Ευρετήριο 
Κείμενα που εγκρίθηκαν
Πέμπτη 19 Σεπτεμβρίου 2019 - ΣτρασβούργοΟριστική έκδοση
Η κατάσταση στην Τουρκία, ιδίως η απομάκρυνση εκλεγμένων δημάρχων
 Μιανμάρ/Βιρμανία, ιδίως η κατάσταση των Ροχίνγκια
 Ιράν, ιδίως η κατάσταση των υπερασπιστών των δικαιωμάτων των γυναικών και των φυλακισμένων ατόμων που έχουν διπλή ιθαγένεια (ΕΕ-Ιράν)
 Δυνατότητα κατοχύρωσης φυτών και κατ’ ουσία βιολογικών διεργασιών με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας
 Η σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης
 Κατάσταση της εφαρμογής της νομοθεσίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες

Η κατάσταση στην Τουρκία, ιδίως η απομάκρυνση εκλεγμένων δημάρχων
PDF 144kWORD 57k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Σεπτεμβρίου 2019 σχετικά με την κατάσταση στην Τουρκία, ιδίως την απομάκρυνση εκλεγμένων δημάρχων (2019/2821(RSP))
P9_TA(2019)0017RC-B9-0049/2019

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με την Τουρκία, και συγκεκριμένα το ψήφισμά του της 24ης Νοεμβρίου 2016 σχετικά με τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας(1), το ψήφισμά του της 27ης Οκτωβρίου 2016 σχετικά με την κατάσταση των δημοσιογράφων στην Τουρκία(2), το ψήφισμά του της 8ης Φεβρουαρίου 2018 σχετικά με τη σημερινή κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία(3) και το ψήφισμά του της 13ης Μαρτίου 2019 σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής του 2018 για την Τουρκία(4),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 29ης Μαΐου 2019 προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για την πολιτική διεύρυνσης της ΕΕ (COM(2019)0260) και το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την έκθεση του 2019 για την Τουρκία (SWD(2019)0220),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2018 και προηγούμενα σχετικά συμπεράσματα του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

–  έχοντας υπόψη τα προκαταρκτικά συμπεράσματα της αποστολής παρακολούθησης εκλογών του Κογκρέσου των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης,

–  έχοντας υπόψη τις συστάσεις της Επιτροπής της Βενετίας και τη δέσμευση της Τουρκίας στον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα 2260 που ενέκρινε η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (PACE) στις 24 Ιανουαρίου 2019 με τίτλο «Η επιδείνωση της κατάστασης των πολιτικών της αντιπολίτευσης στην Τουρκία: τι μπορεί να γίνει για να προστατευθούν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους σε ένα κράτος μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης;»,

–  έχοντας υπόψη τις δηλώσεις της εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, στις 19 Αυγούστου 2019, σχετικά με την παύση εκλεγμένων δημάρχων και την κράτηση εκατοντάδων ατόμων στη νοτιοανατολική Τουρκία,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Selahattin Demirtaş κατά Τουρκίας,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα 2156 (2017) της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών στην Τουρκία,

–  έχοντας υπόψη ότι οι ιδρυτικές αξίες της ΕΕ εδράζονται στο κράτος δικαίου, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σε αξίες που ισχύουν επίσης για όλες τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες,

–  έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (ICCPR), των οποίων η Τουρκία είναι συμβαλλόμενο μέρος,

–  έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 144 παράγραφος 5 και το άρθρο 132 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τουρκία είναι ένας σημαντικός εταίρος και ότι αναμένεται από αυτή, ως υποψήφια χώρα, να τηρεί τα υψηλότερα πρότυπα δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου, αξιόπιστων εκλογικών διαδικασιών, των θεμελιωδών ελευθεριών και του οικουμενικού δικαιώματος σε δίκαιη δίκη·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 31 Μαρτίου 2019 πραγματοποιήθηκαν στην Τουρκία τοπικές εκλογές και ότι «διεξήχθησαν ομαλά», σύμφωνα με τα προκαταρκτικά συμπεράσματα της αντιπροσωπείας εκλογικών παρατηρητών από το Κογκρέσο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσέλευση των ψηφοφόρων στις τοπικές εκλογές ήταν εντυπωσιακή· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκλογική διαδικασία επικρίθηκε ευρέως από τους παρατηρητές λόγω της υπέρμετρης μεροληπτικής προσέγγισης υπέρ της κυβερνώσας Λαϊκής Συμμαχίας στα μέσα ενημέρωσης·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις τοπικές εκλογές της 31ης Μαρτίου 2019, ο δήμαρχος του Ντιγιαρμπακίρ Adnan Selçuk Mızraklı συγκέντρωσε πλειοψηφία 63 %, ο δήμαρχος του Μαρντίν Ahmet Türk 56 %, και η δήμαρχος του Βαν Bedia Özgökçe πλειοψηφία 54 %, πράγμα που σημαίνει ότι και οι τρεις δήμαρχοι έλαβαν καθαρή λαϊκή εντολή για την εκπλήρωση των καθηκόντων που σχετίζονται με το αξίωμά τους ως δημάρχων·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι και οι τρεις δήμαρχοι έλαβαν την έγκριση της Ανώτατης Εκλογικής Επιτροπής της Δημοκρατίας της Τουρκίας (YSK) προκειμένου να θέσουν υποψηφιότητα στις εκλογές·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δημοκρατικά εκλεγμένοι δήμαρχοι του Ντιγιαρμπακίρ, του Βαν και του Μαρντίν στη νοτιοανατολική Τουρκία αντικαταστάθηκαν από διορισμένους από την κυβέρνηση κυβερνήτες επαρχιών/εντολοδόχους, με την αιτιολογία ότι τελούν επί του παρόντος υπό ποινική έρευνα για εικαζόμενους δεσμούς με την τρομοκρατία·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αντικατάσταση των Adnan Selçuk Mızraklı, Ahmet Türk και Bedia Özgökçe Ertan από κρατικούς κυβερνήτες προκαλεί σοβαρές ανησυχίες, δεδομένου ότι θέτει υπό αμφισβήτηση τον σεβασμό των δημοκρατικών αποτελεσμάτων των εκλογών της 31ης Μαρτίου 2019· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 18 Αυγούστου 2019, συνελήφθησαν άλλοι 418 πολίτες, κυρίως μέλη δημοτικών συμβουλίων και εργαζόμενοι από 29 διαφορετικές επαρχίες σε όλη την Τουρκία, με παρόμοιες ατεκμηρίωτες κατηγορίες·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο νόμος περί δήμων τροποποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2016 στο πλαίσιο διατάγματος περί έκτακτης ανάγκης για να διευκολυνθεί η διοικητική απομάκρυνση δημάρχων που κατηγορούνται για δεσμούς με την τρομοκρατία και η αντικατάστασή τους από κυβερνήτες επαρχιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή της Βενετίας κάλεσε τις τουρκικές αρχές να καταργήσουν τις διατάξεις που θεσπίστηκαν με το τουρκικό νομοθετικό διάταγμα αριθ. 674 της 1ης Σεπτεμβρίου 2016 – οι οποίες δεν είναι απολύτως αναγκαίες με βάση την κατάσταση έκτακτης ανάγκης – ιδίως αυτές που αφορούν τους κανόνες που επιτρέπουν την πλήρωση μέσω διορισμών των κενών θέσεων δημάρχων, αντιδημάρχων και μελών του τοπικού συμβουλίου·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 9 Απριλίου 2019, η YSK κήρυξε τέσσερις άλλους εκλεγμένους δημάρχους και μέλη δημοτικών συμβουλίων στο νοτιοανατολικό τμήμα της Τουρκίας μη επιλέξιμους να αναλάβουν καθήκοντα, παρόλο που είχε επικυρώσει τις υποψηφιότητές τους πριν από τις εκλογές της 31ης Μαρτίου 2019, υποστηρίζοντας ότι οι εν λόγω υποψήφιοι είχαν χρηματίσει προηγουμένως δημόσιοι υπάλληλοι και απολύθηκαν από την εργασία τους με κυβερνητικό διάταγμα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, μετά την απόφαση αυτή, η YSK χορήγησε τις θέσεις αυτές σε υποψηφίους του κόμματος «Δικαιοσύνη και Ανάπτυξη» (AKP)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταστολή εναντίον της τουρκικής πολιτικής αντιπολίτευσης λαμβάνει χώρα σε ένα πλαίσιο συρρικνούμενου, για τις δημοκρατικές φωνές, χώρου και συνεχών μέτρων από τις τουρκικές αρχές που αποσκοπούν στη φίμωση των διαφωνούντων, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πανεπιστημιακών, δικαστών και δικηγόρων·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά από τα μέτρα που έχουν ληφθεί είναι δυσανάλογα, παραβιάζουν την τουρκική εθνική νομοθεσία αλλά και τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Τουρκία ως μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης και είναι αντίθετα προς το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότερα από 150 000 άτομα τέθηκαν υπό κράτηση στο πλαίσιο της καταστολής που ακολούθησε μετά το πραξικόπημα και 78 000 έχουν συλληφθεί με την κατηγορία της τρομοκρατικής δράσης, ενώ περισσότερα από 50 000 άτομα παραμένουν στη φυλακή, τις περισσότερες φορές χωρίς να υπάρχουν βάσιμα στοιχεία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με στοιχεία του Δεκεμβρίου του 2018, ο συνολικός αριθμός των κρατουμένων σε φυλακές χωρίς να τους έχει απαγγελθεί κατηγορία ή εν αναμονή δίκης ανέρχεται περίπου σε 57 000· λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από το 20 % των φυλακισμένων βρίσκονται στη φυλακή για αδικήματα που σχετίζονται με την τρομοκρατία, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων, πολιτικών ακτιβιστών, δικηγόρων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα να εντείνονται οι ανησυχίες για την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αποφάσεις της YSK να επαναλάβει τις εκλογές στον μητροπολιτικό δήμο της Κωνσταντινούπολης, καθώς και να χορηγήσει το δημαρχιακό αξίωμα σε επιμέρους δήμους της νοτιοανατολικής Τουρκίας σε υποψηφίους που κατέλαβαν τη δεύτερη θέση, αποτελεί πηγή σοβαρής ανησυχίας όσον αφορά την τήρηση της νομιμότητας και το αδιάβλητο της εκλογικής διαδικασίας, καθώς και για την ανεξαρτησία του θεσμού έναντι πολιτικών παρεμβάσεων·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 3 Σεπτεμβρίου 2019, ο τούρκος Υπουργός Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι πρόκειται να ακολουθήσουν και άλλες διαταγές για την απομάκρυνση εκλεγμένων αξιωματούχων, απειλώντας συγκεκριμένα με αντικατάσταση τον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης Ekrem Imamoğlu·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 6 Σεπτεμβρίου 2019, ο επαρχιακός πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Canan Kaftancıoğlu, καταδικάστηκε σε φυλάκιση εννέα ετών και οκτώ μηνών με την κατηγορία της εξύβρισης του Προέδρου, της εξύβρισης δημόσιων αξιωματούχων, της προσβολής του κράτους, της υποκίνησης έχθρας και μίσους και της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για σκοπούς προπαγάνδας υπέρ τρομοκρατικής οργάνωσης κατά την περίοδο μεταξύ 2012 και 2017·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορες διαδηλώσεις που οργανώνονται κατά της απομάκρυνσης των δημάρχων έχουν απαγορευτεί για λόγους ασφάλειας και ότι η κατάληξη όσων πραγματοποιήθηκαν ήταν η βίαιη διάλυσή τους από την αστυνομία, συχνά με μαζικές κρατήσεις και διώξεις συμμετεχόντων· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό είναι το αποτέλεσμα της νομοθεσίας που θεσπίστηκε αμέσως μετά την άρση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Τουρκία σημειώθηκαν αρκετές επιθέσεις και η απόπειρα πραξικοπήματος του 2016, στην οποία σκοτώθηκαν 248 άτομα·

1.  καταδικάζει την απόφαση των τουρκικών αρχών να απομακρύνουν δημοκρατικά εκλεγμένους δημάρχους από τα καθήκοντά τους με βάση αμφισβητήσιμα αποδεικτικά στοιχεία· τονίζει ότι οι ενέργειες αυτές εξακολουθούν να υπονομεύουν την ικανότητα της αντιπολίτευσης να ασκεί τα δικαιώματά της και να εκπληρώνει τον δημοκρατικό της ρόλο· καλεί τις τουρκικές αρχές να απελευθερώσουν αμέσως και άνευ όρων τα μέλη της αντιπολίτευσης που συνελήφθησαν στο πλαίσιο της καταστολής εναντίον όλων των διαφωνούντων στη χώρα και να αποσύρουν όλες τις κατηγορίες εναντίον τους·

2.  επικρίνει σθεναρά την αυθαίρετη αντικατάσταση τοπικά εκλεγμένων αντιπροσώπων από μη εκλεγμένους εντολοδόχους, η οποία υπονομεύει περαιτέρω τη δημοκρατική δομή της Τουρκίας· καλεί τις τουρκικές αρχές να επαναφέρουν όλους τους δημάρχους και λοιπούς εκλεγμένους αξιωματούχους που κέρδισαν τις τοπικές εκλογές στις 31 Μαρτίου 2019 και δεν μπόρεσαν να αναλάβουν τα καθήκοντά τους, αποπέμφθηκαν ή αντικαταστάθηκαν από μη εκλεγμένους εντολοδόχους βάσει ατεκμηρίωτων ισχυρισμών·

3.  καταδικάζει δριμύτατα την πολιτικά υποκινούμενη ποινή που επιβλήθηκε στον Canan Kaftancıoğlu, ο οποίος είναι προφανές ότι τιμωρείται για τον βασικό ρόλο που διαδραμάτισε στην επιτυχή προεκλογική εκστρατεία του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, και ζητεί την άμεση ανατροπή της·

4.  καταδικάζει τις απειλές των τουρκικών αρχών περί αποπομπής άλλων εκλεγμένων αξιωματούχων και καλεί την Τουρκία να αποφύγει κάθε περαιτέρω μέτρο εκφοβισμού·

5.  επαναλαμβάνει πόσο σημαντικές είναι οι καλές σχέσεις με την Τουρκία που έχουν ως βάση τις κοινές αξίες, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το κράτος δικαίου, τις ελεύθερες και δημοκρατικές εκλογές, συμπεριλαμβανομένων του σεβασμού των εκλογικών αποτελεσμάτων, των θεμελιωδών ελευθεριών και του οικουμενικού δικαιώματος σε δίκαιη δίκη· καλεί την τουρκική κυβέρνηση να διασφαλίσει τα ανθρώπινα δικαιώματα για όλους όσοι ζουν και εργάζονται στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων όσων χρήζουν διεθνούς προστασίας·

6.  εκφράζει εκ νέου τη βαθιά του ανησυχία για τη συνεχιζόμενη επιδείνωση των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου στην Τουρκία και καταδικάζει τη χρήση αυθαίρετων κρατήσεων, δικαστικών και διοικητικών παρενοχλήσεων, ταξιδιωτικών απαγορεύσεων σε συνδυασμό με άλλα μέσα για τη δίωξη χιλιάδων τούρκων πολιτών, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών και αιρετών αξιωματούχων, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοσίων υπαλλήλων, μελών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, πανεπιστημιακών και αναρίθμητων απλών πολιτών· εκφράζει την ανησυχία του για τις καταγγελλόμενες συνεχείς διώξεις και έρευνες για τρομοκρατικά αδικήματα που ορίζονται με υπέρμετρα ευρύ και ασαφή τρόπο·

