Indeks 
 Poprzedni 
 Następny 
 Pełny tekst 
Procedura : 2018/0330A(COD)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0076/2019

Teksty złożone :

A8-0076/2019

Debaty :

PV 17/04/2019 - 13
CRE 17/04/2019 - 13

Głosowanie :

PV 17/04/2019 - 16.8
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2019)0415

Teksty przyjęte
PDF 997kWORD 269k
Środa, 17 kwietnia 2019 r. - Strasburg Wersja tymczasowa
Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna ***I
P8_TA-PROV(2019)0415A8-0076/2019
Rezolucja
 Tekst skonsolidowany

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz uchylającego wspólne działanie Rady 98/700/WSiSW, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1052/2013 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624 (COM(2018)0631 – C8-0406/2018 – 2018/0330A(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2018)0631),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 77 ust. 2 lit. b) i d) oraz art. 79 ust. 2 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0406/2018),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 12 grudnia 2018 r.(1),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 6 lutego 2019 r.(2),

–  uwzględniając decyzję Konferencji Przewodniczących z dnia 21 marca 2019 r. upoważniającą Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do rozdzielenia wyżej wymienionego wniosku Komisji i do sporządzenia na jego podstawie dwóch odrębnych sprawozdań ustawodawczych,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 1 kwietnia 2019 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz opinię przedstawioną przez Komisję Budżetową (A8-0076/2019),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zatwierdza wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego i Rady załączone do niniejszej rezolucji;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. C 110 z 22.3.2019, s. 62.
(2) Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.


Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej i uchylającego ▌ rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1052/2013 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624(1)

P8_TC1-COD(2018)0330A

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit. b) i d) oraz art. 79 ust. 2 lit. c),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(2),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów(3),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(4),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Celem polityki Unii w dziedzinie zarządzania granicami zewnętrznymi jest opracowanie i wdrożenie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami na poziomie krajowym i unijnym, będącego nieuniknioną konsekwencją swobody przepływu osób w obrębie Unii oraz podstawowym elementem przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami ma kluczowe znaczenie dla usprawnienia zarządzania migracjami. Jego celem jest skuteczne zarządzanie przekraczaniem granic zewnętrznych oraz podjęcie wyzwań związanych z migracją i przeciwdziałanie potencjalnym przyszłym zagrożeniom na tych granicach, a tym samym przyczynienie się do zwalczania poważnych przestępstw o charakterze transgranicznym i zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego w Unii. Jednocześnie konieczne jest, aby podejmowane działania realizowane były przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych oraz w sposób gwarantujący swobodny przepływ osób w Unii.

(2)  Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej została utworzona rozporządzeniem Rady (WE) nr 2007/2004(5). Od rozpoczęcia swojego funkcjonowania w dniu 1 maja 2005 r. skutecznie wspierała ona państwa członkowskie we wdrażaniu operacyjnych aspektów zarządzania granicami zewnętrznymi za pomocą wspólnych operacji i szybkich interwencji na granicy, analizy ryzyka, wymiany informacji, stosunków z państwami trzecimi oraz powrotów osób powracających.

(3)  Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej przemianowano na Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej („Agencja”), powszechnie zwaną Fronteksem, a jej zadania zostały rozszerzone, z zachowaniem pełnej ciągłości we wszystkich działaniach i procedurach Agencji. Zasadniczą rolą Agencji powinno być ustanowienie strategii technicznej i operacyjnej w ramach wieloletniego cyklu polityki strategicznej na rzecz wdrożenia zintegrowanego zarządzania granicami, nadzorowanie efektywnego funkcjonowania kontroli granicznej na granicach zewnętrznych, przeprowadzanie analiz ryzyka i ocen narażenia, zapewnianie państwom członkowskim i państwom trzecim szerzej zakrojonej pomocy technicznej i operacyjnej poprzez wspólne operacje i szybkie interwencje na granicy, zapewnianie praktycznego wdrożenia środków w sytuacji wymagającej pilnego podjęcia działań na granicach zewnętrznych, udzielanie pomocy technicznej i operacyjnej w celu wsparcia akcji poszukiwania i ratowania osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu, a także organizowanie, koordynowanie i prowadzenie operacji i interwencji powrotowych ▌.

(4)  Od początku kryzysu migracyjnego w 2015 r. Komisja podejmuje ważne inicjatywy i zaproponowała szereg środków w celu wzmocnienia ochrony granic Unii i przywrócenia normalnego funkcjonowania strefy Schengen. W grudniu 2015 r. przedstawiono wniosek w sprawie znacznego rozszerzenia mandatu Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej, który został szybko wynegocjowany w 2016 r. Rozporządzenie w sprawie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej weszło w życie w dniu 6 października 2016 r.

(5)  Unijne ramy w dziedzinie kontroli granic zewnętrznych, powrotów, zwalczania przestępczości transgranicznej i azylu nadal wymagają jednak poprawy. W tym celu oraz w celu dalszego wspierania obecnych i przyszłych planowanych działań operacyjnych należy zreformować Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną poprzez zapewnienie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej silniejszego mandatu, w szczególności poprzez wyposażenie jej w niezbędne zdolności w postaci stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, która stopniowo, lecz w krótkim czasie, powinna osiągnąć strategiczny cel liczebności 10 000 członków personelu operacyjnego, jak określono w załączniku I, posiadającej w stosownych przypadkach uprawnienia wykonawcze, aby skutecznie wspierać państwa członkowskie w terenie w ich wysiłkach na rzecz ochrony granic zewnętrznych, walki z przestępczością transgraniczną i znacznego zwiększenia skuteczności i trwałego charakteru powrotów migrantów o nieuregulowanym statusie. Jest to maksymalna dostępna liczebność, która pozwoli na skuteczne reagowanie na istniejące i przyszłe potrzeby operacyjne w zakresie granic i operacji powrotowych w Unii i w państwach trzecich, obejmująca także zdolności do szybkiego reagowania w obliczu przyszłych kryzysów.

(5a)  Komisja powinna dokonać przeglądu ogólnej liczby i składu stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym wielkości wkładów poszczególnych państw członkowskich do stałej służby, jak również jej szkoleń, wiedzy fachowej i profesjonalizmu. Do marca 2024 r. Komisja przedłoży w stosownych przypadkach odpowiednie wnioski w celu zmiany załączników I, III, IV i Va. W przypadku nieprzedłożenia wniosku Komisja podaje tego powody.

(5b)  Wdrażanie niniejszego rozporządzenia, w szczególności utworzenie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym po dokonaniu przeglądu, powinno podlegać ramom i ograniczeniom przewidzianym w wieloletnich ramach finansowych.

(6)  W konkluzjach z dnia 28 czerwca 2018 r. Rada Europejska wezwała do dalszego wzmacniania pomocniczej roli Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym w kwestii współpracy z państwami trzecimi, dzięki zapewnieniu jej większych zasobów i rozszerzeniu jej mandatu, w celu zagwarantowania skutecznej kontroli granic zewnętrznych i znacznego zwiększenia skuteczności powrotów migrantów o nieuregulowanym statusie.

(7)  Należy skutecznie monitorować przekraczanie granic zewnętrznych, podjąć wyzwania związane z migracją i odpowiedzieć na potencjalne przyszłe zagrożenia na granicach zewnętrznych, zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa wewnętrznego w Unii, zagwarantować funkcjonowanie strefy Schengen oraz przestrzegać nadrzędnej zasady solidarności. Działaniu temu powinno towarzyszyć proaktywne zarządzanie migracją, w tym niezbędne środki w państwach trzecich. Mając na uwadze powyższe, konieczne jest skonsolidowanie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz dalsze rozszerzenie mandatu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej. ▌

(9)  Wdrażając europejskie zintegrowane zarządzanie granicami, należy zapewnić spójność z innymi celami politycznymi ▌.

(8a)  Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami, oparte na czteropoziomowym modelu kontroli dostępu, obejmuje środki w państwach trzecich, na przykład w ramach wspólnej polityki wizowej, środki w sąsiadujących państwach trzecich, środki kontroli granicznej na granicach zewnętrznych, analizę ryzyka oraz środki w obrębie strefy Schengen i powroty.

(10)  Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami powinno być realizowane jako wspólny obowiązek Agencji oraz organów krajowych odpowiedzialnych za zarządzanie granicami, w tym straży przybrzeżnych w zakresie realizowanych przez nie operacji ochrony granic morskich i wszelkich innych zadań kontroli granicznej, oraz organów odpowiedzialnych za powroty. Chociaż to na państwach członkowskich nadal spoczywa główna odpowiedzialność za zarządzanie własnymi granicami zewnętrznymi w interesie swoim i wszystkich państw członkowskich oraz za wydawanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, Agencja powinna wspierać stosowanie środków unijnych związanych z zarządzaniem granicami zewnętrznymi i z powrotami poprzez wzmacnianie, ocenę i koordynację działań państw członkowskich wdrażających te środki. Działania Agencji powinny uzupełniać wysiłki państw członkowskich.

(11)  W celu zapewnienia skutecznego wdrożenia europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami oraz zwiększenia skuteczności wspólnej polityki powrotowej należy ustanowić Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną. Powinna ona zostać wyposażona w niezbędne środki finansowe oraz zasoby kadrowe i sprzętowe. Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna powinna składać się z Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz organów krajowych odpowiedzialnych za zarządzanie granicami, w tym straży przybrzeżnej w zakresie realizowanych przez nią zadań kontroli granicznej, oraz z organów odpowiedzialnych za powroty. Będzie się ona opierać na wspólnym wykorzystywaniu informacji, potencjałów i systemów na poziomie krajowym oraz reakcji Agencji na poziomie Unii.

(10a)  Normy techniczne dla systemów informacyjnych i aplikacji informatycznych powinny być dostosowane do norm stosowanych przez eu-LISA w odniesieniu do innych systemów informatycznych w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.

(12)  Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami nie wpływa na zakres odpowiednich kompetencji Komisji i państw członkowskich w obszarze ceł, w szczególności w odniesieniu do kontroli, zarządzania ryzykiem i wymiany informacji.

(13)  Odpowiedzialność za opracowywanie strategii i przepisów w zakresie kontroli granicznej na granicach zewnętrznych i powrotów, w tym za opracowanie strategii europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, nadal spoczywa na instytucjach Unii. Należy zapewnić ścisłą koordynację działań między Agencją a tymi instytucjami.

(14)  Skuteczne wdrożenie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami przez Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną należy zapewnić poprzez wieloletni cykl polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. Cykl wieloletni powinien ustanowić zintegrowany, jednolity i ciągły proces udzielania wytycznych strategicznych skierowanych do wszystkich odpowiednich podmiotów na szczeblu Unii i w państwach członkowskich w obszarze zarządzania granicami i powrotów, tak aby podmioty te realizowały zintegrowane zarządzanie granicami w sposób spójny. Uwzględnia on również wszelkie istotne interakcje Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej z Komisją, innymi instytucjami i organami, a także, w stosownych przypadkach, współpracę z innymi właściwymi partnerami, w tym z państwami trzecimi i osobami trzecimi.

(15)  Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami wymaga zintegrowanego planowania między państwami członkowskimi a Agencją w zakresie działań dotyczących granic i powrotów, przygotowania reakcji na wyzwania na granicach zewnętrznych, planowania ewentualnościowego oraz koordynacji długoterminowego rozwoju zdolności zarówno w zakresie rekrutacji i szkolenia, jak i nabywania i rozwoju wyposażenia.

(14a)  Agencja powinna opracowywać standardy techniczne w zakresie wymiany informacji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Ponadto w celu skutecznego wdrożenia kodeksu granicznego Schengen oraz przy należytym poszanowaniu odpowiedzialności państw członkowskich należy opracować wspólne minimalne standardy nadzoru granic zewnętrznych. W tym celu Agencja może przyczynić się do określenia wspólnych minimalnych standardów zgodnie z obowiązkami państw członkowskich i Komisji. Te wspólne minimalne standardy nadzoru granic zewnętrznych powinny być określane zgodnie z rodzajem granic, poziomami ryzyka przypisanymi przez Agencję poszczególnym odcinkom granic zewnętrznych i innymi czynnikami, takimi jak szczególne uwarunkowania geograficzne. Przy opracowywaniu tych minimalnych standardów należy uwzględnić ewentualne ograniczenia wynikające z ustawodawstwa krajowego.

(16)  Wprowadzanie niniejszego rozporządzenia w życie nie wpływa na podział kompetencji między Unią a państwami członkowskimi ani na zobowiązania państw członkowskich wynikające z Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, Międzynarodowej konwencji o poszukiwaniu i ratownictwie morskim, Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i uzupełniającego ją Protokołu przeciwko przemytowi migrantów drogą lądową, morską i powietrzną, Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Konwencji ONZ dotyczącej statusu bezpaństwowców oraz innych właściwych instrumentów międzynarodowych.

(17)  Wdrożenie niniejszego rozporządzenia pozostaje bez uszczerbku dla rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 656/2014(6). Operacje morskie powinny być prowadzone w taki sposób, aby zapewnić we wszystkich przypadkach bezpieczeństwo przechwyconych lub uratowanych osób, jednostek uczestniczących oraz osób trzecich.

(18)  Agencja powinna realizować swoje zadania z zastrzeżeniem zakresu odpowiedzialności państw członkowskich w odniesieniu do utrzymania porządku publicznego i ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego, a także zasady pomocniczości.

(19)  Agencja powinna realizować swoje zadania z zastrzeżeniem kompetencji państw członkowskich w dziedzinie obrony.

(20)  Rozszerzenie zakresu zadań i kompetencji Agencji powinno iść w parze ze wzmocnieniem gwarancji praw podstawowych oraz zwiększeniem zakresu rozliczalności i odpowiedzialności, w szczególności w odniesieniu do wykonywania uprawnień wykonawczych przez personel statutowy.

(21)  Dla skutecznej realizacji swoich zadań Agencja opiera się na współpracy z państwami członkowskimi. W tym kontekście ważne jest, aby Agencja i państwa członkowskie działały w dobrej wierze i prowadziły wymianę rzetelnych informacji w sposób terminowy. Żadne państwo członkowskie nie powinno być zobowiązane do udzielania informacji, których ujawnienie uznaje za sprzeczne z podstawowymi interesami swojego bezpieczeństwa.

(21)  Państwa członkowskie – we własnym interesie oraz w interesie pozostałych państw członkowskich – powinny również przekazywać odpowiednie dane niezbędne do prowadzenia działań przez Agencję, w tym do celów orientacji sytuacyjnej, analizy ryzyka, oceny narażenia i zintegrowanego planowania. Powinny one także zapewnić, by dane te były rzetelne, aktualne oraz pozyskane i wprowadzane zgodnie z prawem. Jeśli dane te obejmują dane osobowe, należy w pełni stosować przepisy prawa Unii w zakresie ochrony danych osobowych.

(22a)  Sieć komunikacyjna, o której mowa w niniejszym rozporządzeniu, powinna bazować na sieci komunikacyjnej EUROSUR opracowanej w ramach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1052/2013, a także powinna ją zastępować(7). Sieć komunikacyjna powinna być wykorzystywana w przypadku wszystkich zabezpieczonych wymian informacji w ramach Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Należy zwiększyć jej poziom akredytacji do poziomu Confidentiel UE/EU Confidential w celu poprawy poziomu zabezpieczenia informacji wymienianych między państwami członkowskimi oraz z Agencją.

(23)  Europejski system nadzorowania granic (EUROSUR) jest niezbędny do funkcjonowania Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w celu ukształtowania ram wymiany informacji i współpracy operacyjnej między organami krajowymi państw członkowskich, a także z Agencją. EUROSUR zapewnia tym organom oraz Agencji infrastrukturę i narzędzia niezbędne do poprawy ich orientacji sytuacyjnej oraz zwiększenia zdolności reagowania na granicach zewnętrznych do celów wykrywania i zwalczania imigracji nieuregulowanej i przestępczości transgranicznej oraz zapobiegania im, a także przyczyniania się do ratowania życia migrantów i zapewniania im ochrony.

(24)  Państwa członkowskie powinny ustanowić krajowe ośrodki koordynacji w celu poprawy wymiany informacji i współpracy w zakresie ochrony granic oraz przeprowadzania odpraw na przejściach granicznych między tymi państwami oraz z Agencją. Do właściwego funkcjonowania EUROSUR-u konieczna jest współpraca wszystkich organów krajowych odpowiedzialnych za ochronę granicy zewnętrznej na mocy prawa krajowego za pośrednictwem krajowych ośrodków koordynacji.

(23a)  Rola krajowego ośrodka koordynacji w koordynacji i wymianie informacji między wszystkimi organami odpowiedzialnymi za kontrolę granic zewnętrznych na szczeblu krajowym pozostaje bez uszczerbku dla kompetencji ustanowionych na szczeblu krajowym w odniesieniu do planowania i wdrażania działań w zakresie kontroli granic.

(24)  Niniejsze rozporządzenie nie powinno utrudniać państwom członkowskim powierzania ich krajowym ośrodkom koordynacji zadań związanych również z koordynowaniem wymiany informacji i współpracy w zakresie innych elementów europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami ▌.

(26)  Jakość informacji wymienianych między państwami członkowskimi a Agencją oraz terminowość wymiany takich informacji są podstawowymi warunkami właściwego funkcjonowania zintegrowanego zarządzania granicami. W oparciu o sukces EUROSUR-u należy zapewnić jakość poprzez standaryzację, automatyzację wymiany informacji między sieciami i systemami, zabezpieczanie informacji oraz kontrolę jakości przekazywanych danych i informacji.

(26)  Agencja powinna zapewniać niezbędną pomoc w opracowywaniu i wdrażaniu EUROSUR, w tym współdziałania systemów – w szczególności ustanawiając, utrzymując i koordynując ramy EUROSUR.

(27)  EUROSUR powinien zapewnić wyczerpujący obraz sytuacji na granicach zewnętrznych, ale również w strefie Schengen i w strefie przedgranicznej. Powinien on obejmować ochronę granic lądowych, morskich i powietrznych, ale także odprawy na przejściach granicznych. Zapewnienie orientacji sytuacyjnej w strefie Schengen nie powinno prowadzić do działań operacyjnych podejmowanych przez Agencję na wewnętrznych granicach państw członkowskich.

(28)  Ochrona granic powietrznych powinna być elementem zarządzania granicami, ponieważ zarówno loty komercyjne, jak i prywatne oraz zdalnie kierowane bezzałogowe systemy powietrzne są wykorzystywane do nielegalnych działań związanych z imigracją i przestępczością transgraniczną. Ochrona granic powietrznych ma na celu wykrywanie i monitorowanie podejrzanych lotów, które przekraczają lub zamierzają przekroczyć granice zewnętrzne UE, oraz przeprowadzanie powiązanej analizy ryzyka w celu uruchomienia zdolności reagowania przez właściwe organy UE i państw członkowskich. W tym celu należy promować współpracę międzyagencyjną na szczeblu UE między Agencją, menedżerem sieci w europejskiej sieci zarządzania ruchem lotniczym (Eurocontrol) i Europejską Agencją Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA). W stosownych przypadkach państwa członkowskie powinny mieć możliwość otrzymywania informacji na temat podejrzanych lotów zewnętrznych i reagowania na nie. Agencja powinna monitorować i wspierać działania badawczo-rozwojowe w tej dziedzinie.

(28a)  Sprawozdania dotyczące zdarzeń związanych z niedozwolonymi wtórnymi przepływami w ramach EUROSUR przyczynią się do monitorowania przez Agencję przepływów migracyjnych w kierunku Unii i w jej obrębie do celów analizy ryzyka i orientacji sytuacyjnej. Akt wykonawczy, o którym mowa w art. 25 ust. 3, doprecyzowuje rodzaj sprawozdawczości, aby najlepiej osiągnąć ten cel.

(30)  Połączone usługi EUROSUR-u świadczone przez Agencję powinny opierać się na wspólnym stosowaniu narzędzi nadzoru i współpracy między agencjami na szczeblu Unii, w tym na świadczeniu usług programu Copernicus w zakresie bezpieczeństwa. Powinny one zapewnić państwom członkowskim i Agencji usługi informacyjne o wartości dodanej związane ze zintegrowanym zarządzaniem granicami. Zakres połączonych usług EUROSUR-u powinien zostać rozszerzony w celu wspierania odpraw na przejściach granicznych, ochrony granic powietrznych i monitorowania przepływów migracyjnych.

(31)  Używanie do transportu małych i nienadających się do żeglugi morskiej łodzi sprawiło, że liczba migrantów, którzy utonęli w pobliżu morskich południowych granic zewnętrznych, gwałtownie wzrosła. EUROSUR powinien zdecydowanie poprawić operacyjną i techniczną zdolność Agencji i państw członkowskich do namierzania takich małych łodzi oraz do zwiększenia możliwości reagowania państw członkowskich, przyczyniając się tym samym do zmniejszenia liczby ofiar śmiertelnych wśród migrantów, w tym w ramach operacji poszukiwawczych i ratowniczych.

(32)  W niniejszym rozporządzeniu uznaje się, że szlakami migracyjnymi przemieszczają się także osoby wymagające ochrony międzynarodowej.

(33)  Agencja powinna opracowywać ogólne i ukierunkowane analizy ryzyka oparte na wspólnym zintegrowanym modelu analizy ryzyka, stosowanym przez samą Agencję i państwa członkowskie. Opierając się między innymi na informacjach przekazywanych przez państwa członkowskie, Agencja powinna przekazywać odpowiednie informacje odnoszące się do wszelkich aspektów mających znaczenie dla europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, w szczególności do kontroli granicznej, powrotów, zjawiska nieuregulowanych wtórnych przepływów obywateli państw trzecich w obrębie Unii pod względem tendencji, szlaków i liczebności, zapobiegania przestępczości transgranicznej, w tym ułatwiania niedozwolonego przekraczania granicy, handlu ludźmi, terroryzmu oraz zagrożeń typu hybrydowego, a także do sytuacji w odpowiednich państwach trzecich, tak aby umożliwić wprowadzenie odpowiednich środków lub sprostać wykrytym zagrożeniom i ryzykom w celu usprawnienia zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi.

(33)  Mając na uwadze działania Agencji na granicach zewnętrznych, powinna ona przyczyniać się do przeciwdziałania ▌przestępstwom ▌transgranicznym, takim jak przemyt migrantów, handel ludźmi oraz terroryzm, a także do ich wykrywania, jeżeli zaistnieją stosowne okoliczności do podjęcia przez nią działań oraz gdy uzyska ona stosowne informacje dzięki prowadzonym przez siebie działaniom. Agencja powinna koordynować swoje działania z Europolem jako agencją odpowiedzialną za wspieranie i zwiększanie skuteczności działań państw członkowskich oraz ich współpracy w zakresie zapobiegania i zwalczania poważnej przestępczości dotykającej co najmniej dwóch państw członkowskich. Wymiar transgraniczny charakteryzuje się tym, że przestępstwa są bezpośrednio powiązane z niedozwolonym przekraczaniem granic zewnętrznych, w tym w ramach handlu ludźmi lub przemytu migrantów. Zgodnie z art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady 2002/90/WE(8) ▌państwa członkowskie mogą zdecydować o nienakładaniu sankcji w odniesieniu do zachowania, którego celem jest zapewnienie pomocy humanitarnej migrantom.

(35)  W duchu wspólnej odpowiedzialności zadaniem Agencji powinno być regularne monitorowanie zarządzania granicami zewnętrznymi, w tym poszanowania praw podstawowych w ramach zarządzania granicami oraz działań związanych z powrotami podejmowanymi przez Agencję. Agencja powinna zapewnić właściwe i skuteczne monitorowanie nie tylko za pomocą orientacji sytuacyjnej i analizy ryzyka, ale również dzięki obecności w państwach członkowskich ekspertów będących jej pracownikami. Z tego względu Agencja powinna mieć możliwość wysyłania do państw członkowskich oficerów łącznikowych na pewien okres, w czasie którego składają oni sprawozdania dyrektorowi wykonawczemu. Sprawozdania oficerów łącznikowych powinny stanowić część oceny narażenia.

(36)  Agencja powinna przeprowadzać ocenę narażenia w oparciu o obiektywne kryteria w celu oszacowania zdolności i gotowości państw członkowskich do stawienia czoła wyzwaniom pojawiającym się na ich granicach zewnętrznych oraz do wniesienia wkładu na rzecz stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz rezerwy wyposażenia technicznego. Ocena narażenia powinna obejmować ocenę wyposażenia, infrastruktury, personelu, budżetu i zasobów finansowych państw członkowskich oraz ich planów ewentualnościowych w celu przeciwdziałania ewentualnym kryzysom na granicach zewnętrznych. Państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu zaradzenia wszelkim niedociągnięciom stwierdzonym w tej ocenie. Dyrektor wykonawczy powinien określić środki do podjęcia i zalecić je danemu państwu członkowskiemu. Dyrektor wykonawczy powinien również wyznaczyć termin, w którym środki te powinny zostać podjęte, i ściśle monitorować ich terminowe wdrożenie. Jeżeli niezbędne środki nie zostaną podjęte w wyznaczonym terminie, sprawa powinna zostać przekazana zarządowi w celu podjęcia dalszych decyzji.

(37)  Jeżeli Agencja nie otrzyma rzetelnych i terminowych informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny narażenia, powinna ona mieć możliwość wzięcia tej okoliczności pod uwagę podczas przeprowadzania tej oceny narażenia, chyba że istnieją należycie uzasadnione powody do wstrzymania przekazania danych.

(38)  Ocena narażenia oraz mechanizm oceny Schengen ustanowiony rozporządzeniem Rady (UE) nr 1053/2013(9) stanowią dwa uzupełniające się mechanizmy gwarantujące europejską kontrolę jakości właściwego funkcjonowania strefy Schengen oraz zapewniające stałą gotowość na szczeblu unijnym i krajowym do reagowania na wszelkie wyzwania na granicach zewnętrznych. Podczas gdy mechanizm oceny Schengen jest główną metodą oceny wdrażania i przestrzegania prawodawstwa unijnego w państwach członkowskich, należy zmaksymalizować synergie między tymi mechanizmami w celu stworzenia lepszego obrazu sytuacji w zakresie funkcjonowania strefy Schengen, uniknięcia, w miarę możliwości, powielania wysiłków po stronie państw członkowskich oraz zapewnienia lepiej skoordynowanego wykorzystania odpowiednich unijnych instrumentów finansowych wspierających zarządzanie granicami zewnętrznymi. W tym celu należy wprowadzić regularną wymianę informacji między Agencją a Komisją na temat wyników osiąganych przez obydwa te mechanizmy.

(38)  Biorąc pod uwagę, że państwa członkowskie określają odcinki granic, do których Agencja przypisuje poziomy ryzyka, oraz że zdolności reagowania państw członkowskich i Agencji powinny być powiązane z tymi poziomami ryzyka, należy tymczasowo ustanowić czwarty krytyczny poziom ryzyka odpowiadający sytuacji, w której strefa Schengen jest zagrożona i w której Agencja powinna interweniować.

(39a)  Jeżeli wysoki lub krytyczny poziom ryzyka przypisuje się odcinkowi granicy morskiej ze względu na wzrost nieuregulowanej imigracji, zainteresowane państwa członkowskie uwzględniają te informacje w celu planowania i prowadzenia operacji poszukiwawczych i ratowniczych, ponieważ taka sytuacja może spowodować wzrost zapotrzebowania na pomoc wśród osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu.

(40)  Agencja powinna organizować odpowiednią pomoc techniczną i operacyjną dla państw członkowskich, aby poprawić ich zdolność do realizacji spoczywających na nich obowiązków w zakresie kontroli granic zewnętrznych oraz stawienia czoła wyzwaniom na granicach zewnętrznych spowodowanym wzrostem liczby napływających migrantów o nieuregulowanym statusie lub przestępczością transgraniczną. Taka pomoc nie powinna naruszać kompetencji właściwych organów krajowych do wszczynania postępowań przygotowawczych w sprawach karnych. W tym zakresie Agencja powinna – na wniosek państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy za zgodą danego państwa członkowskiego – organizować i koordynować wspólne operacje dotyczące jednego lub większej liczby państw członkowskich oraz rozmieszczać zespoły stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a także niezbędne wyposażenie techniczne.

(41)  W przypadkach wystąpienia szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań na granicach zewnętrznych Agencja powinna – na wniosek państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy za zgodą danego państwa członkowskiego – organizować i koordynować szybkie interwencje na granicy oraz rozmieszczać zarówno zespoły ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, jak i wyposażenie techniczne, w tym z rezerwy wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania. Szybkie interwencje na granicy powinny na określony czas zapewniać wzmocnienie w sytuacjach, gdy konieczna jest natychmiastowa reakcja, a taka właśnie interwencja stanowi skuteczną reakcję. W celu zapewnienia skutecznego przebiegu takiej interwencji państwa członkowskie powinny udostępnić pracowników operacyjnych stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w celu utworzenia odpowiednich zespołów oraz dostarczyć niezbędne wyposażenie techniczne. Jeżeli personel rozmieszczony wraz z wyposażeniem technicznym państwa członkowskiego pochodzi z danego państwa członkowskiego, powinien liczyć się jako część wkładu tego państwa członkowskiego na rzecz stałej służby. Agencja oraz dane państwo członkowskie powinny uzgodnić plan operacyjny.

(42)  W przypadkach, w których jedno z państw członkowskich stoi w obliczu szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań związanych z migracją na konkretnych odcinkach swoich granic zewnętrznych, a wyzwania te charakteryzują się dużym napływem mieszanych przepływów migracyjnych, państwa członkowskie powinny móc liczyć na wzmocnienie techniczne i operacyjne. Wzmocnienia te powinny być zapewniane na obszarach hotspotów przez zespoły wspierające zarządzanie migracjami. Zespoły te powinny się składać z pracowników operacyjnych rozmieszczonych ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz ekspertów z państw członkowskich rozmieszczonych przez Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu oraz Europol lub inne właściwe agencje Unii. Agencja powinna pomagać Komisji w koordynacji między różnymi agencjami na miejscu. Komisja, we współpracy z przyjmującym państwem członkowskim i odpowiednimi agencjami Unii, powinna określić warunki współpracy na obszarze hotspotu i odpowiadać za koordynację działań zespołów wspierających zarządzanie migracją.

(43)  Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby wszelkie organy, do których mogą potencjalnie wpływać wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej, takie jak policja, straż graniczna, urzędy imigracyjne i personel ośrodków strzeżonych, uzyskiwały stosowne informacje. Państwa członkowskie powinny zapewnić także przeszkolenie personelu takich organów na niezbędnym poziomie, odpowiednim do wykonywanych zadań i pełnionych funkcji, a także przekazanie temu personelowi instrukcji dotyczących informowania wnioskodawców o miejscu i sposobie składania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz instrukcji, jak kierować osoby znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji do odpowiednich mechanizmów ukierunkowanej pomocy.

(43a)  Szkolenie stałej służby powinno być prowadzone w ścisłej współpracy między Agencją a państwami członkowskimi, w szczególności w ramach ich akademii szkoleniowych, przy jednoczesnym zapewnieniu harmonizacji programów szkoleniowych i wspierania wspólnych wartości zapisanych w traktatach. Po uzyskaniu zgody zarządu Agencja może stworzyć ośrodek szkoleniowy w celu dalszego ułatwienia włączenia do prowadzonych szkoleń wspólnej kultury europejskiej.

(44)  W czerwcu 2018 r. Rada Europejska ponownie potwierdziła znaczenie polegania na kompleksowym podejściu do migracji i uznała, że migracja jest wyzwaniem nie tylko dla jednego państwa członkowskiego, ale dla Europy jako całości. W tym zakresie Rada podkreśliła znaczenie zapewniania przez Unię pełnego wsparcia, aby zapewnić prawidłowe zarządzanie przepływami migracyjnymi. ▌

(45)  Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu powinni ściśle współpracować, by skutecznie podejmować wyzwania związane z migracją, zwłaszcza na granicach zewnętrznych, które charakteryzują się dużym napływem mieszanych przepływów migracyjnych. Obie agencje powinny w szczególności koordynować swoje działania i wspierać państwa członkowskie, aby ułatwiać procedurę ubiegania się o ochronę międzynarodową oraz procedurę powrotu, jeżeli chodzi o obywateli państw trzecich, których wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej zostały odrzucone. Agencja oraz Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu powinni również współpracować w ramach innych wspólnych działań operacyjnych, takich jak wspólna analiza ryzyka, gromadzenie danych statystycznych, szkolenie i wspieranie państw członkowskich w zakresie planowania ewentualnościowego.

(44a)  Organy krajowe pełniące funkcje straży przybrzeżnej są odpowiedzialne za szerokie spektrum zadań, które mogą obejmować bezpieczeństwo na morzu, ochronę na morzu, działania poszukiwawcze i ratownicze na morzu, kontrolę granic morskich, kontrolę rybołówstwa morskiego, kontrolę celną na morzu, ogólne ściganie przestępstw na morzu i ochronę środowiska morskiego. Z tego względu Agencja, Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa ustanowiona rozporządzeniem Rady (WE) nr 768/2005 oraz Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego ustanowiona rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1406/2002 powinny zacieśnić wzajemną współpracę, a także współpracę z organami krajowymi pełniącymi funkcje straży przybrzeżnej w celu poprawy orientacji sytuacyjnej na morzu oraz wspierania spójnych i oszczędnych działań. Synergia między poszczególnymi podmiotami działającymi na morzu powinna być zgodna ze strategią europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami i strategią bezpieczeństwa morskiego.

(46)  Państwa członkowskie powinny mieć możliwość polegania na zwiększonym wsparciu technicznym i operacyjnym zespołów wspierających zarządzanie migracjami ▌na obszarach hotspotów ▌. Zespoły wspierające zarządzanie migracjami powinny składać się z ekspertów spośród personelu statutowego Agencji, ekspertów oddelegowanych przez państwa członkowskie oraz ekspertów spośród personelu Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu, Europolu i w stosownych przypadkach ekspertów Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz innych ▌ agencji Unii lub ekspertów z państw członkowskich wyznaczonych przez te agencje. Komisja powinna zapewnić niezbędną koordynację w zakresie oceny potrzeb i współpracę z właściwymi agencjami w ramach ich stosownych uprawnień oraz powinna określić warunki współpracy w przypadku działań w terenie w celu zaangażowania różnych agencji Unii.

(47)  Na obszarach hotspotów państwa członkowskie powinny współpracować z odpowiednimi agencjami Unii, które powinny działać w ramach przyznanych im mandatów i uprawnień oraz pod kierownictwem Komisji. Komisja we współpracy z odpowiednimi agencjami Unii powinna zapewnić, by działania na obszarach hotspotów były zgodne z właściwym prawem Unii i prawami podstawowymi.

(48)  W przypadku gdy jest to uzasadnione wynikami oceny narażenia lub analizy ryzyka bądź gdy co najmniej jednemu odcinkowi granicy tymczasowo przypisuje się krytyczny poziom ryzyka, dyrektor wykonawczy Agencji powinien zalecić danemu państwu członkowskiemu zainicjowanie i przeprowadzenie wspólnych operacji lub szybkich interwencji na granicy.

(50)  Jeżeli kontrola granic zewnętrznych staje się nieskuteczna do tego stopnia, że stwarza to ryzyko zagrożenia funkcjonowaniu strefy Schengen, ponieważ państwo członkowskie nie podejmuje niezbędnych środków zgodnie z oceną narażenia lub ponieważ państwo członkowskie stojące w obliczu szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań na granicach zewnętrznych nie zwróciło się o wystarczające wsparcie ze strony Agencji lub nie wdraża tego wsparcia, jednolita, szybka i skuteczna reakcja powinna zostać podjęta na poziomie Unii. W celu ograniczenia ryzyka wystąpienia takich sytuacji i dla zapewnienia lepszej koordynacji na poziomie Unii Komisja powinna przedstawić Radzie decyzję określającą środki do wdrożenia przez Agencję, a jednocześnie zobowiązującą dane państwo członkowskie do współpracy z Agencją przy wdrażaniu tych środków. O uprawnieniach wykonawczych do przyjęcia takiej decyzji powinna decydować Rada ze względu na potencjalnie wrażliwy politycznie charakter środków, które mogą z dużym prawdopodobieństwem wkraczać w uprawnienia krajowych organów wykonawczych i organów ścigania.

Agencja powinna następnie określić działania do podjęcia w celu praktycznej realizacji środków określonych w decyzji Rady. Agencja powinna wraz z danym państwem członkowskim opracować plan operacyjny. Dane państwo członkowskie powinno ułatwić wykonanie decyzji Rady i wdrożenie planu operacyjnego między innymi poprzez wywiązanie się z zaciągniętych zobowiązań, o których mowa w art. 44, 83 i 84. Jeżeli państwo członkowskie nie wykona w ciągu 30 dni tej decyzji Rady i nie podejmie z Agencją współpracy dotyczącej wdrożenia środków zawartych w tej decyzji, Komisja powinna mieć możliwość zainicjowania przewidzianej w art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/39921 procedury szczególnej w celu stawienia czoła wyjątkowym okolicznościom zagrażającym ogólnemu funkcjonowaniu obszaru bez wewnętrznej kontroli granicznej.

(51)  Stała służba Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna składać się z ▌funkcjonariuszy straży granicznej, eskort powrotu, specjalistów ds. powrotów i personelu pełniącego inne odpowiednie funkcje. Stała służba powinna obejmować cztery kategorie personelu operacyjnego, tj. personel statutowy zatrudniony przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej, personel długoterminowo oddelegowany do Agencji przez państwa członkowskie, personel oddelegowany przez państwa członkowskie w ramach krótkoterminowego rozmieszczenia oraz personel wchodzący w skład rezerwy szybkiego reagowania do celów szybkich interwencji na granicy. Stała służba Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna być rozmieszczana w ramach zespołów zarządzania granicami, zespołów wspierających zarządzanie migracjami lub zespołów ds. powrotów. Rzeczywista wielkość rozmieszczenia stałej służby powinna być uzależniona od potrzeb operacyjnych.

(52)  Pracownicy operacyjni stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej rozmieszczeni jako członkowie zespołów powinni posiadać wszystkie niezbędne uprawnienia do przeprowadzania kontroli granicznych oraz wykonywania zadań związanych z powrotem, w tym zadań wymagających uprawnień wykonawczych określonych we właściwych przepisach krajowych, lub – jeżeli chodzi o pracowników Agencji – zgodnie z załącznikiem V. Jeżeli personel statutowy Agencji wykonuje uprawnienia wykonawcze, Agencja powinna być odpowiedzialna za wszelkie spowodowane szkody.

(53)  Państwa członkowskie powinny wnieść odpowiednie wkłady na rzecz stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej zgodnie z załącznikiem III, jeżeli chodzi o oddelegowania długoterminowe, oraz zgodnie z załącznikiem IV, jeżeli chodzi o rozmieszczenia krótkoterminowe. Indywidualne wkłady państw członkowskich ustalono na podstawie klucza podziału uzgodnionego w 2016 r. podczas negocjacji dotyczących rezerwy szybkiego reagowania oraz określono w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2016/1624. Klucz podziału został proporcjonalnie dostosowany do rozmiaru stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Wkłady te zostały również ustalone w sposób proporcjonalny dla państw stowarzyszonych w ramach Schengen.

(53a)  Przy doborze liczb i profili, które należy wskazać w decyzji zarządu, o której mowa w art. 55 ust. 4, dyrektor wykonawczy powinien stosować zasadę równego traktowania i proporcjonalności, w szczególności w odniesieniu do krajowych zdolności państw członkowskich.

(53b)  Dokładny czas krótkoterminowego rozmieszczenia personelu stałej służby oraz udostępniania sprzętu technicznego współfinansowanego w ramach działań szczegółowych Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub wszelkich innych przeznaczonych na ten cel środków unijnych powinien zostać uzgodniony przez każde państwo członkowskie i Agencję w drodze corocznych dwustronnych negocjacji, z uwzględnieniem zdolności i proporcjonalności. Wnioskując o wkłady krajowe, dyrektor wykonawczy powinien zasadniczo stosować zasady proporcjonalności i równego traktowania państw członkowskich, aby zapobiegać sytuacjom, które w znacznym stopniu wpływają na wykonywanie zadań krajowych w jednym państwie członkowskim, poprzez wnioskowanie o rozmieszczenie rocznych wkładów tego państwa członkowskiego w ciągu jednego konkretnego okresu obejmującego cztery miesiące. Warunki te przewidują możliwość wywiązania się przez państwa członkowskie z obowiązkowych okresów rozmieszczenia w okresach nienastępujących bezpośrednio po sobie. W odniesieniu do krótkoterminowego rozmieszczenia stałej służby państwa członkowskie mogą również wypełniać swoje zobowiązania dotyczące rozmieszczenia na mocy art. 58 w sposób kumulacyjny poprzez oddelegowanie większej liczby personelu na krótsze okresy lub przez oddelegowanie tych samych pracowników na okres dłuższy niż 4 miesiące zgodnie z planem uzgodnionym w ramach corocznych negocjacji dwustronnych.

(53c)  Bez uszczerbku dla terminowego zakończenia planu operacyjnego dotyczącego operacji na morzu, Agencja powinna jak najwcześniej przekazać uczestniczącym państwom członkowskim szczegółowe informacje dotyczące stosowania właściwej jurysdykcji i prawa właściwego, w szczególności w odniesieniu do prerogatyw dowódców statków i statków powietrznych, warunków użycia siły oraz nakładania restrykcji lub środków polegających na pozbawieniu wolności.

(55)  Długotrwały rozwój zasobów ludzkich – w celu zapewnienia wkładów państw członkowskich na rzecz stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej – powinien być wspierany za pośrednictwem systemu wsparcia finansowego. W tym celu należy upoważnić Agencję do korzystania z możliwości przyznawania dotacji państwom członkowskim bez konieczności wystosowywania zaproszeń do składania wniosków w ramach „finansowania niepowiązanego z kosztami” zgodnie z art. 1 lit. a) rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046. Wsparcie finansowe powinno umożliwiać państwom członkowskim zatrudnianie i szkolenie dodatkowych pracowników w celu zapewnienia im niezbędnej elastyczności koniecznej do spełnienia wymogu obowiązkowego wkładu na rzecz stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Należy przy tym uwzględnić odpowiedni czas na rekrutację i szkolenia, który powinien opierać się na zasadzie n+2. Dedykowany system finansowania powinien pomóc osiągnąć właściwą równowagę między ryzykiem wystąpienia nieprawidłowości i nadużyć finansowych a kosztami kontroli.

W rozporządzeniu określono kluczowe warunki przyznania wsparcia finansowego, tj. konieczność przeprowadzenia rekrutacji i szkolenia odpowiedniej liczby funkcjonariuszy straży granicznej lub innych specjalistów, która to liczba odpowiada liczbie funkcjonariuszy delegowanych długoterminowo do Agencji, lub konieczność skutecznego rozmieszczenia funkcjonariuszy w trakcie działań operacyjnych Agencji na okres co najmniej 4 kolejnych lub niekolejnych miesięcy lub, na zasadzie proporcjonalności rozmieszczenia, na okres krótszy niż 4 kolejne lub niekolejne miesiące. Biorąc pod uwagę brak odpowiednich i porównywalnych danych na temat rzeczywistych kosztów w poszczególnych państwach członkowskich, opracowanie planu finansowego w oparciu o koszty byłoby zadaniem nadmiernie złożonym i nie odpowiadałoby potrzebie prostego, szybkiego, wydajnego i skutecznego planu finansowego. W tym celu należy upoważnić Agencję do korzystania z możliwości przyznawania dotacji państwom członkowskim bez konieczności wystosowywania zaproszeń do składania wniosków w ramach „finansowania niepowiązanego z kosztami”, z zastrzeżeniem obowiązku spełnienia warunków zgodnie z art. 125 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046. W celu ustalenia wysokości kwoty takiego finansowania dla różnych państw członkowskich należy wykorzystać jako kwotę referencyjną roczne wynagrodzenie pracownika kontraktowego instytucji europejskich z grupy funkcyjnej III, grupa zaszeregowania 8, stopień 1, dostosowane za pośrednictwem współczynnika korekty dla każdego państwa członkowskiego zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz w duchu równego traktowania. Podczas wdrażania tego wsparcia finansowego Agencja oraz państwa członkowskie powinny zapewniać zgodność z zasadami współfinansowania i zakazu podwójnego finansowania.

(55a)  W celu złagodzenia ewentualnego wpływu na krajowe służby związane z zatrudnianiem personelu statutowego Agencji do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej należy zapewnić wsparcie odpowiednim służbom państw członkowskich, aby pokryć koszty inwestycji szkoleniowych dla nowego personelu, który zastąpi ustępujący personel.

(56)  W związku z rozmieszczaniem stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium państw trzecich Agencja powinna rozwinąć zdolności w ramach własnych struktur dowodzenia i kontroli oraz procedury w celu zapewnienia odpowiedzialności cywilnej i karnej członków zespołów.

(57)  Aby umożliwić skuteczne rozmieszczenia ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej z dniem 1 stycznia 2021 r., należy jak najszybciej przyjąć i wykonać określone decyzje oraz zastosować i wprowadzić środki wykonawcze. W związku z tym Agencja, wraz z państwami członkowskimi i Komisją, powinna zaangażować się w opracowanie takich środków wykonawczych i decyzji w celu przyjęcia ich przez zarząd. Ten zaawansowany proces przygotowawczy powinien obejmować właściwe procedury zatrudniania przez Agencję i państwa członkowskie, o których mowa w art. 120 niniejszego rozporządzenia.

(59)  Jednocześnie, aby zapewnić ciągłość wsparcia na rzecz działań operacyjnych organizowanych przez Agencję, wszystkie rozmieszczenia należy zaplanować i zrealizować do dnia 31 grudnia 2020 r., w tym w ramach rezerwy szybkiego reagowania, zgodnie z art. 20, 30 i 31 rozporządzenia (UE) 2016/1624 oraz zgodnie z rocznymi dwustronnymi negocjacjami przeprowadzonymi w 2019 r. W tym celu przepisy te należy uchylić dopiero ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2021 r.

(60)  Siła robocza Agencji będzie się składała z personelu wykonującego zadania powierzone Agencji albo w siedzibie, albo w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Stała służba Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej może obejmować personel statutowy, jak również personel oddelegowany przez organy krajowe długoterminowo lub w ramach krótkoterminowego rozmieszczenia oraz rezerwę szybkiego reagowania. Personel statutowy stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej będzie rozmieszczany przede wszystkim jako członkowie zespołów; jedynie ograniczona i jednoznacznie określona część personelu może być zatrudniana w celu wykonywania funkcji wspierających w ramach tworzenia stałej służby, w szczególności w siedzibie.

(61)  Aby rozwiązać problem utrzymujących się braków w dobrowolnym łączeniu zasobów wyposażenia technicznego z państw członkowskich, szczególnie jeżeli chodzi o aktywa wielkoskalowe, Agencja powinna dysponować własnym niezbędnym wyposażeniem rozmieszczanym w ramach wspólnych operacji, szybkich interwencji na granicy lub dowolnych innych działań operacyjnych. Państwa członkowskie powinny zatwierdzić te aktywa jako wykorzystywane na potrzeby publiczne. Chociaż od 2011 r. Agencja ma prawo nabywać lub brać w najem lub dzierżawę własne wyposażenie techniczne, to jednak możliwość tę znacznie ogranicza brak zasobów budżetowych.

(62)  W związku z tym, aby sprostać poziomowi ambicji leżącemu u podstaw utworzenia stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, Komisja przeznaczyła znaczną pulę środków finansowych w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 w celu umożliwienia Agencji nabywania, utrzymania i eksploatacji niezbędnych zasobów powietrznych, morskich i lądowych stosownie do potrzeb operacyjnych. O ile nabywanie niezbędnych środków może stanowić długotrwały proces, szczególnie jeżeli chodzi o zasoby wielkoskalowe, docelowo wyposażenie własne Agencji ma stanowić podstawę rozmieszczania operacyjnego, a wkład państw członkowskich ma być dodatkowy, wymagany w wyjątkowych okolicznościach. Wyposażenie Agencji powinno być w znacznej mierze obsługiwane przez zespół techniczny Agencji wchodzący w skład stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Aby zapewnić skuteczne wykorzystanie proponowanych zasobów finansowych, proces ten powinien opierać się na wieloletniej strategii, ustalonej przez zarząd na jak najwcześniejszym etapie. Należy zapewnić ciągłość działalności Agencji za pośrednictwem przyszłych wieloletnich ram finansowych oraz utrzymać kompleksowe europejskie zintegrowane zarządzanie granicami.

(63)  Wdrażając niniejsze rozporządzenie, Agencja oraz państwa członkowskie powinny jak najlepiej wykorzystywać – zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym – istniejące zdolności w zakresie zasobów ludzkich i wyposażenia technicznego.

(64)  Długoterminowy rozwój nowych zdolności w ramach Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinien być skoordynowany między państwami członkowskimi i Agencją zgodnie z wieloletnim cyklem polityki strategicznej, z uwzględnieniem długiego czasu trwania niektórych procesów. Obejmują one rekrutację i szkolenie nowych funkcjonariuszy straży granicznej (którzy w ramach swojej ścieżki zawodowej mogliby służyć zarówno w państwach członkowskich, jak i w stałej służbie), nabywanie, utrzymywanie i usuwanie wyposażania (w przypadku których to działań należy poszukiwać możliwości interoperacyjności i korzyści skali), a także rozwój nowego sprzętu i związanych z nim technologii, w tym za pomocą badań naukowych.

(65)  Plan działania w zakresie zdolności powinien być zbieżny z planami państw członkowskich dotyczącymi rozwoju zdolności oraz wieloletnimi planami dotyczącymi zasobów Agencji w celu optymalizacji inwestycji długoterminowych, by w jak najlepszy sposób chronić granice zewnętrzne.

(66)  Biorąc pod uwagę rozszerzony mandat Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, utworzenie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz jej wzmocnioną obecność w terenie – na granicach zewnętrznych – a także jej zwiększone zaangażowanie w dziedzinie powrotów, Agencja powinna mieć możliwość utworzenia biur w państwach członkowskich w pobliżu miejsc, w których prowadzi znaczące działania operacyjne, na okres trwania tych działań, aby pełniły rolę pośredników między Agencją a przyjmującym państwem członkowskim oraz aby wykonywały zadania związane z koordynacją, logistyką i wsparciem, jak również aby ułatwiały współpracę między Agencją a przyjmującym państwem członkowskim.

(66a)  W duchu współpracy między agencjami w ramach zintegrowanego zarządzania granicami Agencja ściśle współpracuje z wszystkimi właściwymi agencjami UE, w szczególności z Europolem i Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu. Taka współpraca powinna odbywać się na poziomie siedziby głównej, na obszarach operacyjnych oraz, w stosownych przypadkach, na poziomie biur w państwach członkowskich.

(66b)  Agencja powinna dalej rozwijać wspólne główne programy i odpowiednie narzędzia szkoleniowe do zarządzania granicami i powrotami obejmujące także specjalne szkolenia w zakresie ochrony osób wymagających szczególnego traktowania, w tym dzieci. Powinna ona również oferować dodatkowe szkolenia i seminaria związane z zadaniami zintegrowanego zarządzania granicami, w tym przeznaczone dla funkcjonariuszy właściwych organów krajowych. Agencja powinna zapewniać członkom personelu, którzy są członkami stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, specjalistyczne szkolenie odpowiednie do rodzaju wykonywanych przez nich zadań i przyznanych im uprawnień. Obejmuje to szkolenia w zakresie właściwych przepisów prawa unijnego i międzynarodowego oraz praw podstawowych. Agencja powinna być upoważniona do organizacji we współpracy z państwami członkowskimi i państwami trzecimi działań szkoleniowych na ich terytoriach.

(67)  Powrót obywateli państw trzecich, którzy nie spełniają lub przestali spełniać warunki wjazdu, pobytu lub zamieszkania na terytorium państw członkowskich, zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE(10), stanowi zasadniczy element kompleksowych działań na rzecz zwalczania nielegalnej migracji oraz ważną kwestię leżącą w istotnym interesie publicznym.

(68)  Agencja powinna zwiększyć pomoc udzielaną państwom członkowskim w zakresie powrotu obywateli państw trzecich, bez uszczerbku dla unijnej polityki w zakresie powrotów i zgodnie z dyrektywą 2008/115/WE. W szczególności powinna ona koordynować i organizować operacje powrotowe z jednego lub większej liczby państw członkowskich oraz organizować i przeprowadzać interwencje powrotowe, aby usprawnić systemy powrotów w państwach członkowskich wymagających zwiększonej pomocy technicznej i operacyjnej w wykonywaniu ich zobowiązań do powrotu obywateli państw trzecich zgodnie z tą dyrektywą.

(69)  Agencja powinna – przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych oraz z zastrzeżeniem odpowiedzialności państw członkowskich za wydawanie decyzji nakazujących powrót – zapewniać państwom członkowskim pomoc techniczną i operacyjną w procesie powrotu, w tym w ▌identyfikacji obywateli państw trzecich oraz innych działaniach państw członkowskich poprzedzających powrót i związanych z powrotami. Agencja powinna ponadto wspierać państwa członkowskie w uzyskiwaniu dokumentów podróży do celów powrotu we współpracy z władzami stosownych państw trzecich.

(69a)  Za zgodą zainteresowanego państwa członkowskiego Agencja powinna zezwolić Komitetowi do spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT) Rady Europy na inspekcje prowadzonych przez ten organ operacji powrotowych w ramach mechanizmu monitorowania ustanowionego przez członków Rady Europy na mocy protokołu fakultatywnego do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur.

(70)  Wsparcie udzielane państwom członkowskim w realizowaniu procedur powrotowych powinno obejmować przekazywanie informacji praktycznych o państwach trzecich będących państwami powrotów, istotnych z punktu widzenia wdrażania niniejszego rozporządzenia, takich jak dane kontaktowe i inne informacje logistyczne niezbędne do sprawnego i godnego przebiegu operacji powrotowych. Wsparcie powinno obejmować również obsługę i utrzymanie platformy wymiany danych i informacji niezbędnych Agencji do udzielania pomocy technicznej i operacyjnej zgodnie z rozporządzeniem. Platforma powinna posiadać infrastrukturę komunikacyjną umożliwiającą automatyczne przekazywanie danych statystycznych przez krajowe systemy zarządzania powrotami państw członkowskich.

(72)  Ewentualne istnienie umowy między państwem członkowskim a państwem trzecim nie zwalnia Agencji ani państw członkowskich z odpowiedzialności ani z zobowiązań wynikających z prawa Unii lub prawa międzynarodowego, w szczególności z obowiązku przestrzegania zasady non-refoulement, zakazu tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania.

