodnie z art. 22.

2.  Dostęp do informacji, o których mowa w ust. 1, jest bezpłatny dla właściwych organów, o których mowa w art. 128 ust. 1, i dla rejestrów.”

"

(15)  w art. 128 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 2 otrzymuje brzmienie:"

„2. Do celów ust. 1 ▌każda z łączących się spółek przedkłada organowi, o którym mowa w ▌ust. 1, wspólny plan połączenia transgranicznego, zatwierdzony przez zgromadzenie wspólników b, o którym mowa w art. 126, lub, w przypadku gdy zatwierdzenie przez zgromadzenie wspólników nie jest wymagane zgodnie z art. 132 ust. 3, plan połączenia transgranicznego zatwierdzony przez każdą z łączących się spółek zgodnie z prawem krajowym.”

"

b)  dodaje się ▌ustępy w brzmieniu:"

3. Każde państwo członkowskie zapewnia, aby wniosek o ukończenie postępowania, o którym mowa w ust. 1, pochodzący od łączących się spółek, uwzględniający przedłożenie wszelkich informacji lub dokumentów, mógł być w całości wypełniony w trybie online, bez konieczności osobistego stawiennictwa przed właściwym organem, o którym mowa w ust. 1, zgodnie ze stosownymi przepisami rozdziału III tytułu I.

4.  Właściwy organ, o którym mowa w ust. 1, zatwierdza połączenie transgraniczne niezwłocznie po zakończeniu oceny odpowiednich warunków.

5.   Zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność połączenia lub zaświadczenia, o których mowa w art. 127a ust. 1 zostaną przyjęte przez właściwy organ państwa członkowskiego spółki powstającej w wyniku połączenia transgranicznego jako ostateczne potwierdzenie prawidłowego dopełnienia procedur i formalności ▌w danym kraju członkowskim lub krajach członkowskich ▌.”;

"

16)  w art. 130 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

1. Prawo państw członkowskich łączących się spółek i spółki powstającej w wyniku połączenia określa w odniesieniu do terytorium tego państwa, zgodnie z art. 16, warunki ujawnienia ukończenia połączenia transgranicznego w rejestrze publicznym, w którym każda ze spółek ma obowiązek składać dokumenty.”

"

b)  dodaje się ust. 1a:"

„1a. Państwa członkowskie zapewniają, aby co najmniej następujące informacje zostały wpisane do ich rejestrów, które je opublikują i udostępnią za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 22:

   a) w rejestrze państwa członkowskiego spółki powstającej w wyniku połączenia – że rejestracja spółki powstającej w wyniku połączenia jest wynikiem połączenia transgranicznego;
   b) w rejestrze państwa członkowskiego spółki powstającej w wyniku połączenia – data rejestracji spółki powstającej w wyniku połączenia;
   c) w rejestrze państwa członkowskiego każdej z łączących się spółek – data wykreślenia lub usunięcia spółki z rejestru;
   d) w rejestrze państwa członkowskiego każdej z łączących się spółek – że wykreślenie lub usunięcie spółki z rejestru jest wynikiem połączenia transgranicznego;
   e) w rejestrach państw członkowskich każdej z łączących się spółek i spółki powstającej w wyniku połączenia – numery rejestracji, firmy i formy prawne każdej z łączących się spółek oraz spółki powstającej w wyniku połączenia.”

"

17)  w art. 131 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 1 ▌otrzymuje brzmienie:"

„1. Od daty, o której mowa w art. 129, połączenie transgraniczne dokonane zgodnie z art. 119 pkt 2 lit. a), c) i d) powoduje następujące skutki:

   a) „wszelkie aktywa i pasywa spółki przejmowanej, w tym umowy, kredyty, prawa i obowiązki zostają przekazane i są nadal realizowane przez spółkę przejmującą;”;
   b) wspólnicy spółki przejmowanej stają się wspólnikami spółki przejmującej, chyba że skorzystają z prawa wyjścia, o którym mowa w art. 126a ust. 1.
   c) spółka przejmowana przestaje istnieć.”;

"

b)  ust. 2 lit. a) i b) otrzymuje brzmienie:"

„a) wszelkie aktywa i pasywa łączących się spółek, w tym umowy, kredyty, prawa i obowiązki, zostają przekazane i są nadal realizowane przez nowo powstałą spółkę;”;

   b) wspólnicy łączących się spółek stają się wspólnikami nowej spółki, chyba że skorzystają z prawa wyjścia ze spółki, o którym mowa w art. 126a ust. 1.

"

18)  w art. 132 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Jeżeli połączenie transgraniczne przez przejęcie jest przeprowadzane albo przez spółkę, która posiada wszystkie udziały bądź akcje i inne papiery wartościowe zapewniające prawo do głosowania na zgromadzeniach spółki lub spółek przejmowanych, albo przez osobę, która posiada bezpośrednio lub pośrednio wszystkie udziały bądź akcje w spółce przejmującej i w spółkach przejmowanych, a spółka przejmująca nie przyznaje żadnych udziałów bądź akcji na podstawie połączenia:

   art. 122 lit. b), c), e) i m), art. 125 i art. 131 ust. 1 lit. b) nie mają zastosowania;
   art. 124 i art. 126 ust. 1 nie mają zastosowania do spółki lub spółek przejmowanych.”;

"

b)  dodaje się ust. 3 w brzmieniu:"

„3. Jeżeli przepisy państw członkowskich wszystkich łączących się spółek przewidują zwolnienie z obowiązku zatwierdzenia przez zgromadzenie wspólników zgodnie z art. 126 ust. 3 i z ust. 1 niniejszego artykułu, wspólny plan połączenia transgranicznego lub informacje, o których mowa odpowiednio w art. 123 ust. 1–3, oraz sprawozdania, o których mowa w art. 124 i 124a, udostępnia się co najmniej miesiąc przed podjęciem przez spółkę decyzji w sprawie połączenia zgodnie z prawem krajowym.”;

"

19)  w art. 133 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 2 lit. a) część wprowadzająca otrzymuje brzmienie:"

„2. Jednakże ewentualne przepisy dotyczące partycypacji pracowników obowiązujące w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę spółka powstająca w wyniku połączenia transgranicznego, nie mają zastosowania, jeżeli w co najmniej jednej z łączących się spółek w okresie sześciu miesięcy przed opublikowaniem planu połączenia transgranicznego, o którym mowa w art. 123, średnia liczba pracowników równa się czterem piątym obowiązującej wartości progowej określonej w prawie państwa członkowskiego sprawującego jurysdykcję nad spółką uczestniczącą w połączeniu, która to wartość uruchamia partycypację pracowników w rozumieniu art. 2 lit. k) dyrektywy 2001/86/WE, lub jeżeli prawo krajowe właściwe dla spółki powstającej w wyniku połączenia transgranicznego nie przewiduje:

"

b)  ust. 4 lit. a) otrzymuje brzmienie:"

„a) przyznają właściwym organom łączących się spółek – w przypadku gdy w co najmniej w jednej ze spółek biorących udział w połączeniu ustanowiono system partycypacji pracowników w rozumieniu art. 2 lit. k) dyrektywy 2001/86/WE – prawo do podjęcia decyzji, bez uprzednich negocjacji, o bezpośrednim podleganiu standardowym przepisom dotyczącym partycypacji, o których mowa w ust. 3 lit. h), określonym w ustawodawstwie państwa członkowskiego, w którym spółka powstająca w wyniku połączenia transgranicznego ma posiadać siedzibę, oraz o przestrzeganiu tych przepisów od dnia rejestracji;”;

"

c)   ust. 7 otrzymuje brzmienie:"

„7. Jeżeli w spółce powstałej w wyniku połączenia transgranicznego ustanowiono system partycypacji pracowników, spółka ta ma obowiązek przyjąć środki w celu zapewnienia, by prawa pracowników do partycypacji były chronione w razie kolejnego połączenia, podziału lub przekształcenia transgranicznego lub krajowego w okresie czterech lat od dnia, w którym połączenie transgraniczne stało się skuteczne, stosując mutatis mutandis przepisy określone w ust. 1–6.”;

"

d)   dodaje się ust. 8 w brzmieniu:"

„8. Spółka powiadamia swoich pracowników lub ich przedstawicieli o tym, czy postanawia zastosować standardowe przepisy dotyczące partycypacji, o których mowa w ust. 3 lit. h), czy też podejmuje negocjacje w ramach specjalnego zespołu negocjacyjnego. W tym drugim przypadku spółka niezwłocznie powiadamia swoich pracowników lub ich przedstawicieli o wyniku negocjacji.”;

"

20)  dodaje się art. 133a w brzmieniu:"

„Artykuł 133a

Odpowiedzialność niezależnych biegłych

Państwa członkowskie określają przepisy dotyczące odpowiedzialności cywilnej niezależnego biegłego odpowiedzialnego za sporządzenie sprawozdania, o którym mowa w art. 125.

Państwa członkowskie wprowadzają przepisy gwarantujące, że biegły lub osoba prawna, w imieniu której biegły występuje, działa w sposób niezależny oraz że nie dochodzi do konfliktu interesów ze strony spółki, która ubiega się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność połączenia, oraz że opinia biegłego jest bezstronna, obiektywna i wydana w celu udzielenia pomocy właściwemu organowi zgodnie z wymogami niezależności i bezstronności wynikającymi z prawa właściwego lub norm zawodowych, którym biegły podlega.”;

"

21)  w art. 134 dodaje się ustęp w brzmieniu:"

„Nie wpływa to na uprawnienia państw członkowskich – w dziedzinach takich jak m.in. prawo karne, finansowanie terroryzmu, prawo socjalne, opodatkowanie i egzekwowanie prawa – do stosowania środków i kar, zgodnie z przepisami krajowymi, po dacie wejścia w życie połączenia transgranicznego.”;

"

22)  w tytule II dodaje się rozdział IV w brzmieniu:"

„ROZDZIAŁ IV

Podziały transgraniczne spółek kapitałowych

Artykuł 160a

Zakres zastosowania

Niniejszy rozdział stosuje się do podziału transgranicznego spółek kapitałowych utworzonych zgodnie z prawem państwa członkowskiego i mających siedzibę, zarząd główny lub główny zakład na terytorium Unii, pod warunkiem że co najmniej dwie ze spółek kapitałowych uczestniczących w podziale podlegają prawu różnych państw członkowskich (zwanego dalej »podziałem transgranicznym«).

Artykuł 160b

Definicje

Na użytek niniejszego rozdziału:

   1) »spółka kapitałowa«, zwana dalej »spółką«, oznacza spółkę typu wymienionego w załączniku II;
   2) »spółka podlegająca podziałowi« oznacza spółkę, która w procesie podziału transgranicznego, w przypadku pełnego podziału, przenosi wszystkie swoje aktywa i pasywa na co najmniej dwie spółki lub, w przypadku częściowego podziału lub podziału przez wydzielenie, przenosi część swoich aktywów i pasywów na co najmniej jedną spółkę;
   3) »podział« oznacza czynność, przez którą:
   a) spółka podlegająca podziałowi, w chwili rozwiązania bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, przenosi wszystkie swoje aktywa i pasywa na co najmniej dwie nowo utworzone spółki (»spółki przejmujące«), w zamian za przyznanie wspólnikom spółki podlegającej podziałowi papierów wartościowych lub udziałów bądź akcji spółek przejmujących oraz ewentualnie świadczenie pieniężne nieprzekraczające 10 % wartości nominalnej tych papierów wartościowych lub udziałów bądź akcji lub, jeżeli nie mają one wartości nominalnej, świadczenie pieniężne nieprzekraczające 10 % ich wartości księgowej (»podział pełny«);
   b) spółka podlegająca podziałowi przenosi część swoich aktywów i pasywów na co najmniej jedną lub więcej nowo utworzonych spółek (»spółki przejmujące«), w zamian za przyznanie wspólnikom spółki podlegającej podziałowi papierów wartościowych lub udziałów bądź akcji spółek przejmujących lub spółki podlegającej podziałowi lub zarówno spółek przejmujących, jak i spółki podlegającej podziałowi oraz ewentualnie świadczenie pieniężne nieprzekraczające 10 % wartości nominalnej papierów wartościowych lub udziałów bądź akcji lub, w przypadku braku wartości nominalnej, świadczenie pieniężne nieprzekraczające 10 % ich wartości księgowej (»podział częściowy«).
   c) spółka podlegająca podziałowi przenosi część swoich aktywów i pasywów na jedną lub więcej nowo utworzonych spółek (»spółki przejmujące«) w zamian za emisję na rzecz spółki podlegającej podziałowi papierów wartościowych lub udziałów bądź akcji w spółkach przejmujących (»podział przez wydzielenie«).

Artykuł 160c

Dalsze przepisy dotyczące zakresu stosowania

1.  Z zastrzeżeniem art. 160b ust. 3 niniejszy rozdział stosuje się do podziałów transgranicznych także wtedy, gdy prawo co najmniej jednego z zainteresowanych państw członkowskich dopuszcza świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 160b ust. 3 lit. a) i b), przekraczające 10 % wartości nominalnej, lub w przypadku braku wartości nominalnej, 10 % wartości księgowej papierów wartościowych lub udziałów bądź akcji reprezentujących kapitał spółek przejmujących.

3.  Niniejszego rozdziału nie stosuje się do podziałów transgranicznych z udziałem spółek, których przedmiotem działalności jest zbiorowe inwestowanie kapitału pozyskanego w drodze publicznej, które działają na zasadzie dywersyfikacji ryzyka oraz których jednostki uczestnictwa są na żądanie ich posiadaczy odkupywane lub umarzane bezpośrednio lub pośrednio z aktywów tych spółek. Działania podjęte przez taką spółkę w celu zapewnienia, aby wartość giełdowa jej jednostek uczestnictwa nie różniła się znacznie od jej wartości aktywów netto, uważa się za równoznaczne z takim odkupieniem lub umorzeniem.

4.  Państwa członkowskie zapewniają, aby niniejszy rozdział nie miał zastosowania w razie wystąpienia którejkolwiek z poniższych okoliczności:

   a) spółka podlegająca podziałowi jest w likwidacji i rozpoczęła wypłacanie aktywów na rzecz swoich akcjonariuszy;
   b) wobec spółki zastosowano instrumenty, uprawnienia i mechanizmy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przewidziane w tytule IV dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE;

5.  Państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu niniejszego rozdziału do spółek objętych:

   a) postępowaniem upadłościowym lub ramami restrukturyzacji zapobiegawczej;
   aa) postępowaniem likwidacyjnym innym niż to, o którym mowa w ust. 4 lit. a), lub
   b) środkami w zakresie zapobiegania kryzysom w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 101 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE.

6.  Prawo krajowe państwa członkowskiego spółki podlegającej podziałowi reguluje część procedur i formalności, których należy dopełnić w związku z podziałem transgranicznym w celu uzyskania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność podziału, natomiast prawa krajowe państw członkowskich spółek przejmujących regulują część procedur i formalności, których należy dopełnić po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność podziału zgodnie z prawem Unii.

Artykuł 160e

Plan podziałów transgranicznych

Organ zarządzający lub administrujący spółki podlegającej podziałowi sporządza plan podziału transgranicznego. Plan podziału transgranicznego zawiera co najmniej następujące szczegóły:

   a) formę prawną, firmę i lokalizację siedziby spółki podlegającej podziałowi, jak również formę prawną, firmę i lokalizację siedziby proponowane dla nowo utworzonej spółki lub spółek powstałych w wyniku podziału transgranicznego;
   b) w stosownych przypadkach, stosunek wymiany papierów wartościowych lub udziałów bądź akcji reprezentujących kapitał spółki i wysokość ewentualnego świadczenie pieniężnego;
   c) warunki dotyczące przyznania papierów wartościowych lub udziałów bądź akcji reprezentujących kapitał spółek przejmujących lub spółki podlegającej podziałowi;
   d) proponowany orientacyjny harmonogram podziału transgranicznego;
   e) prawdopodobne skutki podziału transgranicznego dla zatrudnienia;
   f) datę, od której posiadanie papierów wartościowych lub udziałów bądź akcji reprezentujących kapitał spółek uprawnia ich posiadaczy do uczestnictwa w zysku, oraz wszelkie szczególne warunki mające wpływ na to uprawnienie;
   g) datę, od której transakcje spółki podlegającej podziałowi traktowane są dla celów rachunkowości jako transakcje spółek przejmujących;
   h) ▌ wszelkie szczególne korzyści przyznane członkom organów administrujących, zarządzających, nadzorczych lub kontrolnych spółki podlegającej podziałowi;
   i) prawa przyznane przez spółki przejmujące uprzywilejowanym wspólnikom spółki podlegającej podziałowi lub posiadaczom papierów wartościowych innych niż udziały bądź akcje reprezentujących kapitał spółki podlegającej podziałowi lub zaproponowane środki, które ich dotyczą;

   j) akty założycielskie, w stosownych przypadkach, oraz statuty – jeżeli są zawarte w odrębnym akcie – spółek przejmujących i jakiekolwiek zmiany w akcie założycielskim spółki podlegającej podziałowi w przypadku podziału częściowego;
   k) w stosownych przypadkach, informacje na temat procedur, zgodnie z którymi określa się uzgodnienia dotyczące udziału pracowników w ukształtowaniu ich praw do partycypacji w spółkach przejmujących ustala się zgodnie z art. 160n ▌;
   l) szczegółowy opis aktywów i pasywów spółki podlegającej podziałowi oraz oświadczenie dotyczące sposobu rozdziału tych aktywów i pasywów między spółki przejmujące lub ich zachowania przez spółkę podlegającą podziałowi w przypadku podziału częściowego, w tym postanowienia dotyczące zakwalifikowania aktywów lub pasywów nierozdzielonych wyraźnie w planie podziału transgranicznego, takich jak aktywa lub pasywa nieznane w chwili sporządzania planu podziału transgranicznego;
   m) informacje na temat wyceny aktywów i pasywów przyznanych każdej spółce uczestniczącej w podziale transgranicznym;
   n) data księgowania spółki podlegającej podziałowi, służąca określeniu warunków podziału transgranicznego;
   o) w stosownych przypadkach, przyznanie wspólnikom spółki podlegającej podziałowi udziałów bądź akcji i papierów wartościowych w spółkach przejmujących lub w spółce podlegającej podziałowi lub zarazem w spółce przejmującej i w spółce podlegającej podziałowi oraz kryterium będące podstawą takiego przyznania;
   p) szczegóły oferty wynagrodzenia dla wspólników ▌zgodnie z art. 160l;
   q) ▌zabezpieczenia, takie jak gwarancje lub zobowiązania, jeżeli są proponowane wierzycielom.

Artykuł 160g

Sprawozdanie organu zarządzającego lub administrującego dla wspólników i pracowników

1.  Organ zarządzający lub administrujący spółki podlegającej podziałowi sporządza sprawozdanie dla wspólników i pracowników wyjaśniające i uzasadniające prawne i ekonomiczne aspekty podziału transgranicznego, a także wyjaśniające skutki podziału transgranicznego dla pracowników.

2.  W sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, wyjaśnia się w szczególności skutki podziału transgranicznego dla przyszłej działalności spółek.

Zawiera ono również część dotyczącą wspólników oraz część dotyczącą pracowników.

3.  Część sprawozdania dotycząca wspólników wyjaśnia w szczególności:

   aa) wynagrodzenie oraz metodę jego określania;
   b) w stosownych przypadkach, stosunek wymiany udziałów bądź akcji oraz metodę jego określania;

   d) skutki podziału transgranicznego dla wspólników;
   e) uprawnienia i środki prawne dostępne wspólnikom ▌zgodnie z art. 160l.

4.  Część sprawozdania dotycząca wspólników nie jest wymagana, jeżeli wszyscy wspólnicy spółki wyrazili zgodę na uchylenie tego wymogu. Państwa członkowskie mogą wyłączyć spółki jednoosobowe z przepisów niniejszego artykułu.

5.  Część sprawozdania dotycząca pracowników wyjaśnia w szczególności:

   ca) skutki podziału transgranicznego dla stosunków pracy, a także, w stosownych przypadkach, wszelkie środki mające na celu ich zabezpieczenie;
   cb) wszelkie istotne zmiany w obowiązujących warunkach zatrudnienia oraz co do lokalizacji prowadzenia działalności przez spółkę;
   d) sposób, w jaki elementy wymienione w lit. ca) i cb) odnoszą się również do spółek zależnych spółki.

6.  Jeżeli organ zarządzający lub administrujący spółki podlegającej podziałowi otrzyma w odpowiednim czasie opinię na temat części sprawozdania, o których mowa w ust. 1, 2, i 4, od przedstawicieli jej pracowników lub – gdy nie ma takich przedstawicieli – od samych pracowników, zgodnie z prawem krajowym, wspólników informuje się o tym, a opinię tę załącza się do sprawozdania.

7.  Część dotycząca pracowników nie jest wymagana, jeżeli spółka i jej ewentualne spółki zależne nie zatrudniają pracowników innych niż ci, którzy wchodzą w skład organu zarządzającego lub administrującego.

8.  Spółka może zdecydować, czy sporządzić jedno sprawozdanie zawierające dwie części, o których mowa w ust. 3 i 4, czy też sporządzić oddzielne sprawozdania odpowiednio dla wspólników i pracowników.

9.   Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, lub sprawozdania, o których mowa w ust. 5, udostępnia się, w każdym razie w formie elektronicznej, wraz z planem podziału transgranicznego, jeżeli jest dostępny, wspólnikom i przedstawicielom pracowników spółki podlegającej podziałowi lub, w przypadku braku takich przedstawicieli, samym pracownikom nie później niż 6 tygodni przed datą zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art. 160k.

10.  Jeżeli zgodnie z ust. 3 odstąpiono od części dotyczącej wspólników, o której mowa w ust. 3, a część dotycząca pracowników, o której mowa w ust. 4, nie jest wymagana zgodnie z ust. 4a, sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, nie jest wymagane.

11.  Ustępy 1–8 niniejszego artykułu nie naruszają mających zastosowanie praw do informacji i konsultacji oraz postępowań wszczętych na szczeblu krajowym po transpozycji dyrektyw 2002/14/WE i 2009/38/WE.

Artykuł 160i

Opinia niezależnego biegłego

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby niezależny biegły zbadał plan podziału transgranicznego i sporządził sprawozdanie przeznaczone dla wspólników, udostępniane im nie później niż jeden miesiąc przed datą zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art. 160k, ▌plan podziału transgranicznego, oraz ▌. W zależności od prawa państw członkowskich biegłymi mogą być osoby fizyczne lub osoby prawne.

2.  Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, w każdym przypadku zawiera opinię biegłego dotyczącą tego, czy wynagrodzenie i stosunek wymiany udziałów bądź akcji są odpowiednie. W odniesieniu do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 160e lit. q), biegły uwzględnia każdą cenę rynkową tych udziałów bądź akcji w spółce podlegającej podziałowi przed ogłoszeniem wniosku w sprawie podziału lub wartość spółki, wyłączając efekt proponowanego podziału określony przy wykorzystaniu ogólnie przyjętych metod wyceny. Sprawozdanie zawiera co najmniej:

   a) wskazanie metody wykorzystanej do określenia proponowanego wynagrodzenia;
   b) wskazanie metody wykorzystanej do ustalenia proponowanego stosunku wymiany udziałów bądź akcji;
   c) stwierdzenie, czy taka metoda jest adekwatna do oceny wynagrodzenia lub stosunku wymiany udziałów bądź akcji, i wskazanie wartości określonej przy zastosowaniu tej metody oraz opinię na temat względnego znaczenia przypisywanego tej metodzie przy określaniu wybranych wartości;
   d) opis wszelkich szczególnych trudności powstałych w związku z wyceną.

▌Biegły jest uprawniony do uzyskania od spółki podlegającej podziałowi wszystkich informacji niezbędnych do wykonywania swoich obowiązków.

3.  Ani badanie planu podziału transgranicznego przez niezależnego biegłego, ani sprawozdanie biegłego nie są wymagane, jeżeli wszyscy wspólnicy spółki podlegającej podziałowi wyrazili na to zgodę. Państwa członkowskie mogą wyłączyć spółki jednoosobowe z zakresu stosowania przepisów niniejszego artykułu.

Artykuł 160j

Ujawnienie

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby co najmniej miesiąc przed datą zgromadzenia wspólników, o którym mowa art. 160k, następujące dokumenty zostały ujawnione i podane do wiadomości publicznej w rejestrze państwa członkowskiego spółki podlegającej podziałowi:

   a) plan podziału transgranicznego;

   b) zawiadomienie informujące wspólników, wierzycieli i przedstawicieli pracowników spółki podlegającej podziałowi transgranicznemu lub – jeżeli brak takich przedstawicieli – samych pracowników o możliwości przedłożenia spółce, co najmniej pięć dni roboczych przed datą zgromadzenia wspólników, uwag dotyczących planu podziału transgranicznego.

Państwa członkowskie mogą wymagać, aby sprawozdanie niezależnego biegłego – jeżeli zostało sporządzone zgodnie z art. 125 – zostało ujawnione i podane do wiadomości publicznej w rejestrze.

Państwa członkowskie zapewniają, by spółka była w stanie wyłączyć informacje poufne z obowiązku ujawniania informacji zawartych w sprawozdaniu niezależnego biegłego.

Dokumenty ujawnione zgodnie z niniejszym ustępem są również dostępne za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 22

2.  Państwa członkowskie mogą zwolnić spółkę podlegającą podziałowi z określonego w ust. 1 wymogu ujawniania informacji, jeżeli przez nieprzerwany okres, rozpoczynający się co najmniej miesiąc przed datą wyznaczoną na zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 160k, oraz kończący się nie wcześniej niż wraz z zamknięciem tego zgromadzenia, bezpłatnie udostępni ona publicznie na swojej stronie internetowej dokumenty, o których mowa w ust. 1.

Państwa członkowskie nie obwarowują jednak tego zwolnienia wymogami lub ograniczeniami innymi niż te, które są konieczne, aby zapewnić bezpieczeństwo stron internetowych i autentyczność tych dokumentów, chyba że są one proporcjonalne do realizacji tych celów i wyłącznie w takim zakresie.

3.  Jeżeli spółka podlegająca podziałowi ujawni plan podziału transgranicznego zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, wówczas co najmniej miesiąc przed datą wyznaczoną na zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 160k, przedkłada do rejestru następujące informacje wymagające ujawnienia:

   a) forma prawna, firma i siedziba spółki podlegającej podziałowi, jak również proponowana forma prawna, firma i siedziba spółek nowo powstałych w wyniku podziału transgranicznego;
   b) rejestr, w którym dla spółki podlegającej podziałowi zostały złożone dokumenty, o których mowa w art. 14, a także numer wpisu do tego rejestru;
   c) wskazanie zasad wykonywania praw wierzycieli, pracowników i wspólników;
   d) szczegóły dotyczące strony internetowej, na której można uzyskać bezpłatnie w trybie online plan podziału transgranicznego, zawiadomienie i sprawozdanie biegłego, o których mowa w ust. 1, oraz pełne informacje na temat zasad, o których mowa w lit. c) niniejszego ustępu.

4.  Państwa członkowskie zapewniają możliwość spełnienia wymogów, o których mowa w ust. 1 i 3, w całości w trybie online, bez konieczności osobistego stawiennictwa wnioskodawców przed właściwym organem któregokolwiek z zainteresowanych państw członkowskich, zgodnie z odpowiednimi przepisami rozdziału III tytuł I.

5.  Państwa członkowskie mogą wymagać, oprócz ujawnienia, o którym mowa w ust. 1, 2 i 3, opublikowania planu podziału transgranicznego lub informacji, o których mowa w ust. 3, w publikatorze krajowym lub za pośrednictwem centralnej platformy elektronicznej zgodnie z art. 16 ust. 3. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, aby rejestr przekazywał odpowiednie informacje do publikatora krajowego.

6.  Państwa członkowskie zapewniają bezpłatne udostępnienie do wiadomości publicznej dokumentacji, o której mowa w ust. 1, lub informacji, o których mowa w ust. 3, za pośrednictwem systemu integracji rejestrów.

Państwa członkowskie zapewniają ponadto, aby jakiekolwiek opłaty pobierane od ▌spółki przez rejestry za ujawnienie, o którym mowa w ust. 1 i 3, oraz, w stosownych przypadkach, za publikację, o której mowa w ust. 5, nie przekraczały zwrotu kosztów świadczenia takich usług.

Artykuł 160k

Zatwierdzenie przez zgromadzenie wspólników

1.  Po zapoznaniu się ze sprawozdaniami, o których mowa w art. 160g ▌i 160i, w stosownych przypadkach, oraz z opiniami pracowników przedłożonymi zgodnie z art. 160g i z uwagami pracowników przedłożonymi zgodnie z art. 160j, zgromadzenie wspólników spółki podlegającej podziałowi decyduje w drodze uchwały, czy zatwierdzić plan podziału transgranicznego oraz czy dostosować akt założycielski i statut, jeżeli są one zawarte w odrębnym akcie.

2.  Zgromadzenie wspólników może zastrzec prawo do uzależnienia podziału transgranicznego od wyraźnego zatwierdzenia przez nie zasad, o których mowa w art. 160n.

