Bezpośredni dostęp do głównej nawigacji (Wciśnij klawisz Enter)
Dostęp do zawartości strony (kliknąć na "Wejście")
Bezpośredni dostęp do wykazu innych stron (Wciśnij klawisz Enter)

Reformy gospodarcze i finansowe  

Nowy porządek finansowy - sposób na uniknięcie kryzysu gospodarczego w przyszłości


Zarówno kryzys finansowy, który rozpoczął się w 2007 roku, jak i kryzys w strefie euro, który rozpoczął się w 2010 r., wyniszczyły gospodarki państw UE i ujawniły, że wiele systemów i regulacji finansowych nie odpowiada celom, którym miały służyć. Stało się jasne, że konieczna jest kompleksowa reforma zarządzania gospodarkami krajowymi i rynkami finansowymi.


Oba kryzysy zbiegły się w czasie z przyznaniem Parlamentowi Europejskiemu nowych uprawnień, w związku z którymi znalazł się w centrum działań mających na celu ich opanowanie, a także zapewnienie ochrony podatnikom i tworzenie nowego systemu. Parlament aktywnie działał na wszystkich tych frontach. Dążył do wprowadzenia ambitnych przepisów, opierając się często wielu usankcjonowanym interesom, zakładającym utrzymanie status quo lub ograniczanie reform.


Do głównych osiągnięć Parlamentu należy m.in. stworzenie systemu, ktory zapewni, że podatnicy nie bedą płacićgdy bank znajdzie się w klopotach,a także skuteczniejszy nadzór nad sektorem finansowym, ograniczenie bonusów wypłacanych bankierom, wprowadzenie zakazu wysoce spekulacyjnego przenoszenia ryzyka kredytowego (tzw. credit default swaps) oraz zapewnienie bardziej odpowiedzialnego zarządzania gospodarczego.


[Dowiedz się więcej o roli PE w dziedzinie regulacji gospodarczych i finansowych.]

 

1. Przegląd prac Parlamentu Europejskiego

W latach 2009–2014, Komisja Gospodarcza i Monetarna opracowała 63 dokumenty legislacyjne oraz około 200 rezolucji i opinii, a także odbyła wiele spotkań z czołowymi graczami, między innymi z prezesem Europejskiego Banku Centralnego (EBC) i przewodniczącym Eurogrupy, a także stosownymi Komisarzami europejskimi oraz z wieloma ministrami finansów.


Parlament Europejski pomógł w kształtowaniu przepisów, regularnie opowiadając się za systemem finansowym, który odpowiadałby potrzebom realnej gospodarki i dokładając starań, by już nigdy całym ciężarem kryzysu nie zostali obarczeni wyłącznie podatnicy i by nie musieli oni ponosić wszystkich kosztów. Parlament konsekwentnie popiera podejście europejskie, ponieważ unia z rozdrobnionym systemem gospodarczym najwyraźniej nie ma racji bytu. Ponadto powrót do polityki gospodarczej prowadzonej indywidualnie przez poszczególne państwa spowoduje, że nawet większe państwa członkowskie staną się bezbronne w obliczu globalizacji.


Praca PE koncentrowała się na trzech głównych obszarach:


·         stworzeniu nowego systemu zarządzania gospodarczego,

·         położeniu kresu lekkomyślnemu podejmowaniu ryzyka w sektorze usług finansowych,

·         udoskonaleniu nadzoru bankowego i zarządzania w sytuacji kryzysowej.

 
 

2. Nowe zarządzanie gospodarcze

Parlament, który przyjmuje przepisy dotyczące zarządzania gospodarczego wspólnie z rządami krajowymi, odegrał kluczową rolę w zmianie sposobu koordynacji finansów publicznych w całej strefie euro.


Od razu dostrzegł, że zasadnicze znaczenie ma ściślejsza koordynacja gospodarek krajowych i odejście od systemów gospodarczych zasilanych środkami pochodzącymi ze stale rosnącego zadłużenia.


Konsekwentnie domagał się prowadzenia polityki gospodarczej, która przyczyniałaby się do wzrostu, nie koncentrując się jedynie na stosowaniu rygorystycznych środków oszczędnościowych. Parlament prowadzi, często samotną, walkę o większą przejrzystość i odpowiedzialność, które istotnie przyczyniają się do skutecznej integracji gospodarczej.