(73)  Państwa członkowskie powinny mieć możliwość współpracy na poziomie operacyjnym z innymi państwami członkowskimi lub państwami trzecimi na granicach zewnętrznych, w tym w formie operacji wojskowych w celu ścigania przestępstw, w zakresie, w jakim współpraca ta jest zgodna z działaniami Agencji.

(74)  Agencja powinna poprawić wymianę informacji oraz współpracę z innymi organami, biurami i agencjami Unii, takimi jak Europol, Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu, Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego oraz Centrum Satelitarne Unii Europejskiej, Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego lub menedżer sieci w europejskiej sieci zarządzania ruchem lotniczym, aby w jak najlepszy sposób wykorzystać informacje, zdolności oraz systemy, które są już dostępne na szczeblu europejskim, np. unijny program obserwacji i monitorowania Ziemi Copernicus.

(75)  Ważnym elementem europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami jest współpraca z państwami trzecimi. Powinna ona służyć propagowaniu europejskich standardów w obszarze zarządzania granicami i powrotów, wymiany informacji i analizy ryzyka, a także ułatwianiu wdrażania metod usprawniających powroty oraz wspierania państw trzecich w dziedzinie zarządzania granicami i migracji, w tym w rozmieszczeniu stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej – kiedy takie wsparcie jest wymagane, by chronić granice zewnętrzne – oraz w skutecznym zarządzaniu unijną polityką migracyjną.

(75a)  W przypadku gdy Komisja zaleca Radzie upoważnienie jej do negocjowania umowy o statusie z państwem trzecim, Komisja powinna ocenić sytuację w zakresie praw podstawowych odnoszącą się do obszarów objętych umową o statusie w tym państwie trzecim i powinna poinformować o niej Parlament Europejski.

(76)  Współpraca z państwami trzecimi powinna się odbywać w ramach zewnętrznych działań Unii oraz zgodnie z zasadami i celami określonymi w art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej. Komisja będzie zapewniać spójność między europejskim zintegrowanym zarządzaniem granicami a innymi politykami unijnymi w dziedzinie działań zewnętrznych Unii, a w szczególności wspólną polityką bezpieczeństwa i obrony. Komisję powinien wspierać Wysoki Przedstawiciel Unii oraz jego służby. Taką współpracę należy nawiązać w szczególności w przypadku działań Agencji prowadzonych na terytorium państw trzecich lub działań, w które zaangażowani są funkcjonariusze państw trzecich w takich obszarach, jak analiza ryzyka, planowanie i prowadzenie operacji, szkoleń, wymiana informacji i współpraca.

(77)  W celu zapewnienia, by informacje zawarte w systemie EUROSUR były możliwie jak najbardziej kompletne i aktualne, w szczególności jeżeli chodzi o sytuację w państwach trzecich, Agencja powinna współpracować z organami państw trzecich albo w ramach dwustronnych i wielostronnych umów między państwami członkowskimi i państwami trzecimi, w tym w ramach sieci regionalnych, albo za pomocą ustaleń roboczych dokonanych między Agencją a właściwymi organami państw trzecich. W tym celu Europejska Służba Działań Zewnętrznych, delegatury i biura Unii powinny dostarczać wszelkich informacji, które mogą mieć znaczenie dla EUROSUR.

(78)  Niniejsze rozporządzenie zawiera przepisy dotyczące współpracy z państwami trzecimi, ponieważ dobrze zorganizowana i stała wymiana informacji oraz współpraca z tymi państwami, w tym m.in. z sąsiadującymi państwami trzecimi, stanowią kluczowe czynniki umożliwiające osiągnięcie celów europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. Konieczne jest, by wszelka wymiana informacji i wszelka współpraca między państwami członkowskimi i państwami trzecimi odbywała się w pełnej zgodności z prawami podstawowymi.

(78a)  Pomoc dla państw trzecich powinna uzupełniać wsparcie Agencji dla państw członkowskich w stosowaniu środków unijnych dotyczących wdrażania europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami.

(78b)  Umowy dwustronne i wielostronne zawarte przez państwa członkowskie z państwami trzecimi w obszarach objętych zintegrowanym zarządzaniem granicami mogą zawierać informacje szczególnie chronione dotyczące bezpieczeństwa. Po przekazaniu tych informacji Komisji powinny one być przetwarzane przez nią zgodnie z obowiązującymi przepisami bezpieczeństwa.

(79)  Aby uzyskać kompleksowy obraz sytuacji oraz przeprowadzić kompleksową analizę ryzyka obejmującą strefę przedgraniczną, Agencja oraz krajowe ośrodki koordynacji powinny gromadzić informacje i współpracować z oficerami łącznikowymi ds. imigracji rozmieszczonymi w państwach trzecich przez państwa członkowskie, Komisję Europejską, Agencję lub inne agencje Unii.

(80)  System FADO (fałszywe i autentyczne dokumenty on-line) ustanowiono na mocy wspólnego działania 98/700/WSiSW w Sekretariacie Generalnym Rady, zapewniając organom państw członkowskich dostęp do informacji dotyczących każdej wykrytej nowej metody fałszowania oraz informacji dotyczących autentycznych dokumentów znajdujących się w obrocie.

(81)  W swoich konkluzjach z dnia 27 marca 2017 r. Rada stwierdziła, że zarządzanie systemem FADO jest przestarzałe oraz że aby system ten nadal spełniał wymogi polityk wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, konieczna jest zmiana jego podstawy prawnej. Rada zauważyła również, że można w tym zakresie wykorzystać synergie, korzystając z wiedzy eksperckiej Agencji w zakresie przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów oraz z prac, które Agencja prowadzi już w tej dziedzinie. Agencja powinna zatem przejąć od Sekretariatu Generalnego Rady Unii Europejskiej kwestie administracyjne, jak również kwestie operacyjnego i technicznego zarządzania systemem FADO po przyjęciu przez współprawodawców odpowiedniego aktu prawnego w sprawie systemu FADO zastępującego wspólne działanie 98/700/WSiSW.

(83)  W okresie przejściowym należy zapewnić, aby system FADO był w pełni operacyjny do czasu skutecznego przeprowadzenia transferu i przeniesienia istniejących danych do nowego systemu. Prawo własności istniejących danych powinno wtedy zostać przeniesione na Agencję.

(84)  Wszelkie przetwarzanie danych osobowych przez państwa członkowskie w ramach niniejszego rozporządzenia powinno odbywać się w stosownych przypadkach zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 lub z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680(11).

(85)  W kontekście powrotu często zdarza się, że obywatele państw trzecich nie posiadają żadnych dokumentów identyfikacyjnych i nie współpracują przy ustalaniu swojej tożsamości, zatajając informacje lub podając nieprawidłowe dane osobowe. Biorąc pod uwagę szczególną polityczną potrzebę zapewnienia wydajności procedur powrotu, konieczne jest, aby Agencja mogła ograniczyć niektóre prawa osób, których dane dotyczą, w celu zapobiegania sytuacjom, w których nadużywanie takich praw może utrudnić prawidłowe wdrażanie procedur powrotu i skuteczne wykonanie decyzji nakazujących powrót przez państwa członkowskie lub uniemożliwić Agencji skuteczne wykonywanie jej zadań. W szczególności korzystanie z prawa do ograniczenia przetwarzania może znacząco opóźnić i utrudnić przebieg operacji powrotowych. W niektórych przypadkach prawo dostępu przysługujące osobie, której dane dotyczą, może ponadto zagrozić przeprowadzeniu operacji powrotowej, zwiększając ryzyko ucieczki, jeżeli osoba, której dane dotyczą, dowie się, że Agencja przetwarza jej dane w kontekście planowanej operacji powrotowej. Z drugiej strony prawo do sprostowania może zwiększyć ryzyko, że dany obywatel państwa trzeciego wprowadzi organy w błąd, podając nieprawidłowe dane. W tym celu Agencja powinna mieć możliwość przyjęcia wewnętrznych przepisów dotyczących takich ograniczeń.

(86)  W celu właściwej realizacji zadań Agencji w dziedzinie powrotów, w tym poprzez wspieranie państw członkowskich w prawidłowym wdrażaniu procedur powrotu i skutecznym wykonywaniu decyzji nakazujących powrót, a także w celu ułatwienia operacji powrotowych, Agencja może być zmuszona do przekazywania danych osobowych osób powracających do państw trzecich. Państwa trzecie będące państwami powrotu często nie podlegają decyzjom stwierdzającym odpowiedni stopień ochrony przyjętym przez Komisję na podstawie art. 45 rozporządzenia (UE) 2016/679 lub na podstawie art. 36 dyrektywy (UE) 2016/680 i często nie zawarły one lub nie zamierzają zawrzeć umowy o readmisji z Unią ani nie przewidują w inny sposób odpowiedniej ochrony w rozumieniu art. 69 rozporządzenia (UE) 2018/1725 bądź w rozumieniu krajowych przepisów transponujących art. 37 dyrektywy (UE) 2016/680. Pomimo szeroko zakrojonych wysiłków Unii w dziedzinie współpracy z głównymi państwami pochodzenia nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich podlegających zobowiązaniu do powrotu zapewnienie systematycznego wykonywania przez te państwa trzecie obowiązku readmisji własnych obywateli ustanowionego na mocy prawa międzynarodowego nie zawsze jest jednak możliwe. Umowy o readmisji zawarte lub negocjowane przez Unię lub państwa członkowskie i przewidujące odpowiednią ochronę danych osobowych obejmują ograniczoną liczbę takich państw trzecich. W sytuacji gdy takie umowy jeszcze nie istnieją, Agencja powinna przekazywać dane osobowe w celu ułatwienia unijnych operacji powrotowych, jeżeli spełnione są warunki określone w art. 50 ust. 1 lit. d) ▌rozporządzenia (UE) nr 2018/1725.

(86a)  W odniesieniu do państw członkowskich przekazywanie wszelkich danych osobowych do państw trzecich powinno odbywać się stosownie do przypadku zgodnie z rozporządzeniem 2016/679 i dyrektywą 2016/680. Podobnie jak w przypadku Agencji państwa trzecie będące państwami powrotu często nie podlegają decyzjom stwierdzającym odpowiedni stopień ochrony przyjętym przez Komisję na podstawie art. 45 rozporządzenia 2016/679 i art. 36 dyrektywy 2016/680, stosownie do przypadku. Ponadto umowy o readmisji zawarte lub negocjowane przez Unię lub państwa członkowskie i przewidujące odpowiednie zabezpieczenia w odniesieniu do przekazywania danych państwom trzecim stosownie do przypadku zgodnie z art. 45 rozporządzenia 2016/679 i art. 37 dyrektywy 2016/680 obejmują ograniczoną liczbę takich państw trzecich. W tych okolicznościach – i w ramach wyjątku od wymogu istnienia wszelkich decyzji stwierdzających odpowiedni stopień ochrony lub istnienia odpowiednich zabezpieczeń – przekazywanie danych osobowych organom państw trzecich powinno być dozwolone do celów realizacji polityki powrotowej Unii. W stosownych przypadkach powinna istnieć możliwość zastosowania odstępstwa przewidzianego w art. 49 rozporządzenia 2016/679 i art. 38 dyrektywy 2016/680, z zastrzeżeniem warunków określonych w tych artykułach.

(87)  Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i zasad uznanych w art. 2 i 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”), w szczególności poszanowania godności ludzkiej, prawa do życia, zakazu tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania, zakazu handlu ludźmi, prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego, prawa do ochrony danych osobowych, prawa do dostępu do dokumentów, prawa do azylu i ochrony w przypadkach usunięcia z terytorium państwa i wydalenia, zasady non-refoulement, niedyskryminacji ani praw dziecka.

(88)  Na mocy niniejszego rozporządzenia powinno się ustanowić, we współpracy z urzędnikiem ds. praw podstawowych, mechanizm skargowy dla Agencji w celu zagwarantowania przestrzegania praw podstawowych we wszystkich działaniach Agencji. Powinien to być mechanizm administracyjny, w którym urzędnik ds. praw podstawowych powinien być odpowiedzialny za rozpatrywanie skarg wpływających do Agencji zgodnie z prawem do dobrej administracji. Urzędnik ds. praw podstawowych powinien zbadać dopuszczalność skargi, zarejestrować dopuszczalne skargi, przekazać wszystkie zarejestrowane skargi do dyrektora wykonawczego, przekazać skargi dotyczące członków zespołów do ich rodzimego państwa członkowskiego oraz zarejestrować działania następcze Agencji lub tego państwa członkowskiego. Mechanizm powinien być skuteczny i powinien zapewniać podejmowanie właściwych działań następczych wskutek skarg. Mechanizm skargowy nie powinien wpływać na dostęp do administracyjnych i sądowych środków ochrony prawnej, a skorzystanie z niego nie powinno stanowić warunku skorzystania z takich środków. Postępowania w sprawach karnych powinny być prowadzone przez państwa członkowskie. W celu zwiększenia przejrzystości i odpowiedzialności Agencji powinna ona informować o mechanizmie skargowym w swoim sprawozdaniu rocznym.

Sprawozdanie to powinno obejmować w szczególności liczbę otrzymanych skarg, rodzaje naruszeń praw podstawowych, informacje o danej operacji i, w miarę możliwości, o środkach następczych podjętych przez Agencję i państwa członkowskie. Urzędnik ds. praw podstawowych ma dostęp do wszystkich informacji dotyczących przestrzegania praw podstawowych w odniesieniu do wszystkich działań Agencji. Urzędnik ds. praw podstawowych powinien dysponować zasobami i personelem niezbędnymi do skutecznego wykonywania wszystkich zadań zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Personel oddelegowany do urzędnika ds. praw podstawowych powinien mieć umiejętności i staż pracy stosowne do poszerzonych działań i uprawnień Agencji.

(89)  Agencja powinna być niezależna w odniesieniu do kwestii technicznych i operacyjnych oraz posiadać autonomię prawną, administracyjną i finansową. W tym celu koniecznym i właściwym jest, aby Agencja była organem Unii posiadającym osobowość prawną i realizującym uprawnienia wykonawcze, które są jej przyzywane na mocy niniejszego rozporządzenia.

(90)  Komisja i państwa członkowskie powinny być reprezentowane w zarządzie w celu sprawowania nadzoru nad funkcjonowaniem Agencji. Zarząd powinien, tam gdzie to możliwe, składać się z dyrektorów operacyjnych służb krajowych odpowiedzialnych za zarządzanie strażą graniczną lub ich przedstawicieli. Strony reprezentowane w zarządzie powinny podejmować wysiłki na rzecz ograniczenia zmian swoich przedstawicieli, tak aby zapewnić ciągłość prac zarządu. Zarządowi należy powierzyć kompetencje niezbędne do ustanowienia budżetu Agencji, kontroli jego wykonania, przyjęcia odpowiednich zasad finansowych, ustanowienia przejrzystych roboczych procedur podejmowania decyzji przez Agencję oraz powoływania dyrektora wykonawczego oraz trzech zastępców dyrektora wykonawczego, z których każdemu można powierzyć obowiązki w określonej dziedzinie kompetencji Agencji, takiej jak zarządzanie stałą służbą Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, nadzorowanie zadań Agencji w zakresie powrotów lub zarządzanie zaangażowaniem w wielkoskalowe systemy informatyczne. Agencją należy zarządzać i administrować z uwzględnieniem zasad wspólnego podejścia do zdecentralizowanych agencji Unii, przyjętego w dniu 19 lipca 2012 r. przez Parlament Europejski, Radę i Komisję.

(90a)  Ze względu na zaangażowanie Parlamentu Europejskiego w kwestie regulowane niniejszym rozporządzeniem przewodniczący zarządu może zaprosić eksperta Parlamentu Europejskiego do udziału w posiedzeniach zarządu.

(90b)  Podczas przygotowywania ostatecznego dokumentu programowego zarząd powinien uwzględnić zalecenia międzyinstytucjonalnej grupy roboczej dotyczące zasobów agencji.

(91)  W celu zapewnienia autonomii Agencji powinno się jej przyznać odrębny budżet, którego dochody pochodzą w przeważającej części z wkładu Unii. Budżet Agencji powinien być przygotowywany zgodnie z zasadą budżetowania zadaniowego, z uwzględnieniem celów Agencji i oczekiwanych wyników jej zadań. Procedura budżetowa Unii powinna mieć zastosowanie w zakresie dotyczącym wkładu Unii i innych dotacji, którymi obciążany jest budżet ogólny Unii. Kontrola sprawozdań finansowych powinna być przeprowadzana przez Trybunał Obrachunkowy. W wyjątkowych przypadkach, gdy dostępne środki budżetowe uznaje się za niewystarczające, a procedura budżetowa nie pozwala właściwie reagować na szybkie zmiany sytuacji, Agencja powinna mieć możliwość otrzymywania dotacji z funduszy unijnych na realizację zadań.

(91a)  Dyrektor wykonawczy, pełniący funkcję urzędnika zatwierdzającego, powinien regularnie dokonywać oceny ryzyka finansowego działań Agencji i podejmować niezbędne środki łagodzące zgodnie z ramami finansowymi mającymi zastosowanie do Agencji, a także odpowiednio informować zarząd.

(92)  Oczekuje się, że w najbliższych latach Agencja będzie musiała stawić czoła licznym wyzwaniom, aby zaspokoić wyjątkowe potrzeby w zakresie rekrutacji i zatrzymywania wykwalifikowanej kadry z możliwie najszerszego obszaru geograficznego.

(92a)  Przy założeniu wspólnej odpowiedzialności Agencja powinna wymagać, aby zatrudniany przez nią personel, w szczególności stała służba, w tym personel statutowy rozmieszczany w ramach działań operacyjnych, posiadał taki sam poziom przeszkolenia, wiedzy specjalistycznej i profesjonalizmu jak personel oddelegowany lub zatrudniany przez państwa członkowskie. W związku z tym Agencja powinna upewnić się, w drodze weryfikacji i oceny, że jej personel statutowy postępuje odpowiednio w ramach działań operacyjnych w zakresie kontroli granicznych i powrotów.

(94)  Do Agencji należy stosować w sposób nieograniczony rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013(12); powinna ona przystąpić do Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 25 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Wspólnot Europejskich dotyczącego dochodzeń wewnętrznych prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)(13).

(95)  Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe i inne nielegalne działania naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371.

(96)  Do Agencji należy stosować rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1049/2001(14). Agencja powinna prowadzić działalność w możliwie najbardziej przejrzysty sposób, który nie utrudnia osiągania celu jej operacji. Agencja powinna podawać do wiadomości publicznej informacje dotyczące wszystkich swoich działań. Powinna ona także zapewnić szybkie przekazywanie społeczeństwu i wszystkim zainteresowanym stronom informacji odnoszących się do jej pracy.

(97)  Agencja powinna również przedkładać Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji jak najpełniejsze sprawozdania ze swoich działań.

(98)  Wszelkie przetwarzanie danych osobowych przez Agencję w ramach niniejszego rozporządzenia powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725(15).

(98a)  Komisja powinna przeprowadzić ocenę niniejszego rozporządzenia. Ocena powinna uwzględniać również atrakcyjność Agencji jako pracodawcy w odniesieniu do rekrutacji personelu statutowego w kontekście zapewnienia wysokiego poziomu kandydatów i równowagi geograficznej.

(99)  Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, to jest opracowanie i wdrożenie systemu zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strefy Schengen, nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie działające w sposób nieskoordynowany, natomiast – z uwagi na brak kontroli na granicach wewnętrznych, znaczne wyzwania związane z migracją na granicach zewnętrznych oraz konieczność skutecznego monitorowania przekraczania tych granic i przyczynienia się do zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego w Unii – możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania, zgodnie z zasadą pomocniczości wynikającą z art. 5 TUE. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia jego celów.

(100)  Zewnętrzne granice, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, to granice do których stosuje się przepisy tytułu II rozporządzenia (UE) 2016/399; należą do nich granice zewnętrzne państw strefy Schengen zgodnie z Protokołem nr 19 w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej, załączonym do TUE oraz do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

(102)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wdrażania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do praktycznego podręcznika wdrażania EUROSUR-u i zarządzania nim, szczegółów dotyczących warstw informacyjnych obrazów sytuacji oraz zasad tworzenia szczególnych obrazów sytuacji, środków mających na celu łagodzenie ryzyka na granicach zewnętrznych, które mają zostać wdrożone przez Agencję oraz które nakładają na państwa członkowskie wymóg współpracy z Agencją w zakresie wdrażania, przepisów dotyczących płatności w ramach wsparcia finansowego na rzecz rozwoju stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz monitorowania warunków mających zastosowanie do wsparcia finansowego, praktycznego podręcznika dotyczącego europejskiej współpracy w zakresie funkcji straży przybrzeżnej, specyfikacji technicznych i procedur w ramach systemu FADO. Uprawnienia te są wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011(16).

(103)  W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen(17), które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji Rady 1999/437/WE(18). Porozumienie między Wspólnotą Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii w sprawie warunków uczestnictwa tych państw w Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej(19) obejmuje uregulowania dotyczące udziału tych państw w pracach Agencji, w tym postanowienia dotyczące ich udziału finansowego i osobowego.

(104)  W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia tego państwa we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen(20), które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE(21).

(105)  W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu o przystąpieniu Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen(22), które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE(23).

(106)  Porozumienie między Wspólnotą Europejską, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu, z drugiej strony, w sprawie warunków uczestnictwa tych państw w działaniach Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej(24) obejmuje uregulowania dotyczące udziału tych państw w pracach Agencji, w tym postanowienia dotyczące ich udziału finansowego i osobowego.

(107)  Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, który jest załączony do TUE i do TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania podejmuje w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia decyzję, czy dokona jego transpozycji do swego prawa krajowego.

(108)  Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE(25) nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa. Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy zatem w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związane ani go nie stosuje.

(109)  Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE nie mają zastosowania do Irlandii(26). Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana ani go nie stosuje.

(110)  Agencja powinna ułatwiać organizację szczególnych działań, umożliwiających państwom członkowskim skorzystanie z wiedzy fachowej oraz infrastruktury, które Irlandia i Zjednoczone Królestwo byłyby skłonne zaoferować na warunkach, o których zarząd zadecyduje w odniesieniu do każdego indywidualnego przypadku. W tym celu przedstawiciele Irlandii mogą zostać zaproszeni do uczestnictwa w posiedzeniach zarządu w celu umożliwienia im pełnego udziału w przygotowaniu takich szczególnych działań. Przedstawiciele Zjednoczonego Królestwa mogą być zapraszani do udziału w posiedzeniach zarządu do dnia [data wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej].

(111)  Niniejsze rozporządzenie nie dotyczy Zjednoczonego Królestwa, jednak ze względu na status Zjednoczonego Królestwa jako państwa członkowskiego Unii [przyznano mu] możliwość współpracy z Europejską Strażą Graniczną i Przybrzeżną. W związku ze zgłoszeniem przez Zjednoczone Królestwo chęci wystąpienia z Unii szczególne ustalenia dotyczące współpracy operacyjnej ze Zjednoczonym Królestwem na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny mieć zastosowanie, dopóki Zjednoczone Królestwo jest państwem członkowskim lub – pod warunkiem wejścia w życie opartej na art. 50 Traktatu umowy między Unią a Zjednoczonym Królestwem – dopóki Zjednoczone Królestwo jest traktowane jak państwo członkowskie na podstawie takiej umowy.

(112)  Między Królestwem Hiszpanii a Zjednoczonym Królestwem istnieje spór o wytyczenie granic Gibraltaru.

(113)  Zawieszenie stosowania niniejszego rozporządzenia do granic Gibraltaru nie oznacza zmiany stanowisk zainteresowanych państw w tej sprawie.

(114)  Zgodnie z art. 45 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 45/2001 w dniu 7 listopada 2018 r. skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 30 listopada 2018 r.

(115)  Celem niniejszego rozporządzenia jest zmiana i rozszerzenie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1052/2013 oraz dostosowanie wspólnego działania Rady 98/700/WSiSW do ram instytucjonalnych określonych w TFUE. Z uwagi na dużą liczbę i istotny charakter proponowanych zmian należy dla zachowania przejrzystości zastąpić i uchylić te akty prawne,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną, aby zapewnić europejskie zintegrowane zarządzanie granicami na granicach zewnętrznych w celu skutecznego zarządzania tymi granicami oraz zwiększenia skuteczności wspólnej polityki powrotowej ▌.

Niniejsze rozporządzenie dotyczy wyzwań związanych z migracją ▌ oraz potencjalnych przyszłych wyzwań i zagrożeń na ▌granicach zewnętrznych. Zapewnia ono wysoki poziom bezpieczeństwa wewnętrznego w Unii przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych oraz zagwarantowaniu swobodnego przepływu osób w Unii. Przyczynia się do wykrywania przestępczości transgranicznej, zapobiegania jej i jej zwalczania na granicach zewnętrznych.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1)  „granice zewnętrzne” oznaczają granice zewnętrzne w rozumieniu w art. 2 pkt 2 rozporządzenia (UE) 2016/399 ▌;

2)  „przejście graniczne” oznacza przejście graniczne w rozumieniu art. 2 pkt 8 rozporządzenia (UE) 2016/399;

3)  „kontrola graniczna” oznacza kontrolę graniczną w rozumieniu art. 2 pkt 10 rozporządzenia (UE) 2016/399;

3a)  „kontrole graniczne” oznaczają kontrole graniczne w rozumieniu art. 2 pkt 11 rozporządzenia (UE) 2016/399;

4)  „ochrona granicy” oznacza ochronę granicy w rozumieniu art. 2 pkt 12 rozporządzenia (UE) 2016/399;

5)  „lot zewnętrzny” oznacza każdy lot załogowego lub bezzałogowego statku powietrznego i jego pasażerów lub ładunku z terytorium państwa członkowskiego lub na jego terytorium, który nie jest lotem wewnętrznym w rozumieniu art. 2 pkt 3 rozporządzenia (UE) 2016/399;

6)  „ochrona granicy powietrznej” oznacza nadzór lotów zewnętrznych;

7)  „znajomość sytuacji” oznacza zdolność monitorowania, wykrywania, identyfikowania, śledzenia i rozumienia nielegalnej działalności transgranicznej pozwalającą znaleźć uzasadnione powody zastosowania środków reakcji na podstawie łączenia nowych informacji z aktualną wiedzą oraz umożliwiającą zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych wśród migrantów na zewnętrznych granicach, wzdłuż tych granic lub w ich pobliżu;

8)  „zdolność reagowania” oznacza zdolność przeprowadzania działań mających na celu zwalczanie nielegalnej działalności transgranicznej na zewnętrznych granicach, wzdłuż tych granic lub w ich pobliżu, w tym środki i harmonogramy pozwalające właściwie reagować;

9)  „EUROSUR” oznacza ramy wymiany informacji i współpracy między państwami członkowskimi i Agencją;

10)  „obraz sytuacji” oznacza zgrupowanie danych georeferencyjnych przedstawionych w czasie zbliżonym do rzeczywistego oraz informacji pochodzących od różnych organów, z różnych czujników, platform oraz z innych źródeł, które to informacje są przekazywane zabezpieczonymi kanałami komunikacyjnymi i informacyjnymi oraz mogą być przetwarzane i w sposób wybiórczy wyświetlane i przekazywane innym właściwym organom w celu uzyskania orientacji sytuacyjnej i wspierania zdolności reagowania na granicach zewnętrznych, wzdłuż tych granic lub w ich pobliżu oraz w strefie przedgranicznej;

11)  „odcinek granicy zewnętrznej” oznacza całość lub część zewnętrznej granicy państwa członkowskiego określonej w prawie krajowym lub wskazanej przez krajowy ośrodek koordynacji lub dowolny inny właściwy organ krajowy;

12)  „przestępczość transgraniczna” oznacza wszelkie poważne przestępstwa o charakterze transgranicznym, które popełniono lub usiłowano popełnić na granicach zewnętrznych, wzdłuż tych granic lub w ich pobliżu;

13)  „strefa przedgraniczna” oznacza obszar geograficzny poza granicami zewnętrznymi, który jest istotny ze względu na zarządzanie granicami zewnętrznymi za pomocą analizy ryzyka i zapewniania orientacji sytuacyjnej;

14)  „zdarzenie” oznacza sytuację związaną z nielegalną imigracją, przestępczością transgraniczną lub zagrożeniem życia migrantów na granicach zewnętrznych, wzdłuż tych granic lub w ich pobliżu.

15)  „personel statutowy” oznacza personel zatrudniony przez Agencję zgodnie z regulaminem pracowniczym urzędników Unii Europejskiej („regulamin pracowniczy”) i warunkami zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej określonymi w rozporządzeniu Rady nr 259/68;

16)  „personel operacyjny” oznacza funkcjonariuszy straży granicznej, eskorty powrotu, specjalistów ds. powrotów oraz inny właściwy personel wchodzący w skład „stałej służby Europejskiego Korpusu Straży Granicznej i Przybrzeżnej” zgodnie z czterema kategoriami określonymi w art. 55 ust. 1; personel operacyjny jest zatrudniany przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej jako personel statutowy (kategoria 1), personel oddelegowany do Agencji przez państwa członkowskie (kategoria 2), personel przewidziany do celów krótkoterminowego rozmieszczenia przez państwa członkowskie (kategoria 3) lub personel rozmieszczony z rezerwy szybkiego reagowania do celów szybkich interwencji na granicy (kategoria 4). Personel operacyjny ma działać w charakterze członków zespołów zarządzania granicami, zespołów wspierających zarządzanie migracjami lub zespołów powrotowych mających uprawnienia wykonawcze, w stosownych przypadkach. W skład personelu operacyjnego wchodzi również personel statutowy odpowiedzialny za funkcjonowanie centralnej jednostki ETIAS, który nie jest rozmieszczany w charakterze członków zespołów;

17)  „zespoły zarządzania granicami” oznaczają zespoły utworzone ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, które mają zostać rozmieszczone podczas wspólnych operacji na granicach zewnętrznych oraz w ramach szybkich interwencji na granicy w państwach członkowskich i państwach trzecich;

18)  „członek zespołów” oznacza członka stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, którego rozmieszczono w ramach zespołów zarządzania granicami, zespołów wspierających zarządzanie migracjami i zespołów powrotowych;

19)  „zespół wspierający zarządzanie migracjami” oznacza zespół ekspertów, który zapewnia państwom członkowskim wsparcie techniczne i operacyjne – w tym na obszarach hotspotów ▌ – w skład którego wchodzi personel operacyjny ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu oraz Europolu, a w stosownym przypadku eksperci z Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej i innych agencji Unii oraz z państw członkowskich;

20)  „przyjmujące państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie, w którym mają miejsce lub z którego terytorium uruchamiane są: wspólna operacja lub szybka interwencja na granicy, operacja powrotowa lub interwencja powrotowa lub też w którym rozmieszczany jest zespół wspierający zarządzanie migracjami;

21)  „rodzime państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie, z którego członek personelu został rozmieszczony lub oddelegowany do personelu operacyjnego stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej;

22)  „uczestniczące państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie uczestniczące we wspólnej operacji, szybkiej interwencji na granicy, operacji powrotowej, interwencji powrotowej lub w rozmieszczeniu zespołu wspierającego zarządzanie migracjami poprzez zapewnienie wyposażenia technicznego lub funkcjonariuszy operacyjnych stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a także państwo członkowskie uczestniczące w operacjach powrotowych lub interwencjach powrotowych przez zapewnienie wyposażenia technicznego lub personelu, nie będące jednak przyjmującym państwem członkowskim;

23)  „obszar hotspotu” oznacza obszar utworzony na wniosek przyjmującego państwa członkowskiego, na którym to obszarze przyjmujące państwo członkowskie, Komisja, właściwe agencje Unii i uczestniczące państwa członkowskie współpracują w celu zarządzania istniejącym lub potencjalnym wyjątkowo trudnym wyzwaniem związanym z migracją, które charakteryzuje się znacznym wzrostem liczby migrantów przybywających na granice zewnętrzne;

25)  „powrót” oznacza powrót w rozumieniu art. 3 pkt 3 dyrektywy 2008/115/WE;

26)  „decyzja nakazująca powrót” oznacza decyzję administracyjną, orzeczenie sądowe lub akt, w których stwierdza się lub uznaje, że obywatel państwa trzeciego przebywa w państwie członkowskim nielegalnie, oraz nakłada na niego lub stwierdza wobec niego zobowiązanie do powrotu, która to decyzja, orzeczenie lub akt spełniają wymogi dyrektywy 2008/115/WE;

27)  „osoba powracająca” oznacza nielegalnie przebywającego obywatela państwa trzeciego, którego to obywatela dotyczy wykonalna decyzja nakazująca powrót;

28)  „operacja powrotowa” oznacza operację organizowaną lub koordynowaną przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej, obejmującą wzmocnienie techniczne i operacyjne zapewniane na rzecz jednego lub większej liczby państw członkowskich ▌, w ramach której osoby powracające z jednego lub większej liczby państw członkowskich ▌powracają w trybie przymusowym lub dobrowolnie, niezależnie od środków transportu;

29)  „interwencja powrotowa” oznacza działanie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej polegające na zapewnieniu państwom członkowskim ▌poszerzonej pomocy technicznej i operacyjnej obejmującej rozmieszczenie zespołów powrotowych i organizację operacji powrotowych;

30)  „zespoły powrotowe” oznaczają zespoły utworzone w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, które mają być rozmieszczone podczas operacji powrotowych, interwencji powrotowych w państwach członkowskich ▌lub podczas innych działań operacyjnych związanych z wykonywaniem zadań związanych z powrotami;

31)  „oficer łącznikowy ds. imigracji” oznacza oficera łącznikowego ds. imigracji w rozumieniu [nowe rozporządzenie w sprawie oficerów łącznikowych ds. imigracji].

Artykuł 3

Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami

Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami składa się z następujących elementów:

a)  kontroli granicznej, w tym środków ułatwiających legalne przekraczanie granic oraz, w stosownych przypadkach, środków związanych z zapobieganiem przestępczości transgranicznej i jej wykrywaniem na granicach zewnętrznych, skupiających się na przemycie migrantów, handlu ludźmi i terroryzmie, a także mechanizmów i procedur dotyczących środków związanych z identyfikacją osób wymagających szczególnego traktowania i małoletnich bez opieki oraz identyfikacją i kierowaniem dalej osób, które potrzebują ochrony międzynarodowej lub zamierzają się o nią ubiegać, a także udzielaniem im informacji;

b)  operacji poszukiwania i ratowania osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu, podejmowanych i prowadzonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 656/2014 oraz prawem międzynarodowym, mających miejsce w sytuacjach, które mogą powstać podczas operacji ochrony granic morskich;

c)  analizy ryzyka dla bezpieczeństwa wewnętrznego oraz analizy zagrożeń, które mogą wpłynąć na funkcjonowanie lub bezpieczeństwo granic zewnętrznych;

d)  wymiany informacji i współpracy w obszarach objętych zakresem niniejszego rozporządzenia między państwami członkowskimi, a także między państwami członkowskimi a Agencją, w tym wsparcia koordynowanego przez Agencję;

e)  współpracy międzyagencyjnej między organami krajowymi w poszczególnych państwach członkowskich, które to organy są odpowiedzialne za kontrolę graniczną lub inne zadania wykonywane na granicach, jak również między organami odpowiedzialnymi za powroty w poszczególnych państwach członkowskich, w tym regularną wymianą informacji za pomocą istniejących narzędzi wymiany informacji. W stosownych przypadkach uwzględnia się współpracę z organami krajowymi odpowiedzialnymi za ochronę praw podstawowych;

f)  współpracy między właściwymi instytucjami, organami, urzędami i agencjami Unii w obszarach objętych zakresem niniejszego rozporządzenia, w tym przez regularną wymianę informacji;

g)  współpracy z państwami trzecimi w obszarach objętych zakresem niniejszego rozporządzenia, koncentrującej się w szczególności na sąsiadujących państwach trzecich i tych państwach trzecich, które w wyniku analizy ryzyka wskazano jako państwa pochodzenia lub państwa tranzytu w odniesieniu do nielegalnej migracji;

h)  środków technicznych i operacyjnych w obrębie strefy Schengen związanych z kontrolą graniczną i służących skuteczniejszemu rozwiązywaniu problemu nielegalnej migracji oraz skuteczniejszemu zwalczaniu przestępczości transgranicznej;

i)  powrotów obywateli państw trzecich, którzy podlegają wydanym przez państwo członkowskie decyzjom nakazującym powrót;

j)  stosowania najnowszej technologii, w tym wielkoskalowych systemów informacyjnych;

k)  mechanizmu kontroli jakości, w szczególności mechanizmu oceny Schengen, narażenia i ewentualnych mechanizmów krajowych, w celu zapewnienia wdrażania unijnego ustawodawstwa w dziedzinie zarządzania granicami;

l)  mechanizmów solidarnościowych, w szczególności unijnych instrumentów finansowania.

2.  Prawa podstawowe, kształcenie i szkolenia oraz badania i innowacje stanowią nadrzędne elementy wdrażania europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami.

Artykuł 4

Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna

▌Organy krajowe państw członkowskich odpowiedzialne za zarządzanie granicami, w tym straże przybrzeżne w zakresie realizowanych przez nie zadań kontroli granicznej i organy odpowiedzialne za powroty oraz Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej („Agencja”), tworzą Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną.

Artykuł 5

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej

1.   ▌ Agencja ▌, pierwotnie ustanowiona rozporządzeniem (WE) nr 2007/2004, podlega przepisom niniejszego rozporządzenia.

2.  Agencja obejmuje stałą służbę Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej określoną w art. 55, o liczebności do 10 000 członków personelu operacyjnego, zgodnie z załącznikiem I.

3.   W celu zapewnienia spójnego europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami Agencja ułatwia stosowanie ▌unijnych środków dotyczących zarządzania granicami zewnętrznymi ▌, w szczególności kodeksu granicznego Schengen ustanowionego na mocy rozporządzenia (UE) 2016/399, i powrotów oraz czyni stosowanie ich bardziej skutecznym.

4.   Agencja przyczynia się do ciągłego i jednolitego stosowanie prawa Unii, w tym dorobku Unii w dziedzinie praw podstawowych, w szczególności Karty praw podstawowych Unii Europejskiej („Karty”) na ▌granicach zewnętrznych. Działania Agencji w tym zakresie obejmują wymianę dobrych praktyk.

Artykuł 6

Rozliczalność

Agencja odpowiada przed Parlamentem Europejskim i Radą zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 7

Wspólna odpowiedzialność

1.   Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna wdraża europejskie zintegrowane zarządzanie granicami w ramach wspólnej odpowiedzialności Agencji oraz organów krajowych odpowiedzialnych za zarządzanie granicami, w tym straży przybrzeżnych w zakresie realizowanych przez nie operacji ochrony granic morskich i wszelkich innych zadań kontroli granicznej. Państwa członkowskie nadal są w pierwszym rzędzie odpowiedzialne za zarządzanie swoimi odcinkami granic zewnętrznych.

2.   Agencja zapewnia pomoc techniczną i operacyjną we wdrażaniu środków dotyczących powrotów, o których mowa w art. 49, na wniosek danego państwa członkowskiego lub z inicjatywy Agencji i w porozumieniu z danymi państwami członkowskimi. Na państwach członkowskich nadal spoczywa wyłączna odpowiedzialność za wydawanie decyzji nakazujących powrót i za przyjmowanie środków dotyczących zatrzymania osób powracających zgodnie z dyrektywą 2008/115/WE.

3.   Państwa członkowskie, w ścisłej współpracy z Agencją, zapewniają zarządzanie swoimi granicami zewnętrznymi i egzekwowanie decyzji nakazujących powrót w swoim własnym interesie i w interesie wspólnym wszystkich państw członkowskich, przy zachowaniu pełnej zgodności z prawem Unii, w tym z poszanowaniem praw podstawowych, i zgodnie z art. 8 ustanawiającym wieloletni cykl polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami ▌.

4.   Agencja wspiera stosowanie środków unijnych odnoszących się do zarządzania granicami zewnętrznymi i egzekwowania decyzji nakazujących powrót przez wzmacnianie, ocenę i koordynację działań państw członkowskich oraz udzielanie ▌pomocy technicznej i operacyjnej w zakresie wprowadzania tych środków w życie oraz w kwestii powrotów. Agencja nie wspiera żadnych środków ani nie uczestniczy w żadnych działaniach związanych z kontrolą na granicach wewnętrznych. Agencja jest w pełni odpowiedzialna i rozliczalna za wszelkie podejmowane przez siebie decyzje oraz wszelkie swoje działania, za które jest wyłącznie odpowiedzialna na mocy niniejszego rozporządzenia.

5.   Państwa członkowskie mogą współpracować na poziomie operacyjnym z innymi państwami członkowskimi lub państwami trzecimi, jeżeli jest ona zgodna z zadaniami Agencji. Państwa członkowskie powstrzymują się od wszelkich działań, które mogłyby zagrozić funkcjonowaniu Agencji lub osiągnięciu jej celów. Państwa członkowskie informują Agencję o takiej współpracy operacyjnej z innymi państwami członkowskimi lub państwami trzecimi na granicach zewnętrznych oraz w dziedzinie powrotów. Dyrektor wykonawczy regularnie, nie rzadziej jednak niż raz w roku, informuje zarząd o takich kwestiach.

Artykuł 8

Wieloletni cykl polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami

1.   Komisja i Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna zapewniają skuteczność europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami za pomocą wieloletniego cyklu polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami przyjętego zgodnie z procedurą określoną w ust. 4.

2.   Wieloletnia polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami określa sposób spójnego, zintegrowanego i systematycznego podejścia do wyzwań w dziedzinie zarządzania granicami i powrotów. Określa priorytety polityki oraz wskazuje wytyczne strategiczne na okres pięciu lat w odniesieniu do elementów określonych w art. 3.

3.   Wieloletni cykl polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami składa się z czterech etapów określonych w ust. 4–7.

4.   W oparciu o strategiczną analizę ryzyka dotyczącą europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, o której mowa w art. 30 ust. 2, Komisja przygotowuje dokument programowy określający wieloletnią politykę strategiczną w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. Komisja przedkłada go Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do omówienia. Po omówieniu dokumentu Komisja przyjmuje komunikat ustanawiający wieloletnią politykę strategiczną w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami.

5.   W celu wdrożenia wieloletniej polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, o której mowa w ust. 4, Agencja, decyzją zarządu podejmowaną na podstawie wniosku dyrektora wykonawczego przygotowanego w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i Komisją, ustanawia strategię techniczną i operacyjną w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. W uzasadnionych przypadkach Agencja bierze pod uwagę specyficzną sytuację państw członkowskich, w szczególności ich położenie geograficzne. Strategia ta musi być zgodna z art. 3 i wieloletnią polityką strategiczną w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. Wspiera ona i wspomaga wdrażanie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami we wszystkich państwach członkowskich.

6.   W celu wdrożenia wieloletniej polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, o której mowa w ust. 4, państwa członkowskie ustanawiają krajowe strategie zintegrowanego europejskiego zarządzania granicami przez ścisłą współpracę wszystkich organów krajowych odpowiedzialnych za zarządzanie granicami zewnętrznymi i powroty. Wspomniane krajowe strategie są zgodne z art. 3, wieloletnią polityką strategiczną w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, o której mowa w ust. 4, oraz strategią techniczną i operacyjną, o której mowa w ust. 5.

7.  W okresie czterech lat od przyjęcia wieloletniej polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, o której mowa w ust. 4, Komisja przeprowadza ▌dokładną ocenę jego wdrożenia. Wyniki oceny uwzględnia się przy przygotowaniu kolejnego cyklu. Państwa członkowskie i Agencja przekazują Komisji niezbędne informacje w odpowiednim terminie, tak aby Komisja mogła przeprowadzić całościową ocenę. Komisja przekazuje wyniki oceny Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

8.   W przypadku gdy sytuacja na granicach zewnętrznych lub w dziedzinie powrotów wymaga zmiany priorytetów polityki, Komisja zmienia wieloletnią politykę strategiczną w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami lub jej istotne części zgodnie z procedurą określoną w ust. 4.

Strategie techniczne i operacyjne Agencji oraz strategie krajowe państw członkowskich dostosowuje się następnie w razie potrzeby.

Artykuł 9

Zintegrowane planowanie

1.   Na podstawie wieloletniego cyklu polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, o którym mowa w art. 8, Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna ustanawia zintegrowane planowanie w zakresie zarządzania granicami i powrotów, w tym planowanie operacyjne, planowanie ewentualnościowe i planowanie rozwoju zdolności, i ustanawia się je zgodnie z ust. 2, 3 i 4.

2.  Państwa członkowskie i Agencja ustanawiają plany operacyjne dotyczące zarządzania granicami i powrotów. Plany operacyjne państw członkowskich odnoszące się do odcinków granicznych o wysokim [i krytycznym wpływie] są koordynowane z sąsiednimi państwami członkowskimi oraz z Agencją w celu wdrożenia niezbędnych środków transgranicznych[6] i przewidzenia wsparcia ze strony Agencji. W odniesieniu do działań Agencji planowanie operacyjne na następny rok określa się w załączniku do jednolitego dokumentu programowego, o którym mowa w art. 100, a w odniesieniu do poszczególnych działań operacyjnych – za pośrednictwem planu operacyjnego, o którym mowa w art. 39 i art. 75 ust. 3. Plany operacyjne lub ich część mogą być odpowiednio sklasyfikowane zgodnie z decyzjami Komisji (UE, Euratom) 2015/443 i 2015/444.

3.  Państwa członkowskie przyjmują plan ewentualnościowy na potrzeby zarządzania swoimi granicami i powrotami. Zgodnie z krajową strategią zintegrowanego zarządzania granicami plany ewentualnościowe zawierają opis wszelkich niezbędnych środków i zasobów na potrzeby ewentualnego wzmocnienia zdolności, w tym logistyki i wsparcia, zarówno na szczeblu krajowym, jak i z Agencji.

Każde państwo członkowskie oraz Agencja, w ścisłej koordynacji z sąsiednimi państwami członkowskimi, wspólnie przygotowują część planów ewentualnościowych wymagających dodatkowego wsparcia ze strony Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

4.  Państwa członkowskie przyjmują plan rozwoju zdolności w zakresie zarządzania granicami i powrotów zgodnie ze strategią zintegrowanego zarządzania granicami. W planie rozwoju zdolności opisuje się średnio- i długoterminową ewolucję zdolności krajowych w zakresie zarządzania granicami i powrotów.

Krajowy plan rozwoju zdolności odnosi się do zmian każdego z elementów europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, w szczególności do polityki rekrutacji i szkolenia funkcjonariuszy straży granicznej i specjalistów ds. powrotów, nabywania i utrzymania sprzętu oraz niezbędnych działań badawczo-rozwojowych i związanych z nimi aspektów finansowych.

4a.  Plany, o których mowa w ust. 3 i 4 zawierają scenariusz, zgodnie z którym są opracowywane. Scenariusze opierają się na analizie ryzyka i odzwierciedlają możliwy rozwój sytuacji na granicach zewnętrznych oraz w obszarze nielegalnej migracji, a także wyzwania określone w wieloletnim cyklu polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami.

4b.  Metodyka i procedura sporządzania planów, o których mowa w ust. 3 i 4, są przyjmowane na wniosek dyrektora wykonawczego przez zarząd Agencji po konsultacji z państwami członkowskimi.

5.  Agencja tworzy syntezę krajowych planów rozwoju zdolności oraz wieloletnią strategię nabywania wyposażenia Agencji, o którym mowa w art. 63, oraz wieloletnie planowanie profili dla stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

Agencja przekazuje tę syntezę państwom członkowskim i Komisji w celu określenia możliwych synergii i możliwości współpracy w różnych dziedzinach objętych planami rozwoju zdolności, w tym w zakresie wspólnych zamówień. W oparciu o określone synergie Agencja może zaprosić państwa członkowskie do udziału w działaniach następczych dotyczących współpracy.

6.  Zarząd Agencji spotyka się co najmniej raz w roku w celu omówienia i zatwierdzenia planu działania w zakresie zdolności Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Propozycję planu działania w zakresie zdolności przedkłada dyrektor wykonawczy na podstawie syntezy krajowych planów rozwoju zdolności z uwzględnieniem, między innymi, wyników analizy ryzyka i ocen narażenia przeprowadzonych zgodnie z art. 33 oraz własnych planów wieloletnich Agencji. Po zatwierdzeniu przez zarząd plan działania w zakresie zdolności załącza się do strategii technicznej i operacyjnej.

ROZDZIAŁ II

Funkcjonowanie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

Sekcja 1

Zadania Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej

Artykuł 10

Zadania Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej

1)  Agencja realizuje następujące zadania ▌:

1.  monitorowanie przepływów migracyjnych i przeprowadzanie analizy ryzyka w odniesieniu do wszystkich aspektów zintegrowanego zarządzania granicami;

2.  monitorowanie potrzeb operacyjnych państw członkowskich związanych z realizacją powrotów, w tym poprzez gromadzenie danych operacyjnych;

3.  przeprowadzanie oceny narażenia, w tym oceny zdolności i gotowości państw członkowskich do stawienia czoła zagrożeniom i wyzwaniom na granicach zewnętrznych;

4.   monitorowanie zarządzania granicami zewnętrznymi za pośrednictwem oficerów łącznikowych Agencji w państwach członkowskich;

4a.  monitorowanie przestrzegania praw podstawowych we wszystkich swoich działaniach na granicach zewnętrznych i w operacjach powrotowych;

5.  wspieranie rozwoju i funkcjonowania ram EUROSUR;

6.  wspomaganie państw członkowskich w sytuacjach wymagających zwiększonej pomocy technicznej i operacyjnej na granicach zewnętrznych poprzez koordynację i organizację wspólnych operacji, z uwzględnieniem faktu, że niektóre sytuacje mogą obejmować nadzwyczajne sytuacje humanitarne i ratownictwo na morzu zgodnie z prawem unijnym i międzynarodowym;

7.  wspomaganie państw członkowskich w sytuacjach wymagających zwiększonej pomocy technicznej i operacyjnej na granicach zewnętrznych poprzez uruchamianie szybkich interwencji na granicach zewnętrznych tych państw członkowskich, które zmagają się ze szczególnymi i wyjątkowo trudnymi wyzwaniami, z uwzględnieniem faktu, że niektóre sytuacje mogą obejmować nadzwyczajne sytuacje humanitarne i ratownictwo na morzu zgodnie z prawem unijnym i międzynarodowym;

8.  zapewnianie pomocy technicznej i operacyjnej państwom członkowskim i państwom trzecim, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 656/2014 oraz prawem międzynarodowym, poprzez wsparcie operacji poszukiwania i ratowania osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu, które to akcje mogą być podejmowane podczas operacji ochrony granic morskich;

9.  rozmieszczenie członków stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej ustanowionej niniejszym rozporządzeniem w ramach zespołów zarządzania granicami, zespołów wspierających zarządzanie migracjami i zespołów powrotowych do celów wspólnych operacji oraz szybkich interwencji na granicy, operacji powrotowych i interwencji powrotowych;

10.  tworzenie rezerwy wyposażenia technicznego obejmującej rezerwę wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania rozmieszczanej na potrzeby wspólnych operacji, szybkich interwencji na granicy oraz w ramach zespołów wspierających zarządzanie migracjami, a także na potrzeby operacji powrotowych i interwencji powrotowych;

11.  utworzenie własnych zdolności ludzkich i technicznych i zarządzanie nimi dzięki wsparciu wewnętrznego mechanizmu kontroli jakości w celu wnoszenia wkładu do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej i rezerwy wyposażenia technicznego, w tym rekrutacji i szkolenia członków personelu pełniących funkcję członków zespołu;

12.  w ramach zespołów wspierających zarządzanie migracjami na obszarach hotspotów ▌ – rozmieszczenie personelu operacyjnego i wyposażenia technicznego w celu udzielenia pomocy w kontroli, w prowadzeniu rozmów, w identyfikacji i w pobieraniu odcisków palców oraz ustalanie, we współpracy z Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu i właściwymi organami krajowymi, procedury służącej udzielaniu wstępnych informacji i kierowaniu dalej osób, które potrzebują ochrony międzynarodowej lub zamierzają się o nią ubiegać, w tym procedury identyfikacji grup wymagających szczególnego traktowania;

15.  udzielanie pomocy na wszystkich etapach procesu powrotu bez dokonywania kontroli merytorycznej decyzji nakazujących powrót, które pozostają w wyłącznej gestii państw członkowskich, oraz pomocy w koordynacji i organizacji operacji powrotowych, a także udzielanie wsparcia technicznego i operacyjnego w realizacji zobowiązania osób powracających do powrotu oraz wsparcia technicznego i operacyjnego w operacjach i interwencjach powrotowych, również w okolicznościach wymagających zwiększonej pomocy;

17.  tworzenie zasobu obserwatorów przymusowych powrotów;

18.  rozmieszczanie zespołów powrotowych w czasie interwencji powrotowych;

19.  współpraca z Europolem i Eurojustem w ramach mandatów przyznanych tym agencjom oraz wspieranie państw członkowskich w sytuacjach wymagających zwiększonej pomocy technicznej i operacyjnej na granicach zewnętrznych w walce z transgraniczną przestępczością ▌i terroryzmem;

20.  współpraca z Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu w ramach odpowiednich mandatów Agencji i Urzędu, w szczególności w celu ułatwiania stosowania środków w odniesieniu do obywateli państw trzecich, których wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej zostały odrzucone w drodze ostatecznej decyzji, i którzy są zobowiązani do powrotu;

20a.   współpraca z Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej w ramach jej odpowiedniego mandatu w celu zapewnienia ciągłego i jednolitego stosowania dorobku prawnego Unii w zakresie praw podstawowych;

21.  współpraca z Europejską Agencją Kontroli Rybołówstwa oraz Europejską Agencją Bezpieczeństwa Morskiego, w ramach ich odpowiednich mandatów, w celu wsparcia organów krajowych pełniących funkcje straży przybrzeżnej, zgodnie z art. 70, w tym w ratowaniu życia, przez zapewnienie usług, informacji, wyposażenia i szkoleń oraz koordynację operacji wielofunkcyjnych;

22.  współpraca z państwami trzecimi w obszarach objętych rozporządzeniem, w tym w drodze ewentualnego operacyjnego rozmieszczenia zespołów zarządzania granicami ▌w państwach trzecich;

24.  wspomaganie państw członkowskich i państw trzecich w kontekście współpracy technicznej i operacyjnej między nimi w dziedzinach objętych zakresem niniejszego rozporządzenia;

25.  wspomaganie państw członkowskich i państw trzecich w szkoleniu krajowych funkcjonariuszy straży granicznej, innego właściwego personelu i ekspertów w dziedzinie powrotów, w tym przez ustanawianie wspólnych standardów i programów szkoleniowych, obejmujących prawa podstawowe;

26.  uczestnictwo w rozwoju badań i innowacji i w zarządzaniu badaniami i innowacjami mającymi znaczenie dla kontroli ▌granic zewnętrznych, w tym dla stosowania zaawansowanych technologii nadzoru, oraz tworzenie własnych projektów pilotażowych, gdy jest to potrzebne do realizacji działań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu;

26b.  opracowanie standardów technicznych wymiany informacji;

27.  wspieranie opracowywania norm technicznych urządzeń stosowanych w obszarze kontroli granicznej i powrotów, w tym na potrzeby wzajemnych połączeń systemów i sieci, oraz odpowiednich wspólnych minimalnych standardów w zakresie nadzoru nad granicami zewnętrznymi zgodnie z obowiązkami państw członkowskich i Komisji;

28.  tworzenie i utrzymywanie sieci komunikacyjnej, o której mowa w art. 14;

29.  opracowywanie i wdrażanie, zgodnie z ▌rozporządzeniem (UE) 2017/1725, systemów informacyjnych umożliwiających płynną i niezawodną wymianę informacji na temat pojawiających się zagrożeń w dziedzinie zarządzania granicami zewnętrznymi, nielegalnej imigracji i powrotów, w ścisłej współpracy z Komisją, organami, urzędami i agencjami Unii, a także z Europejską Siecią Migracyjną ustanowioną na mocy decyzji 2008/381/WE;

30.  w stosownych przypadkach udzielanie niezbędnej pomocy w utworzeniu wspólnego środowiska wymiany informacji, w tym w zakresie interoperacyjności systemów;

30a.   przestrzeganie wysokich standardów w zakresie zarządzania granicami, umożliwiających przejrzystość i kontrolę publiczną, oraz pełne stosowanie obowiązujących ram prawnych zapewniających poszanowanie, ochronę i promowanie praw podstawowych;

31.  zarządzanie systemem FADO (fałszywe i autentyczne dokumenty on-line) i obsługa tego systemu, o którym mowa w art. 80, oraz wspieranie państw członkowskich dzięki pomocy w ułatwianiu wykrywania przypadków fałszowania dokumentów;

32.  wypełnianie zadań i obowiązków powierzonych Agencji, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240(27) [rozporządzeniu ustanawiającym europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS)], i zapewnienie utworzenia jednostki centralnej ETIAS i obsługa tej jednostki zgodnie z art. 7 tego rozporządzenia;

32b.  wspomaganie państw członkowskich w ułatwianiu przekraczania granic zewnętrznych.