7.  παροτρύνει την Τουρκία να ευθυγραμμίσει την αντιτρομοκρατική νομοθεσία της με τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα· επαναλαμβάνει ότι η με ευρύ τρόπο οριζόμενη τουρκική αντιτρομοκρατική νομοθεσία δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την τιμωρία των πολιτών και των μέσων ενημέρωσης επειδή ασκούν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της έκφρασης, ή για την αυθαίρετη απομάκρυνση αιρετών αντιπροσώπων και την αντικατάστασή τους από κυβερνητικούς εντολοδόχους·

8.  καλεί τις τουρκικές αρχές να τηρούν τις διεθνείς αρχές, διασφαλίζοντας την πολυφωνία και τις ελευθερίες του συνεταιρίζεσθαι και της έκφρασης, τις βέλτιστες πρακτικές και να εγγυώνται ένα πρόσφορο περιβάλλον για όσους εκλέγονται μέσω της ελεύθερης και δίκαιης έκφρασης της βούλησης του τουρκικού λαού· τονίζει ότι οι αποφάσεις αυτές παραβιάζουν το δικαίωμα ελεύθερων εκλογών, το δικαίωμα πολιτικής συμμετοχής και το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων·

9.  εκφράζει και πάλι την ανησυχία του για την υπέρμετρη προσφυγή σε νομικές διαδικασίες κατά τοπικών αιρετών αντιπροσώπων στην Τουρκία και για την αντικατάστασή τους από διορισμένους υπαλλήλους, πρακτική η οποία υπονομεύει σε μεγάλο βαθμό την εύρυθμη λειτουργία της τοπικής δημοκρατίας·

10.  καλεί την τουρκική κυβέρνηση να διασφαλίσει ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι θα έχουν το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη και σε επανεξέταση των υποθέσεών τους από ανεξάρτητο δικαστήριο, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, που θα διασφαλίζει επανόρθωση, περιλαμβανομένης αποζημίωσης για την προκληθείσα υλική και ηθική βλάβη· καλεί την Τουρκία να διασφαλίσει την επιχειρησιακή, διαρθρωτική και οικονομική ανεξαρτησία του τουρκικού Εθνικού ιδρύματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ισότητας και του τούρκου Διαμεσολαβητή, προκειμένου να διασφαλίζεται η ικανότητά τους να παρέχουν πραγματικές ευκαιρίες επανεξέτασης και επανόρθωσης και να συμμορφώνονται με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων·

11.  καταδικάζει το γεγονός ότι εξακολουθεί να κρατείται ο Selahattin Demirtas, ηγέτης της αντιπολίτευσης και υποψήφιος για το προεδρικό αξίωμα, και ζητεί την άμεση και άνευ όρων αποφυλάκισή του· λαμβάνει υπό σημείωση την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεσή του, που καλεί τις τουρκικές αρχές να τον απελευθερώσουν αμέσως·

12.  εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για την παρακολούθηση στην οποία υποβάλλονται οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και το κλείσιμο προσωπικών λογαριασμών σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τις τουρκικές αρχές·

13.  αναμένει από την ΕΥΕΔ και την Επιτροπή να παράσχουν στο Κοινοβούλιο συνολική ενημέρωση σχετικά με τα θέματα που συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολιτικού διαλόγου ΕΕ-Τουρκίας της 13ης Σεπτεμβρίου 2019·

14.  παροτρύνει την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να θίγουν με τους τούρκους συνομιλητές τους το θέμα της κατάστασης των συλληφθέντων μελών της αντιπολίτευσης, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πολιτικών ακτιβιστών, δικηγόρων, δημοσιογράφων και πανεπιστημιακών που τελούν υπό κράτηση, και να τους παράσχουν διπλωματική και πολιτική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης δικών και υποθέσεων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη χρήση των επιχορηγήσεων έκτακτης ανάγκης για τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να διασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ για τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

15.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, τον τούρκο Πρόεδρο, την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Τουρκίας, και ζητεί να μεταφραστεί το παρόν ψήφισμα στα τουρκικά.

(1) ΕΕ C 224 της 27.6.2018, σ. 93.
(2) ΕΕ C 215 της 19.6.2018, σ. 199.
(3) ΕΕ C 463 της 21.12.2018, σ. 56.
(4) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2019)0200.


Μιανμάρ/Βιρμανία, ιδίως η κατάσταση των Ροχίνγκια
PDF 147kWORD 58k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Σεπτεμβρίου 2019 σχετικά με τη Μιανμάρ/Βιρμανία, ιδίως την κατάσταση των Ροχίνγκια (2019/2822(RSP))
P9_TA(2019)0018RC-B9-0050/2019

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για τη Μιανμάρ και την κατάσταση των Ροχίνγκια, και ιδίως της 21ης Μαΐου 2015(1), της 7ης Ιουλίου 2016(2), της 15ης Δεκεμβρίου 2016(3), της 14ης Σεπτεμβρίου 2017(4), της 14ης Ιουνίου 2018(5) και της 13ης Σεπτεμβρίου 2018(6),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2018 και της 10ης Δεκεμβρίου 2018, σχετικά με τη Μιανμάρ/Βιρμανία,

–  έχοντας υπόψη τον πέμπτο διάλογο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μιανμάρ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο οποίος πραγματοποιήθηκε στο Nay Pyi Taw της Μιανμάρ στις 14 Ιουνίου 2019,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών, του 1951, για το καθεστώς των προσφύγων, και το συνημμένο σε αυτήν πρωτόκολλο του 1967,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών, του 1948, για την πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος της γενοκτονίας,

–  έχοντας υπόψη την τελική έκθεση και τις συστάσεις της συμβουλευτικής επιτροπής, υπό την ηγεσία του Kofi Annan, για την πολιτεία Ρακίν,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τη σεξουαλική βία στο πλαίσιο συγκρούσεων, που δημοσιεύθηκε στις 23 Μαρτίου 2018 (S/2018/250),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών (UNHRC) της 8ης Αυγούστου 2018 σχετικά με τα λεπτομερή πορίσματα της ανεξάρτητης διεθνούς διερευνητικής αποστολής στη Μιανμάρ (UNIFFM) (A/HRC/42/50), το ψήφισμα του UNHRC της 3ης Οκτωβρίου 2018 σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μουσουλμάνων Ροχίνγκια και άλλων μειονοτήτων στη Μιανμάρ (A/HRC/RES/39/2) και την έκθεση του UNHRC της 7ης Αυγούστου 2019 σχετικά με τον ανεξάρτητο μηχανισμό έρευνας για τη Μιανμάρ (A/HRC/42/66),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της UNIFFM, της 22ας Αυγούστου 2019, σχετικά με τη σεξουαλική και έμφυλη βία στη Μιανμάρ και τον έμφυλο αντίκτυπο των εθνοτικών συγκρούσεων της χώρας (A/HRC/42/CRP.4),

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Γενεύης, του 1949, και τα πρόσθετα πρωτόκολλά της,

–  έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, του 1948,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 144 παράγραφος 5 και το άρθρο 132 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, από το 2017, περισσότεροι από 700 000 Ροχίνγκια έχουν εγκαταλείψει τη Μιανμάρ και έχουν καταφύγει στο γειτονικό Μπανγκλαντές για λόγους ασφάλειας, αφότου υπέστησαν καταπίεση και συνεχείς σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων εκτεταμένων σφαγών, βιασμών και εμπρησμών χωριών που διαπράχτηκαν από ένοπλες ομάδες της Μιανμάρ στην πολιτεία Ρακίν, όπου κατοικούσαν πάνω από 1 εκατομμύριο Ροχίνγκια·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Ροχίνγκια θεωρούνται ευρέως ως μία από τις πλέον διωκόμενες μειονότητες και αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα ανιθαγενών, και ότι πολλοί από αυτούς κατοικούν πλέον στον καταυλισμό προσφύγων Kutupalong, ο οποίος είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο και βρίσκεται στο Cox’s Bazar του Μπανγκλαντές·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καταυλισμοί προσφύγων στο Μπαγκλαντές είναι υπερπλήρεις, πλήττονται από ανθυγιεινές συνθήκες, παρέχουν περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες μητρικής και υγειονομικής φροντίδας για γυναίκες και παιδιά και είναι εξαιρετικά ευάλωτοι σε φυσικές καταστροφές, όπως οι κατολισθήσεις και οι πλημμύρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Ροχίνγκια που κατοικούν στους καταυλισμούς προσφύγων εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές απειλές και διατρέχουν σημαντικό κίνδυνο όσον αφορά διάφορες νόσους και λοιμώξεις, λόγω της κακής ποιότητας των τροφίμων και του νερού· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά Ροχίνγκια εξακολουθούν να μην έχουν επαρκή πρόσβαση σε επίσημη εκπαίδευση· λαμβάνοντας υπόψη ότι, τις τελευταίες εβδομάδες, οι πρόσφυγες Ροχίνγκια στο Μπανγκλαντές έχουν υποστεί τον περιορισμό των δικαιωμάτων τους όσον αφορά την ελευθερία της έκφρασης, του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι· λαμβάνοντας υπόψη ότι η απαγόρευση της κυκλοφορίας και η διακοπή των επικοινωνιών θα μπορούσαν να διευκολύνουν περαιτέρω σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε βάρος τους·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου 600 000 Ροχίνγκια παραμένουν στην πολιτεία Ρακίν και εξακολουθούν να υποβάλλονται σε πολιτικές και πρακτικές που εισάγουν διακρίσεις, καθώς και σε συστηματικές παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους, αυθαίρετες συλλήψεις, εγκλεισμό σε υπερπλήρεις καταυλισμούς, στέρηση της ελευθερίας κυκλοφορίας και σοβαρά περιορισμένη πρόσβαση στην εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, από τον Ιούνιο του 2019, οι αρχές της Μιανμάρ έχουν επιβάλει γενική διακοπή των τηλεπικοινωνιών στο βόρειο και κεντρικό τμήμα της πολιτείας Ρακίν και στην αστική περιοχή Paletwa της πολιτείας Τσιν· λαμβάνοντας υπόψη ότι διενεργούνται αυστηροί στρατιωτικοί έλεγχοι που περιορίζουν την πρόσβαση των μέσων ενημέρωσης στην πολιτεία Ρακίν, καθώς και τη συναφή κάλυψη από αυτά·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Μιανμάρ και το Μπανγκλαντές έχουν ανακοινώσει σχέδια επαναπατρισμού, τα οποία ακυρώθηκαν λόγω έλλειψης εγγυήσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρόσφυγες έχουν υποστεί σοβαρό τραύμα και φοβούνται να επιστρέψουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες οι επιστροφές πρέπει να είναι ασφαλείς, οικειοθελείς, αξιοπρεπείς, βιώσιμες και σύμφωνες με την αρχή της μη επαναπροώθησης·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 27 Αυγούστου 2018, η UNIFFM δημοσίευσε την έκθεσή της, η οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι σε βάρος των Ροχίνγκια διαπράχτηκαν οι πλέον σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα σοβαρότερα εγκλήματα βάσει του διεθνούς δικαίου, μεταξύ άλλων εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και πιθανώς γενοκτονία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 10 Δεκεμβρίου 2018, το Συμβούλιο εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τα πορίσματα της UNIFFM· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Mιανμάρ μέχρι στιγμής αρνείται να επιτρέψει στη διερευνητική αποστολή του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών να εισέλθει στη χώρα, και απαγόρευσε την πρόσβαση στην Ειδική Εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Mιανμάρ·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της UNIFFM της 16ης Σεπτεμβρίου 2019, οι ενέργειες της κυβέρνησης της Μιανμάρ εξακολουθούν να αποτελούν μέρος μιας ευρείας και συστηματικής επίθεσης που ισοδυναμεί με δίωξη και άλλα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας σε βάρος των εναπομεινάντων Ροχίνγκια στην πολιτεία Ρακίν· λαμβάνοντας, επιπλέον, υπόψη ότι η UNIFFM ανέφερε, στην έκθεσή της της 22ας Αυγούστου 2019, σοβαρές και συνεχιζόμενες εσκεμμένες πράξεις σεξουαλικής και έμφυλης βίας, συμπεριλαμβανομένων συστηματικών βιασμών, ομαδικών βιασμών και καταναγκαστικών σεξουαλικών πράξεων που διαπράχτηκαν από τις ένοπλες δυνάμεις και τις δυνάμεις ασφαλείας της Μιανμάρ σε βάρος γυναικών, παιδιών και διεμφυλικών Ροχίνγκια στο πλαίσιο εκστρατείας κάθαρσης με στόχο την τρομοκράτηση και την τιμωρία εθνοτικών μειονοτήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η σεξουαλική βία χρησιμοποιείται για να διαιρούνται ολόκληρες κοινότητες και να αποτρέπονται οι γυναίκες και τα κορίτσια από το να επιστρέψουν στα σπίτια τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες φορές τα θύματα βιασμού αντιμετωπίζουν κοινωνικό αποκλεισμό από τις κοινότητές τους στους καταυλισμούς·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει επανειλημμένα ζητήσει να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι για τα εγκλήματα αυτά, και ότι υπέβαλε και υποστήριξε τα ψηφίσματα που εγκρίθηκαν στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, στις 27 Σεπτεμβρίου 2018, και στην Τρίτη Επιτροπή της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, στις 16 Νοεμβρίου 2018· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές της Μιανμάρ αρνούνται να διερευνήσουν σοβαρά τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε βάρος των Ροχίνγκια και να καταστήσουν υπόλογους τους δράστες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Μιανμάρ εξακολουθεί να αρνείται ότι συνέβησαν αυτές οι παραβιάσεις δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άτομα στα πλέον υψηλά στρατιωτικά κλιμάκια που επέβλεπαν τις επιθέσεις εναντίον των Ροχίνγκια παραμένουν στις θέσεις τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές αρνούνται να συνεργαστούν με τους μηχανισμούς των Ηνωμένων Εθνών·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 29 Απριλίου 2019, το Συμβούλιο παράτεινε κατά ένα έτος, έως τις 30 Απριλίου 2020, τα περιοριστικά μέτρα που ισχύουν για τη Μιανμάρ και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και την επιβολή ταξιδιωτικής απαγόρευσης σε 14 ανώτερους αξιωματούχους των ενόπλων δυνάμεων, της συνοριοφυλακής και της αστυνομίας της Μιανμάρ, οι οποίοι ευθύνονται για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχτηκαν σε βάρος του πληθυσμού των Ροχίνγκια, χωρικών που ανήκουν σε εθνοτικές μειονότητες και πολιτών στις πολιτείες Ρακίν, Κατσίν και Σαν·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Ροχίνγκια έχουν καταστεί επισήμως ανιθαγενείς από την έναρξη ισχύος της νομοθεσίας του 1982 περί βιρμανικής ιθαγένειας, η οποία στέρησε τους Ροχίνγκια από βασικά αστικά, πολιτικά και κοινωνικοοικονομικά δικαιώματα, όπως η ελευθερία κυκλοφορίας, η πολιτική συμμετοχή, η απασχόληση και η κοινωνική πρόνοια· λαμβάνοντας υπόψη ότι 1,1 εκατομμύρια Ροχίνγκια δεν έχουν πρόσβαση στην ιθαγένεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι όσοι Ροχίνγκια επιστρέφουν στη χώρα υποχρεώνονται να υπογράψουν εθνικές κάρτες επαλήθευσης, που τους στερούν την ιθαγένεια της Μιανμάρ·