3.  Państwa członkowskie zapewniają, aby zatwierdzenie ▌ planu podziału transgranicznego lub wszelkich zmian w tym planie wymagało większości co najmniej dwóch trzecich, jednak nie więcej niż 90 % głosów związanych albo z udziałami bądź akcjami, albo z kapitałem subskrybowanym reprezentowanym podczas zgromadzenia. W każdym przypadku wartość progowa nie może być wyższa od przewidzianej w prawie krajowym dla zatwierdzenia połączenia transgranicznego.

4.  Jeżeli klauzula planu podziału transgranicznego lub jakakolwiek zmiana aktu założycielskiego spółki podlegającej podziałowi prowadzi do zwiększenia zobowiązań gospodarczych akcjonariusza wobec spółki lub osób trzecich, państwa członkowskie mogą przewidzieć w takich szczególnych okolicznościach, że dany akcjonariusz zatwierdza tę klauzulę lub zmianę aktu założycielskiego, pod warunkiem że akcjonariusz ten nie jest w stanie wykonywać praw ustanowionych w art. 160l.

5.  Państwa członkowskie zapewniają, aby zatwierdzenie podziału transgranicznego przez zgromadzenie wspólników nie mogło być zakwestionowane wyłącznie na następujących podstawach:

   a) stosunek wymiany udziałów bądź akcji, o którym mowa w art. 160e lit. b), został niewłaściwie ustalony;
   b) wynagrodzenie, o którym mowa w art. 160e lit. q), zostało niewłaściwie ustalone;
   c) informacje podane w lit. a) lub b) nie spełniają wymogów prawnych.

Artykuł 160l

Ochrona wspólników

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby przynajmniej ▌wspólnicy, którzy głosowali przeciw zatwierdzeniu planu podziału transgranicznego spółki podlegającej podziałowi mieli prawo zbycia swoich udziałów bądź akcji za odpowiednim wynagrodzeniem zgodnie z warunkami ustanowionymi w ust. 2–6, o ile w wyniku podziału nabyliby udziały bądź akcje w spółkach przejmujących, które byłyby regulowane prawem państwa członkowskiego innego niż państwo spółki podlegającej podziałowi:

Państwa członkowskie mogą również przyznać takie prawo innym wspólnikom spółki podlegającej podziałowi.

Państwa członkowskie mogą wymagać, aby wyraźny sprzeciw wobec planu podziału transgranicznego lub zamiar wykonywania przez wspólników prawa do zbycia ich udziałów został odpowiednio udokumentowany najpóźniej na zgromadzeniu wspólników, o którym mowa w art. 160k.Państwa członkowskie mogą wyrazić zgodę na uznanie zapisania sprzeciwu wobec planu podziału transgranicznego jako właściwej dokumentacji dotyczącej negatywnego wyniku głosowania.

2.  Państwa członkowskie ustalają termin na zgłoszenie spółce podlegającej podziałowi przez wspólników, o których mowa w ust. 1, ich decyzji o skorzystaniu z prawa zbycia udziałów bądź akcji. Termin ten nie przekracza jednego miesiąca od zgromadzenia wspólników, o którym mowa w art. 160k. Państwa członkowskie zapewniają, aby spółka podlegająca podziałowi udostępniła adres poczty elektronicznej, na który przesyła się to oświadczenie drogą elektroniczną.

3.  Państwa członkowskie ustalają ponadto termin, do którego należy wypłacić wynagrodzenie określone w planie podziału transgranicznego. Okres ten nie może przekraczać dwóch miesięcy po wejściu w życie podziału transgranicznego zgodnie z art. 160t.

4.  Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy wspólnik, który zadeklarował decyzję o wykonaniu prawa do zbycia udziałów bądź akcji, lecz który uważa, że wynagrodzenie proponowane przez spółkę podlegającą podziałowi nie zostało właściwie ustanowione, był uprawniony do zwrócenia się o dodatkowe wynagrodzenie do właściwych organów lub podmiotów upoważnionych na mocy prawa krajowego. Państwa członkowskie ustalają termin na złożenie wniosku dotyczącego dodatkowego wynagrodzenia.

Państwa członkowskie mogą postanowić, że ostateczna decyzja o przyznaniu dodatkowego wynagrodzenia jest ważna w odniesieniu do tych wspólników spółki uczestniczącej w połączeniu, którzy oświadczyli, że podjęli decyzję o skorzystaniu z prawa do zbycia swoich udziałów zgodnie z ust. 2.

5.   Państwa członkowskie zapewniają, aby ustawodawstwo krajowe państwa członkowskiego spółki podlegającej podziałowi regulowało prawa, o których mowa w ust. 1–5, oraz aby wszelkie spory związane z tymi prawami podlegały wyłącznej kompetencji państwa członkowskiego spółki podlegającej podziałowi.

6.   Państwa członkowskie zapewniają ▌, aby wspólnicy spółki podlegającej podziałowi, którzy nie mają prawa zbycia swoich udziałów bądź akcji lub nie skorzystali z tego prawa, ale którzy uznali proponowany stosunek wymiany udziałów bądź akcji za nieodpowiedni, mogli zakwestionować ten stosunek określony w planie podziału transgranicznego i zażądać świadczenia pieniężnego. Postępowanie to wszczyna się przed właściwymi organami lub podmiotami upoważnionymi na mocy prawa krajowego dotyczącego spółki podlegającej podziałowi w terminie określonym w prawie krajowym danego państwa członkowskiego i nie uniemożliwia ono rejestracji podziału transgranicznego. Decyzja ta jest wiążąca dla spółek przejmujących, a w przypadku podziału częściowego również dla spółki podlegającej podziałowi.

7.  Państwa członkowskie mogą też postanowić, że dana spółka przejmująca, a w przypadku podziału częściowego również spółka podlegająca podziałowi może zapewnić udziały bądź akcje lub inne wynagrodzeniezamiast świadczenia pieniężnego.

Artykuł 160m

Ochrona wierzycieli

1.  Państwa członkowskie przewidują odpowiedni system ochrony interesu wierzycieli, których roszczenia poprzedzają ujawnienie planu podziału transgranicznego i nie stały się wymagalne w chwili takiego ujawnienia. Państwa członkowskie zapewniają, aby wierzyciele, którzy są niezadowoleni z zabezpieczeń proponowanych w planie podziału transgranicznego zgodnie z art. 160e lit. r), mogli w ciągu trzech miesięcy od dnia ujawnienia planu podziału transgranicznego, o którym mowa w art. 160j, złożyć wniosek do odpowiedniego organu administracyjnego lub sądowego o udzielenie odpowiednich zabezpieczeń, pod warunkiem że są w stanie wiarygodnie wykazać, że z powodu podziału transgranicznego zaspokojenie ich roszczeń jest zagrożone oraz że nie uzyskali odpowiednich zabezpieczeń od spółki.

Państwa członkowskie zapewniają, aby zabezpieczenia były uzależnione od wejścia podziału transgranicznego w życie zgodnie z art. 160t.

2.  Jeżeli roszczenie wierzyciela spółki podlegającej podziałowi ▌nie zostanie zaspokojone przez spółkę, której przydzielone jest zobowiązanie, pozostałe spółki przejmujące oraz – w przypadku podziału częściowego lub podziału przez wydzielenie – spółka podlegająca podziałowi są za to zobowiązanie odpowiedzialne solidarnie wraz ze spółką, której przydzielono to zobowiązanie. Jednakże każda spółka biorąca udział w podziale ponosi odpowiedzialność solidarną tylko do wysokości wartości aktywów netto przyznanych tej spółce w dniu, w którym podział staje się skuteczny.

3.   Państwa członkowskie mogą wymagać od organów zarządzających lub administrujących spółki podlegającej podziałowi dostarczenia oświadczenia odzwierciedlającego obecny rzeczywisty status finansowy spółki w dniu złożenia oświadczenia, który przypada nie wcześniej niż miesiąc przed ujawnieniem. Oświadczenie to zawiera deklarację, że na podstawie informacji dostępnych organowi zarządzającemu lub administrującemu spółki podlegającej podziałowi w dniu złożenia oświadczenia oraz po dokonaniu należytych ustaleń organowi temu nie są znane jakiekolwiek przyczyny, dla których spółka przejmująca oraz, w przypadku podziału częściowego, spółka podlegająca podziałowi, po tym, jak podział stanie się skuteczny, byłyby niezdolne do spełniania zobowiązań, gdy staną się one wymagalne. Oświadczenie ujawnia się wraz z planem podziału transgranicznego zgodnie z art. 160j.

4.  Ust. 1, 2 i 3 nie wpływają na stosowanie przepisów krajowych państwa członkowskiego spółki podlegającej podziałowi dotyczących dopełnienia płatności lub zabezpieczenia płatności lub zobowiązań niepieniężnych na rzecz organów publicznych.

Artykuł 160ma

Informowanie pracowników i konsultowanie się z nimi

1.  Państwa członkowskie zapewniają, aby prawa pracowników do informacji i konsultacji w odniesieniu do podziału transgranicznego były przestrzegane oraz wykonywane zgodnie z ramami prawnymi określonymi w dyrektywie 2002/14/WE i w dyrektywie 2001/23/WE, jeżeli podział transgraniczny jest uznawany za przejęcie przedsiębiorstwa w rozumieniu dyrektywy 2001/23/WE, oraz, w przypadkach odnoszących się do przedsiębiorstw lub grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, zgodnie z dyrektywą 2009/38/WE. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o stosowaniu praw do informacji i konsultacji do spółek innych niż te, o których mowa w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2002/14/WE.

2.  Niezależnie od przepisów art. 160g ust. 6 i art. 160j ust. 1 lit. b) państwa członkowskie zapewniają, aby prawa pracowników do informacji i konsultacji były przestrzegane przynajmniej przed przyjęciem planu podziału transgranicznego lub sprawozdania, o którym mowa w art. 160g, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej, w taki sposób, aby przed zgromadzeniem wspólników, o którym mowa w art. 160k, pracownikom udzielono uzasadnionej odpowiedzi.

3.  Z zastrzeżeniem obowiązujących przepisów lub praktyk korzystniejszych dla pracowników państwa członkowskie określają praktyczne ustalenia dotyczące wykonywania prawa do informacji i konsultacji zgodnie z art. 4 dyrektywy 2002/14/WE.

Artykuł 160n

Partycypacja pracowników

1.  Z zastrzeżeniem ust. 2 do każdej spółki przejmującej mają zastosowanie ewentualne przepisy dotyczące partycypacji pracowników obowiązujące w państwie członkowskim, w którym spółka ta ma swoją siedzibę.

2.  Ewentualne przepisy obowiązujące w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę spółka powstająca w wyniku podziału transgranicznego, dotyczące partycypacji pracowników, nie mają jednak zastosowania, jeżeli w spółce podlegającej podziałowi w okresie sześciu miesięcy przed opublikowaniem planu podziału transgranicznego, o którym mowa w art. 160e niniejszej dyrektywy, średnia liczba pracowników równa się czterem piątym obowiązującej wartości progowej określonej w prawie państwa członkowskiego spółki podlegającej podziałowi, która to wartość uruchamia system partycypacji pracowników w rozumieniu art. 2 lit. k) dyrektywy 2001/86/WE, lub jeżeli prawo krajowe właściwe dla każdej spółki przejmującej nie przewiduje:

   a) zapewnienia przynajmniej takiego samego poziomu partycypacji pracowników, jaki uzgodniony był w spółce podlegającej podziałowi przed podziałem, mierzonego proporcją liczby przedstawicieli pracowników w organie administrującym lub organie nadzorczym lub ich komitetach lub w grupie zarządzającej obejmującej jednostki organizacyjne spółek przynoszące zysk, o ile reprezentacja pracownicza istnieje; lub
   b) zapewnienia pracownikom przedsiębiorstw spółek przejmujących, które znajdują się w innych państwach członkowskich, takiego samego uprawnienia do wykonywania praw partycypacji, jakie przysługiwało pracownikom zatrudnionym w państwie członkowskim, w którym spółka przejmująca ma swoją siedzibę.

3.  W przypadkach, o których mowa w ust. 2, partycypacja pracowników w spółkach powstających w wyniku podziału transgranicznego oraz ich zaangażowanie w określanie tych praw są regulowane przez państwa członkowskie, mutatis mutandis i z zastrzeżeniem ust. 4–7 niniejszego artykułu, zgodnie z zasadami i procedurami ustanowionymi w art. 12 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia (WE) nr 2157/2001 i z następującymi przepisami dyrektywy 2001/86/WE:

   a) art. 3 ust. 1, ust. 2 lit. a) ppkt (i), ust. 2 lit. b) i ust. 3, art. 3 ust. 4 początkowe dwa zdania, art. 3 ust. 5 ▌ oraz art. 3 ust. 7;
   b) art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 lit. a), g) i h), art. 4 ust. 3 oraz art. 4 ust. 4
   c) art. 5;
   d) art. 6;
   e) ▌art. 7 ust. 1 z wyjątkiem lit. b) tiret drugie;
   f) art. 8, ▌10, 11 i 12;
   g) lit. a) części 3 załącznika.

4.  Określając zasady i procedury, o których mowa w ust. 3, państwa członkowskie:

   a) przyznają specjalnemu zespołowi negocjacyjnemu prawo podejmowania – większością dwóch trzecich głosów jego członków reprezentujących przynajmniej dwie trzecie pracowników – decyzji o nierozpoczynaniu negocjacji lub zakończeniu negocjacji już rozpoczętych oraz o stosowaniu zasad partycypacji obowiązujących w państwie członkowskim każdej spółki przejmującej;
   b) w przypadku gdy po uprzednich negocjacjach stosuje się standardowe zasady partycypacji i niezależnie od takich zasad, mogą postanowić o ograniczeniu proporcji przedstawicieli pracowników w organie administrującym spółek przejmujących; jeżeli organ administrujący lub nadzorczy spółki podlegającej podziałowi składał się przynajmniej w jednej trzeciej z przedstawicieli pracowników, ograniczenie to nigdy nie może jednak powodować zmniejszenia proporcji przedstawicieli pracowników w organie administrującym poniżej jednej trzeciej;
   c) zapewniają, aby zasady dotyczące partycypacji pracowników mające zastosowanie przed podziałem transgranicznym pozostawały w mocy do dnia zastosowania wszelkich następnie uzgodnionych zasad lub, w razie braku uzgodnionych zasad, do zastosowania standardowych zasad partycypacji zgodnie z lit. a) części 3 załącznika.

5.  Rozszerzenie praw partycypacji na pracowników spółek przejmujących, zatrudnionych w innych państwach członkowskich, o których mowa w ust. 2 lit. b), nie pociąga za sobą jakiegokolwiek zobowiązania państw członkowskich, które decydują się na takie rozszerzenie, do uwzględniania tych pracowników przy obliczaniu wielkości wartości progowych odnoszących się do liczby zatrudnionych, powodujących powstanie praw partycypacji zgodnie z prawem krajowym.

6.  Jeżeli którakolwiek ze spółek przejmujących podlega systemowi partycypacji pracowników zgodnie z przepisami, o których mowa w ust. 2, spółki te obowiązane są przyjąć formę prawną pozwalającą na wykonywanie praw partycypacji.

7.  Jeżeli w spółce przejmującej ustanowiono system partycypacji pracowników, spółka ta ma obowiązek podjąć środki w celu zapewnienia, aby w okresie czterech lat od daty, z którą podział transgraniczny stał się skuteczny, prawa pracowników do partycypacji były chronione w przypadku kolejnego połączenia, podziału lub przekształcenia transgranicznego lub krajowego przy zastosowaniu mutatis mutandis zasad określonych w ust. 1–6.

8.  Spółka niezwłocznie zawiadamia swoich pracowników lub ich przedstawicieli o wyniku negocjacji dotyczących partycypacji pracowników.

Artykuł 160o

Zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność podziału

1.  Państwa członkowskie wskazują organ sądowy, notarialny lub inny właściwy organ lub organy ( „właściwy organ”) dla przeprowadzania kontroli zgodności z prawem podziałów transgranicznych w odniesieniu do tej części procedury, którą reguluje prawo państwa członkowskiego spółki podlegającej podziałowi oraz do wydawania zaświadczeń potwierdzających dopuszczalność podziału, potwierdzającego spełnienie odpowiednich warunków i należyte dopełnienie wszelkich procedur i formalności w tym państwie członkowskim.

Takie dopełnienie procedur i formalności może obejmować uiszczenie płatności lub zabezpieczenie płatności lub zobowiązań niepieniężnych należnych podmiotom publicznym lub spełnienie szczególnych wymogów sektorowych, w tym zabezpieczenie płatności lub zobowiązań wynikających z toczących się postępowań.

2.  Państwa członkowskie zapewniają, aby do wniosku w sprawie uzyskania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność podziału dołączone były:

   a) plan podziału, o którym mowa w art. 160e;
   b) sprawozdanie i ewentualnie załączone opinie, o których mowa w art. 160g, a także sprawozdanie, o którym mowa w art. 160i, jeżeli są dostępne;
   ba) wszelkie uwagi przedłożone zgodnie z art. 160j ust. 1;
   c) informacja na temat zatwierdzenia przez zgromadzenie wspólników ▌, o którym mowa w art. 160k.

3.  Państwa członkowskie mogą wymagać, aby do wniosku w sprawie uzyskania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność podziału dołączone były dodatkowe informacje, takie jak w szczególności:

   a) liczba pracowników w chwili sporządzania planu podziału;
   b) spółki zależne i ich rozkład geograficzny;
   c) informacje dotyczące wypełniania obowiązków spoczywających na podmiotach publicznych przez spółkę.

Do celów niniejszego ustępu właściwe organy mogą zażądać tych informacji od innych właściwych organów, jeżeli nie zostały one przekazane.

4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby wniosek, o którym mowa w ust. 2 i 2a, wraz z wszelkimi informacjami i dokumentami, mógł być w całości wypełniony w trybie online, bez konieczności osobistego stawiennictwa przed właściwym organem, o którym mowa w ust. 1, zgodnie z odpowiednimi przepisami rozdziału III tytuł I.

5.   W związku z przestrzeganiem zasad dotyczących partycypacji pracowników określonych w art. 160n właściwy organ w państwie członkowskim spółki podlegającej podziałowi sprawdza, czy plan podziału transgranicznego, o którym mowa w art. 160e, zawiera informacje o procedurach, na podstawie których dokonuje się odpowiednich ustaleń, oraz informacje o możliwych wariantach dla takich ustaleń.

6.   W ramach kontroli ▌, o której mowa w ust. 1, właściwy organ bada następujące informacje:

   a) wszystkie dokumenty i informacje przedłożone organowi zgodnie z ust. 2 i 2a;
   c) w odpowiednich przypadkach wskazanie przez spółkę, że rozpoczęło się postępowanie, o którym mowa w art. 160n ust. 3 i 4;

7.  Państwa członkowskie zapewniają, aby oceny, o której mowa w ust. 1, dokonywano w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania dokumentów i informacji dotyczących zatwierdzenia podziału transgranicznego przez zgromadzenie wspólników spółki. Ocena ta wywołuje jeden z następujących skutków:

   a) jeżeli stwierdzono, że podział transgraniczny ▌ spełnia wszystkie odpowiednie warunki oraz że dopełniono wszystkich procedur i formalności, właściwy organ wydaje zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność podziału;
   b) jeżeli stwierdzono, że podział transgraniczny nie spełnia wszystkich istotnych warunków lub że nie dopełniono wszystkich koniecznych procedur lub formalności, właściwy organ nie wydaje zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność podziału i informuje spółkę o powodach swojej decyzji. W takim przypadku właściwy organ może umożliwić spółce spełnienie odpowiednich warunków lub dopełnienie procedur i formalności w określonym terminie.

8.  Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwy organ nie wydawał zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność podziału, jeżeli zgodnie z prawem krajowym stwierdzi się, że podział transgraniczny służy popełnieniu nadużycia lub oszustwa prowadzącego lub mającego prowadzić do uchylenia się od prawa krajowego lub unijnego lub do jego obejścia lub do popełnienia przestępstwa.

9.  Jeżeli właściwy organ, w wyniku kontroli zgodności z prawem, o której mowa w ust. 1, ma poważne wątpliwości, że podział transgraniczny służy popełnieniu nadużycia lub oszustwa prowadzącego lub mającego prowadzić do uchylenia się od prawa krajowego lub unijnego lub do jego obejścia lub do popełnienia przestępstwa, bierze pod uwagę istotne fakty i okoliczności, takie jak – w stosownych przypadkach i nierozpatrywane osobno – orientacyjne wskaźniki, których właściwy organ jest świadom w trakcie kontroli zgodności z prawem, o której mowa w ust. 1, w tym w drodze konsultacji z odpowiednimi organami. Ocenę do celów niniejszego ustępu przeprowadza się osobno dla każdego przypadku w ramach procedury uregulowanej prawem krajowym.

10.  Jeżeli do oceny na podstawie ust. 7 konieczne jest uwzględnienie dodatkowych informacji lub przeprowadzenie dodatkowych czynności dochodzeniowych, okres trzech miesięcy przewidziany w ust. 6 można przedłużyć maksymalnie o kolejne 3 miesiące.

11.  Jeżeli ze względu na złożoność procedury transgranicznej nie jest możliwe przeprowadzenie oceny w terminach przewidzianych w niniejszym artykule, państwa członkowskie zapewniają, aby wnioskodawca został powiadomiony o przyczynach wszelkiego opóźnienia przed upływem pierwotnego terminu.

12.  Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy wyznaczone zgodnie z ust. 1 mogły konsultować się z innymi odpowiednimi organami właściwymi w różnych dziedzinach związanych z podziałem transgranicznym, w tym z organami z państwa członkowskiego spółek przejmujących, oraz uzyskiwać od tych organów, a także od spółki informacje i dokumenty niezbędne do przeprowadzenia kontroli zgodność z prawem, w ramach proceduralnych określonych w prawie krajowym. Przy ocenie właściwy organ może odwołać się do niezależnego biegłego.

Artykuł 160q

▌ Przekazanie zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność podziału

2.  Państwa członkowskie zapewniają, aby zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność podziału było przesyłane organom, o których mowa w art. 160r ust. 1, za pośrednictwem systemu integracji rejestrów ustanowionego zgodnie z art. 22.

Państwa członkowskie zapewniają także, aby zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność podziału było dostępne za pośrednictwem systemu integracji rejestrów ustanowionego zgodnie z art. 22.

3.  Dostęp do informacji, o których mowa w ust. 2, jest bezpłatny dla właściwych organów, o których mowa w art. 160r ust. 1, i dla rejestrów.

Artykuł 160r

Badanie zgodności podziału transgranicznego z prawem

1.  Państwa członkowskie wskazują organ sądowy, notarialny lub inny organ właściwy dla przeprowadzania kontroli zgodności z prawem podziału transgranicznego w odniesieniu do tej części postępowania, którą reguluje prawo państw członkowskich spółek przejmujących, oraz do zaakceptowania podziału transgranicznego, jeżeli ▌wszystkie odpowiednie warunki ▌i formalności w tym państwie członkowskim zostały należycie spełnione.

Właściwy organ lub organy zapewniają w szczególności, aby spółki przejmujące spełniały przepisy prawa krajowego dotyczące zakładania i rejestracji spółek oraz, w stosownych przypadkach, aby warunki dotyczące partycypacji pracowników zostały określone zgodnie z art. 160n.

2.  Do celów ust. 1 ▌ spółka podlegająca podziałowi przedkłada każdemu organowi, o którym mowa w ▌ust. 1, plan podziału transgranicznego zatwierdzony przez zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 160k.

3.  Każde państwo członkowskie zapewnia, aby wniosek, o którym mowa w ust. 1, pochodzący od spółki dokonującej podziału transgranicznego, wraz z wszelkimi informacjami i dokumentami, mógł być w całości wypełniony w trybie online bez konieczności osobistego stawiennictwa wnioskodawców przed właściwym organem, o którym mowa w ust. 1, zgodnie z odpowiednimi przepisami rozdziału III tytuł I.

4.  Właściwy organ, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu ▌zatwierdza podział transgraniczny niezwłocznie po zakończeniu oceny spełnienia odpowiednich warunków.

5.  Właściwy organ, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, przyjmuje zaświadczenie potwierdzające dopuszczalność podziału, o którym mowa w art. 160q ust. 2, jako ostateczne potwierdzenie należytego dopełnienia procedur i formalności w państwie członkowskim spółki podlegającej podziałowi, bez których transgraniczny podział nie może być zaakceptowany.

Artykuł 160s

Wpis do rejestru

1.  Przepisy ▌państw członkowskich spółki podlegającej podziałowi i spółek przejmujących ▌ określają, w odniesieniu do terytorium danego państwa, warunki – zgodnie z art. 16 – ujawnienia ukończenia podziału transgranicznego w rejestrze ▌.

2.  Państwa członkowskie zapewniają, aby co najmniej następujące informacje zostały wpisane do ich rejestrów, które je opublikują i udostępnią za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 22:

   a) w ▌rejestrze państw członkowskich spółek przejmujących – że rejestracja spółki przejmującej jest wynikiem podziału transgranicznego;
   b) w rejestrze państwa członkowskiego spółek przejmujących – daty rejestracji spółek przejmujących;
   c) w rejestrze państwa członkowskiego spółki podlegającej podziałowi – w przypadku pełnego podziału data wykreślenia z rejestru ▌;
   d) ▌w rejestrze państwa członkowskiego spółki podlegającej podziałowi – że wykreślenie lub usunięcie spółki z rejestru jest wynikiem podziału transgranicznego;
   e) w rejestrach państw członkowskich spółki podlegającej podziałowi i spółek przejmujących – odpowiednio numery rejestracyjne, firmę i formę prawną spółki podlegającej podziałowi i spółek przejmujących.

3.  Państwa członkowskie zapewniają, aby rejestry w państwach spółek przejmujących zawiadomiły rejestr w państwie spółki podlegającej podziałowi o zarejestrowaniu spółek przejmujących za pomocą systemu, o którym mowa w art. 22. W przypadku pełnego podziału wykreślenie z rejestru spółki podlegającej podziałowi staje się niezwłocznie skuteczne z chwilą otrzymania wszystkich tych zawiadomień.

4.  Państwa członkowskie zapewniają, aby rejestr w państwach spółki podlegającej podziałowi zawiadomił rejestry w państwach członkowskich spółek przejmujących za pomocą systemu, o którym mowa w art. 22, że podział transgraniczny stał się skuteczny.

Artykuł 160t

Data, z którą podział transgraniczny staje się skuteczny

Prawo państwa członkowskiego, którego jurysdykcji podlega spółka powstająca w wyniku podziału transgranicznego, określa datę, z którą podział transgraniczny staje się skuteczny. Podział ten staje się skuteczny dopiero po przeprowadzeniu kontroli, o której mowa w art. 160o ▌ i 160r oraz po otrzymaniu wszelkich zawiadomień, o których mowa w art. 160s ust. 3.

Artykuł 160u

Skutki podziału transgranicznego

1.  Pełen podział transgraniczny przeprowadzony zgodnie z przepisami krajowymi transponującymi niniejszą dyrektywę wywołuje – z uwagi na fakt, że podział transgraniczny staje się skuteczny, i od dnia, o którym mowa w art. 160t – następujące skutki:

   a) wszystkie aktywa i pasywa spółki podlegającej podziałowi, w tym wszystkie umowy, kredyty, prawa i obowiązki, zostają przekazane spółkom przejmującym ▌zgodnie z rozdziałem określonym w planie podziału transgranicznego;
   b) wspólnicy spółki podlegającej podziałowi stają się wspólnikami spółek przejmujących zgodnie z rozdziałem udziałów bądź akcji przewidzianym w projekcie podziału transgranicznego, chyba że skorzystali z prawa wyjścia ze spółki, o którym mowa w art. 160l ust. 1;
   c) prawa i obowiązki spółki podlegającej podziałowi wynikające z umów o pracę lub stosunków pracy i istniejące w dniu, w którym podział transgraniczny staje się skuteczny, przechodzą na spółki przejmujące;
   d) spółka podlegająca podziałowi przestaje istnieć.

2.   Częściowy podział transgraniczny przeprowadzony zgodnie z przepisami krajowymi transponującymi niniejszą dyrektywę wywołuje – z uwagi na fakt, że podział transgraniczny staje się skuteczny, i od dnia, o którym mowa w art. 160t – następujące skutki:

   a) część aktywów i pasywów spółki podlegającej podziałowi, w tym umowy, kredyty, prawa lub obowiązki, zostają przekazane  ▌spółce przejmującej lub spółkom przejmującym, zaś pozostała część jest nadal realizowana przez spółkę podlegającą podziałowi zgodnie z rozdziałem określonym w planie podziału transgranicznego;
   b) przynajmniej niektórzy wspólnicy spółki podlegającej podziałowi stają się wspólnikami spółki lub spółek przejmujących i przynajmniej niektórzy wspólnicy pozostają w spółce podlegającej podziałowi lub pozostają wspólnikami obu zgodnie z rozdziałem udziałów bądź akcji określonym w planie podziału transgranicznego, chyba że skorzystają z prawa do wyjścia ze spółki, o którym mowa w art. 160l ust. 1;
   c) prawa i obowiązki spółki podlegającej podziałowi wynikające z umów o pracę lub stosunku pracy i istniejące w dniu, w którym podział transgraniczny staje się skuteczny, przydzielone spółce przejmującej lub spółkom przejmującym zgodnie z planem podziału transgranicznego, przechodzą na daną spółkę przejmującą lub dane spółki przejmujące.