2)  Agencja komunikuje ▌na temat kwestii wchodzących w zakres jej mandatu. Agencja podaje do publicznej wiadomości rzetelne, szczegółowe, terminowe i wyczerpujące informacje o swoich działaniach.

Działania komunikacyjne nie mogą stać na przeszkodzie wypełnianiu zadań, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, w szczególności przez ujawnienie informacji operacyjnych, których podanie do wiadomości publicznej zagroziłoby osiągnięciu celu operacji. Działania komunikacyjne prowadzi się z zastrzeżeniem art. 91 i zgodnie z właściwymi planami komunikacji i rozpowszechniania informacji przyjętymi przez zarząd oraz, w stosownych przypadkach, w ścisłej współpracy z innymi agencjami.

Sekcja 2

Wymiana informacji i współpraca

Artykuł 11

Obowiązek współpracy w dobrej wierze

Agencja i organy krajowe państw członkowskich odpowiedzialne za zarządzanie granicami ▌, w tym straże przybrzeżne w zakresie realizowanych przez nie zadań kontroli granicznej, a także organy państw członkowskich odpowiedzialne za powroty mają obowiązek współpracy w dobrej wierze oraz obowiązek wymiany informacji.

Artykuł 12

Obowiązek wymiany informacji

1.  W celu realizacji zadań powierzonych im na mocy niniejszego rozporządzenia ▌ Agencja i organy krajowe odpowiedzialne za zarządzanie granicami i powroty, w tym straże przybrzeżne w zakresie realizowanych przez nie zadań kontroli granicznej, terminowo i rzetelnie dzielą się wszelkimi niezbędnymi informacjami, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i mającym zastosowanie prawem Unii i prawem krajowym dotyczącym wymiany informacji.

2.  Agencja podejmuje wszelkie właściwe środki w celu ułatwienia wymiany informacji istotnych dla jej zadań z Komisją i państwami członkowskimi ▌.

Jeżeli informacje są istotne dla wykonywania jej zadań, Agencja wymienia się informacjami z innymi właściwymi agencjami Unii do celów analizy ryzyka, zbierania danych statystycznych, oceny sytuacji w państwach trzecich, szkoleń i udzielania państwom członkowskim wsparcia w zakresie planowania ewentualnościowego.

Do celów wymiany informacji, o której mowa w ust. 1 i 2, Agencje opracowują niezbędne narzędzia i struktury ▌.

4.  Agencja podejmuje wszelkie niezbędne środki w celu ułatwienia wymiany informacji istotnych dla jej zadań z Irlandią i Zjednoczonym Królestwem, jeżeli informacje te dotyczą działań, w których te państwa uczestniczą zgodnie z art. 71 i art. 98 ust. 5.

Artykuł 13

Krajowy punkt kontaktowy

1.  Państwa członkowskie wyznaczają krajowy punkt kontaktowy, za którego pośrednictwem odbywa się komunikacja z Agencją we wszelkich kwestiach dotyczących działań Agencji, z zastrzeżeniem roli krajowych ośrodków koordynacji, określonych w art. 21. Krajowy punkt kontaktowy jest stale dostępny i zapewnia terminowe rozpowszechnienie wszystkich informacji pochodzących od Agencji do wszystkich właściwych organów danego państwa członkowskiego, w szczególności członków zarządu i krajowego ośrodka koordynacji.

2.  Państwa członkowskie mogą wyznaczyć maksymalnie dwóch reprezentujących ich krajowe punkty kontaktowe pracowników, którzy mają być oddelegowani do Agencji jako oficerowie łącznikowi. Oficerowie łącznikowi mogą ułatwiać komunikację między krajowym punktem kontaktowym a Agencją, w tym, w razie potrzeby, obecność na istotnych spotkaniach.

3.  Agencja zapewnia niezbędne pomieszczenia w budynku Agencji oraz zapewnia oficerom łącznikowym odpowiednie wsparcie w wykonywaniu ich obowiązków. Wszystkie pozostałe koszty powstałe w związku z oddelegowaniem oficerów łącznikowych są pokrywane przez państwo członkowskie. Zarząd określa zasady i warunki oddelegowania oraz odpowiednie wsparcie.

Artykuł 14

Sieć komunikacyjna

1.  Agencja tworzy i utrzymuje sieć komunikacyjną w celu zapewnienia łączności i narzędzi analitycznych oraz umożliwienia wymiany szczególnie chronionych informacji jawnych oraz niejawnych między krajowymi ośrodkami koordynacji w sposób bezpieczny i w czasie zbliżonym do rzeczywistego.

Każdy system lub każda aplikacja wykorzystujące sieć komunikacyjną są zgodne ze wszystkimi unijnymi przepisami dotyczącymi ochrony danych w całym cyklu życia.

Sieć działa dwadzieścia cztery godziny na dobę przez siedem dni w tygodniu i umożliwia:

a)  dwustronną i wielostronną wymianę informacji w czasie zbliżonym do rzeczywistego;

b)  organizowanie konferencji audio i wideo;

c)  bezpieczne postępowanie ze szczególnie chronionymi informacjami jawnymi oraz przechowywanie, przekazywanie i przetwarzanie takich informacji;

d)  bezpieczne postępowanie z informacjami niejawnymi UE objętymi klauzulą tajności do poziomu CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIAL lub do poziomu objętego równoważną krajową klauzulą tajności oraz przechowywanie, przekazywanie i przetwarzanie takich informacji przy zapewnieniu postępowania z informacjami niejawnymi, ich przechowywania, przekazywania i przetwarzania w ramach odrębnej i należycie akredytowanej części sieci komunikacyjnej.

2.  Agencja zapewnia pomoc techniczną i gwarantuje stałą dostępność sieci komunikacyjnej i jej wystarczającą przepustowość do obsługi systemu teleinformatycznego, którym Agencja zarządza.

Artykuł 15

Systemy wymiany informacji i aplikacje zarządzane przez Agencję

1.  Agencja może zastosować wszelkie niezbędne środki w celu ułatwienia wymiany informacji istotnych dla jej zadań z Parlamentem Europejskim, Komisją i państwami członkowskimi oraz, w stosownych przypadkach, organizacjami międzynarodowymi, instytucjami, organami, urzędami i agencjami Unii, o których mowa w art. 69, i państwami trzecimi, o których mowa w art. 72.

2.  Agencja opracowuje, wdraża i obsługuje system informacyjny umożliwiający wymianę informacji poufnych i szczególnie chronionych informacji jawnych z tymi podmiotami oraz wymianę danych osobowych, o których mowa w ▌art. 87–91, zgodnie z decyzją Komisji (UE, Euratom) 2015/444(28), decyzją Komisji 2015/443(29) oraz ▌rozporządzeniem (UE) 2018/1725.

3.  W stosownych przypadkach Agencja uruchamia systemy informacyjne, o których mowa w ust. 2, w ramach sieci komunikacyjnej, o której mowa w art. 14.

4.  W odniesieniu do powrotów Agencja obsługuje i utrzymuje zintegrowaną platformę zarządzania powrotami zgodnie z art. 50 ust. 1.

Artykuł 16

Standardy techniczne wymiany informacji

Agencja opracowuje standardy techniczne we współpracy z państwami członkowskimi:

a)  wzajemnego połączenia sieci komunikacyjnej z sieciami krajowymi wykorzystywanymi do tworzenia krajowych obrazów sytuacji oraz z innymi odpowiednimi systemami informacyjnymi do celów niniejszego rozporządzenia;

b)  tworzenia i sprzęgania odpowiednich systemów wymiany informacji i oprogramowania stosowanych przez Agencję i państwa członkowskie do celów niniejszego rozporządzenia;

c)  transmisji obrazów sytuacji oraz, w stosownych przypadkach, szczególnych obrazów sytuacji oraz zapewnienia komunikacji między odpowiednimi jednostkami i ośrodkami odpowiedzialnych organów krajowych państw członkowskich, a także zespołami rozmieszczonymi przez Agencję za pomocą różnych środków komunikacji, takich jak łączność satelitarna i sieć radiowa;

d)  informowania o pozycji środków własnych w celu jak najlepszego możliwego wykorzystania rozwoju technologicznego systemu nawigacji satelitarnej ustanowionego w ramach programu Galileo zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1285/2013 ▌.

Artykuł 17

Poświadczenie bezpieczeństwa osobowego

Państwa członkowskie, za pośrednictwem swoich krajowych ośrodków koordynacji i pod nadzorem właściwych organów krajowych, zapewniają, aby ich organy krajowe, agencje i inne podmioty, korzystając z sieci komunikacyjnej i systemów wymiany informacji Agencji:

a)  miały odpowiedni i ciągły dostęp do właściwych systemów i sieci Agencji lub połączonych z nią;

b)   stosowały odpowiednie standardy techniczne określone w art. 16;

c)  stosowały przepisy i normy bezpieczeństwa równoważne z tymi, jakie stosuje Agencja przy przetwarzaniu informacji niejawnych;

d)  wymieniały, przetwarzały i przechowywały szczególnie chronione informacje jawne i niejawne w sposób zgodny z decyzją Komisji (UE) 2015/44.

Sekcja 3

EUROSUR

Artykuł 18

EUROSUR

Niniejszym rozporządzeniem ustanawia się EUROSUR jako zintegrowane ramy wymiany informacji i współpracy operacyjnej w ramach Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, służące poprawie orientacji sytuacyjnej i zwiększeniu zdolności reagowania do celów zarządzania granicami, w tym wykrywania i zwalczania nielegalnej imigracji i przestępczości transgranicznej oraz zapobiegania im, a także przyczyniania się do zapewnienia ochrony i ratowania życia migrantów.

Artykuł 19

Zakres EUROSUR-u

1.   EUROSUR ma zastosowanie do odpraw granicznych na wyznaczonych przejściach granicznych oraz do ochrony lądowych i morskich granic zewnętrznych, w tym monitorowania, wykrywania, identyfikowania, śledzenia, przechwytywania osób w sposób niedozwolony przekraczających granicę oraz zapobiegania temu zjawisku, do celów wykrywania i zwalczania nielegalnej imigracji i przestępczości transgranicznej oraz zapobiegania tym zjawiskom, a także przyczyniania się do zapewnienia ochrony i ratowania życia migrantów.

2.   EUROSUR nie ma zastosowania do żadnych środków prawnych ani administracyjnych zastosowanych w sytuacji, gdy odpowiedzialne organy jednego z państw członkowskich przechwyciły transgraniczną działalność przestępczą lub przypadki nielegalnego przekroczenia granic zewnętrznych.

Artykuł 20

Komponenty EUROSUR-u

1.  Do celów wymiany informacji i współpracy w dziedzinie ochrony granic i z uwzględnieniem istniejących mechanizmów wymiany informacji i współpracy państwa członkowskie i agencja korzystają z ram EUROSUR-u, składających się z następujących elementów:

a)  krajowych ośrodków koordynacji;

b)  krajowych obrazów sytuacji;

c)  europejskiego obrazu sytuacji uwzględniającego odcinki granicy zewnętrznej wraz z odpowiadającymi poziomami ryzyka;

d)  szczególnych obrazów sytuacji;

e)  połączonych usług EUROSUR-u, o których mowa w art. 29;

f)  zintegrowanego planowania zgodne z art. 9 ▌.

2.   Krajowe ośrodki koordynacji zapewniają Agencji, za pośrednictwem sieci komunikacyjnej i odpowiednich systemów, informacje dotyczące ich krajowych obrazów sytuacji oraz, w stosownych przypadkach, szczególnych obrazów sytuacji, które to informacje są niezbędne do utworzenia i utrzymania europejskiego obrazu sytuacji.

3.   Agencja udziela krajowym ośrodkom koordynacji, za pośrednictwem sieci komunikacyjnej, nieograniczonego całodobowego dostępu przez siedem dni w tygodniu do szczególnych obrazów sytuacji oraz do europejskiego obrazu sytuacji.

Artykuł 21

Krajowy ośrodek koordynacji

1.   Każde państwo członkowskie wyznacza, prowadzi i utrzymuje krajowy ośrodek koordynacji, które służy koordynacji i wymianie informacji między wszystkimi organami prowadzącymi działania w zakresie kontroli granic zewnętrznych na poziomie krajowym, a także z pozostałymi krajowymi ośrodkami koordynacji oraz z Agencją. Każde państwo członkowskie powiadamia Komisję o utworzeniu swojego krajowego ośrodka koordynacji, a następnie Komisja przekazuje tę informację pozostałym państwom członkowskim i Agencji.

2.   Z zastrzeżeniem przepisów art. 13 i w ramach EUROSUR-u krajowy ośrodek koordynacji stanowi pojedynczy punkt kontaktowy służący wymianie informacji i współpracy z innymi krajowymi ośrodkami koordynacji i z Agencją.

3.   Krajowy ośrodek koordynacji:

a)  zapewnia terminową wymianę informacji i terminową współpracę między wszystkimi organami krajowymi odpowiedzialnymi za kontrolę granic zewnętrznych oraz z innymi krajowymi ośrodkami koordynacji i z Agencją;

b)  zapewnia terminową wymianę informacji z działającymi na poziomie krajowym organami zajmującymi się poszukiwaniem i ratownictwem, organami ścigania oraz organami właściwymi w sprawach imigracji i azylu i zarządza upowszechnianiem stosownych informacji na poziomie krajowym;

c)  przyczynia się do skutecznego i efektywnego zarządzania zasobami i personelem;

d)  tworzy i utrzymuje krajowy obraz sytuacji zgodnie z art. 26;

e)  wspiera koordynację planowaniawdrażania krajowych działań w zakresie kontroli granicy;

f)  koordynuje krajowy system kontroli granicy zgodnie z prawem krajowym;

g)  uczestniczy w regularnej ocenie skutków krajowych działań w zakresie kontroli granicy do celów niniejszego rozporządzenia;

h)  koordynuje środki operacyjne z pozostałymi państwami członkowskimi i państwami trzecimi, bez uszczerbku dla kompetencji Agencji i pozostałych państw członkowskich;

i)  wymienia stosowne informacje z krajowymi oficerami łącznikowymi ds. imigracji – jeśli zostali wyznaczeni – za pośrednictwem odpowiednich struktur ustanowionych na poziomie krajowym w celu przyczyniania się do realizacji europejskiego obrazu sytuacji i wspierania operacji kontroli granicznej;

j)  pod nadzorem właściwych organów krajowych – przyczynia się do zabezpieczania informacji krajowych systemów informacyjnych i systemów informacyjnych Agencji ▌.

4.   Państwa członkowskie mogą powierzyć organom regionalnym, lokalnym, funkcyjnym lub innym, które mają możliwość podejmowania decyzji operacyjnych, zadanie zapewnienia znajomości sytuacji oraz zdolności reagowania w ramach odpowiednich obszarów ich kompetencji, w tym zadania i kompetencje, o których mowa w art. 21 ust. 3 lit. c), e) i f).

5.  Decyzja państw członkowskich, o przydzieleniu zadań zgodnie z ust. 1, nie wpływa na możliwość prowadzenia przez krajowy ośrodek koordynacji współpracy i wymiany informacji z innymi krajowymi ośrodkami koordynacji i Agencją.

6.   W uprzednio zdefiniowanych przypadkach wskazanych na szczeblu krajowym krajowy ośrodek koordynacji może upoważnić organ, o którym mowa w ust. 1, do komunikowania się i wymiany informacji z regionalnymi organami lub krajowym ośrodkiem koordynacji innego państwa członkowskiego lub właściwymi organami państwa trzeciego, pod warunkiem że organ ten będzie regularnie informował swój krajowy ośrodek koordynacji o takim komunikowaniu się i wymianie informacji.

7.   Krajowy ośrodek koordynacji działa dwadzieścia cztery godziny na dobę przez siedem dni w tygodniu.

Artykuł 23

Podręcznik EUROSUR

1.   Komisja – wspierana przez komitet zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 117 ust. 2, w ścisłej współpracy z Agencją i wszelkimi innymi właściwymi podmiotami, urzędami lub agencjami Unii – przyjmuje i udostępnia praktyczny podręcznik dotyczący wdrażania EUROSUR-u i zarządzania tym systemem („podręcznik”). Podręcznik zawiera wytyczne techniczne i operacyjne, zalecenia oraz najlepsze praktyki, także dotyczące współpracy z państwami trzecimi. Komisja przyjmuje podręcznik w formie zalecenia.

2.   Po konsultacji z państwami członkowskimi i Agencją Komisja może postanowić o częściowym utajnieniu podręcznika i nadaniu mu klauzuli tajności RESTREINT UE/EU RESTRICTED zgodnie z zasadami przedstawionymi w regulaminie wewnętrznym Komisji.

Artykuł 24

Monitorowanie EUROSUR-u

1.  Agencja i państwa członkowskie zapewniają stosowanie procedur monitorowania funkcjonowania EUROSUR-u pod względem technicznym i operacyjnym w kontekście realizacji celów dotyczących osiągnięcia odpowiedniej znajomości sytuacji oraz zdolności reagowania na granicach zewnętrznych.

2.  Agencja stale i w sposób ciągły monitoruje jakość usług oferowanych przez sieć komunikacyjną oraz jakość danych udostępnianych w ramach obrazu sytuacji EUROSUR-u.

3.  Agencja przekazuje ▌informacje dotyczące kontroli jakości krajowym ośrodkom koordynacji oraz odpowiednim strukturom struktur dowodzenia i kontroli wykorzystywanym do celów działalności Agencji w ramach połączonych usług EUROSUR-u. Informacjom takim nadaje się klauzulę tajności RESTREINT UE/EU RESTRICTED.

Sekcja 4

Znajomość sytuacji

Artykuł 25

Obrazy sytuacji

1)  Krajowe obrazy sytuacji, europejski obraz sytuacji oraz szczególne obrazy sytuacji opracowuje się poprzez gromadzenie, ocenianie, zestawianie, analizowanie, interpretowanie, generowanie, wizualizowanie i rozpowszechnianie informacji.

Obrazy sytuacji, o których mowa w ust. 1, składają się z następujących warstw informacji:

a)   warstwy zdarzeniowej, obejmującej ▌zdarzenia i incydenty związane z przypadkami niedozwolonego przekraczania granicy i z przestępczością transgraniczną oraz, jeżeli są dostępne, informacje na temat niedozwolonego wtórnego przemieszczania się w celu zrozumienia tendencji, liczebności i tras;

b)  warstwy operacyjnej, zawierającej informacje na temat operacji, w tym planu rozmieszczenia, obszaru działań ▌ oraz pozycji, czasu, statusu i rodzaju środków zaangażowanych zgodnie z planem operacyjnym;

c)  warstwy analitycznej, zawierającej przeanalizowane informacje istotne dla celów niniejszego rozporządzenia i w szczególności dla przypisania poziomów ryzyka odcinkom granicy zewnętrznej, obejmujące obrazy i dane geograficzne, kluczowe zmiany i wskaźniki, sprawozdania analityczne i inne istotne informacje uzupełniające.

2.   Obrazy sytuacji, o których mowa w ust. 1, powinny umożliwiać identyfikację i śledzenie zdarzeń, operacji i odpowiadających im analiz dotyczących sytuacji, w których zagrożone jest życie ludzkie.

4.   Szczegóły warstw informacyjnych obrazów sytuacji oraz zasady tworzenia szczególnych obrazów sytuacji określa się w akcie wykonawczym przyjmowanym przez Komisję zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 117 ust. 3.

W akcie wykonawczym określa się rodzaj przekazywanych informacji, podmioty odpowiedzialne za gromadzenie, przetwarzanie, archiwizowanie i przekazywanie poszczególnych informacji, maksymalne opóźnienia w sprawozdawczości, zasady dotyczące bezpieczeństwa i ochrony danych oraz związane z nimi mechanizmy kontroli jakości.

Artykuł 26

Krajowy obraz sytuacji

1.   Krajowy ośrodek koordynacji tworzy i utrzymuje krajowy obraz sytuacji, aby wszystkim organom odpowiedzialnym za kontrolę granic dostarczyć skutecznych, dokładnych i aktualnych informacji.

2.   Na krajowy obraz sytuacji składają się informacje pochodzące z następujących źródeł:

a)  krajowy system nadzorowania granicy, zgodnie z prawem krajowym;

b)  stacjonarne i ruchome czujniki obsługiwane przez krajowe organy odpowiedzialne za ochronę granic zewnętrznych;

c)  patrole chroniące granice oraz inne misje obserwacyjne;

d)  lokalne i regionalne ośrodki koordynacji oraz ośrodki koordynacji innego rodzaju;

e)  inne odpowiednie organy i systemy krajowe, obejmujące oficerów łącznikowych ds. imigracji, ośrodki operacyjne i punkty kontaktowe;

f)  kontrole graniczne;

g)  Agencja;

h)  krajowe ośrodki koordynacji w innych państwach członkowskich;

i)  organy państw trzecich, na podstawie umów dwu- lub wielostronnych lub w ramach sieci regionalnych, o których mowa w art. 75;

j)  systemy zgłaszania statków morskich zgodnie z określającymi je odpowiednimi podstawami prawnymi;

k)  inne odpowiednie organizacje europejskie i międzynarodowe;

l)  inne źródła.

3.   Krajowy ośrodek koordynacji przypisuje każdemu zdarzeniu w warstwie zdarzeniowej krajowego obrazu sytuacji jeden orientacyjny poziom ryzyka, który można określić jako „niski”, „średni”, „wysoki” lub „bardzo wysoki”. Wszystkie zdarzenia udostępnia się Agencji.

4.   Krajowy ośrodek koordynacji może podjąć decyzję – na wniosek odpowiedzialnego organu krajowego – o ograniczeniu dostępu do informacji dotyczących bezpieczeństwa narodowego, w tym środków wojskowych zgodnie z zasadą ograniczonego dostępu.

5.   Krajowe ośrodki koordynacji w sąsiadujących państwach członkowskich mogą udostępniać sobie nawzajem, bezpośrednio i w czasie zbliżonym do rzeczywistego, obraz sytuacji sąsiadujących odcinków granicy zewnętrznej zawierający informacje dotyczące pozycji, statusu i rodzaju środków własnych działających na sąsiadujących odcinkach granicy zewnętrznej.

Artykuł 27

Europejski obraz sytuacji

1.   Agencja tworzy i utrzymuje europejski obraz sytuacji, aby dostarczyć krajowym ośrodkom koordynacji i Komisji skutecznych, dokładnych i aktualnych informacji i analiz dotyczących granic zewnętrznych, strefy przedgranicznej i przypadków niedozwolonego wtórnego przemieszczania się.

2.   Na europejski obraz sytuacji składają się informacje pochodzące z następujących źródeł:

a)  krajowe ośrodki koordynacji oraz krajowe obrazy sytuacji, w zakresie wymaganym przez niniejszy artykuł, oraz informacje i sprawozdania otrzymane od oficerów łącznikowych ds. imigracji;

b)  Agencja, informacje i sprawozdania przekazywane przez jej oficerów łącznikowych zgodnie z art. 32 i 76;

c)  delegatury i misje Unii oraz operacje w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, jak przewidziano w art. 69 ust. 1 lit. k);

d)  inne odpowiednie organy, biura i agencje Unii oraz organizacje międzynarodowe, o których mowa w art. 69;

e)  organy państw trzecich, na podstawie umów dwu- lub wielostronnych lub w ramach sieci regionalnych, o których mowa w art. 73, oraz porozumień roboczych, o których mowa w art. 74 ust. 1.;

f)  inne źródła.

3.   Warstwa zdarzeniowa europejskiego obrazu sytuacji zawiera informacje dotyczące:

a)  zdarzeń i innych elementów objętych warstwą zdarzeniową krajowego obrazu sytuacji;

b)  zdarzeń i innych elementów objętych szczególnymi obrazami sytuacji, jak przewidziano w art. 28;

c)  incydentów na obszarze operacyjnym wspólnej operacji lub szybkiej interwencji koordynowanej przez Agencję lub w hotspocie ▌.

4.   Warstwa operacyjna europejskiego obrazu sytuacji zawiera informacje na temat wspólnych operacji i szybkich interwencji koordynowanych przez Agencję oraz hotspotów ▌, w tym opis misji, lokalizacji, statusu, czasu trwania, informacji na temat zaangażowanych państw członkowskich i innych podmiotów, codziennych i cotygodniowych raportów sytuacyjnych, danych statystycznych oraz pakietów informacyjnych dla mediów.

5.   Informacjom dotyczącym środków własnych objętych warstwą operacyjną europejskiego obrazu sytuacji można w stosownych przypadkach nadać klauzulę tajności RESTREINT UE/EU RESTRICTED.

6.   W europejskim obrazie sytuacji Agencja uwzględnia poziom ryzyka przypisany konkretnemu incydentowi w krajowym obrazie sytuacji przez krajowy ośrodek koordynacji. Każdemu incydentowi w strefie przedgranicznej Agencja przypisuje pojedynczy orientacyjny poziom ryzyka i informuje krajowe ośrodki koordynacji.

Artykuł 28

Szczególne obrazy sytuacji

1.   Agencja i państwa członkowskie mogą tworzyć i utrzymywać szczególne obrazy sytuacji, aby wspierać konkretne działania operacyjne na granicach zewnętrznych lub dzielić się informacjami z organizacjami międzynarodowymi, instytucjami, organami, urzędami i agencjami Unii, o których mowa w art. 69, lub z państwami trzecimi, zgodnie z art. 76 ▌.

2.   Szczególne obrazy sytuacji składają się z podzbioru informacji dotyczących krajowych i europejskich obrazów sytuacji.

3.   Warunki tworzenia i wymiany szczególnych obrazów sytuacji opisane są w planie operacyjnym dotyczącym danej działalności operacyjnej oraz w umowie dwu- lub wielostronnej, gdy szczególny obraz sytuacji tworzony jest w ramach dwu-lub wielostronnej współpracy z państwami trzecimi. Zastosowanie ma zasada zgody jednostki inicjującej.

Artykuł 29

Połączone usługi EUROSUR-u

1.   Agencja koordynuje połączone usługi EUROSUR-u, aby zapewnić krajowym ośrodkom koordynacji, Komisji i własnym strukturom informacje na temat granic zewnętrznych oraz strefy przedgranicznej w sposób regularny, rzetelny i efektywny pod względem kosztów.

2.   Na wniosek krajowego ośrodka koordynacji Agencja dostarcza informacji na temat granic zewnętrznych składającego wniosek państwa członkowskiego i na temat strefy przedgranicznej, które to informacje można uzyskać w ramach:

a)  selektywnego monitorowania wyznaczonych portów i terenów nadbrzeżnych państw trzecich, które zostały wskazane na podstawie analizy ryzyka i informacji jako punkty przyjmowania na pokład lub punkt tranzytowy dla pojazdów lub statków morskich i innych jednostek wykorzystywanych do celów związanych z nielegalną imigracją lub przestępczością transgraniczną;

b)  śledzenia na pełnym morzu statków morskich lub innych jednostek i statków powietrznych, co do których zachodzi podejrzenie lub zostało wskazane, że są wykorzystywane do celów związanych z nielegalną imigracją lub przestępczością transgraniczną, w tym w przypadku osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu w celu przekazania tej informacji odpowiednim właściwym organom do celów operacji poszukiwawczo-ratowniczych na morzu;

c)  monitorowania wyznaczonych stref na obszarach morskich w celu wykrywania, identyfikowania i śledzenia statków morskich i innych jednostek, wykorzystywanych lub co do których zachodzi podejrzenie, że są wykorzystywane do celów związanych z nielegalną imigracją lub przestępczością transgraniczną, w tym w przypadku osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu w celu przekazania tej informacji odpowiednim właściwym organom do celów operacji poszukiwawczo-ratowniczych na morzu;

ca)  monitorowania wyznaczonych stref granic powietrznych w celu wykrywania, identyfikowania i śledzenia statków powietrznych i innych form wyposażenia, wykorzystywanych lub co do których zachodzi podejrzenie, że są wykorzystywane do celów związanych z nielegalną imigracją lub przestępczością transgraniczną;

d)  oceny oddziaływania na środowisko w odniesieniu do wyznaczonych stref na obszarach morskich oraz na lądowej i powietrznej granicy zewnętrznej, przeprowadzonej w celu zoptymalizowania działań w zakresie monitorowania i patrolowania;

e)  selektywnego monitorowania wyznaczonych stref przedgranicznych przy granicach zewnętrznych, które zostały wskazane na podstawie analizy ryzyka i informacji jako potencjalne strefy wyjazdu lub tranzytu do celów nielegalnej imigracji lub przestępczości transgranicznej;

f)  monitorowania tendencji, liczebności i tras przepływów migracyjnych do Unii i wewnątrz Unii;

g)  monitorowania mediów, wywiadu ze źródeł jawnych i analizy działalności w internecie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 lub z rozporządzeniem (UE) 2016/679 stosownie do przypadku w celu zapobiegania nielegalnej imigracji lub przestępczości transgranicznej;

h)  analizy informacji pochodzących z wielkoskalowych systemów informatycznych w celu wykrywania zmieniających się szlaków i metod wykorzystywanych do celów nielegalnej imigracji i przestępczości transgranicznej.

3.   Agencja może odrzucić wniosek złożony przez krajowy ośrodek koordynacji ze względów technicznych, finansowych lub operacyjnych. Agencja w stosownym czasie powiadamia krajowy ośrodek koordynacji o powodach takiego odrzucenia.

4.   Agencja może z własnej inicjatywy korzystać z narzędzi nadzoru, o których mowa w ust. 2, w celu gromadzenia informacji na temat strefy przedgranicznej istotnych w kontekście europejskiego obrazu sytuacji.

Sekcja 5

ANALIZA RYZYKA

Artykuł 30

Analiza ryzyka

1.  Agencja monitoruje przepływy migracyjne w kierunku Unii i wewnątrz niej pod kątem tendencji, liczebności i tras migracyjnych, a także tendencje i inne możliwe wyzwania na zewnętrznych granicach Unii i w odniesieniu do powrotów. W tym celu, na mocy decyzji zarządu opartej na wniosku dyrektora wykonawczego, Agencja tworzy wspólny zintegrowany model analizy ryzyka, stosowany przez Agencję i państwa członkowskie. Wspólny zintegrowany model analizy ryzyka jest tworzony i aktualizowany, w razie potrzeby, na podstawie wyników oceny wieloletniego cyklu polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, o którym mowa w art. 8 ust. 7. ▌

2.  Agencja sporządza ogólne roczne analizy ryzyka, które przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji zgodnie z art. 91, oraz ukierunkowane analizy ryzyka dotyczące działalności operacyjnej. Co dwa lata Agencja, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, przygotowuje i przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji strategiczną analizę ryzyka dotyczącą europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, którą to analizę uwzględnia się przy przygotowywaniu wieloletniego cyklu polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. Dane umieszczane w wynikach takich analiz ryzyka są zanonimizowane.

3.  Analiza ryzyka, o której mowa w ust. 2, sporządzana przez Agencję na podstawie informacji uzyskanych również od państw członkowskich obejmuje wszystkie aspekty istotne dla europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami w celu opracowania mechanizmu wstępnego ostrzegania.

3a.   Agencja publikuje wyczerpujące informacje na temat wspólnego zintegrowanego modelu analizy ryzyka.

4.  Państwa członkowskie dostarczają Agencji wszelkie niezbędne informacje na temat sytuacji, tendencji i potencjalnych zagrożeń na granicach zewnętrznych oraz w dziedzinie powrotów. Państwa członkowskie regularnie lub na wniosek Agencji przekazują jej wszelkie niezbędne informacje, takie jak dane statystyczne i operacyjne gromadzone w związku z europejskim zintegrowanym zarządzaniem granicami i zgodnie z art. 98 ust. 2 lit. e), a także informacje pozyskane z warstwy analitycznej krajowego obrazu sytuacji utworzonego zgodnie z art. 26.

5.  Wyniki analizy ryzyka przekazywane są ▌zarządowi i udostępniane właściwym organom państw członkowskich w sposób terminowy i rzetelny.

6.  Państwa członkowskie uwzględniają wyniki analizy ryzyka przy planowaniu swoich operacji i działań na granicach zewnętrznych, a także swoich działań w dziedzinie powrotów.

7.  Agencja włącza wyniki wspólnego zintegrowanego modelu analizy ryzyka w opracowywanie wspólnych podstawowych programów szkoleń ▌.

Sekcja 6

Zapobieganie i zdolność reagowania

Artykuł 31

Wyznaczenie odcinków granicy zewnętrznej

Do celów niniejszego rozporządzenia każde państwo członkowskie dokonuje podziału swoich zewnętrznych granic lądowych i morskich oraz w stosownych przypadkach powietrznych na odcinki i powiadamia o tym Agencję.

Wszelkie zmiany w zakresie odcinków granicy wprowadzane przez państwo członkowskie ▌ są terminowo notyfikowane Agencji w celu zapewnienia ciągłości analizy ryzyka przez Agencję.

Artykuł 32

Oficerowie łącznikowi Agencji w państwach członkowskich

1.  Agencja zapewnia regularne monitorowanie zarządzania granicami zewnętrznymi i powrotów przez wszystkie państwa członkowskie za pośrednictwem oficerów łącznikowych Agencji.

Agencja może postanowić, że jeden oficer łącznikowy będzie odpowiedzialny za maksymalnie cztery państwa członkowskie geograficznie znajdujące się blisko siebie.

2.  Dyrektor wykonawczy wyznacza spośród personelu statutowego Agencji ekspertów, którzy są rozmieszczani jako oficerowie łącznikowi. Na podstawie analizy ryzyka i po zasięgnięciu opinii danego państwa członkowskiego dyrektor wykonawczy przedstawia wniosek dotyczący charakteru i warunków rozmieszczenia oficera łącznikowego, państwa członkowskiego lub regionu, w którym oficer łącznikowy może zostać rozmieszczony, oraz możliwych zadań, które nie zostały ujęte w ust. 3. Wniosek dyrektora wykonawczego podlega zatwierdzeniu przez zarząd. Dyrektor wykonawczy powiadamia dane państwo członkowskie o wyznaczeniu oraz określa, wspólnie z państwem członkowskim, miejsce, w którym oficer łącznikowy zostanie rozmieszczony.

3.  Oficerowie łącznikowi działają w imieniu Agencji, a ich rolą jest wspieranie współpracy i dialogu między Agencją a organami krajowymi odpowiedzialnymi za zarządzanie granicami i powroty, w tym strażami przybrzeżnymi w zakresie realizowanych przez nie zadań kontroli granicznej. Oficerowie łącznikowi w szczególności:

a)  pełnią rolę pośredników między Agencją a organami krajowymi odpowiedzialnymi za zarządzanie granicami i powroty, w tym strażami przybrzeżnymi w zakresie realizowanych przez nie zadań kontroli granicznej;

b)  wspierają gromadzenie informacji potrzebnych Agencji do monitorowania nielegalnej imigracji oraz sporządzania analiz ryzyka, o których mowa w art. 30;

c)  wspierają gromadzenie informacji, o których mowa w art. 33, potrzebnych Agencji do sporządzania oceny narażenia i przygotowania sprawozdania w tym celu zgodnie z ust. 6;

d)  monitorują środki przyjmowane przez państwo członkowskie na odcinkach granicy, którym przypisano wysoki lub krytyczny poziom ryzyka zgodnie z art. 35;

e)  przyczyniają się do wspierania stosowania dorobku Unii związanego z zarządzaniem granicami zewnętrznymi i z powrotami, w tym w zakresie poszanowania praw podstawowych;

b)  w razie potrzeby współpracują z urzędnikiem ds. praw podstawowych, aby przyczynić się do promowania poszanowania praw podstawowych w działaniach Agencji zgodnie z lit. e);

f)  wspomagają, w miarę możliwości, państwa członkowskie w opracowywaniu ich planów ewentualnościowych dotyczących zarządzania granicami;

g)  ułatwiają komunikację między państwem członkowskim a Agencją, przekazują państwu członkowskiemu odpowiednie informacje z Agencji, w tym informacje o trwających operacjach;

h)  regularnie składają bezpośrednio dyrektorowi wykonawczemu sprawozdania dotyczące sytuacji na granicach zewnętrznych oraz zdolności danego państwa członkowskiego do skutecznego radzenia sobie z sytuacją na granicach zewnętrznych; składają także sprawozdania z wykonania operacji powrotowych w kierunku właściwych państw trzecich;

i)  monitorują środki przyjmowane przez państwo członkowskie w odniesieniu do sytuacji wymagającej pilnego podjęcia działań na granicach zewnętrznych, o której mowa w art. 43;

j)  monitorują środki przyjmowane przez państwo członkowskie w odniesieniu do powrotów i wspierają gromadzenie informacji wymaganych przez Agencję do celów prowadzenia działalności, o której mowa w art. 49.

4.  Jeżeli składane przez oficera łącznikowego sprawozdania, o których mowa w ust. 3 lit. h), wyrażają obawy co do jednego lub większej liczby aspektów istotnych dla danego państwa członkowskiego, państwo to jest niezwłocznie informowane o tym fakcie przez dyrektora wykonawczego.

5.  Na potrzeby ust. 3 oficer łącznikowy, zgodnie z krajowymi i unijnymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa i ochrony danych:

a)  otrzymuje informacje pochodzące z krajowego ośrodka koordynacji oraz z krajowego obrazu sytuacji utworzonego zgodnie z art. 26;

b)  utrzymuje regularne kontakty z organami krajowymi odpowiedzialnymi za zarządzanie granicami i powroty, w tym strażami przybrzeżnymi w zakresie realizowanych przez nie zadań kontroli granicznej, a jednocześnie informuje krajowy punkt kontaktowy, o którym mowa w art. 13.

6.  Sprawozdanie oficera łącznikowego stanowi element oceny narażenia, o której mowa w art. 33. Sprawozdanie zostaje przekazane zainteresowanemu państwu członkowskiemu.

7.  Przy wywiązywaniu się ze swoich obowiązków oficerowie łącznikowi przyjmują instrukcje wyłącznie od Agencji.

Artykuł 33

Ocena narażenia

1.  Agencja, na mocy decyzji zarządu opartej na wniosku dyrektora wykonawczego przygotowanym w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i Komisją, tworzy wspólną metodykę przeprowadzania oceny narażenia. Metodyka ta obejmuje kryteria obiektywne, na podstawie których Agencja przeprowadza ocenę narażenia, częstotliwość takich ocen narażenia i sposób przeprowadzania kolejnych takich ocen oraz warunki skutecznego systemu monitorowania wdrażania zaleceń.

2.  Agencja monitoruje i ocenia dostępność wyposażenia technicznego, systemów, zdolności, zasobów, infrastruktury, a także odpowiednio wykwalifikowanego i przeszkolonego personelu państw członkowskich, niezbędnych do kontroli granicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a). W tym kontekście Agencja ocenia plany rozwoju zdolności, o których mowa w art. 9 ust. 4, pod względem zdolności do wykonywania zadań kontroli granicznej, biorąc pod uwagę, że niektóre zdolności krajowe mogą być częściowo wykorzystywane do celów innych niż kontrola graniczna. Do celów przyszłego planowania Agencja prowadzi te działania w ramach środka zapobiegawczego na podstawie analizy ryzyka sporządzonej zgodnie z art. 30 ust. 2. Agencja przeprowadza takie monitorowanie i ocenę przynajmniej raz w roku, chyba że dyrektor wykonawczy, na podstawie ocen ryzyka lub wcześniejszej oceny narażenia, postanowi inaczej. W każdym przypadku poszczególne państwa członkowskie podlegają monitorowaniu i ocenie co najmniej raz na trzy lata.

3.  Z zastrzeżeniem przepisów art. 9 ▌ państwa członkowskie, na wniosek Agencji, przedstawiają informacje dotyczące wyposażenia technicznego, personelu i – w najszerszym możliwym zakresie – środków finansowych dostępnych na poziomie krajowym w celu prowadzenia kontroli granicznych. Państwa członkowskie przekazują również, na wniosek Agencji, informacje o swoich planach ewentualnościowych dotyczących zarządzania granicami.

4.  Celem oceny narażenia jest dokonanie przez Agencję oceny zdolności i gotowości państw członkowskich do stawienia czoła obecnym i nadchodzącym wyzwaniom ▌na granicach zewnętrznych; określanie, w szczególności w odniesieniu do tych państw członkowskich, które stoją w obliczu szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań, ewentualnych bezpośrednich skutków na granicach zewnętrznych i wynikającego z tego wpływu na funkcjonowanie strefy Schengen; oraz ocena ich zdolności do wnoszenia wkładu do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz rezerwy wyposażenia technicznego, w tym rezerwy wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania; oraz ocena zdolności państw członkowskich do przyjmowania wsparcia europejskiego zgodnie z art. 9 ust. 3. Ocena ta pozostaje bez uszczerbku dla mechanizmu oceny Schengen.

5.  W ocenie narażenia Agencja ocenia zdolność państw członkowskich – pod względem jakościowym i ilościowym – do wykonywania wszelkich zadań w zakresie zarządzania granicami, w tym zdolność państw członkowskich do radzenia sobie z potencjalnym przybyciem dużej liczby osób na ich terytorium.

6.  Wstępne wyniki oceny narażenia są przedkładane odpowiednim państwom członkowskim. Państwa te mogą zgłaszać uwagi dotyczące tej oceny.

7.  W razie konieczności dyrektor wykonawczy, po zasięgnięciu opinii danego państwa członkowskiego, wydaje zalecenie określające niezbędne środki do podjęcia przez to państwo członkowskie oraz termin, w którym środki takie mają zostać wdrożone. Dyrektor wykonawczy wzywa zainteresowane państwa członkowskie, aby – w porozumieniu z dyrektorem wykonawczym – zastosowało niezbędne środki na podstawie planu działania opracowanego przez dane państwo członkowskie.

8.  Podstawą środków, jakie dyrektor wykonawczy zaleca zainteresowanym państwom członkowskim, są wyniki oceny narażenia, przy uwzględnieniu analizy ryzyka przeprowadzonej przez Agencję, uwag zainteresowanego państwa członkowskiego oraz wyników mechanizmu oceny Schengen.

Środki te powinny mieć na celu wyeliminowanie słabych punktów wskazanych w ocenie, co ma prowadzić do zwiększenia przez państwa członkowskie ich gotowości do stawiania czoła obecnym i nadchodzącym wyzwaniom na granicach zewnętrznych poprzez optymalizację lub udoskonalenie ich zdolności, wyposażenia technicznego, systemów, zasobów i planów ewentualnościowych. Dyrektor wykonawczy może zaoferować państwom członkowskim wiedzę techniczną Agencji w celu wsparcia realizacji przedmiotowych środków.

9.  Dyrektor wykonawczy monitoruje wdrażanie zaleceń w drodze regularnych sprawozdań składanych przez państwa członkowskie w oparciu o plany działania, o których mowa w ust. 7 niniejszego artykułu.

W przypadku ryzyka, że państwo członkowskie przekroczy termin wyznaczony na wykonanie zalecenia, dyrektor wykonawczy niezwłocznie informuje o tym członka zarządu z danego państwa członkowskiego i Komisję. Dyrektor wykonawczy, w porozumieniu z członkiem zarządu z danego państwa członkowskiego, zwraca się z zapytaniem do właściwych organów tego państwa członkowskiego co do przyczyn opóźnienia i proponuje wsparcie Agencji we wdrożeniu środka.

10.  Jeżeli państwo członkowskie nie wdroży w terminie, o którym mowa w ust. 7 niniejszego artykułu, niezbędnych środków przewidzianych w zaleceniu, dyrektor wykonawczy przekazuje sprawę zarządowi i powiadamia Komisję. Zarząd przyjmuje na wniosek dyrektora wykonawczego decyzję określającą środki niezbędne do podjęcia przez dane państwo członkowskie oraz termin, w którym środki takie mają zostać wdrożone. Decyzja zarządu jest wiążąca dla tego państwa członkowskiego. Jeżeli państwo członkowskie nie wdroży środków w terminie przewidzianym w tej decyzji, zarząd powiadamia o tym Radę i Komisję i mogą zostać podjęte dalsze działania zgodnie z art. 43.

11.  Wyniki oceny narażenia, w tym szczegółowy opis wyniku oceny narażenia, środki przyjęte przez państwa członkowskie i status wdrożenia wszelkich wcześniejszych zaleceń, są regularnie, nie rzadziej niż raz w roku, przekazywane zgodnie z art. 91 Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji.

Artykuł 34

Synergie między oceną narażenia a mechanizmem oceny Schengen

1.  Należy maksymalizować synergie między ocenami narażenia a mechanizmem oceny Schengen ustanowionym rozporządzeniem (UE) nr 1053/2013, aby utworzyć wierniejszy obraz sytuacji w zakresie funkcjonowania strefy Schengen, unikając, w miarę możliwości, powielania wysiłków po stronie państw członkowskich i zapewniając lepiej skoordynowane wykorzystanie odpowiednich instrumentów finansowych Unii wspierających zarządzanie granicami zewnętrznymi.

2.  Do celów, o których mowa w ust. 1, Komisja i Agencja wprowadzają niezbędne uzgodnienia, aby udostępniać sobie wzajemnie w sposób regularny, bezpieczny i terminowy wszelkie informacje dotyczące wyników ocen narażenia i mechanizmu oceny Schengen w dziedzinie zarządzania granicami. Mechanizm wymiany obejmuje sprawozdania z ocen narażenia i wizyt w ramach oceny Schengen, kolejne zalecenia, plany działania oraz wszelkie aktualizacje dotyczące realizacji planów działania przedstawionych przez państwa członkowskie.

2a.  Do celów mechanizmu oceny Schengen w odniesieniu do zarządzania granicami zewnętrznymi Komisja udostępnia wyniki ocen narażenia wszystkim członkom zespołów ds. oceny Schengen zaangażowanym w ocenę danego państwa członkowskiego. Takie informacje uznaje się za informacje szczególnie chronione w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1053/2013 i odpowiednio się z nimi postępuje.

3.  Uzgodnienia, o których mowa w ust. 2, obejmują wyniki mechanizmu oceny Schengen w obszarze powrotów, aby zapewnić Agencji pełną wiedzę na temat zidentyfikowanych niedociągnięć w celu umożliwienia jej zaproponowania danym państwom członkowskim odpowiednich środków wspierających w tym zakresie.

Artykuł 35

Przypisanie poziomów ryzyka odcinkom granicy zewnętrznej

1.  Na podstawie przygotowanej przez siebie analizy ryzyka i oceny narażenia i w porozumieniu z danym państwem członkowskim Agencja przypisuje następujące poziomy ryzyka każdemu odcinkowi zewnętrznych granic lądowych, morskich i – w stosownych przypadkach – powietrznych państw członkowskich lub zmienia te poziomy:

a)  niski poziom ryzyka w przypadku zdarzeń związanych z nielegalną migracją lub przestępczością transgraniczną występujących na danym odcinku granicy, jeżeli te zdarzenia mają nieznaczny wpływ na bezpieczeństwo granic;

b)  średni poziom ryzyka w przypadku zdarzeń związanych z nielegalną migracją lub przestępczością transgraniczną występujących na danym odcinku granicy, jeżeli te zdarzenia mają umiarkowany wpływ na bezpieczeństwo granic;

c)  wysoki poziom ryzyka w przypadku zdarzeń związanych z nielegalną imigracją lub przestępczością transgraniczną występujących na danym odcinku granicy, jeżeli te zdarzenia mają istotny wpływ na bezpieczeństwo granic;

1a.   Aby szybko reagować na sytuacje kryzysowe na danym odcinku granicy w przypadku zdarzeń związanych z nielegalną imigracją lub przestępczością transgraniczną występujących na danym odcinku granicy, jeżeli te zdarzenia mają decydujący wpływ na bezpieczeństwo granicy do tego stopnia, że narażają na niebezpieczeństwo funkcjonowanie strefy Schengen, na podstawie analizy ryzyka Agencji i w porozumieniu z danym państwem członkowskim Agencja czasowo przypisuje temu odcinkowi granicy „krytyczny” poziom ryzyka.

2.  Przypisanie poziomów ryzyka opiera się na wspólnym zintegrowanym modelu analizy ryzyka, o którym mowa w art. 30 ust. 1. Jeżeli dane państwo członkowskie i Agencja nie osiągną porozumienia w sprawie przypisania, poziom ryzyka przypisany temu odcinkowi granicy pozostaje bez zmian.

Krajowy ośrodek koordynacji stale ocenia, w ścisłej współpracy z innymi właściwymi organami krajowymi, czy konieczna jest zmiana poziomu ryzyka dowolnego z odcinków granicy, biorąc pod uwagę informacje zawarte w krajowym obrazie sytuacji, i informuje o tym odpowiednio Agencję.

3.  Agencja przedstawia wizualizację poziomów ryzyka przypisanych granicom zewnętrznym w europejskim obrazie sytuacji.

Artykuł 36

Reakcja odpowiadająca poziomom ryzyka

1.  Państwa członkowskie zapewniają w następujący sposób zgodność działań w zakresie kontroli granicy prowadzonych na odcinkach granicy zewnętrznej z poziomami ryzyka przypisanymi tym odcinkom:

a)  jeżeli odcinkowi granicy zewnętrznej przypisano niski poziom ryzyka, krajowe organy odpowiedzialne za kontrolę granic zewnętrznych organizują regularną kontrolę na podstawie analizy ryzyka i zapewniają obecność ▌ wystarczającej liczby personelu i wystarczających zasobów dostępnych dla tego odcinka granicy;

b)  jeżeli odcinkowi granicy zewnętrznej przypisano średni poziom ryzyka, krajowe organy odpowiedzialne za kontrolę granic zewnętrznych zapewniają – w uzupełnieniu środków przyjętych zgodnie z lit. a) – zastosowanie odpowiednich środków kontroli na tym odcinku granicy. O zastosowaniu tych środków kontroli powiadamia się krajowy ośrodek koordynacji. Krajowy ośrodek koordynacji koordynuje wszelkie wsparcie zgodnie z art. 21 ust. 3;

c)  jeżeli odcinkowi granicy zewnętrznej przypisano wysoki poziom ryzyka, dane państwo członkowskie zapewnia – w uzupełnieniu środków przyjętych zgodnie z lit. b) – za pośrednictwem krajowego ośrodka koordynacji udzielenie niezbędnego wsparcia krajowym organom działającym na tym odcinku granicy oraz zastosowanie wzmocnionych środków kontroli. To państwo członkowskie może zwrócić się o wsparcie do Agencji na warunkach określonych w art. 37 w odniesieniu do rozpoczęcia wspólnych operacji lub szybkich interwencji na granicy.

1a.  W przypadku gdy odcinkowi granicy zewnętrznej przypisuje się krytyczny poziom ryzyka, Agencja powiadamia o tym Komisję. Uwzględniając bieżące wsparcie ze strony Agencji, dyrektor wykonawczy, oprócz środków podjętych na mocy lit. c), wydaje zalecenie ▌zgodnie z art. 42 ust. 1. Zainteresowane państwo członkowskie odpowiada na zalecenie zgodnie z art. 42 ust. 2.

2.  Krajowy ośrodek koordynacji regularnie informuje Agencję o środkach zastosowanych na szczeblu krajowym zgodnie z ust. 1 lit. ▌c) i ust. 1a.

3.  Jeżeli średni, wysoki lub krytyczny poziom ryzyka przypisano odcinkowi granicy zewnętrznej przylegającemu do odcinka granicy innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego objętego umowami lub sieciami regionalnymi, o których mowa w art. 73 i 74, krajowe ośrodki koordynacji kontaktują się z krajowym ośrodkiem koordynacji w sąsiadującym państwie członkowskim lub z właściwym organem sąsiadującego państwa trzeciego i dążą do skoordynowania wraz z Agencją niezbędnych działań transgranicznych.

4.  Agencja wraz z danym państwem członkowskim ocenia przypisanie poziomów ryzyka oraz odpowiednie środki zastosowane na szczeblu krajowym i unijnym. Ocenę tę uwzględnia się w ocenie narażenia sporządzanej przez Agencję zgodnie z art. 33.