1.  επαναλαμβάνει ότι καταδικάζει απερίφραστα όλες τις παρελθούσες και παρούσες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συστηματικές και εκτεταμένες επιθέσεις, μεταξύ άλλων τις σφαγές, τις παρενοχλήσεις, τους βιασμούς και τις καταστροφές περιουσιακών στοιχείων που, σύμφωνα με τα αρχεία της UNIFFM και της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ισοδυναμούν με γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχτηκαν από τις ένοπλες δυνάμεις σε βάρος του πληθυσμού των Ροχίνγκια· καταδικάζει απερίφραστα τη δυσανάλογη αντίδραση των ενόπλων δυνάμεων και των δυνάμεων ασφαλείας· τονίζει ότι οι ένοπλες δυνάμεις επανειλημμένα αγνοούν το διεθνές δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο·

2.  εκφράζει βαθύτατη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη σύγκρουση, καθώς και για τις παραβιάσεις και την καταγγελθείσα σεξουαλική και έμφυλη βία που διαπράττονται σε βάρος των Ροχίνγκια από τις ένοπλες δυνάμεις στη Μιανμάρ· καταδικάζει τις εν λόγω παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του διεθνούς δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την κυβέρνηση της Μιανμάρ, υπό την ηγεσία της Aung San Suu Kyi, και προς τις δυνάμεις ασφαλείας να δώσουν αμέσως τέλος στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις, σφαγές και πράξεις σεξουαλικής και έμφυλης βίας σε βάρος των Ροχίνγκια και άλλων εθνοτικών ομάδων·

3.  καταδικάζει τις συνεχιζόμενες διακρίσεις σε βάρος των Ροχίνγκια και τους αυστηρούς περιορισμούς που επιβάλλονται στην ελευθερία κυκλοφορίας τους, καθώς και το γεγονός ότι οι Ροχίνγκια στερούνται βασικές υπηρεσίες στη Μιανμάρ· υπογραμμίζει ότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και η κριτική δημοσιογραφία αποτελούν βασικούς πυλώνες της δημοκρατίας και είναι απαραίτητες για την προαγωγή της χρηστής διακυβέρνησης, της διαφάνειας και της λογοδοσίας· καλεί την κυβέρνηση της Μιανμάρ να επιτρέψει την πλήρη και ανεμπόδιστη πρόσβαση στις πολιτείες Ρακίν, Κατσίν και Σαν σε διεθνείς παρατηρητές, μεταξύ άλλων και στην Ειδική Εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Mιανμάρ, σε ανεξάρτητους φορείς παρακολούθησης, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα διερευνηθούν με ανεξάρτητο και αμερόληπτο τρόπο οι καταγγελίες για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από όλα τα μέρη, και να άρει τη διακοπή του διαδικτύου στις εναπομένουσες αστικές περιοχές Ponnagyun, Mrauk-U, Kyuaktaw και Minbya·

4.  καλεί τις αρχές της Μιανμάρ να δημιουργήσουν συνθήκες και να παράσχουν εγγυήσεις για την ασφαλή, οικειοθελή, αξιοπρεπή και βιώσιμη επιστροφή, υπό την εποπτεία των Ηνωμένων Εθνών, εκείνων των Ροχίνγκια που επιθυμούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους· ζητεί από τις κυβερνήσεις της Mιανμάρ και του Μπανγκλαντές να συμμορφωθούν πλήρως με την αρχή της μη επαναπροώθησης· καλεί την κυβέρνηση της Μιανμάρ να αναγνωρίσει την πλήρη ιθαγένεια των Ροχίνγκια, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων δικαιωμάτων και των συνταγματικών διασφαλίσεων, και να εφαρμόσει πλήρως και χωρίς καθυστέρηση τις συστάσεις της συμβουλευτικής επιτροπής για την πολιτεία Ρακίν· καλεί, επιπλέον, την κυβέρνηση της Μιανμάρ να δρομολογήσει διάλογο με αξιωματούχους των Ροχίνγκια και να αναγνωρίσει τους Ροχίνγκια ως μία από τις 135 εθνοτικές ομάδες που αναγνωρίζονται διά νόμου στη Μιανμάρ·

5.  αναγνωρίζει το έργο του πέμπτου διαλόγου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μιανμάρ για τα ανθρώπινα δικαιώματα· επισημαίνει ότι οι συζητήσεις κάλυψαν ευρύ φάσμα ζητημάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως η λογοδοσία για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η κατάσταση στις πολιτείες Ρακίν, Κατσίν και Σαν, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης της ανθρωπιστικής βοήθειας, τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες, οι ανάγκες των εκτοπισθέντων ατόμων, τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα, η μετανάστευση και η συνεργασία για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε πολυμερή φόρουμ· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ο διάλογος δεν είχε καμία επίπτωση στην επί τόπου κατάσταση·

6.  καλεί την κυβέρνηση και τις ένοπλες δυνάμεις της Μιανμάρ να επιτρέψουν να διερευνηθούν, από αξιόπιστους και ανεξάρτητους φορείς, οι φερόμενες σοβαρές και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· τονίζει ότι πρέπει οι δράστες των εγκλημάτων αυτών να παραπεμφθούν χωρίς καθυστέρηση στη δικαιοσύνη·

7.  επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και τα κράτη μέλη να επιδιώξουν να λογοδοτήσουν σε πολυμερή φόρουμ οι δράστες των εγκλημάτων στη Μιανμάρ· επικροτεί, στο πλαίσιο αυτό, την ηγετική στάση που τήρησε η ΕΕ κατά τη δημιουργία του ανεξάρτητου μηχανισμού έρευνας των Ηνωμένων Εθνών για τη Μιανμάρ (IIMM), προκειμένου να συλλεχθούν, να συγκεντρωθούν, να διατηρηθούν και να αναλυθούν αποδεικτικά στοιχεία για τις πλέον σοβαρές διεθνείς εγκληματικές πράξεις και παραβιάσεις που διαπράχτηκαν στη Μιανμάρ από το 2011· καλεί τη Μιανμάρ να συνεργαστεί με τις διεθνείς προσπάθειες για τη διασφάλιση της λογοδοσίας, μεταξύ άλλων με την παροχή πρόσβασης στη χώρα για τον νεοσύστατο IIMM· καλεί την ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τη διεθνή κοινότητα να εξασφαλίσουν ότι ο IIMM διαθέτει την απαιτούμενη υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένης χρηματοδοτικής στήριξης, για να εκτελέσει την εντολή του·

8.  επικροτεί την έγκριση των κυρώσεων από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, στις 24 Ιουνίου 2018 και στις 21 Δεκεμβρίου 2018, κατά στρατιωτικών και αξιωματούχων των ενόπλων δυνάμεων της Μιανμάρ (Tatmadaw), της συνοριοφυλακής και της αστυνομίας οι οποίοι ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε βάρος του πληθυσμού των Ροχίνγκια, και αναμένει ότι τα άτομα αυτά θα βρίσκονται υπό διαρκή έλεγχο στο πλαίσιο του καθεστώτος κυρώσεων· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών να επιβάλει ολοκληρωμένο εμπάργκο όπλων στη Μιανμάρ και να θεσπίσει στοχευμένες κυρώσεις κατά των φυσικών και νομικών προσώπων που φαίνεται να ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

9.  υπενθυμίζει στην κυβέρνηση της Μιανμάρ ότι πρέπει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις και τις δεσμεύσεις της όσον αφορά τις δημοκρατικές αρχές και τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, που αποτελούν ουσιαστική συνιστώσα του καθεστώτος «Όλα εκτός από όπλα» (ΟΕΟ)· αναμένει να δρομολογήσει η Επιτροπή σχετική έρευνα· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν έχει δρομολογήσει ακόμα σχετική έρευνα·

10.  επικροτεί την απόφαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) όσον αφορά τη δικαιοδοσία του επί της απέλασης των Ροχίνγκια από τη Μιανμάρ, και την απόφαση του Γενικού Εισαγγελέα του ΔΠΔ να κινήσει προκαταρκτική έρευνα για εγκλήματα που διαπράχτηκαν από τον Οκτώβριο του 2016 σε βάρος του πληθυσμού των Ροχίνγκια και εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου· καλεί τις αρχές της Μιανμάρ να συνεργαστούν με το ΔΠΔ· καλεί τη Μιανμάρ να προσχωρήσει στο Καταστατικό της Ρώμης του ΔΠΔ· καλεί το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών να παραπέμψει στο ΔΠΔ την κατάσταση στη Μιανμάρ, μεταξύ άλλων και όλα τα εγκλήματα που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του και διαπράχτηκαν σε βάρος των Ροχίνγκια, ή να συγκροτήσει ειδικό διεθνές ποινικό δικαστήριο· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών όσον αφορά το αίτημα παραπομπής στο ΔΠΔ της κατάστασης στη Μιανμάρ· καλεί, επιπλέον, την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να υποστηρίξουν, μεταξύ άλλων και με τη συμμετοχή τους, τις προσπάθειες για την έναρξη εξέτασης της υπόθεσης που αφορά την πιθανή παραβίαση από τη Μιανμάρ της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη γενοκτονία, ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου·

11.  καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να προωθήσουν την έγκριση ψηφίσματος σχετικά με τη Μιανμάρ κατά την επόμενη σύνοδο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών·

12.  επαινεί τις προσπάθειες που έχουν καταβάλλει η κυβέρνηση και ο λαός του Μπανγκλαντές για να παράσχουν καταφύγιο και ασφάλεια στους πρόσφυγες Ροχίνγκια, και τους προτρέπει να συνεχίσουν να παρέχουν ανθρωπιστική βοήθεια στους πρόσφυγες από τη Mιανμάρ· καλεί τις αρχές του Μπανγκλαντές να εγγυηθούν πλήρη και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση για τα παιδιά Ροχίνγκια, να άρουν τους περιορισμούς όσον αφορά την πρόσβαση στο διαδίκτυο και στις διαδικτυακές επικοινωνίες και την ελευθερία κυκλοφορίας, και να εξασφαλίσουν ότι οι δυνάμεις ασφαλείας που δραστηριοποιούνται στους καταυλισμούς τηρούν όλα τα πρότυπα για την προστασία της προσωπικής ασφάλειας των προσφύγων·

13.  επικροτεί την εκταμίευση 2 εκατομμυρίων EUR από την ΕΕ, στις αρχές του Σεπτεμβρίου του 2019, για την παροχή επισιτιστικής βοήθειας μέσω του Παγκόσμιου προγράμματος τροφίμων των Ηνωμένων Εθνών στους καταυλισμούς των Ροχίνγκια στο Cox’s Bazar, αλλά καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να συνεχίσουν τις σχετικές τους προσπάθειές, δεδομένων των επί τόπου αναγκών· υπενθυμίζει ότι η οικονομική ευθύνη για την υποστήριξη του πληθυσμού των προσφύγων δεν θα πρέπει να επιβαρύνει δυσανάλογα το Μπανγκλαντές· ζητεί να παρασχεθεί περαιτέρω διεθνής υποστήριξη στις εν λόγω κοινότητες που φιλοξενούν τους πρόσφυγες, μεταξύ άλλων με την αντιμετώπιση των εγχώριων κοινωνικών, εκπαιδευτικών, οικονομικών και υγειονομικών προκλήσεων·

14.  υπενθυμίζει, επιπλέον, την ανάγκη για παροχή ιατρικής και ψυχολογικής βοήθειας στους καταυλισμούς προσφύγων, η οποία θα πρέπει είναι ειδικά προσαρμοσμένη στις ανάγκες των ευάλωτων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των παιδιών· ζητεί να παρασχεθούν περισσότερες υπηρεσίες στήριξης για τα θύματα βιασμού και σεξουαλικής επίθεσης·

15.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Mιανμάρ, στην κρατική σύμβουλο Aung San Suu Kyi, στην κυβέρνηση και το κοινοβούλιο του Μπανγκλαντές, στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών της ΕΕ, στον Γενικό Γραμματέα του Συνδέσμου κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), στη Διακυβερνητική Επιτροπή του ASEAN για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, στην Ειδική Εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Mιανμάρ, στον Ύπατο Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών.

(1) EE C 353 της 27.9.2016, σ. 52.
(2) ΕΕ C 101 της 16.3.2018, σ. 134.
(3) ΕΕ C 238 της 6.7.2018, σ. 112.
(4) ΕΕ C 337 της 20.9.2018, σ. 109.
(5) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0261.
(6) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0345.


Ιράν, ιδίως η κατάσταση των υπερασπιστών των δικαιωμάτων των γυναικών και των φυλακισμένων ατόμων που έχουν διπλή ιθαγένεια (ΕΕ-Ιράν)
PDF 148kWORD 59k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Σεπτεμβρίου 2019 σχετικά με το Ιράν, ιδίως την κατάσταση των υπερασπιστών των δικαιωμάτων των γυναικών και των φυλακισμένων ατόμων που έχουν διπλή ιθαγένεια (ΕΕ-Ιράν) (2019/2823(RSP))
P9_TA(2019)0019RC-B9-0089/2019

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για το Ιράν, και ιδίως τα ψηφίσματά του που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, ειδικότερα δε εκείνα της 14ης Μαρτίου 2019 σχετικά με το Ιράν, και ιδίως σχετικά με την κατάσταση των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων(1), της 13ης Δεκεμβρίου 2018 σχετικά με το Ιράν, και ιδίως την υπόθεση Nasrin Sotoudeh(2), της 31ης Μαΐου 2018 σχετικά με την κατάσταση των φυλακισμένων ατόμων που έχουν διπλή ιθαγένεια (ΕΕ-Ιράν) στο Ιράν(3), της 25ης Οκτωβρίου 2016 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ έναντι του Ιράν μετά τη συμφωνία για τα πυρηνικά(4), της 3ης Απριλίου 2014 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ έναντι του Ιράν(5), της 8ης Οκτωβρίου 2015 σχετικά με τη θανατική ποινή(6), και της 17ης Νοεμβρίου 2011 σχετικά με τις πρόσφατες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν(7),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 4ης Φεβρουαρίου 2019, και τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2019/560 του Συμβουλίου, της 8ης Απριλίου 2019, που εφαρμόζει τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 359/2011 για περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων, οντοτήτων και οργανισμών λόγω της κατάστασης στο Ιράν, με τον οποίο τα περιοριστικά μέτρα που συνδέονται με σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν παρατείνονται κατά ένα έτος, έως τις 13 Απριλίου 2020(8),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, της 8ης Φεβρουαρίου 2019, σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν,