3.  Podział transgraniczny przez wydzielenie przeprowadzany zgodnie z przepisami krajowymi transponującymi niniejszą dyrektywę wywołuje – z uwagi na fakt, że podział transgraniczny staje się skuteczne, i od dnia, o którym mowa w art. 160t – następujące skutki:

   a) część aktywów i pasywów spółki podlegającej podziałowi, w tym umowy, kredyty, prawa lub obowiązki, zostają przekazane spółce lub spółkom przejmującym, zaś pozostała część pozostaje w spółce podlegającej podziałowi zgodnie z rozdziałem określonym w planie podziału transgranicznego;
   aa) udziały bądź akcje spółki lub spółek przejmujących przydziela się spółce podlegającej podziałowi.
   b) prawa i obowiązki spółki podlegającej podziałowi wynikające z umów o pracę lub stosunków pracy oraz istniejące w dniu, w którym podział transgraniczny staje się skuteczny, przydzielone spółce przejmującej lub spółkom przejmującym zgodnie z planem podziału transgranicznego są przenoszone na daną spółkę przejmującą lub dane spółki przejmujące.

4.  Państwa członkowskie zapewniają, aby jeżeli przeznaczenie jednego z aktywów lub pasywów spółki podlegającej podziałowi nie jest dokładnie określone w planie podziału transgranicznego, o którym mowa w art. 160e lit. m), a interpretacja tego planu nie umożliwia podjęcia decyzji o jego przeznaczeniu, dany składnik aktywów, jego wartość lub dany składnik pasywów zostaje rozdzielony między wszystkie spółki przejmujące lub, w przypadku podziału częściowego lub podziału przez wydzielenie, między wszystkie spółki przejmujące i spółkę podlegającą podziałowi, proporcjonalnie do części aktywów netto przyznanych każdej z tych spółek w planie podziału transgranicznego. W każdym przypadku zastosowanie ma art. 160m ust. 2.

5.   Jeżeli przepisy państw członkowskich, w przypadku ▌ podziału transgranicznego objętego niniejszym rozdziałem, wymagają dopełnienia szczególnych formalności dla skuteczności przeniesienia określonych składników majątkowych, praw i zobowiązań spółki podlegającej podziałowi w stosunku do osób trzecich, formalności tych dokonują odpowiednio spółka podlegająca podziałowi lub spółki przejmujące.

6.  Państwa członkowskie zapewniają, aby udziały bądź akcje w spółce przejmującej nie mogły być zamieniane na udziały bądź akcje w spółce podlegającej podziałowi, które są w posiadaniu samej spółki lub osoby działającej w swoim imieniu, ale na rzecz spółki.

Artykuł 160ua

Uproszczone formalności

Jeżeli podział jest przeprowadzany jako „podział przez wydzielenie”, o którym mowa w art. 160b ust. 3 lit. c), wówczas art. 160e lit. b), c), f), i), p) oraz q), a także art. 160 g, art. 160i oraz art. 160l nie mają zastosowania.

Artykuł 160v

Odpowiedzialność niezależnych biegłych

Państwa członkowskie określają co najmniej przepisy dotyczące odpowiedzialności cywilnej niezależnego biegłego odpowiedzialnego za sporządzenie sprawozdania, o którym mowa w art. 160i.

Państwa członkowskie wprowadzają przepisy gwarantujące, że biegły lub osoba prawna, w imieniu której biegły występuje, działa w sposób niezależny oraz że nie dochodzi do konfliktu interesów ze strony spółki, która ubiega się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność podziału, oraz że opinia biegłego jest bezstronna, obiektywna i wydana w celu udzielenia pomocy właściwemu organowi zgodnie z wymogami niezależności i bezstronności wynikającymi z prawa właściwego lub norm zawodowych, którym biegły podlega.

Artykuł 160

Ważność

Podział transgraniczny, który stał się skuteczny zgodnie z procedurami transponującymi niniejszą dyrektywę, nie może zostać unieważniony.”;

Nie wpływa to na uprawnienia państw członkowskich – w dziedzinach takich jak m.in. prawo karne, finansowanie terroryzmu, prawo socjalne, opodatkowanie i egzekwowanie prawa – do stosowania środków i kar, zgodnie z przepisami krajowymi, po dacie wejścia w życie podziału transgranicznego.”;

"

Artykuł 2

Sankcje

Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonywania. Przepisy te mogą obejmować sankcje karne za poważne naruszenia.

Przewidziane środki i kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Artykuł 3

Transpozycja

1.  Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do … [Dz.U. wstawić datę = ostatni dzień 36. miesiąca po wejściu w życie]. Niezwłocznie przekazują one Komisji tekst tych przepisów.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Sposób dokonywania takiego odniesienia określany jest przez państwa członkowskie.

2.  Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty najważniejszych przepisów prawa krajowego w dziedzinie objętej zakresem niniejszej dyrektywy.

Artykuł 4

Sprawozdawczość i przegląd

1.  Komisja nie później niż cztery lata po [Dz.U.: proszę wstawić datę zakończenia okresu transpozycji niniejszej dyrektywy] przeprowadzi ocenę niniejszej dyrektywy – w tym ocenę wdrożenia informowania pracowników, konsultacji z pracownikami oraz partycypacji pracowników w kontekście operacji transgranicznych, w tym ocenę przepisów dotyczących odsetka przedstawicieli pracowników w organie administrującym spółki w wyniku operacji transgranicznej oraz ocenę zabezpieczeń odnoszących się do negocjacji w sprawie praw partycypacji pracowników, z uwzględnieniem dynamicznego charakteru spółek rozwijających się transgranicznie – oraz przedstawi Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie z ustaleń, w szczególności w odniesieniu do ewentualnej potrzeby wprowadzenia zharmonizowanych ram reprezentacji pracowników na szczeblu zarządu do prawa unijnego, któremu to sprawozdaniu w stosownych przypadkach towarzyszyć będzie wniosek ustawodawczy.

Państwa członkowskie przedstawiają Komisji informacje konieczne do przygotowania tego sprawozdania, w szczególności dane dotyczące liczby przekształceń, połączeń i podziałów transgranicznych, czasu ich trwania i związanych z tym kosztów, dane dotyczące przypadków, w których odmówiono wydania zaświadczenia potwierdzającego dopuszczalność przekształcenia, a także zagregowane dane statystyczne dotyczące ilościowego ujęcia negocjacji w sprawie praw partycypacji pracowników w operacjach transgranicznych oraz dane dotyczące funkcjonowania i skutków przepisów związanych z jurysdykcją mających zastosowanie do operacji transgranicznych.

2.  W sprawozdaniu zamieszcza się w szczególności ocenę stosowania procedur, o których mowa w rozdziale I tytułu II i rozdziale IV tytułu II, zwłaszcza w odniesieniu do czasu i kosztów ich realizacji.

3.  Sprawozdanie zawiera ocenę wykonalności przepisów dotyczących typów podziałów transgranicznych, które nie są objęte niniejszą dyrektywą, w tym w szczególności podział transgraniczny przez przejęcie.

Artykuł 5

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 6

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w … dnia …

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

(1)Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s.24.
(2)* TEKST NIE BYŁ JESZCZE PRZEDMIOTEM FINALIZACJI PRAWNO-JĘZYKOWEJ.
(3)Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s.24.
(4) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r.
(5)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie niektórych aspektów prawa spółek (tekst jednolity) (Dz.U. L 169 z 30.6.2017, s. 46).
(6) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/UE oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 190).
(7) Dyrektywa 2002/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. ustanawiająca ogólne ramowe warunki informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami we Wspólnocie Europejskiej (Dz.U. L 80 z 23.3.2002, s. 29).
(8)Dyrektywa 2009/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej lub trybu informowania pracowników i konsultowania się z nimi w przedsiębiorstwach lub w grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym (wersja przekształcona), (Dz.U. L 122 z 16.5.2009, s. 28).
(9) Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG oraz uchylająca dyrektywę Rady 84/253/EWG (Dz.U. L 157 z 9.6.2006, s. 87).
(10) Dyrektywa Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (Dz.U. L 82 z 22.3.2001, s. 16).
(11) Dyrektywa Rady 2001/86/WE z dnia 8 października 2001 r. uzupełniająca statut spółki europejskiej w odniesieniu do uczestnictwa pracowników (Dz.U. L 294 z 10.11.2001, s. 22).
(12) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. L 166 z 30.4.2004, s. 1).
(13) Dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług (Dz.U. L 18 z 21.1.1997, s. 1).
(14)Dyrektywa Rady nr 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych (Dz.U. L 225 z 12.8.1998, s. 1).
(15) Dyrektywa Rady (UE) 2016/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiająca przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (Dz.U. L 193 z 19.7.2016, s. 1).
(16) Dyrektywa Rady 2009/133/WE z dnia 19 października 2009 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego (Dz.U. L 310 z 25.11.2009, s. 34).
(17) Dyrektywa Rady (UE) 2015/2376 z dnia 8 grudnia 2015 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania (Dz.U. L 332 z 18.12.2015, s. 1).
(18) Dyrektywa Rady (UE) 2016/881 z dnia 25 maja 2016 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania (Dz.U. L 146 z 3.6.2016, s. 8).
(19) Dyrektywa Rady (UE) 2018/822 z dnia 25 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych (Dz.U. L 139 z 5.6.2018, s. 1).
(20)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U. L 141 z 5.6.2015, s. 73).
(21) Dz.U. C 369 z 17.12.2011, s. 14.
(22)Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.


Europejski Fundusz Obronny ***I
PDF 342kWORD 99k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejski Fundusz Obronny (COM(2018)0476 – C8-0268/2018 – 2018/0254(COD))
P8_TA(2019)0430A8-0412/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0476),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2, art. 173 ust. 3, art. 182 ust. 4, art. 183 i art. 188 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8‑0268/2018),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 12 grudnia 2018 r.(1),

–  uwzględniając pismo przewodniczącego Parlamentu do przewodniczących komisji z dnia 25 stycznia 2019 r. prezentujące podejście Parlamentu do programów sektorowych wieloletnich ram finansowych po 2020 r.,

–  uwzględniając pismo Rady do przewodniczącego Parlamentu Europejskiego z dnia 1 kwietnia 2019 r. potwierdzające wspólne porozumienie osiągnięte pomiędzy obydwoma organami władzy ustawodawczej podczas negocjacji,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinie Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Budżetowej oraz Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A8-0412/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu(2);

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../... ustanawiającego Europejski Fundusz Obronny

P8_TC1-COD(2018)0254


(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 173 ust. 3, art. 182 ust. 4, art. 183 i art. 188 akapit drugi,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(3),

a także mając na uwadze, co następuje:

(-1b)  W ciągu ostatniego dziesięciolecia diametralnie zmieniła się sytuacja geopolityczna Unii. Sytuacja w regionach sąsiadujących z Europą jest niestabilna, a Unia stoi w obliczu złożonych i trudnych wyzwań związanych zarówno z występowaniem nowych zagrożeń, takich jak ataki hybrydowe i cyberataki, jak i z ponownym pojawieniem się bardziej tradycyjnych zagrożeń. W tym kontekście zarówno obywatele Unii, jak i ich polityczni przywódcy podzielają pogląd, że należy podjąć więcej wspólnych działań w dziedzinie obronności.

(-1c)  Sektor obronności cechują rosnące koszty wyposażenia wojskowego i wysokie koszty badań i rozwoju, które utrudniają wprowadzanie nowych programów w dziedzinie obronności i bezpośrednio wpływają na konkurencyjność i zdolności innowacyjne europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego. W związku z tym wzrostem kosztów należy wspierać na szczeblu Unii rozwój nowej generacji kluczowych systemów obronnych oraz nowych technologii obronnych, aby zacieśnić współpracę między państwami członkowskimi w zakresie inwestycji w wyposażenie obronne.

(1)  W europejskim planie działań w sektorze obrony, przyjętym w dniu 30 listopada 2016 r., Komisja zobowiązała się do uzupełniania, lewarowania i konsolidowania wspólnych wysiłków państw członkowskich na rzecz rozbudowy zdolności technologicznych i przemysłowych w dziedzinie obronności jako reakcji na wyzwania związane z bezpieczeństwem, jak również w celu wsparcia konkurencyjnego, innowacyjnego i efektywnego europejskiego przemysłu obronnego w całej Unii oraz poza nią, wspierając w ten sposób również utworzenie bardziej zintegrowanego rynku wyposażenia obronnego w Europie oraz wprowadzając na rynek wewnętrzny więcej europejskich produktów i technologii obronnych, zwiększając tym samym uniezależnienie od źródeł spoza UE. Zaproponowano w nim w szczególności uruchomienie Europejskiego Funduszu Obronnego („fundusz”) w celu wspierania inwestycji we wspólne badania naukowe i wspólny rozwój produktów i technologii obronnych, a co za tym idzie, wspierania synergii i efektywności kosztowej, a także promowania wspólnych zakupów i wspólnego utrzymania wyposażenia obronnego przez państwa członkowskie. Fundusz ten uzupełniałby przeznaczone już na ten cel finansowanie krajowe i powinien działać jako zachęta dla państw członkowskich do większej współpracy i większych inwestycji w obronność. Fundusz ma wspierać współpracę w trakcie całego cyklu rozwoju produktów i technologii obronnych.

(2)  Fundusz przyczyniłby się do stworzenia silnej, konkurencyjnej i innowacyjnej europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego i byłby zbieżny z inicjatywami unijnymi na rzecz bardziej zintegrowanego europejskiego rynku wyposażenia obronnego, a w szczególności z dwoma dyrektywami(4) – w sprawie zamówień publicznych oraz w sprawie unijnych transferów produktów związanych z obronnością – przyjętymi w 2009 r.

(3)  Zgodnie ze zintegrowanym podejściem oraz w celu przyczynienia się do zwiększenia konkurencyjności i potencjału innowacyjnego unijnego przemysłu obronnego należy ustanowić Europejski Fundusz Obronny. Fundusz powinien mieć na celu zwiększenie konkurencyjności, innowacyjności, efektywności oraz autonomii technologicznej unijnego przemysłu obronnego, przyczyniając się w ten sposób do osiągnięcia strategicznej autonomii Unii poprzez wspieranie współpracy transgranicznej między państwami członkowskimi oraz współpracy między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczymi, organami administracji krajowej, organizacjami międzynarodowymi i uczelniami w całej Unii, w fazie badawczej oraz w fazie rozwoju produktów i technologii obronnych. Aby osiągnąć bardziej innowacyjne rozwiązania i spowodować otwarcie rynku wewnętrznego, fundusz powinien wspierać i ułatwiać rozszerzenie transgranicznej współpracy małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz spółek o średniej kapitalizacji z sektora obronności.

W obrębie Unii wspólne braki w zakresie zdolności obronnych są wskazywane w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony▌, zwłaszcza za pośrednictwem planu rozwoju zdolności, podczas gdy Nadrzędny strategiczny program badawczy określa również wspólne cele dotyczące badań w dziedzinie obronności. Inne procesy unijne, takie jak skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności i stała współpraca strukturalna będą wspierać wdrażanie odpowiednich priorytetów poprzez identyfikację i wykorzystanie możliwości wzmocnionej współpracy, mając na względzie osiągnięcie europejskiego poziomu ambicji w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności. W stosownych przypadkach można również uwzględnić priorytety regionalne i międzynarodowe, w tym w kontekście NATO, jeżeli są one zgodne z priorytetami Unii i nie uniemożliwiają udziału uczestniczącemu w nim państwu członkowskiemu lub państwu stowarzyszonemu, przy jednoczesnym uwzględnieniu unikania zbędnego powielania działań.

(4)  Faza badawcza jest kluczowa, ponieważ warunkuje zdolności i autonomię europejskiego przemysłu ▌w zakresie rozwoju produktów oraz dla niezależności państw członkowskich jako użytkowników końcowych w zakresie obronności. Faza badawcza związana z rozwojem zdolności obronnych może obejmować znaczące ryzyko, w szczególności związane z niskim poziomem dojrzałości i przełomowości technologii. Faza rozwoju, która następuje zwykle po fazie badań ▌, pociąga za sobą również znaczące ryzyka i koszty, które utrudniają dalsze wykorzystywanie wyników badań i niekorzystnie wpływają na konkurencyjność i innowacyjność unijnego przemysłu obronnego. Fundusz powinien zatem zwiększać powiązanie między fazą badań a fazą rozwoju.

(5)  Fundusz nie powinien wspierać badań podstawowych, które powinny być natomiast wspierane przez inne programy, lecz może uwzględniać podstawowe badania ▌ ukierunkowane na obronność, które mogą stanowić rozwiązanie dostrzeżonych lub spodziewanych problemów bądź możliwości.

(6)  Fundusz mógłby wspierać działania odnoszące się zarówno do tworzenia nowych, jak i modernizacji istniejących produktów i technologii. Działania służące modernizacji już istniejących produktów i technologii obronnych powinny kwalifikować się do wsparcia jedynie wtedy, gdy istniejące wcześniej informacje niezbędne do przeprowadzenia danego działania ▌nie są objęte żadnymi ograniczeniami ze strony niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie tego działania. W przypadku ubiegania się o finansowanie unijne podmioty prawne powinny przekazywać odpowiednie informacje w celu ustalenia braku ograniczeń. W przypadku braku takich informacji finansowanie unijne nie powinno być możliwe.

(6a)   Fundusz powinien zapewniać finansowe wsparcie dla działań sprzyjających rozwojowi przełomowych technologii obronnych. Ponieważ przełomowe technologie mogą opierać się na koncepcjach lub pomysłach pochodzących od nietradycyjnych podmiotów działających w dziedzinie obronności, fundusz powinien zapewniać wystarczającą elastyczność w zakresie konsultacji z zainteresowanymi stronami, a także w odniesieniu do wdrażania takich działań.

(7)  Aby zapewnić przestrzeganie międzynarodowych zobowiązań Unii i jej państw członkowskich podczas wdrażania niniejszego rozporządzenia, działania związane z produktami lub technologiami, których stosowanie, rozwój lub produkcja są zakazane na mocy prawa międzynarodowego, nie powinny być wspierane finansowo z funduszu. W związku z tym kwalifikowalność działań w zakresie nowych produktów lub technologii obronnych ▌ powinna również być uzależniona od zmian w prawie międzynarodowym. Działania służące opracowywaniu śmiercionośnej broni autonomicznej bez możliwości istotnej kontroli człowieka nad decyzjami w sprawie wyboru i zaatakowania celu przy przeprowadzaniu ataków na ludzi również nie powinny kwalifikować się do wsparcia finansowego z funduszu, z zastrzeżeniem możliwości finansowania działań służących opracowaniu systemów wczesnego ostrzegania i środków przeciwdziałania do celów obronnych.

(8)  Trudności związane z uzgodnieniem skonsolidowanych wymogów dotyczących zdolności obronnych i wspólnych specyfikacji lub norm technicznych przeszkadzają we współpracy transgranicznej między państwami członkowskimi oraz między podmiotami prawnymi mającymi siedziby w różnych państwach członkowskich. Brak takich wymogów, specyfikacji i norm doprowadził do zwiększonej fragmentacji sektora obronności, złożoności technicznej, opóźnień i zawyżonych kosztów, niepotrzebnego powielania działań, a także zmniejszonej interoperacyjności. Uzgodnienie wspólnych specyfikacji technicznych powinno być warunkiem wstępnym dla działań wiążących się z wyższym poziomem gotowości technologicznej. Zadania ▌prowadzące do wypracowania wspólnych wymogów w zakresie zdolności obronnych, ▌ a także działania mające na celu wspieranie tworzenia wspólnej definicji specyfikacji technicznych lub norm powinny się również kwalifikować do wsparcia z funduszu, w szczególności jeśli wspierają one interoperacyjność.

(9)  Ponieważ celem funduszu jest wspieranie konkurencyjności, efektywności i innowacyjności przemysłu obronnego Unii poprzez lewarowanie i uzupełnienie opartych na współpracy działań w dziedzinie badań i technologii obronnych oraz ograniczanie ryzyka dotyczącego fazy opracowywania projektów współpracy, działania związane z badaniami i rozwojem produktów lub technologii obronnych powinny spełniać kryteria kwalifikowalności, aby korzystać ze środków funduszu. Dotyczy to również modernizacji, z uwzględnieniem interoperacyjności, istniejących produktów i technologii obronnych.

(10)  Mając na uwadze fakt, że fundusz ma przede wszystkim na celu wzmocnienie współpracy między podmiotami prawnymi i państwami członkowskimi w całej Europie, dane działanie powinno się kwalifikować do finansowania ▌, gdy jest ono podejmowane w ramach współpracy w ramach konsorcjum co najmniej trzech podmiotów prawnych z siedzibą w co najmniej trzech różnych państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych. Co najmniej trzy z tych kwalifikujących się podmiotów ▌, które mają siedzibę w co najmniej dwóch różnych państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych, nie powinny znajdować się pod ▌kontrolą, bezpośrednio lub pośrednio, przez ten sam podmiot ani nie powinny kontrolować siebie nawzajem. W tym kontekście kontrolę należy rozumieć jako zdolność do wywierania decydującego wpływu na podmiot prawny, bezpośrednio lub pośrednio, poprzez co najmniej jeden pośredniczący podmiot prawny. Biorąc pod uwagę szczególne cechy przełomowych technologii w dziedzinie obronności, jak również szczególne cechy badań, działania te mogłyby być prowadzone przez pojedynczy podmiot prawny. W celu wzmocnienia współpracy między państwami członkowskimi w ramach funduszu można wspierać również wspólne zamówienia przedkomercyjne.

(11)  Zgodnie z [odniesienie powinno zostać uaktualnione stosownie do nowej decyzji w sprawie KTZ: art. 94 decyzji Rady 2013/755/UE(5)] podmioty z siedzibą w krajach i terytoriach zamorskich (KTZ) powinny kwalifikować się do finansowania, z zastrzeżeniem zasad i celów funduszu oraz ewentualnych uzgodnień mających zastosowanie do państwa członkowskiego, z którym dane KTZ są powiązane.

(12)  Ponieważ fundusz ma na celu zwiększenie konkurencyjności i efektywności ▌unijnego przemysłu obronnego, do wsparcia powinny się zasadniczo kwalifikować wyłącznie podmioty mające siedzibę w Unii lub w państwach stowarzyszonych, które nie znajdują się pod kontrolą niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich. W tym kontekście kontrolę należy rozumieć jako zdolność do wywierania decydującego wpływu na podmiot prawny, bezpośrednio lub pośrednio, poprzez co najmniej jeden pośredniczący podmiot prawny. Ponadto – w celu zapewnienia ochrony podstawowych interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obronności – infrastruktura, obiekty, aktywa i zasoby używane przez odbiorców i ich podwykonawców w działaniach finansowo wspieranych z funduszu nie powinny być zlokalizowane na terytorium niestowarzyszonych państw trzecich, a ich zarządcze struktury wykonawcze powinny mieć siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym. W związku z tym podmiot mający siedzibę w niestowarzyszonym państwie trzecim lub podmiot mający siedzibę w Unii lub w stowarzyszonym państwie trzecim, ale którego zarządcze struktury wykonawcze znajdują się w niestowarzyszonym państwie trzecim, nie kwalifikuje się do tego, by być odbiorcą lub podwykonawcą uczestniczącymi w danym działaniu. W celu zapewnienia ochrony podstawowych interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony wspomniane warunki kwalifikowalności powinny mieć również zastosowanie do finansowania zapewnianego w drodze udzielania zamówień, na zasadzie odstępstwa od art. 176 rozporządzenia finansowego.

(13)  W pewnych okolicznościach ▌powinno być możliwe odstąpienie od zasady, zgodnie z którą odbiorcy i ich podwykonawcy uczestniczący w działaniu finansowo wspieranym z funduszu nie podlegają kontroli niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich. W tym kontekście podmioty prawne z siedzibą w Unii lub w państwie stowarzyszonym, które znajdują się pod kontrolą sprawowaną przez niestowarzyszone państwo trzecie lub podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego powinny kwalifikować się jako odbiorcy lub podwykonawcy uczestniczący w działaniu pod warunkiem, że zostały spełnione ▌restrykcyjne warunki dotyczące interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obronności. Udział takich podmiotów prawnych nie powinien być sprzeczny z celami funduszu. Wnioskodawcy powinni dostarczyć wszystkie istotne informacje na temat infrastruktury, obiektów, aktywów i zasobów przeznaczonych do wykorzystania w ramach działania. W tym kontekście należy również uwzględnić obawy państw członkowskich dotyczące bezpieczeństwa dostaw.

(13-a)  W ramach unijnych środków ograniczających przyjętych na podstawie art. 29 TUE i 215 ust. 2 TFUE żadne fundusze ani zasoby gospodarcze nie mogą być udostępniane, bezpośrednio lub pośrednio, dla lub na rzecz wyznaczonych osób prawnych, podmiotów lub organów. Takie wyznaczone podmioty oraz podmioty będące ich własnością lub przez nie kontrolowane nie mogą być zatem wspierane finansowo z funduszu.

(13a)  Finansowanie unijne powinno być przyznawane na podstawie konkurencyjnych zaproszeń do składania wniosków ogłaszanych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 („rozporządzenie finansowe”)(6). Jednak w niektórych należycie uzasadnionych i wyjątkowych okolicznościach finansowanie unijne może również być przyznawane zgodnie z art. 195 lit. e) rozporządzenia finansowego. Ponieważ przyznawanie finansowanie zgodnie z art. 195 lit. e) rozporządzenia finansowego stanowi odstępstwo od ogólnej zasady dotyczącej stosowania konkurencyjnych zaproszeń do składania wniosków, te wyjątkowe okoliczności należy interpretować w sposób ścisły. W tym kontekście, aby dotacja została udzielona bez zaproszenia do składania wniosków, Komisja, wspomagana przez komitet państw członkowskich („komitet”) powinna ocenić stopień, w jakim proponowane działanie jest zgodne z celami funduszu w odniesieniu do transgranicznej współpracy przemysłowej i konkurencji w ramach łańcucha dostaw.

(14)  Jeżeli konsorcjum pragnie uczestniczyć w jednym z działań kwalifikowalnych, a pomoc finansowa Unii ma mieć formę dotacji, konsorcjum takie powinno wyznaczyć jednego ze swoich członków na koordynatora, który będzie stanowić główny punkt kontaktowy.

(15)  Jeżeli działanie ▌wspierane finansowo z funduszu jest zarządzane przez zarządzającego projektem wyznaczonego przez państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone, przed dokonaniem płatności na rzecz odbiorców Komisja powinna skonsultować się z zarządzającym projektem, tak aby mógł on zapewnić przestrzeganie ram czasowych przez odbiorców. ▌Zarządzający projektem powinien przedstawić Komisji ▌ uwagi na temat postępów w realizacji działania, tak aby Komisja mogła potwierdzić, czy zostały spełnione warunki do dokonania płatności.

(15a)  Komisja powinna realizować fundusz w ramach zarządzania bezpośredniego, tak aby zmaksymalizować skuteczność i efektywność realizacji oraz zapewnić pełną spójność z innymi inicjatywami Unii. W związku z tym Komisja powinna pozostać odpowiedzialna za procedury kwalifikacji i wyboru, w tym w odniesieniu do oceny pod kątem etyczności. W uzasadnionych przypadkach Komisja może jednak powierzyć określone zadania związane z wykonaniem budżetu w odniesieniu do konkretnych działań wspieranych finansowo z funduszu organom, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego. Mogłoby to mieć miejsce na przykład, gdy zarządzający projektem został wyznaczony przez państwa członkowskie współfinansujące działanie, pod warunkiem spełnienia wymogów rozporządzenia finansowego. Takie powierzenie pomogłoby usprawnić zarządzanie współfinansowanymi działaniami i zapewnić sprawną koordynację umowy w sprawie finansowania z umową podpisaną między konsorcjum a zarządzającym projektem powołanym przez państwa członkowskie współfinansujące działanie.

(16)  W celu zagwarantowania, że finansowane działania są finansowo wykonalne, konieczne jest, aby wnioskodawcy wykazali, że koszty działania nieobjęte finansowaniem Unii są pokrywane z innych źródeł finansowania.

(17)  Różne rodzaje rozwiązań finansowych powinny być dostępne dla państw członkowskich na potrzeby wspólnego rozwoju i nabywania zdolności obronnych. Komisja mogłaby zapewnić różne rodzaje rozwiązań, które państwa członkowskie mogłyby wykorzystać na zasadzie dobrowolności, aby sprostać wyzwaniom w zakresie wspólnego rozwoju i udzielania zamówień z perspektywy finansowej. Stosowanie takich rozwiązań finansowych mogłoby dodatkowo sprzyjać uruchamianiu opartych na współpracy i transgranicznych projektów w dziedzinie obronności i zwiększyć efektywność wydatków na obronność, również w odniesieniu do projektów wspieranych z funduszu ▌.