Sekcja 7

Działania Agencji na granicach zewnętrznych

Artykuł 37

Działania Agencji na granicach zewnętrznych

1.  Państwo członkowskie może zwrócić się do Agencji o pomoc przy realizacji swoich obowiązków w zakresie kontroli granic zewnętrznych. Agencja realizuje również środki zgodnie z art. 42 i 43.

2.  Agencja organizuje odpowiednią pomoc techniczną i operacyjną dla przyjmującego państwa członkowskiego i może, działając zgodnie z odpowiednim prawem Unii i prawem międzynarodowym, w tym zasadą non-refoulement, przyjąć jeden lub większą liczbę następujących środków:

a)  koordynacja wspólnych operacji jednego lub większej liczby państw członkowskich oraz rozmieszczenie stałej służby i wyposażenia technicznego Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej;

b)  organizacja szybkich interwencji na granicy i rozmieszczenie stałej służby i wyposażenia technicznego Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej;

c)  koordynacja działań jednego lub większej liczby państw członkowskich i państw trzecich na granicach zewnętrznych, w tym wspólnych operacji z państwami trzecimi;

d)  rozmieszczenie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w ramach zespołów wspierających zarządzanie migracjami między innymi na obszarach objętych zasięgiem działania hotspotów ▌, w tym, w razie konieczności, aby zapewnić pomoc techniczną i operacyjną przy działaniach w zakresie powrotów;

e)  w ramach operacji, o których mowa w lit. a), b) i c) niniejszego ustępu, oraz zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 656/2014 i prawem międzynarodowym, udzielanie pomocy technicznej i operacyjnej państwom członkowskim i państwom trzecim poprzez wsparcie operacji poszukiwania i ratowania osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu, jakie mogą być podejmowane podczas operacji ochrony granic morskich;

f)  priorytetowe traktowanie połączonych usług EUROSUR-u.

3.  Agencja finansuje lub współfinansuje działania, o których mowa w ust. 2, ze swojego budżetu zgodnie z zasadami finansowymi mającymi zastosowanie do Agencji.

4.  W przypadku gdy Agencja ma znaczne dodatkowe potrzeby finansowe z powodu sytuacji panującej na granicach zewnętrznych, informuje o tym niezwłocznie Parlament Europejski, Radę i Komisję.

Artykuł 38

Inicjowanie wspólnych operacji i szybkich interwencji na granicach zewnętrznych

1.  Państwo członkowskie może zwrócić się do Agencji o uruchomienie wspólnych operacji w celu stawienia czoła nadchodzącym wyzwaniom, w tym nielegalnej imigracji, obecnym lub przyszłym zagrożeniom na swoich granicach zewnętrznych lub przestępczości transgranicznej, lub o zapewnienie zwiększonej pomocy technicznej i operacyjnej oraz o potrzebne profile, w tym w stosownym przypadku wymagające uprawnień wykonawczych, przy realizacji swoich obowiązków w zakresie kontroli granic zewnętrznych.

2.  Na wniosek państwa członkowskiego stojącego w obliczu szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań, w szczególności w przypadku masowego napływu do punktów na granicach zewnętrznych obywateli państw trzecich usiłujących przedostać się na terytorium tego państwa członkowskiego w sposób niedozwolony, Agencja może uruchomić na ograniczony czas na terytorium tego przyjmującego państwa członkowskiego szybką interwencję na granicy.

3.  Dyrektor wykonawczy ocenia, zatwierdza i koordynuje wnioski dotyczące wspólnych operacji przedłożone przez państwa członkowskie. Wspólne operacje i szybkie interwencje na granicy są poprzedzone dokładną, wiarygodną i aktualną analizą ryzyka, co umożliwia Agencji uszeregowanie zawnioskowanych wspólnych operacji i szybkich interwencji na granicy pod względem priorytetu, biorąc pod uwagę poziom ryzyka na odcinkach granicy zewnętrznej, zgodnie z art. 35, oraz dostępność zasobów.

4.  Cele wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy można osiągnąć w ramach operacji wielofunkcyjnej. Taka operacja może obejmować funkcje straży przybrzeżnej i zapobieganie przestępczości transgranicznej, koncentrujące się na zwalczaniu przemytu migrantów lub handlu ludźmi, a także zarządzanie migracjami, koncentrujące się na identyfikacji, rejestracji, prowadzeniu rozmów i powrotach.

Artykuł 39

Plan operacyjny wspólnych operacji

1.  Przygotowując wspólną operację, dyrektor wykonawczy, we współpracy z przyjmującym państwem członkowskim, sporządza wykaz niezbędnego wyposażenia technicznego, personelu i profili, w tym, w stosownych przypadkach, uprawnień wykonawczych wymagających zatwierdzenia zgodnie z art. 83 ust. 1a, biorąc pod uwagę dostępne zasoby przyjmującego państwa członkowskiego oraz złożony przez przyjmujące państwo członkowskie wniosek, o którym mowa w art. 38. Na podstawie tych elementów Agencja określa pakiet wzmocnienia technicznego i operacyjnego, a także działania na rzecz budowania zdolności do uwzględnienia w planie operacyjnym.

2.  Dyrektor wykonawczy przygotowuje plan operacyjny wspólnych operacji na granicach zewnętrznych. Dyrektor wykonawczy i przyjmujące państwo członkowskie, po starannym i terminowym zasięgnięciu opinii uczestniczących państw członkowskich, uzgadniają plan operacyjny, określający szczegółowo aspekty organizacyjne i proceduralne wspólnej operacji.

3.  Plan operacyjny jest wiążący dla Agencji, przyjmującego państwa członkowskiego i uczestniczących państw członkowskich. Obejmuje on wszystkie elementy uznane za niezbędne do realizacji wspólnej operacji, w tym:

a)  opis sytuacji wraz ze sposobem działania i celami rozmieszczenia, w tym cel operacyjny;

b)  przewidywany czas trwania wspólnej operacji wymagany do osiągnięcia jej celów;

c)  obszar geograficzny, na którym będzie miała miejsce wspólna operacja;

d)  opis zadań, w tym tych, które wymagają uprawnień wykonawczych, zakresu odpowiedzialności, w tym w kwestii poszanowania praw podstawowych i wymogów dotyczących ochrony danych, oraz specjalnych poleceń dla zespołów, w tym w zakresie dopuszczalnego korzystania z baz danych i dopuszczalnego stosowania broni służbowej, amunicji i wyposażenia w przyjmującym państwie członkowskim;

e)  skład zespołów, a także rozmieszczenie innego właściwego personelu;

f)  przepisy dotyczące dowodzenia i kontroli, w tym imiona i nazwiska oraz stopnie służbowe funkcjonariuszy straży granicznej przyjmującego państwa członkowskiego odpowiedzialnych za współpracę z członkami zespołów i z Agencją, w szczególności imiona i nazwiska oraz stopnie służbowe tych funkcjonariuszy straży granicznej, którzy sprawują dowództwo w czasie rozmieszczenia, oraz pozycję członków zespołów w strukturze dowodzenia;

g)  wyposażenie techniczne rozmieszczane w czasie wspólnej operacji, w tym szczególne wymogi, takie jak warunki użytkowania, personel wymagany do obsługi, transport i inna logistyka oraz przepisy finansowe;

h)  szczegółowe zasady dotyczące natychmiastowego zgłaszania zdarzeń przez Agencję zarządowi i właściwym organom krajowym;

i)  system sprawozdawczości i oceny zawierający poziomy odniesienia dla sprawozdania z oceny, w tym w zakresie ochrony praw podstawowych, oraz ostateczny termin składania sprawozdania z oceny końcowej;

j)  w odniesieniu do operacji morskich – szczegółowe informacje dotyczące stosowania właściwej jurysdykcji i obowiązującego prawa na obszarze geograficznym, na którym odbywa się wspólna operacja, w tym odesłania do prawa krajowego, międzynarodowego i prawa Unii dotyczącego przechwytywania, ratownictwa na morzu i sprowadzania na ląd; w tym względzie plan operacyjny opracowuje się zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 656/2014;

k)  warunki współpracy z państwami trzecimi, innymi organami, urzędami i agencjami Unii lub organizacjami międzynarodowymi;

l)  ogólne instrukcje dotyczące sposobu gwarantowania praw podstawowych podczas działań operacyjnych Agencji oraz procedury, za pomocą których osoby wymagające ochrony międzynarodowej, ofiary handlu ludźmi, osoby małoletnie bez opieki oraz osoby znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji są kierowane do właściwych organów krajowych w celu udzielenia odpowiedniej pomocy;

m)  procedury określające mechanizm przyjmowania i przekazywania do Agencji skarg na wszelkie osoby uczestniczące w działaniach operacyjnych Agencji, w tym na funkcjonariuszy straży granicznej lub inny właściwy personel przyjmującego państwa członkowskiego oraz członków zespołów, które to skargi dotyczą zarzucanych naruszeń praw podstawowych w kontekście ich udziału w działaniach operacyjnych Agencji;

n)  rozwiązania logistyczne, w tym informacje dotyczące warunków pracy oraz uwarunkowań panujących na obszarach, na których przewiduje się prowadzenie wspólnej operacji.

4.  Wszelkie zmiany lub dostosowania planu operacyjnego wymagają zgody dyrektora wykonawczego i przyjmującego państwa członkowskiego, po zasięgnięciu opinii uczestniczących państw członkowskich. Agencja niezwłocznie przesyła egzemplarz zmienionego lub dostosowanego planu operacyjnego uczestniczącym państwom członkowskim.

5.  Przepisy zawarte w niniejszym artykule stosuje się mutatis mutandis do wszystkich działań Agencji.

Artykuł 40

Procedura uruchamiania szybkiej interwencji na granicy

1.  Wniosek państwa członkowskiego o uruchomienie szybkiej interwencji na granicy zawiera opis sytuacji, możliwe cele i planowane potrzeby oraz potrzebne profile, w tym wymagające uprawnień wykonawczych, w stosownych przypadkach. W razie potrzeby dyrektor wykonawczy może niezwłocznie wysłać ekspertów z Agencji w celu dokonania oceny sytuacji na granicach zewnętrznych wnioskującego państwa członkowskiego.

2.  Dyrektor wykonawczy niezwłocznie informuje zarząd o wniosku państwa członkowskiego o uruchomienie szybkiej interwencji na granicy.

3.  Podejmując decyzję w sprawie wniosku państwa członkowskiego, dyrektor wykonawczy uwzględnia wyniki przeprowadzonych przez Agencję analiz ryzyka oraz warstwę analityczną europejskiego obrazu sytuacji, a także wyniki oceny narażenia, o której mowa w art. 33, i wszelkie inne istotne informacje dostarczone przez wnioskujące państwo członkowskie lub inne państwo członkowskie.

3a.  Dyrektor wykonawczy niezwłocznie ocenia możliwości przegrupowania dostępnych członków zespołu w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej – w szczególności personelu statutowego Agencji i personelu operacyjnego oddelegowanego z państw członkowskich – obecnych na innych obszarach operacyjnych. Dyrektor wykonawczy ocenia też dodatkowe zapotrzebowanie na rozmieszczenie personelu operacyjnego zgodnie z art. 58 oraz, gdy te zasoby kadrowe o wymaganych profilach zostaną wyczerpane, na uruchomienie rezerwy szybkiego reagowania zgodnie z art. 58a.

4.  Dyrektor wykonawczy podejmuje decyzję w sprawie wniosku o uruchomienie szybkiej interwencji na granicy w ciągu dwóch dni roboczych od daty otrzymania wniosku. Dyrektor wykonawczy powiadamia jednocześnie na piśmie o swojej decyzji wnioskujące państwo członkowskie i zarząd. W decyzji podaje się główne powody, dla których została ona podjęta. ▌

4a.  Jednocześnie dyrektor wykonawczy informuje państwa członkowskie o możliwości zwrócenia się o dodatkowy personel operacyjny zgodnie z art. 58 oraz, w stosownych przypadkach, z art. 58a, wskazując ewentualną liczbę personelu operacyjnego i profile do zapewnienia przez poszczególne państwa członkowskie.

5.  Jeżeli dyrektor wykonawczy podejmie decyzję o uruchomieniu szybkiej interwencji na granicy, rozmieszcza dostępne zespoły zarządzania granicami w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz wyposażenie z rezerwy wyposażenia technicznego zgodnie z art. 64, a także, w stosownych przypadkach, podejmuje decyzję w sprawie niezwłocznego wzmocnienia przez co najmniej jeden zespół zarządzania granicami, zgodnie z art. 58.

6.  Dyrektor wykonawczy wraz z przyjmującym państwem członkowskim przygotowują i uzgadniają niezwłocznie, a w żadnym razie nie później niż w ciągu trzech dni roboczych od daty decyzji, plan operacyjny zgodny z art. 39 ust. 3.

7.  Po uzgodnieniu planu operacyjnego i przekazaniu go państwom członkowskim dyrektor wykonawczy ▌natychmiast rozmieszcza personel operacyjny w drodze przegrupowań z innych obszarów operacyjnych lub od innych zadań.

8.  Równolegle do rozmieszczenia, o którym mowa w ust. 7, oraz – w stosownych przypadkach – aby zapewnić natychmiastowe wzmocnienie zespołów zarządzania granicami przegrupowanych z innych obszarów lub zadań, dyrektor wykonawczy zwraca się do każdego państwa członkowskiego o podanie liczby i profili dodatkowego personelu do dodatkowego rozmieszczenia w ramach krajowych wykazów do rozmieszczeń krótkoterminowych, o których mowa w art. 58. Informacje te, w których podana jest data rozmieszczenia, dostarcza się na piśmie do krajowych punktów kontaktowych. Krajowym punktom kontaktowym przekazuje się egzemplarz planu operacyjnego.

8a.  Jeżeli środki opisane w ust. 5 i 8 niniejszego artykułu okażą się niewystarczające, dyrektor wykonawczy może uruchomić rezerwę szybkiego reagowania, zwracając się do poszczególnych państw członkowskich o podanie liczby i profili dodatkowego personelu do rozmieszczenia zgodnie z art. 58a.

8b.  Informacje, o których mowa w ust. 8 i 8a, przekazuje się na piśmie krajowym punktom kontaktowym i wskazuje się w nich daty rozmieszczeń poszczególnych kategorii. Krajowym punktom kontaktowym przekazuje się również kopię planu operacyjnego.

9.  Państwa członkowskie zapewniają niezwłoczne udostępnienie Agencji liczby i profili personelu operacyjnego, aby zagwarantować pełne rozmieszczenie zgodnie z art. 58 oraz, w stosownych przypadkach, z art. 58a.

10.  Rozmieszczenie pierwszych zespołów zarządzania granicami przegrupowanych z innych obszarów lub zadań ma miejsce nie później niż w ciągu pięciu dni roboczych od dnia, w którym dyrektor wykonawczy i przyjmujące państwo członkowskie uzgodnili plan operacyjny. Rozmieszczenie dodatkowych zespołów zarządzania granicami ma miejsce, o ile to konieczne, nie później niż w ciągu 12 dni roboczych po dacie uzgodnienia planu operacyjnego.

11.  Jeżeli ma się odbyć szybka interwencja na granicy, dyrektor wykonawczy, po zasięgnięciu opinii zarządu, niezwłocznie rozpatruje priorytety dotyczące trwających i przewidywanych wspólnych operacji prowadzonych przez Agencję na innych granicach zewnętrznych w celu zapewnienia ewentualnych przesunięć zasobów na odcinki granic zewnętrznych, na których takie wzmocnione rozmieszczenie jest najbardziej potrzebne.

Artykuł 41

Zespoły wspierające zarządzanie migracjami

1.  Jeżeli państwo członkowskie stoi w obliczu wyjątkowo trudnych wyzwań związanych z migracją w konkretnych hotspotach na swoich granicach zewnętrznych, charakteryzujących się napływem dużych zróżnicowanych grup migrantów, wówczas to państwo członkowskie może zwrócić się o wzmocnienie techniczne i operacyjne ze strony zespołów wspierających zarządzanie migracjami złożonych z ekspertów z właściwych agencji unijnych, które działają zgodnie ze swoimi mandatami.

To państwo członkowskie przedkłada Komisji wniosek o wzmocnienie, a także ocenę swoich potrzeb. W oparciu o ocenę potrzeb danego państwa członkowskiego Komisja przekazuje wniosek Agencji, Europejskiemu Urzędowi Wsparcia w dziedzinie Azylu, Europolowi lub – w razie potrzeby – innym właściwym agencjom Unii.

2.  Właściwe agencje Unii oceniają, zgodnie ze swoimi odpowiednimi mandatami, wniosek państwa członkowskiego o wzmocnienie i ocenę jego potrzeb w celu określenia całościowego pakietu służącego wzmocnieniu, składającego się z różnych działań koordynowanych przez właściwe agencje Unii, do uzgodnienia z zainteresowanym państwem członkowskim. Proces ten jest koordynowany przez Komisję.

3.  Komisja – we współpracy z przyjmującym państwem członkowskim i właściwymi agencjami Unii, z uwzględnieniem ich odpowiednich mandatów – określa warunki współpracy na obszarze hotspotu i odpowiada za koordynację działań zespołów zarządzania migracjami.

4.  Wzmocnienie techniczne i operacyjne zapewniane zgodnie z art. 83 oraz przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych przez personel operacyjny stałej służby w ramach zespołów wspierających zarządzanie migracjami może obejmować:

a)  przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych, świadczenie pomocy w sprawdzaniu obywateli państw trzecich przybywających na granice zewnętrzne, w tym identyfikację, rejestrację i prowadzenie rozmów z tymi obywatelami państw trzecich, a także, na wniosek państwa członkowskiego, pobieranie odcisków palców od obywateli państw trzecich oraz udzielanie informacji na temat celu tych procedur;

b)  udzielanie wstępnych informacji osobom, które zamierzają ubiegać się o ochronę międzynarodową, oraz kierowanie tych osób do właściwych organów danego państwa członkowskiego lub do ekspertów rozmieszczonych z ramienia Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu;

c)  pomoc techniczną i operacyjną w dziedzinie powrotów zgodnie z art. 49, w tym w przygotowaniu ▌i organizacji operacji powrotowych ▌;

d)  niezbędne wyposażenie techniczne.

6.  W skład zespołów wspierających zarządzanie migracjami wchodzi, w razie konieczności, personel posiadający wiedzę ekspercką w dziedzinach takich jak ochrona dzieci, zwalczanie handlu ludźmi, ▌ochrona przed prześladowaniami związanymi z płcią lub ochrona praw podstawowych.

Artykuł 42

Proponowane działania na granicach zewnętrznych

1.  Na podstawie wyników oceny narażenia lub gdy co najmniej jednemu odcinkowi granicy zewnętrznej przypisuje się krytyczny poziom ryzyka oraz uwzględniając odpowiednie elementy planów ewentualnościowych państwa członkowskiego, analizę ryzyka przeprowadzoną przez Agencję i warstwę analityczną europejskiego obrazu sytuacji, dyrektor wykonawczy zaleca zainteresowanemu państwu członkowskiemu zainicjowanie, przeprowadzenie lub dostosowanie wspólnych operacji lub szybkich interwencji na granicy lub wszelkich innych stosownych działań Agencji określonych w art. 37.

2.  Zainteresowane państwo członkowskie odpowiada na wydane przez dyrektora wykonawczego zalecenie, o którym mowa w ust. 1, w ciągu sześciu dni roboczych. W przypadku gdy odpowiedź w sprawie proponowanych działań jest negatywna, państwo członkowskie przedstawia uzasadnienie tej odpowiedzi. Dyrektor wykonawczy niezwłocznie powiadamia zarząd i Komisję o proponowanych działaniach oraz uzasadnieniach negatywnej odpowiedzi, aby ocenić, czy konieczne może być pilne podjęcie działań zgodnie z art. 43.

Artykuł 43

Sytuacja na granicach zewnętrznych wymagająca pilnego podjęcia działań

1.  Jeżeli kontrola granic zewnętrznych staje się nieskuteczna do tego stopnia, że stwarza to ryzyko zagrożenia funkcjonowaniu strefy Schengen, ponieważ:

a)  państwo członkowskie nie podejmuje niezbędnych środków zgodnie z decyzją zarządu, o której mowa w art. 33 ust. 10; lub

b)  państwo członkowskie stojące w obliczu szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań na granicach zewnętrznych nie zwróciło się o wystarczające wsparcie ze strony Agencji na podstawie art. 38, 40, 41 lub 42 albo nie podejmuje koniecznych kroków w celu wdrożenia działań na podstawie tych artykułów,

Rada, na podstawie wniosku Komisji, może niezwłocznie przyjąć decyzję w drodze aktu wykonawczego ▌wskazującą środki do wdrożenia przez Agencję, mające na celu złagodzenie tego ryzyka i zobowiązującą dane państwo członkowskie do współpracy z Agencją przy wdrażaniu tych środków.

Przed złożeniem wniosku Komisja zasięga opinii Agencji.

2.  Jeżeli wystąpi sytuacja wymagająca pilnego podjęcia działań, Parlament Europejski jest niezwłocznie informowany o tej sytuacji oraz o wszystkich późniejszych środkach i decyzjach podjętych w odpowiedzi na nią.

3.  Aby złagodzić ryzyko zagrażające funkcjonowaniu strefy Schengen, w decyzji Rady, o której to decyzji mowa w ust. 1, przewiduje się zastosowanie przez Agencję co najmniej jednego z następujących środków:

a)  organizacja i koordynacja szybkich interwencji na granicy i rozmieszczenie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym zespołów z rezerwy szybkiego reagowania;

b)  rozmieszczenie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w ramach zespołów wspierających zarządzanie migracjami, w szczególności na obszarach hotspotów;

c)  koordynacja działań jednego lub większej liczby państw członkowskich i państw trzecich na granicach zewnętrznych, w tym wspólnych operacji z państwami trzecimi;

d)  rozmieszczenie wyposażenia technicznego;

e)  organizacja interwencji powrotowych.

4.  W ciągu dwóch dni roboczych od daty przyjęcia decyzji Rady, o której to decyzji mowa w ust. 1, dyrektor wykonawczy:

a)  określa działania, jakie należy podjąć z myślą o praktycznej realizacji środków określonych w tej decyzji, w tym wyposażenie techniczne oraz liczbę i profile personelu operacyjnego niezbędnego do osiągnięcia celów tej decyzji;

b)  opracowuje projekt planu operacyjnego i przedkłada go zainteresowanym państwom członkowskim.

5.  Dyrektor wykonawczy i dane państwo członkowskie uzgadniają plan operacyjny w ciągu trzech dni roboczych od daty jego przedłożenia.

6.  Niezwłocznie, a w każdym razie nie później niż w ciągu pięciu dni roboczych od dnia ustalenia planu operacyjnego, Agencja rozmieszcza niezbędny personel operacyjny ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, o której mowa w art. 55, w celu praktycznej realizacji środków określonych w decyzji Rady, o której to decyzji mowa w ust. 1 niniejszego artykułu. Dodatkowe zespoły są w razie konieczności rozmieszczane na drugim etapie, a w żadnym razie nie później niż w ciągu 12 dni roboczych od ustalenia planu operacyjnego.

7.  Agencja i państwa członkowskie niezwłocznie, a w żadnym razie nie później niż w ciągu 10 dni roboczych od ustalenia planu operacyjnego, wysyłają niezbędne wyposażenie techniczne oraz właściwy personel do docelowego miejsca rozmieszczenia w celu praktycznej realizacji środków określonych w decyzji Rady, o której to decyzji mowa w ust. 1.

Dodatkowe wyposażenie techniczne jest, o ile to konieczne, rozmieszczane na drugim etapie, zgodnie z art. 64.

8.  Dane państwo członkowskie wykonuje decyzję Rady, o której to decyzji mowa w ust. 1. W tym celu niezwłocznie podejmuje współpracę z Agencją i niezbędne działania, w szczególności przez wykonanie zobowiązań, o których mowa w art. 44, 83 i 84, z myślą o ułatwieniu wykonania decyzji oraz o praktycznej realizacji środków określonych w tej decyzji i w planie operacyjnym uzgodnionym z dyrektorem wykonawczym.

9.  Zgodnie z art. 58 i, w stosownych przypadkach, art. 40 państwa członkowskie udostępniają personel operacyjny określony przez dyrektora wykonawczego zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

Komisja monitoruje wdrażanie środków określonych w decyzji Rady, o której to decyzji mowa w ust. 1, oraz działań podjętych w tym celu przez Agencję. Jeżeli dane państwo członkowskie nie wykona decyzji Rady, o której to decyzji mowa w ust. 1, w terminie 30 dni i nie podejmie współpracy z Agencją zgodnie z ust. 8 niniejszego artykułu, Komisja może zainicjować procedurę, o której mowa w art. 29 rozporządzenia (UE) 2016/399.

Artykuł 44

Instrukcje dla zespołów

1.  W czasie rozmieszczenia zespołów zarządzania granicami, zespołów powrotowych i zespołów wspierających zarządzanie migracjami przyjmujące państwo członkowskie lub – w przypadku współpracy z państwem trzecim zgodnie z umową o statusie – dane państwo trzecie wydaje polecenia zespołom zgodnie z planem operacyjnym.

2.  Za pośrednictwem swojego oficera koordynującego Agencja może przekazywać przyjmującemu państwu członkowskiemu swoje spostrzeżenia na temat poleceń udzielonych zespołom. W takim przypadku przyjmujące państwo członkowskie uwzględnia te spostrzeżenia i realizuje je w możliwie największym stopniu.

3.  W razie gdy polecenia wydawane zespołom są niezgodne z planem operacyjnym, oficer koordynujący niezwłocznie informuje dyrektora wykonawczego, który może, w stosownych przypadkach, podjąć działania zgodnie z art. 47 ust. 3.

4.  Wykonując swoje zadania i korzystając ze swoich uprawnień, członkowie zespołów w pełni przestrzegają praw podstawowych, w tym prawa dostępu do procedur azylowych, oraz respektują godność człowieka, a także zwracają baczną uwagę na osoby wymagające szczególnego traktowania. Wszelkie działania podjęte przez nich w ramach wykonywania zadań i korzystania z uprawnień są proporcjonalne do celu takich działań. Podczas wykonywania swoich zadań i korzystania ze swoich uprawnień nie mogą oni dyskryminować osób z jakichkolwiek powodów, takich jak płeć, rasa lub pochodzenie etniczne, religia lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientacja seksualna, zgodnie z art. 21 Karty.

5.  Członkowie zespołów, którzy nie są pracownikami statutowymi Agencji, podlegają środkom dyscyplinarnym swojego rodzimego państwa członkowskiego. Rodzime państwo członkowskie przyjmuje odpowiednie środki dyscyplinarne lub inne środki zgodnie ze swoim prawem krajowym na wypadek naruszenia praw podstawowych lub zobowiązań w zakresie ochrony międzynarodowej w trakcie wszelkich działań operacyjnych Agencji.

6.  Członkowie zespołów należący do personelu statutowego Agencji podlegają środkom dyscyplinarnym zgodnie z regulaminem pracowniczym oraz środkom określonym w ramach mechanizmu nadzorczego, o którym mowa w art. 56 ust. 3a lit. a).

Artykuł 45

Oficer koordynujący

1.  Agencja zapewnia operacyjne wdrażanie wszystkich aspektów organizacyjnych wspólnych operacji, projektów pilotażowych lub szybkich interwencji na granicy, w tym obecność pracowników statutowych Agencji.

2.  Z zastrzeżeniem art. 60 dyrektor wykonawczy wyznacza spośród personelu statutowego Agencji jednego lub większą liczbę ekspertów, którzy są rozmieszczani jako oficerowie koordynujący na potrzeby poszczególnych wspólnych operacji lub szybkich interwencji na granicy. Dyrektor wykonawczy powiadamia przyjmujące państwo członkowskie o wyznaczonej osobie.

3.  Oficer koordynujący działa w imieniu Agencji w odniesieniu do wszystkich aspektów rozmieszczenia zespołów. Rola oficera koordynującego polega na wspieraniu współpracy i koordynacji między przyjmującymi i uczestniczącymi państwami członkowskimi. Co najmniej jeden obserwator praw podstawowych pomaga lub doradza oficerowi koordynującemu. Oficer koordynujący w szczególności:

a)  pełni rolę pośrednika między Agencją, przyjmującym państwem członkowskim i członkami zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, zapewniając w imieniu Agencji pomoc w zakresie wszelkich kwestii związanych z warunkami ich rozmieszczenia w ramach zespołów;

b)  monitoruje prawidłową realizację planu operacyjnego, w tym w kwestii ochrony praw podstawowych, we współpracy z obserwatorami praw podstawowych, i składa dyrektorowi wykonawczemu Agencji sprawozdania na ten temat;

c)  działa w imieniu Agencji w odniesieniu do wszystkich aspektów rozmieszczenia jej zespołów i składa Agencji sprawozdania w odniesieniu do wszystkich tych aspektów;

d)  składa dyrektorowi wykonawczemu sprawozdanie, jeżeli instrukcje wydane jego zespołom przez przyjmujące państwo członkowskie są niezgodne z planem operacyjnym, w szczególności w odniesieniu do praw podstawowych, i – w stosownych przypadkach – sugeruje dyrektorowi wykonawczemu rozważenie przyjęcia decyzji zgodnie z art. 47.

4.  W ramach wspólnych operacji lub szybkich interwencji na granicy dyrektor wykonawczy może upoważnić oficera koordynującego do udzielenia wsparcia w rozwiązywaniu ewentualnych sporów co do wykonywania planu operacyjnego i co do rozmieszczenia zespołów.

Artykuł 46

Koszty

1.  Agencja w pełni pokrywa następujące koszty poniesione przez państwa członkowskie w związku z udostępnieniem swojego personelu operacyjnego do celów krótkoterminowego rozmieszczenia członków zespołu ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w państwach członkowskich i w państwach trzecich, o których mowa w art. 58, oraz w państwach członkowskich, o których mowa w art. 58a:

a)  koszty podróży z rodzimego państwa członkowskiego do przyjmującego państwa członkowskiego i z przyjmującego państwa członkowskiego do rodzimego państwa członkowskiego oraz na terenie przyjmującego państwa członkowskiego do celów rozmieszczenia lub przegrupowania na terenie tego przyjmującego państwa członkowskiego lub do innego przyjmującego państwa członkowskiego; to samo dotyczy rozmieszczeń i przegrupowań na terenie państwa trzeciego lub do innego państwa trzeciego;

b)  koszty związane ze szczepieniami;

c)  koszty związane ze specjalnym ubezpieczeniem;

d)  koszty związane z opieką zdrowotną, w tym koszty związane z pomocą psychologiczną;

e)  diety dzienne, w tym koszty zakwaterowania.

2.  ▌Zarząd przyjmuje szczegółowe zasady i w razie potrzeby aktualizuje je w odniesieniu do płatności kosztów poniesionych przez personel rozmieszczony na krótki okres zgodnie z art. 58. Podstawą decyzji zarządu jest wniosek dyrektora wykonawczego. Aby zagwarantować zgodność z obowiązującymi ramami prawnymi, dyrektor wykonawczy przedstawia ten wniosek po uzyskaniu pozytywnej opinii Komisji. Szczegółowe zasady opierają się, w miarę możliwości, na uproszczonych formach kosztów. W stosownych przypadkach zarząd zapewnia spójność z przepisami mającymi zastosowanie do ▌kosztów podróży służbowych pracowników statutowych.

Artykuł 47

Zawieszenie lub zakończenie lub niepodejmowanie działań

1.  Dyrektor wykonawczy kończy wszelkie działania Agencji, jeżeli warunki realizacji tych działań nie są już spełniane. Przed zakończeniem działań dyrektor wykonawczy informuje o tym odpowiednie państwo członkowskie.

2.  Państwa członkowskie uczestniczące w działaniu operacyjnym Agencji mogą zwrócić się do dyrektora wykonawczego o zakończenie tego działania operacyjnego. Dyrektor wykonawczy informuje zarząd o takim wniosku.

3.  Dyrektor wykonawczy, po poinformowaniu odpowiedniego państwa członkowskiego, może wycofać finansowanie działania, zawiesić je lub je zakończyć, jeżeli przyjmujące państwo członkowskie nie przestrzega planu operacyjnego.

4.  Dyrektor wykonawczy, po zasięgnięciu opinii urzędnika ds. praw podstawowych i poinformowaniu odpowiedniego państwa członkowskiego, wycofuje finansowanie dowolnego działania operacyjnego, zawiesza lub kończy takie działanie, całkowicie lub częściowo, jeżeli uzna, że występują naruszenia praw podstawowych lub zobowiązań w zakresie ochrony międzynarodowej mające poważny charakter lub mogące się powtarzać, związane z danym działaniem.

4a.  Dyrektor wykonawczy nie podejmuje żadnych działań, w przypadku których od początku istniałyby poważne podstawy do ich zawieszenia lub zakończenia, jeżeli uzna, że działania te mogłyby prowadzić do poważnych naruszeń praw podstawowych lub zobowiązań w zakresie ochrony międzynarodowej.

4b.  Decyzje, o których mowa w ust. 4 i 4a, podejmuje się z należycie uzasadnionych powodów. Podejmując takie decyzje, dyrektor wykonawczy uwzględnia m.in. istotne informacje, takie jak liczba i treść zarejestrowanych skarg, chyba że zostały one rozpatrzone przez właściwy organ krajowy, sprawozdania dotyczące poważnych zdarzeń, sprawozdania oficerów koordynujących oddelegowanych do przyjmującego państwa członkowskiego, a także informacje od innych odpowiednich organizacji międzynarodowych, instytucji, organów, urzędów i agencji Unii w dziedzinach objętych niniejszym rozporządzeniem. Dyrektor wykonawczy informuje zarząd o takiej decyzji i uzasadnia ją.

5.  Jeżeli dyrektor wykonawczy podejmie decyzję o zawieszeniu lub zakończeniu rozmieszczenia przez Agencję zespołu wspierającego zarządzanie migracjami, informuje o tej decyzji inne właściwe agencje działające na danym obszarze hotspotu ▌.

Artykuł 48

Ocena działań

Dyrektor wykonawczy dokonuje oceny rezultatów wszystkich działań operacyjnych Agencji. Przekazuje zarządowi szczegółowe sprawozdania z oceny tych działań w terminie 60 dni od ich zakończenia, wraz z uwagami urzędnika ds. praw podstawowych. Dyrektor wykonawczy sporządza całościową analizę tych rezultatów z myślą o poprawie jakości, spójności i skuteczności przyszłych działań oraz włącza tę analizę do rocznego sprawozdania z działalności Agencji i zapewnia uwzględnienie tych rezultatów przez Agencję w przyszłych operacjach.

Sekcja 8

Działanie Agencji w zakresie powrotów

Artykuł 49

Powroty

1.  Bez dokonywania kontroli merytorycznej decyzji nakazujących powrót, które pozostają w wyłącznej gestii państw członkowskich, w poszanowaniu praw podstawowych, ogólnych zasad prawa Unii i prawa międzynarodowego, w tym w zakresie ochrony międzynarodowej, w poszanowaniu zasady non-refoulement i praw dziecka, w dziedzinie powrotów Agencja:

a)  udziela państwom członkowskim pomocy technicznej i operacyjnej w zakresie powrotów ▌, w tym ▌:

(i)   w gromadzeniu informacji niezbędnych do wydania decyzji nakazujących powrót, identyfikacji obywateli państw trzecich podlegających procedurom powrotu oraz innym działaniom państw członkowskich poprzedzającym powrót, związanym z powrotem oraz następujących po przybyciu i po powrocie, w celu stworzenia zintegrowanego systemu zarządzania powrotami między właściwymi organami państw członkowskich, z udziałem odpowiednich organów państw trzecich i innych zainteresowanych stron;

(ii)   w uzyskiwaniu dokumentów podróży, w tym w drodze współpracy konsularnej, nie ujawniając informacji dotyczących faktu złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej ani żadnych innych informacji, które nie są niezbędne do celu powrotu;

(iii)  w organizacji i koordynacji operacji powrotowych oraz w zapewnianiu wsparcia dla dobrowolnych powrotów we współpracy z państwami członkowskimi;

(iv)   we wspomaganych dobrowolnych powrotach z państw członkowskich, przez udzielanie pomocy osobom powracającym na etapie przed wyjazdem, w związku z wyjazdem oraz po przybyciu i po powrocie, z uwzględnieniem potrzeb osób wymagających szczególnego traktowania;

b)  zapewnia pomoc techniczną i operacyjną państwom członkowskim, które zmagają się z wyzwaniami dotyczącymi ich systemów powrotów;

c)  opracowuje, w konsultacji z urzędnikiem ds. praw podstawowych, niewiążący model odniesienia dla krajowego systemu IT służącego zarządzaniu sprawami dotyczącymi powrotu, opisujący strukturę takich systemów, a także zapewnia państwom członkowskim pomoc techniczną i operacyjną w zakresie opracowywania takich systemów kompatybilnych z tym modelem;

d)  ▌obsługuje i rozwija zintegrowaną platformę zarządzania powrotami oraz infrastrukturę łączności, która umożliwia połączenie krajowych systemów zarządzania powrotami funkcjonujących w państwach członkowskich z platformą, z myślą o wymianie danych i informacji, w tym o zautomatyzowanym przekazywaniu danych statystycznych, a także zapewnia państwom członkowskim pomoc techniczną i operacyjną w połączeniu się ze strukturą łączności;

f)  organizuje, wspiera i koordynuje działania umożliwiające wymianę informacji oraz identyfikację i gromadzenie optymalnych rozwiązań w dziedzinie powrotów między państwami członkowskimi;

g)  finansuje lub współfinansuje ze swojego budżetu operacje, interwencje i działania, o których mowa w niniejszym rozdziale, w tym koszty poniesione na rzecz niezbędnego dostosowania krajowych systemów zarządzania powrotami w celu zapewnienia bezpiecznej komunikacji z platformą, zgodnie z zasadami finansowymi mającymi zastosowanie do Agencji.

2.  Pomoc techniczna i operacyjna, o której mowa w ust. 1 lit. b), obejmuje działania wspierające państwa członkowskie przy przeprowadzaniu procedur powrotu przez właściwe organy krajowe, a w szczególności zapewnianie:

a)  tłumaczeń ustnych;

b)  praktycznych informacji, w tym analiz i zaleceń dotyczących państw trzecich będących państwami powrotów, istotnych przy wdrażaniu niniejszego rozporządzenia, we współpracy, w stosownych przypadkach, z innymi organami, urzędami i agencjami Unii, w szczególności Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu;

c)  doradztwa ▌w zakresie wdrażania procedur powrotu i zarządzania nimi zgodnie z dyrektywą 2008/115/WE ▌;

d)  doradztwa i pomocy we wdrażaniu środków przyjętych przez państwa członkowskie zgodnie z dyrektywą 2008/115/WE i prawem międzynarodowym, niezbędnych do zapewnienia, aby osoby powracające pozostawały do dyspozycji w celu przeprowadzenia powrotu, oraz do zapobiegania ucieczkom osób powracających, a także w odniesieniu do rozwiązań zastępujących umieszczenie w ośrodku detencyjnym;

e)  sprzętu, zdolności i wiedzy specjalistycznej do celów realizacji decyzji nakazujących powrót i identyfikacji obywateli państw trzecich.

3.  Agencja dąży do tworzenia synergii i łączenia finansowanych przez Unię sieci i programów w dziedzinie powrotów w ścisłej współpracy z Komisją oraz przy wsparciu zainteresowanych podmiotów, w tym Europejskiej Sieci Migracyjnej.

Artykuł 50

Systemy wymiany informacji i zarządzanie powrotami

1.   Agencja ▌obsługuje i rozwija zintegrowaną platformę zarządzania powrotami, zgodnie z art. 49 ust. 1 lit. d), w celu przetwarzania ▌informacji, w tym danych osobowych przekazywanych ▌przez krajowe systemy zarządzania powrotami funkcjonujące w państwach członkowskich, niezbędne Agencji do zapewniania pomocy technicznej i operacyjnej ▌. Dane osobowe mogą obejmować dane biograficzne lub wykazy pasażerów tylko wtedy, gdy takie dane są niezbędne, aby Agencja mogła zapewniać pomoc w koordynacji lub organizacji operacji powrotowych do państw trzecich, niezależnie od środka transportu. Takie dane przekazuje się do platformy tylko wtedy, gdy podjęto decyzję o rozpoczęciu operacji powrotowej, i usuwa się je natychmiast po zakończeniu operacji.

Dane biograficzne przekazuje się do platformy tylko wtedy, gdy członkowie zespołów nie mogą uzyskać do nich dostępu zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1860 w sprawie użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen do celów powrotu nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich.

Agencja może również wykorzystywać platformę do bezpiecznego przekazywania danych biograficznych lub biometrycznych, w tym wszelkiego rodzaju dokumentów, które można uznać za dowód lub dowód prima facie obywatelstwa obywateli państw trzecich podlegających decyzjom nakazującym powrót, jeżeli przekazywanie takich danych osobowych jest niezbędne do celów Agencji w zakresie udzielania pomocy w potwierdzaniu tożsamości i obywatelstwa obywateli państw trzecich w indywidualnych przypadkach i na wniosek państwa członkowskiego. Takich danych nie przechowuje się na platformie i usuwa się je niezwłocznie po otrzymaniu potwierdzenia odbioru.

2.  Ponadto Agencja opracowuje, wdraża i obsługuje systemy i aplikacje informatyczne umożliwiające wymianę informacji do celu powrotów w ramach Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz do celu wymiany danych osobowych, o których mowa w art. 87–89.

3.  Dane osobowe przetwarza się zgodnie z art. 87, 88 i 89, w zależności od przypadku.

Artykuł 51

Operacje powrotowe

1.  Bez dokonywania kontroli merytorycznej decyzji nakazujących powrót Agencja udziela pomocy technicznej i operacyjnej oraz zapewnia koordynację lub organizację operacji powrotowych, w tym w przez czarterowanie lotów na potrzeby takich operacji, organizowanie powrotów lotami regularnymi lub innymi środkami transportu. Agencja może z własnej inicjatywy i w porozumieniu z danym państwem członkowskim koordynować lub organizować operacje powrotowe.

2.  Państwa członkowskie – za pośrednictwem platformy, o której mowa w art. 50 ust. 1 – przedstawiają dane operacyjne na temat powrotów niezbędne Agencji do oceny potrzeb w tym zakresie i informują Agencję o orientacyjnych planach dotyczących liczby osób powracających i o państwach trzecich będących państwami powrotów, w obu tych przypadkach w związku z właściwymi krajowymi operacjami powrotowymi, oraz o swoich potrzebach w zakresie pomocy lub koordynacji ze strony Agencji. Agencja przygotowuje i utrzymuje aktualizowany na bieżąco plan operacyjny, aby zapewnić wnioskującym państwom członkowskim niezbędną pomoc i wzmocnienie operacyjne, w tym w postaci wyposażenia technicznego. Agencja może z własnej inicjatywy w porozumieniu z danym państwem członkowskim lub na wniosek państwa członkowskiego uwzględnić w aktualizowanym na bieżąco planie operacyjnym daty i miejsca docelowe operacji powrotowych, które uznaje za konieczne, na podstawie oceny potrzeb. Na wniosek dyrektora wykonawczego zarząd podejmuje decyzję w sprawie sposobu działania aktualizowanego na bieżąco planu operacyjnego. Agencja otrzymuje od zainteresowanego państwa członkowskiego potwierdzenie, że wszystkie osoby powracające objęte operacją powrotową zorganizowaną lub koordynowaną przez Agencję otrzymały decyzję nakazującą powrót podlegającą wykonaniu.

Jeżeli rozmieszczono zespoły, o których mowa w art. 2 pkt 18, przed powrotem wszystkich osób powracających zespoły te sprawdzają w SIS, czy decyzja nakazująca powrót została zawieszona lub czy wykonanie decyzji nakazującej powrót zostało odroczone.

Aktualizowany na bieżąco plan operacyjny zawiera elementy niezbędne do realizacji operacji powrotowej, w tym dotyczące poszanowania praw podstawowych, z odesłaniami do odpowiednich kodeksów postępowania, a także do m.in. procedur dotyczących monitorowania, sprawozdawczości i mechanizmu składania skarg.

3.  Agencja może udzielić pomocy technicznej i operacyjnej, a także może, na wniosek uczestniczących państw członkowskich albo z własnej inicjatywy w porozumieniu z danym państwem członkowskim, zapewnić koordynację lub organizację operacji powrotowych, na potrzeby których środki transportu i eskortę przymusowych powrotów zapewnia państwo trzecie będące państwem powrotu (zwanych dalej „zbiorowymi operacjami powrotowymi”). Uczestniczące państwa członkowskie i Agencja gwarantują w trakcie całej operacji powrotowej poszanowanie praw podstawowych i zasady non-refoulement, ▌ proporcjonalne stosowanie środków przymusu oraz godność osoby powracającej. W trakcie całej operacji powrotowej, do czasu przyjazdu do państwa trzeciego będącego państwem powrotu, konieczna jest obecność co najmniej jednego przedstawiciela państwa członkowskiego i jednego obserwatora przymusowych powrotów z zasobu ustanowionego na mocy art. 52 lub z krajowego systemu monitorowania należącego do uczestniczącego państwa członkowskiego.

4.  Dyrektor wykonawczy przygotowuje niezwłocznie plan powrotowy dla zbiorowych operacji powrotowych. Dyrektor wykonawczy i uczestniczące państwa członkowskie uzgadniają plan określający szczegółowo organizacyjne i proceduralne aspekty zbiorowej operacji powrotowej, uwzględniając skutki dla praw podstawowych i ryzyko takich operacji. Wszelkie zmiany lub dostosowania tego planu wymagają zgody stron, o których mowa w ust. 3 i w niniejszym ustępie.

▌Plan powrotowy zbiorowych operacji powrotowych jest wiążący dla Agencji i uczestniczących państw członkowskich. Obejmuje on wszelkie kroki niezbędne do realizacji zbiorowej operacji powrotowej.

5.   Każdą operację powrotową organizowaną lub koordynowaną przez Agencję monitoruje się zgodnie z art. 8 ust. 6 dyrektywy 2008/115/WE. Monitorowanie przymusowych operacji powrotowych jest prowadzone przez obserwatora przymusowych powrotów na podstawie obiektywnych i przejrzystych kryteriów i obejmuje całą operację powrotową od etapu przed opuszczeniem kraju do przekazania osób powracających w państwie trzecim będącym państwem powrotu. Obserwator przymusowych powrotów składa sprawozdanie w sprawie każdej przymusowej operacji powrotowej dyrektorowi wykonawczemu, urzędnikowi ds. praw podstawowych oraz właściwym organom krajowym wszystkich państw członkowskich zaangażowanych w daną operację. W razie potrzeby odpowiednio dyrektor wykonawczy i właściwe organy krajowe podejmują stosowne działania następcze.

5a.  W razie powzięcia przez Agencję wątpliwości co do przestrzegania praw podstawowych na dowolnym etapie operacji powrotowej Agencja powiadamia o nich uczestniczące państwa członkowskie i Komisję.

6.  Dyrektor wykonawczy ocenia wyniki operacji powrotowych i co sześć miesięcy przekazuje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji i zarządowi szczegółowe sprawozdanie z oceny w sprawie wszystkich operacji powrotowych przeprowadzonych w poprzednim półroczu, wraz z uwagami urzędnika ds. praw podstawowych. Dyrektor wykonawczy sporządza całościową analizę porównawczą tych rezultatów, mając na względzie podwyższenie jakości, zwiększenie spójności i skuteczności przyszłych operacji powrotowych. Dyrektor wykonawczy włącza tę analizę do rocznego sprawozdania z działalności Agencji.

7.  Agencja finansuje lub współfinansuje operacje powrotowe ze swojego budżetu zgodnie z zasadami finansowymi mającymi zastosowanie do Agencji, nadając priorytet operacjom przeprowadzanym przez więcej niż jedno państwo członkowskie lub operacjom z obszarów hotspotów ▌.

Artykuł 52

Zasób obserwatorów przymusowych powrotów

1.  Agencja, po należytym uwzględnieniu opinii urzędnika ds. praw podstawowych, tworzy zasób obserwatorów przymusowych powrotów, którzy są wyznaczani przez właściwe organy państw członkowskich, monitorują przymusowe powroty zgodnie z art. 8 ust. 6 dyrektywy 2008/115/WE i zostali przeszkoleni zgodnie z art. 62 niniejszego rozporządzenia.

2.  Zarząd, na wniosek dyrektora wykonawczego, określa profil i liczbę obserwatorów przymusowych powrotów, którzy mają zostać udostępnieni do tego zasobu. Ta sama procedura ma zastosowanie do wszelkich późniejszych zmian dotyczących profilu i łącznych liczb.

Państwa członkowskie są odpowiedzialne za wnoszenie wkładu do zasobu przez wyznaczenie obserwatorów przymusowych powrotów, którzy odpowiadają określonemu profilowi, z zastrzeżeniem, w stosownych przypadkach, niezależności tych obserwatorów na mocy prawa krajowego. Agencja wnosi też do zasobu wkład w postaci obserwatorów praw podstawowych zgodnie z art. 107a. Do zasobu włączani są obserwatorzy przymusowych powrotów posiadający szczególną wiedzę ekspercką w dziedzinie ochrony dzieci.

3.  Wkład państw członkowskich w operacje i interwencje powrotowe na następny rok w postaci obserwatorów przymusowych powrotów planowany jest na podstawie corocznych dwustronnych negocjacji i porozumień pomiędzy Agencją i państwami członkowskimi. Zgodnie z tymi porozumieniami państwa członkowskie udostępniają obserwatorów przymusowych powrotów w celu ich rozmieszczenia na wniosek Agencji, chyba że stoją w obliczu sytuacji wyjątkowej, w znaczny sposób wpływającej na możliwość realizacji zadań krajowych. Wniosek taki należy złożyć co najmniej 21 dni roboczych przed planowanym rozmieszczeniem lub pięć dni roboczych w przypadku szybkiej interwencji powrotowej.

4.  Agencja, na wniosek, udostępnia obserwatorów przymusowych powrotów uczestniczącym państwom członkowskim, aby monitorowali – w imieniu tych państw – właściwą realizację operacji powrotowych oraz interwencji powrotowych przez cały czas ich trwania. W przypadku wszelkich operacji powrotowych z udziałem dzieci Agencja udostępnia obserwatorów przymusowych powrotów, którzy posiadają szczególną wiedzę ekspercką w dziedzinie ochrony dzieci.

5.  Obserwatorzy przymusowych powrotów podlegają środkom dyscyplinarnym swojego rodzimego państwa członkowskiego podczas operacji powrotowych lub interwencji powrotowych. Zgodnie z art. 94 personel Agencji rozmieszczony w charakterze obserwatorów przymusowych powrotów podlega środkom dyscyplinarnym przewidzianym w regulaminie pracowniczym.

Artykuł 53

Zespoły powrotowe

1.  Na wniosek państwa członkowskiego albo z własnej inicjatywy w porozumieniu z zainteresowanym państwem członkowskim Agencja może w czasie interwencji powrotowych rozmieścić zespoły powrotowe, w których skład wchodzą również funkcjonariusze posiadający szczególną wiedzę ekspercką w dziedzinie ochrony dzieci, w ramach zespołów zarządzania migracją lub stosownie do konieczności zapewnienia dodatkowej pomocy technicznej i operacyjnej w zakresie powrotów ▌.

2.  Do ▌zespołów powrotowych stosuje się mutatis mutandis art. 41 ust. 2, 3, 4 i 5 oraz art. 44, 45 i 46.

Artykuł 54

Interwencje powrotowe

1.  W sytuacji, kiedy państwo członkowskie stoi w obliczu obciążenia podczas wykonywania zobowiązania do zapewnienia powrotu osób powracających, Agencja, z własnej inicjatywy w porozumieniu z danym państwem członkowskim albo na wniosek tego państwa członkowskiego, udziela odpowiedniej pomocy technicznej i operacyjnej w postaci interwencji powrotowej. Interwencja taka może polegać na rozmieszczeniu w przyjmującym państwie członkowskim zespołów powrotowych, które udzielają pomocy we wdrażaniu procedur powrotu i organizacji operacji powrotowych z przyjmującego państwa członkowskiego.

Przepisy art. 51 mają również zastosowanie do operacji powrotowych organizowanych lub koordynowanych przez Agencję w ramach interwencji powrotowych.

3.  W sytuacji, gdy państwo członkowskie stoi w obliczu szczególnych i nieproporcjonalnych wyzwań podczas wykonywania zobowiązania do zapewnienia powrotu osób powracających, Agencja, z własnej inicjatywy w porozumieniu z danym państwem członkowskim albo na wniosek tego państwa członkowskiego, udziela odpowiedniej pomocy technicznej i operacyjnej w postaci interwencji powrotowej. Taka szybka interwencja powrotowa może polegać na rozmieszczeniu w przyjmującym państwie członkowskim zespołów powrotowych, które udzielają pomocy we wdrażaniu procedur powrotu i organizacji operacji powrotowych z przyjmującego państwa członkowskiego.

4.  W związku z interwencją powrotową dyrektor wykonawczy przygotowuje niezwłocznie, w porozumieniu z przyjmującym państwem członkowskim oraz uczestniczącymi państwami członkowskimi, plan operacyjny. Przepisy art. 39 stosuje się odpowiednio.

5.  Dyrektor wykonawczy podejmuje decyzję w sprawie planu operacyjnego możliwie najszybciej, a w przypadku, o którym mowa w ust. 2, w ciągu pięciu dni roboczych. O decyzji niezwłocznie powiadamia się na piśmie odpowiednie państwa członkowskie i zarząd.

6.  Agencja finansuje lub współfinansuje interwencje powrotowe ze swojego budżetu zgodnie z zasadami finansowymi mającymi zastosowanie do Agencji.

Sekcja 9

Zdolności

Artykuł 55

Stała służba Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

1.  Stała służba Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej o liczebności określonej w załączniku jest częścią Agencji. W skład stałej służby wchodzą następujące cztery kategorie personelu zgodnie z rocznym systemem dostępności określonym w załączniku I:

a)  kategoria 1: pracownicy operacyjni Agencji zatrudnieni zgodnie z art. 94 ust. 1 i rozmieszczani jako członkowie zespołów na obszarach operacyjnych zgodnie z art. 56, a także personel odpowiedzialny za funkcjonowanie jednostki centralnej ETIAS;

b)  kategoria 2: personel operacyjny oddelegowany do Agencji przez państwa członkowskie na długi okres jako część stałej służby ▌zgodnie z art. 57;

c)  kategoria 3: personel operacyjny z państw członkowskich gotowy do skierowania do Agencji w ramach rozmieszczenia krótkoterminowego jako część stałej służby zgodnie z art. 58;

ca)  kategoria 4: rezerwa szybkiego reagowania składająca się z personelu operacyjnego z państw członkowskich gotowego do rozmieszczenia do celów szybkich interwencji na granicy zgodnie z art. 40 i 58a.