–  έχοντας υπόψη τις εκθέσεις του ειδικού εισηγητή για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, του Σεπτεμβρίου του 2018, της 30ής Ιανουαρίου 2019 και της 18ης Ιουλίου 2019, καθώς και τη δήλωσή του της 16ης Αυγούστου 2019 σχετικά με την κράτηση και τις ποινές πολυετούς κάθειρξης κατά της Mojgan Keshavarz, της Monireh Arabshahi και της Yasaman Aryani, τριών Ιρανών που κρατούνται αυθαίρετα για δημόσια διαμαρτυρία κατά της υποχρεωτικής χρήσης της μαντίλας,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση των εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της 29ης Νοεμβρίου 2018, με τίτλο «Το Ιράν πρέπει να προστατεύει τους υπερασπιστές των δικαιωμάτων των γυναικών»,

–  έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ σχετικά με τη θανατική ποινή, τα βασανιστήρια, την ελευθερία της έκφρασης στο διαδίκτυο και εκτός του διαδικτύου, και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) στις 12 Μαρτίου 2019 σχετικά με την καταδίκη της Ιρανής δικηγόρου σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Nasrin Sotoudeh,

–  έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, του 1948,

–  έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά δικαιώματα, του 1966 (ICCPR), στο οποίο το Ιράν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, της 17ης Δεκεμβρίου 2018, σχετικά με την κατάσταση όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν,

–  έχοντας υπόψη το νέο στρατηγικό πλαίσιο και το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία, που έχει ως στόχο να τεθεί η προστασία και η παρακολούθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο επίκεντρο όλων των πολιτικών της ΕΕ,

–  έχοντας υπόψη τη δέσμη αρχών των Ηνωμένων Εθνών για την προστασία όλων των προσώπων που τελούν υπό οποιαδήποτε μορφή κράτησης ή φυλάκισης, του 1988,

–  έχοντας υπόψη τους ελάχιστους κανόνες των Ηνωμένων Εθνών για τη μεταχείριση των κρατουμένων (κανόνες Nelson Mandela), του 2015,

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Δικαιωμάτων των Πολιτών, του Ιρανού Προέδρου,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 144 παράγραφος 5 και το άρθρο 132 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, τα ιρανικά επαναστατικά δικαστήρια έχουν αυξήσει σημαντικά τις διώξεις για ειρηνικές πράξεις αντίστασης υπερασπιστών των δικαιωμάτων των γυναικών που διαμαρτύρονται κατά της υποχρεωτικής χρήσης της μαντίλας, συμπεριλαμβανομένης της διάρκειας των ποινών φυλάκισης· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, από το 2018 έχουν συλληφθεί τουλάχιστον 32 άτομα και έχουν φυλακιστεί τουλάχιστον 10 επειδή διαμαρτυρήθηκαν κατά της υποχρεωτικής χρήσης της μαντίλας·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Ιρανές ακτιβίστριες Mojgan Keshajvarz, Monireh Arabshahi και Yasaman Aryani τέθηκαν αυθαίρετα υπό κράτηση τον Απρίλιο του 2019, αφού δημοσίευσαν στο διαδίκτυο βίντεο στο οποίο εμφανίζονται χωρίς μαντίλα να διαμαρτύρονται ειρηνικά κατά της ιρανικής νομοθεσίας περί υποχρεωτικής χρήσης της μαντίλας, μοιράζοντας λουλούδια στο μετρό της Τεχεράνης στις 8 Μαρτίου 2019, την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Sahar Khodayari, μια Ιρανή που τέθηκε υπό κράτηση επειδή προσπάθησε να παρακολουθήσει ποδοσφαιρικό αγώνα σε ένα στάδιο, αυτοπυρπολήθηκε σε ένδειξη διαμαρτυρίας όταν έμαθε ότι θα αντιμετώπιζε ποινή φυλάκισης έξι μηνών για τις ενέργειές της·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Αύγουστο του 2019, οι Mojgan Keshavez, Yasaman Aryani, Monireh Arabshahi και Saba Kord-Afshari καταδικάστηκαν σε ποινές κάθειρξης διάρκειας από 16 έως 24 έτη· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν τους επετράπη η πρόσβαση σε δικηγόρους κατά το στάδιο της αρχικής έρευνας και ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν επετράπη να τις εκπροσωπήσουν στη δίκη τους οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ποινές τους συνδέονται άμεσα με την ειρηνική άσκηση της ελευθερίας της έκφρασης και του δικαιώματος του συνέρχεσθαι για την προάσπιση της ισότητας των φύλων στο Ιράν·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 27 Αυγούστου 2019, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο καταδίκασε τρεις ακτιβίστριες υπέρ των εργασιακών δικαιωμάτων —τις Sepideh Gholian, Sanaz Allahyari και Asal Mohammadi— με διάφορες κατηγορίες, μεταξύ των οποίων «συγκεντρώσεις και συμπαιγνία για πράξεις στρεφόμενες κατά της εθνικής ασφάλειας»· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 24 και στις 31 Αυγούστου, έγινε γνωστό ότι οι Marzieh Amiri και Atefeh Rangriz, δύο ακτιβίστριες υπέρ των εργασιακών δικαιωμάτων, οι οποίες τελούσαν υπό κράτηση μετά από τη σύλληψή τους κατά τη διάρκεια ειρηνικής διαμαρτυρίας την Εργατική Πρωτομαγιά, καταδικάστηκαν σε 10 έτη και έξι μήνες κάθειρξης και 148 μαστιγώματα, και σε 11 έτη και έξι μήνες κάθειρξης και 74 μαστιγώματα, αντίστοιχα, με διάφορες κατηγορίες, μεταξύ των οποίων «συγκεντρώσεις και συμπαιγνία διάπραξης εγκλημάτων κατά της εθνικής ασφάλειας», «προπαγάνδα κατά του κράτους» και «διατάραξη της δημόσιας τάξης»·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ιράν δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών, η οποία εγκρίθηκε το 1979 από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ιράν έχει μια σειρά νόμων που εισάγουν διακρίσεις, ιδίως όσον αφορά τις νομικές διατάξεις σχετικά με την προσωπική κατάσταση·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι συνεχίζεται η πρακτική των συλλήψεων ατόμων με διπλή ιθαγένεια ΕΕ-Ιράν, η οποία συνοδεύεται από παρατεταμένες περιόδους απομόνωσης και ανακρίσεων, μη τήρηση της νομιμότητας, μη διεξαγωγή δίκαιης δίκης και πολυετείς ποινές κάθειρξης με βάση ασαφείς ή απροσδιόριστες κατηγορίες περί «εθνικής ασφάλειας» και «κατασκοπείας», καθώς και από κρατικά υποστηριζόμενες εκστρατείες δυσφήμισης των φυλακισμένων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ιράν δεν αναγνωρίζει τη διπλή ιθαγένεια, περιορίζοντας κατά συνέπεια την πρόσβαση που έχουν οι ξένες πρεσβείες στους πολίτες τους με διπλή ιθαγένεια οι οποίοι κρατούνται εκεί·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τουλάχιστον έξι άτομα με διπλή ιθαγένεια ΕΕ-Ιράν, οι Nazanin Zaghari-Ratcliffe, Ahmadreza Djalali, Kamal Ahmady, Kamran Ghaderi, Massud Mossahab και Moral Tahaz, βρίσκονται σήμερα φυλακισμένα στο Ιράν·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Nazanin Zaghari-Ratcliffe, Βρετανο-Ιρανή υπήκοος και υπάλληλος του ιδρύματος Thomson Reuters, βρίσκεται παράνομα φυλακισμένη στο Ιράν από τις 3 Απριλίου 2016, έπειτα από μήνες παράνομης κράτησης με την κατηγορία της κατασκοπίας, χωρίς διεξαγωγή ελεύθερης και δίκαιης δίκης· λαμβάνοντας υπόψη ότι στερείται επανειλημμένα ιατρικής περίθαλψης, γεγονός που έχει οδηγήσει στην επιδείνωση της φυσικής και πνευματικής υγείας της· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόσφατα της απαγορεύθηκε η πρόσβαση σε διεθνείς τηλεφωνικές κλήσεις και ότι οι επιτρεπόμενες οικογενειακές επισκέψεις περιορίστηκαν σε μόνο μία φορά τον μήνα·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Ιρανο-Βρετανός επιστήμονας κοινωνικής ανθρωπολογίας Κameel Ahmady τελεί υπό κράτηση στην Τεχεράνη από τις 11 Αυγούστου 2019, με κατηγορίες που δεν έχουν γίνει γνωστές· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο επιχειρηματίας Morad Tahbaz, ο οποίος έχει ιρανική, βρετανική και αμερικανική ιθαγένεια, συνελήφθη μαζί με τουλάχιστον εννέα οικολόγους τον Ιανουάριο του 2018, κατηγορούμενος για εικαζόμενη κατασκοπεία·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Ahmadreza Djalali, Σουηδός επιστήμονας και γιατρός, γεννημένος στο Ιράν, κρατείται στις φυλακές Evin από τον Απρίλιο του 2016, και ότι τον Οκτώβριο του 2017 καταδικάστηκε σε θάνατο με την κατηγορία της κατασκοπείας βάσει εικαζόμενης καταναγκαστικής ομολογίας·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Kamran Ghaderi, πολίτης με διπλή ιθαγένεια Ιράν-Αυστρίας, ήταν διευθύνων σύμβουλος μιας αυστριακής εταιρείας ΤΠ, όταν πράκτορες του Υπουργείου Πληροφοριών τον συνέλαβαν κατά την άφιξή του στον διεθνή αερολιμένα της Τεχεράνης στις 2 Ιανουαρίου 2016, και του επιβλήθηκε ποινή δεκαετούς κάθειρξης με την κατηγορία της «κατασκοπείας υπέρ εχθρικών κρατών»·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 11 Μαρτίου 2019, η κάτοχος του Βραβείου Ζαχάρωφ του 2012, υπερασπίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικηγόρος Nasrin Sotoudeh καταδικάστηκε ερήμην σε 38 έτη κάθειρξης και 148 μαστιγώματα, μεταξύ άλλων για το έργο της όσον αφορά την υπεράσπιση γυναικών που κατηγορούνται για διαμαρτυρία κατά της υποχρεωτικής χρήσης της μαντίλας· λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι συμμετείχαν σε παγκόσμια εκστρατεία τον Ιούνιο ζητώντας από την ιρανική κυβέρνηση την απελευθέρωση της κ. Sotoudeh·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Atena Daemi και Golrock Ebrahimi Iralee καταδικάστηκαν σε εξαετή κάθειρξη τον Οκτώβριο του 2016· λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Σεπτέμβριο του 2019, προστέθηκαν δύο επιπλέον έτη στην ποινή τους, αφού κατηγορήθηκαν για «προσβολή του ανώτατου ηγέτη»· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω ποινή φέρεται να εκδόθηκε ως αντίποινα για διαμαρτυρίες υπερασπιστών των δικαιωμάτων των γυναικών στη φυλακή·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν αναφερθεί πολυάριθμες περιπτώσεις απάνθρωπων και ταπεινωτικών συνθηκών, ιδίως στη φυλακή Evin, καθώς και έλλειψης επαρκούς πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη κατά τη διάρκεια κράτησης στο Ιράν, κατά παράβαση των ελάχιστων κανόνων των Ηνωμένων Εθνών για τη μεταχείριση των κρατουμένων·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι δημοσιογράφοι, οι δικηγόροι, οι ακτιβιστές οικολόγοι, οι συνδικαλιστές και οι διαδικτυακοί ακτιβιστές στο Ιράν εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν παρενοχλήσεις, αυθαίρετες συλλήψεις, κρατήσεις και διώξεις για το έργο τους·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές εξακολουθούν να ποινικοποιούν τον ακτιβισμό υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να χρησιμοποιούν το άρθρο 48 του ιρανικού κώδικα ποινικής δικονομίας για να περιορίζουν την πρόσβαση των κρατουμένων σε νομικό σύμβουλο της επιλογής τους και να τους αρνούνται την πρόσβαση σε προξενική βοήθεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχουν ανεξάρτητοι μηχανισμοί για τη διασφάλιση της λογοδοσίας εντός του δικαστικού σώματος·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει λάβει περιοριστικά μέτρα που συνδέονται με παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα οποία περιλαμβάνουν δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση χορήγησης θεώρησης για πρόσωπα και οντότητες που ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και απαγόρευση των εξαγωγών στο Ιράν εξοπλισμού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή και εξοπλισμού για την παρακολούθηση των τηλεπικοινωνιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα αυτά επικαιροποιούνται τακτικά και παραμένουν σε ισχύ·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ιράν εξακολουθεί να εφαρμόζει συχνά τη θανατική ποινή· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Narges Mohammadi, κάτοχος Βραβείου Per Anger, εκτίει σήμερα ποινή δεκαεξαετούς κάθειρξης για την εκστρατεία της με στόχο την κατάργηση της θανατικής ποινής και για το έργο της με την κάτοχο του Βραβείου Νόμπελ Shirin Ebadi·

1.  καλεί τις ιρανικές αρχές να ακυρώσουν όλες αυτές τις ποινές και να απελευθερώσουν αμέσως και άνευ όρων τις Mojgan Keshavarz, Yasaman Aryani, Monireh Aryani, Monireh Arabshahi, Saba Kord-Afshari και Atena Daemi, ως υπερασπίστριες των δικαιωμάτων των γυναικών που διαμαρτύρονταν κατά της υποχρεωτικής χρήσης της μαντίλας· ζητεί επίσης την απελευθέρωση των Nasrin Sotoudeh, Narges Mohammadi, Sepideh Gholian, Sanaz Allahyari, Asal Mohammadi, Marzieh Amiri και Atefeh Rangriz, και όλων των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουν φυλακιστεί και καταδικαστεί επειδή ασκούσαν απλώς τα δικαιώματά τους της ελεύθερης έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι ειρηνικώς·

2.  καταδικάζει απερίφραστα τη συνεχιζόμενη καταπίεση των γυναικών που τάσσονται κατά της υποχρεωτικής χρήσης της μαντίλας και που ασκούν τα δικαιώματά τους της ελεύθερης έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι ειρηνικώς· καλεί την ιρανική κυβέρνηση να σεβαστεί την ελευθερία των Ιρανών γυναικών να επιλέγουν τον δικό τους ενδυματολογικό κώδικα·

3.  τονίζει ότι οι ιρανικές αρχές πρέπει σε κάθε περίπτωση να διασφαλίζουν ότι οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι δικηγόροι και οι δημοσιογράφοι είναι σε θέση να εκτελούν το έργο τους χωρίς απειλές, εκφοβισμό και προσκόμματα, και ζητεί από την ιρανική δικαιοσύνη να σταματήσει τις συνεχείς παρενοχλήσεις· καλεί επιτακτικά την ιρανική δικαιοσύνη να σταματήσει τη λογοκρισία στο διαδίκτυο και να σέβεται τα οικουμενικά ανθρώπινα δικαιώματα όλων των ανθρώπων, ειδικότερα δε τα δικαιώματά τους στην ελεύθερη έκφραση στο διαδίκτυο και εκτός του διαδικτύου·

4.  επαινεί και στηρίζει τις Ιρανές υπερασπίστριες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εξακολουθούν να υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, παρά τις δυσκολίες και τις προσωπικές επιπτώσεις που αντιμετωπίζουν·