(18)  Biorąc pod uwagę specyfikę przemysłu obronnego, gdzie popyt pochodzi prawie wyłącznie z państw członkowskich i państw stowarzyszonych, które także kontrolują całość zakupów produktów związanych z obronnością, w tym ich eksport, działanie sektora obronności jest wyjątkowe i nie podlega konwencjonalnym zasadom i modelom biznesowym, które regulują tradycyjne rynki. W związku z tym przemysł nie może podejmować znaczących projektów badawczo–rozwojowych finansowanych ze środków własnych, a państwa członkowskie i państwa stowarzyszone często w pełni pokrywają koszty badań i rozwoju. Aby osiągnąć cele funduszu, należy w szczególności zachęcać do współpracy między podmiotami prawnymi z różnych państw członkowskich i państw stowarzyszonych, a przy uwzględnieniu specyfiki sektora obronności nawet całkowite koszty kwalifikowalne powinny być pokrywane w przypadku działań, które mają miejsce przed fazą rozwoju prototypu.

(19)  Faza prototypu stanowi kluczowy etap, w którym państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone zazwyczaj podejmują decyzję w sprawie skonsolidowanych inwestycji i rozpoczęcia procesu nabywania przyszłych produktów lub technologii obronnych. Z tego względu na tym szczególnym etapie państwa członkowskie i państwa stowarzyszone uzgadniają niezbędne zobowiązania, w tym kwestie podziału kosztów i odpowiedzialności za projekt. Aby zapewnić wiarygodność ich zaangażowania, wsparcie finansowe Unii w ramach funduszu nie powinno zwykle przekraczać 20 % kosztów kwalifikowalnych.

(20)  Jeżeli chodzi o działania wykraczające poza fazę prototypu, należy przewidzieć finansowanie do poziomu 80 %. Wspomniane działania, które są bardziej zbliżone do finalizacji produktów i technologii, mogą się nadal wiązać z dużymi nakładami.

(21)  Zainteresowane strony działające w sektorze obrony ponoszą szczególne koszty pośrednie, takie jak koszty ochrony. Ponadto zainteresowane strony działają na specyficznym rynku, na którym – bez popytu ze strony nabywców – nie mogą odzyskać kosztów badań i rozwoju, jak ma to miejsce w sektorze cywilnym. W związku z tym uzasadnione jest dopuszczenie stawki zryczałtowanej wynoszącej 25 % jak również możliwości ▌naliczania kosztów pośrednich obliczonych zgodnie ze zwyczajowymi praktykami księgowymi stosowanymi przez odbiorców, jeżeli takie praktyki są akceptowane przez ich organy krajowe w przypadku podobnych działań w dziedzinie obronności, o których powiadomiono Komisję. ▌

(21a)  Działania z udziałem transgranicznych MŚP i spółek o średniej kapitalizacji wspierają otwarcie łańcuchów dostaw i przyczyniają się do osiągania celów funduszu. Takie działania powinny zatem kwalifikować się do uzyskania zwiększonej stopy finansowania, z której skorzystają wszystkie podmioty uczestniczące.

(22)  W celu zapewnienia, aby finansowane działania przyczyniały się do konkurencyjności i efektywności europejskiego przemysłu obronnego, ważne jest, aby państwa członkowskie miały ▌zamiar wspólnie zamawiać produkt końcowy lub korzystać z technologii, w szczególności poprzez wspólne transgraniczne zamówienia publiczne, w przypadku gdy organizują one wspólnie swoje postępowania o udzielenie zamówienia, w szczególności z wykorzystaniem centralnej jednostki zakupującej.

(22a)  W celu zapewnienia, by działania wspierane finansowo z funduszu przyczyniały się do zwiększenia konkurencyjności i efektywności europejskiego przemysłu obronnego, powinny być one zorientowane na rynek, uzależnione od popytu i rentowne w perspektywie średnio- i długoterminowej. Kryteria kwalifikowalności w odniesieniu do działań rozwojowych powinny zatem uwzględniać fakt, że państwa członkowskie, w tym w drodze protokołu ustaleń lub listu intencyjnego, zamierzają w skoordynowany sposób zamawiać końcowy produkt obronny lub korzystać z technologii obronnej. Kryteria wyboru w odniesieniu do działań rozwojowych powinny również uwzględniać fakt, że państwa członkowskie zobowiązują się politycznie lub prawnie, że będą wspólnie wykorzystywać, posiadać lub utrzymywać końcowy produkt obronny lub końcową technologię obronną.

(23)  Promowanie innowacyjności i rozwoju technologicznego w unijnym przemyśle obronnym powinno odbywać się w sposób spójny z interesami Unii w zakresie bezpieczeństwa i obronności. W związku z tym kryterium wyboru powinien być wkład danego działania w realizację tych interesów oraz priorytetów w zakresie badań w dziedzinie obronności i zdolności obronnych uzgodnionych wspólnie przez państwa członkowskie. ▌

(24)  Działania kwalifikowalne realizowane w kontekście stałej współpracy strukturalnej ▌w ramach instytucjonalnych Unii powinny zapewnić ciągłość wzmocnionej współpracy między podmiotami prawnymi w różnych państwach członkowskich i w ten sposób bezpośrednio przyczyniać się do realizacji celów programu. W przypadku ich wyboru projekty takie powinny zatem kwalifikować się do zwiększonej stopy finansowania.

(25)  Komisja weźmie pod uwagę inne działania finansowane w ramach programu ramowego „Horyzont Europa”, aby uniknąć zbędnego powielania działań oraz zapewnić wzajemną wymianę i synergię między badaniami cywilnymi i badaniami w dziedzinie obronności.

(26)  Cyberbezpieczeństwo i cyberobrona to wyzwania o coraz większym znaczeniu, a Komisja i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa uznali konieczność stworzenia synergii między działaniami dotyczącymi cyberobrony objętymi zakresem funduszu a unijnymi inicjatywami w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, takimi jak inicjatywy ogłoszone we wspólnym komunikacie w sprawie cyberbezpieczeństwa. W szczególności Europejskie Centrum Kompetencji Przemysłowych, Technicznych i Badawczych w dziedzinie Cyberbezpieczeństwa, które ma zostać utworzone, powinno dążyć do uzyskania synergii między wymiarem cywilnym i wymiarem obronnym cyberbezpieczeństwa. Mogłoby ono aktywnie wspierać państwa członkowskie i inne odpowiednie podmioty, udzielając poradnictwa, dzieląc się wiedzą fachową i ułatwiając współpracę w odniesieniu do projektów i działań, a także w przypadku, gdy wystąpią o to państwa członkowskie działające w charakterze zarządzającego projektem w odniesieniu do funduszu ▌.

(27)  Należy zapewnić zintegrowane podejście poprzez połączenie zadań objętych działaniem przygotowawczym Unii w zakresie badań nad obronnością, zainicjowanym przez Komisję w rozumieniu art. 58 ust. 2 lit. b) rozporządzenia finansowego, z Europejskim programem rozwoju przemysłu obronnego ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1092(7) oraz w celu harmonizacji warunków uczestnictwa, stworzenia bardziej spójnego zestawu instrumentów, zwiększenia efektów w zakresie innowacji, współpracy i gospodarki, a także zapobieżenia zbędnemu powielaniu i fragmentacji działań. W ramach tego zintegrowanego podejścia fundusz przyczyniłby się również do lepszego wykorzystania wyników badań w dziedzinie obronności, likwidując lukę między fazą badańrozwoju, z uwzględnieniem specyfiki sektora obronności, oraz wspierając wszystkie formy innowacji, w tym innowacje radykalne ▌. W takim zakresie, w jakim jest to stosowne, można oczekiwać pozytywnych skutków w dziedzinie cywilnej.

(28)  W przypadkach, gdy jest to stosowne ze względu na specyfikę danego działania cele ▌funduszu powinny być również realizowane za pomocą instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych w ramach ▌InvestEU.

(29)  Wsparcie finansowe należy wykorzystywać w celu skorygowania niedoskonałości rynku lub nieoptymalnych sytuacji w zakresie inwestycji w proporcjonalny sposób, a działania nie powinny powielać ani wypierać finansowania prywatnego ani też zakłócać konkurencji na rynku wewnętrznym. Działania powinny charakteryzować się wyraźną ▌wartością dodaną dla Unii.

(30)  Rodzaje finansowania i metody realizowania funduszu powinny być wybierane na podstawie ich potencjału osiągania szczegółowych celów działań i zapewnienia rezultatów, biorąc pod uwagę w szczególności koszty kontroli, obciążenie administracyjne oraz przewidywane ryzyko nieprzestrzegania przepisów. Należy uwzględnić zastosowanie płatności ryczałtowych, stawek zryczałtowanych i kosztów jednostkowych, a także formę finansowania niepowiązanego z kosztami, zgodnie z ▌art. 125 ust. 1 ▌rozporządzenia finansowego.

(31)  Komisja powinna ustanowić roczne ▌programy prac zgodnie z celami funduszu i z uwzględnieniem wstępnych wniosków wyciągniętych z Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego oraz działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością. Przy ustanawianiu programu prac Komisję powinien wspierać komitet. Komisja powinna dążyć do wypracowania takich rozwiązań, które zyskałyby możliwie największe poparcie w ramach komitetu. W tym kontekście komitet może obradować w składzie krajowych ekspertów w dziedzinie obrony, aby udzielać Komisji konkretnej pomocy, w tym w celu udzielania porad w zakresie ochrony informacji niejawnych w ramach działań. Do państw członkowskich należy wyznaczenie swoich przedstawicieli w tym komitecie. Członkowie komitetu powinni mieć możliwość właściwego przeanalizowania na wczesnym etapie projektów aktów wykonawczych i wyrażenia swoich opinii.

(31a)  Kategorie programów prac powinny zawierać wymogi funkcjonalne w celu wyjaśnienia podmiotom z sektora przemysłowego, jakie funkcje i zadania mają spełniać zdolności, które będą rozwijane. Wymogi takie powinny jasno określać oczekiwane wyniki działania, ale nie powinny być nakierowane na konkretne rozwiązania lub skierowane do konkretnych podmiotów oraz nie powinny uniemożliwiać konkurencji na poziomie zaproszeń do składania wniosków.

(31b)  Podczas opracowywania programów prac Komisja powinna również zapewnić, w drodze stosownych konsultacji z komitetem, by proponowane działania badawcze lub rozwojowe nie były niepotrzebnie powielane. W tym kontekście Komisja może przeprowadzić wstępną ocenę ewentualnych przypadków powielania z istniejącymi zdolnościami lub już finansowanymi projektami badawczymi lub rozwojowymi w Unii.

(31bb)  Komisja powinna zapewnić spójność programów prac na wszystkich etapach cyklu przemysłowego produktów i technologii obronnych.

(31bc)  W programach prac powinno się również zapewnić przeznaczenie wiarygodnej części całkowitego budżetu na działania umożliwiające transgraniczne uczestnictwo MŚP.

(31c)   Aby umożliwić korzystanie z wiedzy fachowej Europejskiej Agencji Obrony w sektorze obronności, zostanie jej nadany status obserwatora w komitecie. Ze względu na specyfikę obszaru obronności w pracach komitetu powinna również uczestniczyć Europejska Służba Działań Zewnętrznych.

(32)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do przyjęcia programu prac oraz przyznawania finansowania na wybrane działania rozwojowe. W szczególności przy realizacji działań rozwojowych należy wziąć pod uwagę specyfikę sektora obronności, a zwłaszcza odpowiedzialność państw członkowskich lub państw stowarzyszonych w zakresie procesu planowania oraz zakupów. Wykonywanie tych uprawnień powinno przebiegać zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr ▌182/2011▌(8).

(32a)  Po dokonaniu oceny otrzymanych wniosków, z pomocą niezależnych ekspertów, których dane uwierzytelniające powinny zostać zatwierdzone przez odnośne państwa członkowskie, Komisja powinna dokonać wyboru działań, które mają być wspierane finansowo z funduszu. Komisja powinna stworzyć bazę danych dotyczącą niezależnych ekspertów. Ta baza danych nie powinna być podawana do wiadomości publicznej. Niezależni eksperci powinni być powoływani na podstawie ich umiejętności, doświadczenia i wiedzy, mając na uwadze zadania, które mają im zostać powierzone. Przy powoływaniu niezależnych ekspertów Komisja powinna w miarę możliwości podejmować właściwe środki, by dążyć do osiągnięcia wyważonego składu grup ekspertów i paneli oceniających pod względem zróżnicowania umiejętności, doświadczenia, wiedzy, pochodzenia geograficznego i płci i biorąc pod uwagę sytuację w danym obszarze działania. Należy również dążyć do zapewnienia odpowiedniej rotacji ekspertów i odpowiedniej równowagi między sektorem prywatnym i publicznym. Państwa członkowskie powinny być informowane o wynikach oceny wraz z rankingiem wybranych działań i postępach w realizacji finansowanych działań. W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do przyjęcia i realizacji programu prac, a także przyjmowania decyzji o wyborze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011.

(32b)  Niezależni eksperci nie powinni dokonywać ocen ani udzielać porad lub pomocy w sprawach, w przypadku których znajdują się w sytuacji konfliktu interesów, szczególnie względem aktualnie zajmowanego przez nich stanowiska. W szczególności nie powinni oni się znaleźć w sytuacji, w której mogliby użyć otrzymane informacje na niekorzyść ocenianego przez nich konsorcjum.

(32bb)  ▌Przy proponowaniu nowych produktów lub technologii obronnych albo modernizacji już istniejących produktów lub technologii wnioskodawcy powinni zobowiązać się do przestrzegania zasad etyki, takich jak zasady dotyczące dobra ludzkości i ochrony ludzkiego genomu, które znajdują również odzwierciedlenie w odpowiednim prawie krajowym, unijnym i międzynarodowym, w tym w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz, w stosownych przypadkach, w protokołach do niej. Komisja powinna dopilnować, aby wnioski systematycznie poddawano kontroli przesiewowej w celu wskazania tych działań, które rodzą wątpliwości dotyczące poważnych kwestii etycznych, i powinna poddawać je ocenie pod kątem etyczności.

(33)  Aby wspierać otwarty rynek wewnętrzny, należy zachęcać transgraniczne MŚP i spółki o średniej kapitalizacji do udziału w charakterze członków konsorcjów, podwykonawców lub podmiotów w łańcuchu dostaw.

(34)  Komisja powinna dążyć do utrzymania dialogu z państwami członkowskimi i sektorem przemysłowym w celu zapewnienia powodzenia funduszu. Jako współprawodawca i najważniejszy zainteresowany podmiot Parlament Europejski powinien również być w dialog zaangażowany.

(35)  Niniejsze rozporządzenie określa pulę środków finansowych Europejskiego Funduszu Obronnego, które stanowią główną kwotę odniesienia w rozumieniu [nowego porozumienia międzyinstytucjonalnego] pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami(9), na potrzeby Parlamentu Europejskiego i Rady podczas rocznej procedury budżetowej. Komisja powinna dopilnować, aby procedury administracyjne były jak najprostsze i wiązały się z minimalnymi dodatkowymi wydatkami.

(36)  O ile nie określono inaczej, rozporządzenie finansowe ma zastosowanie do funduszu. Określa ono zasady wdrożenia budżetu Unii, w tym zasady dotyczące dotacji, nagród, zamówień, pomocy finansowej, instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych.

(37)  Do niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają horyzontalne przepisy finansowe przyjęte przez Parlament Europejski i Radę na podstawie art. 322 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Przepisy te są ustanowione w rozporządzeniu finansowym i określają w szczególności procedurę ustanawiania i wykonania budżetu w drodze dotacji, zamówień, nagród i wykonania pośredniego oraz przewidują kontrole wykonywania obowiązków przez podmioty upoważnione do działań finansowych. Przepisy przyjęte na podstawie art. 322 TFUE dotyczą również ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich, jako że poszanowanie praworządności jest niezbędnym warunkiem wstępnym należytego zarządzania finansami i skutecznego unijnego finansowania.

(38)  Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013(10), rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2988/95(11), rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96(12) i rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939(13) interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków zapobiegania nieprawidłowościom, w tym nadużyciom finansowym, ich wykrywania, korygowania i dochodzenia, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniem (Euratom, WE) nr 2185/96 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać przestępstwa godzące w interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371(14). Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, mają w pełni współpracować w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznać konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi, EPPO – w odniesieniu do tych państw członkowskich, które uczestniczą we wzmocnionej współpracy na mocy rozporządzenia (UE) 2017/1939 – i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu (ETO) oraz zapewniać, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa.

(39)  Państwa trzecie będące członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mogą uczestniczyć w programach Unii w ramach współpracy ustanowionej na mocy Porozumienia EOG, które przewiduje wprowadzenie w życie programów w drodze decyzji wydanej na mocy tego porozumienia. Do niniejszego rozporządzenia należy wprowadzić odpowiedni przepis szczegółowy przyznający niezbędne uprawnienia i prawa dostępu właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu, Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu pozwalające im na całościowe wykonywanie ich odpowiednich kompetencji.

(40)  Zgodnie z pkt 22 i 23 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. istnieje potrzeba oceny niniejszego rozporządzenia na podstawie informacji zgromadzonych za pośrednictwem szczegółowych wymogów dotyczących monitorowania, jednocześnie unikając nadmiernej regulacji i obciążeń administracyjnych, w szczególności dla państw członkowskich. Wspomniane wymogi mogą, w stosownych przypadkach, obejmować wymierne wskaźniki jako podstawę oceny oddziaływania rozporządzenia w terenie. Komisja powinna przeprowadzić ocenę śródokresową nie później niż cztery lata po rozpoczęciu realizacji funduszu, również z myślą o przedłożeniu wniosków dotyczących ewentualnych stosownych zmian w niniejszym rozporządzeniu, oraz ocenę końcową na zakończenie okresu realizacji funduszu, zawierające analizę działań finansowych pod względem wyników realizacji finansowej oraz, w przypadku gdy jest to możliwe w danym momencie, wyników i skutków. W tym kontekście sprawozdanie z oceny końcowej powinno również pomóc określić dziedziny, w których Unia uzależniona jest od państw trzecich pod względem rozwoju produktów i technologii obronnych. W tym sprawozdaniu końcowym powinien również zostać przeanalizowany transgraniczny udział MŚP i spółek o średniej kapitalizacji w projektach wspieranych finansowo z funduszu, a także udział MŚP i spółek o średniej kapitalizacji w globalnym łańcuchu wartości, oraz wkład funduszu w likwidowanie braków wskazanych w planie rozwoju zdolności; sprawozdanie powinno także zawierać informacje o państwach pochodzenia odbiorców, o liczbie państw członkowskich i państw stowarzyszonych zaangażowanych w poszczególne działania oraz o rozdziale ustanowionych praw własności intelektualnej. Komisja może również zaproponować zmiany do niniejszego rozporządzenia w celu reakcji na możliwy rozwój sytuacji w trakcie realizacji funduszu.

(40a)  Komisja powinna regularnie monitorować realizację funduszu oraz sporządzać coroczne sprawozdanie z poczynionych postępów, w tym, w jaki sposób zgłoszone doświadczenia i wnioski wyciągnięte z Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego oraz działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością zostały uwzględnione w realizacji funduszu. W tym celu Komisja powinna wprowadzić niezbędne mechanizmy monitorowania. Sprawozdanie to powinno zostać przedstawione Parlamentowi Europejskiemu i Radzie i nie powinno zawierać informacji szczególnie chronionych.

(41)  Mając na uwadze znaczenie kwestii przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, niniejszy fundusz przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu w politykach Unii i doprowadzenia do tego, aby wydatki na wsparcie realizacji celów klimatycznych osiągnęły docelową wartość 25 % w skali budżetu. Stosowne działania zostaną określone podczas opracowania i realizacji funduszu i ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej.

(42)  W związku z tym, że fundusz wspiera jedynie fazy badań i rozwoju w zakresie produktów i technologii obronnych, zasadniczo Unia nie powinna posiadać praw własności ani praw własności intelektualnej w stosunku do produktów lub technologii powstałych w wyniku finansowanych działań, o ile pomoc Unii nie jest udzielana poprzez zamówienia publiczne. Jednakże, w przypadku działań badawczych, zainteresowane państwa członkowskie i państwa stowarzyszone powinny mieć możliwość korzystania z wyników finansowanych działań i udziału w następczych pracach rozwojowych opartych na współpracy ▌.

(43)  Unijne wsparcie finansowe nie powinno mieć wpływu na transfer produktów obronnych w obrębie Unii, zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/43/WE(15), ani na eksport produktów, wyposażenia lub technologii wojskowych. Wywóz wyposażenia wojskowego i technologii wojskowych dokonywany przez państwa członkowskie jest regulowany zgodnie ze wspólnym stanowiskiem 944/2008/WPZiB.

(44)  Korzystanie ze szczególnie chronionych informacji ogólnych, w tym danych, wiedzy fachowej lub informacji uzyskanych przed rozpoczęciem działania funduszu lub poza jego ramami, lub dostęp osób nieupoważnionych do ▌wyników uzyskanych w związku działaniami wspieranymi finansowo z funduszu, może mieć niekorzystny wpływ na interesy Unii lub jednego z państw członkowskich bądź większej ich liczby. Przetwarzanie informacji szczególnie chronionych i niejawnych powinno zatem podlegać ▌stosownym przepisom prawa unijnego i krajowego.

(44a)  Aby zagwarantować wymagany poziom bezpieczeństwa informacji niejawnych, przy podpisywaniu niejawnych umów o finansowaniu i umów w sprawie finansowania należy przestrzegać minimalnych norm w zakresie bezpieczeństwa przemysłowego. W związku z tym oraz zgodnie z decyzją Komisji (UE, Euratom) 2015/444 Komisja ma przekazać w celach doradczych ekspertom wyznaczonym przez państwa członkowskie instrukcje bezpieczeństwa programu, w tym przewodnik nadawania klauzul.

(45)  Aby móc, w razie konieczności, uzupełnić lub zmienić wskaźniki ścieżki oddziaływania, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(46)  Komisja powinna zarządzać funduszem z poszanowaniem wymogów poufności i bezpieczeństwa, w szczególności informacji niejawnych i informacji szczególnie chronionych,

▌PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUŁ I

PRZEPISY WSPÓLNE MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO BADAŃ I ROZWOJU

Artykuł 1

Zakres przedmiotowy

Niniejsze rozporządzenie ustanawia Europejski Fundusz Obronny („fundusz”), zgodnie z art. 1 ust. 3 lit. b) rozporządzenia .../.../UE [Horyzont - 2018/0224(COD)].

Określa ono cele funduszu, budżet na lata 2021–2027, formy finansowania unijnego oraz zasady dotyczące przyznawania takiego finansowania.

Artykuł 2

Definicje

Na potrzeby niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

0)  „wnioskodawca” oznacza podmiot prawny przedkładający wniosek o wsparcie z funduszu w odpowiedzi na zaproszenie do składania wniosków lub zgodnie z art. 195 lit. e) rozporządzenia finansowego;

1)  „działania łączone” oznaczają działania wspierane z budżetu UE, w tym działania w ramach instrumentów łączonych zgodnie z art. 2 ust. 6 rozporządzenia finansowego, łączące bezzwrotne formy wsparcia lub instrumenty finansowe z budżetu UE oraz zwrotne formy wsparcia z instytucji finansowania rozwoju lub innych publicznych instytucji finansowych, a także z komercyjnych instytucji finansowych i od inwestorów;

1a)  „certyfikacja” oznacza proces, w którym organ krajowy zaświadcza, że produkty obronne, materialne lub niematerialne komponenty lub technologie obronne są zgodne z mającymi zastosowanie przepisami;

1b)  „informacje niejawne” oznaczają wszelkie informacje lub materiały, niezależnie od ich formy, których nieuprawnione ujawnienie mogłoby w różnym stopniu wyrządzić szkodę interesom Unii Europejskiej lub interesom co najmniej jednego państwa członkowskiego, i którym nadana jest jedna z klauzul tajności UE lub odpowiadająca im klauzula tajności, zgodnie z Umową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, zebranymi w Radzie, w sprawie ochrony informacji niejawnych wymienianych w interesie Unii Europejskiej (2011/C 202/05);

1c)  „konsorcjum” oznacza grupę wnioskodawców lub odbiorców współpracujących ze sobą i związanych umową konsorcjum, utworzoną w celu przeprowadzenia działania w ramach funduszu;

1d)  „koordynator” oznacza podmiot prawny, który jest członkiem konsorcjum i został wyznaczony przez wszystkich członków konsorcjum jako główny punkt kontaktowy w relacjach z Komisją;

2)  „kontrola” oznacza zdolność do wywierania decydującego wpływu na podmiot prawny, bezpośrednio lub pośrednio, poprzez co najmniej jeden pośredniczący podmiot prawny;

3)  „działanie rozwojowe” oznacza każde działanie obejmujące ▌ zadania ukierunkowane na obronność głównie w fazie rozwoju, uwzględniające nowe produkty lub technologie bądź modernizację istniejących produktów i technologii, z wyłączeniem produkcji lub użytkowania broni;

4)  „przełomowa technologia obronna” oznacza technologię skutkującą radykalną zmianą, w tym udoskonaloną lub całkowicie nową technologię, skutkującą zmianą paradygmatu w koncepcji i prowadzeniu spraw obronnych, w tym poprzez zastąpienie istniejących technologii obronnych lub sprawienie, że staną się one przestarzałe;

5)  „zarządcze struktury wykonawcze” oznaczają ▌organ podmiotu prawnego, powołany zgodnie z prawem krajowym i, w stosownych przypadkach, podlegający prezesowi zarządu, uprawniony do określania strategii, celów i ogólnego kierunku działania danego podmiotu prawnego, który to organ nadzoruje i monitoruje proces podejmowania decyzji przez kierownictwo;

5a)  „nowe informacje” oznaczają dane, wiedzę fachową lub informacje wytworzone w toku działania funduszu, bez względu na ich formę lub charakter;

6)  „podmiot prawny” oznacza każdą osobę ▌ prawną utworzoną i uznaną za taką na mocy prawa krajowego, unijnego lub międzynarodowego, która posiada osobowość prawną i która – działając w swoim własnym imieniu – może wykonywać prawa i podlegać obowiązkom, lub podmiot nieposiadający osobowości prawnej zgodnie z art. ▌197 ust. 2 lit. c) ▌ rozporządzenia finansowego;

7)  „spółka o średniej kapitalizacji” oznacza przedsiębiorstwo, które nie jest ▌MŚP ▌ i które zatrudnia nie więcej niż 3 000 pracowników, przy czym liczba zatrudnionych jest obliczana zgodnie z art. 3–6 załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE(16);

8)  „zamówienia przedkomercyjne” oznaczają zamawianie usług badawczych i rozwojowych obejmujące podział ryzyka i korzyści na warunkach rynkowych, rozwój konkurencyjny w etapach, przy czym zamówione usługi badań i rozwoju są wyraźnie oddzielone od etapu komercyjnego rozpowszechniania produktów końcowych;

9)  „zarządzający projektem” oznacza każdą instytucję zamawiającą z siedzibą w państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym, której państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone lub grupa państw członkowskich lub państw stowarzyszonych powierzyła zadanie zarządzania wielonarodowymi projektami zbrojeniowymi na stałe lub doraźnie;

9a)  „kwalifikowanie” oznacza całość procesu, w którym wykazuje się, że projekt produktów obronnych, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych spełnia określone wymogi, dostarczając obiektywnych dowodów potwierdzających, że wykazano spełnienie określonych wymogów projektu;

10)  „odbiorca” oznacza każdy podmiot prawny, z którym podpisano umowę o finansowaniu lub umowę w sprawie finansowania lub któremu została notyfikowana decyzja o finansowaniu lub decyzja w sprawie finansowania;

11)  „działanie badawcze” oznacza każde działanie polegające głównie na działalności badawczej, zwłaszcza badaniach stosowanych i w razie potrzeby badaniach podstawowych, celem którego to działania jest zdobycie nowej wiedzy i które koncentruje się wyłącznie na zastosowaniach w dziedzinie obronności;

12)  „wyniki” oznaczają wszelkie materialne lub niematerialne skutki działania, takie jak dane, wiedza fachowa lub informacje, bez względu na ich formę lub charakter, niezależnie od tego, czy mogą być one chronione, jak również wszelkie związane z nimi prawa, w tym prawa własności intelektualnej;

12a)  „informacje szczególnie chronione” oznaczają informacje i dane, w tym informacje niejawne, które muszą być chronione przed nieuprawnionym dostępem lub ujawnieniem z uwagi na obowiązki określone w prawie krajowym lub unijnym lub w celu ochrony prywatności albo bezpieczeństwa osoby lub organizacji;

12b)  „małe i średnie przedsiębiorstwa” lub „MŚP” oznaczają małe i średnie przedsiębiorstwa zgodnie z definicją zawartą w zaleceniu Komisji 2003/361/WE;

13)  „sprawozdanie specjalne” oznacza konkretny rezultat działania badawczego streszczający jego wyniki, zawierający obszerne informacje na temat podstawowych zasad, celów, rzeczywistych rezultatów, podstawowych właściwości, przeprowadzonych testów, potencjalnych korzyści, potencjalnych zastosowań w dziedzinie obronności i oczekiwanej ścieżki wykorzystania badań na rzecz rozwoju, w tym informacje na temat posiadania praw własności intelektualnej, lecz bez wymogu uwzględnienia informacji na temat praw własności intelektualnej;

14)  „prototyp systemu” oznacza model produktu lub technologii, na którym można zademonstrować jego działanie w środowisku operacyjnym;

15)  „państwo trzecie” oznacza państwo, które nie jest członkiem Unii;

16)  „niestowarzyszone państwo trzecie” oznacza państwo trzecie, które nie jest państwem stowarzyszonym, zgodnie z art. 5;

17)  „podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego” oznacza podmiot prawny mający siedzibę w niestowarzyszonym państwie trzecim lub, w przypadku gdy ma on siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym, posiadający swoje zarządcze struktury wykonawcze w niestowarzyszonym państwie trzecim.