2.  Agencja rozmieszcza członków stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej jako członków zespołów zarządzania granicami, zespołów wspierających zarządzanie migracjami, zespołów powrotowych w ramach wspólnych operacji, szybkich interwencji na granicy lub interwencji powrotowych lub wszelkich innych istotnych działań operacyjnych w państwach członkowskich lub państwach trzecich. Zgodnie z art. 83 takie działania można prowadzić wyłącznie za zgodą danego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego. Rzeczywista liczebność rozmieszczeń stałej służby zależy od potrzeb operacyjnych.

Rozmieszczenia stałej służby stanowią uzupełnienie wysiłków podejmowanych przez państwa członkowskie.

3.  Przy udzielaniu wsparcia państwom członkowskim zgodnie z art. 83 ▌członkowie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej rozmieszczeni jako członkowie zespołów mają możliwość wykonywania zadań w zakresie kontroli granicznej lub powrotów, w tym zadań wymagających uprawnień wykonawczych określonych w odpowiednich przepisach krajowych lub, w przypadku personelu Agencji, zgodnie z art. 56 ust. 5.

Członkowie stałej służby, w tym personel statutowy, spełniają wymagania dotyczące specjalistycznego szkolenia i profesjonalizmu, o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/399 lub w innych właściwych aktach.

4.  Na wniosek dyrektora wykonawczego, uwzględniając analizę ryzyka przeprowadzoną przez Agencję, wyniki oceny narażenia i wieloletni cykl polityki strategicznej oraz w oparciu o liczby i profile, którymi dysponuje Agencja dzięki swojemu personelowi statutowemu i bieżącym oddelegowaniom, zarząd podejmuje do dnia 31 marca każdego roku decyzje:

-a)  w sprawie określenia profili i wymogów dotyczących personelu operacyjnego stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej;

a)  na podstawie spodziewanych potrzeb operacyjnych w następnym roku – w sprawie liczb w podziale na poszczególne profile personelu operacyjnego w ▌kategoriach 1–3 w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej na potrzeby tworzenia zespołów w następnym roku;

b)  w sprawie określenia liczebności przewidzianej w załączniku III i załączniku IV przez ustalenie konkretnych liczb i profili personelu operacyjnego z każdego państwa członkowskiego, którzy mają zostać oddelegowani do Agencji zgodnie z art. 57 i wyznaczeni zgodnie z art. 58 w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w następnym roku;

ba)  w sprawie określenia liczebności przewidzianej w załączniku Va przez ustalenie, w poszczególnych państwach członkowskich, konkretnych liczb i profili personelu operacyjnego w rezerwie szybkiego reagowania, którzy mają zostać udostępnieni w przypadku szybkich interwencji na granicy, zgodnie z art. 40 i 58a, w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w następnym roku;

c)  w sprawie orientacyjnego wieloletniego planowania w zakresie profili na kolejne lata w celu ułatwienia długoterminowego planowania wkładów państw członkowskich oraz rekrutacji personelu statutowego Agencji.

4a.  Personel obsługujący wyposażenie techniczne dostarczone zgodnie z art. 64 jest uwzględniany jako część wkładu na potrzeby rozmieszczeń krótkoterminowych zapewnianego przez państwa członkowskie na podstawie art. 58 na kolejny rok. Z myślą o przygotowaniu stosownej decyzji zarządu, o której mowa w ust. 4, do końca stycznia każdego roku dane państwo członkowskie informuje Agencję o zamiarze rozmieszczenia wyposażenia technicznego i odpowiedniego personelu.

5.  Do celów art. 74 Agencja rozwija i zapewnia struktury dowodzenia i kontroli celem skutecznego rozmieszczenia stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium państw trzecich.

6.  Agencja może zatrudnić wystarczający personel, który może stanowić do 4 % całkowitej liczby członków stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, zgodnie z załącznikiem I, pochodzący z kategorii 1, jako personel pełniący funkcje pomocnicze lub obserwacyjne w zakresie tworzenia stałej służby, planowania jej operacji i zarządzania nimi oraz nabywania własnego wyposażenia Agencji.

7.  Personelu, o którym mowa w ust. 6, ani też personelu odpowiedzialnego za funkcjonowanie jednostki centralnej ETIAS nie rozmieszcza się jako członków zespołów, jest on jednak ujmowany w załączniku I.

Artykuł 56

Personel statutowy Agencji w stałej służbie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

1.  Agencja wnosi wkład do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w postaci swojego personelu statutowego (kategoria 1), który ma zostać rozmieszczony na obszarach operacyjnych jako członkowie zespołów odpowiedzialni za ▌zadania i posiadający ▌ uprawnienia zgodnie z art. 83, w tym zadania w zakresie obsługi własnego wyposażenia Agencji.

1a.  Podczas rekrutacji Agencja zapewnia wybór kandydatów, którzy wykazują wysoki poziom profesjonalizmu, przestrzegają wysokich wartości etycznych i posiadają odpowiednie umiejętności językowe.

2.  Zgodnie z art. 62 ust. 2 po rekrutacji ▌pracownicy, którzy mają zostać rozmieszczeni jako członkowie zespołów, przechodzą, stosownie do potrzeb, niezbędne szkolenia w zakresie ochrony granic lub związane z powrotami, w tym dotyczące praw podstawowych, zgodnie z profilami ustalonymi przez zarząd zgodnie z art. 55 ust. 4, z uwzględnieniem wcześniej uzyskanych kwalifikacji i doświadczenia zawodowego w stosownych dziedzinach.

Proces szkolenia odbywa się w ramach specjalnych programów szkoleniowych opracowanych przez Agencję oraz, w oparciu o umowy z wybranymi państwami członkowskimi, realizowanych w ich specjalistycznych placówkach zajmujących się szkoleniem i kształceniem, w tym w akademiach partnerskich Agencji w państwach członkowskich. Dla każdego pracownika po rekrutacji sporządza się odpowiedni plan szkoleń, tym samym zapewniając posiadanie przez nich kwalifikacji zawodowych niezbędnych do wypełniania zadań w zakresie ochrony granic lub zadań związanych z powrotami, i regularnie aktualizuje się te plany szkoleń. Koszty szkolenia są w całości pokrywane przez Agencję.

Pracownicy, którzy pełnią rolę personelu technicznego obsługującego wyposażenie własne Agencji, nie muszą przechodzić pełnych szkoleń dotyczących ochrony granic lub związanych z powrotami.

3.  Agencja zapewnia, aby w okresie zatrudnienia jej pracownicy statutowi pełnili swoje obowiązki jako członkowie zespołu, stosując się do najwyższych standardów i przestrzegając w pełni praw podstawowych. Dla każdego pracownika sporządza się odpowiedni plan szkoleń, tym samym zapewniając posiadanie przez nich kwalifikacji zawodowych niezbędnych do wypełniania zadań w zakresie ochrony granic lub zadań związanych z powrotami.

3a.  Na wniosek dyrektora wykonawczego zarząd:

a)  ustanawia odpowiedni mechanizm nadzorczy w celu monitorowania stosowania zasad dotyczących używania siły przez personel statutowy Agencji, w tym przepisów dotyczących sprawozdawczości i środków szczególnych, w tym środków dyscyplinarnych, w odniesieniu do użycia siły podczas rozmieszczeń;

b)  ustanawia przepisy, na podstawie których dyrektor wykonawczy uprawnia pracowników statutowych do noszenia i używania broni zgodnie z art. 83 ust. 5, w tym odnoszące się do obowiązkowej współpracy z właściwymi organami krajowymi, w szczególności państwa członkowskiego obywatelstwa, państwa członkowskiego zamieszkania oraz państwa członkowskiego wstępnego szkolenia; przepisy te dotyczą też sposobu podtrzymywania tych kompetencji przez personel statutowy, w szczególności w odniesieniu do posługiwania się bronią, co obejmuje regularnie prowadzone sprawdziany strzeleckie;

c)  ustanawia szczegółowe przepisy ułatwiające przechowywanie broni, amunicji i innego sprzętu w zabezpieczonych obiektach oraz ich transport do obszaru operacyjnego.

W związku z przepisami, o których mowa w lit. a), Komisja powinna wydać opinię na temat przestrzegania regulaminu pracowniczego, zgodnie z art. 110 regulaminu pracowniczego. Na wniosek dyrektora wykonawczego złożony w związku z lit. a) przeprowadza się konsultacje z urzędnikiem ds. praw podstawowych.

4.  Pozostałych pracowników zatrudnionych przez Agencję, którzy nie posiadają kwalifikacji do prowadzenia kontroli granicznej lub do pełnienia funkcji związanych z powrotami, rozmieszcza się jedynie podczas wspólnych operacji na potrzeby koordynacji, monitorowania praw podstawowych i realizacji innych powiązanych zadań. Nie wchodzą oni w skład zespołów.

5.  Personel statutowy Agencji, który ma zostać rozmieszczony jako członkowie zespołów zgodnie z art. 83, ma możliwość wykonywania – pod warunkiem odpowiadania profilom określonym przez Agencję i przejścia odpowiednich szkoleń – następujących zadań wymagających uprawnień wykonawczych:

a)  weryfikowanie tożsamości i obywatelstwa osób, w tym sprawdzanie tych informacji we właściwych unijnych i krajowych bazach danych;

b)  zezwalanie na wjazd na terytorium po dokonaniu odprawy granicznej na przejściach granicznych, w przypadku gdy spełnione zostały warunki wjazdu określone w art. 6 kodeksu granicznego Schengen;

c)  odmowa wjazdu przy kontroli granicznej prowadzonej na przejściach granicznych odbywa się zgodnie z art. 14 kodeksu granicznego Schengen;

d)  stemplowanie dokumentów podróży zgodnie z art. 11 kodeksu granicznego Schengen;

e)  wydawanie wiz lub odmowa ich wydania na granicy zgodnie z art. 35 kodeksu wizowego oraz wprowadzanie odpowiednich danych do systemu VIS.

f)  ochrona granic, w tym patrolowanie na odcinkach między przejściami granicznymi z myślą o zapobieganiu niedozwolonemu przekraczaniu granic, walce z przestępczością transgraniczną oraz podejmowaniu środków wobec osób, które nielegalnie przekroczyły granicę, w tym przechwytywanie/zatrzymywanie;

g)  rejestrowanie w systemie EURODAC (kategoria 2) odcisków palców osób zatrzymanych w związku z niedozwolonym przekraczaniem granicy zewnętrznej zgodnie z rozdziałem III rozporządzenia Eurodac;

h)  kontakty z państwami trzecimi w celu zidentyfikowania obywateli państwa trzeciego zobowiązanych do powrotu i uzyskania dokumentów podróży dla tych obywateli;

i)  eskortowanie obywateli państwa trzeciego, którzy podlegają procedurom przymusowego powrotu.

Artykuł 57

Udział państw członkowskich w stałej służbie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej za pośrednictwem personelu oddelegowanego na długi okres

1.  Państwa członkowskie wnoszą wkład do personelu operacyjnego stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oddelegowanego w charakterze członków zespołu do Agencji (kategoria 2). Okres trwania poszczególnych oddelegowań wynosi 24 miesiące. Za porozumieniem rodzimego państwa członkowskiego i Agencji indywidualne oddelegowanie można jednokrotnie przedłużyć o kolejne 12 miesięcy lub 24 miesiące. Aby ułatwić wdrożenie systemu wsparcia finansowego, o którym mowa w art. 61, oddelegowanie rozpoczyna się co do zasady z początkiem roku kalendarzowego.

2.  Wszystkie państwa członkowskie są odpowiedzialne za stałe zapewnianie personelu operacyjnego w charakterze oddelegowanych członków zespołu zgodnie z załącznikiem III. Płatności kosztów poniesionych przez personel rozmieszczony na mocy niniejszego artykułu dokonuje się zgodnie z art. 94 ust. 7.

3.  Personel operacyjny oddelegowany do Agencji wykonuje ▌zadania i posiada uprawnienia członków zespołów zgodnie z art. 83. Państwo członkowskie, które oddelegowało ten personel operacyjny, uznawane jest za jego rodzime państwo członkowskie. W okresie oddelegowania o miejscu i czasie trwania rozmieszczenia oddelegowanych członków zespołu decyduje dyrektor wykonawczy stosownie do potrzeb operacyjnych. Agencja zapewnia stałe szkolenie personelu operacyjnego w okresie oddelegowania.

4.  Do dnia 30 czerwca każdego roku każde państwo członkowskie wskazuje spośród swojego personelu operacyjnego kandydatów do oddelegowania zgodnie z określonymi liczbami i profilami ustalonymi przez zarząd na następny rok zgodnie z art. 55 ust. 4. Agencja sprawdza, czy personel operacyjny zaproponowany przez państwa członkowskie odpowiada określonym profilom i posiada niezbędne umiejętności językowe. Do dnia 15 września Agencja zatwierdza zaproponowanych kandydatów lub ich odrzuca, w przypadku niezgodności z wymaganymi profilami, niewystarczających umiejętności językowych, przewinień lub naruszenia obowiązujących przepisów podczas poprzednich rozmieszczeń, i zwraca się do państwa członkowskiego, by zaproponowało innego kandydata do oddelegowania.

5.  Jeżeli ze względu na działanie siły wyższej indywidualny pracownik operacyjny nie może zostać oddelegowany lub nie jest w stanie kontynuować oddelegowania, dane państwo członkowskie zapewnia zastąpienie go innym pracownikiem operacyjnym posiadającym wymagany profil.

Artykuł 58

Udział państw członkowskich w stałej służbie Eu poprzez rozmieszczenia krótkoterminowe

1.  Dodatkowo w stosunku do oddelegowania zgodnie z art. 57 państwa członkowskie do dnia 30 czerwca każdego roku wnoszą również wkład do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, umieszczając funkcjonariuszy straży granicznej i inny odpowiedni personel w krajowym wstępnym wykazie dostępnego personelu operacyjnego do rozmieszczeń krótkoterminowych (kategoria 3) zgodnie z liczebnością wskazaną w załączniku IV oraz zgodnie z określonymi liczbami według profilu ustalonymi przez zarząd na następny rok zgodnie z art. 55 ust. 4. Wstępne krajowe wykazy wyznaczonego personelu operacyjnego przekazuje się Agencji. Ostateczny skład wykazu rocznego jest potwierdzany Agencji po zakończeniu corocznych negocjacji dwustronnych, do dnia 1 grudnia danego roku.

2.  Każde państwo członkowskie odpowiada za zapewnienie, by wyznaczony personel operacyjny był dostępny na wniosek Agencji zgodnie z ustaleniami określonymi w niniejszym artykule. Każdy pracownik operacyjny jest dostępny na okres do 4 miesięcy w roku kalendarzowym. Państwa członkowskie mogą jednak postanowić o rozmieszczeniu poszczególnych pracowników na okres powyżej 4 miesięcy. Takie przedłużenie liczy się jako odrębny wkład tego państwa członkowskiego w odniesieniu do tego samego profilu lub innego wymaganego profilu, jeżeli pracownik posiada niezbędne kompetencje. Płatności kosztów poniesionych przez personel rozmieszczony na mocy niniejszego artykułu dokonuje się zgodnie z art. 46 ust. 2.

2a.  Personel operacyjny rozmieszczony na podstawie niniejszego artykułu wykonuje zadania i posiada uprawnienia członków zespołów zgodnie z art. 83.

3.  Agencja może zweryfikować, czy personel operacyjny wyznaczony przez państwa członkowskie do rozmieszczeń krótkoterminowych odpowiada określonym profilom i posiada niezbędne umiejętności językowe. Agencja odrzuca wyznaczony personel operacyjny ▌w razie ▌niewystarczających umiejętności językowych, przewinień lub naruszenia obowiązujących przepisów podczas poprzednich rozmieszczeń. Agencja odrzuca też wyznaczony personel operacyjny w przypadku niezgodności z wymaganymi profilami, chyba że dany personel operacyjny kwalifikuje się do innego profilu przydzielonego temu państwu członkowskiemu. W przypadku odrzucenia dane państwo członkowskie zapewnia zastępstwo przez innego pracownika operacyjnego o wymaganym profilu.

4.  Do dnia 31 lipca każdego roku Agencja zwraca się do państw członkowskich o wkład w postaci indywidualnych pracowników operacyjnych na potrzeby wspólnych operacji na kolejny rok, zgodnie z wymaganymi liczbami i profilami. Decyzję dotyczącą poszczególnych okresów rozmieszczenia podejmuje się w ramach corocznych dwustronnych negocjacji i porozumień między Agencją a państwami członkowskimi.

4a.   Ostatecznie w wyniku corocznych negocjacji dwustronnych państwa członkowskie udostępniają jednak personel operacyjny z wykazów krajowych, o których mowa w ust. 1, do celów konkretnych rozmieszczeń zgodnie z liczbami i profilami określonymi we wniosku Agencji.

5.  Jeżeli ze względu na działanie siły wyższej indywidualny pracownik operacyjny nie może zostać rozmieszczony zgodnie z porozumieniami, dane państwo członkowskie zapewnia zastąpienie go innym pracownikiem operacyjnym z wykazu posiadającym wymagany profil.

6.  W przypadku zwiększonych potrzeb w zakresie wzmocnienia bieżącej wspólnej operacji, potrzeby uruchomienia szybkiej interwencji na granicy lub nowej wspólnej operacji, która nie została określona w odpowiednim rocznym programie prac ani w odpowiednich wynikach corocznych negocjacji dwustronnych, rozmieszczenie prowadzone jest w ramach liczebności określonej w załączniku IV. Dyrektor wykonawczy niezwłocznie informuje państwa członkowskie o dodatkowych potrzebach przez wskazanie możliwej liczby personelu operacyjnego i profili, które mają zostać zapewnione przez każde państwo członkowskie Po uzgodnieniu zmienionego planu operacyjnego lub, w stosownych przypadkach, nowego planu operacyjnego przez dyrektora wykonawczego i przyjmujące państwo członkowskie dyrektor wykonawczy składa formalny wniosek dotyczący liczby i profili personelu operacyjnego. Odpowiedni członkowie zespołów są rozmieszczani z każdego państwa członkowskiego w ciągu 20 dni roboczych od tego formalnego wniosku z zastrzeżeniem art. 40.

7.  Jeżeli analiza ryzyka lub jakakolwiek dostępna ocena narażenia wykażą, że państwo członkowskie stoi w obliczu sytuacji, która może w znacznym stopniu wpłynąć na realizację zadań krajowych, dane państwo członkowskie wnosi wkład w postaci personelu operacyjnego zgodnie z wnioskami Agencji, o których mowa w art. 4 lub 6 niniejszego artykułu. Wkład ten nie może jednak kumulatywnie przekraczać połowy liczebności ustalonej na ten rok ▌w załączniku IV. Jeżeli państwo członkowskie powołuje się na sytuację wyjątkową, podaje Agencji na piśmie w sposób wyczerpujący przyczyny i informacje na temat tej sytuacji, a ich treść zostaje włączona do sprawozdania, o którym mowa w art. 65.

8.  Okres rozmieszczenia w przypadku konkretnej operacji jest określany przez rodzime państwo członkowskie, ale w żadnym razie nie jest krótszy niż 30 dni, chyba że operacja, w ramach której dokonuje się rozmieszczenia, trwa krócej niż 30 dni.

9.  Personel techniczny uwzględniany w ramach wkładu państw członkowskich zgodnie z art. 55 ust. 4a rozmieszcza się wyłącznie – zgodnie z porozumieniami wynikającymi z corocznych negocjacji dwustronnych – na potrzeby obsługi odpowiednich elementów wyposażenia technicznego, o którym mowa w art. 64 ust. 9.

Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie włączają do wykazu rocznego personel techniczny, o którym mowa w poprzednim ustępie, dopiero po zakończeniu corocznych negocjacji dwustronnych. Mogą one dostosować stosowny wykaz roczny w przypadku jakichkolwiek zmian personelu technicznego w danym roku i zgłosić te zmiany Agencji.

Weryfikacja, o której mowa w ust. 3, nie dotyczy kompetencji w zakresie obsługi wyposażenia technicznego.

Pracowników technicznych wykonujących wyłącznie zadania techniczne wskazuje się w krajowym wykazie rocznym wyłącznie według funkcji.

Okres rozmieszczenia personelu technicznego określa się zgodnie z art. 64.

Artykuł 58a

Udział państw członkowskich w stałej służbie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej za pośrednictwem rezerwy szybkiego reagowania

1.  Państwa członkowskie wnoszą wkład do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w postaci rezerwy szybkiego reagowania (kategoria 4), do uruchomienia na potrzeby szybkich interwencji na granicy zgodnie z art. 38 ust. 2 i art. 40, pod warunkiem że na potrzeby danej szybkiej interwencji na granicy w pełni rozmieszczono już personel kategorii 1–3.

2.  Każde państwo członkowskie odpowiada za zapewnienie, aby personel operacyjny był dostępny według konkretnej liczby profili ustalonej przez zarząd na następny rok w myśl art. 55 ust. 4, na wniosek Agencji w ramach liczebności wskazanej w załączniku Va i zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym artykule. Każdy pracownik operacyjny jest dostępny na okres do 4 miesięcy w roku kalendarzowym.

3.  Konkretne rozmieszczenia w ramach szybkich interwencji na granicy z rezerwy szybkiego reagowania odbywają się zgodnie z art. 40 ust. 8a i 9.

Artykuł 59

Przegląd ▌stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

1.  Do dnia 31 grudnia 2023 r., w szczególności na podstawie sprawozdań, o których mowa w art. 65 i art. 62 ust. 8a, Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie przegląd całkowitego stanu liczbowego i składu Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym wielkości wkładu poszczególnych państw członkowskich do stałej służby, a także jej wyszkolenia, wiedzy eksperckiej i profesjonalizmu. W ramach przeglądu rozważa się też, czy utrzymać rezerwę szybkiego reagowania w ramach stałej służby.

W ramach przeglądu opisuje się i uwzględnia aktualne i potencjalne potrzeby operacyjne stałej służby, obejmujące liczebność sił szybkiego reagowania, a także istotne okoliczności odbijające się na zdolności krajowej państw członkowskich do wnoszenia wkładu do stałej służby oraz ewolucję, jeśli chodzi o personel statutowy na potrzeby wkładu Agencji.

2.  Do marca 2024 r. Komisja, w razie konieczności, przedstawi odpowiednie wnioski w celu zmiany załączników I, III, IV i Va. Jeżeli Komisja nie przedstawi wniosku, podaje powód, dla którego tego nie uczyniła.

Artykuł 60

Biura w państwach członkowskich

1.  Pod warunkiem porozumienia z przyjmującym państwem członkowskim lub wyraźnego uwzględnienia tej możliwości w umowie o statusie zawartej z przyjmującym państwem trzecim Agencja może utworzyć biuro na terytorium tego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, aby ułatwić i usprawnić koordynację działań operacyjnych – w tym w dziedzinie powrotów – organizowanych przez Agencję w tym państwie członkowskim, w regionie sąsiadującym lub w państwie trzecim oraz aby zapewnić skuteczne zarządzanie zasobami kadrowymi i technicznymi Agencji. Biura w państwach członkowskich są ▌tworzone zgodnie z potrzebami operacyjnymi na okres niezbędny do przeprowadzenia przez Agencję istotnych działań operacyjnych w danym państwie członkowskim, ▌ regionie sąsiadującym lub państwie trzecim. Okres ten można w razie potrzeby przedłużyć.

Przed utworzeniem biura w państwie członkowskim starannie szacuje się i oblicza ogół skutków budżetowych oraz z wyprzedzeniem przewiduje się w budżecie odnośne kwoty.

2.  Agencja i przyjmujące państwo członkowskie lub przyjmujące państwo trzecie, w którym znajduje się dane biuro, czynią niezbędne ustalenia w celu zapewnienia jak najlepszych warunków niezbędnych do wykonywania zadań powierzonych biuru. Miejsce zatrudnienia personelu pracującego w biurach w państwach członkowskich określa się zgodnie z art. 94 ust. 2.

3.  W stosownych przypadkach biura w państwach członkowskich:

a)  zapewniają wsparcie operacyjne i logistyczne oraz zapewniają koordynację działań Agencji na danych obszarach operacyjnych;

b)  zapewniają państwu członkowskiemu lub państwu trzeciemu wsparcie operacyjne na danych obszarach operacyjnych;

c)  monitorują działalność zespołów Agencji i regularnie składają sprawozdania siedzibie głównej;

d)  współpracują z przyjmującym(i) państwem(-ami) członkowskim(i) lub przyjmującym państwem trzecim we wszystkich kwestiach związanych z praktyczną realizacją działań operacyjnych organizowanych przez Agencję w tym (tych) państwie(-ach) członkowskim(-ch) lub państwie trzecim, w tym we wszelkich dodatkowych kwestiach, które mogą wystąpić w trakcie tych działań;

e)  wspierają oficera koordynującego, o którym mowa w art. 45, we współpracy z uczestniczącymi państwami członkowskimi we wszystkich kwestiach związanych z ich wkładem w działania operacyjne organizowane przez Agencję oraz, w razie potrzeby, pozostają w kontakcie z siedzibą główną;

f)  pomagają oficerowi koordynującemu, a także obserwatorom praw podstawowych, którym powierzono monitorowanie działania operacyjnego w ułatwianiu, w razie potrzeby, koordynacji i komunikacji między zespołami Agencji a odpowiednimi organami przyjmującego państwa członkowskiego lub przyjmującego państwa trzeciego, a także we wszelkich odpowiednich zadaniach;

g)  organizują wsparcie logistyczne związane z rozmieszczeniem członków zespołów oraz rozmieszczaniem i wykorzystaniem sprzętu technicznego;

h)  zapewniają wszelkie inne wsparcie logistyczne dotyczące obszaru operacyjnego, za który odpowiadają, w celu ułatwienia sprawnego przebiegu działań operacyjnych organizowanych przez Agencję;

i)  wspierają oficera łącznikowego Agencji, z zastrzeżeniem zadań i funkcji, o których mowa w art. 32, w celu określenia wszelkich obecnych lub przyszłych wyzwań związanych z zarządzaniem granicami na obszarze, za który są odpowiedzialne, z wdrażaniem dorobku w zakresie powrotów oraz regularnie składają sprawozdania do siedziby głównej;

j)  zapewniają skuteczne zarządzanie wyposażeniem własnym Agencji na obszarach objętych jej działalnością, w tym jego ewentualną rejestrację, długoterminową obsługę techniczną i wszelkie niezbędne wsparcie logistyczne.

4.  Każdym biurem w państwie członkowskim zarządza przedstawiciel Agencji mianowany przez dyrektora wykonawczego. Mianowany kierownik biura w państwie członkowskim nadzoruje całość pracy biura i działa jako pojedynczy punkt kontaktowy z siedzibą główną.

5.  Na wniosek dyrektora wykonawczego zarząd podejmuje decyzję w sprawie ustanowienia, składu, okresu funkcjonowania oraz, w stosownych przypadkach, przedłużenia okresu funkcjonowania biura w państwie członkowskim, z uwzględnieniem opinii Komisji oraz zgody państwa członkowskiego, na terytorium którego ma się znajdować dane biuro. Zarząd podejmuje decyzję większością dwóch trzecich głosów członków posiadających prawo głosu.

5a.  Przyjmujące państwo członkowskie, w którym utworzono biuro, wspiera Agencję w zapewnianiu zdolności operacyjnej.

6.  Dyrektor wykonawczy co kwartał przekazuje zarządowi sprawozdanie z działalności biur w państwach członkowskich. Działalność biur w państwach członkowskich należy opisać w oddzielnej sekcji rocznego sprawozdania z działalności, o którym mowa w art. 98 ust. 2 lit. j).

Artykuł 61

Wsparcie finansowe na rzecz rozwoju stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

1.  Państwa członkowskie są uprawnione do otrzymywania finansowania w formie finansowania niepowiązanego z kosztami w ujęciu rocznym w celu wsparcia rozwoju zasobów kadrowych w celu zabezpieczenia swoich wkładów na rzecz stałej służby Europejskiego Straży Granicznej i Przybrzeżnej zgodnie z załącznikami III i IV, zgodnie z art. 125 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046, które to finansowanie jest wypłacane po zakończeniu danego roku oraz po spełnieniu warunków określonych zgodnie z ust. 3 i 4. Finansowanie takie opiera się na kwocie referencyjnej określonej w ust. 2 i wynosi:

a)  100 % kwoty referencyjnej pomnożonej przez liczbę personelu operacyjnego wskazanego na rok n+ do oddelegowania zgodnie z załącznikiem III;

b)  37 % kwoty referencyjnej pomnożonej przez liczbę personelu operacyjnego faktycznie rozmieszczonego zgodnie z art. 58 w ramach limitu określonego w załączniku IV oraz z art. 58a w ramach limitu określonego w załączniku Va;

c)  50 % kwoty referencyjnej pomnożonej przez liczbę personelu operacyjnego zatrudnionego przez Agencję jako pracownicy statutowi. Ta jednorazowa płatność dotyczy pracowników odchodzących ze służb krajowych, którzy w chwili rekrutacji przez Agencję pełnią służbę czynną nie dłużej niż od 15 lat.

2.  Kwota referencyjna, o której mowa w ust. 1, jest równa rocznemu wynagrodzeniu podstawowemu pracownika kontraktowego z grupy funkcyjnej III, grupa zaszeregowania 8, stopień 1, określonemu zgodnie z art. 93 warunków zatrudnienia innych pracowników Unii, i podlega współczynnikowi korekty obowiązującemu w danym państwie członkowskim.

3.  Roczna płatność kwoty, o której mowa w ust. 1 lit. a), jest należna pod warunkiem, że państwa członkowskie odpowiednio zwiększą w danym okresie ogólną liczbę krajowych funkcjonariuszy straży granicznej na swoim terytorium w drodze rekrutacji nowego personelu operacyjnego. Odpowiednie informacje na potrzeby składania sprawozdań przekazuje się Agencji w ramach corocznych negocjacji dwustronnych i weryfikuje w ramach oceny narażenia w kolejnym roku. Roczna płatność kwoty, o której mowa w ust. 1 lit. b), jest należna w całości w odniesieniu do liczby personelu operacyjnego faktycznie rozmieszczonego na okres co najmniej 4 kolejnych lub niekolejnych miesięcy zgodnie z art. 58 w ramach limitu określonego w załączniku IV oraz z art. 58a w ramach limitu określonego w załączniku Va. W przypadku faktycznych rozmieszczeń, o których mowa w ust. 1 lit. b), płatności oblicza się proporcjonalnie na podstawie okresu referencyjnego wynoszącego 4 miesięcy.

Zaliczka powiązana z roczną płatnością kwot, o których mowa w ust. 1 lit. a) i b), jest przyznawana po przedłożeniu konkretnego i uzasadnionego wniosku przez państwo członkowskie wnoszące wkład.

4.  Komisja przyjmuje szczegółowe przepisy dotyczące warunków rocznej płatności i monitorowania mających zastosowanie warunków, o których mowa w ust. 3, w drodze aktu wykonawczego zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 117 ust. 3. W przepisach tych określa się warunki dotyczące płatności zaliczkowych po spełnieniu warunków określonych w ust. 3, a także warunki dotyczące proporcjonalnego obliczania, również w przypadkach, gdy rozmieszczenie personelu technicznego wyjątkowo przekroczyłoby maksymalny wkład krajowy określony w załączniku IV.

4a.  Podczas wykorzystywania wsparcia finansowego na mocy niniejszego artykułu Agencja i państwa członkowskie zapewniają zgodność z zasadami współfinansowania i zakazu podwójnego finansowania.

Artykuł 62

Szkolenia

1.  Agencja, uwzględniając plan działania w zakresie zdolności, o którym mowa w art. 9 ust. 4, we współpracy z odpowiednimi instytucjami szkoleniowymi państw członkowskich oraz – w stosownych przypadkach – z Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu, Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej, eu-LISA i CEPOL, opracowuje wyspecjalizowane instrumenty szkoleniowe, w tym specjalne szkolenia z zakresu ochrony dzieci i innych osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji. W treści szkoleń uwzględnia się odpowiednie wyniki badań i najlepsze praktyki. Agencja zapewnia funkcjonariuszom straży granicznej, specjalistom ds. powrotów, eskorcie powrotów, obserwatorom przymusowych powrotów i innym właściwym pracownikom, którzy są członkami stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a także obserwatorom przymusowych powrotów i obserwatorom praw człowieka specjalistyczne szkolenia odpowiednie do ich zadań i uprawnień. Agencja prowadzi z tymi funkcjonariuszami straży granicznych i innymi członkami zespołów regularne ćwiczenia zgodnie z harmonogramem specjalistycznych szkoleń ▌, o którym mowa w rocznym programie prac Agencji.

2.  Agencja zapewnia, aby wszyscy pracownicy zatrudnieni w charakterze personelu operacyjnego stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, którzy mają zostać rozmieszczeni jako członkowie zespołów, przed pierwszym rozmieszczeniem w ramach działań operacyjnych organizowanych przez Agencję zostali odpowiednio przeszkoleni – dodatkowo w stosunku do szkoleń, o których mowa w art. 56 ust. 2 i 3 – w zakresie właściwego prawa unijnego i międzynarodowego, w tym w sprawach takich jak prawa podstawowe, dostęp do ochrony międzynarodowej, wytyczne dotyczące identyfikowania osób ubiegających się o ochronę i wskazywania im stosownych procedur, wytyczne dotyczące uwzględniania szczególnych potrzeb dzieci – w tym małoletnich bez opieki – oraz ofiar handlu ludźmi, osób potrzebujących pilnie pomocy medycznej i innych osób wymagających szczególnego traktowania, a także, jeżeli pracownicy ci mają uczestniczyć w operacjach morskich, w zakresie działań poszukiwawczych i ratowniczych. Szkolenie to obejmuje też użycie siły zgodnie z załącznikiem V. W tym celu Agencja, w oparciu o umowy z wybranymi państwami członkowskimi, wdraża niezbędne programy szkoleniowe w specjalistycznych placówkach zajmujących się szkoleniem i kształceniem, w tym w akademiach partnerskich Agencji w państwach członkowskich. Koszty szkolenia są w całości pokrywane przez Agencję.

2a.  Do celu, o którym mowa w ust. 2, Agencja, na podstawie umów z wybranymi państwami członkowskimi, wdraża niezbędne programy szkoleniowe w ich wyspecjalizowanych placówkach zajmujących się szkoleniem i kształceniem, w tym w akademiach partnerskich Agencji w państwach członkowskich. Agencja zapewnia, aby szkolenia były zgodne ze wspólnym podstawowym programem nauczania, były zharmonizowane i sprzyjały wzajemnemu zrozumieniu i wspólnej kulturze w oparciu o wartości zapisane w traktatach. Koszty szkolenia są w całości pokrywane przez Agencję.

Po uzyskaniu zgody zarządu Agencja może stworzyć ośrodek szkoleniowy w celu dalszego ułatwienia włączenia do prowadzonych szkoleń wspólnej kultury europejskiej.

3.  Agencja podejmuje niezbędne inicjatywy w celu zapewnienia, aby cały personel operacyjny z państw członkowskich uczestniczący w zespołach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej przed udziałem w działaniach operacyjnych organizowanych przez Agencję został przeszkolony w zakresie właściwego prawa unijnego i międzynarodowego, w tym w sprawach takich jak prawa podstawowe, dostęp do ochrony międzynarodowej, wytyczne dotyczące identyfikowania osób ubiegających się o ochronę i wskazywania im stosownych procedur, wytyczne dotyczące uwzględniania szczególnych potrzeb dzieci – w tym małoletnich bez opieki – oraz ofiar handlu ludźmi, osób potrzebujących pilnie pomocy medycznej i innych osób wymagających szczególnego traktowania, a także, jeżeli personel ten ma uczestniczyć w operacjach morskich, w zakresie działań poszukiwawczych i ratowniczych.

4.  Agencja podejmuje niezbędne inicjatywy w celu zapewnienia szkoleń dla personelu realizującego zadania w dziedzinie powrotów, przydzielonego do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz do zasobu, o którym mowa w art. 52. Agencja zapewnia, aby przed rozpoczęciem udziału w działaniach operacyjnych organizowanych przez Agencję jej personel oraz wszelki personel uczestniczący w operacjach powrotowych i interwencjach powrotowych odbył szkolenie w zakresie właściwego prawa unijnego i międzynarodowego, w tym praw podstawowych, dostępu do ochrony międzynarodowej i kierowanie dalej osób wymagających szczególnego traktowania.

5.  Agencja ustanawia i rozwija wspólne podstawowe programy szkoleń funkcjonariuszy straży granicznych oraz zapewnia szkolenie na poziomie europejskim dla instruktorów funkcjonariuszy krajowych straży granicznych państw członkowskich, w tym w zakresie praw podstawowych, dostępu do ochrony międzynarodowej i właściwego prawa morskiego, oraz wspólne programy szkoleń dla personelu realizującego zadania w dziedzinie powrotów. Celem wspólnych podstawowych programów szkoleń jest promowanie najwyższych standardów i najlepszych praktyk we wdrażaniu prawa z zakresu zarządzaniu granicami Unii i powrotów. Agencja opracowuje wspólne podstawowe programy szkoleń po zasięgnięciu opinii forum konsultacyjnego i urzędnika ds. praw podstawowych. Państwa członkowskie uwzględniają wspólne podstawowe programy szkoleń w szkoleniach, które zapewniają swoim funkcjonariuszom straży granicznej i personelowi realizującemu zadania w dziedzinie powrotów.

6.  Agencja oferuje również dodatkowe szkolenia i seminaria na tematy związane z kontrolą granic zewnętrznych oraz powrotami obywateli państw trzecich dla funkcjonariuszy właściwych służb krajowych państw członkowskich, a w stosownych przypadkach także odpowiednich państw trzecich.

7.  Agencja może we współpracy z państwami członkowskimi i państwami trzecimi organizować działania szkoleniowe na ich terytoriach.

8.  Agencja ustanawia program wymiany umożliwiający funkcjonariuszom straży granicznych uczestniczącym w jej zespołach oraz personelowi uczestniczącemu w europejskich zespołach interwencji powrotowych zdobycie wiedzy i szczególnych umiejętności poprzez wykorzystanie doświadczeń zdobytych za granicą oraz dobrych praktyk stosowanych podczas współpracy z funkcjonariuszami straży granicznych i personelem realizującym zadania w dziedzinie powrotów w państwach członkowskich innych niż ich własne.

8a.  Agencja ustanawia i rozwija wewnętrzny mechanizm kontroli jakości, aby zapewnić wysoki poziom wyszkolenia, wiedzy eksperckiej i profesjonalizmu całego swojego personelu statutowego, w szczególności personelu operacyjnego, który uczestniczy w działaniach operacyjnych Agencji. Na podstawie wdrożenia mechanizmu kontroli jakości Agencja przygotowuje roczne sprawozdanie z oceny, które załącza się do rocznego sprawozdania z działalności przekazywanego Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji.

Artykuł 63

Nabywanie, najem lub dzierżawa wyposażenia technicznego

1.  Agencja może nabywać, samodzielnie albo na zasadzie współwłasności z państwem członkowskim, lub brać w najem lub dzierżawę wyposażenie techniczne rozmieszczane w czasie wspólnych operacji, projektów pilotażowych, szybkich interwencji na granicy, działań w dziedzinie powrotów, w tym operacji powrotowych, interwencji powrotowych, rozmieszczenia zespołów wspierających zarządzanie migracjami lub projektów pomocy technicznej zgodnie z zasadami finansowymi mającymi zastosowanie do Agencji.

2.  Zarząd ustanawia kompleksową wieloletnią strategię dotyczącą sposobu rozwijania własnych możliwości technicznych Agencji, z uwzględnieniem wieloletniego cyklu polityki strategicznej europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, w tym planu działania w zakresie zdolności, o którym mowa w art. 9 ust. 4, oraz środków budżetowych dostępnych na ten cel w wieloletnich ramach finansowych. Podstawą decyzji zarządu jest wniosek dyrektora wykonawczego. Aby zagwarantować zgodność z obowiązującymi ramami prawnymi, finansowymi i politycznymi, dyrektor wykonawczy przedstawia ten wniosek po uzyskaniu pozytywnej opinii Komisji.

Strategii tej towarzyszy szczegółowy plan wdrażania określający harmonogram nabycia, najmu lub dzierżawy, plan zamówień i sposoby ograniczania ryzyka. Jeżeli strategia i plan nie są zgodne z opinią Komisji, Agencja przekazuje Komisji uzasadnienie swoich decyzji. Po przyjęciu strategii plan wdrażania staje się częścią komponentu wieloletniego programowania w dokumencie programowym, o którym mowa w art. 98 ust. 2 lit. k).

3.  Agencja może nabywać wyposażenie techniczne na podstawie decyzji dyrektora wykonawczego po zasięgnięciu opinii zarządu i zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami w sprawie zamówień publicznych. Każdą decyzję o nabyciu lub wzięciu w najem lub dzierżawę wyposażenia, która pociąga za sobą znaczące koszty dla Agencji, poprzedza dogłębna analiza potrzeb oraz kosztów i korzyści. Wszelkie takie wydatki przewiduje się w budżecie Agencji przyjętym przez zarząd.

4.  W przypadku gdy Agencja nabywa lub bierze w najem lub dzierżawę istotne wyposażenie techniczne, takie jak statki powietrzne, śmigłowce, pojazdy służbowe lub jednostki pływające, zastosowanie mają następujące warunki:

a)  w przypadku nabycia przez Agencję, samodzielnie albo na zasadzie współwłasności, Agencja uzgadnia z jednym państwem członkowskim, że zapewni ono rejestrację wyposażenia jako wykorzystywanego na potrzeby publiczne zgodnie z ustawodawstwem mającym zastosowanie w tym państwie członkowskim, w tym zgodnie z przywilejami i immunitetami obowiązującymi w przypadku tego rodzaju wyposażenia technicznego na podstawie prawa międzynarodowego;

b)  w przypadku najmu lub dzierżawy wyposażenie zostaje zarejestrowane w państwie członkowskim.

5.  Na podstawie wzoru porozumienia sporządzonego przez Agencję i zatwierdzonego przez zarząd państwo członkowskie rejestracji oraz Agencja uzgadniają warunki zapewniające operacyjność wyposażenia. W przypadku aktywów stanowiących współwłasność warunki te obejmują również okresy, w których aktywa pozostają do pełnej dyspozycji Agencji, i określają użytkowanie sprzętu, w tym szczegółowe przepisy dotyczące szybkiego rozmieszczenia w trakcie szybkich interwencji na granicy oraz finansowania tych aktywów.

6.  Jeżeli Agencja nie posiada niezbędnego wykwalifikowanego personelu statutowego, państwo członkowskie rejestracji lub dostawca wyposażenia technicznego zapewniają niezbędnych ekspertów oraz pracowników technicznych do obsługi wyposażenia technicznego w sposób zgodny z prawem i bezpieczny, zgodnie ze wzorem umowy, o którym mowa w ust. 5, oraz w oparciu o plany, których podstawą są coroczne negocjacje dwustronne, o których mowa w art. 64 ust. 9. W takim przypadku wyposażenie techniczne stanowiące wyłączną własność Agencji jest udostępniane Agencji na jej wniosek, a państwo członkowskie rejestracji nie może powoływać się na sytuację wyjątkową, o której mowa w art. 64 ust. 8.

Jeżeli państwo członkowskie zostaje wezwane do udostępnienia wyposażenia technicznego i personelu operacyjnego, Agencja uwzględnia konkretne wyzwania operacyjne, z jakimi boryka się dane państwo członkowskie w momencie wezwania.

Artykuł 64

Rezerwa wyposażenia technicznego

1.  Na potrzeby swoich działań operacyjnych Agencja tworzy i prowadzi scentralizowane rejestry wyposażenia należącego do rezerwy wyposażenia technicznego obejmującej wyposażenie będące własnością państw członkowskich albo Agencji oraz wyposażenie, którego współwłaścicielami są państwa członkowskie i Agencja.

2.  Wyposażenie będące wyłączną własnością Agencji jest w każdym momencie w pełni dostępne do jego rozmieszczenia zgodnie z art. 63 ust. 5.

3.  Wyposażenie będące współwłasnością Agencji w ponad 50 % jest również dostępne do jego rozmieszczenia zgodnie z porozumieniem między państwem członkowskim i Agencją, o którym mowa w art. 63 ust. 5.

4.  Agencja zapewnia zgodność i interoperacyjność wyposażenia zamieszczonego w wykazie rezerwy wyposażenia technicznego.

5.  W tym celu Agencja, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i Komisją, określa, w stosownych przypadkach, standardy techniczne, jakie muszą zostać spełnione, aby wyposażenie mogło zostać rozmieszczone na potrzeby jej działań. Wyposażenie, które ma zostać nabyte przez Agencję, samodzielnie lub na zasadzie współwłasności, oraz wyposażenie będące własnością państw członkowskich, zamieszczone w wykazie rezerwy wyposażenia technicznego, musi odpowiadać tym standardom.

6.  Na wniosek dyrektora wykonawczego, z uwzględnieniem przeprowadzonej przez Agencję analizy ryzyka i wyników ocen narażenia, zarząd określa do dnia 31 marca minimalną liczbę elementów wyposażenia technicznego niezbędną do zaspokojenia potrzeb Agencji w roku następnym, w szczególności w zakresie prowadzenia wspólnych operacji, rozmieszczenia zespołów wspierających zarządzanie migracjami, szybkich interwencji na granicy, działań w dziedzinie powrotów, w tym operacji powrotowych i interwencji powrotowych. W minimalnej liczbie elementów wyposażenia technicznego uwzględnia się wyposażenie własne Agencji. Ta sama decyzja określa zasady dotyczące rozmieszczenia wyposażenia technicznego w ramach działań operacyjnych.

Jeżeli minimalna liczba elementów wyposażenia technicznego jest niewystarczająca do wykonania planu operacyjnego uzgodnionego na potrzeby takich działań, Agencja zmienia tę liczbę na podstawie uzasadnionych potrzeb oraz porozumienia z państwami członkowskimi.

7.  Rezerwa wyposażenia technicznego zawiera minimalną liczbę elementów wyposażenia technicznego danego typu, uznaną za niezbędną na potrzeby Agencji. Wyposażenie zamieszczone w wykazie rezerwy wyposażenia technicznego rozmieszcza się w czasie wspólnych operacji, rozmieszczenia zespołów wspierających zarządzanie migracjami, projektów pilotażowych, szybkich interwencji na granicy, operacji powrotowych lub interwencji powrotowych.

8.  Rezerwa wyposażenia technicznego obejmuje rezerwę wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania, zawierającą ograniczoną liczbę elementów wyposażenia potrzebnego na ewentualne szybkie interwencje na granicy. Udziały państw członkowskich w rezerwie wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania planowane są zgodnie z corocznymi dwustronnymi negocjacjami i porozumieniami, o których mowa w ust. 9. W odniesieniu do wyposażenia zamieszczonego w wykazie elementów należących do tej rezerwy państwa członkowskie nie mogą powoływać się na sytuację wyjątkową, o której mowa w ust. 9.

Zainteresowane państwo członkowskie wysyła wyposażenie zamieszczone w tym wykazie wraz z kompetentnymi pracownikami do miejsca jego rozmieszczenia najszybciej jak to możliwe, a w żadnym razie nie później niż 10 dni po dniu, w którym uzgodniono plan operacyjny.

Udział Agencji w tej rezerwie stanowi wyposażenie, którym dysponuje ona zgodnie z art. 63 ust. 1.

9.  Państwa członkowskie uczestniczą w rezerwie wyposażenia technicznego. Udziały państw członkowskich w rezerwie wyposażenia technicznego i jego rozmieszczanie na potrzeby konkretnych operacji planowane są na podstawie corocznych dwustronnych negocjacji i porozumień pomiędzy Agencją i państwami członkowskimi. Państwa członkowskie udostępniają swoje wyposażenie techniczne na potrzeby jego rozmieszczenia na wniosek Agencji, zgodnie z tymi porozumieniami i w zakresie, w jakim to wyposażenie stanowi część minimalnej liczby elementów wyposażenia technicznego przewidzianej na dany rok, chyba że stoją one w obliczu sytuacji wyjątkowej, w znaczny sposób wpływającej na możliwość realizacji zadań krajowych. Jeżeli państwo członkowskie powołuje się na sytuację wyjątkową, podaje Agencji na piśmie w sposób wyczerpujący przyczyny i informacje na temat tej sytuacji, a ich treść zawarta jest w sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 13. Agencja przedkłada wniosek co najmniej 45 dni przed planowanym rozmieszczeniem istotnego wyposażenia technicznego lub 30 dni przed planowanym rozmieszczeniem innego wyposażenia. Udziały w rezerwie wyposażenia technicznego są poddawane corocznemu przeglądowi.

10.  Na wniosek dyrektora wykonawczego zarząd podejmuje co roku decyzję w sprawie zasad dotyczących wyposażenia technicznego, w tym również wymaganych minimalnych liczb elementów wyposażenia technicznego danego typu ogółem, warunków jego rozmieszczenia oraz zwrotu kosztów, a także ograniczonej liczby elementów wyposażenia technicznego przeznaczonego do rezerwy wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania. Do celów budżetowych zarząd powinien podjąć taką decyzję do dnia 31 marca każdego roku.

11.  W razie prowadzenia szybkiej interwencji na granicy stosuje się odpowiednio art. 40 ust. 11.

12.  W przypadku gdy po ustaleniu minimalnej liczby elementów wyposażenia technicznego zaistnieje nieoczekiwana potrzeba wykorzystania wyposażenia technicznego na potrzeby wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy, a potrzeby takiej nie można zaspokoić z rezerwy wyposażenia technicznego lub rezerwy wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania, państwa członkowskie na wniosek Agencji, w miarę możliwości, udostępniają w trybie doraźnym wyposażenie techniczne na potrzeby jego rozmieszczenia przez Agencję.

13.  Dyrektor wykonawczy regularnie informuje zarząd o składzie i przypadkach rozmieszczenia wyposażenia należącego do rezerwy wyposażenia technicznego. W przypadku gdy minimalna liczba elementów wyposażenia technicznego wymagana na potrzeby rezerwy nie zostanie osiągnięta, dyrektor wykonawczy niezwłocznie informuje o tym zarząd. Zarząd w trybie pilnym podejmuje decyzję o ustaleniu priorytetów w zakresie rozmieszczania wyposażenia technicznego i podejmuje niezbędne działania w celu uzupełnienia stwierdzonych niedoborów. Zarząd informuje Komisję o stwierdzonych niedoborach i podjętych przez siebie działaniach. Komisja informuje o tym następnie Parlament Europejski i Radę, przedstawiając własną ocenę sytuacji.

14.  Państwa członkowskie rejestrują w rezerwie wyposażenia technicznego wszystkie środki transportu i wyposażenie operacyjne zakupione w ramach działań szczegółowych Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 515/2014(30) lub, w stosownych przypadkach, z innych przyszłych dedykowanych środków finansowych Unii udostępnionych państwom członkowskim jednoznacznie w celu zwiększenia zdolności operacyjnej Agencji. To wyposażenie techniczne stanowi część minimalnej liczby elementów wyposażenia technicznego w danym roku.

Zgodnie z akapitem pierwszym państwa członkowskie udostępniają Agencji wyposażenie techniczne współfinansowane w ramach działań szczegółowych Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub wszelkich innych przyszłych dedykowanych środków finansowych Unii na wniosek Agencji składany w drodze corocznych dwustronnych negocjacji. Każdy element wyposażenia jest udostępniany przez okres nieprzekraczający czterech miesięcy, zgodnie z planami ustalonymi w ramach corocznych dwustronnych negocjacji. Państwa członkowskie mogą postanowić, że dane wyposażenie będzie wykorzystywane przez okres dłuższy niż cztery miesiące. W przypadku operacji, o których mowa w art. 40 lub 43 niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie nie mogą powoływać się na sytuację wyjątkową, o której mowa w ust. 9 niniejszego artykułu.

15.  Agencja zarządza rejestrami rezerwy wyposażenia technicznego w następujący sposób:

a)  podział ze względu na typ wyposażenia i rodzaj operacji:

b)  podział ze względu na właściciela (państwo członkowskie, Agencja, inni);

c)  liczba elementów wymaganego wyposażenia ogółem;

d)  wymogi w zakresie personelu do obsługi, jeżeli ma to zastosowanie;

e)  inne informacje, takie jak szczegóły rejestracji, wymogi w zakresie transportu i konserwacji, mające zastosowanie krajowe systemy eksportu, instrukcje techniczne lub inne informacje istotne z punktu widzenia właściwego użytkowania wyposażenia;

f)  wskazanie, czy dany element wyposażenia był finansowany ze środków unijnych.

16.  Agencja finansuje w całości rozmieszczanie wyposażenia technicznego, które stanowi część minimalnej liczby elementów wyposażenia technicznego dostarczanego przez dane państwo członkowskie w danym roku. Rozmieszczanie wyposażenia technicznego, które nie jest częścią minimalnej liczby elementów wyposażenia technicznego, jest współfinansowane przez Agencję maksymalnie do wysokości 100 % wydatków kwalifikowalnych, przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności w państwach członkowskich rozmieszczających takie wyposażenie techniczne.

Artykuł 65

Sprawozdawczość w zakresie zdolności Agencji

1.  Na wniosek dyrektora wykonawczego zarząd przyjmuje i przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji Europejskiej roczne sprawozdanie z wykonania art. 52, 56, 57, 58, 63 i 64.

2.  Sprawozdanie zawiera w szczególności:

a)  liczbę członków personelu operacyjnego udostępnianego przez każde państwo członkowskie do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, łącznie z rezerwą szybkiego reagowania i zasobem obserwatorów przymusowych powrotów;

b)  liczbę członków personelu operacyjnego udostępnianego przez Agencję do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej;

c)  liczbę członków personelu operacyjnego faktycznie rozmieszczonego ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej przez każde państwo członkowskie i Agencjęw poprzednim roku, z podziałem na profile;

d)  liczbę elementów wyposażenia technicznego udostępnianych przez każde państwo członkowskie i Agencję do rezerwy wyposażenia technicznego;

e)  liczbę elementów wyposażenia technicznego rozmieszczonych przez każde państwo członkowskie i Agencję w poprzednim roku z rezerwy wyposażenia technicznego ▌;

f)  udostępnionych do rezerwy wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania i rozmieszczonych z tej rezerwy;

g)  ewolucję własnego potencjału ludzkiego i technicznego Agencji.