5.  εκφράζει τη βαθιά του λύπη για την έλλειψη προόδου στις υποθέσεις που αφορούν τα άτομα με διπλή ιθαγένεια ΕΕ-Ιράν που κρατούνται στο Ιράν· ζητεί την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση όλων των ατόμων με διπλή ιθαγένεια ΕΕ-Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των Nazanin Zaghari-Ratcliffe, Ahmadreza Djalali, Kamal Ahmady, Kamran Ghaderi, Massud Mossaheb και Morad Tahbaz, που κρατούνται σήμερα σε ιρανικές φυλακές, εκτός εάν επαναληφθεί η δίκη τους σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα· καταδικάζει τη συνεχιζόμενη πρακτική φυλάκισης ατόμων με διπλή ιθαγένεια ΕΕ-Ιράν από τις δικαστικές αρχές του Ιράν κατόπιν άδικης δίκης·

6.  προτρέπει τις ιρανικές αρχές να συνεργαστούν χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση με τις πρεσβείες των κρατών μελών της ΕΕ στην Τεχεράνη, προκειμένου να καταστεί δυνατή η κατάρτιση πλήρους καταλόγου των ατόμων με διπλή ιθαγένεια ΕΕ-Ιράν που κρατούνται σήμερα σε ιρανικές φυλακές, και να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς κάθε μεμονωμένη περίπτωση, δεδομένου ότι η ασφάλεια και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών έχουν ύψιστη σημασία για την ΕΕ·

7.  προτρέπει τις ιρανικές αρχές να αναθεωρήσουν τις νομικές διατάξεις που εισάγουν διακρίσεις κατά των γυναικών, ειδικότερα δε αυτές που σχετίζονται με την προσωπική τους κατάσταση· χαιρετίζει την κατάθεση στο ιρανικό κοινοβούλιο του νομοσχεδίου για την προστασία των γυναικών από τη βία και τονίζει την ανάγκη για ολοκληρωμένη νομοθεσία που θα καθορίζει και θα ποινικοποιεί κάθε μορφή έμφυλης βίας κατά των γυναικών·

8.  καλεί τις ιρανικές αρχές να διασφαλίσουν ότι οι γυναίκες θα έχουν πρόσβαση σε όλα τα στάδια, χωρίς να αντιμετωπίζουν διακρίσεις ή κίνδυνο διώξεων·

9.  καλεί εκ νέου τις ιρανικές αρχές να τροποποιήσουν το άρθρο 48 του κώδικα ποινικής δικονομίας της χώρας, προκειμένου να εξασφαλίσουν το δικαίωμα όλων των κατηγορουμένων να εκπροσωπούνται από δικηγόρο της επιλογής τους και να έχουν δίκαιη δίκη σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν στο πλαίσιο του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα·

10.  καλεί το ιρανικό κοινοβούλιο να τροποποιήσει τη νομοθεσία σχετικά με τα εγκλήματα κατά της εθνικής ασφάλειας, η οποία χρησιμοποιείται τακτικά για τη δίωξη υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοσιογράφων, ακτιβιστών οικολόγων και συνδικαλιστών, καθώς και μελών θρησκευτικών και εθνοτικών μειονοτήτων, και η οποία παραβιάζει το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο έχει κυρωθεί από το Ιράν·

11.  καταδικάζει τη συνεχιζόμενη πρακτική της σκόπιμης άρνησης ιατρικής περίθαλψης στους κρατουμένους· εκφράζει τη λύπη του για τα συστηματικά βασανιστήρια στις ιρανικές φυλακές και ζητεί την άμεση παύση κάθε μορφής βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης όλων των κρατουμένων· καταδικάζει την πρακτική της άρνησης της πρόσβασης σε τηλεφωνικές κλήσεις και των οικογενειακών επισκέψεων στους κρατουμένους·

12.  προτρέπει τις ιρανικές αρχές να διασφαλίσουν την πλήρη και ανεπιφύλακτη εφαρμογή του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (ICCPR), στο οποίο το Ιράν είναι συμβαλλόμενο μέρος· προτρέπει το Ιράν να προσχωρήσει στη Σύμβαση για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών·

13.  σημειώνει τις τροποποιήσεις του νόμου περί εμπορίας ναρκωτικών, που αναμένεται να περιορίσουν την επιβολή της θανατικής ποινής·

14.  καταδικάζει απερίφραστα τη χρήση της θανατικής ποινής, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της κατά ανήλικων παραβατών· καλεί τις ιρανικές αρχές να αναστείλουν αμέσως τη χρήση της θανατικής ποινής, με απώτερο στόχο την κατάργησή της·

15.  καλεί την κυβέρνηση του Ιράν να συνεργαστεί με τον ειδικό εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, και μεταξύ άλλων να του επιτρέψει την είσοδο στη χώρα·

16.  ενθαρρύνει τον καλό συντονισμό μεταξύ των πρεσβειών της ΕΕ που είναι διαπιστευμένες στην Τεχεράνη· παροτρύνει όλα τα κράτη μέλη με διπλωματική παρουσία στην Τεχεράνη να χρησιμοποιήσουν τους μηχανισμούς που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με σκοπό τη στήριξη και την προστασία των εν λόγω ατόμων, ειδικότερα δε των υπερασπιστών των δικαιωμάτων των γυναικών και των ατόμων με διπλή ιθαγένεια ΕΕ-Ιράν, μεταξύ άλλων μέσω δημόσιων δηλώσεων, διπλωματικών διαβημάτων, παρακολούθησης δικών και επισκέψεων σε φυλακές·

17.  καλεί την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, να συνεχίσει να εκφράζει ανησυχίες σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα στις ιρανικές αρχές στο πλαίσιο διμερών και πολυμερών φόρουμ, και να χρησιμοποιήσει όλες τις προγραμματισμένες επαφές με τις ιρανικές αρχές για τον σκοπό αυτό, ιδίως στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου υψηλού επιπέδου ΕΕ-Ιράν·

18.  καλεί την ΕΥΕΔ να υποβάλει έκθεση όσον αφορά τα μέτρα που έχουν ληφθεί σχετικά με τα προηγούμενα ψηφίσματα του Κοινοβουλίου για το Ιράν·

19.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών, στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και στην κυβέρνηση και το κοινοβούλιο του Ιράν.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2019)0204.
(2) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0525.
(3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0231.
(4) ΕΕ C 215 της 19.6.2018, σ. 86.
(5) ΕΕ C 408 της 30.11.2017, σ. 39.
(6) ΕΕ C 349 της 17.10.2017, σ. 41.
(7) ΕΕ C 153 E της 31.5.2013, σ. 157.
(8) ΕΕ L 98 της 9.4.2019, σ. 1.


Δυνατότητα κατοχύρωσης φυτών και κατ’ ουσία βιολογικών διεργασιών με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας
PDF 134kWORD 54k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Σεπτεμβρίου 2019 σχετικά με τη δυνατότητα κατοχύρωσης φυτών και κατ’ ουσία βιολογικών διεργασιών με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (2019/2800(RSP))
P9_TA(2019)0020RC-B9-0040/2019

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 10ης Μαΐου 2012, σχετικά με την κατοχύρωση των κατ’ ουσία βιολογικών διεργασιών με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 17ης Δεκεμβρίου 2015, σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τα δικαιώματα βελτιωτή φυτικής ποικιλίας(2),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 98/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 1998, για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων(3), και ιδίως το άρθρο 4, σύμφωνα με το οποίο τα προϊόντα που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες δεν μπορούν να κατοχυρωθούν με διπλώματα ευρεσιτεχνίας,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (ΣΕΔΕ), της 5ης Οκτωβρίου 1973, και ιδίως το άρθρο 53 στοιχείο β),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό εφαρμογής της ΣΕΔΕ και ιδίως το άρθρο 26, σύμφωνα με το οποίο η οδηγία 98/44/ΕΚ χρησιμοποιείται ως συμπληρωματικό μέσο ερμηνείας όσον αφορά αιτήσεις χορήγησης ευρωπαϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας και διπλώματα ευρεσιτεχνίας για βιοτεχνολογικές εφευρέσεις,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 8ης Νοεμβρίου 2016, για ορισμένα άρθρα της οδηγίας 98/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων(4),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 1ης Μαρτίου 2017, σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για ορισμένα άρθρα της οδηγίας 98/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων(5),

–  έχοντας υπόψη της απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας της 29ης Ιουνίου 2017 για την τροποποίηση των άρθρων 27 και 28 των κανόνων εφαρμογής της ΣΕΔΕ (CA/D 6/17)(6),

–  έχοντας υπόψη την παραπομπή αρκετών ερωτήσεων που αφορούν την απόφαση T 1063/18 του τεχνικού συμβουλίου προσφυγών 3.3.04 του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (ΕΓΔΕ) της 5ης Δεκεμβρίου 2018 στο ανώτατο συμβούλιο προσφυγών του ΕΓΔΕ, από τον πρόεδρο του ΕΓΔΕ(7),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2100/94 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουλίου 1994, για τα κοινοτικά δικαιώματα επί φυτικών ποικιλιών(8) (εφεξής «κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2100/94 του Συμβουλίου»), και ιδίως το άρθρο 15 στοιχείο γ), όπου προβλέπεται εξαίρεση για τους βελτιωτές,

–  έχοντας υπόψη τη Συμφωνία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου, συμπεριλαμβανομένης της εμπορίας προϊόντων παραποίησης/απομίμησης (TRIPS), και ιδίως το άρθρο 27 παράγραφος 3,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 136 παράγραφος 5 και το άρθρο 132 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανεμπόδιστη πρόσβαση σε φυτικό υλικό (μεταξύ άλλων και σε φυτικά χαρακτηριστικά) είναι απολύτως αναγκαία για την καινοτόμο ικανότητα των ευρωπαϊκών τομέων βελτίωσης φυτών και γεωργίας, την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά τους και την ανάπτυξη νέων φυτικών ποικιλιών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή και να αποτραπεί η δημιουργία μονοπωλίων εντός του τομέα βελτίωσης φυτικών ποικιλιών, και ταυτόχρονα να παρέχονται περισσότερες ευκαιρίες για τις ΜΜΕ και τους γεωργούς·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οποιοσδήποτε περιορισμός της πρόσβασης σε γενετικούς πόρους, ή οποιαδήποτε απόπειρα παρεμπόδισής της, ενδέχεται να οδηγήσει σε υπερβολική συγκέντρωση της αγοράς στον τομέα της βελτίωσης φυτών σε βάρος του αγοραίου ανταγωνισμού, των καταναλωτών και της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς και επισιτιστικής ασφάλειας·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρεσιτεχνιακή κατοχύρωση των προϊόντων που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες ή του γενετικού υλικού που απαιτείται για τη συμβατική βελτίωση φυτών υπονομεύει την εξαίρεση που κατοχυρώνεται στο άρθρο 53 στοιχείο β) της ΣΕΔΕ και στο άρθρο 4 της οδηγίας 98/44/ΕΚ·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προϊόντα που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες, όπως φυτά, σπόροι, ενδημικά χαρακτηριστικά και γονίδια, πρέπει να εξαιρούνται από τη δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βελτίωση φυτών και ζώων είναι μια διεργασία που εφαρμόζεται από τους γεωργούς και τις γεωργικές κοινότητες από τις απαρχές της γεωργίας, και ότι η απρόσκοπτη χρήση ποικιλιών και μεθόδων βελτίωσης είναι σημαντική για τη γενετική ποικιλομορφία·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία 98/44/ΕΚ διέπει τις βιοτεχνολογικές εφευρέσεις, και ιδίως τη γενετική μηχανική·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην ανακοίνωσή της στις 8 Νοεμβρίου 2016, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πρόθεση του νομοθέτη της ΕΕ κατά την έκδοση της οδηγίας 98/44/ΕΚ ήταν να εξαιρούνται από τη δυνατότητα ευρεσιτεχνιακής κατοχύρωσης τα προϊόντα που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στα συμπεράσματά του της 3ης Φεβρουαρίου 2017, το Συμβούλιο επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής· λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα εμπλεκόμενα νομοθετικά όργανα της ΕΕ έχουν καταστήσει απόλυτα σαφές ότι η πρόθεση του νομοθέτη της ΕΕ κατά την έκδοση της οδηγίας 98/44/ΕΚ ήταν να εξαιρούνται από τη δυνατότητα ευρεσιτεχνιακής κατοχύρωσης τα προϊόντα που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 29 Ιουνίου 2017, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΓΔΕ τροποποίησε τα άρθρα 27 και 28 του κανονισμού εφαρμογής της ΣΕΔΕ(9) και αποφάσισε να απαγορεύεται η ευρεσιτεχνιακή κατοχύρωση φυτών και ζώων που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα 38 συμβαλλόμενα κράτη της ΣΕΔΕ έχουν επιβεβαιώσει ότι η εθνική τους νομοθεσία ευθυγραμμίζεται με την πρακτική τους, με αποτέλεσμα τα προϊόντα που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες να εξαιρούνται ουσιαστικά από τη δυνατότητα ευρεσιτεχνιακής κατοχύρωσης·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συμβαλλόμενα κράτη της ΣΕΔΕ έχουν εκφράσει τις ανησυχίες τους όσον αφορά την ανασφάλεια δικαίου που προκαλείται από την απόφαση Τ 1063/18(10) της 5ης Δεκεμβρίου 2018 του τεχνικού συμβουλίου προσφυγών 3.3.04·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόφαση αυτή παραπέμφθηκε στο ανώτατο συμβούλιο προσφυγών του ΕΓΔΕ από τον Πρόεδρο του ΕΓΔΕ κατά την 159η συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου τον Μάρτιο του 2019·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι για πολλές αιτήσεις που αφορούν προϊόντα τα οποία προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες αναμένεται απόφαση του ΕΓΔΕ, γεγονός που δημιουργεί στους αιτούντες, καθώς και σε όσους θα επηρεαστούν από αυτά τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, επείγουσα ανάγκη ασφάλειας δικαίου σχετικά με την εγκυρότητα του άρθρου 28 παράγραφος 2·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι θεμελιώδης αρχή του διεθνούς συστήματος δικαιωμάτων επί φυτικών ποικιλιών που βασίζεται στη Σύμβαση UPOV του 1991 και του συστήματος της ΕΕ που βασίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2100/94 του Συμβουλίου είναι το γεγονός ότι ο κάτοχος δικαιώματος επί φυτικής ποικιλίας δεν μπορεί να στερεί από τρίτους τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν την προστατευόμενη ποικιλία για περαιτέρω δραστηριότητες βελτίωσης·

1.  εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για την απόφαση του τεχνικού συμβουλίου προσφυγών 3.3.04 του ΕΓΔΕ της 5ης Δεκεμβρίου 2018 (Τ 1063/18), η οποία δημιουργεί μια κατάσταση ανασφάλειας δικαίου·

2.  επαναλαμβάνει ότι οι φυτικές ποικιλίες και οι φυλές ζώων, συμπεριλαμβανομένων των μελών και των χαρακτηριστικών τους, οι κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες, καθώς και τα προϊόντα που προκύπτουν από αυτές, δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να κατοχυρωθούν με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, σύμφωνα με την οδηγία 98/44/ΕΚ και την πρόθεση του νομοθέτη της ΕΕ·

3.  θεωρεί ότι οι εσωτερικοί κανόνες λήψης αποφάσεων του ΕΓΔΕ δεν πρέπει να υπονομεύουν τον δημοκρατικό πολιτικό έλεγχο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, την ερμηνεία της και την πρόθεση του νομοθέτη, όπως αποσαφηνίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 8ης Νοεμβρίου 2016 για ορισμένα άρθρα της οδηγίας 98/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων·