Artykuł 3

Cele funduszu

1.  Ogólnym celem funduszu jest wzmacnianie zdolności w zakresie konkurencyjności, efektywności i innowacyjności europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego w całej Unii, co przyczynia się do strategicznej autonomii Unii i jej swobody działania, poprzez wspieranie wspólnych działań i współpracy transgranicznej między podmiotami prawnymi w całej Unii, w szczególności MŚP i spółek o średniej kapitalizacji, a także wzmacnianie i poprawa elastyczności łańcuchów dostaw i wartości w sektorze obronności, rozszerzanie współpracy transgranicznej między podmiotami prawnymi oraz promowanie lepszego wykorzystania potencjału przemysłowego w zakresie innowacji, badań i rozwoju technologicznego, na każdym etapie cyklu życia przemysłowego produktów i technologii obronnych. ▌

2.  Cele szczegółowe funduszu są następujące:

a)  wspieranie opartych na współpracy badań, które mogłyby znacznie zwiększyć potencjał przyszłych zdolności w całej Unii, mających na celu maksymalizację innowacji i wprowadzenie nowych produktów i technologii obronnych, w tym produktów i technologii przełomowych, a także większa efektywność wydatków na badania w dziedzinie obronności w Unii;

b)  wspieranie opartego na współpracy rozwoju produktów i technologii obronnych ▌, przyczyniając się tym samym do większej efektywności wydatków na obronność w Unii, osiągnięcia większych korzyści skali, zmniejszenia ryzyka zbędnego powielania działań, a przez to do zachęcania do wprowadzania na rynek europejskich produktów i technologii oraz zmniejszenia rozdrobnienia produktów i technologii obronnych w całej Unii. Fundusz doprowadzi ostatecznie do zwiększenia standaryzacji systemów obrony i zwiększenia interoperacyjności między zdolnościami państw członkowskich.

Taka współpraca powinna być spójna z priorytetami w zakresie zdolności obronnych uzgodnionymi wspólnie przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, szczególnie w kontekście planu rozwoju zdolności.

W związku z tym w stosownych przypadkach można brać także pod uwagę regionalne i międzynarodowe priorytety, gdy służą one interesom Unii w zakresie bezpieczeństwa i obrony określonym na mocy wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, oraz z uwzględnieniem potrzeby unikania zbędnego powielania działań, w stosownych przypadkach, jeżeli priorytety te nie wykluczają możliwości udziału żadnego państwa członkowskiego lub państwa stowarzyszonego.

Artykuł 4

Budżet

1.  Zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia .../.../UE pula środków finansowych na realizację Europejskiego Funduszu Obronnego na lata 2021–2027 wynosi 11 453 260 000 EUR według cen z 2018 r., 13 000 000 000 EUR według cen bieżących.

2.  ▌Podział kwoty, o której mowa w ust. 1, jest następujący:

a)  3 612 182 000 EUR według cen z 2018 r. ( 4 100 000 000 EUR na działania badawcze;

b)  7 841 078 000 EUR według cen z 2018 r. (EUR 8 900 000 000 według cen bieżących) na działania rozwojowe;

2a.  Aby móc zareagować na nieprzewidziane sytuacje lub rozwój wydarzeń i nowe potrzeby, Komisja może dokonać realokacji kwot między działaniami badawczymi a rozwojowymi, o których mowa w ust. 2, w wysokości maksymalnie 20 %.

3.  Kwota, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana na pomoc techniczną i administracyjną w ramach realizacji funduszu, taką jak działania przygotowawcze, monitorowanie, kontrola, audyt i ocena, w tym na systemy informatyczne dla przedsiębiorstw.

4.  Co najmniej 4 % i maksymalnie 8 % puli środków finansowych, o której mowa w ust. 1, przydziela się na zaproszenia do składania wniosków lub przyznawanie finansowania na wsparcie przełomowych technologii obronnych.

Artykuł 5

Państwa stowarzyszone

Uczestnictwo w funduszu jest otwarte dla członków Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), którzy należą do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), zgodnie z warunkami ustanowionymi w Porozumieniu EOG. Każdy wkład finansowy do funduszu w oparciu o niniejszy artykuł stanowi dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. [21 ust. 5] rozporządzenia finansowego.

Artykuł 6

Wsparcie na rzecz przełomowych technologii obronnych

1.  Komisja przyznaje finansowanie w wyniku otwartych i publicznych konsultacji dotyczących technologii koncentrujących się na zastosowaniach w dziedzinie obronności, które mogą być przełomowe dla spraw obronnych w obszarach interwencji określonych w programach prac.

2.  Programy prac określają najbardziej odpowiednie formy finansowania tych przełomowych technologii obronnych.

Artykuł 7

Etyka

1.  Działania realizowane w ramach funduszu muszą być zgodne z ▌odpowiednimi przepisami prawa krajowego, unijnego i międzynarodowego, w tym z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. Działania te muszą być również zgodne z zasadami etyki określonymi również w odpowiednich przepisach prawa krajowego, unijnego i międzynarodowego.

2.  Przed podpisaniem umowy o finansowaniu wnioski poddaje się ▌kontroli przesiewowej Komisji w oparciu o samoocenę etyczną przygotowaną przez konsorcjum, w celu określenia tych działań, które rodzą wątpliwości dotyczące ▌ poważnych kwestii etycznych, w tym w odniesieniu do warunków realizacji i, w stosownych przypadkach, przedkłada do oceny pod kątem etyczności.

Kontrole przesiewowe i oceny pod kątem etyczności przeprowadzane są przez Komisję przy wsparciu niezależnych ekspertów pochodzących z różnych środowisk o potwierdzonym doświadczeniu w zakresie kwestii etyki w dziedzinie obronności.

Warunki realizacji zadań obejmujących kwestie delikatne z etycznego punktu widzenia są określone w umowie o finansowaniu.

Komisja zapewnia w największym możliwym stopniu przejrzystość procedur w zakresie etyki i przedstawia na ten temat sprawozdanie zgodnie ze swoimi obowiązkami, o których mowa w art. 32. Eksperci muszą być obywatelami państw członkowskich i pochodzić z jak największej ich liczby .

3.  Podmioty uczestniczące w danym działaniu uzyskują przed rozpoczęciem odnośnych działań wszelkie stosowne zgody lub inne obowiązkowe dokumenty wymagane przez krajowe lub lokalne komisje etyczne lub inne organy, takie jak organy ochrony danych. Dokumenty te przechowuje się w aktach i udostępnia Komisji na żądanie.

5.  Propozycje, które nie są akceptowalne ze względów etycznych, są odrzucane ▌.

Artykuł 8

Realizacja i formy finansowania unijnego

1.  Fundusz jest realizowany w ramach zarządzania bezpośredniego zgodnie z rozporządzeniem finansowym.

1a.  W drodze odstępstwa od ust. 1 w uzasadnionych przypadkach działania szczegółowe mogą być realizowane w ramach zarządzania pośredniego przez organy, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego. Nie może to obejmować procedury kwalifikacji i wyboru, o której mowa w art. 12.

2.  Fundusz może zapewniać finansowanie zgodnie z rozporządzeniem finansowym, za pomocą dotacji, nagród i zamówień oraz – w stosownych przypadkach z uwagi na specyfikę danego działania – instrumentów finansowych w ramach działań łączonych.

2a.  Działania łączone realizuje się zgodnie z tytułem X rozporządzenia finansowego i rozporządzeniem w sprawie programu InvestEU.

2b.  Instrumenty finansowe kieruje się ściśle wyłącznie do odbiorców.

Artykuł 10

Kwalifikujące się podmioty

1.  Odbiorcy i ▌podwykonawcy uczestniczący w działaniu wspieranym finansowo z funduszu mają siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym▌.

1a.  Infrastruktura, obiekty, aktywa i zasoby odbiorców i podwykonawców uczestniczących w danym działaniu, które są wykorzystywane do celów działań wspieranych finansowo z funduszu, muszą być zlokalizowane na terytorium państwa członkowskiego lub państwa stowarzyszonego w całym okresie realizacji danego działania, a ich zarządcze struktury wykonawcze muszą mieć siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym.

1b.  Do celów działania wspieranego finansowo z funduszu odbiorcy i podwykonawcy uczestniczący w danym działaniu nie podlegają kontroli niestowarzyszonego państwa trzeciego lub podmiotu z niestowarzyszonego państwa trzeciego.

2.  Na zasadzie odstępstwa od ust. 1b niniejszego artykułu podmiot prawny mający siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym i kontrolowany przez niestowarzyszone państwo trzecie lub przez podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego kwalifikuje się jako odbiorca lub podwykonawca uczestniczący w działaniu jedynie w przypadku, gdy Komisji zostaną udostępnione gwarancje zatwierdzone przez państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone, w którym ten podmiot prawny ma siedzibę, zgodnie z jego procedurami krajowymi. Gwarancje te mogą odnosić się do zarządczej struktury wykonawczej danego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym. Jeżeli państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone, w którym dany podmiot prawny ma siedzibę, uzna to za stosowne, gwarancje te mogą się również odnosić do szczególnych praw rządu w zakresie kontroli nad podmiotem prawnym.

Gwarancje te muszą zapewniać, że udział takiego podmiotu prawnego w działaniu nie będzie sprzeczny z interesami Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony ustalonymi w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na podstawie tytułu V TUE, lub z celami określonymi w art. 3. Gwarancje muszą też być zgodne z przepisami art. 22 i 25. W szczególności gwarancje muszą potwierdzać, że na użytek danego działania istnieją środki zapewniające, by:

a)  kontrola nad wnioskującym podmiotem prawnym nie była sprawowana tak, aby w jakikolwiek sposób ograniczała lub obniżała jego zdolność do przeprowadzenia tego działania i do osiągnięcia wyników, nakładała ograniczenia dotyczące infrastruktury, obiektów, aktywów, zasobów, własności intelektualnej lub wiedzy fachowej, jakimi ten podmiot prawny dysponuje, niezbędnych na użytek danego działania, lub osłabiała jego zdolności i normy potrzebne do przeprowadzenia danego działania;

b)  uniemożliwiony był dostęp niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich ▌ szczególnie chronionych informacji jawnych związanych z tym działaniem, a pracownicy lub inne osoby zaangażowane w działanie posiadały krajowe poświadczenie bezpieczeństwa wydane, w stosownym przypadku, przez państwo członkowskie lub kraj stowarzyszony;

c)  odbiorca pozostał właścicielem praw własności intelektualnej wynikających z działania oraz rezultatów działania w jego trakcie i po jego zakończeniu, a wspomniane prawa i rezultaty nie podlegały kontroli ani ograniczeniu ze strony niestowarzyszonego państwa trzeciego lub podmiotu z niestowarzyszonego państwa trzeciego, nie były eksportowane poza Unię lub poza państwa stowarzyszone oraz by nie był do nich udzielany dostęp spoza Unii lub spoza państw stowarzyszonych bez zgody państwa członkowskiego lub państwa stowarzyszonego, w którym dany podmiot prawny ma siedzibę, oraz zgodnie z celami określonymi w art. 3.

Jeżeli państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone, w którym dany podmiot prawny ma siedzibę, uzna to za stosowne, można udzielić dodatkowych gwarancji.

Komisja informuje komitet, o którym mowa w art. 28, o każdym podmiocie prawnym uznanym za kwalifikujący się zgodnie z niniejszym ustępem.

4.  Jeżeli w Unii ani w państwie stowarzyszonym nie ma łatwo dostępnych konkurencyjnych zamienników, odbiorcy i ▌podwykonawcy uczestniczący w danym działaniu, mogą korzystać ze swoich aktywów, infrastruktury, obiektów i zasobów zlokalizowanych lub przechowywanych poza terytorium państw członkowskich Unii lub państw stowarzyszonych, pod warunkiem że korzystanie to nie jest sprzeczne z interesami Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony, odbywa się w sposób spójny z celami określonymi w art. 3 i jest w pełni zgodne z art. 22 i 25. ▌Koszty związane z takimi działaniami nie kwalifikują się do wsparcia finansowego z funduszu.

4a.  Przeprowadzając kwalifikujące się działania, odbiorcy i podwykonawcy uczestniczący w danym działaniu mogą także współpracować z podmiotami prawnymi mającymi siedzibę poza terytorium państw członkowskich lub państw stowarzyszonych, lub kontrolowanymi przez niestowarzyszone państwo trzecie lub przez podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego, m.in. poprzez wykorzystywanie aktywów, infrastruktury, obiektów i zasobów takich podmiotów prawnych, pod warunkiem że nie jest to sprzeczne z interesami Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony. Współpraca taka musi się odbywać w sposób spójny z celami określonymi w art. 3 i być w pełni zgodna z art. 22 i 25.

Nie może dochodzić do sytuacji, w której niestowarzyszone państwo trzecie lub inny podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego uzyskują nieuprawniony dostęp do informacji niejawnych związanych z prowadzeniem danego działania, należy też unikać potencjalnych negatywnych skutków, jakie dla bezpieczeństwa dostaw mogą mieć czynniki o kluczowym znaczeniu dla danego działania.

Koszty związane z takimi działaniami nie kwalifikują się do finansowania z funduszu.

6.  Wnioskodawcy dostarczają wszelkie stosowne informacje niezbędne do dokonania oceny spełniania kryteriów kwalifikowalności▌. W przypadku zmiany wprowadzonej w trakcie realizacji działania, która może powodować wątpliwości co do spełniania kryteriów kwalifikowalności, dany podmiot prawny informuje o tym Komisję, która ocenia, czy kryteria i warunki kwalifikowalności są nadal spełniane, i analizuje potencjalny wpływ zaistniałej sytuacji na finansowanie danego działania.

7.  ▌

8.  ▌

9.  Do celów niniejszego artykułu określenie „podwykonawcy uczestniczący w działaniu wspieranym finansowo z funduszu odnosi się do podwykonawców związanych bezpośrednim stosunkiem umownym z odbiorcą, innych podwykonawców, którym przydzielono co najmniej 10 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych danego działania, oraz podwykonawców, którzy mogą potrzebować dostępu do informacji niejawnych ▌ w celu realizacji działania i którzy nie są członkami konsorcjum.

Artykuł 11

Działania kwalifikowalne

1.  Do finansowania kwalifikują się wyłącznie działania służące realizacji celów, o których mowa w art. 3.

2.  Fundusz zapewnia wsparcie dla działań obejmujących nowe produkty i technologie obronne oraz modernizację już istniejących produktów i technologii, pod warunkiem że wykorzystanie istniejących wcześniej informacji niezbędnych do przeprowadzenia danego działania służącego modernizacji nie jest objęte restrykcjami ▌nałożonymi przez niestowarzyszone państwo trzecie lub podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego, bezpośrednio lub pośrednio, poprzez co najmniej jeden pośredniczący podmiot prawny, w taki sposób, że działanie nie może zostać zrealizowane.

3.  Działanie kwalifikowalne musi dotyczyć co najmniej jednego z poniższych zadań:

a)  zadania mające na celu stworzenie, zapewnienie podstaw i poprawę stanu ▌wiedzy, produktów i technologii, w tym przełomowych technologii, które mogą mieć istotny wpływ na obronność;

b)  zadania mające na celu zwiększenie interoperacyjności i odporności, z uwzględnieniem chronionej produkcji i wymiany danych, opanowanie krytycznych technologii obronnych, zwiększenie bezpieczeństwa dostaw lub umożliwienie skutecznego wykorzystania wyników na potrzeby produktów i technologii obronnych;

c)  prace studyjne, takie jak studia wykonalności w celu sprawdzenia wykonalności nowych lub ulepszonych technologii, produktów, procesów, usług i rozwiązań ▌;

d)  projekt produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych, a także określenie specyfikacji technicznych, na podstawie których dany projekt został opracowany, co może obejmować także częściowe testy w zakresie zmniejszania ryzyka w środowisku przemysłowym lub reprezentatywnym;

e)  rozwój modeli produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych, na podstawie których można zademonstrować działanie danego elementu w środowisku operacyjnym (prototyp systemu);

f)  testowanie produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych;

g)  kwalifikowanie produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych ▌;

h)  certyfikacja produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych ▌;

i)  rozwój technologii lub aktywów zwiększających wydajność w całym cyklu życia produktów i technologii obronnych;

4.  ▌Działania podejmowane są w ramach współpracy w obrębie konsorcjum składającego się z co najmniej trzech kwalifikujących się podmiotów, które mają siedzibę w co najmniej trzech różnych państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych. Co najmniej trzy z tych kwalifikujących się podmiotów, które mają siedziby w co najmniej dwóch różnych państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych, nie mogą, w trakcie całego okresu realizacji działania, podlegać ▌kontroli sprawowanej, bezpośrednio lub pośrednio, przez ten sam podmiot, ani nie mogą kontrolować siebie nawzajem.

5.  Ust. 4 nie ma zastosowania do działań związanych z przełomowymi technologiami obronnymi ani do działań, o których mowa w ust. 3 lit. c) ▌.

6.  Działania służące opracowywaniu produktów i technologii, których stosowanie, rozwój lub produkcja są zakazane na mocy mających zastosowanie przepisów prawa międzynarodowego, nie kwalifikują się.

Działania służące opracowywaniu śmiercionośnej broni autonomicznej bez możliwości istotnej kontroli człowieka nad decyzjami w sprawie wyboru i zaatakowania celu przy przeprowadzaniu ataków na ludzi również nie powinny kwalifikować się do wsparcia finansowego z funduszu, z zastrzeżeniem możliwości finansowania działań służących opracowaniu systemów wczesnego ostrzegania i środków przeciwdziałania do celów obronnych.

Artykuł 12

Procedura kwalifikacji i wyboru

1.  Finansowanie unijne jest przyznawane na podstawie konkurencyjnych zaproszeń do składania wniosków ogłaszanych zgodnie z rozporządzeniem finansowym. W niektórych należycie uzasadnionych i wyjątkowych okolicznościach finansowanie unijne może również być przyznawane zgodnie z art. ▌195 lit. e)▌ rozporządzenia finansowego.

2a.  W odniesieniu do przyznawania finansowania ▌Komisja stanowi w drodze aktów wykonawczych przyjmowanych zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 28 ust. 2.

Artykuł 13

Kryteria wyboru

▌Każda propozycja jest oceniana w oparciu o następujące kryteria:

a)  wkład w doskonałość lub możliwy przełom w dziedzinie obronności, w szczególności przez wykazanie, że oczekiwane wyniki proponowanego działania mają istotną przewagę nad istniejącymi produktami lub technologiami obronnymi;

b)  wkład w innowacje i technologiczny rozwój europejskiego przemysłu obronnego, w szczególności poprzez wykazanie, że proponowane działanie obejmuje przełomowe lub nowatorskie koncepcje i podejścia, nowe obiecujące udoskonalenia technologiczne w przyszłości bądź zastosowania technologii lub koncepcji wcześniej nie stosowanych w sektorze obronności, a jednocześnie unikając zbędnego powielania działań;

c)  wkład w konkurencyjność europejskiego przemysłu obronnego przez wykazanie, że proponowane działanie jest oczywistym przykładem dodatniej równowagi między efektywnością pod względem kosztów i skutecznością, stwarzając tym samym nowe możliwości rynkowe w całej Unii i poza nią oraz przyspieszając wzrost przedsiębiorstw w całej Unii;

d)  wkład w autonomię europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, w tym przez zwiększenie uniezależnienia od źródeł spoza UE oraz wzmocnienie bezpieczeństwa dostaw, a także wkład w interesy Unii w zakresie bezpieczeństwa i obronności zgodnie z priorytetami, o których mowa w art. 3▌;

e)  wkład w tworzenie nowej współpracy transgranicznej między podmiotami prawnymi mającymi siedzibę w państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych, w szczególności w odniesieniu do MŚP i spółek o średniej kapitalizacji w znaczącym stopniu uczestniczących w danym działaniu, w charakterze odbiorców, podwykonawców lub innych podmiotów w łańcuchu dostaw i mających siedzibę w państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych innych niż państwa, w których podmioty wchodzące w skład konsorcjum niebędące MŚP bądź spółkami o średniej kapitalizacji mają siedzibę;

f)  jakość i efektywność realizacji działania.

Artykuł 14

Stopa współfinansowania

1.  Fundusz finansuje do 100 % kosztów kwalifikowalnych zadania, wymienionego w art. 11 ust. 3, bez uszczerbku dla art. 190 rozporządzenia finansowego.

2.  Na zasadzie odstępstwa od ust. 1:

a)  w odniesieniu do zadań określonych w art. 11 ust. 3 lit. e) pomoc finansowa ze środków funduszu nie może przekraczać 20 % kosztów kwalifikowalnych danego zadania;

b)  w odniesieniu do zadań określonych w art. 11 ust. 3 lit. f)–h) pomoc finansowa ze środków funduszu nie może przekraczać 80 % kosztów kwalifikowalnych danego zadania.

3.  W przypadku działań rozwojowych stopę finansowania zwiększa się w następujących przypadkach:

a)  zadanie podjęte w ramach stałej współpracy strukturalnej, ustanowionej decyzją Rady (WPZiB) 2017/2315 z dnia 11 grudnia 2017 r., może korzystać ze stopy finansowania podwyższonej o dodatkowe 10 punktów procentowych;

b)  zadanie może korzystać z podwyższonej stopy finansowania, zgodnie z akapitami drugim i trzecim niniejszej litery, w przypadku gdy co najmniej 10 % łącznych kosztów kwalifikowalnych danego zadania zostało przydzielonych MŚP, które mają siedzibę w państwie członkowskim lub w państwie stowarzyszonym i które uczestniczą w danym zadaniu jako odbiorcy, podwykonawcy lub jako podmioty w łańcuchu dostaw.

Stopę finansowania można podwyższyć o punkty procentowe równoważne odsetkowi łącznych kosztów kwalifikowalnych danego zadania przydzielonych MŚP mającym siedzibę w państwach członkowskich lub w państwach stowarzyszonych, w których odbiorcy niebędący MŚP mają siedzibę, i uczestniczącym w danym zadaniu jako odbiorcy, podwykonawcy lub jako podmioty w łańcuchu dostaw, maksymalnie o dodatkowych 5 punktów procentowych.

Stopę finansowania można podwyższyć o punkty procentowe równoważne dwukrotności odsetka łącznych kosztów kwalifikowalnych danego zadania przydzielonych MŚP mającym siedzibę w państwach członkowskich lub w państwach stowarzyszonych innych niż państwa, w których odbiorcy niebędący MŚP mają siedzibę, i uczestniczącym w danym zadaniu jako odbiorcy, podwykonawcy lub jako podmioty w łańcuchu dostaw;

c)  zadanie może skorzystać ze stopy finansowania podwyższonej o dodatkowe 10 punktów procentowych, w przypadku gdy co najmniej 15 % jego łącznych kosztów kwalifikowalnych przydzielone jest spółkom o średniej kapitalizacji mającym siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym;

d)  łączne podwyższenie stopy finansowania danego zadania nie może przekraczać 35 punktów procentowych.

Pomoc finansowa Unii udzielana w ramach funduszu, w tym przy zastosowaniu podwyższonych stóp finansowania, nie może obejmować więcej niż 100 % kosztów kwalifikowalnych działania.

Artykuł 15

Zdolność finansowa

Na zasadzie odstępstwa od art. ▌198▌ rozporządzenia finansowego:

a)  zdolność finansową weryfikuje się tylko w odniesieniu do koordynatora i tylko wówczas, gdy wnioskowane finansowanie z Unii jest nie mniejsze niż 500 000 EUR. Jeżeli istnieją jednak uzasadnione wątpliwości co do zdolności finansowej, Komisja weryfikuje również zdolność finansową innych wnioskodawców lub koordynatorów wnioskujących o kwotę finansowania poniżej progu, o którym mowa w zdaniu pierwszym;

b)  nie weryfikuje się zdolności finansowej w odniesieniu do podmiotów prawnych, których rentowność jest gwarantowana przez właściwe organy państwa członkowskiego;

c)  jeżeli zdolność finansowa jest strukturalnie gwarantowana przez inny podmiot prawny, weryfikuje się jego zdolność finansową.

Artykuł 16

Koszty pośrednie

1.  Na zasadzie odstępstwa od art. 181 ust. 6 rozporządzenia finansowego pośrednie koszty kwalifikowalne ustala się przez zastosowanie stawki zryczałtowanej wynoszącej 25 % łącznych bezpośrednich kosztów kwalifikowalnych, z wyłączeniem bezpośrednich kosztów kwalifikowalnych podwykonawstwa i wsparcia finansowego na rzecz osób trzecich oraz wszelkich kosztów jednostkowych lub płatności ryczałtowych, które obejmują koszty pośrednie.

2.  Alternatywnie pośrednie koszty kwalifikowalne ▌mogą zostać określone zgodnie ze zwyczajową praktyką odbiorcy w zakresie księgowania kosztów na podstawie rzeczywistych kosztów pośrednich, pod warunkiem że te praktyki księgowania kosztów są akceptowane przez władze krajowe w ramach porównywalnych zadań w dziedzinie obronności zgodnie z art. ▌185▌ rozporządzenia finansowego i zgłoszone Komisji.

Artykuł 17

Stosowanie jednorazowej płatności ryczałtowej lub wkładu niepowiązanego z kosztami

1.  W przypadku gdy dotacja unijna współfinansuje mniej niż 50 % łącznych kosztów danego działania, Komisja może zastosować:

a)  wkład niepowiązany z kosztami, o którym mowa w art. ▌180 ust. 3▌ rozporządzenia finansowego, i oparty na osiąganiu wyników mierzonych przez odniesienie do wcześniej ustalonych celów pośrednich lub przy użyciu wskaźników realizacji celów; lub

b)  jednorazową płatność ryczałtową, o której mowa w art. ▌182▌ rozporządzenia finansowego, i opartą na tymczasowym budżecie działania, które zostało już zatwierdzone przez organy krajowe współfinansujących państw członkowskich i państw stowarzyszonych.

2.  Koszty pośrednie uwzględnia się w płatności ryczałtowej.

Artykuł 18

Zamówienia przedkomercyjne

1.  Unia może wspierać zamówienia przedkomercyjne poprzez przyznawanie dotacji instytucjom zamawiającym lub podmiotom zamawiającym, zdefiniowanym w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE(17), 2014/25/UE(18) i 2009/81/WE(19), które wspólnie zamawiają usługi badawczo-rozwojowe w dziedzinie obronności lub koordynują swoje procedury udzielania zamówień.

2.  Procedury udzielania zamówień:

a)  muszą być zgodne z przepisami niniejszego rozporządzenia;

b)  mogą zezwalać na zawarcie wielu umów w ramach tej samej procedury (zakupy u wielu dostawców);

c)  zapewniają udzielenie zamówień oferentom proponującym najkorzystniejszy stosunek wartości do ceny, przy jednoczesnym zapewnieniu braku konfliktu interesów.

Artykuł 19

Fundusz gwarancyjny

Z wkładów do mechanizmu wzajemnego ubezpieczenia można pokryć ryzyko związane z odzyskaniem środków należnych od odbiorców i wkłady te uznaje się za wystarczającą gwarancję w ramach rozporządzenia finansowego. Zastosowanie mają przepisy określone w [art. X] rozporządzenia XXX [rozporządzenia, które zastąpi rozporządzenie w sprawie Funduszu Gwarancyjnego].

Artykuł 20

Warunki kwalifikowalności dotyczące zamówień i nagród

1.  Art. 10 i 11 stosuje się odpowiednio do nagród.

2.  Art. 10, w drodze odstępstwa od art. 176 rozporządzenia finansowego, i art. 11 stosuje się odpowiednio do zamówień na prace studyjne, o których mowa w art. 11 ust. 3 lit. c).

TYTUŁ II

PRZEPISY SZCZEGÓŁOWE MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO DZIAŁAŃ BADAWCZYCH

Artykuł 22

Własność wyników działań badawczych

1.  Wyniki działań badawczych wspieranych finansowo z funduszu są własnością odbiorców, którzy je generują. W przypadku gdy podmioty prawne wspólnie opracowują wyniki i nie można ustalić ich odpowiedniego wkładu lub w przypadku gdy nie można wyodrębnić takich wspólnych wyników, wyniki te stanowią współwłasność podmiotów prawnych. Współwłaściciele zawierają umowę dotyczącą podziału i warunków korzystania z prawa współwłasności zgodnie z ich zobowiązaniami wynikającymi z umowy o udzielenie dotacji.