3.  W sprawozdaniu tym wymienia się państwa członkowskie, które w poprzednim roku powołały się na sytuację wyjątkową, o której mowa w art. 58 ust. 7 i art. 64 ust. 8, wraz z podaniem przyczyn i informacji przekazanych przez takie państwa członkowskie.

4.  W celu zapewnienia przejrzystości zarząd jest co kwartał informowany o elementach określonych w ust. 2 w odniesieniu do bieżącego roku.

Artykuł 66

Badania naukowe i innowacje

1.  Uwzględniając plan działania w zakresie zdolności, o którym mowa w art. 9 ust. 4, Agencja aktywnie monitoruje działalność badawczą i innowacyjną mającą znaczenie dla europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, obejmującą stosowanie zaawansowanych technologii kontroli granic, oraz w niej uczestniczy. Agencja przekazuje rezultaty tych badań Parlamentowi Europejskiemu, państwom członkowskim i Komisji zgodnie z art. 50. Agencja może w razie potrzeby wykorzystywać te rezultaty we wspólnych operacjach, szybkich interwencjach na granicy, operacjach powrotowych i interwencjach powrotowych.

2.  Agencja, uwzględniając plan działania w zakresie zdolności, o którym mowa w art. 9 ust. 6, wspiera państwa członkowskie i Komisję w określaniu kluczowych tematów badań. Agencja wspiera państwa członkowskie i Komisję w procesie opracowywania i realizacji właściwych programów ramowych Unii w zakresie działalności badawczej i innowacyjnej.

3.  Agencja realizuje elementy ramowego programu badań i innowacji odnoszące się do bezpieczeństwa granic. W tym celu Agencja, o ile Komisja upoważniła do tego Agencję w akcie przekazania uprawnień, wykonuje następujące zadania:

a)  zarządzanie niektórymi etapami realizacji programu i niektórymi etapami w cyklu życia konkretnych projektów na podstawie właściwych programów prac przyjętych przez Komisję;

b)  przyjmowanie wykonawczych aktów budżetowych w zakresie dochodów i wydatków oraz przeprowadzanie wszystkich operacji niezbędnych do zarządzania programem;

c)  zapewnianie wsparcia w realizacji programu.

4.  Agencja może planować i realizować projekty pilotażowe odnoszące się do zagadnień objętych niniejszym rozporządzeniem.

5.   Agencja podaje do publicznej wiadomości informacje o swoich projektach badawczych, w tym o projektach demonstracyjnych, a także informacje o zaangażowanych partnerach oraz o budżecie danego projektu.

Sekcja 10

Europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS)

Artykuł 68

Utworzenie jednostki centralnej ETIAS

1.  Należy utworzyć jednostkę centralną ETIAS.

2.  Agencja zapewnia utworzenie i obsługę jednostki centralnej ETIAS, o której mowa w art. 7 ▌rozporządzenia UE 2018/1240 ustanawiającego europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) ▌.

Sekcja 11

Współpraca

Artykuł 69

Współpraca Agencji z instytucjami, organami, urzędami i agencjami Unii oraz organizacjami międzynarodowymi

1.  Agencja współpracuje z instytucjami, organami, urzędami i agencjami Unii oraz organizacjami międzynarodowymi w ramach ich odpowiednich ram prawnych oraz wykorzystuje istniejące informacje, możliwości i systemy dostępne w ramach EUROSUR-u.

Zgodnie z akapitem pierwszym Agencja współpracuje w szczególności z:

a)  Komisją i Europejską Służbą Działań Zewnętrznych;

b)  Europejskim Urzędem Policji (Europol);

c)  Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu;

d)  Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej;

e)  jednostką Eurojust;

f)  Centrum Satelitarnym Unii Europejskiej;

g)  Europejską Agencją Bezpieczeństwa Morskiego i Europejską Agencją Kontroli Rybołówstwa;

h)  Europejską Agencją ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości;

i)  Europejską Agencją Bezpieczeństwa Lotniczego oraz menedżerem sieci ustanowionym na mocy rozporządzenia (UE) nr 677/2011 ustanawiającego szczegółowe przepisy wykonawcze dotyczące funkcji sieciowych zarządzania ruchem lotniczym (ATM);

k)  misjami i operacjami w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, zgodnie z ich mandatami oraz z myślą o:

(i)  promowaniu europejskich zintegrowanych standardów zarządzania granicami;

(ii)  zapewnieniu orientacji sytuacyjnej i analizy ryzyka.

Agencja może też współpracować z następującymi organizacjami międzynarodowymi istotnymi z punktu widzenia jej zadań, stosownie do ich odpowiednich ram prawnych:

a)  Organizacja Narodów Zjednoczonych poprzez jej odpowiednie biura, agencje, organizacje i inne podmioty, w szczególności Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka, Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji, Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości oraz Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego;

b)  Międzynarodowa Organizacja Policji Kryminalnej (Interpol);

c)  Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie;

d)  Rada Europy i Komisarz Praw Człowieka Rady Europy;

e)  Morskie Centrum Analiz i Operacji ds. Zwalczania Narkotyków (MAOC-N).

2.  Współpraca, o której mowa w ust. 1, odbywa się w ramach porozumień roboczych zawartych z podmiotami, o których mowa w ust. 1. Takie porozumienia wymagają uzyskania wcześniejszego zatwierdzenia przez Komisję. W każdym przypadku Agencja informuje Parlament Europejski i Radę o wszelkich takich porozumieniach.

3.  W odniesieniu do postępowania z informacjami niejawnymi porozumienia te zapewniają zgodność działania danego organu, biura lub, agencji Unii lub danej organizacji międzynarodowej z zasadami i standardami bezpieczeństwa odpowiadającymi zasadom i standardom stosowanym przez Agencję. Przed zawarciem porozumienia przeprowadza się wizytę oceniającą i o jej wyniku informuje się Komisję.

4.  Prowadząc działania na mocy niniejszego rozporządzenia, Agencja współpracuje z Komisją oraz, w stosownych przypadkach, z państwami członkowskimi i Europejską Służbą Działań Zewnętrznych. Mimo że kwestie celne pozostają poza zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia, Agencja podejmuje również współpracę w zakresie działań dotyczących obszaru celnego, w tym zarządzania ryzykiem, w przypadku gdy te dwa rodzaje działań mogą wzajemnie się wspomagać. Współpraca ta pozostaje bez uszczerbku dla istniejących kompetencji Komisji, Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz państw członkowskich.

5.  Instytucje, organy, urzędy i agencje Unii oraz organizacje międzynarodowe, o których mowa w ust. 1, wykorzystują informacje uzyskane od Agencji jedynie w ramach swoich kompetencji i z poszanowaniem praw podstawowych, w tym wymogów ochrony danych.

Wszelkie przekazywanie ▌danych osobowych przetwarzanych przez Agencję innym instytucjom, organom, urzędom lub agencjom Unii, o których mowa w art. 88 ust. 1 lit. c) i d), odbywa się na podstawie specjalnych porozumień roboczych dotyczących wymiany danych osobowych ▌.

Porozumienia takie obejmują postanowienie gwarantujące, że dane osobowe przekazane przez Agencję organom, urzędom i agencjom Unii mogą być przetwarzane w innym celu tylko wówczas, jeżeli Agencja wyrazi na to zgodę oraz jeżeli przetwarzanie jest zgodne z pierwotnym celem, z myślą o którym Agencja zgromadziła i przekazała dane. Organy, urzędy i agencje Unii przechowują pisemną dokumentację poszczególnych ocen zgodności.

Każdy przypadek przekazywania danych osobowych przez Agencję organizacjom międzynarodowym, o których mowa w art. 88 ust. 1 lit. c), musi być zgodny z przepisami o ochronie danych określonymi w art. 87–90a.

Agencja dba w szczególności o to, aby wszelkie porozumienia robocze zawierane z takimi organizacjami międzynarodowymi na potrzeby wymiany danych osobowych były zgodne z rozdziałem V rozporządzenia (UE) 2018/1725 oraz podlegały procedurze wydania zezwolenia przez Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, jeżeli wymaga tego przedmiotowe rozporządzenie.

Agencja dopilnowuje, aby dane osobowe przekazane organizacjom międzynarodowym były przetwarzane wyłącznie do celów, w których zostały przekazane.

W odniesieniu do postępowania z informacjami niejawnymi zamieszcza się w takich porozumieniach postanowienia stanowiące, że dana instytucja, organ, urząd albo agencja Unii albo organizacja międzynarodowa stosuje zasady i standardy bezpieczeństwa równoważne stosowanym przez Agencję.

6.  Wymiana informacji między Agencją, organami, urzędami i agencjami Unii oraz organizacjami międzynarodowymi, o których mowa w ust. 2, odbywa się za pośrednictwem sieci komunikacyjnej, o której mowa w art. 14, lub za pośrednictwem innych akredytowanych systemów wymiany informacji spełniających kryteria dostępności, poufności i integralności.

Artykuł 70

Współpraca europejska w zakresie funkcji straży przybrzeżnej

1.  Bez uszczerbku dla EUROSUR-u Agencja, we współpracy z Europejską Agencją Kontroli Rybołówstwa oraz Europejską Agencją Bezpieczeństwa Morskiego, wspiera organy krajowe pełniące funkcje straży przybrzeżnej na poziomie krajowym i unijnym oraz, w stosownych przypadkach, na poziomie międzynarodowym poprzez:

a)  udostępnianie, łączenie i analizę informacji dostępnych w systemach zgłaszania statków i innych systemach informacyjnych prowadzonych przez te agencje lub im udostępnianych, zgodnie z ich odpowiednimi podstawami prawnymi i z zastrzeżeniem prawa własności państw członkowskich dotyczącego danych;

b)  świadczenie usług w zakresie nadzoru i łączności opartych na najnowszej technologii, w tym infrastrukturze kosmicznej i naziemnej oraz czujnikach umieszczonych na wszelkiego rodzaju platformach;

c)  budowanie potencjału przez opracowywanie wytycznych i zaleceń oraz ustanawianie najlepszych praktyk, a także organizowanie szkoleń i wymiany pracowników;

d)  wzmacnianie wymiany informacji i współpracy w zakresie funkcji straży przybrzeżnej, w tym przez analizowanie wyzwań operacyjnych i zagrożeń pojawiających się na obszarach morskich;

e)  udostępnianie potencjałów przez planowanie i realizację operacji wielofunkcyjnych oraz przez udostępnianie aktywów i innych zdolności w zakresie, w jakim działania te są koordynowane przez te agencje i przeprowadzane za zgodą właściwych organów zainteresowanych państw członkowskich.

2.  Konkretne formy współpracy w zakresie funkcji straży przybrzeżnej między Agencją, Europejską Agencją Kontroli Rybołówstwa i Europejską Agencją Bezpieczeństwa Morskiego są określane w porozumieniu roboczym zgodnie z przyznanymi im mandatami oraz zasadami finansowymi mającymi zastosowanie do tych agencji. Takie porozumienie podlega zatwierdzeniu przez zarząd Agencji, Radę Administracyjną Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego i Zarząd Europejskiej Agencji Kontroli Rybołówstwa. Agencje wykorzystują informacje uzyskane w kontekście współpracy jedynie w granicach własnych ram prawnych oraz z poszanowaniem praw podstawowych, w tym wymogów ochrony danych.

3.  Komisja, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, Agencją oraz Europejską Agencją Bezpieczeństwa Morskiego i Europejską Agencją Kontroli Rybołówstwa, udostępnia praktyczny podręcznik dotyczący współpracy europejskiej w zakresie funkcji straży przybrzeżnej. Podręcznik ten zawiera wskazówki, zalecenia i najlepsze praktyki w zakresie wymiany informacji. Komisja przyjmuje podręcznik w postaci zalecenia zgodnie z procedurą określoną w art. 117 ust. 3.

Artykuł 71

Współpraca z Irlandią i Zjednoczonym Królestwem

1.  Agencja ułatwia współpracę operacyjną państw członkowskich z Irlandią i Zjednoczonym Królestwem w ramach szczególnych działań.

2.  Do celów EUROSUR-u wymiana informacji i współpraca z Irlandią i Zjednoczonym Królestwem może się odbywać na podstawie dwu- lub wielostronnych umów odpowiednio między Irlandią lub Zjednoczonym Królestwem a co najmniej jednym sąsiadującym państwem członkowskim lub w ramach sieci regionalnych, których podstawą są te umowy. Krajowe ośrodki koordynacji w państwach członkowskich stanowią punkty kontaktowe służące wymianie informacji z odpowiednimi organami Irlandii i Zjednoczonego Królestwa w ramach EUROSUR-u.

3.  Umowy, o których mowa w ust. 2, są ograniczone do wymiany poniższych informacji między krajowym ośrodkiem koordynacji jednego z państw członkowskich a odpowiednim organem Irlandii lub Zjednoczonego Królestwa:

a)  informacji zawartych w krajowym obrazie sytuacji jednego z państw członkowskich w zakresie, w jakim są przekazane Agencji do celów europejskiego obrazu sytuacji;

b)  informacji zgromadzonych przez Irlandię i Zjednoczone Królestwo, istotnych do celów europejskiego obrazu sytuacji;

c)  informacji, o których mowa w art. 26 ust. 5.

4.  Informacji przekazanych w kontekście EUROSUR-u przez Agencję lub państwo członkowskie, które nie jest stroną umowy, o której mowa w ust. 2, nie można udostępniać Irlandii ani Zjednoczonemu Królestwu, bez wcześniejszej zgody Agencji lub tego państwa członkowskiego. Państwa członkowskie i Agencja są zobowiązane zastosować się do odmowy przekazywania tych informacji Irlandii lub Zjednoczonemu Królestwu.

5.  Dalsze przekazywanie lub inne udostępnianie informacji wymienianych zgodnie z przepisami niniejszego artykułu z państwami trzecimi lub innymi stronami trzecimi jest zabronione.

6.  Umowy, o których mowa w ust. 2, zawierają postanowienia o kosztach finansowych wynikających z udziału Irlandii i Zjednoczonego Królestwa we wdrażaniu tych umów.

7.  Pomoc zapewniana przez Agencję zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 12, 13, i 15 obejmuje organizowanie operacji powrotowych państw członkowskich, w których Irlandia albo Zjednoczone Królestwo również uczestniczy.

8.  Stosowanie niniejszego rozporządzenia do granic Gibraltaru jest zawieszone do dnia osiągnięcia porozumienia w sprawie zakresu środków dotyczących przekraczania przez osoby granic zewnętrznych.

Artykuł 72

Współpraca z państwami trzecimi

1.  Zgodnie z art. 3 lit. g) państwa członkowskie i Agencja współpracują z państwami trzecimi w celu zapewnienia europejskiej zintegrowanej polityki zarządzania granicami i polityki migracyjnej ▌.

2.  W oparciu o priorytety polityczne określone w art. 8 ust. 4 Agencja udziela pomocy technicznej i operacyjnej państwom trzecim w ramach polityki działań zewnętrznych Unii, w tym w odniesieniu do ochrony praw podstawowych, danych osobowych i zasady non-refoulement.

3.  Agencja i państwa członkowskie przestrzegają prawa Unii, w tym norm i standardów wchodzących w zakres dorobku prawnego Unii, także wtedy, gdy współpraca z państwami trzecimi ma miejsce na terytorium tych państw.

4.   Nawiązywanie współpracy z państwami trzecimi służy promowaniu standardów europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami.

Artykuł 73

Współpraca państw członkowskich z państwami trzecimi

1.  ▌Państwa członkowskie mogą współpracować na szczeblu operacyjnym, w obszarach objętych przedmiotem niniejszego rozporządzenia, z państwem trzecim lub z większą ich liczbą. Taka współpraca może obejmować wymianę informacji i może odbywać się na podstawie dwu- lub wielostronnych umów, innych form porozumień lub w ramach sieci regionalnych utworzonych na mocy tych umów.

2.  Przy zawieraniu umów dwu- i wielostronnych, o których mowa w ust. 1, państwa członkowskie mogą uwzględniać przepisy dotyczące wymiany informacji i współpracy na potrzeby EUROSUR-u zgodnie z art. 76 i 90.

3.  Umowy, o których mowa w ust. 1, muszą być zgodne z prawem Unii i prawem międzynarodowym w zakresie praw podstawowych i ochrony międzynarodowej, w tym z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i Konwencją dotyczącą statusu uchodźców, w szczególności z zasadą non-refoulement. Przy wdrażaniu takich umów, również z uwzględnieniem art. 8, państwa członkowskie ▌regularnie oceniają i uwzględniają ogólną sytuację w danym państwie trzecim.

Artykuł 74

Współpraca Agencji z państwami trzecimi

1.  Agencja może współpracować z organami państw trzecich właściwymi w kwestiach objętych niniejszym rozporządzeniem i w zakresie niezbędnym do wykonywania jej zadań.

2.  Prowadząc tę współpracę, Agencja działa w ramach polityki działań zewnętrznych Unii, w tym w odniesieniu do ochrony praw podstawowych oraz zasady non-refoulement, zakazu arbitralnego zatrzymania oraz zakazu tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, przy wsparciu delegatur Unii oraz, w stosownych przypadkach, misji i operacji WPBiO oraz w koordynacji z nimi, zgodnie z art. 69.

3.  W okolicznościach, w których konieczne jest rozmieszczenie w państwach trzecich zespołów zarządzania granicami ▌ze stałej służby Europejskiej Służby Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a członkowie zespołów będą wykonywać uprawnienia wykonawcze, zgodnie z art. 218 TFUE Unia zawiera z danym państwem trzecim umowę w sprawie statusu, sporządzoną na podstawie wzoru takiej umowy, o którym mowa w art. 77 ust. 1a. Umowa o statusie obejmuje wszelkie aspekty niezbędne do prowadzenia działań. W szczególności określa ona zakres operacji, zakres odpowiedzialności karnej i cywilnej oraz zadania i uprawnienia członków zespołów, a także środki związane z otworzeniem biura i praktyczne środki w zakresie przestrzegania praw podstawowych. Umowa o statusie zapewnia pełne poszanowanie praw podstawowych w czasie tych operacji i przewiduje mechanizm rozpatrywania skarg. W odniesieniu do postanowień umowy o statusie związanych z przekazywaniem danych – jeżeli postanowienia te znacznie odbiegają od wzoru takiej umowy – zasięga się opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych.

4.  Agencja działa także w ramach porozumień roboczych, o ile takowe istnieją, zawartych ze wspomnianymi organami, zgodnie prawem i polityką Unii oraz zgodnie z art. 77 ust. 5.

Porozumienia robocze określają zakres, charakter i cel współpracy oraz są związane z zarządzaniem współpracą operacyjną i mogą zawierać postanowienia dotyczące wymiany szczególnie chronionych informacji jawnych i postanowienia dotyczące współpracy w ramach EUROSUR-u zgodnie z art. 75 ust. 3.

Agencja dopilnowuje, aby informacje przekazane państwom trzecim były przetwarzane wyłącznie do celów, do których zostały przekazane. Wszelkie porozumienia robocze dotyczące wymiany informacji niejawnych zawierane są zgodnie z art. 77 ust. 6. Agencja przestrzega prawa Unii, w tym norm i standardów wchodzących w zakres dorobku prawnego Unii. Agencja zwraca się do Europejskiego Inspektora Ochrony Danych o uprzednie zatwierdzenie, o ile porozumienia robocze i rozporządzenie 2018/1725 przewidują przekazywanie danych osobowych.

5.   Agencja uczestniczy we wdrażaniu polityki zewnętrznej Unii w zakresie powrotów i readmisji w ramach polityki działań zewnętrznych Unii oraz w odniesieniu do kwestii objętych niniejszym rozporządzeniem.

6.  Agencja może korzystać z finansowania Unii zgodnie z przepisami stosownych instrumentów wspierających i w odniesieniu do państw trzecich. Może ona uruchamiać i finansować projekty pomocy technicznej w państwach trzecich w dziedzinach objętych niniejszym rozporządzeniem oraz zgodnie z przepisami finansowymi mającymi zastosowanie do Agencji. Projekty takie uwzględnia się w jednolitym dokumencie programowym, o którym mowa w art. 100.

7.  Agencja informuje Parlament Europejski, Radę i Komisję o działaniach prowadzonych na podstawie niniejszego artykułu oraz, w szczególności, o działaniach związanych z pomocą techniczną i operacyjną w zakresie zarządzania granicami i powrotów w państwach trzecich, z rozmieszczaniem oficerów łącznikowych oraz z uwzględnianiem szczegółowych informacji o przestrzeganiu praw podstawowych. Agencja podaje do wiadomości publicznej wszystkie umowy, porozumienia robocze, projekty pilotażowe i projekty pomocy technicznej z państwami trzecimi w pełnej zgodności z art. 110 ust. 2.

8.  Agencja zawiera w swoich sprawozdaniach rocznych ocenę współpracy z państwami trzecimi.

Artykuł 75

Pomoc techniczna i operacyjna udzielana przez Agencję państwom trzecim

1.  Agencja może koordynować współpracę operacyjną między państwami członkowskimi i państwami trzecimi oraz udzielać takiej pomocy państwom trzecim w ramach europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami.

2.  Agencja ma możliwość realizacji działań związanych z europejskim zintegrowanym zarządzaniem granicami ▌na terytorium państwa trzeciego, pod warunkiem uzyskania zgody tego państwa trzeciego.

3.  Operacje na terytorium państwa trzeciego są uwzględniane w rocznym programie prac, który jest przyjmowany przez zarząd zgodnie z art. 100 ust. 1 i 7, i prowadzone na podstawie planu operacyjnego uzgodnionego między Agencją a danym państwem trzecim i w konsultacji z uczestniczącymi państwami członkowskimi. Jeżeli państwo lub państwa członkowskie sąsiadują z państwem trzecim lub graniczą z obszarem operacyjnym państwa trzeciego, plan operacyjny i zmiany do tego planu muszą zostać zatwierdzone przez dane państwo członkowskie lub państwa członkowskie. Do działań w państwach trzecich stosuje się odpowiednio art. 39, 44, 47, 48 i 55–58.

3a.  Dyrektor wykonawczy gwarantuje bezpieczeństwo pracownikom wysyłanym do państw trzecich.

W tym celu państwo członkowskie informuje dyrektora wykonawczego o wszelkich zagrożeniach dotyczących bezpieczeństwa swoich obywateli podczas wykonywania obowiązków na terytorium niektórych państw trzecich.

Jeżeli nie można zagwarantować bezpieczeństwa pracownikom oddelegowanym do państw trzecich, dyrektor wykonawczy podejmuje stosowne działania mające na celu zawieszenie lub zakończenie odpowiednich aspektów pomocy technicznej lub operacyjnej udzielanej danemu państwu przez Agencję.

3b.  Bez uszczerbku dla rozmieszczenia członków stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej zgodnie z art. 55–58 udział państw członkowskich w operacjach na terytorium państw trzecich jest dobrowolny.

Dodatkowo do odpowiedniego mechanizmu, o którym mowa w art. 58 ust. 7 i 3a, jeżeli dane państwo członkowskie nie jest usatysfakcjonowane poziomem bezpieczeństwa, jaki można zagwarantować jego personelowi uczestniczącemu w operacji, może ono zrezygnować z zapewniania swojego wkładu w operację w danym państwie trzecim. Jeżeli państwo członkowskie powołuje się na taką sytuację wyjątkową, podaje Agencji na piśmie w sposób wyczerpujący przyczyny i informacje na temat tej sytuacji podczas corocznych dwustronnych negocjacji lub najpóźniej 21 dni przed rozmieszczeniem personelu, a owe przyczyny i informacje zawiera się w sprawozdaniu, o którym mowa w art. 65. Rozmieszczenie personelu operacyjnego oddelegowanego zgodnie z art. 57 wymaga zgody rodzimego państwa członkowskiego po powiadomieniu przez Agencję i nie później niż 21 dni przed rozmieszczeniem.

3c.  Plany operacyjne, o których mowa w ust. 3, mogą zawierać postanowienia dotyczące wymiany informacji i współpracy do celów EUROSUR-u zgodnie z art. 76 ust. 2 i art. 90.

Artykuł 76

Wymiana informacji z państwami trzecimi w ramach EUROSUR-u

1.  Krajowe ośrodki koordynacji państw członkowskich, o których mowa w art. 21, oraz, w stosownych przypadkach, Agencja, są punktami kontaktowymi w odniesieniu do wymiany informacji i do współpracy z państwami trzecimi do celów EUROSUR-u.

2.  Postanowienia dotyczące wymiany informacji do celów EUROSUR-u, o których mowa w art. 73 ust. 2, obejmują:

a)  szczególne obrazy sytuacji wymieniane z państwami trzecimi;

b)  dane pochodzące z państw trzecich, które to dane mogą być udostępnione w ramach europejskiego obrazu sytuacji oraz procedur udostępniania tych danych;

c)  procedury i warunki, na jakich połączone usługi EUROSUR-u mogą być świadczone na rzecz organów państw trzecich;

d)  warunki współpracy i wymiany informacji z obserwatorami w państwach trzecich do celów EUROSUR-u.

3.  Informacji przekazanych w kontekście EUROSUR-u przez Agencję lub państwo członkowskie, które nie jest stroną umowy, o której mowa w art. 73 ust. 1, nie można udostępniać państwu trzeciemu na mocy tej umowy, bez wcześniejszej zgody Agencji lub tego państwa członkowskiego. Państwa członkowskie i Agencja są zobowiązane zastosować się do odmowy przekazywania tych informacji zainteresowanemu państwu trzeciemu.

Artykuł 77

Rola Komisji w odniesieniu do współpracy z państwami trzecimi

1a.  Po konsultacjach z państwami członkowskimi, Agencją, Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej i Europejskim Inspektorem Ochrony Danych Komisja sporządza wzór umowy o statusie na potrzeby działań prowadzonych na terytorium państw trzecich.

2.  Komisja, we współpracy z państwami członkowskimi i Agencją, opracowuje wzory przepisów ▌do celów wymiany informacji w ramach EUROSUR-u zgodnie z art. 71 ust. 2 i art. 73 ust. 2.

Komisja, po konsultacji z Agencją i innymi odpowiednimi organami lub agencjami, w tym Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej i Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, opracowuje wzór porozumień roboczych, o których mowa w art. 74. Wzór obejmuje przepisy dotyczące zabezpieczeń w odniesieniu do praw podstawowych i ochrony danych w postaci praktycznych środków.

3.  Przed zawarciem nowej umowy dwustronnej lub wielostronnej, o której mowa w art. 73 ust. 1, zainteresowane państwa członkowskie powiadamiają Komisję o zawartych w niej postanowieniach dotyczących zarządzania granicami i powrotów ▌.

O postanowieniach istniejących i nowych umów dwustronnych i wielostronnych, o których mowa w art. 73 ust. 1, dotyczących zarządzania granicami i powrotów zainteresowane państwa członkowskie powiadamiają Komisję, która informuje o nich Radę i Agencję.

5.  Przed zatwierdzeniem przez zarząd jakichkolwiek porozumień roboczych między Agencją a właściwymi organami państw trzecich Agencja powiadamia o nich Komisję. Agencja informuje Parlament Europejski przed zawarciem porozumienia roboczego, przedstawiając szczegółowe informacje na temat jego stron i przewidzianej treści.

6.  Agencja zgłasza Komisji plany operacyjne, o których mowa w art. 75 ust. 3. Decyzja o rozmieszczeniu oficerów łącznikowych w państwach trzecich zgodnie z art. 78 jest uzależniona od otrzymania uprzedniej opinii Komisji. Parlament Europejski niezwłocznie otrzymuje pełne informacje o tych działaniach.

Artykuł 78

Oficerowie łącznikowi Agencji w państwach trzecich

1.  Agencja może rozmieścić ekspertów będących jej pracownikami statutowymi oraz innych ekspertów jako oficerów łącznikowych, którzy powinni być objęci możliwie najwyższą ochroną podczas wykonywania powierzonych im obowiązków w państwach trzecich. Wchodzą oni w skład lokalnych lub regionalnych sieci współpracy oficerów łącznikowych ds. imigracji i specjalistów ds. bezpieczeństwa Unii i państw członkowskich, w tym sieci utworzonej na mocy rozporządzenia [(WE) 377/2004]. Decyzją zarządu Agencja może określić szczególne profile oficerów łącznikowych ▌w zależności od potrzeb operacyjnych w odniesieniu do danego państwa trzeciego.

2.  W ramach polityki działań zewnętrznych Unii priorytetowy charakter ma rozmieszczenie oficerów łącznikowych w tych państwach trzecich, które, jak wynika z analizy ryzyka, stanowią kraj pochodzenia lub tranzytu w odniesieniu do nielegalnej imigracji. Na zasadzie wzajemności Agencja może przyjmować oficerów łącznikowych wysyłanych przez te państwa trzecie. Na wniosek dyrektora wykonawczego zarząd przyjmuje co roku wykaz priorytetów. Rozmieszczenie oficerów łącznikowych jest zatwierdzane przez zarząd na podstawie opinii Komisji.

3.  Zgodnie z prawem Unii i z poszanowaniem praw podstawowych do zadań oficerów łącznikowych Agencji należy nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów z właściwymi organami w państwach trzecich, do których zostali przydzieleni, w celu przyczyniania się do zapobiegania nielegalnej imigracji i zwalczania jej oraz do powrotu osób powracających, w tym poprzez udzielanie pomocy technicznej w zakresie identyfikacji obywateli państwa trzeciego i uzyskiwania dokumentów podróży. Oficerowie łącznikowi ściśle koordynują swoje działania z delegaturami Unii, z państwami członkowskimi zgodnie z rozporządzeniem [(WE) nr 377/2004] oraz, w stosownych przypadkach, z misjami i operacjami WPBiO, jak przewidziano w art. 69. W miarę możliwości mają oni swoje biura w tym samym budynku co delegatura Unii.

4.  W państwach trzecich, w których oficerowie łącznikowi ds. powrotów nie zostali rozmieszczeni przez Agencję, może ona wspierać rozmieszczenie oficera łącznikowego ds. powrotów przez państwo członkowskie, by wspierać państwa członkowskie, a także działania Agencji, zgodnie z art. 49.

Artykuł 79

Obserwatorzy uczestniczący w działaniach Agencji

1.  Agencja może, za zgodą zainteresowanych państw członkowskich, zapraszać obserwatorów z instytucji, organów, urzędów i agencji Unii lub organizacji międzynarodowych oraz misji i operacji WPBiO prowadzonych zgodnie z art. 69 do uczestnictwa w swoich działaniach, w szczególności we wspólnych operacjach i projektach pilotażowych, analizie ryzyka i szkoleniach, w zakresie, w jakim ich obecność jest zgodna z celami tych działań, może przyczynić się do poprawy współpracy i wymiany optymalnych rozwiązań i nie ma wpływu na ogólne bezpieczeństwo i poziom ochrony tych działań. Udział tych obserwatorów w analizie ryzyka i szkoleniach może mieć miejsce wyłącznie za zgodą zainteresowanych państw członkowskich. W odniesieniu do wspólnych operacji i projektów pilotażowych udział obserwatorów wymaga zgody przyjmującego państwa członkowskiego. Szczegółowe zasady uczestnictwa obserwatorów włącza się do planu operacyjnego. Agencja zapewnia takim obserwatorom odpowiednie szkolenia przed rozpoczęciem ich udziału w działaniach.

2.  Agencja może, za zgodą zainteresowanych państw członkowskich, zapraszać obserwatorów z państw trzecich do uczestnictwa w jej działaniach na granicach zewnętrznych, o których mowa w art. 37, operacjach powrotowych, o których mowa w art. 51, interwencjach powrotowych, o których mowa w art. 54, oraz szkoleniach, o których mowa w art. 62, w zakresie, w jakim ich obecność jest zgodna z celami tych działań, może przyczynić się do poprawy współpracy i wymiany najlepszych praktyk i nie ma wpływu na ogólne bezpieczeństwo tych działań ani na bezpieczeństwo obywateli państw trzecich. Udział tych obserwatorów może mieć miejsce wyłącznie za zgodą zainteresowanych państw członkowskich ▌. Szczegółowe zasady uczestnictwa obserwatorów włącza się do planu operacyjnego. Agencja zapewnia takim obserwatorom odpowiednie szkolenia przed rozpoczęciem ich udziału w działaniach. Podczas udziału w działaniach Agencji obserwatorzy zobowiązani są do przestrzegania kodeksów postępowania Agencji.

3.  Agencja dba o to, aby obecność obserwatorów nie stanowiła zagrożenia dla przestrzegania praw podstawowych.

ROZDZIAŁ III

System FADO (fałszywe i autentyczne dokumenty on-line)

Artykuł 80

▌Agencja przejmuje i obsługuje system FADO (fałszywe i autentyczne dokumenty on-line), który ustanowiono na mocy wspólnego działania 98/700/WSiSW.

ROZDZIAŁ IV

Przepisy ogólne

Sekcja 1

Zasady ogólne

Artykuł 81

Ochrona praw podstawowych i strategia w zakresie praw podstawowych

1.  Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna gwarantuje ochronę praw podstawowych przy realizacji swoich zadań wynikających z niniejszego rozporządzenia zgodnie z właściwym prawem Unii, w szczególności z Kartą i właściwym prawem międzynarodowym, w tym Konwencją dotyczącą statusu uchodźców z 1951 r., protokołem do tej konwencji z 1967 r., Konwencją o prawach dziecka i zobowiązaniami dotyczącymi dostępu do ochrony międzynarodowej, w szczególności zasadą non-refoulement.

W tym celu, po zatwierdzeniu przez urzędnika ds. praw podstawowych i przy uwzględnieniu jego wkładu, Agencja opracowuje, rozwija i wdraża strategię i plan działania w zakresie praw podstawowych, w tym skuteczny mechanizm monitorowania przestrzegania praw podstawowych we wszystkich działaniach Agencji.

Zgodnie z art. 106 ust. 3 w odniesieniu do strategii w zakresie praw podstawowych zasięga się opinii forum konsultacyjnego.

2.  Przy realizacji swoich zadań Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna zapewnia, aby nikt nie był wysadzony na ląd, zmuszony do wejścia, doprowadzony ani w żaden inny sposób przekazany lub oddany organom danego państwa, jeśli istnieje m.in. poważne ryzyko, iż osoba ta będzie podlegać karze śmierci, torturom, prześladowaniom lub innemu nieludzkiemu bądź poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub jeśli życie lub wolność tej osoby są zagrożone ze względu na jej rasę, religię, przynależność państwową, orientację seksualną, przynależność do szczególnej grupy społecznej lub poglądy polityczne, z naruszeniem zasady non-refoulement, lub państwa, w którym osoba taka może zostać wydalona, zmuszona do powrotu, poddana ekstradycji lub zawrócona do innego państwa z naruszeniem tej zasady.

3.  Przy realizacji swoich zadań Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna w ramach przysługującego jej mandatu uwzględnia i zaspokaja szczególne potrzeby dzieci, małoletnich bez opieki, osób niepełnosprawnych, ofiar handlu ludźmi, osób wymagających pomocy medycznej, osób wymagających ochrony międzynarodowej, osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu oraz innych osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji. We wszystkich prowadzonych przez siebie działaniach Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna poświęca szczególną uwagę prawom dziecka i zapewnia poszanowanie dobra dziecka.

4.  Przy realizacji wszystkich swoich zadań, w swoich stosunkach z państwami członkowskimi oraz we współpracy z państwami trzecimi Agencja uwzględnia sprawozdania forum konsultacyjnego, o którym mowa w art. 70, oraz urzędnika ds. praw podstawowych.

Artykuł 82

Kodeks postępowania

1.  Agencja, we współpracy z forum konsultacyjnym, opracowuje i rozwija kodeks postępowania, który ma zastosowanie do wszystkich operacji kontroli granicznej koordynowanych przez Agencję i do wszystkich osób uczestniczących w działaniach Agencji. Kodeks postępowania określa procedury zmierzające do zapewnienia zasad praworządności oraz poszanowania praw podstawowych, ze szczególnym uwzględnieniem osób wymagających szczególnego traktowania, w tym dzieci, małoletnich bez opieki i innych osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji, a także osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.

2.  Agencja, we współpracy z forum konsultacyjnym, opracowuje i rozwija kodeks postępowania dotyczący operacji powrotowych ▌, który stosuje się w trakcie wszystkich operacji powrotowych i interwencji powrotowych koordynowanych lub organizowanych przez Agencję. Ten kodeks postępowania określa wspólne, standardowe procedury mające na celu ułatwienie organizacji operacji powrotowych i interwencji powrotowych oraz zapewnienie powrotu w sposób humanitarny i z pełnym poszanowaniem praw podstawowych, w szczególności zasad godności człowieka, zakazu stosowania tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania, prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz prawa do ochrony danych osobowych i niedyskryminacji.

3.  W kodeksie postępowania dotyczącym powrotów szczególną uwagę poświęca się obowiązkowi państw członkowskich w zakresie zapewnienia skutecznego systemu monitorowania powrotów przymusowych, określonemu w art. 8 ust. 6 dyrektywy 2008/115/WE, oraz strategii w zakresie praw podstawowych.

Artykuł 83

Zadania i uprawnienia członków zespołów

1.  Członkowie zespołów rozmieszczeni ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej mogą wykonywać wszelkie zadania i korzystać z wszelkich uprawnień w zakresie kontroli granicznej i powrotów, a także mogą wykonywać wszelkie zadania i korzystać z wszelkich uprawnień koniecznych do realizacji celów rozporządzeń (UE) nr 656/2014 i (UE) 2016/399 oraz dyrektywy 2008/115/WE.

1a.  Wykonywanie zadań i korzystanie z uprawnień, zwłaszcza uprawnień wykonawczych, wymaga zezwolenia przyjmującego państwa członkowskiego na jego terytorium oraz podlega obowiązującym przepisom prawa Unii, prawa krajowego lub prawa międzynarodowego, zwłaszcza rozporządzenia (UE) nr 656/2014, zgodnie z opisem w planie operacyjnym, o którym mowa w art. 39.

2.  Podczas wykonywania swoich zadań i uprawnień członkowie zespołów dbają o pełne przestrzeganie praw podstawowych oraz przestrzegają prawa Unii, prawa międzynarodowego oraz prawa krajowego przyjmującego państwa członkowskiego.

3.  Z zastrzeżeniem przepisów art. 94 ust. 1 dotyczących personelu statutowego Agencji, członkowie zespołów mogą wykonywać zadania i korzystać z uprawnień jedynie na polecenie i – co do zasady – w obecności funkcjonariuszy straży granicznej lub personelu realizującego zadania w dziedzinie powrotów z przyjmującego państwa członkowskiego. Przyjmujące państwo członkowskie może upoważnić członków zespołów do działania w jego imieniu.

3a.  Za pośrednictwem koordynatora przyjmujące państwo członkowskie może zgłaszać Agencji sytuacje związane z nieprzestrzeganiem przez członków zespołu planu operacyjnego, w tym również w odniesieniu do praw podstawowych, w celu podjęcia działań następczych, w tym również środków dyscyplinarnych.

4.  Podczas wykonywania swoich zadań i uprawnień członkowie zespołów rozmieszczeni ze statutowego personelu ▌Agencji ▌noszą ▌mundur stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Podczas wykonywania swoich zadań i uprawnień członkowie zespołów oddelegowani z państw członkowskich na długi okres lub rozmieszczeni na krótki okres noszą ▌własne umundurowanie.

Na zasadzie odstępstwa od tej zasady w decyzji zarządu, o której mowa w art. 55 ust. 4 lit. -a), wskazuje się profile, w przypadku których obowiązek noszenia munduru może nie mieć zastosowania z uwagi na szczególny charakter działania operacyjnego.

Wszyscy członkowie zespołów noszą ponadto na swoich mundurach widoczny identyfikator oraz niebieską opaskę z insygniami Unii i Agencji, świadczące o ich udziale we wspólnej operacji, rozmieszczeniu zespołu wspierającego zarządzanie migracjami, projekcie pilotażowym, szybkiej interwencji na granicy, operacji powrotowej lub interwencji powrotowej. Aby umożliwić organom krajowym przyjmującego państwa członkowskiego stwierdzenie tożsamości członków zespołów, noszą oni przez cały czas dokument akredytacyjny, który okazują na żądanie.

Projekt i wymagania dotyczące mundurów pracowników statutowych określa się w drodze decyzji zarządu w oparciu o propozycję dyrektora wykonawczego i po zasięgnięciu opinii Komisji .

5.  ▌W przypadku personelu oddelegowanego do Agencji lub rozmieszczonego z państwa członkowskiego ▌na krótki okres czasu ▌możliwość noszenia i używania broni służbowej, amunicji i wyposażenia podlega prawu krajowemu rodzimego państwa członkowskiego.

Możliwość noszenia i używania broni służbowej, amunicji i wyposażenia przez statutowy personel ▌Agencji rozmieszczony w ramach zespołów podlega ramom i szczegółowym zasadom określonym w niniejszym artykule i w załączniku V.

W celu wdrożenia postanowień niniejszego ustępu dyrektor wykonawczy może upoważnić członków personelu statutowego do noszenia i używania broni zgodnie z zasadami przyjętymi przez zarząd i z poszanowaniem art. 56 ust. 3a lit. b).

6.  Na wykonywanie zadań przez członków zespołów, w tym również członków personelu statutowego, w czasie rozmieszczenia wymagającego użycia siły, w tym noszenia i użycia broni służbowej, amunicji i wyposażenia, zgodę wyraża – w odniesieniu do poszczególnych profilów – przyjmujące państwo członkowskie. Wykonywanie zadań wymaga również zgody rodzimego państwa członkowskiego lub – w przypadku personelu statutowego – zgody Agencji. Użycie siły, w tym noszenie i używanie broni służbowej, amunicji i wyposażenia, ma miejsce zgodnie z prawem krajowym przyjmującego państwa członkowskiego oraz w obecności funkcjonariuszy straży granicznej przyjmującego państwa członkowskiego. Przyjmujące państwo członkowskie może, za zgodą rodzimego państwa członkowskiego lub w stosownych przypadkach Agencji, upoważnić członków zespołów do użycia siły na swoim terytorium bez obecności funkcjonariuszy straży granicznej przyjmującego państwa członkowskiego.

Przyjmujące państwo członkowskie może zakazać noszenia pewnych rodzajów broni służbowej, amunicji i wyposażenia, pod warunkiem że na mocy jego ustawodawstwa taki sam zakaz obowiązuje jego własnych funkcjonariuszy straży granicznej lub personel realizujący zadania w dziedzinie powrotów. Przed rozmieszczeniem członków zespołów przyjmujące państwo członkowskie informuje Agencję o dopuszczalnych rodzajach broni służbowej, amunicji i wyposażenia oraz warunkach ich użycia. Agencja udostępnia te informacje państwom członkowskim.

7.  Broń służbowa, amunicja i wyposażenie mogą zostać użyte w uzasadnionej obronie własnej oraz w uzasadnionej obronie członków zespołów lub innych osób, zgodnie z prawem krajowym przyjmującego państwa członkowskiego, odpowiednimi zasadami międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka i Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.

8.  Na potrzeby niniejszego rozporządzenia przyjmujące państwo członkowskie upoważnia członków zespołów do korzystania z europejskich baz danych, z których korzystanie jest niezbędne do realizacji celów operacyjnych określonych w planie operacyjnym w odniesieniu do odprawy granicznej, ochrony granicy i powrotów. Korzystanie z europejskich baz danych odbywa się odpowiednio za pośrednictwem interfejsów krajowych lub w ramach innej formy dostępu przewidzianej w instrumentach legislacyjnych ustanawiających takie bazy danych. Przyjmujące państwo członkowskie może również upoważnić ich do korzystania, w razie potrzeby, ze swoich krajowych baz danych do tych samych celów. Państwa członkowskie zapewniają skuteczny i efektywny dostęp do takich baz danych. Członkowie zespołów korzystają wyłącznie z tych danych, które są absolutnie niezbędne do wykonywania ich zadań i korzystania przez nich z uprawnień. Przed rozmieszczeniem członków zespołów przyjmujące państwo członkowskie informuje Agencję o tym, jakie krajowe i europejskie bazy danych mogą zostać wykorzystane. Agencja udostępnia te informacje wszystkim państwom członkowskim biorącym udział w rozmieszczeniu członków zespołów.

Korzystanie z baz danych odbywa się zgodnie z przepisami prawa Unii w zakresie ochrony danych oraz prawa krajowego przyjmującego państwa członkowskiego w zakresie ochrony danych.

9.  Decyzje o odmowie wjazdu zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2016/399 i decyzje o odmowie wydania wizy na granicy zgodnie z art. 35 rozporządzenia (WE) 810/2009 w sprawie kodeksu wizowego są podejmowane wyłącznie przez funkcjonariuszy straży granicznej przyjmującego państwa członkowskiego lub członków zespołów upoważnionych przez przyjmujące państwo członkowskie do działania w jego imieniu.

Artykuł 84

Dokument akredytacyjny

1.  Agencja, we współpracy z przyjmującym państwem członkowskim, wydaje członkom zespołów dokument w języku urzędowym przyjmującego państwa członkowskiego i innym języku urzędowym instytucji Unii, który umożliwia stwierdzenie ich tożsamości oraz stanowi dowód na to, że jego posiadacz jest uprawniony do wykonywania zadań i korzystania z uprawnień, o których mowa w art. 83. Dokument ten zawiera następujące informacje dotyczące każdego członka zespołów:

a)  imię, nazwisko i obywatelstwo;

b)  stopień służbowy lub nazwę stanowiska;

c)  aktualne zdjęcie w formacie cyfrowym; oraz

d)  zadania, do realizacji których jest upoważniony w czasie rozmieszczenia.

2.  Dokument jest zwracany Agencji po zakończeniu wspólnej operacji, rozmieszczenia zespołu wspierającego zarządzania migracjami, projektu pilotażowego, szybkiej interwencji na granicy, operacji powrotowej lub interwencji powrotowej.

Artykuł 85

Odpowiedzialność cywilna członków zespołu

1.  Z zastrzeżeniem przepisów art. 94, w przypadku gdy członkowie zespołów działają w przyjmującym państwie członkowskim, ponosi ono zgodnie ze swoim prawem krajowym odpowiedzialność za wszelkie szkody wyrządzone przez nich podczas operacji.

2.  W przypadku gdy tego rodzaju szkoda została spowodowana rażącym niedbalstwem lub umyślnym naruszeniem przepisów przez członków zespołu oddelegowanych lub rozmieszczonych przez państwa członkowskie, przyjmujące państwo członkowskie może zwrócić się do rodzimego państwa członkowskiego w celu uzyskania od niego zwrotu wszelkich kwot wypłaconych ofiarom lub osobom uprawnionym w ich imieniu.

Podobnie, w przypadku gdy szkoda została spowodowana rażącym niedbalstwem lub umyślnym naruszeniem przepisów przez statutowy personel Agencji, przyjmujące państwo członkowskie może zwrócić się do Agencji w celu uzyskania od niej zwrotu wszelkich kwot wypłaconych w ich imieniu ofiarom lub osobom uprawnionym. Nie wyklucza to wniesienia sprawy do Trybunału Sprawiedliwości i pozwania Agencji zgodnie z art. 96a.

3.  Z zastrzeżeniem wykonywania swoich praw względem osób trzecich, każde państwo członkowskie odstępuje od wszelkich roszczeń wobec przyjmującego państwa członkowskiego lub jakiegokolwiek innego państwa członkowskiego z tytułu poniesionych szkód, z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub winy umyślnej.

4.  Wszelkie spory pomiędzy państwami członkowskimi lub pomiędzy państwem członkowskim a Agencją, dotyczące stosowania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu, które nie mogą być rozwiązane w drodze negocjacji, są przez nie przedkładane Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej zgodnie z art. 273 TFUE.

5.  Z zastrzeżeniem wykonywania swoich praw względem osób trzecich, Agencja pokrywa koszty związane ze szkodami dotyczącymi wyposażenia Agencji poniesionymi w czasie jego rozmieszczenia, z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub winy umyślnej.

Artykuł 86

Odpowiedzialność cywilna członków zespołów

Z zastrzeżeniem przepisów art. 94, w czasie wspólnej operacji, projektu pilotażowego, rozmieszczenia zespołu wspierającego zarządzanie migracjami, szybkiej interwencji na granicy, operacji powrotowej lub interwencji powrotowej członków zespołów, w tym personel statutowy Agencji, na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego traktuje się tak samo jak funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego w odniesieniu do wszelkich ewentualnych czynów zabronionych popełnionych przeciwko nim lub przez nich.

Sekcja 2

Przetwarzanie danych osobowych przez Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną

Artykuł 87

Ogólne zasady przetwarzania danych osobowych przez Agencję

1.  

2.  Zarząd przyjmuje wewnętrzne zasady dotyczące stosowania przez Agencję rozporządzenia (UE) nr 2018/1725, w tym również ▌dotyczące inspektora ochrony danych Agencji.

Zgodnie z art. 25 rozporządzenia (UE) nr 2018/1725 Agencja może przyjąć wewnętrzne zasady dotyczące ograniczenia stosowania praw wynikających z art. 14–22, art. 35 i art. 36 rozporządzenia (UE) nr 2018/1725. Zwłaszcza w związku z wykonywaniem swoich zadań w dziedzinie powrotów Agencja ustanawia wewnętrzne zasady dotyczące ograniczenia stosowania tych praw indywidualnie dla każdego przypadku, jeżeli korzystanie z takiego prawa może zagrozić procedurze powrotu. Ograniczenia takie muszą być zgodne z istotą podstawowych praw i wolności, konieczne i proporcjonalne do wyznaczonych celów oraz w stosownych przypadkach muszą zawierać postanowienia szczegółowe, zgodnie z art. 25 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 2018/1725.

3.  Agencja może przekazywać dane osobowe, o których mowa w art. 50, 89 i 90, państwu trzeciemu lub organizacji międzynarodowej zgodnie z przepisami rozdziału V rozporządzenia (UE) nr 2018/1725 w zakresie, w jakim takie przekazanie jest konieczne do wykonywania zadań Agencji. Agencja dopilnowuje, aby dane osobowe przekazane państwu trzeciemu lub organizacji międzynarodowej były przetwarzane wyłącznie do celów, do których zostały przekazane. W chwili przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej Agencja może wskazać wszelkie ograniczenia dotyczące dostępu do tych danych lub korzystania z nich, ogólne lub szczegółowe, w tym w zakresie przekazywania, usuwania lub niszczenia. Jeżeli konieczność wprowadzenia takich ograniczeń pojawia się po przekazaniu danych osobowych, Agencja informuje o tym odpowiednio państwo trzecie lub organizację międzynarodową. Poinformowani przestrzegają przedmiotowych ograniczeń.

4.  Przekazywanie danych osobowych do państw trzecich pozostaje bez uszczerbku dla praw osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i beneficjentów ochrony międzynarodowej, w szczególności w odniesieniu do zasady non‑refoulement, oraz zakazu ujawniania lub uzyskiwania informacji, określonego w art. 30 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE.

5.   Państwa członkowskie i Agencja dbają odpowiednio o to, by informacje przekazywane lub ujawniane państwom trzecim zgodnie z niniejszym rozporządzeniem nie były przekazywane dalej innym państwom trzecim ani stronom trzecim. Postanowienia w tym zakresie są włączane do każdej umowy lub każdego porozumienia zawartego z państwem trzecim, które przewiduje wymianę informacji.

Artykuł 88

Cele przetwarzania danych osobowych

1.  Agencja może przetwarzać dane osobowe jedynie do poniższych celów:

a)  realizacja zadań polegających na organizacji i koordynacji wspólnych operacji, projektów pilotażowych, szybkich interwencji na granicy oraz w ramach zespołów wspierających zarządzanie migracjami, zgodnie z art. 38–41;

b)  wykonywanie zadań dotyczących wspierania państw członkowskich i państw trzecich w zakresie działań poprzedzających powrót i powrotów, obsługi systemów zarządzania powrotami oraz koordynacji lub organizacji operacji powrotowych oraz zapewniania pomocy technicznej i operacyjnej państwom członkowskim i państwom trzecim zgodnie z art. 49;

c)  ułatwianie wymiany informacji z państwami członkowskimi, Komisją, ESDZ oraz następującymi agencjami Unii i organizacjami międzynarodowymi: Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu, Centrum Satelitarne Unii Europejskiej, Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego, Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa, Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego oraz menedżer ds. funkcji sieci zarządzania ruchem lotniczym, zgodnie z art. 89;

d)  ułatwianie wymiany informacji z organami ścigania państw członkowskich, Europolem lub Eurojustem, zgodnie z art. 90a;

e)   analiza ryzyka przeprowadzana przez Agencję, zgodnie z art. 30;

f)   wykonywanie zadań w ramach EUROSUR-u, zgodnie z art. 90;

g)  obsługiwanie systemu FADO, zgodnie z art. 80;

h)   zadania administracyjne.

2.  Państwo członkowskie lub inna agencja Unii przekazująca dane osobowe Agencji określa cel lub cele przetwarzania tych danych, o których to celach mowa w ust. 1. W indywidualnych przypadkach Agencja może postanowić przetwarzać takie dane osobowe w innym celu, który również wchodzi w zakres ust. 1, wyłącznie po dokonaniu oceny, z której wynika, że przetwarzanie w innym celu jest zgodne z celem pierwotnym, w związku z którym dane zgromadzono i dla którego zgody udzielił podmiot przekazujący dane osobowe. Agencja przechowuje pisemną dokumentację poszczególnych ocen zgodności.

3.  Agencja, państwa członkowskie i inne agencje Unii mogą w chwili przekazywania danych osobowych wskazać wszelkie ograniczenia dostępu do tych danych lub korzystania z nich, ogólne lub szczegółowe, w tym w zakresie przekazywania, usuwania lub niszczenia. Jeżeli konieczność wprowadzenia takich ograniczeń pojawia się po przekazaniu danych osobowych, odpowiednio informują one o tym odbiorców danych. Odbiorcy danych przestrzegają takich ograniczeń.

Artykuł 89

Przetwarzanie danych osobowych zgromadzonych w czasie wspólnych operacji, operacji powrotowych, projektów pilotażowych i szybkich interwencji na granicy oraz przez zespoły wspierające zarządzanie migracjami

1.  Przed każdą wspólną operacją, operacją powrotową, projektem pilotażowym, szybką interwencją na granicy lub przez zespoły wspierające zarządzanie migracją Agencja i przyjmujące państwo członkowskie w przejrzysty sposób ustalają zakres odpowiedzialności za przestrzeganie zobowiązań w zakresie ochrony danych. Jeżeli cel i środki przetwarzania są ustalane wspólnie przez Agencję i przyjmujące państwo członkowskie, Agencja i państwo członkowskie są współadministratorami w oparciu o zawarte porozumienie.