Posłowie do PE doprowadzili do przyjęcia „sześciopaku”, czyli pakietu dotyczącego zarządzania gospodarczego, którego celem jest wzmocnienie środków umożliwiających stosowanie sankcji wobec państw naruszających zasady, a następnie „dwupaku” zawierającego przepisy dotyczące nadzoru budżetów państw członkowskich UE, a także planu działania na rzecz pełnej unii gospodarczej i walutowej. Parlament Europejski był również głównym zwolennikiem silniejszego, bardziej przejrzystego i odpowiedzialnego systemu koordynacji polityki gospodarczej, obecnie tworzonego za pomocą instrumentu, którym jest europejski semestr.

 
 

3. Nowe przepisy w dziedzinie usług finansowych

W związku z kryzysem finansowym obywatele poznali pojęcia, które dotychczas pozostawały domeną specjalistów. W programach informacyjnych zaczęto mówić o przenoszeniu ryzyka kredytowego, instrumentach pochodnych, czy transakcjach krótkiej, a w rezultacie rosła wśród obywateli świadomość ogromnego ryzyka, jakim obciążony jest system finansowy.


Parlament wniósł bardzo ważny wkład w opracowywanie nowych przepisów, służących kontrolowaniu braku umiaru w sektorze usług finansowych i dołożył starań, by sektor ten pracował dla dobra realnej gospodarki, a nie jedynie dla osiągnięcia szybkiego zysku.


Podczas swojej pięcioletniej kadencji, Parlament miał do czynienia z najsilniejszą, jak dotąd, działalnością lobbingową ze strony sektora usług finansowych, w wyniku której posłowie do PE znaleźli się pod ogromną presją.


Wśród przepisów, do których wprowadzenia przyczynił się Parlament, znajdują się m.in. przepisy dotyczące transakcji krótkiej sprzedaży, swapów ryzyka kredytowego, handlu instrumentami pochodnymi, funkcjonowania funduszy hedgingowych, regulujące kwestie nadużyć na rynku i sankcji karnych oraz

nadzoru nad rynkami finansowymi, a także

dotyczące agencji ratingowych. Parlament był również pierwszym zwolennikiem podatku od transakcji finansowych i przez wiele lat jedyną instytucją UE, która zdecydowanie opowiadała się za wprowadzeniem takiej opłaty.

Ponadto, Parlament wspierał podczas negocjacji i przyczynił się do wprowadzenia

podstawowego rachunku płatniczego dla wszystkich, w UE.


Podsumowujac, PE był instytucją, która nadawała impuls pracom nadkształtowaniem struktury nadzoru nad nowymi usługami finansowymi.

 
 

4. Nadzór bankowy i zarządzanie w sytuacji kryzysowej

Od 2010 roku, Parlament Europejski wzywał do wprowadzenia istotnych zmian w sposobie sprawowania nadzoru nad bankami i do stworzenia struktur potrzebnych do radzenia sobie z ewentualnymi kryzysami bankowymi. Niestety w wielu państwach dopiero w połowie 2012 roku, zorientowano się, że takie zmiany są rzeczywiście potrzebne. W ciągu tego dwuipółrocznego okresu w UE doszło do serii spektakularnych upadków banków, w wyniku których całe gospodarki znalazły się na krawędzi katastrofy.


W ostatecznie uzgodnionych przepisach prawa, odnoszących się do sektora bankowego, przewiduje się o wiele ściślejszy nadzór na szczeblu UE, jak również znacznie większe wymagania dotyczące zabezpieczeń potrzebnych bankom do ochrony przed ryzykiem. Zostały również ustanowione systemy pozwalające zadbać o to, by już nigdy całym ciężarem załamania się systemu bankowego nie zostali obarczeni podatnicy i zapewniające wysoki poziom ochrony zwykłych lokat bankowych.


Istotne przepisy, w ustanowieniu których PE odegrał kluczową rolę, dotyczą, między innymi, uporządkowanej likwidacji upadających banków,

nadzoru bankowego, zasad  udzielenia pomocy bankom w kłopotach oraz ochrony depozytów bankowych.


Parlament Europejski był również jednym z głównych głosów, wzywających do przeprowadzenia kompleksowego przeglądu systemu bankowego. Wreszcie ostatnia, choć równie ważna kwestia, to właśnie Parlament Europejski nalegał na wprowadzenie ograniczeń premii dla bankowców i wprowadzenia modelu, który mógłby zostać zastosowany na szerszą skalę w innych obszarach sektora usług finansowych.