2.  Na zasadzie odstępstwa od ust. 1, jeżeli unijnego wsparcia udziela się w formie zamówień publicznych, wyniki działań badawczych wspieranych finansowo z funduszu są własnością Unii. Państwa członkowskie i państwa stowarzyszone korzystają bezpłatnie z praw dostępu do wyników na pisemne żądanie.

3.  ▌Wyniki działań badawczych wspieranych finansowo z funduszu nie mogą podlegać kontroli ani ograniczeniom ze strony niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich, bezpośrednio lub pośrednio, poprzez co najmniej jeden pośredniczący podmiot prawny, również w zakresie transferu technologii.

4.  Jeżeli chodzi o wyniki osiągnięte przez odbiorców za pomocą działań wspieranych finansowo z funduszu, oraz bez uszczerbku dla ust. 8a niniejszego artykułu, Komisja jest powiadamiana ex ante o każdym przypadku przeniesienia własności ▌bądź o udzieleniu wyłącznej licencji ▌ na rzecz niestowarzyszonego państwa trzeciego lub podmiotu z niestowarzyszonego państwa trzeciego▌. Jeżeli takie przeniesienie własności jest sprzeczne z interesami Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obronności lub z celami niniejszego rozporządzenia określonymi w art. 3, finansowanie zapewnione w ramach funduszu jest zwracane.

5.  Organy krajowe państw członkowskich i państw stowarzyszonych korzystają z praw dostępu do sprawozdania specjalnego z działania badawczego, które otrzymało finansowanie unijne. Takie prawa dostępu przyznawane są nieodpłatnie i przekazywane przez Komisję państwom członkowskim i państwom stowarzyszonym po zapewnieniu, że odpowiednie obowiązki zachowania poufności zostały wprowadzone.

6.  Organy krajowe państw członkowskich i państw stowarzyszonych korzystają ze sprawozdania specjalnego wyłącznie do celów związanych z wykorzystaniem przez siły zbrojne lub służby bezpieczeństwa lub służby wywiadu, bądź na rzecz tych sił lub służb, w tym w ramach ich programów współpracy. Takie wykorzystanie obejmuje między innymi – choć nie tylko – analizę, ewaluację, ocenę, badania, projektowanie ▌oraz akceptację i certyfikację produktów, obsługę, szkolenia oraz usuwanie, ▌a także ocenę i opracowanie wymogów technicznych na potrzeby zamówień.

7.  Odbiorcy nieodpłatnie przyznają unijnym instytucjom, organom i agencjom prawa dostępu do wyników działań badawczych wspieranych finansowo z funduszu na należycie uzasadnione potrzeby opracowania, realizacji i monitorowania istniejących polityk lub programów Unii w dziedzinach ich kompetencji. Takie prawa dostępu są ograniczone do zastosowania niekomercyjnego i niekonkurencyjnego.

8.  W celu zagwarantowania maksymalnej absorpcji wyników oraz zapobiegania nienależnym korzyściom w umowach o finansowaniu i w umowach dotyczących przedkomercyjnych zamówień publicznych stosuje się przepisy szczegółowe dotyczące własności, praw dostępu i udzielania licencji. Instytucjom zamawiającym przysługują co najmniej nieodpłatne prawa dostępu do wyników na własny użytek oraz prawo udzielania lub wymagania od odbiorców udzielania licencji niewyłącznych osobom trzecim do celów wykorzystania wyników, na sprawiedliwych i rozsądnych warunkach, bez prawa do udzielania sublicencji. Wszystkie państwa członkowskie i państwa stowarzyszone uzyskują nieodpłatnie dostęp do sprawozdania specjalnego. Jeśli wykonawca nie wykorzysta komercyjnie wyników w określonym czasie po udzieleniu zamówienia przedkomercyjnego wskazanym w umowie, przenosi wszelkie prawa własności wyników na instytucje zamawiające.

8a.  Przepisy ustanowione w niniejszym rozporządzeniu nie wpływają na eksport produktów, wyposażenia lub technologii obejmujących wyniki działań badawczych wspieranych finansowo z funduszu, ani na swobodę państw członkowskich co do ustalania polityki dotyczącej eksportu produktów związanych z obronnością.

8b.   Co najmniej dwa dowolne państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone, które – wielostronnie lub w ramach struktur Unii – wspólnie zawarły co najmniej jedną umowę z co najmniej jednym odbiorcą w celu dalszego wspólnego opracowania wyników działań badawczych wspieranych z funduszu, korzystają z praw dostępu do tych wyników będących własnością takich odbiorców, które są niezbędne do wykonania umowy lub umów. Takie prawa dostępu udzielane są nieodpłatnie i na podstawie szczegółowych warunków mających zapewnić, by prawa te były wykorzystywane wyłącznie na użytek danej umowy lub umów i by wprowadzone zostały stosowne obowiązki zachowania poufności.

TYTUŁ III

PRZEPISY SZCZEGÓŁOWE MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO DZIAŁAŃ ROZWOJOWYCH

Artykuł 23

Dodatkowe kryteria kwalifikowalności dotyczące działań rozwojowych

1.  ▌Konsorcjum wykazuje, że pozostałe koszty zadania, które nie są objęte wsparciem Unii, zostaną pokryte za pomocą innych środków finansowania, takich jak wkłady państw członkowskich lub państw stowarzyszonych bądź współfinansowanie przez podmioty prawne.

2.  Zadania, o których mowa w art. 11 ust. 3 lit. d), są oparte na zharmonizowanych wymogach dotyczących zdolności uzgodnionych wspólnie przez co najmniej dwa państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone.

3.  W odniesieniu do zadań, o których mowa w art. 11 ust. 3 lit. e)–h), konsorcjum wykazuje za pomocą dokumentów wydanych przez organy krajowe, że:

a)  co najmniej dwa państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone zamierzają zamówić produkt końcowy lub wykorzystać technologię w skoordynowany sposób, w tym – w stosownych przypadkach – poprzez wspólne zamówienie;

b)  zadanie jest oparte na wspólnych specyfikacjach technicznych uzgodnionych wspólnie przez państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone, które mają współfinansować dane działanie lub zamierzają wspólnie zamówić produkt końcowy lub wspólnie wykorzystać technologię.

Artykuł 24

Dodatkowe kryteria wyboru dotyczące działań rozwojowych

Oprócz kryteriów wyboru, o których mowa w art. 13, program prac uwzględnia również:

a)  wkład do zwiększenia efektywności w całym cyklu życia produktów i technologii obronnych, z uwzględnieniem efektywności kosztowej i możliwości osiągania synergii w procesach zamawiania, utrzymania i likwidacji;

b)  wkład w dalszą integrację europejskiego przemysłu obronnego w całej Unii poprzez wykazanie przez odbiorców, że państwa członkowskie zobowiązały się do wspólnego wykorzystywania produktu końcowego lub technologii końcowej, bycia właścicielami tego produktu końcowego lub technologii końcowej lub ich utrzymywania w skoordynowany sposób.

Artykuł 25

Własność wyników działań rozwojowych

1.  Unia nie może być właścicielem produktów ani technologii powstałych w wyniku działań rozwojowych wspieranych finansowo z funduszu, ani też nie może posiadać praw własności intelektualnej w odniesieniu do wyników tych działań.

2.  Wyniki działań wspieranych finansowo z funduszu nie mogą podlegać kontroli ani ograniczeniom ze strony niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich, bezpośrednio lub pośrednio, poprzez co najmniej jeden pośredniczący podmiot prawny, również w zakresie transferu technologii.

2a.  Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na swobodę państw członkowskich co do ustalania polityki dotyczącej eksportu produktów związanych z obronnością.

3.  Jeżeli chodzi o wyniki osiągnięte przez odbiorców za pomocą działań wspieranych finansowo z funduszu, oraz z zastrzeżeniem ust. 2a niniejszego artykułu, Komisja jest powiadamiana ex ante o każdym przypadku przeniesienia własności ▌na rzecz niestowarzyszonego państwa trzeciego lub podmiotów z niestowarzyszonym państw trzecich. Jeżeli takie przeniesienie własności jest sprzeczne z interesami Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obronności lub z celami określonymi w art. 3, finansowanie zapewnione w ramach funduszu jest zwracane.

4.  Jeżeli pomoc Unii ma postać zamówienia publicznego na prace studyjne, państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone nieodpłatnie uzyskują, na pisemny wniosek, prawo do niewyłącznej licencji na wykorzystanie tych prac.

TYTUŁ IV

ZARZĄDZANIE, MONITOROWANIE OCENA I KONTROLA

Artykuł 27

Programy prac

1.  Fundusz jest realizowany w ramach rocznych▌ programów prac ustanowionych zgodnie z art. 110 rozporządzenia finansowego. W stosownych przypadkach programy prac określają całkowitą kwotę zarezerwowaną na działania łączone. Programy prac określają całkowity budżet przeznaczony na transgraniczny udział MŚP.

2.  Komisja przyjmuje programy prac w drodze aktów wykonawczych zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 28 ust. 2.

3.  W programach prac szczegółowo określa się tematy badań i kategorie działań, które mają być wspierane finansowo z funduszu. Kategorie te są zgodne z priorytetami w dziedzinie obronności, o których mowa w art. 3.

Z wyjątkiem części programu prac poświęconej technologiom przełomowym w dziedzinie obrony, te tematy badań i kategorie działań obejmują produkty i technologie w następujących dziedzinach:

a)  przygotowanie, ochrona, rozmieszczenie i zrównoważoność;

b)  zarządzanie informacjami i przewaga informacyjna oraz dowodzenie, kontrola, łączność, komputery, wywiad, obserwacja i rozpoznanie (C4ISR), cyberobrona i cyberbezpieczeństwo; oraz

c)  zaangażowanie i efektory.

4.  W stosownych przypadkach programy prac zawierają wymogi funkcjonalne oraz określają formę finansowania unijnego zgodnie z art. 8, nie uniemożliwiając przy tym konkurencji na poziomie zaproszeń do składania wniosków.

W programach prac można również uwzględnić przełożenie wyników działań badawczych wykazujących wartość dodaną już wspieranych finansowo z funduszu na fazę rozwoju.

Artykuł 28

Komitet

1.  Komisję wspomaga komitet w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011. Europejska Agencja Obrony jest zapraszana do przedstawiania komitetowi swoich opinii i wiedzy fachowej jako obserwator. Europejska Służba Działań Zewnętrznych również jest zaproszona do udzielania wsparcia.

Komitet zbiera się także w specjalnych składach, m.in. w celu omówienia aspektów dotyczących obronności i bezpieczeństwa, związanych z działaniami prowadzonymi w ramach funduszu.

2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

W przypadku gdy komitet nie przedstawi opinii, Komisja nie przyjmuje projektu aktu wykonawczego i zastosowanie ma art. 5 ust. 4 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

Artykuł 28a

Konsultacje z zarządzającym projektem

W przypadku gdy zarządzający projektem jest powoływany przez państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone, przed dokonaniem płatności Komisja kontaktuje się z nim, aby uzyskać informacje o postępach w realizacji działania.

Artykuł 29

Niezależni eksperci

1.  Komisja powołuje niezależnych ekspertów pomagających w kontroli pod kątem etyczności zgodnie z art. 7 oraz w ocenie wniosków zgodnie z art. ▌237 ▌ rozporządzenia finansowego. ▌

2.  Niezależni eksperci muszą być obywatelami Unii pochodzącymi z jak największej liczby państw członkowskich i są wybierani na podstawie zaproszeń do wyrażenia zainteresowania skierowanych do ministerstw obrony i podległych im agencji, innych stosownych organów rządowych, placówek badawczych, uczelni, stowarzyszeń przedsiębiorców lub przedsiębiorstw sektora obronności w celu stworzenia wykazu ekspertów. Na zasadzie odstępstwa od art. ▌237▌ rozporządzenia finansowego przedmiotowy wykaz nie może być podawany do wiadomości publicznej.

3.  Dane uwierzytelniające powołanych niezależnych ekspertów muszą zostać zatwierdzone przez odpowiednie państwo członkowskie.

4.  Komitet, o którym mowa w art. 28, co roku otrzymuje informacje na temat wykazu ekspertów, aby zapewnić przejrzystość danych uwierzytelniających ekspertów. Komisja zapewnia, by eksperci nie dokonywali ocen ani nie udzielali porad ani pomocy w sprawach, w przypadku których zachodzi konflikt interesów.

5.  Niezależnych ekspertów wybiera się na podstawie ich umiejętności, doświadczenia i wiedzy odpowiednich do celów realizacji powierzonych im zadań.

▌Artykuł 30

Stosowanie przepisów dotyczących informacji niejawnych

1.  W ramach zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia:

a)  każde państwo członkowskie ▌zapewnia, by ▌stopień ochrony informacji niejawnych Unii Europejskiej, jaki oferuje, był równoważny stopniowi ochrony przewidzianemu przez ▌przepisy Rady dotyczące bezpieczeństwa określone w załącznikach do decyzji 2013/488/UE(20);

a1)  Komisja chroni informacje niejawne zgodnie z przepisami bezpieczeństwa określonymi w decyzji Komisji (UE, Euratom) 2015/444 z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE;

c)  osoby fizyczne mieszkające w ▌państwach trzecich i osoby prawne mające siedzibę w państwach trzecich mogą mieć do czynienia z informacjami niejawnymi UE dotyczącymi funduszu, wyłącznie jeżeli w tych państwach podlegają one przepisom bezpieczeństwa zapewniającym stopień ochrony co najmniej równoważny stopniowi ochrony przewidzianemu przez przepisy Komisji dotyczące bezpieczeństwa określone w decyzji Komisji (UE, Euratom) 2015/444 oraz przepisy Rady dotyczące bezpieczeństwa określone w ▌decyzji 2013/488/UE;

c1)   równoważność przepisów dotyczących bezpieczeństwa stosowanych w państwie trzecim lub organizacji międzynarodowej określa się w umowie o bezpieczeństwie informacji, obejmującej – w stosownych przypadkach – kwestie bezpieczeństwa przemysłowego, zawieranej między Unią a takim państwem trzecim lub organizacją międzynarodową zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 218 TFUE oraz z uwzględnieniem art. 13 decyzji 2013/488/UE;

d)  nie naruszając przepisów art. 13 decyzji 2013/488/UE oraz przepisów w dziedzinie bezpieczeństwa przemysłowego określonych w decyzji Komisji (UE, Euratom) 2015/444, osoba fizyczna lub osoba prawna, państwo trzecie lub organizacja międzynarodowa mogą uzyskać dostęp do informacji niejawnych Unii Europejskiej w przypadku uznania tego za konieczne na podstawie analizy poszczególnych przypadków, stosownie do charakteru i treści takich informacji, zasady ograniczonego dostępu oraz tego, w jakim stopniu jest to korzystne dla Unii.

2.  W przypadku gdy działania obejmują informacje niejawne, wymagają ich lub takie informacje zawierają, odpowiedni organ finansujący określa w zaproszeniu do składania wniosków/dokumentach zamówienia środki i wymogi niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa takich informacji na wymaganym poziomie.

3.  Komisja tworzy zabezpieczony system wymiany w celu ułatwienia wymiany informacji szczególnie chronionych i niejawnych między Komisją i państwami członkowskimi a państwami stowarzyszonymi oraz, w stosownych przypadkach, wnioskodawcami i odbiorcami. System uwzględnia krajowe przepisy państw członkowskich dotyczące bezpieczeństwa.

4.  Pochodzenie nowych informacji niejawnych wytworzonych w trakcie realizacji działania badawczego lub rozwojowego podlega decyzji państw członkowskich, na terytorium których mają siedzibę odbiorcy. W tym celu te państwa członkowskie mogą podjąć decyzję w sprawie szczególnych ram bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych związanych z działaniem i postępowania z nimi, oraz informują o tym Komisję. Tego rodzaju ramy bezpieczeństwa pozostają bez uszczerbku dla możliwości uzyskania przez Komisję dostępu do informacji niezbędnych do realizacji działania.

Jeżeli takie szczególne ramy bezpieczeństwa nie zostały ustanowione przez te państwa członkowskie, Komisja ustanawia ramy bezpieczeństwa dla działania zgodnie z przepisami decyzji Komisji (UE, Euratom) 2015/444.

Ramy bezpieczeństwa mające zastosowanie do działania muszą być wprowadzone najpóźniej przed podpisaniem umowy o finansowaniu lub umowy.

Artykuł 31

Monitorowanie i sprawozdawczość

1.  Wskaźniki na potrzeby monitorowania realizacji i postępów funduszu w osiąganiu celów ogólnych i szczegółowych określonych w art. 3 przedstawiono w załączniku.

2.  Aby zapewnić skuteczną ocenę postępów funduszu w osiąganiu jego celów, Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 36 w celu zmiany załącznika przez dostosowanie lub uzupełnienie zawartych w nim wskaźników, jeżeli uzna to za konieczne, oraz w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia o przepisy dotyczące ustanowienia ram monitorowania i oceny.

3.  Komisja regularnie monitoruje realizację funduszu oraz przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie coroczne sprawozdanie z poczynionych postępów, obejmujące również to, w jaki sposób w realizacji funduszu uwzględniono zebrane doświadczenia i wnioski z wdrażania Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego i działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością. W tym celu Komisja wprowadza niezbędne mechanizmy monitorowania.

4.  System sprawozdawczości dotyczącej realizacji celów zapewnia, że dane na potrzeby monitorowania realizacji funduszu i jego wyników są gromadzone w sposób wydajny, skuteczny i terminowy. W tym celu na odbiorców środków unijnych nakłada się proporcjonalne wymogi dotyczące sprawozdawczości.

Artykuł 32

Ocena funduszu

1.  Oceny przeprowadza się w terminie pozwalającym na uwzględnienie ich wyników w procesie decyzyjnym.

2.  Ocena śródokresowa funduszu przeprowadzana jest z chwilą, gdy dostępne są wystarczające informacje na temat jego realizacji▌, jednak nie później niż cztery lata od dnia rozpoczęcia jego realizacji▌. Sprawozdanie z oceny śródokresowej obejmuje w szczególności ocenę zarządzania funduszem, w tym przepisów dotyczących niezależnych ekspertów, ocenę realizacji procedur w zakresie etyki, zgodnie z art. 7, i doświadczenia z realizacji Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego i działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością, wskaźniki realizacji, wyniki wyboru projektów, z uwzględnieniem MŚP i spółek o średniej kapitalizacji oraz stopnia ich udziału transgranicznego, wskaźniki zwrotu kosztów pośrednich zdefiniowanych w art. 16, budżet przeznaczony na technologie przełomowe w zaproszeniach do składania wniosków oraz finansowanie przyznane zgodnie z art. ▌195▌ rozporządzenia finansowego do dnia 31 lipca 2024 r. Ocena śródokresowa musi również zawierać informacje na temat krajów pochodzenia odbiorców, liczby państw zaangażowanych w poszczególne projekty oraz, w miarę możliwości, na temat rozdziału ustanowionych praw własności intelektualnej. Komisja może przedłożyć wnioski dotyczące ewentualnych odpowiednich zmian do niniejszego rozporządzenia.

3.  Po zakończeniu okresu realizacji, lecz nie później niż cztery lata po dniu 31 grudnia 2027 r., Komisja przeprowadza ocenę końcową wdrożenia funduszu. Sprawozdanie z oceny końcowej zawiera wyniki realizacji oraz, w miarę możliwości ze względu na ramy czasowe, skutki funduszu. W sprawozdaniu – przygotowanym na podstawie odpowiednich konsultacji z państwami członkowskimi i państwami stowarzyszonymi oraz najważniejszymi zainteresowanymi podmiotami – ocenia się w szczególności postępy w osiąganiu celów określonych w art. 3. Pomoże ono również wskazać dziedziny, w których Unia jest uzależniona od państw trzecich pod względem rozwoju produktów i technologii obronnych. W sprawozdaniu analizuje się także transgraniczny udział, w tym MŚP i spółek o średniej kapitalizacji, w projektach realizowanych w ramach funduszu, a także integrację MŚP i spółek o średniej kapitalizacji w globalnym łańcuchu wartości oraz wkład funduszu w eliminowanie braków wskazanych w planie rozwoju zdolności. Ocena musi również zawierać informacje na temat krajów pochodzenia odbiorców oraz, w miarę możliwości, na temat rozdziału ustanowionych praw własności intelektualnej.

4.  Komisja przekazuje wnioski z tych ocen, opatrzone własnymi komentarzami, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów.

Artykuł 33

Audyty

Audyty dotyczące wykorzystania wkładu Unii przeprowadzane przez osoby lub podmioty, w tym przez osoby lub podmioty inne niż te, które zostały upoważnione przez instytucje lub organy Unii, stanowią podstawę ogólnej pewności zgodnie z art. ▌127▌ rozporządzenia finansowego. Trybunał Obrachunkowy kontroluje rachunki wszystkich dochodów i wydatków Unii zgodnie z art. 287 TFUE.

Artykuł 34

Ochrona interesów finansowych Unii

W przypadku gdy państwo trzecie uczestniczy w funduszu w wyniku decyzji podjętej na podstawie umowy międzynarodowej lub na podstawie jakiegokolwiek innego instrumentu prawnego, to państwo trzecie przyznaje niezbędne prawa i dostęp w zakresie, jaki jest konieczny, aby umożliwić odpowiedzialnemu urzędnikowi zatwierdzającemu, OLAF-owi i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu wykonywanie w pełni ich odnośnych uprawnień. W przypadku OLAF takie prawa obejmują prawa do prowadzenia dochodzeń, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, przewidziane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych▌.

Artykuł 35

Informacja, komunikacja i promocja

1.  Odbiorcy finansowania unijnego uznają pochodzenie i zapewniają eksponowanie finansowania unijnego (w szczególności podczas promowania działań i ich wyników) poprzez dostarczanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej. Możliwość publikacji prac naukowych opartych na wynikach działań badawczych reguluje umowa o finansowaniu lub umowa w sprawie finansowania.

2.  Komisja prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne związane z funduszem, jego działaniami i wynikami. Zasoby finansowe przydzielone na fundusz przyczyniają się również do komunikacji ▌ w zakresie priorytetów politycznych Unii, o ile są one związane z celami, o których mowa w art. 3.

2a.  Zasoby finansowe przydzielone funduszowi mogą również przyczynić się do organizacji zadań w zakresie upowszechniania, imprez ułatwiających nawiązywanie kontaktów i działań mających na celu podnoszenie świadomości, w szczególności mających na celu otwarcie łańcuchów dostaw w celu wsparcia transgranicznego uczestnictwa MŚP.

TYTUŁ V

AKTY DELEGOWANE, PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 36

Akty delegowane

1.  Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 31, powierza się Komisji na czas nieokreślony od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

2.  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 31, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.

3.  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r.

4.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

5.  Akt delegowany przyjęty zgodnie z art. 31 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 37

Uchylenie

Rozporządzenie (UE) 2018/1092 (Europejski program rozwoju przemysłu obronnego) traci moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2021 r.

Artykuł 38

Przepisy przejściowe

1.  Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na kontynuację lub modyfikację danych działań, aż do ich zamknięcia, na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1092, a także działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością, które nadal stosuje się do danych działań aż do ich zamknięcia oraz do ich wyników.

2.  Pula środków finansowych przeznaczonych dla funduszu może również obejmować wydatki na pomoc techniczną i administracyjną na potrzeby zapewnienia przejścia między funduszem a środkami przyjętymi w ramach jego poprzedników: Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego oraz działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością.

3.  W razie potrzeby w budżecie obejmującym okres po 2027 r. mogą zostać zapisane środki na pokrycie wydatków przewidzianych w art. 4 ust. 4, aby umożliwić zarządzanie działaniami, które nie zostaną zakończone do dnia 31 grudnia 2027 r.

Artykuł 39

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Stosuje się je od dnia 1 stycznia 2021 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

WSKAŹNIKI ODZWIERCIEDLAJĄCE POSTĘPY FUNDUSZU W REALIZACJI CELÓW SZCZEGÓŁOWYCH

Cel szczegółowy określony w art. 3 ust. 2 lit. a):

Wskaźnik 1 Uczestnicy

Stosowana miara: Liczba uczestniczących podmiotów prawnych (podział według wielkości, typu, przynależności państwowej)

Wskaźnik 2 Badania realizowane w ramach współpracy

Stosowana miara:

2.1  Liczba i wartość finansowanych projektów

2.2  Współpraca transgraniczna: udział zamówień przyznanych MŚP i spółkom o średniej kapitalizacji, z podaniem wartości zamówień przyznanych w ramach współpracy transgranicznej

2.3  Udział odbiorców, którzy nie prowadzili działań badawczych o zastosowaniach w dziedzinie obronności przed wejściem funduszu w życie

Wskaźnik 3 Produkty innowacyjne

Stosowana miara:

3.1   Liczba nowych patentów będących wynikiem projektów wspieranych finansowo z funduszu

3.2  Zagregowana dystrybucja patentów pomiędzy spółki o średniej kapitalizacji, MŚP i podmioty prawne niebędące ani spółkami o średniej kapitalizacji, ani MŚP

3.3  Zagregowana dystrybucja patentów w podziale na państwa członkowskie

Cel szczegółowy określony w art. 3 ust. 2 lit. b):

Wskaźnik 4 Rozwój zdolności oparty na współpracy

Stosowana miara: Liczba i wartość finansowanych działań służących eliminowaniu braków w zdolnościach, wskazanych w planie rozwoju zdolności

Wskaźnik 4 Stałe wsparcie w całym cyklu badawczo-rozwojowym

Stosowana miara: Obecność – w ramach istniejących informacji – praw własności intelektualnej lub wyników wytworzonych w ramach wcześniej wspieranych działań

Wskaźnik 5 Tworzenie/wspieranie tworzenia nowych miejsc pracy:

Stosowana miara: Liczba wspieranych pracowników zajmujących się badaniami i rozwojem w dziedzinie obronności, w podziale na państwa członkowskie

(1) Dz.U. C 110 z 22.3.2019, s. 75
(2) Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte w dniu 12 grudnia 2018 r. (Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0516).
(3) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia18 kwietnia 2019 r. Tekst zaznaczony na szaro nie został uzgodniony w toku negocjacji międzyinstytucjonalnych.
(4) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/43/WE w sprawie uproszczenia warunków transferów produktów związanych z obronnością we Wspólnocie, Dz.U. L 146 z 10.6.2009, s. 1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, Dz.U. L 216 z 20.8.2009, s. 76.
(5) Decyzja Rady 2013/755/UE z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie stowarzyszenia krajów i terytoriów zamorskich z Unią Europejską („decyzja o stowarzyszeniu zamorskim”) (Dz.U. L 344 z 19.12.2013, s. 1).
(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012.
(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1092 z dnia 18 lipca 2018 r. ustanawiające Europejski program rozwoju przemysłu obronnego mający na celu wspieranie konkurencyjności i zdolności innowacyjnych przemysłu obronnego Unii (Dz.U. L 200 z 7.8.2018, s. 30).
(8) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).
(9) Odniesienie zostanie zaktualizowane: Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1. Porozumienie jest dostępne na stronie internetowej: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32013Q1220(01)
(10) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).
(11) Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1).
(12) Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2).
(13) Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (EPPO) (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1).
(14) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 29).
(15) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/43/WE z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie uproszczenia warunków transferów produktów związanych z obronnością we Wspólnocie (Dz.U. L 146 z 10.6.2009, s. 1).
(16)
(17) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).
(18) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 243).
(19) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa i zmieniająca dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE (Dz.U. L 216 z 20.8.2009, s. 76).
(20) Dz.U. L 274 z 15.10.2013, s. 1–50.


Ekspozycje w postaci obligacji zabezpieczonych ***I
PDF 218kWORD 63k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do ekspozycji w postaci obligacji zabezpieczonych (COM(2018)0093 – C8-0112/2018 – 2018/0042(COD))
P8_TA-PROV(2019)0431A8-0384/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0093),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0112/2018),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego z dnia 22 sierpnia 2018 r.(1),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 11 lipca 2018 r.(2),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 20 marca 2019 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0384/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego(ją) przewodniczącego(cą) do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do ekspozycji w postaci obligacji zabezpieczonych(3)

P8_TC1-COD(2018)0042


(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego(4),

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(5),

▌,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(6),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  W art. 129 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady(7) przyznaje się, pod pewnymi warunkami, prawo do preferencyjnego traktowania obligacji zabezpieczonych. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/…(8)(9) określono podstawowe elementy obligacji zabezpieczonych i przewidziano wspólną definicję obligacji zabezpieczonych.

(2)  W dniu 20 grudnia 2013 r. Komisja zwróciła się do Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) ▌o wydanie opinii na temat adekwatności wag ryzyka określonych w art. 129 rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Zgodnie z opinią EUNB(10) traktowanie oparte na preferencyjnej wadze ryzyka, określone w art. 129 tego rozporządzenia, stanowi zasadniczo właściwe traktowanie ostrożnościowe. EUNB zalecił jednak dalsze rozważenie możliwości uzupełnienia wymogów kwalifikowalności określonych w art. 129 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 przynajmniej o takie obszary, jak ograniczanie ryzyka utraty płynności, nadzabezpieczenie, rola właściwego organu oraz dalsze rozbudowanie istniejących wymogów w zakresie ujawniania informacji inwestorom(11).