4.  θεωρεί ότι κάθε απόπειρα ευρεσιτεχνιακής κατοχύρωσης των προϊόντων που προκύπτουν από συμβατική βελτίωση φυτών, συμπεριλαμβανομένων της διασταύρωσης και της επιλογής, ή του γενετικού υλικού που απαιτείται για τη συμβατική βελτίωση φυτών υπονομεύει την εξαίρεση που κατοχυρώνεται στο άρθρο 53 στοιχείο β) της ΣΕΔΕ και στο άρθρο 4 της οδηγίας 98/44/ΕΚ·

5.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλίσουν νομική σαφήνεια όσον αφορά την απαγόρευση της κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από το ΕΓΔΕ προϊόντων που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες·

6.  επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 8ης Νοεμβρίου 2016, η οποία αποσαφηνίζει ότι η πρόθεση του νομοθέτη της ΕΕ κατά την έκδοση της οδηγίας 98/44/ΕΚ ήταν να εξαιρούνται από τη δυνατότητα ευρεσιτεχνιακής κατοχύρωσης τα προϊόντα που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες· επικροτεί την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας των συμβαλλόμενων κρατών της ΣΕΔΕ με την πρακτική τους, καθώς και την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΓΔΕ να αποσαφηνίσει το πεδίο εφαρμογής και την έννοια του άρθρου 53 στοιχείο β) της ΣΕΔΕ όσον αφορά την εξαίρεση από τη δυνατότητα ευρεσιτεχνιακής κατοχύρωσης·

7.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προστατεύσουν την καινοτόμο ικανότητα των ευρωπαϊκών τομέων βελτίωσης φυτών και γεωργίας και το γενικό δημόσιο συμφέρον και να μεριμνήσουν ώστε η Ένωση να εξασφαλίζει ουσιαστικά εγγυημένη πρόσβαση σε υλικό που προκύπτει από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες με σκοπό τη βελτίωση φυτών, καθώς και τη χρήση του υλικού αυτού, προκειμένου -κατά περίπτωση- να μη θίγονται πρακτικές που εξασφαλίζουν τα δικαιώματα των γεωργών και την εξαίρεση για τους βελτιωτές φυτών·

8.  καλεί επιτακτικά την Επιτροπή, ως εκ τούτου, να υποβάλει υπόμνημα φιλικού χαρακτήρα στο ανώτατο συμβούλιο προσφυγών του ΕΓΔΕ πριν από την 1η Οκτωβρίου 2019, με το οποίο θα ενισχύει τα συμπεράσματα που διατυπώνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής του 2016, δηλαδή ότι η πρόθεση του νομοθέτη της ΕΕ κατά την έκδοση της οδηγίας 98/44/ΕΚ ήταν να εξαιρεθούν από τη δυνατότητα ευρεσιτεχνιακής κατοχύρωσης τα προϊόντα που προκύπτουν από κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες, και να επισυνάψει το παρόν ψήφισμα στη δήλωσή της·

9.  καλεί το ανώτατο συμβούλιο προσφυγών του ΕΓΔΕ να αποκαταστήσει, χωρίς καθυστέρηση, την ασφάλεια δικαίου απαντώντας θετικά στις ερωτήσεις που του έχει προωθήσει ο πρόεδρος του ΕΓΔΕ προς το συμφέρον των βελτιωτών, των γεωργών και του κοινού·

10.  καλεί την Επιτροπή να συνεργάζεται ενεργά με τρίτες χώρες κατά τη διαπραγμάτευση εμπορικών συμφωνιών και συμφωνιών εταιρικής σχέσης, προκειμένου να διασφαλίζεται η εξαίρεση από τη δυνατότητα ευρεσιτεχνιακής κατοχύρωσης των κατ’ ουσία βιολογικών διεργασιών και των προϊόντων που προκύπτουν από αυτές·

11.  καλεί την Επιτροπή να επιδιώξει, στο πλαίσιο πολυμερών συζητήσεων για την εναρμόνιση του δικαίου ευρεσιτεχνίας, να μην κατοχυρώνονται οι κατ’ ουσία βιολογικές διεργασίες και τα προϊόντα τους με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας·

12.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση σχετικά με την ανάπτυξη και τις επιπτώσεις του δικαίου ευρεσιτεχνίας στον τομέα της βιοτεχνολογίας και της γενετικής μηχανικής, όπως απαιτεί το άρθρο 16 στοιχείο γ) της οδηγίας 98/44/ΕΚ και όπως ζήτησε το Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του της 17ης Δεκεμβρίου 2015 σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τα δικαιώματα βελτιωτή φυτικής ποικιλίας, και να αναλύσει περαιτέρω τα ζητήματα που συνδέονται με το πεδίο εφαρμογής της προστασίας των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας·

13.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή, για να συμπεριληφθεί σε γραπτή δήλωση στο ανώτατο συμβούλιο προσφυγών του ΕΓΔΕ έως την 1η Οκτωβρίου 2019, καθώς και στο Συμβούλιο.

(1) ΕΕ C 261 E της 10.9.2013, σ. 31.
(2) ΕΕ C 399 της 24.11.2017, σ. 188.
(3) ΕΕ L 213 της 30.7.1998, σ. 13.
(4) ΕΕ C 411 της 8.11.2016, σ. 3.
(5) ΕΕ C 65 της 1.3.2017, σ. 2.
(6) Επίσημη Εφημερίδα του ΕΓΔΕ, A56, 31.7.2017.
(7) Επίσημη Εφημερίδα του ΕΓΔΕ, A52, 31.5.2019.
(8) ΕΕ L 227 της 1.9.1994, σ. 1.
(9) Επίσημη Εφημερίδα του ΕΓΔΕ, A56, 31.7.2017 (CA/D 6/17).
(10) https://www.epo.org/news-issues/news/2019/20190329.html


Η σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης
PDF 142kWORD 59k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Σεπτεμβρίου 2019 σχετικά με σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης (2019/2819(RSP))
P9_TA(2019)0021RC-B9-0097/2019

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τις οικουμενικές αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως κοινότητας βασιζόμενης σε κοινές αξίες,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση στην οποία προέβησαν στις 22 Αυγούστου 2019 ο Πρώτος Αντιπρόεδρος της Επιτροπής κ. Timmermans και η Επίτροπος κ. Jourová ενόψει της πανευρωπαϊκής ημέρας μνήμης για τα θύματα όλων των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων,

–  έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών που εγκρίθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 1948,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαΐου 2005 σχετικά με την εξηκοστή επέτειο του τερματισμού του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη στις 8 Μαΐου 1945(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα 1481 της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης της 26ης Ιανουαρίου 2006 σχετικά με την ανάγκη διεθνούς καταδίκης των εγκλημάτων των ολοκληρωτικών κομμουνιστικών καθεστώτων,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση-πλαίσιο 2008/913/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2008, για την μέσω του ποινικού δικαίου καταπολέμηση ορισμένων μορφών και εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας(2),

–  έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Πράγας, της 3ης Ιουνίου 2008, σχετικά με την ευρωπαϊκή συνείδηση και τον κομμουνισμό,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωσή του σχετικά με την ανακήρυξη της 23ης Αυγούστου ως Ευρωπαϊκής Ημέρας Μνήμης για τα θύματα του σταλινισμού και του ναζισμού, που εκδόθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2008(3),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 2ας Απριλίου 2009 σχετικά με την ευρωπαϊκή συνείδηση και τον ολοκληρωτισμό(4),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής, της 22ας Δεκεμβρίου 2010 σχετικά με τη μνήμη των εγκλημάτων που διαπράχτηκαν από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα στην Ευρώπη (COM(2010)0783),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 9ης-10ης Ιουνίου 2011 σχετικά με τη μνήμη των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα στην Ευρώπη,

–  έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Βαρσοβίας της 23ης Αυγούστου 2011 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης για τα θύματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων,

–  έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση των κυβερνητικών εκπροσώπων οκτώ κρατών μελών της ΕΕ, της 23ης Αυγούστου 2018, στη μνήμη των θυμάτων του κομμουνισμού,

–  έχοντας υπόψη το ιστορικό του ψήφισμα σχετικά με την κατάσταση στην Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία, το οποίο εγκρίθηκε στις 13 Ιανουαρίου 1983 ως απάντηση στην «έκκληση της Βαλτικής», που έκαναν 45 πολίτες των χωρών αυτών,

–  έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα και τις δηλώσεις που έχουν εγκριθεί από διάφορα εθνικά κοινοβούλια σχετικά με τα εγκλήματα των ολοκληρωτικών κομμουνιστικών καθεστώτων,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφοι 2 και 4 του Κανονισμού του,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η φετινή χρονιά αποτελεί την ογδοηκοστή επέτειο από την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, που προκάλεσε ανθρώπινο πόνο σε μια κλίμακα άγνωστη στο παρελθόν και οδήγησε στην επί πολλές δεκαετίες κατοχή χωρών της Ευρώπης·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πριν από 80 χρόνια, στις 23 Αυγούστου 1939, η κομμουνιστική Σοβιετική Ένωση και η ναζιστική Γερμανία υπέγραψαν Συνθήκη μη επιθέσεως, γνωστή ως Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, και τα μυστικά πρωτόκολλά της, με αποτέλεσμα να χωριστούν η Ευρώπη και τα εδάφη ανεξάρτητων κρατών μεταξύ των δύο ολοκληρωτικών καθεστώτων και να συνασπισθούν σε σφαίρες επιρροής, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για το ξέσπασμα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ως άμεση συνέπεια του Συμφώνου Μολότοφ -Ρίμπεντροπ, το οποίο ακολούθησε η Συνθήκη Ναζί-Σοβιετικών για τα σύνορα και τη φιλία μεταξύ των δύο καθεστώτων, της 28ης Σεπτεμβρίου 1939, η Πολωνική Δημοκρατία ήταν η πρώτη που δέχτηκε εισβολή από τον Χίτλερ και δύο εβδομάδες αργότερα από τον Στάλιν –εισβολές που στέρησαν από τη χώρα την ανεξαρτησία της και αποτέλεσαν μια άνευ προηγουμένου τραγωδία για τον πολωνικό λαό– η κομμουνιστική Σοβιετική Ένωση ξεκίνησε επιθετικό πόλεμο κατά της Φινλανδίας στις 30 Νοεμβρίου 1939, και τον Ιούνιο του 1940 κατέλαβε και προσάρτησε μέρη της Ρουμανίας –εδάφη που ποτέ δεν επιστράφηκαν– όπως επίσης προσάρτησε τις ανεξάρτητες δημοκρατίες της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Εσθονίας·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, μετά την ήττα του ναζιστικού καθεστώτος και τον τερματισμό του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες μπόρεσαν να προχωρήσουν στην ανοικοδόμηση και να ξεκινήσουν μια διεργασία συμφιλίωσης, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρέμειναν υπό δικτατορικά καθεστώτα –ορισμένα υπό άμεση σοβιετική κατοχή ή επιρροή– επί μισό αιώνα και συνέχισαν να στερούνται την ελευθερία, την κυριαρχία, την αξιοπρέπεια, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά το γεγονός ότι τα εγκλήματα του ναζιστικού καθεστώτος αξιολογήθηκαν και τιμωρήθηκαν με τις δίκες της Νυρεμβέργης, εξακολουθεί να υφίσταται επείγουσα ανάγκη για ευαισθητοποίηση, ηθική αξιολόγηση και νομική διερεύνηση των εγκλημάτων του σταλινισμού και άλλων δικτατορικών καθεστώτων·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένα κράτη μέλη, οι κομμουνιστικές και ναζιστικές ιδεολογίες απαγορεύονται δια νόμου·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση υπήρξε εξαρχής μια απάντηση στα δεινά που επέφεραν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι και η ναζιστική τυραννία που οδήγησε στο Ολοκαύτωμα και στην επέκταση των ολοκληρωτικών και αντιδημοκρατικών κομμουνιστικών καθεστώτων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αλλά και ένας τρόπος για την υπέρβαση των διαιρέσεων και της εχθρότητας στην Ευρώπη μέσω της συνεργασίας και της ενοποίησης, καθώς και για την εξάλειψη των πολέμων και την εδραίωση της δημοκρατίας στην Ευρώπη· λαμβάνοντας υπόψη ότι για τις ευρωπαϊκές χώρες που υπέφεραν από τη σοβιετική κατοχή και τις κομμουνιστικές δικτατορίες, η διεύρυνση της ΕΕ στις αρχές του 2004 σηματοδοτεί την επιστροφή τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια, στην οποία ανήκουν·

Η.  εκτιμώντας ότι οι μνήμες του τραγικού παρελθόντος της Ευρώπης πρέπει να μείνουν ζωντανές, για να τιμηθούν τα θύματα, να καταδικαστούν οι θύτες και να τεθούν οι βάσεις για μια συμφιλίωση μέσα από την αλήθεια και τη μνήμη·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μνήμη για τα θύματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων και η αναγνώριση και συνειδητοποίηση της κοινής ευρωπαϊκής κληρονομιάς των εγκλημάτων που διέπραξαν οι κομμουνιστικές, ναζιστική, και λοιπές δικτατορίες έχουν ζωτική σημασία για την ενότητα της Ευρώπης και του λαού της και για την οικοδόμηση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας απέναντι στις σύγχρονες εξωτερικές απειλές·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πριν από 30 χρόνια, στις 23 Αυγούστου 1989, η πεντηκοστή επέτειος του συμφώνου Μολότωφ-Ρίμπεντροπ και η μνήμη των θυμάτων ολοκληρωτικών καθεστώτων τιμήθηκαν από τη «Βαλτική Αλυσίδα», μια πρωτοφανή διαδήλωση δύο εκατομμυρίων Λιθουανών, Λετονών και Εσθονών που ένωσαν τα χέρια σχηματίζοντας μια ζωντανή ανθρώπινη αλυσίδα που εκτεινόταν από το Βίλνιους έως το Ταλίν, περνώντας από τη Ρίγα·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά το γεγονός ότι, στις 24 Δεκεμβρίου 1989, το Κογκρέσο των Βουλευτών του Λαού της ΕΣΣΔ καταδίκασε την υπογραφή του Συμφώνου Μολότοφ — Ρίμπεντροπ, επί πλέον των άλλων συμφωνιών με τη ναζιστική Γερμανία, οι ρωσικές αρχές αρνήθηκαν να αναλάβουν την ευθύνη για τη συμφωνία αυτή και τις συνέπειές της, τον Αύγουστο του 2019, και σήμερα υποστηρίζουν την άποψη ότι η Πολωνία, τα κράτη της Βαλτικής και η Δύση είναι οι πραγματικοί υποκινητές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μνήμη για τα θύματα των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων και η αναγνώριση και συνειδητοποίηση της κοινής ευρωπαϊκής κληρονομιάς των εγκλημάτων που διέπραξαν η σταλινική, η ναζιστική και οι λοιπές δικτατορίες, έχουν ζωτική σημασία για την ενότητα της Ευρώπης και του λαού της και για την οικοδόμηση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας απέναντι στις σύγχρονες εξωτερικές απειλές·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ομάδες και τα πολιτικά κόμματα με ανοικτά ριζοσπαστικό, ρατσιστικό και ξενοφοβικό χαρακτήρα, υποδαυλίζουν το μίσος και τη βία στην κοινωνία, π.χ. μέσα από τη διάχυση, επιγραμμικά, της ρητορικής του μίσους, κάτι που συχνά οδηγεί σε αύξηση της βίας, της ξενοφοβίας και της μισαλλοδοξίας·