Do celów, o których mowa w art. 88 ust. 1 lit. a)–c), e) i f), Agencja przetwarza wyłącznie następujące kategorie danych osobowych zgromadzonych ▌przez państwa członkowskie, członków zespołów, jej pracowników lub Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu i przekazanych jej w ramach wspólnych operacji, operacji powrotowych, projektów pilotażowych i szybkich interwencji na granicy, oraz przez zespoły wspierające zarządzanie migracjami:

a)   dane osobowe osób, które przekraczają granice zewnętrzne w sposób niedozwolony ▌;

b)  dane osobowe potrzebne do potwierdzenia tożsamości i narodowości obywateli państw trzecich w ramach zadań w dziedzinie powrotów, w tym również na potrzeby wykazów pasażerów;

c)  numery rejestracyjne, numery identyfikacyjne pojazdów, numery telefonów lub numery identyfikacyjne statków i samolotów, powiązane z osobami, o których mowa w lit. a) ▌, oraz niezbędne do ▌analizowania szlaków i metod wykorzystywanych do nielegalnej imigracji ▌.

2.  Dane osobowe, o których mowa w ust. 1, mogą być przetwarzane przez Agencję w następujących przypadkach:

a)   jeżeli przekazanie do organów właściwych państw członkowskich, odpowiedzialnych za kontrolę graniczną, migrację, azyl lub powroty, lub do odpowiednich agencji UE jest konieczne do wypełnienia ich zadań zgodnie z prawem krajowym i unijnym;

b)   jeżeli przekazanie do organów właściwych państw członkowskich, odpowiednich agencji UE, państw trzecich powrotu lub organizacji międzynarodowych jest niezbędne do celów identyfikacji obywateli państw trzecich, uzyskania dokumentów podróży, umożliwienia powrotu lub wspierania powrotów;

c)   o ile jest to konieczne w celu przygotowania analiz ryzyka.

Artykuł 90

Przetwarzanie danych osobowych w ramach EUROSUR-u

1.  W przypadku gdy krajowy obraz sytuacji wymaga przetwarzania danych osobowych, dane te są przetwarzane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 2016/679 i w stosownych przypadkach zgodnie z dyrektywą 2016/680. Każde państwo członkowskie wyznacza organ, który ma być traktowany jako administrator danych zgodnie z art. 4 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2016/679 lub art. 3 ust. 8 dyrektywy 2016/680 i który ponosi główną odpowiedzialność za przetwarzanie danych osobowych przez to państwo członkowskie. Każde państwo członkowskie przekazuje Komisji szczegółowe informacje o tym organie.

2.  Znaki rozpoznawcze statków wodnych i statków powietrznych stanowią jedyne dane osobowe, do których dostęp jest dopuszczalny w europejskim obrazie sytuacji, w szczególnych obrazach sytuacji i w ramach połączonych usług EUROSUR‑u.

2a.  W wyjątkowych okolicznościach przetwarzanie informacji w ramach EUROSUR‑u może wymagać przetwarzania danych osobowych innych niż znaki rozpoznawcze statków wodnych i statków powietrznych. Wszelkie przetwarzanie takich danych osobowych w ramach EUROSUR‑u są ściśle ograniczone do tego, co konieczne do celów EUROSUR‑u, zgodnie z art. 18.

3.  Wszelka wymiana danych osobowych z państwami trzecimi w ramach EUROSUR-u jest ściśle ograniczona do tego, co konieczne do celów niniejszego rozporządzenia. Odbywa się ona za pośrednictwem Agencji odpowiednio zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia nr 2018/1725 i rozdziałem V rozporządzenia (UE) 2016/679, a także zgodnie z rozdziałem V dyrektywy (UE) 2016/680, w tym również z właściwymi przepisami krajowymi w zakresie ochrony danych, za pośrednictwem państw członkowskich.

4.  Zabroniona jest wszelka wymiana informacji na podstawie art. 73 ust. 2, art. 74 ust. 3 i art. 75 ust. 3, w wyniku której państwo trzecie uzyskałoby dane służące potencjalnie do zidentyfikowania osób lub grup osób, których wniosek o dostęp do ochrony międzynarodowej jest rozpatrywany lub które są poważnie zagrożone torturami, nieludzkim lub poniżającym traktowaniem lub karaniem lub jakimkolwiek innym działaniem naruszającym ich prawa podstawowe.

4a.  Państwa członkowskie i Agencja przechowują dokumentację dotyczącą przetwarzania odpowiednio zgodnie z art. 31 rozporządzenia (UE) nr 2018/1725, art. 30 rozporządzenia (UE) nr 2016/679 i art. 24 dyrektywy (UE) nr 2016/680.

Artykuł 90a

Przetwarzanie operacyjnych danych osobowych

1.  Jeżeli podczas wykonywania swoich zadań na mocy art. 10 ust. 19 Agencja przetwarza dane osobowe zgromadzone podczas monitorowania przepływów migracyjnych, dokonywania analiz ryzyka lub prowadzenia operacji mających na celu identyfikację osób podejrzanych o przestępstwa transgraniczne, przetwarzanie takich danych osobowych odbywa się zgodnie z rozdziałem IX rozporządzenia (UE) nr 2018/1725. Dane osobowe przetwarzane w tym celu dotyczą osób fizycznych, w tym numerów rejestracyjnych, numerów identyfikacyjnych pojazdów, numerów telefonów, znaków rozpoznawczych statków wodnych lub statków powietrznych powiązanych z osobami, w przypadku których właściwe organy państw członkowskich, Europol, Eurojust lub Agencja mają uzasadnione podejrzenie, że osoby te uczestniczyły w przestępstwie transgranicznym. Dotyczy to również danych osobowych ofiar lub świadków, które to dane uzupełniają operacyjne dane osobowe podejrzanych, przetwarzane przez Agencję zgodnie z niniejszym artykułem.

2.  Agencja prowadzi wymianę takich danych osobowych:

a)  z Europolem lub Eurojustem, jeżeli przekazanie takich danych osobowych jest absolutnie niezbędne do wykonywania przez te podmioty udzielonych im mandatów oraz zgodne z art. 69;

b)  z właściwymi organami ścigania państw członkowskich, jeżeli jest to absolutnie niezbędne do celów zapobiegania poważnym przestępstwom transgranicznym, wykrywania ich, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie lub ścigania ich.

Artykuł 90b

Zatrzymywanie danych

1.  Agencja usuwa dane osobowe natychmiast po ich przekazaniu właściwym organom państw członkowskich, innym agencjom Unii, w szczególności Europejskiemu Urzędowi Wsparcia w dziedzinie Azylu, państwom trzecim lub organizacjom międzynarodowym, lub po ich wykorzystaniu do przygotowania analiz ryzyka. Okres ich przechowywania nie może w żadnym razie przekroczyć 90 dni od daty zgromadzenia tych danych. Dane umieszczane w wynikach analiz ryzyka są zanonimizowane.

2.  Dane osobowe przetwarzane do celów realizacji zadań związanych z powrotami usuwa się natychmiast po osiągnięciu celu, dla którego zostały zgromadzone, nie później jednak niż 30 dni po wykonaniu zadań związanych z powrotami.

3.  Operacyjne dane osobowe przetwarzane do celów wynikających z art. 90a usuwa się natychmiast po osiągnięciu przez Agencję celu, dla którego zostały zgromadzone. Agencja nieustannie ocenia, czy wciąż istnieje potrzeba przechowywania takich danych, zwłaszcza danych osobowych ofiar i świadków. W każdym przypadku nie później niż trzy miesiące po rozpoczęciu przetwarzania takich danych, a następnie co sześć miesięcy, Agencja ocenia potrzebę ich dalszego przechowywania. Agencja podejmuje decyzję o dalszym przechowywaniu danych osobowych, zwłaszcza danych osobowych ofiar i świadków, do następnej oceny, jeżeli przechowywanie takich danych jest w dalszym ciągu niezbędne do wykonywania zadań Agencji wynikających z art. 90a.

4.  Powyższe postanowienia nie mają zastosowania do danych osobowych gromadzonych w ramach systemu FADO.

Artykuł 91

Przepisy bezpieczeństwa w zakresie ochrony informacji niejawnych i szczególnie chronionych informacji jawnych

1.  Agencja przyjmuje własne przepisy bezpieczeństwa w oparciu o zasady i przepisy bezpieczeństwa zawarte w przepisach bezpieczeństwa Komisji dotyczących ochrony informacji niejawnych UE (EUCI) oraz szczególnie chronionych informacji jawnych, m.in. w przepisach dotyczących wymiany z państwami trzecimi, przetwarzania i przechowywania tego rodzaju informacji, jak określono w decyzjach Komisji (UE, Euratom) 2015/443 i 2015/444. Każde porozumienie administracyjne w sprawie wymiany informacji niejawnych z właściwymi organami państwa trzeciego lub, w przypadku braku takiego porozumienia, każde doraźne udostępnienie informacji niejawnych UE tym organom podlega uprzedniemu zatwierdzeniu przez Komisję.

2.  Zarząd przyjmuje przepisy bezpieczeństwa po zatwierdzeniu przez Komisję, aby zagwarantować zgodność z decyzjami Komisji (UE, Euratom) nr 2015/443 i 2015/444.

3.  Oznaczenie klauzulą nie wyklucza możliwości udostępniania informacji Parlamentowi Europejskiemu. Przekazywanie i przetwarzanie informacji i dokumentów przekazywanych do Parlamentu Europejskiego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem jest zgodne z przepisami dotyczącymi przekazywania i przetwarzania informacji niejawnych, które to przepisy mają zastosowanie do wymiany informacji pomiędzy Parlamentem Europejskim a Komisją.

Sekcja 3

Ramy ogólne i organizacja Agencji

Artykuł 92

Status prawny i siedziba

1.  Agencja jest organem Unii. Posiada ona osobowość prawną.

2.  W każdym państwie członkowskim Agencja ma najszerszy zakres zdolności prawnej, jaki można nadać osobie prawnej na mocy prawa danego państwa. Agencja może, w szczególności, nabywać lub zbywać mienie ruchome i nieruchome oraz stawać przed sądem.

3.  Agencja jest niezależna w wykonywaniu swojego mandatu technicznego i operacyjnego.

4.  Agencja jest reprezentowana przez dyrektora wykonawczego.

5.  Siedzibą Agencji jest Warszawa, Polska.

Artykuł 93

Umowa w sprawie siedziby

1.  Niezbędne ustalenia dotyczące obiektów, które mają zostać przekazane Agencji w państwie członkowskim, w którym znajduje się jej siedziba, oraz infrastruktury, która ma być jej udostępniona przez to państwo członkowskie, jak również szczegółowe przepisy mające zastosowanie w tym państwie członkowskim do dyrektora wykonawczego, zastępców dyrektora wykonawczego, członków zarządu, pracowników Agencji i członków ich rodzin określa porozumienie w sprawie siedziby między Agencją a państwem członkowskim, w którym znajduje się jej siedziba.

2.  Porozumienie w sprawie siedziby zostaje zawarte po zatwierdzeniu przez zarząd.

3.  Państwo członkowskie, w którym znajduje się siedziba Agencji, zapewnia najlepsze możliwe warunki w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania Agencji, w tym wielojęzyczne kształcenie o orientacji europejskiej i odpowiednie połączenia transportowe.

Artykuł 94

Pracownicy

1.  Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej („regulamin pracowniczy”) i warunki zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej („warunki zatrudnienia”), określone w rozporządzeniu Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68(31), oraz zasady przyjęte wspólnie przez instytucje Unii w odniesieniu do stosowania tego regulaminu pracowniczego i warunków zatrudnienia stosuje się do personelu statutowego.

2.  Miejsce zatrudnienia jest zasadniczo ustalane w państwie członkowskim, w którym mieści się siedziba Agencji.

3.  Członkowie personelu podlegający warunkom zatrudnienia są początkowo zasadniczo zatrudniani na czas określony na okres pięciu lat. Ich umowy mogą być z zasady przedłużone tylko raz, na czas określony wynoszący maksymalnie pięć lat. Następną umowę zawiera się na czas nieokreślony.

4.   Na potrzeby wykonania art. 32 i art. 45 ▌ na stanowisko oficera koordynującego lub oficera łącznikowego może zostać wyznaczony jedynie członek personelu Agencji podlegający regulaminowi pracowniczemu lub tytułowi II warunków zatrudnienia. Do celów wykonania art. 56 jedynie członek personelu Agencji podlegający regulaminowi pracowniczemu lub warunkom zatrudnienia może zostać rozmieszczony jako członek zespołu.

5.  Zarząd przyjmuje zasady wykonawcze do regulaminu pracowniczego i warunków zatrudnienia w porozumieniu z Komisją zgodnie z art. 110 ust. 2 regulaminu pracowniczego.

6.  Po uprzednim zatwierdzeniu przez Komisję zarząd przyjmuje zasady dotyczące pracowników operacyjnych z państw członkowskich, którzy mają zostać oddelegowywani do Agencji zgodnie z art. 57, i w razie potrzeby aktualizuje je. Zasady te regulują w szczególności kwestie finansowe związane z oddelegowaniem pracowników, w tym również ubezpieczenie i szkolenia. Zasady te uwzględniają fakt, że personel operacyjny jest delegowany do rozmieszczenia w charakterze członków zespołów i ma zadania i uprawnienia przewidziane w art. 83. Obejmują one przepisy dotyczące warunków rozmieszczenia. W stosownych przypadkach zarząd dąży do zapewnienia zgodności z zasadami mającymi zastosowanie do zwrotu kosztów podróży służbowych personelu statutowego.

Artykuł 95

Przywileje i immunitety

Do Agencji i jej personelu statutowego stosuje się Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej.

Artykuł 96

Odpowiedzialność

-1.  Z zastrzeżeniem art. 85 i 86 Agencja ponosi odpowiedzialność za wszystkie swoje działania podjęte na mocy niniejszego rozporządzenia.

1.  Odpowiedzialność umowna Agencji podlega prawu właściwemu dla danej umowy.

2.  Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania na mocy klauzuli arbitrażowej zamieszczonej w umowie zawartej przez Agencję.

3.  W przypadku odpowiedzialności pozaumownej Agencja naprawia szkodę – wyrządzoną przez jej jednostki lub jej pracowników przy wykonywaniu ich obowiązków, w tym również obowiązków związanych z wykonywaniem uprawnień wykonawczych – zgodnie z zasadami ogólnymi wspólnymi dla ustawodawstw państw członkowskich.

4.  Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do rozpoznawania sporów dotyczących odszkodowania za szkodę, o której mowa w ust. 3.

5.  Odpowiedzialność osobistą pracowników Agencji wobec Agencji regulują przepisy ustanowione w regulaminie pracowniczym i warunkach zatrudnienia.

Artykuł 96a

Sprawy wniesione do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

1.  Przed Trybunałem Sprawiedliwości może zostać wszczęte postępowanie o anulowanie działań Agencji mających na celu wywarcie skutków prawnych wobec podmiotów trzecich, zgodnie z art. 263 TFUE, postępowanie o zaniechanie działań, zgodnie z art. 265 TFUE, postępowanie dotyczące odpowiedzialności pozaumownej za szkody wyrządzone przez Agencję oraz, na mocy klauzuli arbitrażowej, postępowanie dotyczące odpowiedzialności umownej za szkody powstałe na skutek działań Agencji, zgodnie z art. 340 TFUE.

2.  Agencja podejmuje niezbędne środki w celu wykonania orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Artykuł 97

Struktura administracyjna i zarządcza Agencji

Struktura ▌Agencji obejmuje:

a)  zarząd;

b)  dyrektora wykonawczego;

c)  zastępców dyrektora wykonawczego;

d)  urzędnika ds. praw podstawowych;

e)  forum konsultacyjne jako organ doradczy;

Artykuł 98

Funkcje zarządu

1.  Zarząd ponosi odpowiedzialność za podejmowanie przez Agencję strategicznych decyzji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2.  Zarząd dokonuje następujących czynności:

a)  powołuje dyrektora wykonawczego na wniosek Komisji zgodnie z art. 105;

b)  powołuje zastępców dyrektora wykonawczego na wniosek Komisji zgodnie z art. 105;

c)  przyjmuje decyzję w sprawie powołania biura w państwie członkowskim lub przedłużenia okresu jego funkcjonowania zgodnie z art. 60 ust. 6;

d)  przyjmuje decyzje w sprawie przeprowadzenia oceny narażenia zgodnie z art. 33 ust. 1 i 9, przy czym decyzje ustanawiające środki na podstawie art. 33 ust. 9 przyjmowane są większością dwóch trzecich głosów członków posiadających prawo głosu;

e)  podejmuje decyzje w sprawie wykazów obowiązkowych informacji i danych, które mają być wymieniane z Agencją przez organy krajowe odpowiedzialne za zarządzanie granicami i powroty, aby umożliwić Agencji wykonywanie jej zadań, bez uszczerbku dla zobowiązań wynikających z niniejszego rozporządzenia, w szczególności z art. 50 i art. 87–90;

f)  przyjmuje decyzje w sprawie ustanowienia wspólnego zintegrowanego modelu analizy ryzyka zgodnie z art. 30 ust. 1;przyjmuje decyzje dotyczące charakteru i warunków rozmieszczenia oficerów łącznikowych w państwach członkowskich zgodnie z art. 32 ust. 2;

g)  przyjmuje strategię techniczną i operacyjną w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami zgodnie z art. 8 ust. 5;

h)  przyjmuje strategię techniczną i operacyjną w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami zgodnie z art. 8 ust. 5;

i)  przyjmuje decyzje w sprawie profili i liczby personelu operacyjnego do spraw zarządzania granicami i migracji w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej zgodnie z art. 55 ust. 4;

j)  przyjmuje roczne sprawozdanie Agencji z działalności za poprzedni rok i przekazuje je, najpóźniej do dnia 1 lipca, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu;

k)  przed dniem 30 listopada każdego roku, po należytym uwzględnieniu opinii Komisji, przyjmuje, większością dwóch trzecich głosów członków posiadających prawo głosu, jednolity dokument programowy, zawierający między innymi programowanie wieloletnie Agencji i jej program prac na następny rok, i przekazuje go Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Komisji;

l)  ustanawia procedury podejmowania przez dyrektora wykonawczego decyzji dotyczących zadań technicznych i operacyjnych Agencji;

m)  przyjmuje, większością dwóch trzecich głosów członków posiadających prawo głosu, roczny budżet Agencji i wykonuje inne funkcje w odniesieniu do budżetu Agencji, zgodnie z sekcją 5 niniejszego rozdziału;

n)  wykonuje uprawnienia dyscyplinarne w stosunku do dyrektora wykonawczego oraz – po konsultacji z dyrektorem wykonawczym – w stosunku do zastępców dyrektora wykonawczego;

o)  ustanawia swój regulamin wewnętrzny;

p)  określa strukturę organizacyjną Agencji i przyjmuje politykę kadrową Agencji;

q)  przyjmuje strategię zwalczania nadużyć finansowych, proporcjonalną do ryzyka nadużyć finansowych, uwzględniając koszty i korzyści środków, które mają zostać wdrożone;

r)  przyjmuje wewnętrzny regulamin zapobiegania konfliktom interesów i zarządzania nimi w odniesieniu do swoich członków;

s)  zgodnie z ust. 8 wykonuje w odniesieniu do pracowników Agencji uprawnienia powierzone na mocy regulaminu pracowniczego organowi powołującemu oraz na mocy warunków zatrudnienia – organowi upoważnionemu do zawierania umów o pracę (zwane dalej „uprawnieniami organu powołującego”);

t)  przyjmuje przepisy wykonawcze w celu wprowadzenia w życie regulaminu pracowniczego i warunków zatrudnienia, zgodnie z art. 110 ust. 2 regulaminu pracowniczego;

u)  zapewnia odpowiednie działania następcze wynikające z ustaleń i zaleceń pochodzących z wewnętrznych i zewnętrznych sprawozdań z kontroli oraz z wewnętrznych i zewnętrznych ocen, a także z dochodzeń prowadzonych przez OLAF;

v)  przyjmuje i regularnie aktualizuje plany komunikacji i rozpowszechniania informacji, o których mowa w art. 10 ust. 2 akapit drugi;

w)  powołuje księgowego, zgodnie z regulaminem pracowniczym i warunkami zatrudnienia, który zachowuje całkowitą niezależność w wykonywaniu swoich obowiązków;

x)  decyduje o wspólnej metodyce przeprowadzania oceny narażenia, w tym o obiektywnych kryteriach, na podstawie których Agencja przeprowadza ocenę narażenia, oraz o częstotliwości i sposobie przeprowadzania kolejnych ocen narażenia;

y)  decyduje o rozszerzonej ocenie i monitorowaniu danego państwa członkowskiego zgodnie z art. 33 ust. 2;

z)  powołuje urzędnika ds. praw podstawowych i zastępcę urzędnika ds. praw podstawowych zgodnie z art. 107 ▌;

za)  ustanawia specjalne przepisy w celu zagwarantowania niezależności urzędnika ds. praw podstawowych podczas pełnienia przezeń jego obowiązków;

zb)  podejmuje decyzje we wszelkich innych sprawach regulowanych na mocy niniejszego rozporządzenia;

aa)  zatwierdza porozumienia robocze z państwami trzecimi;

bb)  przyjmuje, po uprzednim zatwierdzeniu przez Komisję, zasady bezpieczeństwa Agencji dotyczące ochrony informacji niejawnych UE oraz szczególnie chronionych informacji jawnych, o których mowa w art. 91;

cc)  wyznacza funkcjonariusza ds. ochrony, podlegającego regulaminowi pracowniczemu i warunkom zatrudnienia, który jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo w Agencji, w tym za ochronę informacji szczególnie chronionych i informacji niejawnych.

Roczne sprawozdanie z działalności, o którym mowa w lit. j), podaje się do wiadomości publicznej.

3.  W przypadku projektów decyzji zarządu, o których mowa w ust. 2, w sprawie szczególnych działań Agencji, które mają być przeprowadzone na granicach zewnętrznych któregokolwiek państwa członkowskiego lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych granic, lub w przypadku ustaleń roboczych z państwami trzecimi, o czym mowa w art. 74 ust. 4, konieczne jest, by za ich przyjęciem głosował członek zarządu reprezentujący odpowiednio to konkretne państwo członkowskie lub państwo członkowskie sąsiadujące z danym państwem trzecim.

4.  Zarząd może doradzać dyrektorowi wykonawczemu w każdej sprawie związanej z rozwojem zarządzania operacyjnego granicami zewnętrznymi i szkoleniami, w tym z działaniami dotyczącymi badań.

5.  Zarząd podejmuje decyzje odnośnie do uczestnictwa Irlandii lub Zjednoczonego Królestwa w określonych działaniach, na ich wniosek.

Zarząd podejmuje decyzję w odniesieniu do każdego indywidualnego przypadku bezwzględną większością głosów członków posiadających prawo głosu. Podejmując decyzję, zarząd rozważa, czy uczestnictwo Irlandii lub Zjednoczonego Królestwa przyczyni się do wykonania przedmiotowego działania. Decyzja określa wkład finansowy Irlandii lub Zjednoczonego Królestwa na rzecz działania, do którego odnosi się wniosek o uczestnictwo.

6.  Zarząd co roku przesyła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie („władza budżetowa”) wszelkie informacje mające znaczenie dla wyniku procedur oceny przeprowadzanych przez Agencję.

7.  Zarząd może ustanowić radę wykonawczą, złożoną z maksymalnie czterech przedstawicieli zarządu, w tym jego przewodniczącego, i przedstawiciela Komisji, wspomagającą zarząd oraz dyrektora wykonawczego przy przygotowywaniu decyzji, programów i działań przyjmowanych przez zarząd oraz, jeżeli to konieczne, przyjmującą w pilnych przypadkach niektóre decyzje tymczasowe w imieniu zarządu. Rada wykonawcza nie jest uprawniona do przyjmowania decyzji, które dla swojego przyjęcia wymagają większości dwóch trzecich albo trzech czwartych głosów członków zarządu. Zarząd może przekazać radzie wykonawczej wykonywanie określonych, ściśle zdefiniowanych zadań, w szczególności gdy poprawia to efektywność działania Agencji. Zarząd nie może przekazać radzie wykonawczej zadań związanych z decyzjami, które dla swojego przyjęcia wymagają większości dwóch trzecich albo trzech czwartych głosów członków zarządu.

8.  Zarząd przyjmuje, zgodnie z art. 110 regulaminu pracowniczego, decyzję na podstawie art. 2 ust. 1 regulaminu pracowniczego oraz art. 6 warunków zatrudnienia, przekazującą właściwe uprawnienia organu powołującego dyrektorowi wykonawczemu i określającą warunki ewentualnego zawieszenia tego przekazania uprawnień. Dyrektor wykonawczy jest uprawniony do dalszego przekazania tych uprawnień.

W wyjątkowych okolicznościach zarząd może w drodze decyzji tymczasowo zawiesić przekazanie uprawnień organu powołującego dyrektorowi wykonawczemu i osobom przez niego upoważnionym. W takiej sytuacji zarząd może wykonywać te uprawnienia samodzielnie lub przekazać je jednemu ze swoich członków lub członkowi personelu innemu niż dyrektor wykonawczy.

Artykuł 99

Skład zarządu

1.  Z zastrzeżeniem ust. 3 w skład zarządu wchodzi po jednym przedstawicielu każdego państwa członkowskiego oraz dwóch przedstawicieli Komisji, z których wszyscy posiadają prawo głosu. W tym celu każde państwo członkowskie wyznacza członka zarządu, jak również jego zastępcę, który będzie reprezentować członka w razie jego nieobecności. Komisja wyznacza dwóch członków i ich zastępców. Okres kadencji wynosi cztery lata. Kadencja może zostać przedłużona.

2.  Członkowie zarządu są powoływani na podstawie wysokiego poziomu odpowiedniego doświadczenia i fachowej wiedzy w dziedzinie współpracy operacyjnej dotyczącej zarządzania granicami i powrotów oraz ich odpowiednich umiejętności zarządczych, administracyjnych i finansowych. Państwa członkowskie i Komisja dążą do osiągnięcia równowagi płci w zarządzie.

3.  W pracach Agencji uczestniczą państwa włączone we wdrażanie, stosowanie i rozwijanie dorobku Schengen. Każde z tych państw posiada w zarządzie jednego przedstawiciela i jednego zastępcę. Charakter i zakres oraz szczegółowe zasady uczestnictwa tych państw w pracach Agencji, w tym również postanowienia dotyczące wkładów finansowych i pracowników, określają porozumienia wypracowane na podstawie stosownych postanowień umów dotyczących stowarzyszenia.

Artykuł 100

Programowanie wieloletnie i roczne programy prac

1.  Do dnia 30 listopada każdego roku zarząd przyjmuje ostateczny dokument programowy zawierający między innymi programowanie wieloletnie i program roczny Agencji na następny rok, oparte na projekcie przedłożonym przez dyrektora wykonawczego i zatwierdzone przez zarząd. Ostateczny dokument programowy przyjmuje się po uzyskaniu pozytywnej opinii Komisji w odniesieniu do programowania wieloletniego, po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Radą. Jeżeli Agencja podejmie decyzję o nieuwzględnianiu elementów opinii Komisji, musi to szczegółowo uzasadnić. Obowiązek szczegółowego uzasadnienia dotyczy również elementów poruszonych podczas konsultacji przez Parlament Europejski i Radę. Zarząd niezwłocznie przekazuje ten dokument Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji.

2.  Dokument, o którym mowa w ust. 1, otrzymuje ostateczne brzmienie po ostatecznym przyjęciu budżetu ogólnego. W razie konieczności dokument ten jest odpowiednio dostosowywany.

3.  W zgodzie z wieloletnim cyklem polityki strategicznej w programowaniu wieloletnim określa się ogólny program strategiczny w średnim i długim okresie, w tym cele, oczekiwane rezultaty i wskaźniki skuteczności działania, a także plan zasobów, w tym wieloletni budżet, zatrudnienie i rozwój zdolności własnych Agencji oraz orientacyjne wieloletnie planowanie dotyczące profilów stałej służby. W programowaniu wieloletnim określa się strategiczne obszary interwencji oraz wyjaśnia, jakie działania należy podjąć dla osiągnięcia celów. Obejmuje ono strategiczne działania na rzecz wdrażania strategii w zakresie praw podstawowych, o której mowa w art. 81 ust. 1, oraz strategię stosunków z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, a także działania powiązane z tą strategią.

4.  Programowanie wieloletnie realizowane jest za pomocą rocznych programów prac i, w stosownych przypadkach, dostosowywane jest w świetle wyników oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 116. Wyniki tych ocen są również uwzględniane, w stosownych przypadkach, w rocznym programie prac na następny rok.

5.  Roczny program prac zawiera opis działań do sfinansowania, obejmujący szczegółowe cele i oczekiwane rezultaty, w tym wskaźniki skuteczności działania. Zawiera on również informacje o środkach finansowych i zasobach ludzkich przeznaczanych na każde działanie, zgodnie z zasadami sporządzania budżetu zadaniowego i zarządzania kosztami działań. Roczny program prac jest spójny z programowaniem wieloletnim. Jasno wskazuje się w nim zadania dodane, zmienione lub usunięte w porównaniu z poprzednim rokiem budżetowym.

6.  Roczny program prac jest przyjmowany zgodnie z programem działalności legislacyjnej Unii w odpowiednich obszarach zarządzania granicami zewnętrznymi i powrotów.

7.  Jeżeli po przyjęciu rocznego programu prac Agencji powierzane jest nowe zadanie, zarząd zmienia roczny program prac.

8.  Wszelkie istotne zmiany rocznego programu prac, zwłaszcza zmiany prowadzące do realokacji zasobów budżetowych wynoszącej ponad 2 % rocznego budżetu, przyjmowane są zgodne z tą samą procedurą, która ma zastosowanie do przyjęcia pierwotnego rocznego programu prac. Zarząd może powierzyć dyrektorowi wykonawczemu uprawnienie do wprowadzania do rocznego programu prac zmian innych niż istotne.

Artykuł 101

Przewodniczenie zarządowi

1.  Zarząd wybiera przewodniczącego i zastępcę przewodniczącego spośród swoich członków posiadających prawo głosu. Przewodniczący i zastępca przewodniczącego są wybierani większością dwóch trzecich głosów członków zarządu posiadających prawo głosu. Zastępca przewodniczącego z urzędu zastępuje przewodniczącego w sytuacji, w której przewodniczący nie może pełnić swoich obowiązków.

2.  Kadencja przewodniczącego i zastępcy przewodniczącego wygasa odpowiednio wraz z ustaniem członkostwa przewodniczącego lub zastępcy przewodniczącego w zarządzie. Z zastrzeżeniem postanowień niniejszego przepisu kadencja przewodniczącego lub zastępcy przewodniczącego trwa cztery lata. Mogą być oni wybrani ponownie tylko raz.

Artykuł 102

Posiedzenia zarządu

1.  Posiedzenia zarządu zwołuje jego przewodniczący.

2.  W obradach bez prawa głosu bierze udział dyrektor wykonawczy.

3.  Zarząd odbywa przynajmniej dwa posiedzenia zwykłe w roku. Dodatkowo, zarząd zbiera się z inicjatywy przewodniczącego, na wniosek Komisji lub na wniosek co najmniej jednej trzeciej swoich członków. W razie konieczności zarząd może odbywać wspólne posiedzenia z zarządami Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu i Europolu.

4.  Do udziału w posiedzeniach Zarządu zapraszana jest Irlandia.

5.  Zjednoczone Królestwo jest zapraszane do udziału w posiedzeniach zarządu odbywających się przed datą wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii.

6.  Do udziału w posiedzeniach zarządu zaprasza się przedstawicieli Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu i Europolu. Celem omówienia punktów dotyczących ochrony praw podstawowych na posiedzenia zarządu zaprasza się przedstawiciela Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Przewodniczący zarządu może również zaprosić eksperta Parlamentu Europejskiego do udziału w posiedzeniach zarządu. Zarząd może też zaprosić przedstawiciela innych stosownych instytucji, organów, urzędów i agencji Unii.

7.  Zarząd może, zgodnie ze swoim regulaminem wewnętrznym, zaprosić na swoje posiedzenie w charakterze obserwatora dowolną osobę, której opinia może mieć znaczenie.

8.  Z zastrzeżeniem postanowień regulaminu wewnętrznego członkowie zarządu mogą być wspomagani przez doradców lub ekspertów.

9.  Obsługę sekretariatu zarządu zapewnia Agencja.

Artykuł 103

Głosowanie

1.  Z zastrzeżeniem art. 55 ust. 4, art. 98 ust. 2 lit. d), i), k) i m), art. 100 ust. 1 i 8 oraz art. 105 ust. 2 i 4, zarząd podejmuje swoje decyzje bezwzględną większością głosów swoich członków posiadających prawo głosu.

2.  Każdemu członkowi przysługuje jeden głos. W przypadku nieobecności członka jego zastępca jest uprawniony do wykonywania jego prawa głosu. Dyrektor wykonawczy nie bierze udziału w głosowaniu.

3.  Regulamin wewnętrzny określa szczegółowe zasady dotyczące głosowania. Zasady te obejmują warunki działania członka w imieniu innego członka, jak również wymagania dotyczące kworum.

4.  Przedstawiciele państw włączonych we wdrażanie, stosowanie i rozwijanie dorobku Schengen posiadają ograniczone prawo głosu, zgodnie z dotyczącymi tych państw odpowiednimi porozumieniami. Aby umożliwić państwom stowarzyszonym wykonywanie ich prawa głosu, Agencja szczegółowo określa porządek obrad, wskazując punkty, w odniesieniu do których przyznano ograniczone prawo głosu.

Artykuł 104

Zadania i uprawnienia dyrektora wykonawczego

1.  Agencją zarządza dyrektor wykonawczy, który jest całkowicie niezależny w wykonywaniu swoich obowiązków. Bez uszczerbku dla odpowiednich uprawnień instytucji Unii i zarządu dyrektor wykonawczy nie zwraca się o instrukcje ani ich nie przyjmuje od żadnego rządu lub organu.

2.  Parlament Europejski lub Rada mogą wezwać dyrektora wykonawczego do złożenia sprawozdania z wykonywania jego zadań. Sprawozdanie to obejmuje informacje na temat działań Agencji, wdrażania i monitorowania strategii w zakresie praw podstawowych, rocznego sprawozdania Agencji z działalności za poprzedni rok, programu prac na następny rok oraz programowania wieloletniego Agencji lub wszelkich innych kwestii związanych z działalnością Agencji. Dyrektor wykonawczy występuje przed Parlamentem Europejskim na jego wniosek i w ciągu 15 dni kalendarzowych pisemnie odpowiada na wszystkie pytania zadane przez posłów do Parlamentu Europejskiego. Dyrektor wykonawczy regularnie składa ▌sprawozdania odpowiednim organom i komisjom Parlamentu Europejskiego.

2a.   Z wyjątkiem przypadków, w których w niniejszym rozporządzeniu przewidziano już konkretne terminy, dyrektor wykonawczy dopilnowuje, aby sprawozdania były jak najszybciej, jednak nie później niż w ciągu sześciu miesięcy po zakończeniu okresu sprawozdawczego, przekazywane Parlamentowi Europejskiemu, Radzie lub Komisji, chyba że opóźnienie zostanie należycie uzasadnione na piśmie.

3.  Dyrektor wykonawczy odpowiada za przygotowanie i wdrożenie strategicznych decyzji podjętych przez zarząd, a także za podejmowanie decyzji związanych z działalnością operacyjną Agencji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Dyrektor wykonawczy ma następujące zadania i uprawnienia:

a)  proponuje, przygotowuje i wprowadza w życie strategiczne decyzje oraz programy i działania przyjęte przez zarząd w granicach określonych niniejszym rozporządzeniem, przepisami wykonawczymi do niego oraz innymi stosownymi przepisami;

b)  podejmuje wszelkie niezbędne kroki, w tym przyjęcie wewnętrznych instrukcji administracyjnych oraz publikację komunikatów, w celu zapewnienia bieżącego administrowania i funkcjonowania Agencji zgodnie niniejszym rozporządzeniem;

c)  przygotowuje co roku projekt jednolitego dokumentu programowego i przedkłada go zarządowi do zatwierdzenia przed przesłaniem go instytucjom do dnia 31 stycznia;

d)  przygotowuje co roku roczne sprawozdanie z działalności Agencji i przedkłada je zarządowi;

e)  opracowuje w ramach jednolitego dokumentu programowego projekt preliminarza dochodów i wydatków Agencji zgodnie z art. 111 oraz wykonuje budżet zgodnie z art. 112;

f)  przekazuje swoje uprawnienia innym członkom personelu Agencji z zastrzeżeniem regulaminu przyjmowanego zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 98 ust. 2 pkt 15;

g)  przyjmuje zalecenia w sprawie środków zgodnie z art. 33 ust. 9, w tym decyzje zawierające propozycje dla państw członkowskich dotyczące wszczęcia i przeprowadzenia wspólnych operacji, szybkich interwencji na granicy i innych działań, o których mowa w art. 37 ust. 2;

h)  ocenia, zatwierdza i koordynuje wnioski składane przez państwa członkowskie dotyczące wspólnych operacji lub szybkich interwencji na granicy zgodnie z art. 38 ust. 3;

i)  ocenia, zatwierdza i koordynuje wnioski składane przez państwa członkowskie dotyczące wspólnych operacji powrotowych lub interwencji powrotowych zgodnie z art. 51 i 54;

j)  zapewnia realizację planów operacyjnych, o których mowa w art. 39, art. 43 i art. 54 ust. 4;

k)  ocenia składane przez państwa członkowskie wnioski o pomoc w postaci zespołów wspierających zarządzanie migracjami i oceny ich potrzeb we współpracy z właściwymi agencjami Unii zgodnie z art. 41 ust. 3;

l)  zapewnia wykonanie decyzji Rady, o której mowa w art. 43 ust. 1;

m)  wycofuje finansowanie działań zgodnie z art. 47;

ma)  przed podjęciem jakichkolwiek działań ocenia, zgodnie z art. 47 ust. 4a i 4b, czy występują naruszenia praw podstawowych lub zobowiązań w zakresie ochrony międzynarodowej mające poważny charakter lub mogące się powtarzać;

n)  ocenia rezultaty działań zgodnie z art. 48;

o)  określa minimalną liczbę elementów wyposażenia technicznego niezbędnego do zaspokojenia potrzeb Agencji, w szczególności w zakresie realizacji wspólnych operacji, rozmieszczenia zespołów wspierających zarządzanie migracjami, szybkich interwencji na granicy, operacji powrotowych i interwencji powrotowych zgodnie z art. 64 ust. 5;

p)  składa propozycję utworzenia biura w państwie członkowskim lub przedłużenia czasu funkcjonowania tego biura zgodnie z art. 60 ust. 6;

q)  powołuje kierowników biur w państwach członkowskich zgodnie z art. 60 ust. 4;

r)  przygotowuje plany działania będące następstwem wyników wewnętrznych i zewnętrznych sprawozdań z kontroli oraz wewnętrznych i zewnętrznych ocen, a także dochodzeń prowadzonych przez OLAF oraz składa sprawozdania z postępów dwa razy do roku Komisji oraz regularnie zarządowi;

s)  chroni interesy finansowe Unii poprzez stosowanie środków zapobiegawczych przeciwko nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom poprzez skuteczną kontrolę oraz – w razie wykrycia nieprawidłowości – odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych, a także, w stosownych przypadkach, poprzez nakładanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji administracyjnych i finansowych;

t)  opracowuje strategię Agencji w zakresie zwalczania nadużyć finansowych i przedstawia ją zarządowi do zatwierdzenia.

4.  Dyrektor wykonawczy jest odpowiedzialny za swoje działania przed zarządem.

5.  Dyrektor wykonawczy jest przedstawicielem prawnym Agencji.

Artykuł 105

Powoływanie dyrektora wykonawczego i zastępcy dyrektora wykonawczego

1.  Komisja zgłasza co najmniej trzech kandydatów na stanowisko dyrektora wykonawczego i stanowiska poszczególnych zastępców dyrektora wykonawczego na podstawie listy powstałej po opublikowaniu ogłoszenia o wolnym stanowisku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz, w stosownych przypadkach, w prasie lub na stronach internetowych.

2.  Dyrektor wykonawczy jest powoływany – na wniosek Komisji, o którym mowa w ust. 1 – przez zarząd na podstawie osiągnięć oraz udokumentowanych umiejętności w zakresie administracji i zarządzania na wysokim szczeblu, w tym stosownego doświadczenia zawodowego na wyższym szczeblu w dziedzinie zarządzania granicami zewnętrznymi i powrotów. Przed powołaniem kandydaci zgłoszeni przez Komisję wzywani są do złożenia oświadczenia przed właściwą komisją lub właściwymi komisjami Parlamentu Europejskiego i do udzielenia odpowiedzi na pytania członków tych komisji.

Po złożeniu tego oświadczenia Parlament Europejski przyjmuje opinię zawierającą jego wnioski i może wskazać preferowanego kandydata.

Zarząd powołuje dyrektora wykonawczego, uwzględniając wyżej wymienione wnioski. Zarząd podejmuje decyzję większością dwóch trzecich głosów członków posiadających prawo głosu.

Jeżeli zarząd podejmie decyzję o powołaniu kandydata innego niż kandydat, którego Parlament Europejski wskazał jako kandydata preferowanego, zarząd informuje na piśmie Parlament Europejski i Radę o sposobie uwzględnienia opinii Parlamentu Europejskiego.

Zarząd jest uprawniony do odwołania dyrektora wykonawczego na wniosek Komisji.

3.  Dyrektora wykonawczego wspomaga trzech zastępców dyrektora wykonawczego. Każdemu zastępcy dyrektora wykonawczego przydziela się określony obszar odpowiedzialności. Jeżeli dyrektor wykonawczy jest nieobecny lub niedysponowany, jeden z zastępców dyrektora wykonawczego przejmuje jego obowiązki.

4.  Zastępcy dyrektora wykonawczego są powoływani przez zarząd na podstawie osiągnięć oraz odpowiednich umiejętności w zakresie administracji i zarządzania, w tym stosownego doświadczenia zawodowego w dziedzinie zarządzania granicami zewnętrznymi i powrotów, na wniosek Komisji, o którym mowa w ust. 1▌. W procedurze wyboru uczestniczy dyrektor wykonawczy. Zarząd podejmuje decyzję większością dwóch trzecich głosów członków posiadających prawo głosu.

Zarząd jest uprawniony do odwołania zastępców dyrektora wykonawczego zgodnie z procedurą określoną w akapicie pierwszym.

5.  Kadencja dyrektora wykonawczego trwa pięć lat. Pod koniec tego okresu Komisja dokonuje oceny, uwzględniając ocenę pracy dyrektora wykonawczego oraz przyszłe zadania i wyzwania stojące przed Agencją.

6.  Zarząd, działając na wniosek Komisji, w którym bierze się pod uwagę ocenę, o której mowa w ust. 5, może przedłużyć kadencję dyrektora wykonawczego tylko raz, na kolejny okres nie dłuższy niż 5 lat.

7.  Kadencja zastępców dyrektora wykonawczego trwa pięć lat. Może być ona przedłużona przez zarząd tylko raz, na kolejny okres nie dłuższy niż 5 lat.

8.  Dyrektor wykonawczy i zastępcy dyrektora wykonawczego zatrudniani są w charakterze pracowników tymczasowych Agencji na mocy art. 2 lit. a) warunków zatrudnienia innych pracowników.

Artykuł 106

Forum konsultacyjne

1.  Agencja ustanawia forum konsultacyjne wspierające ją niezależną poradą w kwestiach związanych z prawami podstawowymi. Dyrektor wykonawczy i zarząd w porozumieniu z urzędnikiem ds. praw podstawowych mogą zasięgnąć opinii forum konsultacyjnego w każdej sprawie dotyczącej praw podstawowych.

2.  Agencja zaprasza Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu, Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców oraz inne właściwe organizacje do uczestnictwa w forum konsultacyjnym. Na wniosek urzędnika ds. praw podstawowych, po konsultacji z dyrektorem wykonawczym, zarząd podejmuje decyzję w sprawie składu forum konsultacyjnego oraz warunków przekazywania informacji forum konsultacyjnemu. Forum konsultacyjne, po zasięgnięciu opinii zarządu i dyrektora wykonawczego, określa swoje metody pracy i przyjmuje program pracy.

3.  Opinii forum konsultacyjnego zasięga się w kwestiach związanych z dalszym rozwojem i wdrażaniem strategii w zakresie praw podstawowych, funkcjonowaniem mechanizmu skargowego, kodeksami postępowania i wspólnymi podstawowymi programami szkoleń. Agencja informuje forum konsultacyjne o działaniach podejmowanych w odpowiedzi na jego zalecenia.

4.  Forum konsultacyjne przygotowuje roczne sprawozdanie ze swoich działań. Sprawozdanie to jest podawane do wiadomości publicznej.

5.  Bez uszczerbku dla zadań urzędnika ds. praw podstawowych forum konsultacyjne ma skuteczny dostęp we właściwym czasie do wszelkich informacji dotyczących poszanowania praw podstawowych, w tym poprzez realizację wizyt w miejscach prowadzenia wspólnych operacji lub szybkich interwencji na granicy, pod warunkiem uzyskania zgody odpowiednio przyjmującego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego,▌wizyt na obszarach hotspotów, w miejscach prowadzenia operacji powrotowych i interwencji powrotowych, w tym również w państwach trzecich. Jeżeli przyjmujące państwo członkowskie nie zgadza się na przeprowadzenie przez forum konsultacyjne wizyty na miejscu wspólnej operacji lub szybkiej interwencji na granicy na jego terytorium, przedstawia należycie uzasadnione powody w formie pisma do Agencji.

Artykuł 107

Urzędnik ds. praw podstawowych

1.  Zarząd powołuje urzędnika ds. praw podstawowych na podstawie listy trzech kandydatów i w porozumieniu z forum konsultacyjnym. ▌Urzędnik ds. praw podstawowych musi posiadać niezbędne kwalifikacje, wiedzę ekspercką i doświadczenie zawodowe w dziedzinie praw podstawowych.

1a.   Urzędnik ds. praw podstawowych wykonuje następujące zadania:

(i)  wnosi swój wkład w strategię Agencji w zakresie praw podstawowych i w powiązany z nią plan działania, w tym również w postaci zaleceń dotyczących jego udoskonalenia;

(ii)  monitoruje przestrzeganie przez Agencję praw podstawowych, w tym poprzez prowadzenie dochodzeń dotyczących jej działalności;

(iii)  propaguje w Agencji przestrzeganie praw podstawowych;

(iv)  doradza Agencji w sprawie wszelkich jej działań bez opóźniania ich, jeżeli uważa to za konieczne lub jeżeli zwrócono się doń o to;

(v)  opiniuje plany operacyjne przygotowywane zgodnie z art. 39, 40, 41, 43, 51, 54 i 75, a także projekty pilotażowe i projekty pomocy technicznej w państwach trzecich;

(vi)   opiniuje ustalenia robocze;

(vii)  przeprowadza wizyty w miejscach prowadzenia wspólnych operacji, szybkich interwencji na granicy, projektów pilotażowych, pracy zespołów wspierających zarządzanie migracją, operacji powrotowych lub interwencji powrotowych, w tym również w państwach trzecich;

(viii)  udostępnia sekretariat na potrzeby forum konsultacyjnego; sekretariat otrzymuje instrukcje bezpośrednio od współprzewodniczących forum konsultacyjnego;

(ix)  informuje dyrektora wykonawczego o przypadkach możliwego naruszenia praw podstawowych podczas działań prowadzonych przez Agencję;

(x)  wykonuje wszelkie inne zadania przewidziane w niniejszym rozporządzeniu;

(xi)  wybiera obserwatorów praw podstawowych i kieruje nimi.

W związku z tym urzędnik ds. praw podstawowych wykonuje w szczególności następujące zadania:

–  powołuje obserwatorów praw podstawowych;

–  nominuje obserwatorów praw podstawowych zgodnie z art. 107 ust. 2a;

–  nominuje obserwatorów praw podstawowych jako obserwatorów przymusowych powrotów na potrzeby zasobu, o którym mowa w art. 52;

–  dba o to, aby obserwatorzy praw podstawowych byli odpowiednio przeszkoleni;

–  w razie potrzeby informuje dyrektora wykonawczego o przypadkach ewentualnych naruszeń praw podstawowych zgłaszanych mu przez obserwatorów praw podstawowych. Dyrektor wykonawczy informuje urzędnika ds. praw podstawowych o tym, w jaki sposób rozwiązano zgłoszone problemy.

Urzędnik ds. praw podstawowych może powierzyć wszelkie zadania szczegółowe, o których mowa w ust. 1a pkt i)–x), jednemu z obserwatorów praw podstawowych.

2.  Zarząd określa specjalne zasady mające zastosowanie do urzędnika ds. praw podstawowych w celu zagwarantowania, że urzędnik ds. praw podstawowych jest niezależny w pełnieniu swoich obowiązków, a tym samym również jego współpracownicy. Składa on sprawozdania bezpośrednio zarządowi i współpracuje z forum konsultacyjnym. Zarząd dopilnowuje, by w odniesieniu do zaleceń urzędnika ds. praw podstawowych podejmowane były działania. Ponadto urzędnik ds. praw podstawowych publikuje roczne sprawozdanie ze swojej działalności oraz z poszanowania praw podstawowych we wszystkich działaniach Agencji. Sprawozdania te zawierają informacje na temat mechanizmu skargowego i wdrażania strategii w zakresie praw podstawowych.

2a.  Agencja dba o to, aby urzędnik ds. praw podstawowych mógł działać samodzielnie i był niezależny podczas pełnienia swoich obowiązków. Urzędnik ds. praw podstawowych dysponuje wystarczającymi i odpowiednimi zasobami kadrowymi i finansowymi w celu realizacji swoich zadań.

Współpracownicy urzędnika ds. praw podstawowych są wybierani przez niego samego i tylko przed nim odpowiadają.

2b.   Urzędnika ds. praw podstawowych wspiera jego zastępca. Zastępcę urzędnika ds. praw podstawowych powołuje zarząd z listy co najmniej trzech kandydatów przedstawionych przez urzędnika ds. praw podstawowych. Zastępca urzędnika ds. praw podstawowych posiada niezbędne kwalifikacje i doświadczenie w dziedzinie praw podstawowych i jest niezależny podczas pełnienia swoich obowiązków. Jeżeli urzędnik ds. praw podstawowych jest nieobecny lub niedysponowany, jego obowiązki przejmuje jego zastępca.

3.  Urzędnik ds. praw podstawowych ▌ma dostęp do wszystkich informacji dotyczących przestrzegania praw podstawowych w odniesieniu do wszystkich działań Agencji.

Artykuł 107a

Obserwatorzy praw podstawowych

1a.  Pracownicy Agencji pełnią funkcję obserwatorów praw podstawowych, których rola polega na ciągłej ocenie zgodności działań operacyjnych z prawami podstawowymi, udzielaniu porad i pomocy w tym względzie oraz promowaniu praw podstawowych jako elementu europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami.

1.  Obserwatorzy praw podstawowych wykonują następujące zadania:

a)  monitorują zgodność z prawami podstawowymi oraz udzielają porad i pomocy w zakresie praw podstawowych podczas przygotowywania, prowadzenia i oceny działań operacyjnych Agencji, do których monitorowania zostali wyznaczeni przez urzędnika ds. praw podstawowych;

w tym celu wykonują w szczególności następujące zadania:

(i)  śledzą przygotowywanie planów operacyjnych i podlegają urzędnikowi ds. praw podstawowych, aby służyć mu pomocą w wykonywaniu przezeń zadań przewidzianych w art. 107 ust. 1a pkt v);

(ii)  przeprowadzają wizyty, w tym również długoterminowe, w miejscach prowadzenia działań operacyjnych;

(iii)  współpracują i są w kontakcie z urzędnikiem koordynującym, zgodnie z art. 45, oraz udzielają mu pomocy i porad;

(iv)  informują urzędnika koordynującego i urzędnika ds. praw podstawowych o wszelkich przypadkach ewentualnego naruszenia praw podstawowych podczas działań operacyjnych Agencji;

(v)  wnoszą wkład w ocenę działań, o których mowa w art. 48;

b)  pełnią rolę obserwatorów przymusowych powrotów;

c)  przyczyniają się do działalności szkoleniowej Agencji w dziedzinie praw podstawowych, zgodnie z art. 62, w tym również poprzez organizację szkoleń w zakresie praw podstawowych.

2a.  Urzędnik ds. praw podstawowych wyznacza, z zastrzeżeniem ust. 3, co najmniej jednego obserwatora praw podstawowych dla każdej operacji. Urzędnik ds. praw podstawowych podejmuje również decyzję o wyznaczeniu obserwatora praw podstawowych w celu monitorowania wszelkich innych działań operacyjnych, które jego zdaniem wymagają monitorowania.

Obserwator ma dostęp do wszystkich miejsc, w których Agencja prowadzi dane działanie operacyjne, oraz do wszystkich dokumentów istotnych z punktu widzenia przeprowadzenia tego działania.

3.  Obserwatorzy praw podstawowych mogą być wyznaczani przez urzędnika ds. praw podstawowych do pełnienia roli obserwatorów przymusowych powrotów na potrzeby zasobu, o którym mowa w art. 52. Jeżeli obserwatorzy praw podstawowych pełnią rolę obserwatorów przymusowych powrotów, zastosowanie mają do nich odpowiednio przepisy art. 51 ust. 5 i art. 52.

4.  Obserwatorów praw podstawowych mianuje urzędnik ds. praw podstawowych i znajdują się oni pod jego nadzorem. Są oni niezależni przy wykonywaniu swoich obowiązków. Podczas przebywania na obszarze operacyjnym noszą insygnia pozwalające na jednoznaczne zidentyfikowanie ich jako obserwatorów praw podstawowych.

5.  Agencja dba o to, aby w ciągu roku od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w jej szeregach znalazło się co najmniej 40 obserwatorów praw podstawowych. Potrzebę podwyższenia ich liczby ocenia się corocznie, a oceny dokonuje dyrektor wykonawczy w porozumieniu z urzędnikiem ds. praw podstawowych. Na podstawie oceny dyrektor wykonawczy w razie konieczności proponuje zarządowi podwyższenie liczby obserwatorów na kolejny rok przy uwzględnieniu potrzeb operacyjnych.