(3)  W świetle opinii EUNB należy zmienić rozporządzenie (UE) nr 575/2013 poprzez dodanie dodatkowych wymogów dotyczących obligacji zabezpieczonych, podnosząc w ten sposób jakość obligacji zabezpieczonych kwalifikujących się do preferencyjnego ujmowania w kapitale, jak przewidziano w art. 129 tego rozporządzenia.

(4)  Zgodnie z art. 129 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 575/2013 właściwe organy mogą częściowo odstąpić od stosowania wymogu dotyczącego kwalifikowania się ekspozycji do stopnia 1. jakości kredytowej, jak określono w art. 129 ust. 1 akapit pierwszy lit. c), i dopuścić, by ekspozycje, które kwalifikują się do stopnia 2. jakości kredytowej, mogły stanowić maksymalnie 10 % całkowitej wartości ekspozycji dotyczącej kwoty nominalnej otwartych pozycji w obligacjach zabezpieczonych instytucji emitującej. Takie częściowe odstępstwo stosuje się jednak dopiero po uprzedniej konsultacji z EUNB i wyłącznie pod warunkiem, że w wyniku zastosowania wymogu dotyczącego stopnia 1. jakości kredytowej można udokumentować znaczne potencjalne problemy z koncentracją w zainteresowanych państwach członkowskich. Ponieważ wymogi dotyczące kwalifikowania się ekspozycji do stopnia 1. jakości kredytowej udostępnione przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej stają się coraz trudniejsze do spełnienia w większości państw członkowskich zarówno w strefie euro, jak i poza nią, stosowanie tego odstępstwa zostało uznane za niezbędne przez te państwa członkowskie, w których znajdują się największe rynki obligacji zabezpieczonych. Aby uprościć wykorzystanie ekspozycji wobec instytucji kredytowych jako zabezpieczenie obligacji zabezpieczonych oraz w celu uwzględnienia powyższych trudności, należy zmienić rozporządzenie (UE) nr 575/2013. Zamiast możliwości odstąpienia przez właściwe organy od wspomnianych wymogów, należy ustanowić zasadę dopuszczającą, by ekspozycje wobec instytucji kredytowych, które kwalifikują się do stopnia 2. jakości kredytowej, mogły stanowić maksymalnie 10 % całkowitej wartości ekspozycji dotyczącej kwoty nominalnej otwartych pozycji w obligacjach zabezpieczonych instytucji emitującej, bez konieczności konsultowania się z EUNB. Konieczne jest dopuszczenie stosowania stopnia 3. jakości kredytowej wobec depozytów krótkoterminowych oraz instrumentów pochodnych w określonych państwach członkowskich w przypadkach, gdy spełnienie wymogu stopnia 1. lub 2. jakości kredytowej byłoby zbyt trudne. Właściwe organy wyznaczone zgodnie z art. 18 ust. 2 dyrektywy (UE) 2019/…(12), po przeprowadzeniu konsultacji z EUNB, powinny móc dopuścić stosowanie stopnia 3. jakości kredytowej wobec instrumentów pochodnych w celu rozwiązania potencjalnych problemów z koncentracją.

(5)  Zgodnie z art. 129 ust. 1 akapit pierwszy lit. d) ppkt (ii) oraz lit. f) ppkt (ii) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 kredyty zabezpieczone jednostkami uprzywilejowanymi wyemitowanymi przez francuskie Fonds Communs de Titrisation lub przez równoważne podmioty sekurytyzacyjne, które dokonują sekurytyzacji ekspozycji dotyczących nieruchomości mieszkalnych lub komercyjnych, są uznanymi aktywami, które mogą być wykorzystane jako zabezpieczenie obligacji zabezpieczonych w odniesieniu do maksymalnie 10 % kwoty nominalnej obligacji zabezpieczonych pozostających do wykupu („próg 10 %”). Jednakże w art. 496 tego rozporządzenia przewidziano możliwość odstąpienia przez właściwe organy od stosowania tego progu 10 %. Ponadto art. 503 ust. 4 tego samego rozporządzenia nakłada na Komisję wymóg dokonania przeglądu zasadności odstępstwa, które umożliwia właściwym organom odstąpienie od stosowania progu 10 %. W dniu 22 grudnia 2013 r. Komisja zwróciła się do EUNB o wydanie opinii w tej sprawie. W opinii z dnia 1 lipca 2014 r. EUNB stwierdził, że stosowanie jednostek uprzywilejowanych wyemitowanych przez francuskie Fonds Communs de Titrisation lub przez równoważne podmioty sekurytyzacyjne, które dokonują sekurytyzacji ekspozycji dotyczących nieruchomości mieszkalnych lub komercyjnych, jako zabezpieczenia pociągnie za sobą problemy natury ostrożnościowej ze względu na dwupoziomową strukturę programu obligacji zabezpieczonych jednostkami sekurytyzacyjnymi, a co za tym idzie – spowoduje niewystarczającą przejrzystość w odniesieniu do jakości kredytowej puli aktywów stanowiących zabezpieczenie. W związku z tym EUNB zalecił, aby odstępstwo od progu 10 % dotyczące uprzywilejowanych jednostek sekurytyzacyjnych, przewidziane obecnie w art. 496 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, zostało zniesione po dniu 31 grudnia 2017 r.(13).

(6)  Tylko ograniczona liczba krajowych ram dotyczących obligacji zabezpieczonych pozwala na włączenie do puli aktywów stanowiących zabezpieczenie papierów wartościowych zabezpieczonych spłatami komercyjnych lub mieszkaniowych kredytów hipotecznych. Stosowanie takich struktur jest coraz rzadsze i uznaje się, że niepotrzebnie komplikują one programy obligacji zabezpieczonych. Należy zatem całkowicie wyeliminować stosowanie takich struktur jako uznane aktywa. W związku z tym art. 129 ust. 1 akapit pierwszy lit. d) ppkt (ii) oraz lit. f) ppkt (ii) rozporządzenia (UE) nr 575/2013, a także art. 496 tego rozporządzenia powinny zostać uchylone.

(7)  Wewnątrzgrupowe struktury obejmujące pule obligacji zabezpieczonych, które spełniają wymogi rozporządzenia (UE) nr 575/2013, również wykorzystywano jako uznane zabezpieczenie zgodnie z art. 129 ust. 1 akapit pierwszy lit. d) ppkt (ii) oraz lit. f) ppkt (ii) tego rozporządzenia. Wewnątrzgrupowe struktury obejmujące pule obligacji zabezpieczonych nie stwarzają dodatkowego ryzyka z ostrożnościowego punktu widzenia, ponieważ nie powodują takich samych problemów w zakresie złożoności, jakie wiążą się z wykorzystaniem kredytów zabezpieczonych jednostkami uprzywilejowanymi wyemitowanymi przez francuskie Fonds Communs de Titrisation lub równoważne podmioty sekurytyzacyjne, które dokonują sekurytyzacji ekspozycji dotyczących nieruchomości mieszkalnych lub komercyjnych. Według EUNB zabezpieczenie obligacji zabezpieczonych strukturami obejmującymi pule obligacji zabezpieczonych powinno być dozwolone bez ograniczeń określonych w odniesieniu do kwoty otwartych pozycji w obligacjach zabezpieczonych emitującej instytucji kredytowej(14). W związku z tym należy zmienić art. 129 ust. 1 akapit pierwszy lit. c) w celu zniesienia wymogu stosowania limitu 15 % lub 10 % w odniesieniu do ekspozycji wobec instytucji kredytowych wchodzących w skład wewnątrzgrupowych struktur obejmujących pule obligacji zabezpieczonych. Te wewnątrzgrupowe struktury obejmujące pule obligacji zabezpieczonych zostały uregulowane w art. 8 dyrektywy (UE) 2019/…(15).

(8)  Art. 129 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 zawiera wymóg, zgodnie z którym, aby obligacje zabezpieczone spełniały wymogi dotyczące traktowania preferencyjnego, muszą do nich mieć zastosowanie zasady wyceny stosowane przy wycenie nieruchomości stanowiących zabezpieczenie obligacji zabezpieczonych, określone w art. 229 ust. 1 tego rozporządzenia. Wymogi dotyczące kwalifikowalności aktywów stanowiących zabezpieczenie obligacji zabezpieczonych odnoszą się do ogólnych kryteriów jakości zapewniających solidność puli aktywów stanowiących zabezpieczenie i w związku z tym powinny być objęte zakresem dyrektywy (UE) 20../…(16). W związku z tym przepisy dotyczące metody wyceny powinny również być objęte zakresem tej dyrektywy. Regulacyjne standardy techniczne przewidziane w art. 124 ust. 4 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 nie powinny zatem mieć zastosowania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności obligacji zabezpieczonych, określonych w art. 129 tego rozporządzenia. W tym celu należy zatem odpowiednio zmienić art. 129 ust. 3 tego rozporządzenia.

(9)  Limity dotyczące pokrycia należności zabezpieczeniem („limity LTV”) stanowią niezbędny element zapewnienia jakości kredytowej obligacji zabezpieczonych. W art. 129 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 ustanowiono limity LTV dla kredytów hipotecznych oraz zastawów morskich pod statki, ale nie sprecyzowano, w jaki sposób limity te mają być stosowane, co może prowadzić do niepewności. Limity LTV powinny być stosowane jako „miękkie” limity dotyczące pokrycia, tzn. mimo że nie obowiązują żadne ograniczenia dotyczące wielkości kredytu bazowego, taki kredyt może stanowić zabezpieczenie wyłącznie w ramach limitów LTV nałożonych na dane aktywa. Limity LTV określają procentową część kredytu, która przyczynia się do spełnienia wymogu pokrycia zobowiązań. W związku z tym należy sprecyzować, że limity LTV określają tę część kredytu, która przyczynia się do pokrycia obligacji zabezpieczonej.

(10)  W celu zapewnienia większej przejrzystości należy również określić, że limity LTV mają zastosowanie przez cały okres spłacania kredytu. Rzeczywisty współczynnik LTV nie powinien ulec zmianie, tylko pozostać na poziomie 80 % wartości nieruchomości w odniesieniu do kredytów na nieruchomości mieszkalne oraz na poziomie 60 % lub 70 % wartości mienia w przypadku kredytów komercyjnych i statków. Nieruchomości komercyjne należy rozumieć zgodnie z ogólnym pojęciem tego typu nieruchomości jako nieruchomości „niemieszkalne”, również gdy znajdują się w posiadaniu organizacji niedochodowych.

(11)  W celu dalszej poprawy jakości obligacji zabezpieczonych, które są ujmowane w kapitale na preferencyjnych zasadach, jak przewidziano w art. 129 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, takie preferencyjne traktowanie powinno być uzależnione od minimalnego poziomu nadzabezpieczenia, oznaczającego poziom zabezpieczenia wykraczający poza wymogi dotycząc pokrycia, o których mowa w art. 15 dyrektywy (UE) 2019/…(17). Taki wymóg ograniczyłby najbardziej istotne rodzaje ryzyka powstałego w przypadku niewypłacalności emitenta lub jego restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Jeżeli państwa członkowskie zdecydują o zastosowaniu wyższego minimalnego poziomu nadzabezpieczenia w odniesieniu do obligacji zabezpieczonych wyemitowanych przez instytucje kredytowe znajdujące się na ich terytorium, nie powinno to uniemożliwiać instytucjom kredytowym inwestowania w inne obligacje zabezpieczone o niższym minimalnym poziomie nadzabezpieczenia, które są zgodne z niniejszym rozporządzeniem, ani korzystania z przepisów tego rozporządzenia.

(12)  Zgodnie z jednym z wymogów określonych w art. 129 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 instytucja kredytowa inwestująca w obligacje zabezpieczone powinna otrzymywać określone informacje dotyczące obligacji zabezpieczonych przynajmniej raz na pół roku. Wymogi dotyczące przejrzystości są nieodzownym elementem obligacji zabezpieczonych, zapewniającym jednolity poziom ujawniania informacji, umożliwiającym inwestorom przeprowadzenie niezbędnej oceny ryzyka oraz zwiększającym porównywalność, przejrzystość i stabilność rynku. Należy zatem zapewnić, aby wymogi dotyczące przejrzystości miały zastosowanie do wszystkich obligacji zabezpieczonych, co można osiągnąć poprzez ustanowienie tych wymogów w dyrektywie (UE) 2019/…(18) jako wspólną cechę konstrukcyjną obligacji zabezpieczonych. W związku z tym należy uchylić art. 129 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

(13)  Obligacje zabezpieczone są to instrumenty finansowania długoterminowego i w związku z tym ich planowy termin zapadalności wynosi kilka lat. Konieczne jest zatem zapewnienie, aby funkcjonowanie obligacji zabezpieczonych wyemitowanych przed dniem 31 grudnia 2007 r. lub przed dniem … [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia] r. nie zostało zakłócone. Aby osiągnąć ten cel, obligacje zabezpieczone wyemitowane przed dniem 31 grudnia 2007 r. powinny pozostać zwolnione z wymogów określonych w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do uznanych aktywów, nadzabezpieczenia i aktywów zastępczych. Ponadto pozostałe obligacje zabezpieczone spełniające wymogi ▌rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i wyemitowane przed dniem … [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia] r. powinny zostać zwolnione z wymogów dotyczących nadzabezpieczenia i aktywów zastępczych oraz powinny nadal kwalifikować się do traktowania preferencyjnego określonego w tym rozporządzeniu aż do upływu terminu ich zapadalności.

(14)  Niniejsze rozporządzenie powinno być stosowane w związku z dyrektywą (UE) 2019/…(19). W celu zapewnienia spójnego stosowania nowych ram ustanawiających cechy konstrukcyjne emisji obligacji zabezpieczonych i zmienionych wymogów dotyczących preferencyjnego traktowania stosowanie niniejszego rozporządzenia należy odroczyć, aby data rozpoczęcia jego stosowania była zbieżna z datą, z którą państwa członkowskie mają rozpocząć stosowanie przepisów transponujących tę dyrektywę.

(15)  Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 575/2013,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013

W rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 wprowadza się następujące zmiany:

1.  w art. 129 wprowadza się następujące zmiany:

a)  w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:(20)

(i)  w akapicie pierwszym wprowadza się następujące zmiany:

–  formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:"

„Aby obligacje zabezpieczone, o których mowa w art. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/xxxx(21)*, mogły kwalifikować się do traktowania preferencyjnego określonego w ust. 4 i 5, muszą spełniać wymogi określone w ust. 3, 3a i 3b niniejszego artykułu i być zabezpieczone przez dowolne z następujących uznanych aktywów:

______________________________

* Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/… w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniająca dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE (Dz.U. C […] z […], s. […]).”;

"

–  litera c) otrzymuje brzmienie:"

„c) ekspozycje wobec instytucji kredytowych, które kwalifikują się do stopnia 1. jakości kredytowej, stopnia 2. jakości kredytowej, lub ekspozycje w formie depozytów krótkoterminowych o terminie zapadalności nieprzekraczającym 100 dni, w przypadku gdy są one wykorzystywane do spełnienia wymogu w zakresie zabezpieczenia przed utratą płynności dla puli aktywów stanowiących zabezpieczenie zgodnie z art. 16, oraz instrumentów pochodnych zgodnie z art. 11 dyrektywy (UE) 2019/…(22) wobec instytucji kredytowych, które kwalifikują się do stopnia 3. jakości kredytowej, w przypadku gdy właściwe organy zezwalają na ekspozycje w postaci instrumentów pochodnych, zgodnie z przepisami niniejszego rozdziału;”;

"

–  uchyla się lit. d) ppkt (ii);

–  uchyla się lit. f) ppkt (ii);

(ii)  akapit drugi otrzymuje brzmienie:"

„Do celów ust. 1a ekspozycje wynikające z przekazywania płatności dłużników z tytułu kredytów zabezpieczonych nieruchomościami stanowiących instrument bazowy ▌dłużnych papierów wartościowych lub przekazywania wpływów ze sprzedaży tych nieruchomości ani z tytułu zarządzania tymi płatnościami i wpływami nie są uwzględniane przy wyliczaniu limitów, o których mowa w tym ustępie.”;

"

(iii)  uchyla się akapit trzeci;

b)  dodaje się ustępy w brzmieniu:"

„1a. Do celów ust. 1 akapit pierwszy lit. c) zastosowanie mają następujące zasady:

   a) w przypadku ekspozycji wobec instytucji kredytowych, które kwalifikują się do stopnia 1. jakości kredytowej, ekspozycja nie może przekraczać 15 % kwoty nominalnej otwartych pozycji w obligacjach zabezpieczonych emitującej instytucji kredytowej;
   b) w przypadku ekspozycji wobec instytucji kredytowych, które kwalifikują się do stopnia 2. jakości kredytowej, ekspozycja nie może przekraczać 10 % całkowitej wartości ekspozycji dotyczącej kwoty nominalnej otwartych pozycji w obligacjach zabezpieczonych emitującej instytucji kredytowej;
   c) w przypadku ekspozycji w postaci depozytów krótkoterminowych o terminie zapadalności nieprzekraczającym 100 dni i instrumentów pochodnych wobec instytucji kredytowych, które kwalifikują się do stopnia 3. jakości kredytowej, ekspozycje nie mogą przekraczać 8 % całkowitej wartości ekspozycji dotyczącej kwoty nominalnej otwartych pozycji w obligacjach zabezpieczonych emitującej instytucji kredytowej;

Właściwe organy wyznaczone zgodnie z art. 18 ust. 2 dyrektywy (UE) 2019/…(23) mogą po konsultacjach z EUNB zezwolić na ekspozycje w postaci instrumentów pochodnych wobec instytucji kredytowych, które kwalifikują się do stopnia 3. jakości kredytowej, wyłącznie pod warunkiem, że w wyniku zastosowania wymogów dotyczących stopnia 1. i 2. jakości kredytowej, o których mowa w niniejszym akapicie, można udokumentować znaczne potencjalne problemy z koncentracją w zainteresowanych państwach członkowskich;

   d) całkowita wartość ekspozycji wobec instytucji kredytowych, które kwalifikują się do stopnia 1., 2. lub 3. jakości kredytowej ▌, nie może przekraczać 15 % całkowitej wartości ekspozycji dotyczącej kwoty nominalnej otwartych pozycji w obligacjach zabezpieczonych emitującej instytucji kredytowej. Całkowita wartość ekspozycji wobec instytucji kredytowych, które kwalifikują się do stopnia 2. jakości kredytowej lub do stopnia 3. jakości kredytowej, nie może przekraczać 10 % całkowitej wartości ekspozycji dotyczącej kwoty nominalnej otwartych pozycji w obligacjach zabezpieczonych emitującej instytucji kredytowej.

1b.   ▌Ustęp 1a nie ma zastosowania do wykorzystania obligacji zabezpieczonych jako uznane zabezpieczenie zgodnie z art. 8 dyrektywy (UE) 2019/…+.

1c.  Do celów ust. 1 akapit pierwszy lit. d) ppkt (i) limit 80 % jest stosowany indywidualnie w odniesieniu do poszczególnych kredytów oraz określa część kredytu przyczyniającą się do pokrycia zobowiązań związanych z obligacjami zabezpieczonymi i ma zastosowanie przez cały okres spłacania kredytu.

1d.  Do celów ust. 1 akapit pierwszy lit. f) ppkt (i) oraz lit. g) limit 60 % lub 70 %jest stosowany indywidualnie w odniesieniu do poszczególnych kredytów oraz określa część kredytu przyczyniającą się do pokrycia zobowiązań związanych z obligacjami zabezpieczonymi i ma zastosowanie przez cały okres spłacania kredytu.”;

"

c)  ust. 3 otrzymuje brzmienie:"

„3. W przypadku nieruchomości i statków stanowiących zabezpieczenie obligacji zabezpieczonych zgodnych z przepisami niniejszego rozporządzenia muszą być spełnione wymogi określone w art. 208. Wymogi dotyczące monitorowania wartości nieruchomości określone w art. 208 ust. 3 lit. a) są spełniane często i co najmniej raz w roku dla wszystkich nieruchomości i statków.”;

"

d)  dodaje się ustępy w brzmieniu:"

„3a. Poza wymogiem, zgodnie z którym obligacje zabezpieczone muszą być zabezpieczone uznanymi aktywami wymienionymi w ust. 1, obligacje te muszą spełniać wymóg, zgodnie z którym minimalny poziom nadzabezpieczenia zdefiniowanego w art. 3 pkt 12 dyrektywy (UE) 2019/…(24) powinien wynosić 5 %.

Do celów akapitu pierwszego łączna kwota nominalna wszystkich aktywów ▌stanowiących zabezpieczenie musi wynosić co najmniej tyle samo, co łączna kwota nominalna otwartych pozycji w obligacjach zabezpieczonych („zasada nominalności”) i obejmuje uznane aktywa określone w ust. 1.

Aktywa składające się na minimalny poziom nadzabezpieczenia nie podlegają limitom dotyczącym wielkości ekspozycji, określonym w ust. 1a, i nie są zaliczane na poczet tych limitów.

Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o zastosowaniu niższego minimalnego poziomu nadzabezpieczenia w odniesieniu do obligacji zabezpieczonych lub mogą upoważnić swoje właściwe organy do uregulowania takiego poziomu, jeżeli spełnione są następujące warunki:

   a) obliczenie poziomu nadzabezpieczenia opiera się na podejściu formalnym, które uwzględnia podstawowe ryzyko aktywów, albo na podejściu formalnym, zgodnie z którym wyceny aktywów dokonuje się w oparciu o bankowo-hipoteczną wartość nieruchomości zgodnie z definicją określoną w art. 4 ust. 1 pkt 74;
   b) minimalny poziom nadzabezpieczenia nie może być niższy niż 2 % w oparciu o metodę obliczania zgodnie z zasadą nominalności.

Aktywa składające się na minimalny poziom nadzabezpieczenia nie podlegają limitom dotyczącym wielkości ekspozycji, określonym w ust. 1a, i nie są zaliczane na poczet tych limitów.

3b.  Uznane aktywa, o których mowa w ust. 1, mogą zostać włączone do puli aktywów stanowiących zabezpieczenie jako aktywa zastępcze, zdefiniowane w art. 3 pkt 11 dyrektywy (UE) 2019/…(25), dla aktywów podstawowych, zdefiniowanych w art. 3 pkt 10 tej dyrektywy, z zastrzeżeniem limitów dotyczących jakości kredytowej i wielkości ekspozycji, określonych w ust. 1 i 1a niniejszego artykułu.”;

"

e)  ust. 6 i 7 otrzymują brzmienie:"

„6. Obligacje zabezpieczone wyemitowane przed dniem 31 grudnia 2007 r. nie podlegają wymogom zawartym w ust. 1, 1a, 3, 3a i 3b. Na podstawie ust. 4 i 5 kwalifikują się one do traktowania preferencyjnego aż do terminu ich zapadalności.

7.  Obligacje zabezpieczone wyemitowane przed dniem … [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia] r., które spełniają wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu w wersji obowiązującej w dniu ich emisji, nie podlegają wymogom określonym w ust. 3a i 3b. Na podstawie ust. 4 i 5 kwalifikują się one do traktowania preferencyjnego aż do terminu ich zapadalności.”;

"

2)  art. 416 ust. 2 lit. a) ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:"

„(ii) stanowią obligacje, o których mowa w art. 2 dyrektywy (UE) 2019/…(26), inne niż obligacje, o których mowa w ppkt (i);”;

"

3)  art. 425 ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Instytucje zgłaszają swoje wpływy płynności. Ograniczone wpływy płynności stanowią wpływy płynności ograniczone do 75 % wypływów płynności. Instytucje mogą wyłączyć z tego ograniczenia wpływy płynności z depozytów składanych w innych instytucjach i kwalifikujących się do traktowania określonego w art. 113 ust. 6 lub 7. Instytucje mogą wyłączyć z tego ograniczenia wpływy płynności z kwot należnych od kredytobiorców i podmiotów inwestujących w obligacje związane z kredytami hipotecznymi finansowanymi z obligacji kwalifikujących się do sposobu traktowania określonego w art. 129 ust. 4, 5 lub 6, lub z obligacji zabezpieczonych, o których mowa w art. 2 dyrektywy (UE) 2019/…+

. Instytucje mogą wyłączyć wpływy z kredytów preferencyjnych, które instytucja zaakceptowała. Z zastrzeżeniem uprzedniego zatwierdzenia przez właściwy organ odpowiedzialny za nadzór na zasadzie indywidualnej, instytucja może całkowicie lub częściowo wyłączyć wpływy, jeżeli dostawca jest instytucją dominującą lub zależną danej instytucji lub inną instytucją zależną tej samej instytucji dominującej lub jest powiązany z instytucją stosunkiem w rozumieniu art. 12 ust. 1 dyrektywy 83/349/EWG.”;

"

4)  art. 427 ust. 1 lit. b) ppkt (x) otrzymuje brzmienie:"

„(x) zobowiązania wynikające z wyemitowanych papierów wartościowych, które kwalifikują się do traktowania zgodnie z art. 129 ust. 4 lub 5 lub o których mowa w art. 2 dyrektywy (UE) 2019/…(27);”;

"

5)  art. 428 ust. 1 lit. h) ppkt (iii) otrzymuje brzmienie:"

„(iii) są współfinansowane („pass-through”) z obligacji kwalifikujących się do traktowania zgodnie z art. 129 ust. 4 lub 5 lub z obligacji, o których mowa w art. 2 dyrektywy (UE) 2019/…+;”;

"

6)  uchyla się art. 496;

7)  w załączniku III pkt 6 lit. c) otrzymuje brzmienie:"

„c) stanowią obligacje zabezpieczone, o których mowa w art. 2 dyrektywy (UE) 2019/…(28), inne niż obligacje, o których mowa w lit. b) niniejszego punktu.”.

"

Artykuł 2

Wejście w życie i stosowanie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę określoną w art. 32 ust. 1 akapit drugi dyrektywy (UE) 2019/…+].

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

(1) Dz.U. C 382 z 23.10.2018, s. 2.
(2) Dz.U. C 367 z 10.10.2018, s. 56.
(3)*TEKST NIE BYŁ JESZCZE PRZEDMIOTEM FINALIZACJI PRAWNO-JĘZYKOWEJ.
(4) Dz.U. C 382 z 23.10.2018, s. 2.
(5) Dz.U. C 367 z 10.10.2018, s. 56.
(6) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r.
(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 1).
(8)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) 20xx/xx w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE, a także uzupełnić przypis 5.
(9) Dyrektywa (UE) 2019/… w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniająca dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE (Dz.U. L … z …, s. …).
(10) Opinion of the European Banking Authority on the preferential capital treatment of covered bonds (Opinia Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego w sprawie preferencyjnego ujmowania w kapitale obligacji zabezpieczonych), EBA/Op/2014/04.
(11) Zalecenia UE COM 1-A do 1-D określone w opinii EBA/Op/2014/04.
(12)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(13) Zalecenie UE COM 2 określone w opinii EBA/Op/2014/04.
(14)Ibidem.
(15)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(16)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(17)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(18)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(19)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(20)
(21)+ Dz.U.: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(22)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(23)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(24)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(25)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(26)+ Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(27)+Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.
(28)+Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do dyrektywy (UE) w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE.


Obligacje zabezpieczone i nadzór publiczny nad obligacjami zabezpieczonymi ***I
PDF 360kWORD 104k
Rezolucja
Tekst skonsolidowany
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE (COM(2018)0094 – C8-0113/2018 – 2018/0043(COD))
P8_TA-PROV(2019)0432A8-0390/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0094),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 53 i 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0113/2018),

–  uwzględniając opinię Komisji Prawnej w sprawie proponowanej podstawy prawnej,

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 11 lipca 2018 r.(1),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 20 marca 2019 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 i 39 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0390/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  przyjmuje do wiadomości oświadczenie Komisji załączone do niniejszej rezolucji;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 2014/59/UE(2)

P8_TC1-COD(2018)0043


(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. ▌114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(3),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(4),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  W art. 52 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE(5) przewidziano bardzo ogólne wymogi dotyczące elementów konstrukcyjnych obligacji zabezpieczonych. Wymogi te mają ograniczony zakres i zgodnie z nimi obligacje zabezpieczone muszą być emitowane przez instytucję kredytową, która ma siedzibę statutową w państwie członkowskim, oraz podlegać szczególnemu nadzorowi publicznemu, jak również mechanizmowi podwójnego regresu. Krajowe ramy dotyczące obligacji zabezpieczonych uwzględniają te kwestie, regulując je bardziej szczegółowo. W tych krajowych ramach zawarto również inne przepisy dotyczące konstrukcji obligacji zabezpieczonych, a w szczególności przepisy regulujące skład puli aktywów stanowiących zabezpieczenie, kryteria uznawania aktywów, możliwość łączenia aktywów w pule, obowiązki w zakresie przejrzystości i sprawozdawczości, jak również przepisy dotyczące ograniczania ryzyka utraty płynności. Stosowane przez państwa członkowskie podejścia do regulacji tych instrumentów również różnią się co do istoty. W kilku państwach członkowskich nie istnieją specjalne krajowe ramy dotyczące obligacji zabezpieczonych. W rezultacie w prawie Unii nie określono jeszcze podstawowych elementów konstrukcyjnych, którymi muszą charakteryzować się obligacje zabezpieczone emitowane w Unii.