1.  υπενθυμίζει ότι, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 2 ΣΕΕ, η Ένωση είναι θεμελιωμένη στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες· υπενθυμίζει ότι εν λόγω αρχές είναι κοινές σε όλα τα κράτη μέλη·

2.  τονίζει ότι ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, ο πιο καταστροφικός πόλεμος στην ιστορία της Ευρώπης, ξεκίνησε ως άμεσο αποτέλεσμα της διαβόητης Συνθήκης μη επιθέσεως της 23ης Αυγούστου 1939 μεταξύ Ναζί και Σοβιετικών, γνωστής επίσης ως σύμφωνο Μολότωφ-Ρίμπεντροπ, και των μυστικών πρωτοκόλλων της, βάσει των οποίων δύο ολοκληρωτικά καθεστώτα που είχαν ως κοινό στόχο να κατακτήσουν τον κόσμο διαίρεσαν την Ευρώπη σε δύο σφαίρες επιρροής·

3.  υπενθυμίζει ότι το ναζιστικό και το κομμουνιστικό καθεστώς διέπραξαν μαζικούς φόνους, γενοκτονία και εκτοπίσεις, και προκάλεσαν μια άνευ προηγουμένου στην ιστορία της ανθρωπότητας απώλεια ανθρώπινων ζωών και στέρηση ελευθερίας, και υπενθυμίζει το εξαιρετικά ειδεχθές έγκλημα του Ολοκαυτώματος που διέπραξε το ναζιστικό καθεστώς· καταδικάζει απερίφραστα τις επιθετικές πράξεις, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τις μαζικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν από το ναζιστικό, το κομμουνιστικό και τα λοιπά ολοκληρωτικά καθεστώτα·

4.  εκφράζει τον βαθύ σεβασμό του για κάθε θύμα αυτών των ολοκληρωτικών καθεστώτων και καλεί όλα τα θεσμικά όργανα και τους φορείς της ΕΕ να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε τα φρικτά εγκλήματα του ολοκληρωτισμού κατά της ανθρωπότητας και οι συστημικές κατάφωρες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων να διατηρούνται στη μνήμη και να παραπεμφθούν στα δικαστήρια, και να εγγυηθούν ότι ποτέ δεν θα επαναληφθούν τέτοια εγκλήματα δεν θα επαναληφθούν ποτέ· τονίζει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθούν ζωντανές οι μνήμες του παρελθόντος, διότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφιλίωση χωρίς μνήμη, και επαναλαμβάνει ότι στέκεται ενωμένο απέναντι σε κάθε μορφή ολοκληρωτισμού, όποιο και να είναι το ιδεολογικό του υπόβαθρο·

5.  καλεί όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ να κρίνουν με σαφήνεια και βάσει αρχών τα εγκλήματα και τις επιθετικές ενέργειες που διέπραξαν τα ολοκληρωτικά κομμουνιστικά καθεστώτα και το ναζιστικό καθεστώς·

6.  καταδικάζει όλες τις εκδηλώσεις και τη διάδοση, μέσα στην ΕΕ, ολοκληρωτικών ιδεολογιών, όπως ο ναζισμός και ο σταλινισμός·

7.  καταδικάζει τον ιστορικό αναθεωρητισμό και την εξύμνηση συνεργατών των Ναζί σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ· ανησυχεί έντονα με την αυξανόμενη αποδοχή των ριζοσπαστικών ιδεολογιών και την επιστροφή στον φασισμό, τον ρατσισμό, την ξενοφοβία και άλλες μορφές μισαλλοδοξίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και έχει ταραχτεί μετά τις αναφορές σε ορισμένα κράτη μέλη για σύμπραξη πολιτικών αρχηγών, πολιτικών κομμάτων και δυνάμεων επιβολής του νόμου με ριζοσπαστικά, ρατσιστικά και ξενοφοβικά κινήματα διαφόρων πολιτικών ονομασιών· καλεί τα κράτη μέλη να καταδικάσουν τις πράξεις αυτές με τον αυστηρότερο δυνατό τρόπο, δεδομένου ότι υποσκάπτουν τις ενωσιακές αξίες της ειρήνης, της ελευθερίας και της δημοκρατίας·

8.  καλεί όλα τα κράτη μέλη να εορτάζουν την 23η Αυγούστου ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης για τα θύματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων τόσο σε ενωσιακό όσο και σε κρατικό επίπεδο, και να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση της νεότερης γενιάς στα θέματα αυτά, εντάσσοντας την ιστορία και την ανάλυση των συνεπειών των ολοκληρωτικών καθεστώτων στα προγράμματα σπουδών και στα διδακτικά βιβλία όλων των σχολείων της ΕΕ· καλεί τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν την τεκμηρίωση για το ταραχώδες παρελθόν της Ευρώπης, π.χ. χάρη στη μετάφραση, σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ, των πρακτικών των δικών της Νυρεμβέργης

9.  καλεί τα κράτη μέλη να καταδικάσουν και να καταπολεμήσουν κάθε μορφή άρνησης του Ολοκαυτώματος, συμπεριλαμβανομένων της υποβάθμισης και ελαχιστοποίησης της σοβαρότητας των εγκλημάτων των Ναζί και των συνεργατών τους, και να αποτρέπουν την υποβάθμιση της σημασίας τους στον πολιτικό και επικοινωνιακό λόγο·

10.  ζητεί μια κοινή κουλτούρα μνήμης που να απορρίπτει τα εγκλήματα των φασιστικών, σταλινικών και λοιπών ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων του παρελθόντος, με σκοπό την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις σύγχρονες απειλές κατά της δημοκρατίας, ειδικά μεταξύ της νεότερης γενιάς· προτρέπει τα κράτη μέλη να προωθήσουν, μέσω της γενικής λαϊκής κουλτούρας (mainstream culture), τη διαπαιδαγώγηση σχετικά με την πολυμορφία της κοινωνίας μας και την κοινή μας ιστορία, μεταξύ άλλων και σχετικά με τις φρικαλεότητες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως το Ολοκαύτωμα, και την επί σειρά ετών συστηματική απάρνηση της ανθρώπινης ιδιότητας των θυμάτων του·

11.  καλεί, περαιτέρω, να καθιερωθεί η 25η Μαΐου (επέτειος του θανάτου του ήρωα του Άουσβιτς, λοχαγού του ιππικού Rotamaster Witold Pilecki) ως διεθνής ημέρα των ηρώων του αγώνα κατά του ολοκληρωτισμού, κάτι που θα αποτελέσει έκφραση σεβασμού και απότιση φόρου τιμής σε όλους εκείνους οι οποίοι, πολεμώντας την τυραννία απέδειξαν τον ηρωισμό τους και την πραγματική τους αγάπη για την ανθρωπότητα, και θα δώσει στις μελλοντικές γενεές ένα σαφές παράδειγμα ορθής στάσης απέναντι στην απειλή της υποδούλωσης στον ολοκληρωτισμό·

12.  καλεί την Επιτροπή να παράσχει ουσιαστική στήριξη τόσο σε σχέδια ιστορικής μνήμης και εορτασμού της μνήμης στα κράτη μέλη, όσο και στις δραστηριότητες της Πλατφόρμας Ευρωπαϊκής Μνήμης και Συνείδησης, και να διαθέσει επαρκή χρηματοδοτικά κονδύλια στο πλαίσιο του προγράμματος «Ευρώπη για τους πολίτες», προκειμένου να στηρίξει την απότιση φόρου τιμής και τη μνήμη των θυμάτων του ολοκληρωτισμού, όπως ζητεί η θέση του Κοινοβουλίου σχετικά με το Πρόγραμμα Δικαιωμάτων και Αξιών 2021-2027·

13.  δηλώνει ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, ως πρότυπο ειρήνης και συμφιλίωσης, υπήρξε η ελεύθερη επιλογή των λαών της Ευρώπης να δεσμευθούν σε ένα κοινό μέλλον, και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ιδιαίτερη ευθύνη να προάγει και να διαφυλάσσει τη δημοκρατία, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το κράτος δικαίου, τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

14.  τονίζει ότι, με την προσχώρησή τους στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, οι χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης όχι μόνο επέστρεψαν στην ευρωπαϊκή οικογένεια των ελεύθερων δημοκρατικών χωρών, αλλά, με τη συνδρομή της ΕΕ, σημείωσαν επιτυχία και στην εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη· τονίζει πάντως ότι η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να παραμείνει ανοικτή και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 49 ΣΕΕ·

15.  υποστηρίζει ότι η Ρωσία παραμένει το μεγαλύτερο θύμα του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού και ότι η μετεξέλιξή της σε δημοκρατικό κράτος θα συναντά εμπόδια όσο η κυβέρνηση, η πολιτική ελίτ και η πολιτική προπαγάνδα συνεχίζουν να ξεπλένουν τα κομμουνιστικά εγκλήματα και να εξυμνούν το σοβιετικό ολοκληρωτικό καθεστώς· καλεί ως εκ τούτου τη ρωσική κοινωνία να συμβιβαστεί με το τραγικό παρελθόν της·

16.  εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τις προσπάθειες της σημερινής ρωσικής ηγεσίας να διαστρεβλώσει τα ιστορικά γεγονότα και να ξεπλύνει τα εγκλήματα που διέπραξε το σοβιετικό ολοκληρωτικό καθεστώς και τις θεωρεί ένα επικίνδυνο στοιχείο του πολέμου ενημέρωσης που έχει κηρυχθεί κατά της δημοκρατικής Ευρώπης, με στόχο τη διαίρεση της Ευρώπης, και, ως εκ τούτου, καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει αποφασιστικά αυτές τις προσπάθειες·

17.  ανησυχεί με τη συνεχιζόμενη χρήση των συμβόλων των ολοκληρωτικών καθεστώτων σε δημόσιους χώρους και για εμπορικούς σκοπούς, υπενθυμίζοντας ότι διάφορες ευρωπαϊκές χώρες έχουν απαγορεύσει τη χρήση των ναζιστικών και των κομμουνιστικών συμβόλων·

18.  σημειώνει ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη, η συνεχιζόμενη παρουσία σε δημόσιους χώρους μνημείων και σημείων μνήμης (πάρκα, πλατείες, οδοί κ.λπ.) που εξυμνούν ολοκληρωτικά καθεστώτα, ανοίγει τον δρόμο για τη διαστρέβλωση των ιστορικών γεγονότων ως προς τις συνέπειες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και για την επέκταση του ολοκληρωτικού πολιτικού συστήματος·

19.  καταδικάζει το γεγονός ότι οι εξτρεμιστικές και ξενοφοβικές πολιτικές δυνάμεις στην Ευρώπη καταφεύγουν όλο και περισσότερο στη διαστρέβλωση των ιστορικών γεγονότων και χρησιμοποιούν συμβολισμούς και ρητορική που απηχούν πτυχές ολοκληρωτικής προπαγάνδας, μεταξύ άλλων ρατσισμού, αντισημιτισμού και μίσους κατά των σεξουαλικών και άλλων μειονοτήτων·

20.  καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με τις διατάξεις της απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου, ούτως ώστε να καταπολεμήσουν τις οργανώσεις που διαχέουν τη ρητορική του μίσους και τη βία στους δημόσιους χώρους αλλά και επιγραμμικά, και, με παράλληλο σεβασμό της εγχώριας έννομης τάξης και δικαιοδοσίας, να απαγορεύσουν ουσιαστικά τις νεοφασιστικές και νεοναζιστικές ομάδες και κάθε άλλο ίδρυμα ή ένωση που εξαίρει και εξυμνεί τον ναζισμό και τον φασισμό ή κάθε άλλη μορφή ολοκληρωτισμού·

21.  τονίζει ότι το τραγικό παρελθόν της Ευρώπης θα πρέπει να συνεχίσει να χρησιμεύει ως ηθική και πολιτική έμπνευση για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του σημερινού κόσμου, συμπεριλαμβανομένων του αγώνα για έναν δικαιότερο κόσμο, της δημιουργίας ανοικτών και ανεκτικών κοινωνιών και κοινοτήτων που θα αγκαλιάζουν τις εθνοτικές, θρησκευτικές και σεξουαλικές μειονότητες, και της εφαρμογής των ευρωπαϊκών αξιών σε όλους·

22.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, στη ρωσική Δούμα και στα κοινοβούλια των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης.

(1) ΕΕ C 92 Ε της 20.4.2006, σ. 392.
(2) ΕΕ L 328 της 6.12.2008, σ. 55.
(3) ΕΕ C 8 E της 14.1.2010, σ. 57.
(4) ΕΕ C 137 E της 27.5.2010, σ. 25.


Κατάσταση της εφαρμογής της νομοθεσίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες
PDF 142kWORD 57k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Σεπτεμβρίου 2019 σχετικά με την κατάσταση της εφαρμογής της ενωσιακής νομοθεσίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (2019/2820(RSP))
P9_TA(2019)0022B9-0045/2019

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2015, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και την κατάργηση της οδηγίας 2005/60/ΕΚ(1) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της οδηγίας 2006/70/ΕΚ της Επιτροπής (4AMLD)(2), και όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία (ΕΕ) 2018/843 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, και για την τροποποίηση των οδηγιών 2009/138/ΕΚ και 2013/36/ΕΕ (5AMLD)(3),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2019/1153 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τη διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών και άλλων πληροφοριών για την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση ή τη δίωξη ορισμένων ποινικών αδικημάτων και την κατάργηση της απόφασης 2000/642/JHA του Συμβουλίου(4), την οδηγία (ΕΕ) 2018/1673 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2018, για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες μέσω του ποινικού δικαίου(5) και τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1672 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23 Οκτωβρίου 2018, σχετικά με τους ελέγχους ρευστών διαθεσίμων που εισέρχονται ή εξέρχονται από την Ένωση και την κατάργηση του κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1889/2005(6),

–  έχοντας υπόψη τη δέσμη μέτρων της Επιτροπής για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, όπως εγκρίθηκε στις 24 Ιουλίου 2019, η οποία συνίσταται σε μια πολιτική ανακοίνωση με τίτλο « Προς την καλύτερη εφαρμογή του ενωσιακού πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας» (COM(2019)0360), στην έκθεση για την αξιολόγηση των πρόσφατων υποθέσεων εικαζόμενης νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες με την εμπλοκή πιστωτικών ιδρυμάτων της ΕΕ («εκ των υστέρων εξέταση») (COM(2019)0373), στην έκθεση σχετικά με την σχετικά με την εκτίμηση των κινδύνων που συνεπάγονται για την εσωτερική αγορά η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και οι οποίοι συνδέονται με διασυνοριακές δραστηριότητες (η έκθεση υπερεθνικής εκτίμησης των κινδύνων (ΥΕΚΑ)) (COM(2019)0370) και στο συνοδευτικό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (SWD(2019)0650), και στην έκθεση για τη διασύνδεση των εθνικών κεντρικών αυτοματοποιημένων μηχανισμών (κεντρικών μητρώων ή κεντρικών συστημάτων ηλεκτρονικής ανάκτησης δεδομένων) των κρατών μελών για τους τραπεζικούς λογαριασμούς (COM(2019)0372),