6.  Po procedurze naboru obserwatorzy praw podstawowych przechodzą kompleksowe szkolenie w zakresie praw podstawowych, uwzględniające ich wcześniej zdobyte kwalifikacje i doświadczenie zawodowe w przedmiotowych dziedzinach. Agencja dba o to, aby przez cały okres zatrudnienia obserwatorzy praw podstawowych pełnili swoje obowiązki z zachowaniem najwyższych standardów. Dla każdego obserwatora sporządza się odpowiedni plan szkoleń, dbając o to, aby obserwatorzy stale posiadali kwalifikacje zawodowe niezbędne do pełnienia zadań obserwatorów praw podstawowych.

Artykuł 108

Mechanizm skargowy

1.  Agencja we współpracy z urzędnikiem ds. praw podstawowych podejmuje niezbędne środki, aby ustanowić i dalej rozwijać zgodnie z niniejszym artykułem niezależny i skuteczny mechanizm skargowy w celu monitorowania i zapewnienia przestrzegania praw podstawowych we wszystkich działaniach Agencji.

2.  Każda osoba, którą bezpośrednio dotknęły działania lub zaniechania personelu uczestniczącego we wspólnej operacji, w projekcie pilotażowym, szybkiej interwencji na granicy, rozmieszczeniu zespołu wspierającego zarządzanie migracjami, wspólnej operacji powrotowej, interwencji powrotowej lub działaniu operacyjnym Agencji w państwie trzecim, i która uważa, że jej prawa podstawowe zostały naruszone w wyniku tych działań lub zaniechań, lub wszelkie strony występujące w imieniu takiej osoby mogą wnieść pisemną skargę do Agencji.

3.  Dopuszczalne są jedynie skargi uzasadnione i dotyczące konkretnego naruszenia praw podstawowych.

4.  Urzędnik ds. praw podstawowych jest odpowiedzialny za rozpatrywanie skarg otrzymanych przez Agencję zgodnie z prawem do dobrej administracji. W tym celu urzędnik ds. praw podstawowych bada dopuszczalność skargi, rejestruje dopuszczalne skargi oraz przekazuje wszystkie zarejestrowane skargi do dyrektora wykonawczego, a skargi dotyczące członków zespołów – do rodzimego państwa członkowskiego, w tym do odpowiedniego organu ds. praw podstawowych w państwie członkowskim, w celu podjęcia dalszego działania zgodnie z ich mandatem. Urzędnik ds. praw podstawowych również rejestruje i zapewnia działania następcze Agencji lub tego państwa członkowskiego.

5.  Zgodnie z prawem do dobrej administracji, jeżeli skarga jest dopuszczalna, skarżący są informowani o zarejestrowaniu skargi, o przystąpieniu do jej rozpoznania i o planowanym udzieleniu odpowiedzi niezwłocznie po jej sporządzeniu. Jeżeli skarga jest przekazywana władzom lub organom krajowym, skarżącemu przekazywane są ich dane kontaktowe. Jeżeli skarga zostanie uznana za niedopuszczalną, skarżących informuje się o przyczynach i – o ile to możliwe – przedstawia się im dalsze możliwości zgłoszenia zastrzeżeń.

Agencja przewiduje odpowiednią procedurę na wypadek uznania skargi za niedopuszczalną lub bezzasadną.

Wszystkie decyzje muszą być sporządzone na piśmie i zawierać uzasadnienie. Urzędnik ds. praw podstawowych wznawia sprawę, jeżeli skarżący przedkłada nowe dowody w sytuacjach, w których sprawa została uznana za niedopuszczalną.

6.  W przypadku zarejestrowanej skargi dotyczącej członka personelu Agencji urzędnik ds. praw podstawowych zaleca dyrektorowi wykonawczemu odpowiednie działania następcze, w tym środki dyscyplinarne, ▌a w stosownych przypadkach wszczęcie sądowego postępowania cywilnego lub karnego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i prawem krajowym. Dyrektor wykonawczy dba o odpowiednie działania następcze i informuje urzędnika ds. praw podstawowych w ustalonym terminie, a w razie potrzeby w regularnych odstępach czasu o wdrożeniu środków dyscyplinarnych w związku z ustaleniami dokonanymi przez Agencję i działaniami następczymi podjętymi przez nią w reakcji na skargę, w tym o środkach dyscyplinarnych, o ile to konieczne.

Jeżeli skarga dotyczy kwestii ochrony danych, dyrektor wykonawczy konsultuje się z inspektorem ochrony danych Agencji przed podjęciem decyzji w sprawie skargi. Urzędnik ds. praw podstawowych i inspektor ochrony danych sporządzają na piśmie protokół ustaleń, określając podział zadań oraz zakres współpracy w odniesieniu do otrzymanych skarg.

W przypadku zarejestrowania skargi dotyczącej członka zespołu z przyjmującego państwa członkowskiego lub ▌z innego uczestniczącego państwa członkowskiego, w tym oddelegowanego członka zespołu lub oddelegowanego eksperta krajowego, rodzime państwo członkowskie zapewnia odpowiednie działania następcze, w tym środki dyscyplinarne i wszczęcie sądowego postępowania cywilnego lub karnego, o ile to konieczne, lub inne środki zgodnie z prawem krajowym. Dane państwo członkowskie składa urzędnikowi ds. praw podstawowych sprawozdanie zwrotne z wyników i działań następczych dotyczących skargi w określonym terminie, a następnie w razie konieczności w regularnych odstępach czasu. Agencja podejmuje działania następcze w tej sprawie, jeżeli właściwe państwo członkowskie nie przedłoży sprawozdania.

Jeżeli właściwe państwo członkowskie nie zareaguje w ustalonym terminie lub jego działania będą nieskuteczne, urzędnik ds. praw podstawowych informuje o tym dyrektora wykonawczego i zarząd.

8.  Jeżeli stwierdzono, że członek zespołu naruszył prawa podstawowe lub zobowiązania w zakresie ochrony międzynarodowej, Agencja żąda od państwa członkowskiego niezwłocznego wyłączenia tego członka z działań Agencji lub stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

9.  Zgodnie z art. 107 ust. 2 urzędnik ds. praw podstawowych uwzględnia w swoim sprawozdaniu rocznym informacje o mechanizmie skargowym, w tym konkretne odniesienia do ustaleń dokonanych przez Agencję i państwa członkowskie oraz podjętych przez nie działań następczych w reakcji na skargi. ▌

10.  Urzędnik ds. praw podstawowych, zgodnie z przepisami ust. 1–9 i po zasięgnięciu opinii forum konsultacyjnego, opracowuje standardowy formularz skargi, w którym wymaga się podania szczegółowych i konkretnych informacji o zarzucanym naruszeniu praw podstawowych. Urzędnik ds. praw podstawowych opracowuje również, o ile to konieczne, dalsze zasady szczegółowe. Urzędnik ds. praw podstawowych przedkłada ten formularz oraz dalsze zasady szczegółowe dyrektorowi wykonawczemu i zarządowi.

Agencja zapewnia łatwy dostęp do informacji na temat możliwości i procedury składania skarg, w tym także osobom wymagającym szczególnego traktowania. Standardowy formularz skargi jest dostępny i może zostać z łatwością pobrany, w tym również przy pomocy urządzeń przenośnych, na stronie internetowej Agencji i w formie papierowej w czasie wszystkich działań Agencji, w językach, które obywatele państw trzecich rozumieją lub co do których można zasadnie przyjąć, że je rozumieją. Agencja dba o to, aby skarżący otrzymywali dalsze wskazówki i pomoc w kwestii procedury rozpatrywania skarg. Skargi są rozpatrywane przez urzędnika ds. praw podstawowych również w przypadku przedłożenia ich w innej formie niż standardowy formularz skargi.

11.  Ze wszelkimi danymi osobowymi zawartymi w skardze Agencja, w tym urzędnik ds. praw podstawowych, postępuje oraz przetwarza je zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1725, a państwa członkowskie – zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679 i dyrektywą (UE) 2016/680.

Przedłożenie skargi przez skarżącego uważa się za wyrażenie przez niego zgody na przetwarzanie jego danych osobowych przez Agencję i urzędnika ds. praw podstawowych w rozumieniu art. 5 lit. d) rozporządzenia (UE) 2018/1725.

Aby zabezpieczyć interesy skarżących, skargi rozpatrywane są w sposób poufny przez urzędnika ds. praw podstawowych, zgodnie z prawem krajowym i prawem Unii, chyba że skarżący wyraźnie zrzeka się przysługującego mu prawa do poufności. Zrzeczenie się przez skarżącego jego prawa do poufności rozumie się jako wyrażenie przez niego zgody na ujawnienie – w stosownych przypadkach – przez urzędnika ds. praw podstawowych lub Agencję właściwym władzom lub organom tożsamości skarżącego w odniesieniu do spraw będących przedmiotem skargi.

Artykuł 108a

Współpraca międzyparlamentarna

1.  Z uwagi na szczególny charakter Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w której skład wchodzą organy krajowe i Agencja, a także z myślą o tym, aby zagwarantować skuteczną kontrolę Parlamentu Europejskiego nad Agencją oraz kontrolę parlamentów narodowych nad właściwymi organami krajowymi, co przewidują odpowiednio traktaty i krajowe porządki konstytucyjne państw członkowskich, Parlament Europejski i parlamenty narodowe mogą współpracować w oparciu o art. 9 protokołu 1.

2.  Na zaproszenie Parlamentu Europejskiego i parlamentów narodowych obradujących w ramach tych przepisów dyrektor wykonawczy i przewodniczący zarządu uczestniczą w odpowiednich posiedzeniach.

3.  Agencja przekazuje parlamentom narodowym swoje roczne sprawozdanie z działalności.

Artykuł 109

Ustalenia językowe

1.  Do Agencji stosuje się rozporządzenie nr 1▌.

2.  Bez uszczerbku dla decyzji podjętych na podstawie art. 342 TFUE roczne sprawozdanie z działalności i program prac, o których mowa w art. 98 ust. 2 pkt 10 i 11, sporządzane są we wszystkich językach urzędowych Unii.

3.  Tłumaczenia wymagane dla funkcjonowania Agencji zapewnia Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej.

Artykuł 110

Przejrzystość i informowanie

1.  Agencja podlega rozporządzeniu (WE) nr 1049/2001 przy rozpatrywaniu wniosków o dostęp do posiadanych przez nią dokumentów.

2.  Agencja informuje z własnej inicjatywy o kwestiach wchodzących w zakres jej zadań. Agencja podaje do wiadomości publicznej odpowiednie informacje, w tym roczne sprawozdanie z działalności, o którym mowa w art. 98 ust. 2 lit. j),roczny program prac, kodeks postępowania, strategiczne analizy ryzyka, wyczerpujące informacje na temat minionych i obecnych wspólnych operacji, szybkich interwencji na granicy, projektów pilotażowych, projektów w zakresie pomocy technicznej dla państw trzecich, zespołów wspierających zarządzanie migracją, operacji lub interwencji powrotowych, także w państwach trzecich, i porozumienia robocze, a w szczególności zapewnia, z zastrzeżeniem art. 91, przekazywanie opinii publicznej oraz każdej zainteresowanej stronie w krótkim czasie obiektywnych, szczegółowych, wyczerpujących, wiarygodnych i łatwo zrozumiałych informacji dotyczących pracy Agencji. Agencja prowadzi te działania bez ujawniania informacji operacyjnych, których podanie do wiadomości publicznej zagroziłoby realizacji celu operacji.

3.  Zarząd określa praktyczne warunki stosowania ust. 1 i 2.

4.  Każda osoba fizyczna lub prawna może kierować do Agencji korespondencję w formie pisemnej w dowolnym języku urzędowym Unii. Osoba ta ma prawo do otrzymania odpowiedzi w tym samym języku.

5.  Decyzje podjęte przez Agencję zgodnie z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 mogą być powodem wniesienia skargi do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich lub stanowić przedmiot postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odpowiednio na podstawie art. 228 i 263 TFUE.

Sekcja 5

Wymogi finansowe

Artykuł 111

Budżet

1.  Bez uszczerbku dla innego rodzaju przychodów na dochody Agencji składają się:

a)  wkład Unii zapisany w budżecie ogólnym Unii Europejskiej (dział Komisji);

b)  wkład państw włączonych we wdrażanie, stosowanie i rozwijanie dorobku Schengen, ustalony w odpowiednich porozumieniach określających wkład finansowy;

c)  finansowanie Unii w formie umów o przyznanie wkładu lub dotacji doraźnych zgodnie z zasadami finansowymi Agencji, o których mowa w art. 115, oraz postanowieniami stosownych instrumentów wspierających politykę Unii;

d)  opłaty za świadczone usługi;

e)  wszelkie dobrowolne wkłady państw członkowskich.

2.  Na wydatki Agencji składają się ponoszone przez nią koszty administracyjne, infrastrukturalne, operacyjne i pracownicze.

3.  Dyrektor wykonawczy opracowuje projekt preliminarza dochodów i wydatków Agencji na następny rok budżetowy, w tym plan zatrudnienia, i przesyła go zarządowi.

4.  Dochody i wydatki wzajemnie się równoważą.

5.  Zarząd, na podstawie projektu preliminarza sporządzonego przez dyrektora wykonawczego, przyjmuje wstępny projekt preliminarza dochodów i wydatków Agencji, w tym wstępny plan zatrudnienia. Zarząd przekazuje je Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji do dnia 31 stycznia każdego roku jako część projektu jednolitego dokumentu programowego.

6.  Zarząd przekazuje Komisji ostateczny projekt preliminarza dochodów i wydatków Agencji, w tym projekt planu zatrudnienia wraz ze wstępnym programem prac do dnia 31 marca każdego roku.

7.  Preliminarz przesyłany jest przez Komisję władzy budżetowej wraz z projektem budżetu Unii Europejskiej.

8.  Na podstawie preliminarza Komisja wprowadza do projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej oszacowania, które uważa za niezbędne w odniesieniu do planu zatrudnienia, oraz kwotę wkładu, która ma być ujęta w budżecie ogólnym przedkładanym przez Komisję władzy budżetowej zgodnie z art. 313 i 314 TFUE.

9.  Władza budżetowa zatwierdza środki na wkład dla Agencji.

10.  Władza budżetowa przyjmuje plan zatrudnienia dla Agencji.

11.  Zarząd przyjmuje budżet Agencji. Ostateczne jego zatwierdzenie następuje po ostatecznym przyjęciu budżetu ogólnego Unii Europejskiej. W stosownych przypadkach budżet jest stosownie korygowany.

12.  Wszelkich zmian w budżecie, w tym w planie zatrudnienia, dokonuje się według tej samej procedury.

13.  W przypadku przedsięwzięcia budowlanego, które może mieć znaczny wpływ na budżet Agencji, stosuje się rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1271/2013(32).

14.  W celu finansowania uruchamiania szybkich interwencji na granicy oraz interwencji powrotowych w przyjętym przez zarząd budżecie Agencji należy uwzględnić finansową rezerwę operacyjną wynoszącą co najmniej 2 % kwoty przeznaczonej łącznie na wspólne operacje na granicy zewnętrznej i działania operacyjne w dziedzinie powrotów. Po zakończeniu każdego miesiąca dyrektor wykonawczy może podjąć decyzję o realokacji kwoty odpowiadającej jednej dwunastej środków z tej rezerwy na inne działania operacyjne Agencji. W takim przypadku dyrektor wykonawczy informuje o tym zarząd.

15.  Zobowiązania budżetowe z tytułu działań trwających dłużej niż jeden rok budżetowy można rozłożyć na kilka lat na roczne raty.

Artykuł 112

Wykonanie i kontrola budżetu

1.  Dyrektor wykonawczy wykonuje budżet Agencji.

2.  Do dnia 1 marca roku budżetowego (rok N + 1) księgowy Agencji przekazuje wstępne sprawozdania rachunkowe za rok budżetowy (rok N) księgowemu Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu. Księgowy Komisji konsoliduje wstępne sprawozdania rachunkowe instytucji i organów zdecentralizowanych zgodnie z art. 147 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012.

3.  Agencja przesyła sprawozdanie z zarządzania budżetem i finansami za rok N Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Trybunałowi Obrachunkowemu do dnia 31 marca roku N + 1.

4.  Księgowy Komisji przesyła wstępne sprawozdania rachunkowe Agencji za rok N, skonsolidowane ze sprawozdaniami Komisji, Trybunałowi Obrachunkowemu do dnia 31 marca roku N + 1.

5.  Po otrzymaniu uwag Trybunału Obrachunkowego na temat wstępnych sprawozdań rachunkowych Agencji za rok N zgodnie z art. 148 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 dyrektor wykonawczy opracowuje końcowe sprawozdania rachunkowe Agencji na własną odpowiedzialność i przesyła je zarządowi do zaopiniowania.

6.  Zarząd przedstawia opinię na temat końcowych sprawozdań rachunkowych Agencji za rok N.

7.  Do dnia 1 lipca roku N + 1 dyrektor wykonawczy przesyła Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu końcowe sprawozdania rachunkowe wraz z opinią Zarządu.

8.  Końcowe sprawozdania rachunkowe za rok N są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej do dnia 15 listopada roku N + 1.

9.  Dyrektor wykonawczy przesyła Trybunałowi Obrachunkowemu odpowiedź na jego uwagi do dnia 30 września roku N + 1. Odpowiedź tę przesyła również zarządowi.

10.  Dyrektor wykonawczy przesyła Parlamentowi Europejskiemu na jego wniosek wszelkie informacje niezbędne do sprawnego przeprowadzenia procedury udzielenia absolutorium za rok N zgodnie z art. 165 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012.

11.  Parlament Europejski, na podstawie zalecenia Rady przyjętego kwalifikowaną większością głosów, udziela dyrektorowi wykonawczemu absolutorium z wykonania budżetu za rok N w terminie do dnia 15 maja roku N + 2.

Artykuł 113

Zwalczanie nadużyć finansowych

1.  W celu zwalczania nadużyć finansowych, korupcji i innych nielegalnych działań rozporządzenie (UE, Euratom) nr 883/2013 stosuje się bez ograniczeń. Agencja przystępuje do Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącego dochodzeń wewnętrznych prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz bezzwłocznie przyjmuje odpowiednie przepisy mające zastosowanie do wszystkich pracowników Agencji, z wykorzystaniem wzoru określonego w załączniku do tego porozumienia.

2.  Trybunał Obrachunkowy jest uprawniony do audytu, na podstawie dokumentów oraz na miejscu, wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymali od Agencji unijne środki finansowe.

3.  OLAF może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole i inspekcje na miejscu, zgodnie z przepisami i procedurami określonymi w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 ▌, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub inne nielegalne działania naruszające interesy finansowe Unii, w związku z umową o udzielenie dotacji, decyzją o udzieleniu dotacji lub umową w sprawie zamówienia finansowaną przez Agencję.

4.  Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe i inne nielegalne działania naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371.

5.  Z zastrzeżeniem przepisów ust. 1, 2, 3 i 4, w porozumieniach roboczych z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, umowach w sprawie zamówienia, umowach o udzielenie dotacji i decyzjach o udzieleniu dotacji zawieranych lub przyjmowanych przez Agencję zamieszcza się postanowienia wyraźnie upoważniające Trybunał Obrachunkowy, Prokuraturę Europejską i OLAF do prowadzenia takich audytów i dochodzeń, zgodnie z ich odpowiednimi uprawnieniami.

Artykuł 114

Zapobieganie konfliktom interesów

Agencja przyjmuje regulamin wewnętrzny wymagający, by członkowie jej organów oraz członkowie jej personelu unikali sytuacji, które z dużym prawdopodobieństwem mogą spowodować konflikt interesów w trakcie okresu zatrudnienia lub kadencji, oraz by zgłaszali takie sytuacje.

Za pomocą rejestru służącego przejrzystości Agencja zapewnia przejrzystość lobbingu, ujawniając wszystkie swoje spotkania z udziałem zainteresowanych stron trzecich. Rejestr służący przejrzystości obejmuje wszystkie spotkania i kontakty dyrektora wykonawczego, zastępców dyrektora wykonawczego oraz kierowników działów w sprawach dotyczących zamówień i przetargów na usługi, wyposażenie lub zewnętrzne projekty i badania. Agencja przechowuje dokumentację wszystkich spotkań swoich pracowników z zainteresowanymi stronami trzecimi w sprawach dotyczących zamówień i przetargów na usługi, wyposażenie lub zewnętrzne projekty i badania.

Artykuł 114a

Dochodzenia administracyjne

Działania Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej podlegają dochodzeniom prowadzonym przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich zgodnie z postanowieniami art. 228 TFUE.

Artykuł 115

Przepisy finansowe

Zasady finansowe mające zastosowanie do Agencji przyjmowane są przez zarząd po zasięgnięciu opinii Komisji. Nie odbiegają one od rozporządzenia delegowanego (UE) nr 1271/2013, chyba że takie odstępstwo jest niezbędne ze względu na szczególne wymogi działalności Agencji i uzyskano uprzednią zgodę Komisji. W tych ramach zarząd przyjmuje szczegółowe przepisy finansowe mające zastosowanie do działalności Agencji w obszarze współpracy z państwami trzecimi w dziedzinie powrotów.

Artykuł 116

Ocena

1.  Z zastrzeżeniem art. 59, cztery lata po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, a następnie co cztery lata Komisja przeprowadza ocenę niniejszego rozporządzenia. Ocena obejmie w szczególności:

a)  rezultaty osiągnięte przez Agencję, mając na uwadze jej cele, mandat, zasoby i zadania;

b)  wpływ, skuteczność i wydajność funkcjonowania Agencji i jej metod pracy w odniesieniu do jej celów, mandatu i zadań;

c)  współpracę między agencjami na szczeblu europejskim, w tym również realizację współpracy europejskiej w dziedzinie funkcji straży przybrzeżnej;

d)  ewentualną konieczność zmiany mandatu Agencji;

e)  skutki finansowe takich zmian;

f)  funkcjonowanie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a od drugiej takiej oceny – ogólną liczbę jej członków i jej skład;

fa)  poziom wyszkolenia i wiedzy specjalistycznej oraz poziom profesjonalizmu wśród członków stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

Ocena obejmuje szczegółową analizę przestrzegania Karty oraz innego właściwego prawa Unii w ramach stosowania niniejszego rozporządzenia.

1a.  Ocena uwzględnia również atrakcyjność Agencji jako pracodawcy w odniesieniu do rekrutacji personelu statutowego w kontekście zapewnienia wysokiego poziomu kandydatów i równowagi geograficznej.

1b.  Dokonując oceny, Komisja zwraca się do zainteresowanych stron o uwagi, w tym również do forum konsultacyjnego i Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

2.  Komisja przesyła sprawozdanie z oceny wraz z własnymi wnioskami ze sprawozdania do Parlamentu Europejskiego, Rady i zarządu. Zarząd może przedstawić Komisji zalecenia co do zmian niniejszego rozporządzenia. Sprawozdanie z oceny i wnioski ze sprawozdania podawane są do wiadomości publicznej. Państwa członkowskie i Agencja przekazują Komisji informacje niezbędne do sporządzenia tego sprawozdania. W razie potrzeby sprawozdaniu towarzyszy wniosek ustawodawczy.

3.  Do dnia 1 grudnia 2021 r. Agencja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat funkcjonowania EUROSUR-u, a następnie będzie przedstawiać takie sprawozdania co dwa lata.

Państwa członkowskie przekazują Agencji informacje niezbędne do sporządzenia tego sprawozdania.

4.  W ramach oceny, o której mowa w ust. 1, Komisja przedstawia całościową ocenę EUROSUR-u, której, w stosownych przypadkach, towarzyszą odpowiednie wnioski mające na celu poprawę jego funkcjonowania.

Państwa członkowskie i Agencja przekazują Komisji informacje niezbędne do przeprowadzenia oceny, o której mowa w ust. 3.

Dokonując oceny, Komisja zwraca się do zainteresowanych stron o uwagi, w tym również do forum konsultacyjnego i Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

ROZDZIAŁ IV

Przepisy końcowe

Artykuł 117

Procedura komitetowa

1.  Komisję wspiera komitet („Komitet Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej”). Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

3.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

Artykuł 119

Uchylenie i przepisy przejściowe

1.  Rozporządzenie (UE) nr 1052/2013 traci moc z wyjątkiem art. 9 ust. 3, 5 i 7–10 oraz art. 10 ust. 5 i 7, które w dalszym ciągu obowiązują do czasu wejścia w życie aktu wykonawczego, o którym mowa w art. 25 ust. 4 niniejszego rozporządzenia.

2.  Rozporządzenie (UE) 2016/1624 traci moc, z wyjątkiem art. 20, 30 i 31, które tracą moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2021 r.

3.  Odesłania do uchylonych aktów uważa się za odesłania do niniejszego rozporządzenia i odczytuje zgodnie z tabelą korelacji w załączniku VI do niniejszego rozporządzenia.

4.  Artykuł 80 zacznie obowiązywać od daty skutecznego transferu systemu, o którym mowa w art. 80.

Artykuł 120

Wejście w życie i stosowanie

1.  Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

2.  Art. 12 ust. 4, art. 71 i art. 98 ust. 5, w zakresie, w jakim dotyczą współpracy ze Zjednoczonym Królestwem, są stosowane do dnia wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii lub, pod warunkiem wejścia w życie umowy między Unią a Zjednoczonym Królestwem na podstawie art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej, do końca okresu przejściowego określonego w tej umowie.

3.  W drodze odstępstwa państwa członkowskie przez maksymalnie dwa lata po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia na zasadzie dobrowolności w dalszym ciągu mogą stosować postanowienia art. 19 i odpowiednie przepisy dotyczące EUROSUR­u w odniesieniu do kontroli granicznych i ochrony granic powietrznych.

4.  Rozmieszczenia zgodnie z art. 55–58 mają miejsce od dnia 1 stycznia 2021 r.

5.  W związku z rozmieszczeniami w 2021 r. decyzje, o których mowa w art. 55 ust. 4 i art. 64 ust. 6, są przyjmowane przez zarząd do dnia 31 marca 2020 r.

6.  Z myślą o wspieraniu rozwoju zasobów ludzkich i wkładzie państw członkowskich na rzecz stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej państwa członkowskie mają prawo, zgodnie z art. 61 ust. 1 lit. a), otrzymać finansowanie w roku 2020. Liczby w załączniku III dotyczące roku 2022 stanowią punkt odniesienia dla odpowiedniego finansowania w roku 2020.

7.  Aby pracownicy kategorii I wnieśli istotny wkład w postaci wymaganych kompetencji w pierwsze rozmieszczenia stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz przyczynili się do utworzenia jednostki centralnej ETIAS, Agencja czyni niezbędne przygotowania, które obejmują m.in. rekrutację i szkolenia, od momentu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia oraz zgodnie z zasadami budżetowymi.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.

Sporządzono w … dnia … r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK I

Skład stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej z podziałem na lata i kategorie zgodnie z art. XX

Kategoria

Rok

Kategoria 1

Personel agencji

Kategoria 2

Personel operacyjny – oddelegowanie długoterminowe

Kategoria 3

Personel operacyjny – rozmieszczenie krótkoterminowe

Ogółem dla stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

Kategoria 4

 

2021

1000

400

3600

5000

1500

2022

1000

500

3500

5000

1500

2023

1500

500

4000

6000

1500

2024

1500

750

4250

6500

1500

2025

000

1000

5000

8000

0

2026

2500

1250

5250

9000

0

2027

3000

1500

5500

10000

0

ZAŁĄCZNIK III

Tabela rocznych wkładów państw członkowskich w stałą służbę Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w drodze długoterminowego oddelegowania personelu operacyjnego zgodnie z art. 57

Państwo / Rok

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Belgia

8

10

10

15

20

25

30

Bułgaria

11

13

13

20

27

33

40

Republika Czeska

5

7

7

10

13

17

20

Dania

8

10

10

15

19

24

29

Niemcy

61

73

73

110

152

187

225

Estonia

5

6

6

9

12

15

18

Grecja

13

17

17

25

33

42

50

Hiszpania

30

37

37

56

74

93

11

Francja

46

56

56

83

114

141

170

Chorwacja

17

22

22

33

43

54

65

Włochy

33

42

42

63

83

104

125

Cypr

2

3

3

4

5

7

8

Łotwa

8

10

10

15

20

25

30

Litwa

10

13

13

20

26

33

39

Luksemburg

2

3

3

4

5

7

8

Węgry

17

22

22

33

43

54

65

Malta

2

2

2

3

4

5

6

Niderlandy

13

17

17

25

33

42

50

Austria

9

11

11

17

23

28

34

Polska

27

33

33

50

67

83

100

Portugalia

8

10

10

15

20

25

30

Rumunia

20

25

25

38

50

63

75

Słowenia

9

12

12

18

23

29

35

Słowacja

9

12

12

18

23

29

35

Finlandia

8

10

10

15

20

25

30

Szwecja

9

11

11

17

23

28

34

[Szwajcaria]

4

5

5

8

11

13

16

[Islandia]

1

1

1

1

1

2

2

[Liechtenstein]*

0

0

0

0

0

0

0

0

[Norwegia]

5

7

7

10

13

17

20

SUMA

400

500

500

750

1000

1250

1500

ZAŁĄCZNIK IV

Roczne wkłady państw członkowskich w stałą służbę Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w drodze krótkoterminowego rozmieszczenia personelu operacyjnego zgodnie z art. 58

Państwo / Rok

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Belgia

72

70

80

85

100

105

110

Bułgaria

96

93

107

113

133

140

147

Republika Czeska

48

47

53

57

67

70

73

Dania

70

68

77

82

97

102

106

Niemcy

540

523

602

637

748

785

827

Estonia

43

42

48

51

60

63

66

Grecja

120

117

133

142

167

175

183

Hiszpania

266

259

296

315

370

389

407

Francja

408

396

454

481

566

593

624

Chorwacja

156

152

173

184

217

228

238

Włochy

300

292

333

354

417

438

458

Cypr

19

19

21

23

27

28

29

Łotwa

72

70

80

85

100

105

110

Litwa

94

91

104

111

130

137

143

Luksemburg

19

19

21

23

27

28

29

Węgry

156

152

173

184

217

228

238

Malta

14

14

16

17

20

21

22

Niderlandy

120

117

133

142

167

175

183

Austria

82

79

91

96

113

119

125

Polska

240

233

267

283

333

350

367

Portugalia

72

0

80

85

100

105

110

Rumunia

180

175

200

213

250

263

275

Słowenia

84

82

93

99

117

123

128

Słowacja

84

82

93

99

117

123

128

Finlandia

72

70

80

85

100

105

110

Szwecja

82

79

91

96

113

119

125

[Szwajcaria]

38

37

43

45

53

56

59

[Islandia]

5

5

5

6

7

7

7

[Liechtenstein]*

0

0

0

0

0

0

0

[Norwegia]

48

47

53

57

67

70

73

SUMA

3600

3500

4000

4250

5000

5250

5500

ZAŁĄCZNIK V

Przepisy dotyczące użycia siły, w tym dostaw, kontroli i użycia służbowej broni palnej i nieśmiercionośnego sprzętu oraz dotyczące szkoleń w tym zakresie, mające zastosowanie do pracowników statutowych Agencji, gdy występują oni w charakterze członków zespołów w okresie rozmieszczenia z ramienia stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

1.  Ogólne zasady dotyczące użycia siły i broni

Do celów niniejszego rozporządzenia „użycie siły” oznacza stosowanie przez członków statutowego personelu operacyjnego Agencji środków fizycznych do celów wykonywania swoich zadań lub obrony własnej, które to środki obejmują stosowanie rąk i ciała, wykorzystywanie wszelkich przyrządów, broni lub wyposażenia oraz broni palnej.

Noszenie i użycie broni, amunicji i wyposażenia jest dozwolone tylko w trakcie operacji. Noszenie i użycie ich poza służbą nie jest dozwolone.

Zgodnie z art. 83 ust. 6 użycie siły i broni przez statutowy personel operacyjny Agencji ma miejsce zgodnie z prawem krajowym przyjmującego państwa członkowskiego oraz w obecności funkcjonariuszy straży granicznej przyjmującego państwa członkowskiego.

Z zastrzeżeniem pozwolenia przyjmującego państwa członkowskiego oraz obowiązujących przepisów krajowych dotyczących użycia siły podczas operacji użycie siły i broni przez członków rozmieszczonych zespołów składających się z członków statutowego personelu operacyjnego Agencji jest zgodne z zasadami konieczności, proporcjonalności i ostrożności („podstawowe zasady”), jak określono poniżej.

Plan operacyjny uzgodniony przez dyrektora wykonawczego i przyjmujące państwo członkowskie określa warunki noszenia i użycia broni palnej zgodnie z prawem krajowym lub procedurami obowiązującymi podczas operacji.

Zasada konieczności

Do użycia siły, czy to w formie bezpośredniego kontaktu fizycznego, czy użycia broni lub wyposażenia, dochodzi tylko w wyjątkowych przypadkach i wyłącznie wtedy, gdy jest to absolutnie niezbędne do wykonywania zadań przez Agencję lub do obrony własnej. Siły można użyć tylko w ostateczności, po podjęciu wszelkich rozsądnych wysiłków w celu rozwiązania sytuacji poprzez środki niewymagające użycia siły, w tym za pomocą perswazji, negocjacji lub mediacji. Użycie siły lub środków przymusu nigdy nie może być arbitralne ani stanowić nadużycia.

Zasada proporcjonalności

W przypadkach gdy zgodne z prawem użycie siły lub broni palnej jest nieuniknione, statutowy personel operacyjny Agencji działa proporcjonalnie do powagi wykroczenia oraz zgodnego z prawem celu, jaki ma zostać osiągnięty. Podczas działań operacyjnych zasada proporcjonalności powinna określać zarówno rodzaj stosowanej siły (np. konieczność użycia broni), jak i jej zakres. Statutowy personel operacyjny Agencji nie może stosować siły większej niż jest to absolutnie niezbędne do osiągnięcia uzasadnionego celu związanego z egzekwowaniem prawa. W przypadku użycia broni palnej statutowy personel operacyjny Agencji dopilnowuje, by powodowało ono jak najmniejsze obrażenia i minimalizowało w największym możliwym stopniu obrażenia ciała lub szkody na mieniu. Jeżeli środki prowadzą do rezultatu, który jest nie do przyjęcia, personel operacyjny może znieść dany środek. Zgodnie z tą zasadą Agencja zobowiązana jest dostarczyć swoim pracownikom statutowym wyposażenie i narzędzia do obrony własnej, aby umożliwić stosowanie odpowiedniego poziomu siły.

Wymóg ostrożności

Działania operacyjne statutowego personelu operacyjnego Agencji realizowane są przy pełnym poszanowaniu życia ludzkiego i godności ludzkiej oraz mają na celu ich ochronę. Podejmowane są wszelkie niezbędne kroki, aby w trakcie operacji ograniczyć do minimum ryzyko obrażeń ciała i szkody na mieniu. Obowiązek ten obejmuje ogólny wymóg, by statutowy personel operacyjny Agencji wyraźnie ostrzegał o zamiarze użycia siły, chyba że takie ostrzeżenie niepotrzebnie postawiłoby członków zespołu w sytuacji zagrożenia lub naraziłoby inne osoby na niebezpieczeństwo śmierci lub poważnego uszczerbku lub byłoby w sposób oczywisty nieodpowiednie lub nieskuteczne w danych okolicznościach.

Szczegółowe zasady ▌dotyczące najczęściej używanych środków przymusu ▌(▌wyposażenie osobiste statutowego personelu operacyjnego Agencji)

Zgodnie z podstawowymi zasadami użycie siły jest dopuszczalne jedynie w zakresie niezbędnym do osiągnięcia natychmiastowego celu egzekwowania prawa i tylko po tym, jak:

–  podjęto wszystkie możliwe próby rozwiązania potencjalnie brutalnej konfrontacji w drodze perswazji, negocjacji, mediacji i okazały się one nieskuteczne;

–  ostrzeżono o zamiarze użycia siły.

W przypadku gdy konieczne jest zaostrzenie interwencji (np. użycie broni lub innego rodzaju broni), należy również wyraźnie ostrzec o takiej eskalacji, chyba że takie ostrzeżenie niepotrzebnie postawiłoby członków zespołu w sytuacji zagrożenia lub naraziłoby inne osoby na niebezpieczeństwo śmierci lub poważnego uszczerbku lub byłoby w sposób oczywisty nieodpowiednie lub nieskuteczne w danych okolicznościach.

Broń palna

Statutowy personel operacyjny Agencji nie może używać broni palnej wobec osób z wyjątkiem wymienionych poniżej przypadków, i jedynie wówczas, gdy mniej skrajne środki nie są wystarczające do osiągnięcia niezbędnych celów:

–  statutowy personel Agencji może użyć broni palnej tylko w ostateczności, w wyjątkowo nagłych przypadkach, zwłaszcza jeśli istnieje jakiekolwiek ryzyko, że osoby postronne mogą być zagrożone;

–  w obronie własnej lub w obronie innych osób w przypadku bezpośredniego zagrożenia śmiercią lub poważnym uszkodzeniem ciała;

–  aby zapobiec bezpośredniemu zagrożeniu śmiercią lub poważnym uszkodzeniem ciała;

–  aby odeprzeć faktyczny atak lub zapobiec zbliżającemu się groźnemu atakowi na istotne instytucje, służby lub obiekty.

Przed użyciem broni palnej personel operacyjny Agencji musi wyraźnie ostrzec o zamiarze jej użycia. Ostrzeżenia można udzielić słownie lub za pomocą strzałów ostrzegawczych.

Broń nieśmiercionośna

Pałki

Zatwierdzone pałki mogą być wykorzystywane jako ▌narzędzie obrony lub – w stosownych przypadkach – jako broń, zgodnie z podstawowymi zasadami, w następujących przypadkach:

–  gdy użycie mniejszej siły uznano za wyraźnie nieodpowiednie do osiągnięcia celu;

–  w celu zapobieżenia faktycznemu lub zbliżającemu się atakowi na mienie.

Przed użyciem pałek personel operacyjny Agencji musi wyraźnie ostrzec o zamiarze ich użycia. Używając pałek, rozmieszczony personel operacyjny zawsze stara się zminimalizować ryzyko obrażeń i unikać kontaktu pałki z głową osoby, wobec której zastosowano ten środek.

Lakrymatory (np. gaz pieprzowy)

Zatwierdzone lakrymatory mogą być wykorzystywane jako narzędzie obrony lub – w stosownych przypadkach – jako broń, zgodnie z podstawowymi zasadami, w następujących przypadkach:

–  gdy użycie mniejszej siły uznano za wyraźnie nieodpowiednie do osiągnięcia celu;

–  w celu zapobieżenia faktycznemu lub zbliżającemu się atakowi.

Inne wyposażenie

Kajdanki

–  Kajdanki zakładane są tylko tym osobom, które uważane są za stanowiące zagrożenie dla siebie samych lub dla innych osób, w celu zapewnienia ich bezpiecznego zatrzymania lub transportu oraz bezpieczeństwa statutowego personelu operacyjnego Agencji i innych członków zespołu. Mogą być stosowane jedynie przez jak najkrótszy czas i tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne.

3.  Praktyczne zasady użycia siły, broni służbowej, amunicji i wyposażenia podczas operacji

Ogólne praktyczne zasady użycia siły, broni i innego wyposażenia podczas operacji

Zgodnie z art. 83 ust. 6 statutowy personel operacyjny Agencji wykonuje swoje uprawnienia wykonawcze, w tym używa siły, pod kierownictwem i kontrolą przyjmującego państwa członkowskiego i może użyć siły, w tym broni, amunicji i wyposażenia, po otrzymaniu upoważnienia od właściwych organów przyjmującego państwa członkowskiego i w obecności funkcjonariuszy straży granicznej przyjmującego państwa członkowskiego. Niemniej jednak właściwe organy przyjmującego państwa członkowskiego mogą, za zgodą Agencji, upoważnić jej statutowy personel operacyjny do użycia siły pod nieobecność funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego.

Przyjmujące państwo członkowskie może zakazać noszenia niektórych rodzajów broni służbowej, amunicji i wyposażenia, zgodnie z art. 83 ust. 6 tiret drugie.

Z zastrzeżeniem pozwolenia przyjmującego państwa członkowskiego oraz obowiązujących przepisów krajowych dotyczących użycia siły podczas operacji użycie siły i broni przez statutowy personel operacyjny Agencji spełnia następujące warunki:

a)  jest zgodne z podstawowymi zasadami, o których mowa w części 1, oraz ze szczegółowymi zasadami, o których mowa w części 2;

b)  odbywa się przy poszanowaniu praw podstawowych gwarantowanych na mocy prawa międzynarodowego i unijnego, w tym w szczególności zgodnie z kartą praw podstawowych, europejską konwencją praw człowieka, podstawowymi zasadami ONZ w sprawie stosowania przymusu i broni palnej przez służby wymiaru sprawiedliwości (1990) oraz kodeksem postępowania ONZ dla służb wymiaru sprawiedliwości (1979);

c)  jest zgodne z postanowieniami kodeksu postępowania Agencji.

4.   Mechanizm kontroli

Agencja zapewnia wymienione poniżej gwarancje w odniesieniu do użycia siły, broni, amunicji i wyposażenia oraz podsumowuje sytuację w swoim sprawozdaniu rocznym.

Szkolenia

Szkolenia organizowane zgodnie z art. 62 ust. 2 obejmują teoretyczne i praktyczne aspekty prewencji i użycia siły. Szkolenie teoretyczne obejmuje przygotowanie psychologiczne (w tym szkolenie z odporności na stres i umiejętności pracy pod dużą presją), jak również techniki mające na celu zapobieżenie użyciu siły, takie jak negocjacje i mediacja. Po szkoleniu teoretycznym przeprowadza się obowiązkowe i odpowiednie szkolenie teoretyczne i praktyczne z użycia siły, broni, amunicji i wyposażenia oraz dotyczące obowiązujących gwarancji praw podstawowych. Na zakończenie szkolenia praktycznego, obejmującego praktyczną symulację dotyczącą zapewnienia operacyjności gwarancji praw podstawowych, przeprowadza się symulację działań, jakie realizowane są w czasie rozmieszczenia, aby zapewnić wspólne praktyczne zrozumienie i podejście.

Agencja zapewnia swoim pracownikom statutowym ustawiczne szkolenie z użycia siły. Szkolenie takie przeprowadza się tak jak szkolenia zgodnie z art. 62 ust. 2. Aby pracownicy statutowi mogli nosić broń służbową i używać siły, muszą pomyślnie ukończyć coroczne szkolenie ustawiczne. Coroczne szkolenie ustawiczne obejmuje opisane powyżej aspekty teoretyczne i praktyczne. Coroczne szkolenie ustawiczne trwa łącznie co najmniej 24 godziny, przy czym szkolenie teoretyczne zajmuje co najmniej 8 godzin, a szkolenie praktyczne – co najmniej 16 godzin. Szkolenie praktyczne jest podzielone na szkolenie fizyczne trwające co najmniej 8 godzin, z wykorzystaniem technik fizycznego krępowania, oraz na szkolenie z użycia broni trwające co najmniej 8 godzin.

Zażywanie narkotyków, leków oraz spożywanie alkoholu

Statutowy personel operacyjny Agencji nie może spożywać alkoholu w czasie służby ani być w tym czasie pod jego wpływem ▌.

Pracownicy nie mogą posiadać ani zażywać narkotyków lub leków, chyba że wymagają tego względy medyczne. Pracownicy potrzebujący leków do celów medycznych niezwłocznie informują o tym fakcie swojego bezpośredniego przełożonego. Udział w działaniach operacyjnych może zostać zweryfikowany ze względu na potencjalne skutki i skutki uboczne stosowania danej substancji.

Agencja ustanawia mechanizm kontroli, aby zapewnić, że jej statutowy personel operacyjny pełni swoje funkcje, nie będąc pod wpływem żadnych narkotyków, leków ani alkoholu. Podstawą tego mechanizmu jest regularne poddawanie pracowników testom medycznym pod kątem ewentualnego spożycia narkotyków, leków lub alkoholu. Wszelkie pozytywne wyniki takich testów są niezwłocznie zgłaszane dyrektorowi wykonawczemu Agencji.

Sprawozdawczość

Wszelkie incydenty związane z użyciem siły są niezwłocznie zgłaszane w ramach struktury dowodzenia podmiotowi koordynującemu odpowiedzialnemu za daną operację oraz urzędnikowi ds. praw podstawowych i dyrektorowi wykonawczemu Agencji. W sprawozdaniu należy przedstawić szczegółowe informacje dotyczące okoliczności, w jakich użyto siły.

Obowiązek współpracy i przekazywania informacji

Statutowy personel operacyjny Agencji oraz wszyscy pozostali uczestnicy operacji współpracują przy gromadzeniu danych dotyczących każdego incydentu, który został zgłoszony w ramach działalności operacyjnej.

Mechanizm nadzorczy

Agencja ustanawia mechanizm nadzorczy, o którym mowa w art. 56 ust. 3 lit. a).

Mechanizm skargowy

Każda osoba może zgłosić podejrzenie naruszenia przez statutowy personel operacyjny Agencji zasad użycia siły mających zastosowanie na mocy niniejszego załącznika w ramach mechanizmu skargowego przewidzianego w art. 108.

Sankcje

Z zastrzeżeniem przepisów art. 86, w przypadku gdy Agencja ustali, że członek jej statutowego personelu operacyjnego prowadził działania z naruszeniem zasad mających zastosowanie na mocy niniejszego rozporządzenia, w tym praw podstawowych chronionych na mocy Karty, europejskiej konwencji praw człowieka i prawa międzynarodowego, dyrektor wykonawczy podejmuje odpowiednie środki, które mogą obejmować natychmiastowe odwołanie członka personelu z działania operacyjnego, oraz wszelkie środki dyscyplinarne zgodnie z regulaminem pracowniczym, w tym wydalenie członka personelu z Agencji.

Rola urzędnika ds. praw podstawowych

Urzędnik ds. praw podstawowych weryfikuje i przedstawia informacje zwrotne dotyczące treści szkoleń wstępnych i utrwalających, ze szczególnym uwzględnieniem ich aspektów związanych z prawami podstawowymi oraz ich stosowaniem w sytuacji, w której użycie siły jest konieczne, oraz zapewnia uwzględnienie odpowiednich technik prewencyjnych.

Urzędnik ds. praw podstawowych przedstawia sprawozdanie na temat przestrzegania praw podstawowych podczas egzekwowania prawa w przyjmującym państwie członkowskim lub przyjmującym państwie trzecim. Sprawozdanie to przedkładane jest dyrektorowi wykonawczemu i uwzględniane przy opracowywaniu planu operacyjnego.

Urzędnik ds. praw podstawowych zapewnia ▌dokładne zbadanie incydentów związanych z użyciem siły, broni, amunicji i wyposażenia oraz niezwłoczne powiadomienie o nich dyrektora wykonawczego. O wynikach dochodzenia informuje się forum konsultacyjne.

Wszelkie działania związane z użyciem siły, broni, amunicji i wyposażenia są regularnie monitorowane przez urzędnika ds. praw podstawowych, a wszystkie incydenty są uwzględniane w sprawozdaniach urzędnika ds. praw podstawowych oraz w sprawozdaniu rocznym Agencji.

5.   Dostarczanie broni służbowej

Dopuszczalne rodzaje broni

Do celów dokładnego określenia broni służbowej, amunicji i innego wyposażenia, przeznaczonych do użycia przez statutowy personel operacyjny Agencji, Agencja sporządza wyczerpujący wykaz elementów, które mają być włączone do zestawu wyposażenia osobistego.

Zestaw wyposażenia osobistego przysługuje wszystkim członkom statutowego personelu operacyjnego Agencji należącym do trzech rodzajów zespołów rozmieszczonych z ramienia Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Agencja może również uzupełnić ten zestaw o dodatkową broń, amunicję lub inne wyposażenie niezbędne do wykonywania określonych zadań w ramach jednego lub dwóch zespołów.

Agencja zapewnia, by całe wyposażenie dostarczane członkom jej statutowego personelu operacyjnego, w tym broń palna, było zgodne ze wszystkimi obowiązującymi standardami technicznymi.

Broń, amunicja i sprzęt dopuszczone do użycia są wymienione w planie operacyjnym zgodnie z wymogami przyjmującego państwa członkowskiego dotyczącymi dopuszczalnych i zakazanych rodzajów broni.

Instrukcje dotyczące okresu służby

Noszenie ▌broni, amunicji i wyposażenia w trakcie operacji jest dozwolone, a użycie jest dozwolone tylko w ostateczności. Noszenie i użycie ich poza służbą nie jest dozwolone. Agencja określa szczegółowe zasady i środki w celu umożliwienia przechowywania w zabezpieczonych obiektach broni, amunicji i innego wyposażenia statutowego personelu operacyjnego Agencji w okresie, gdy nie pełnią oni służby, zgodnie z art. 56 ust. 3a.

ZAŁĄCZNIK Va

Wkłady państw członkowskich w stałą służbę Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w ramach rezerwy szybkiego reagowania zgodnie z art. 58a

Państwo / Rok

 

Belgia

30

Bułgaria

40

Republika Czeska

20

Dania

29

Niemcy

225

Estonia

18

Grecja

50

Hiszpania

111

Francja

170

Chorwacja

65

Włochy

125

Cypr

8

Łotwa

30

Litwa

39

Luksemburg

8

Węgry

65

Malta

6

Niderlandy

50

Austria

34

Polska

100

Portugalia

30

Rumunia

75

Słowenia

35

Słowacja

35

Finlandia

30

Szwecja

34

[Szwajcaria]

16

[Islandia]

2

[Liechtenstein]*

0

[Norwegia]

20

SUMA

1500

(*) Udział Liechtensteinu będzie polegał na proporcjonalnym wsparciu finansowym.

ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ

Wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ewentualnych mechanizmów gwarantujących atrakcyjność Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

Oczekuje się, że w najbliższych latach Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej będzie musiała stawić czoła licznym wyzwaniom, aby zaspokoić wyjątkowe potrzeby w zakresie rekrutacji i zatrzymywania wykwalifikowanej kadry z możliwie najszerszego obszaru geograficznego. Z uwagi na mandat Agencji i wysoką liczbę jej pracowników zasadnicze znaczenie ma zbadanie, jakie mechanizmy umożliwiłyby zagwarantowanie jej atrakcyjności jako pracodawcy w drodze dopasowania zarobków personelu Agencji w Warszawie, zgodnie z obowiązującym prawem Unii.

W związku z powyższym Parlament Europejski i Rada apelują do Komisji o dokonanie oceny podstawy i warunków wprowadzenia odpowiedniego mechanizmu, zwłaszcza w kontekście wniosków dotyczących przeglądu Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej i warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej, ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68(33). Bez względu na swój kształt mechanizm ten będzie współmierny do znaczenia założonych celów oraz nie będzie skutkował nierównym traktowaniem pracowników instytucji, organów, urzędów i agencji Unii, jeżeli takie instytucje, organy, urzędy i agencje Unii będą miały do czynienia z podobną sytuacją.

(1)* TEKST NIE BYŁ JESZCZE PRZEDMIOTEM FINALIZACJI PRAWNO-JĘZYKOWEJ.
(2)Dz.U. C […] z […], s. […].
(3)Dz.U. C […] z […], s. […].
(4)Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 17 kwietnia 2019 r.
(5)Rozporządzenie Rady (WE) nr 2007/2004 z dnia 26 października 2004 r. ustanawiające Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Dz.U. L 349 z 25.11.2004, s. 1).
(6)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 656/2014 z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiające zasady ochrony zewnętrznych granic morskich w kontekście współpracy operacyjnej koordynowanej przez Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Granicach Zewnętrznych państw członkowskich Unii Europejskiej (Dz.U. L 189 z 27.6.2014, s. 93).
(7)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1052/2013 ustanawiające europejski system nadzorowania granic (Eurosur) (Dz.U. L 295 z 6.11.2013, s. 11).
(8)Dyrektywa Rady 2002/90/WE z dnia 28 listopada 2002 r. definiująca ułatwianie nielegalnego wjazdu, tranzytu i pobytu (Dz.U. L 328 z 5.12.2002, s. 17).
(9)Rozporządzenie Rady (UE) nr 1053/2013 z dnia 7 października 2013 r. w sprawie ustanowienia mechanizmu oceny i monitorowania w celu weryfikacji stosowania dorobku Schengen oraz uchylenia decyzji komitetu wykonawczego z dnia 16 września 1998 r. dotyczącej utworzenia Stałego Komitetu ds. Oceny i Wprowadzania w Życie Dorobku Schengen (Dz.U. L 295 z 6.11.2013, s. 27).
(10)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz.U. L 348 z 24.12.2008, s. 98).
(11)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylająca decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 89).
(12)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).
(13)Dz.U. L 136 z 31.5.1999, s. 15.
(14)Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43).
(15) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39).
(16)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).
(17)Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 36.
(18)Decyzja Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie niektórych warunków stosowania Układu zawartego przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącego włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 31).
(19)Dz.U. L 188 z 20.7.2007, s. 19.
(20)Dz.U. L 53 z 27.2.2008, s. 52.
(21)Decyzja Rady 2008/146/WE z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia tego państwa we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 53 z 27.2.2008, s. 1).
(22)Dz.U. L 160 z 18.6.2011, s. 21.
(23)Decyzja Rady 2011/350/UE z dnia 7 marca 2011 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, odnoszącego się do zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych i do przemieszczania się osób (Dz.U. L 160 z 18.6.2011, s. 19).
(24)Dz.U. L 243 z 16.9.2010, s. 4.
(25)Decyzja Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotycząca wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowaniu wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 131 z 1.6.2000, s. 43).
(26)Decyzja Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotycząca wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 64 z 7.3.2002, s. 20).
(27) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240 z dnia 12 września 2018 r. ustanawiające europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1077/2011, (UE) nr 515/2014, (UE) 2016/399, (UE) 2016/1624 i (UE) 2017/2226 (Dz.U. L 236 z 19.9.2018, s. 1).
(28)Decyzja Komisji (UE, Euratom) 2015/444 z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE (Dz.U. L 72 z 17.3.2015, s. 53).
(29)Decyzja Komisji (UE, Euratom) 2015/443 z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie bezpieczeństwa w Komisji (Dz.U. L 72 z 17.3.2015, s. 41).
(30)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 515/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, instrument na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz oraz uchylające decyzję nr 574/2007/WE (Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 143).
(31)Dz.U. L 56 z 4.3.1968, s. 1, ostatnio zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1023/2013 z dnia 22 października 2013 r. (Dz.U. L 287 z 29.10.2013, s. 15).
(32)Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1271/2013 z dnia 30 września 2013 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów, o których mowa w art. 208 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 328 z 7.12.2013, s. 42).
(33) Dz.U. L 56 z 4.3.1968, s. 1.

Ostatnia aktualizacja: 26 kwietnia 2019Informacja prawna