(2)  W art. 129 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013(6) ustanowiono dalsze warunki (stanowiące uzupełnienie warunków, o których mowa w art. 52 ust. 4 dyrektywy 2009/65/WE), które należy spełnić, aby uzyskać preferencyjne traktowanie ostrożnościowe w odniesieniu do wymogów kapitałowych, co pozwala instytucjom kredytowym inwestującym w obligacje zabezpieczone na utrzymywanie mniejszego kapitału niż w przypadku inwestowania w inne aktywa. Chociaż te dodatkowe wymogi zwiększają stopień harmonizacji obligacji zabezpieczonych w Unii, to jednak służą one określonemu celowi, a mianowicie zdefiniowaniu warunków uzyskania wspomnianego preferencyjnego traktowania inwestorów nabywających obligacje zabezpieczone, i nie mają zastosowania w oderwaniu od rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

(3)  Inne akty prawa Unii, takie jak rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/61(7), rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/35(8) i dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE(9), również odwołują się do definicji podanej w dyrektywie 2009/65/WE jako punktu odniesienia pozwalającego wskazać te obligacje zabezpieczone, które mogą korzystać z preferencyjnego traktowania przewidzianego w tych aktach dla inwestorów nabywających obligacje zabezpieczone. Treść tych aktów jest jednak zróżnicowana w zależności od ich celu i przedmiotu, stąd też termin „obligacje zabezpieczone” nie jest używany konsekwentnie.

(4)  Sposób traktowania obligacji zabezpieczonych – jeśli chodzi o warunki inwestowania w te instrumenty – można zasadniczo uznać za zharmonizowany. Niezharmonizowane pozostają jednak nadal w Unii warunki emisji tych obligacji, co ma szereg konsekwencji. Po pierwsze, preferencyjne traktowanie przyznaje się jednakowo instrumentom, które mogą różnić się pod względem charakteru, a także poziomu ryzyka i ochrony inwestorów. Po drugie, różnice między krajowymi ramami lub brak takich ram, w połączeniu z brakiem wspólnie uzgodnionej definicji obligacji zabezpieczonych, mogłyby stworzyć przeszkody utrudniające rozwój prawdziwie zintegrowanego jednolitego rynku obligacji zabezpieczonych ▌. Po trzecie, zróżnicowanie gwarancji przewidzianych w przepisach krajowych może zagrażać stabilności finansowej w sytuacji, gdy w całej Unii można nabyć pod tą nazwą obligacje zabezpieczone o różnym poziomie ochrony inwestorów i mogą one korzystać z preferencyjnego traktowania ostrożnościowego na podstawie rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i innych przepisów prawa Unii.

(5)  Harmonizacja niektórych aspektów systemów krajowych ze wskazanymi najlepszymi praktykami powinna zatem zapewnić sprawny i nieprzerwany rozwój dobrze funkcjonujących rynków obligacji zabezpieczonych w Unii oraz ograniczyć potencjalne zagrożenia dla stabilności finansowej i jej słabości. Taka oparta na zasadach harmonizacja powinna wyznaczyć wspólny punkt odniesienia dla emisji wszystkich obligacji zabezpieczonych w Unii. Harmonizacja nakłada na wszystkie państwa członkowskie wymóg utworzenia ram dotyczących obligacji zabezpieczonych, co powinno również przyczynić się do sprawniejszego rozwoju rynków obligacji zabezpieczonych w tych państwach członkowskich, w których obecnie taki rynek nie istnieje. Taki rynek stanowiłby stabilne źródło finansowania dla instytucji kredytowych, które dzięki temu miałyby większe możliwości udzielania przystępnych kredytów hipotecznych konsumentom i przedsiębiorstwom, oraz zapewniłby inwestorom dostęp do bezpieczniejszych inwestycji.

(6)  Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) wydała zalecenie(10), w którym zwróciła się do właściwych organów krajowych i Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) o wskazanie najlepszych praktyk dotyczących obligacji zabezpieczonych oraz zachęciła do harmonizacji krajowych ram. Rada zaleciła także, aby EUNB koordynował działania podejmowane przez krajowe organy nadzoru, zwłaszcza w kwestiach takich jak: jakość i wyodrębnienie puli aktywów stanowiących zabezpieczenie, wyłączenie obligacji zabezpieczonych z masy upadłościowej, ryzyko związane z przyszłą wartością aktywów i zobowiązań, wywierające wpływ na pule aktywów stanowiących zabezpieczenie, jak również ujawnianie składu puli aktywów stanowiących zabezpieczenie. W zaleceniu tym zaapelowano także do EUNB, by przez okres dwóch lat monitorował funkcjonowanie rynku obligacji zabezpieczonych – przyjmując za punkt odniesienia najlepsze praktyki wskazane przez EUNB – w celu oceny konieczności podjęcia działań ustawodawczych oraz by poinformował ERRS i Komisję w przypadku stwierdzenia takiej konieczności.

(7)  W grudniu 2013 r. Komisja skonsultowała się z EUNB zgodnie z art. 503 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

(8)  W odpowiedzi na zalecenie ERRS z dnia 20 grudnia 2012 r. i na wniosek Komisji o konsultację grudnia 2013 r. EUNB przedstawił sprawozdanie dnia 1 lipca 2014 r.(11) W sprawozdaniu tym zalecono zwiększenie konwergencji krajowych ram prawnych, regulacyjnych i nadzorczych dotyczących obligacji zabezpieczonych, aby przyczynić się do dalszego upowszechnienia w Unii jednolitego sposobu traktowania obligacji zabezpieczonych w oparciu o preferencyjną wagę ryzyka.

(9)  Zgodnie z zaleceniami ERRS EUNB monitorował także przez dwa lata funkcjonowanie rynku obligacji zabezpieczonych, przyjmując za punkt odniesienia najlepsze praktyki określone we wspomnianym zaleceniu. Na tej podstawie EUNB sporządził drugie sprawozdanie dotyczące obligacji zabezpieczonych, które przedłożył w dniu 20 grudnia 2016 r. ERRS, Radzie i Komisji(12). W sprawozdaniu tym stwierdzono, że konieczna jest dalsza harmonizacja, aby zapewnić spójniejsze definicje i traktowanie pod względem regulacyjnym obligacji zabezpieczonych w Unii. We wspomnianym sprawozdaniu uznano także, że punktem wyjścia do harmonizacji powinny być istniejące dobrze funkcjonujące rynki w niektórych państwach członkowskich.

(10)  Obligacje zabezpieczone są zwyczajowo emitowane przez instytucje kredytowe. Ze względu na swój charakter instrument ten służy za źródło finansowania kredytów, a udzielanie kredytów na dużą skalę należy do najważniejszych przedmiotów działalności instytucji kredytowych. Dlatego też w przepisach Unii, na podstawie których obligacje zabezpieczone objęto preferencyjnym traktowaniem, wprowadzono wymóg, by obligacje te były emitowane przez instytucje kredytowe.

(11)  Zawężenie grona podmiotów, które mogą emitować obligacje zabezpieczone, do instytucji kredytowych gwarantuje, że emitent tych obligacji będzie posiadał wiedzę niezbędną, aby zarządzać ryzykiem kredytowym związanym z kredytami wchodzącymi w skład puli aktywów stanowiących zabezpieczenie. Takie podejście zapewnia również objęcie emitenta wymogami kapitałowymi, które stanowią gwarancję ochrony inwestorów w mechanizmie podwójnego regresu przyznającego inwestorowi i kontrahentowi instrumentu pochodnego prawo roszczenia zarówno wobec emitenta obligacji zabezpieczonych, jak i w stosunku do aktywów ▌ stanowiących zabezpieczenie. Dzięki ograniczeniu grona podmiotów mogących emitować obligacje zabezpieczone do instytucji kredytowych obligacje zabezpieczone pozostają więc bezpiecznym i wydajnym narzędziem finansowania, przyczyniając się tym samym do ochrony inwestorów i stabilności finansowej, co stanowi ważny cel polityki publicznej leżący w interesie ogólnym. Takie rozwiązanie byłoby również spójne z podejściem stosowanym na dobrze funkcjonujących rynkach krajowych, na których obligacje zabezpieczone emitować mogą wyłącznie instytucje kredytowe.

(12)  Jest zatem właściwe, aby obligacje zabezpieczone mogły być emitowane na mocy przepisów prawa Unii wyłącznie przez instytucje kredytowe zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Wyspecjalizowane hipoteczne instytucje kredytowe raczej nie przyjmują depozytów, lecz innego rodzaju środki podlegające zwrotowi, i w związku z tym spełniają kryteria tej definicji. Z zastrzeżeniem działań pomocniczych dopuszczonych na mocy obowiązującego prawa krajowego wyspecjalizowane hipoteczne instytucje kredytowe to instytucje, które wyłącznie udzielają kredytów hipotecznych i kredytów dla sektora publicznego, co obejmuje finansowanie pożyczek zakupionych od innych instytucji kredytowych. Głównym celem niniejszej dyrektywy jest określenie warunków, na jakich te instytucje kredytowe mogą emitować obligacje zabezpieczone służące za narzędzie finansowania, przez określenie wymogów dotyczących produktu oraz ustanowienie specjalnego nadzoru nad produktem, któremu instytucje te podlegają, aby zapewnić wysoki poziom ochrony inwestorów.

(13)  Istnienie mechanizmu podwójnego regresu stanowi podstawową koncepcję i zasadniczy element wielu istniejących krajowych ram dotyczących obligacji zabezpieczonych, a także jest kluczowym elementem obligacji zabezpieczonych, o których mowa w art. 52 ust. 4 dyrektywy 2009/65/WE. Należy zatem sprecyzować to pojęcie, aby zapewnić, by inwestorom i kontrahentom instrumentów pochodnych w całej Unii przysługiwało – w oparciu o jednolite warunki – roszczenie zarówno wobec emitenta obligacji zabezpieczonych, jak i w stosunku do aktywów ▌ stanowiących zabezpieczenie.

(14)  Zasadniczą cechą obligacji zabezpieczonych powinno być również zapewnienie, aby ▌inwestorzy, którzy nabyli obligacje zabezpieczone, odzyskali zainwestowane środki w terminie zapadalności obligacji. Automatyczne przyspieszenie spłaty w momencie niewywiązania się emitenta z zobowiązania może zmienić miejsce osób, które zainwestowały w obligacje zabezpieczone, w hierarchii wierzycieli. Ważne jest zatem, aby zapewnić, by inwestorzy, którzy nabyli te obligacje, otrzymywali zwrot zainwestowanych środków w terminie określonym w umowie nawet w przypadku niewykonania zobowiązania przez emitenta. Wyłączenie z masy upadłościowej jest zatem bezpośrednio związane z mechanizmem podwójnego regresu i powinno w związku z tym stanowić podstawową cechę ram dotyczących obligacji zabezpieczonych.

(15)  Inną podstawową cechą istniejących krajowych ram dotyczących obligacji zabezpieczonych jest wymóg, by aktywa stanowiące zabezpieczenie były aktywami bardzo wysokiej jakości, aby zapewnić solidność puli aktywów stanowiących zabezpieczenie. Takie aktywa stanowiące zabezpieczenie charakteryzują się określonymi cechami dotyczącymi roszczeń o zapłatę i aktywów zabezpieczających zapewniających pokrycie tych aktywów stanowiących zabezpieczenie. Należy zatem określić ogólne kryteria jakości, które aktywa powinny spełniać, aby uznanymi aktywami stanowiącymi zabezpieczenie. Do uznanych – w kontekście ram dotyczących obligacji zabezpieczonych – aktywów stanowiących zabezpieczenie należy zaliczać aktywa wymienione w art. 129 ust. 1 lit. a)–g) rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Obejmuje to przypadki, w których takie aktywa stanowiące zabezpieczenie nie spełniają już żadnego z wymogów określonych w tych literach, ale traktuje się je jako uznane aktywa stanowiące zabezpieczenie na mocy ust. 1 lit. b), o ile spełniają wymogi niniejszej dyrektywy. Pożyczki udzielane przedsiębiorstwom publicznym lub gwarantowane przez te przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy Komisji 2006/111/WE można zaliczyć do uznanych aktywów stanowiących zabezpieczenie, pod warunkiem że te przedsiębiorstwa publiczne świadczą podstawowe usługi publiczne w celu utrzymania krytycznej działalności społecznej. Ponadto przedsiębiorstwa publiczne powinny świadczyć usługi na podstawie koncesji lub zezwolenia organu publicznego, powinny podlegać nadzorowi publicznemu oraz mieć wystarczające dochody gwarantujące ich wypłacalność. W przypadku gdy państwa członkowskie podejmują decyzję o dopuszczeniu aktywów w formie pożyczek dla przedsiębiorstw publicznych lub gwarantowanych przez przedsiębiorstwa publiczne w systemach krajowych, powinny one należycie uwzględnić ewentualny wpływ na konkurencję w odniesieniu do tych aktywów. Niezależnie od struktury własności instytucji kredytowych ani towarzystw ubezpieczeniowych nie powinno się uznawać za przedsiębiorstwa publiczne. W związku z tym ekspozycje wobec instytucji kredytowych należy zakwalifikować jako uznane aktywa stanowiące zabezpieczenie zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a) lub b) niniejszej dyrektywy w zależności od tego, czy spełniają wymogi art. 129 rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Ekspozycje wobec zakładów ubezpieczeń również należy zakwalifikować jako uznane aktywa stanowiące zabezpieczenie na mocy art. 6 ust. 1 lit. b) niniejszej dyrektywy. Inne aktywa stanowiące zabezpieczenie charakteryzujące się podobnie wysoką jakością można również zakwalifikować jako uznane na mocy niniejszej dyrektywy, pod warunkiem że spełniają one wymogi niniejszej dyrektywy, w tym wymogi dotyczące aktywów zabezpieczających stanowiących pokrycie roszczenia o zapłatę. W przypadku rzeczowych aktywów zabezpieczających prawa własności należy zapisać w rejestrze publicznym, aby zapewnić możliwość ich wyegzekwowania. Jeżeli rejestr publiczny nie istnieje, państwa członkowskie powinny mieć możliwość ustanowienia alternatywnej formy poświadczenia własności i roszczeń, która jest porównywalna do poświadczenia, jakie zapewnia publiczny wpis obciążonego składnika aktywów rzeczowych. W przypadku gdy państwa członkowskie korzystają z takiej alternatywnej formy poświadczenia, powinny również przewidzieć procedurę wprowadzania zmian do rejestru praw własności i roszczeń. Państwa członkowskie powinny ▌mieć możliwość wykluczenia niektórych aktywów w swoich ramach krajowych. Aby umożliwić inwestorom nabywającym obligacje zabezpieczone lepszą ocenę ryzyka związanego z programem emisji obligacji zabezpieczonych, państwa członkowskie powinny również określić zasady dywersyfikacji ryzyka w odniesieniu do granulacji i istotnej koncentracji pod względem liczby kredytów lub ekspozycji w puli aktywów stanowiących zabezpieczenie oraz w odniesieniu do liczby kontrahentów. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość decydowania o odpowiednim poziomie granulacji i istotnej koncentracji przewidzianej na mocy prawa krajowego.

(16)  Obligacje zabezpieczone mają szczególne cechy konstrukcyjne, które mają na celu zapewnienie nieprzerwanej ochrony inwestorów. Cechy te obejmują wymóg, zgodnie z którym inwestorom nabywającym obligacje zabezpieczone powinno przysługiwać roszczenie nie tylko wobec emitenta, lecz także w stosunku do aktywów z wydzielonej puli aktywów stanowiących zabezpieczenie. ▌Te wymogi dotyczące struktury produktu różnią się od wymogów ostrożnościowych mających zastosowanie do instytucji kredytowych emitujących obligacje zabezpieczone. Te pierwsze nie powinny koncentrować się na zapewnieniu korzystnej sytuacji ostrożnościowej emitenta, lecz powinny mieć raczej na celu ochronę inwestorów poprzez wprowadzenie szczegółowych wymogów w odniesieniu do obligacji zabezpieczonej jako takiej. Oprócz wprowadzenia szczególnego wymogu stosowania wysokiej jakości aktywów stanowiących zabezpieczenie należy również uregulować wymogi ogólne dotyczące cech puli aktywów stanowiących zabezpieczenie, aby dodatkowo zwiększyć ochronę inwestorów. Wymogi te powinny obejmować szczegółowe przepisy mające na celu ochronę puli aktywów stanowiących zabezpieczenie, takie jak przepisy dotyczące wyodrębniania aktywów stanowiących zabezpieczenie. Wyodrębnienia można dokonać na różne sposoby, np. w bilansie, za pomocą spółki celowej lub w inny sposób. Celem wyodrębnienia aktywów jest ich przeniesienie poza zasięg roszczeń prawnych wierzycieli innych niż posiadacze obligacji zabezpieczonych. Lokalizacja aktywów stanowiących zabezpieczenie powinna również podlegać regulacji, aby zapewnić wykonanie praw przysługujących inwestorom ▌. Ważne jest także, aby państwa członkowskie ustanowiły przepisy dotyczące składu puli aktywów stanowiących zabezpieczenie ▌. W niniejszej dyrektywie należy również określić wymogi dotyczące pokrycia z zastrzeżeniem przysługującego państwom członkowskim prawa do dopuszczania innych sposobów ograniczania ryzyka, np. ryzyka walutowego czy ryzyka stopy procentowej. Należy również określić sposób obliczania stopnia pokrycia oraz warunki, na jakich instrumenty pochodne można włączyć do puli aktywów stanowiących zabezpieczenie, w celu zapewnienia, by pule aktywów stanowiących zabezpieczenie podlegały jednolitym wysokim standardom jakości w całej Unii. Obliczanie stopnia pokrycia powinno odbywać się zgodnie z zasadą nominalności w odniesieniu do kwoty głównej. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania innej metody obliczania niż zasada nominalności, pod warunkiem że jest ona ostrożniejsza, tzn. nie prowadzi do uzyskania wyższego wskaźnika pokrycia wyrażonego ułamkiem, w którym wyliczona wartość aktywów stanowiących zabezpieczenie jest w liczniku, a wyliczona wartość zobowiązań z tytułu obligacji zabezpieczonych w mianowniku. Państwa członkowskie powinny mieć prawo wprowadzenia wymogu wyższego poziomu nadzabezpieczenia obligacji zabezpieczonych wyemitowanych przez instytucje kredytowe mające siedzibę w danym państwie członkowskim, niż przewidziano w art. 15.

(17)  Szereg państw członkowskich wymaga już, aby podmiot monitorujący pulę aktywów stanowiących zabezpieczenie wykonywał konkretne zadania związane z jakością uznanych aktywów i zapewniał zgodność z krajowymi wymogami dotyczącymi pokrycia. W celu harmonizacji sposobu traktowania obligacji zabezpieczonych w całej Unii istotne jest zatem jasne określenie zadań i obowiązków podmiotu monitorującego pulę aktywów stanowiących zabezpieczenie, jeżeli wymóg ustanowienia takiego podmiotu wynika z ram krajowych. Istnienie podmiotu monitorującego pulę aktywów stanowiących zabezpieczenie nie zwalnia właściwych organów krajowych z obowiązku sprawowania nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi, w szczególności w odniesieniu do zgodności z wymogami przewidzianymi w art. 6–12 i 14–17 niniejszej dyrektywy.

(17a)  W art. 129 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 określono szereg warunków dotyczących obligacji zabezpieczonych, dla których zabezpieczenie ustanowiły podmioty sekurytyzacyjne. Jeden z tych warunków dotyczy zakresu stosowania tego rodzaju aktywu zabezpieczającego i ogranicza stosowanie tego rodzaju struktur do 10 % lub 15 % kwoty obligacji zabezpieczonych pozostających w obrocie. Właściwe organy mogą odstąpić od tego warunku zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 575/2013. Z przeprowadzonego przez Komisję przeglądu zasadności tego odstępstwa wynika, że wykorzystywanie instrumentów sekurytyzacji lub obligacji zabezpieczonych jako aktywów zabezpieczających na potrzeby emisji obligacji zabezpieczonych powinno być dozwolone wyłącznie w przypadku innych obligacji zabezpieczonych („wewnątrzgrupowe struktury obejmujące pule obligacji zabezpieczonych”) i należy je dopuścić bez limitów w odniesieniu do kwoty obligacji zabezpieczonych pozostających w obrocie. W celu zagwarantowania optymalnego poziomu przejrzystości pule aktywów stanowiących zabezpieczenie dla zewnętrznie emitowanych obligacji zabezpieczonych nie powinny zawierać obligacji zabezpieczonych emitowanych wewnętrznie przez inne instytucje kredytowe wchodzące w skład danej grupy. Ponadto – ponieważ stosowanie wewnątrzgrupowych struktur obejmujących pule obligacji zabezpieczonych stanowi odstępstwo od limitów dotyczących ekspozycji instytucji kredytowych zgodnie z art. 129 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 – należy przewidzieć wymóg, aby wewnętrznie i zewnętrznie emitowane obligacje zabezpieczone kwalifikowały się do stopnia 1. jakości kredytowej w momencie emisji lub, w przypadku późniejszej zmiany stopnia jakości kredytowej i pod warunkiem uzyskania zgody właściwych organów, do stopnia 2. jakości kredytowej. Jeżeli zewnętrznie lub wewnętrznie emitowane obligacje zabezpieczone przestają spełniać ten wymóg, wewnętrznie emitowane obligacje zabezpieczone nie kwalifikują się już jako uznane aktywa na mocy art. 129 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i w związku z tym zewnętrznie emitowane obligacje zabezpieczone z odnośnej puli aktywów stanowiących zabezpieczenie nie będą podlegać zwolnieniu przewidzianemu w art. 129 ust. 1aa tego rozporządzenia. Jeżeli wewnętrznie emitowane obligacje zabezpieczone nie spełniają już odnośnych wymogów dotyczących stopnia jakości kredytowej, należy je jednak traktować jako uznane aktywa do celów niniejszej dyrektywy, pod warunkiem że spełniają wszystkie określone w niej wymogi, a zewnętrznie emitowane obligacje zabezpieczone, których aktywami zabezpieczającymi są wewnętrznie emitowane obligacje zabezpieczone lub inne aktywa spełniające wymogi niniejszej dyrektywy, powinny także móc nosić nazwę „europejskie obligacje zabezpieczone”. Państwa członkowskie mogą opcjonalnie zezwolić na korzystanie z takich struktur. Wynika z tego, że aby należące do grupy instytucje kredytowe mające siedzibę w różnych państwach członkowskich mogły skutecznie korzystać z tej możliwości, powinny ją wybrać wszystkie właściwe państwa członkowskie, a następnie transponować odpowiedni przepis do prawa krajowego.

(18)  Małe instytucje kredytowe napotykają trudności przy emisji obligacji zabezpieczonych, gdyż uruchomienie programu emisji obligacji zabezpieczonych często wiąże się z wysokimi kosztami początkowymi. Szczególnie ważną cechą rynku obligacji zabezpieczonych jest również jego płynność, która w dużej mierze zależy od wolumenu obligacji pozostających w obrocie. Wskazane jest zatem dopuszczenie wspólnego finansowania emisji przez co najmniej dwie instytucje kredytowe, aby umożliwić mniejszym instytucjom kredytowym emisję obligacji zabezpieczonych. Umożliwiłoby to kilku instytucjom kredytowym tworzenie puli aktywów stanowiących zabezpieczenie w celu ustanowienia aktywów zabezpieczających na potrzeby obligacji zabezpieczonych emitowanych przez jedną instytucję kredytową oraz ułatwiłoby emisję obligacji zabezpieczonych w tych państwach członkowskich, których rynek nie jest jeszcze dobrze rozwinięty. Wymogi dotyczące stosowania umów w sprawie wspólnego finansowania powinny zapewniać, aby aktywa stanowiące zabezpieczenie będące przedmiotem sprzedaży lub – jeżeli państwo członkowskie dopuściło taką możliwość – przeniesienia na mocy umowy o zabezpieczenie finansowe zgodnie z dyrektywą 2002/47/WE do instytucji kredytowych emitujących obligacje zabezpieczone spełniały przewidziane w prawie Unii wymogi ▌uznawania ▌i wyodrębniania aktywów stanowiących zabezpieczenie.

(20)  Istotnym aspektem obligacji zabezpieczonych jest przejrzystość puli aktywów stanowiących zabezpieczenie tych obligacji, gdyż ułatwia porównywalność i umożliwia inwestorom przeprowadzenie niezbędnej oceny ryzyka. Dyrektywa 2003/71/WE(13) Parlamentu Europejskiego i Rady zawiera przepisy dotyczące sporządzania, zatwierdzania i rozpowszechniania prospektów emisyjnych, które mają być publikowane w związku z publiczną ofertą sprzedaży papierów wartościowych lub dopuszczeniem ich do obrotu na regulowanym rynku mającym siedzibę lub działającym w państwie członkowskim. Ustawodawcy krajowi i uczestnicy rynku podjęli dotychczas szereg inicjatyw uzupełniających dyrektywę 2003/71/WE i dotyczących informacji, które należy ujawniać inwestorom nabywającym obligacje zabezpieczone. Należy jednak określić w prawie Unii minimalny wspólny poziom informacji, do których inwestorzy powinni mieć dostęp przed zakupem obligacji zabezpieczonych lub w momencie zakupu tych obligacji. Państwom członkowskim należy zezwolić na uzupełnienie tych minimalnych wymogów dodatkowymi przepisami.

(21)  Decydującą rolę w zapewnieniu ochrony inwestorów nabywających obligacje zabezpieczone odgrywa ograniczanie ryzyka utraty płynności wiążącego się z tym instrumentem. Ma to zasadnicze znaczenie dla zapewnienia terminowej spłaty zobowiązań z tytułu obligacji zabezpieczonych. Należy zatem wprowadzić zabezpieczenie przed utratą płynności dla puli aktywów stanowiących zabezpieczenie, aby uwzględnić różne rodzaje ryzyka niedoboru płynności, takie jak niedopasowanie terminów zapadalności i stóp procentowych, wstrzymanie płatności, ryzyko przemieszania aktywów, upływ terminu zapadalności instrumentów pochodnych i innych zobowiązań operacyjnych w trakcie trwania programu emisji obligacji zabezpieczonych. Instytucje kredytowe mogą znaleźć się w sytuacji, w której będą miały trudności ze spełnieniem wymogu w zakresie zabezpieczenia przed utratą płynności dla puli aktywów stanowiących zabezpieczenie, np. w warunkach skrajnych, w których zabezpieczenie przed utratą płynności wykorzystuje się do pokrycia wypływów. Właściwe organy wyznaczone zgodnie z art. 18 ust. 2 powinny monitorować przestrzeganie wymogu zabezpieczenia przed utratą płynności dla puli aktywów stanowiących zabezpieczenie i w razie konieczności podjąć działania w celu nałożenia na instytucje kredytowe obowiązku przywrócenia tego zabezpieczenia. Zabezpieczenie przed utratą płynności dla puli aktywów stanowiących zabezpieczenie różni się od ogólnych wymogów dotyczących płynności nałożonych na instytucje kredytowe zgodnie z innymi aktami prawa Unii, ponieważ dotyczy bezpośrednio puli aktywów stanowiących zabezpieczenie i ma ograniczać ryzyko utraty płynności związane konkretnie z tą pulą. W celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych państwa członkowskie powinny mieć możliwość dopuszczania odpowiedniej interakcji między zabezpieczeniem przed utratą płynności a wymogami dotyczącymi płynności ustanowionymi na mocy innych aktów prawa Unii ▌ i służącymi innym celom niż zabezpieczenie przed utratą płynności dla puli aktywów stanowiących zabezpieczenie. Państwa członkowskie powinny zatem mieć możliwość postanowienia, że do czasu zmiany tych aktów prawa Unii wymóg stosowania zabezpieczenia przed utratą płynności dla puli aktywów stanowiących zabezpieczenie obowiązuje tylko wówczas, gdy na instytucję kredytową nie nałożono na mocy prawa Unii ▌ innego wymogu dotyczącego płynności, przez okres obowiązywania tych innych wymogów. Takie decyzje nie powinny prowadzić do sytuacji, w której instytucje kredytowe są zobowiązane do zabezpieczenia tych samych wypływów różnymi aktywami płynnymi w tym samym okresie. Zgodnie z tym postanowieniem możliwość podjęcia przez państwa członkowskie decyzji o niestosowaniu wymogu dotyczącego zabezpieczenia przed utratą płynności dla puli aktywów stanowiących zabezpieczenie należy jednak poddać ponownej ocenie w kontekście przyszłych zmian dotyczących wymogów w zakresie płynności instytucji kredytowych na mocy prawa Unii, w tym rozporządzenia delegowanego przyjętego zgodnie z art. 460 rozporządzenia (UE) 575/2013. Ryzyku utraty płynności można zapobiec innymi środkami niż aktywa płynne, np. emitując obligacje zabezpieczone