–  έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών σχετικά με τις κοινοποιήσεις προς εποπτευόμενες οντότητες όσον αφορά τους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας στο πλαίσιο της προληπτικής εποπτείας, που δημοσιεύθηκε στις 24 Ιουλίου 2019,

–  έχοντας υπόψη τον χάρτη πορείας της Επιτροπής με τίτλο «Προς μια νέα μεθοδολογία για την εκ μέρους της ΕΕ αξιολόγηση των τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2015/849 σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας»,

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, της 22 Ιουνίου 2018, με τίτλο «Μεθοδολογία για τον εντοπισμό τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου δυνάμει της οδηγία (ΕΕ) 2015/849» (SWD(2018)0362),

–  έχοντας υπόψη τους τέσσερις κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμούς που εκδόθηκαν από την Επιτροπή – (ΕΕ) 2016/1675, (ΕΕ) 2018/105, (ΕΕ) 2018/212 και (ΕΕ) 2018/1467 –, για τη συμπλήρωση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με τον εντοπισμό τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου που χαρακτηρίζονται από στρατηγικές ανεπάρκειες,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Μαρτίου 2019 σχετικά με το επείγον της κατάρτισης ενωσιακής μαύρης λίστας τρίτων χωρών σύμφωνα με την οδηγία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες(7),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Μαρτίου 2019 σχετικά με το οικονομικό έγκλημα, τη φοροδιαφυγή και τη φοροαποφυγή(8),

–  έχοντας υπόψη την ανταλλαγή απόψεων της 5ης Σεπτεμβρίου 2019 στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής με την Επιτροπή και με την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το πλαίσιο της Ένωσης για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (AML/CTF) έχει ενισχυθεί σταδιακά με την έγκριση της 4ης AMLD, τον Μάιο του 2015 και της 5ης AMLD τον Απρίλιο του 2018 και στις αντίστοιχες ημερομηνίες μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία των κρατών μελών έως τον Ιούνιο 2017 και τον Ιανουάριο 2020, καθώς και από άλλες συνοδευτικές νομοθετικές πράξεις και δράσεις·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Ευρωπόλ, έως και το 0,7-1,28 % του ετήσιου ΑΕΠ της Ένωσης «ανιχνεύεται ως ενεχόμενο σε ύποπτη χρηματοπιστωτική δραστηριότητα»(9), όπως η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η παράνομη διακίνηση όπλων, η εμπορία ανθρώπων, η εμπορία ναρκωτικών, η φοροδιαφυγή και η φορολογική απάτη, η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας ή άλλες παράνομες δραστηριότητες που επηρεάζουν τους πολίτες της ΕΕ στην καθημερινή τους ζωή·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δυνάμει του άρθρου 9 της οδηγίας 4AMLD, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τον προσδιορισμό των τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη στρατηγικές ανεπάρκειες σε διάφορους τομείς· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο υποστηρίζει τη θέσπιση από την Επιτροπή νέας μεθοδολογίας που δεν βασίζεται μόνο σε εξωτερικές πηγές πληροφοριών για τον εντοπισμό τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου με στρατηγικές ανεπάρκειες όσον αφορά τις AML και CTF, οι οποίες συνιστούν απειλή για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ και για τις οποίες απαιτούνται ενισχυμένα μέτρα δέουσας επιμέλειας ως προς τον πελάτη στις υπόχρεες οντότητες της ΕΕ βάσει των οδηγιών 4AMLD και 5AMLD·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία 3AMLD, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 15η Δεκεμβρίου 2007, καταργήθηκε με την έκδοση της 4AMLD· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή αρκετών διατάξεων της οδηγίας 3AMLD, μεταξύ των οποίων η επαρκής εξουσία και στελέχωση των αρμόδιων εθνικών αρχών, δεν ελέγχθηκε δεόντως στο παρελθόν και θα πρέπει να θεωρείται προτεραιότητα για τους συνεχείς ελέγχους πληρότητας και ορθότητας και τις διαδικασίες επί παραβάσει που διενεργεί η Επιτροπή στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας 4AMLD·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο απέρριψαν τρεις προτάσεις τροποποίησης των κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμών(10) με την αιτιολογία ότι είτε οι προτάσεις δεν θεσπίστηκαν στο πλαίσιο διαφανούς και ανθεκτικής διαδικασίας που παρέχει ενεργά κίνητρα στις θιγόμενες χώρες ώστε να αναλάβουν αποφασιστική δράση, με παράλληλο σεβασμό του δικαιώματος ακρόασής τους, είτε η διαδικασία της Επιτροπής για τον προσδιορισμό των τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου δεν ήταν επαρκώς αυτόνομη·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 13 Φεβρουαρίου 2019, η Επιτροπή ενέκρινε νέο κατάλογο 23 τρίτων χωρών με στρατηγικές ανεπάρκειες στα συστήματά τους για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας στο πλαίσιο της νέας μεθοδολογίας, συγκεκριμένα το Αφγανιστάν, την Αμερικανική Σαμόα, τις Μπαχάμες, τη Μποτσουάνα, τη Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας, την Αιθιοπία, τη Γκάνα, το Γκουάμ, το Ιράν, το Ιράκ, τη Λιβύη, τη Νιγηρία, το Πακιστάν, τον Παναμά, το Πουέρτο Ρίκο, τη Σαμόα, τη Σαουδική Αραβία, τη Σρι Λάνκα, τη Συρία, το Τρινιδάδ και Τομπάγκο, την Τυνησία, τις Αμερικανικές Παρθένους Νήσους και την Υεμένη· λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 7 Μαρτίου 2019 το Συμβούλιο απέρριψε αυτή την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει κατά της πλειονότητας των κρατών μελών λόγω μη ορθής μεταφοράς της οδηγίας 4AMLD στο εθνικό δίκαιο·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 24 Ιουλίου 2019, η Επιτροπή ενέκρινε δέσμη μέτρων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, με την οποία ενημερώνει το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τα μέχρι σήμερα επιτεύγματα και τις εναπομένουσες ελλείψεις στο πλαίσιο AML/CTF της Ένωσης και, με τον τρόπο αυτό, όρισε το πλαίσιο για περαιτέρω βελτιώσεις όσον αφορά την επιβολή και την εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας και για πιθανές μελλοντικές νομοθετικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής απόψεων με την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής στις 5 Σεπτεμβρίου 2019, ο πρόεδρος της ΕΑΤ, κ. José Manuel Campa, δήλωσε ότι η ΕΑΤ δεν ήταν εποπτική αρχή στον τομέα της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, αλλά μια αρχή με εντολή να παρέχει κατευθυντήριες γραμμές για την ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού, καθώς και για την αξιολόγηση της εφαρμογής της νομοθεσίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· λαμβάνοντας υπόψη ότι τόνισε επίσης ότι η βασική ευθύνη για την εφαρμογή ανήκει στις εθνικές αρχές·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 24ης Ιουλίου 2019, με τίτλο «Προς μια καλύτερη εφαρμογή του πλαισίου της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας», θα μπορούσε να εξεταστεί η περαιτέρω εναρμόνιση των κανόνων καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, π.χ. με τη μετατροπή της οδηγίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε κανονισμό, ο οποίος θα προσφέρει τη δυνατότητα θέσπισης ενός εναρμονισμένου, άμεσα εφαρμοστέου ενωσιακού κανονιστικού πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Επιτροπή στην προαναφερθείσα ανακοίνωση, οι αξιολογήσεις δείχνουν την ανάγκη ενός ισχυρότερου μηχανισμού για τον συντονισμό και την υποστήριξη της διασυνοριακής συνεργασίας και ανάλυσης από τις μονάδες χρηματοοικονομικών πληροφοριών·

1.  εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την έλλειψη εφαρμογής της 4AMLD από μεγάλο αριθμό κρατών μελών· επικροτεί, ως εκ τούτου, τη δρομολόγηση από την Επιτροπή διαδικασιών επί παραβάσει εναντίον κρατών μελών με βάση τα πορίσματα των ελέγχων πληρότητας· καλεί την Επιτροπή να ολοκληρώσει το συντομότερο δυνατόν διεξοδικούς ελέγχους ορθότητας και να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει όπου αυτό είναι αναγκαίο· παροτρύνει τα κράτη μέλη που δεν το έχουν πράξει ακόμη να μεταφέρουν ορθά την οδηγία 4AMLD στην εθνική τους νομοθεσία το συντομότερο δυνατόν·

2.  εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η προθεσμία μεταφοράς της 5AMLD της 10ης Ιανουαρίου 2020 και οι αντίστοιχες προθεσμίες της 10ης Ιανουαρίου 2020 για τα μητρώα πραγματικών δικαιούχων για εταιρικές και άλλες νομικές οντότητες και της 10ης Μαρτίου 2020 για τα καταπιστεύματα και τα παρόμοια νομικά μορφώματα, δεν θα τηρηθούν από τα κράτη μέλη· καλεί τα κράτη μέλη να αναλάβουν επείγουσα δράση για την επιτάχυνση της διαδικασίας μεταφοράς·

3.  επικροτεί τη σύσταση της επιτροπής της ΕΑΤ για την παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, όπως εξετάστηκε κατά την ανταλλαγή απόψεων με τον πρόεδρο της ΕΑΤ, κ. José Manuel Campa, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής στις 5 Σεπτεμβρίου 2019, σχετικά με την υπόθεση ξεπλύματος χρήματος από τη Danske Bank, η οποία είναι μέχρι στιγμής η μεγαλύτερη γνωστή περίπτωση στην ΕΕ και αφορά ύποπτες συναλλαγές αξίας άνω των 200 δισεκατομμυρίων EUR· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι εποπτικές αρχές των κρατών μελών, ως μέλη με δικαίωμα ψήφου στο συμβούλιο εποπτών της ΕΑΤ, απέρριψαν πρόταση για παραβίαση της σύστασης για παραβίαση του ενωσιακού δικαίου· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να παρακολουθεί την υπόθεση και να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει εάν αυτό δικαιολογείται·

4.  εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τον κανονιστικό και εποπτικό κατακερματισμό του τομέα AML/CTF, κάτι που δεν συνάδει με την ολοένα αυξανόμενη διασυνοριακή δραστηριότητα στην Ένωση και με τον συγκεντρωτικό χαρακτήρα της προληπτικής εποπτείας στην τραπεζική ένωση και σε άλλους μη τραπεζικούς τομείς·

5.  τονίζει ότι το τρέχον πλαίσιο AML/CTF της ΕΕ πάσχει από ελλείψεις στην επιβολή των ενωσιακών κανόνων σε συνδυασμό με την έλλειψη αποτελεσματικής εποπτείας· υπογραμμίζει ότι έχει επανειλημμένα τονιστεί ότι η νομοθεσία για τα «ελάχιστα πρότυπα» στον τομέα AML/CTF θα μπορούσε να δημιουργήσει κινδύνους για την αποτελεσματική εποπτεία, την απρόσκοπτη ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει, στην απαιτούμενη εκτίμηση επιπτώσεων για οποιαδήποτε μελλοντική αναθεώρηση της νομοθεσίας AML, κατά πόσον ένας κανονισμός θα αποτελούσε καταλληλότερη νομική πράξη από ό,τι μια οδηγία·

6.  επισημαίνει την ανάγκη για καλύτερη συνεργασία μεταξύ των διοικητικών και δικαστικών αρχών και των αρχών επιβολής του νόμου εντός της ΕΕ, και ιδίως των μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών (ΜΧΠ) των κρατών μελών, όπως τονίζεται στην έκθεση της Επιτροπής· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να προβεί, στο εγγύς μέλλον, σε αξιολόγηση αντικτύπου προκειμένου να αξιολογήσει τη δυνατότητα και την καταλληλότητα της θέσπισης μηχανισμού συντονισμού και στήριξης· θεωρεί ότι θα πρέπει να δοθεί περαιτέρω ώθηση σε πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν δράσεις AML/CTF σε ενωσιακό και σε εθνικό επίπεδο·

7.  σημειώνει την εκτίμηση που διατυπώνει η Επιτροπή στην εκ των υστέρων έκθεσή της, της 24ης Ιουλίου 2019, σύμφωνα με την οποία μπορούν να ανατεθούν σε οργανισμό της Ένωσης ειδικά εποπτικά καθήκοντα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες·

8.  θεωρεί ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί η ακεραιότητα του καταλόγου τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου, η διαδικασία ελέγχου και λήψης αποφάσεων δεν θα πρέπει να επηρεάζεται από παραμέτρους που εκτείνονται πέρα από τον τομέα των ανεπαρκειών AML/CTF· υπογραμμίζει ότι το λόμπινγκ και η διπλωματική πίεση δεν θα πρέπει να υπονομεύουν την ικανότητα των θεσμικών οργάνων της ΕΕ να αντιμετωπίζουν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και να καταπολεμούν τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας κατά τρόπο που να συνδέεται με την ΕΕ αποτελεσματικά και αυτόνομα· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει περαιτέρω τη δυνατότητα κατάρτισης «γκρίζου καταλόγου» τρίτων χωρών δυνητικά υψηλού κινδύνου σε βάση ανάλογη με την προσέγγιση της Ένωσης όσον αφορά την καταγραφή μη συνεργάσιμων περιοχών φορολογικής δικαιοδοσίας· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η διάρκεια της δωδεκάμηνης διαδικασίας που οδηγεί στην τελική αξιολόγηση για τον εντοπισμό τρίτων χωρών με στρατηγικές ανεπάρκειες μπορεί να οδηγήσει σε περιττές καθυστερήσεις στην αποτελεσματική δράση AML/CTF·

9.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει διαφανή διαδικασία με σαφείς και συγκεκριμένους δείκτες αναφοράς για τις χώρες που δεσμεύονται να προβούν σε μεταρρυθμίσεις, ώστε να αποφευχθεί η καταχώρισή τους στον κατάλογο· καλεί επίσης την Επιτροπή να δημοσιεύει τις αρχικές και τελικές αξιολογήσεις των χωρών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο, καθώς και τα κριτήρια που εφαρμόζονται, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ο δημόσιος έλεγχος κατά τρόπο που να μην είναι δυνατή η κακή χρήση τους·

10.  ζητεί να διατεθούν περισσότεροι ανθρώπινοι και οικονομικοί πόροι στην αρμόδια μονάδα της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης και χαιρετίζει την αύξηση των πόρων που διατίθενται στην ΕΑΤ·

11.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) Οδηγία 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 2005, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας (3AMLD), (ΕΕ L 309 της 25.11.2005, σ. 15).
(2) ΕΕ L 141 της 5.6.2015, σ. 73.
(3) ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 43.
(4) ΕΕ L 186 της 11.7.2019, σ. 122.
(5) ΕΕ L 284 της 12.11.2018, σ. 22.
(6) ΕΕ L 284 της 12.11.2018, σ. 6.
(7) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2019)0216.
(8) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2019)0240.
(9) Έκθεση της ομάδας χρηματοοικονομικών πληροφοριών της Ευρωπόλ «Από τις υποψίες στη δράση» («From suspicion to action») (2017).
(10) C(2019)1326, C(2016)7495 και C(2017)1951.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου