Parlament Europejski: Zwykła procedura ustawodawcza  

Jak to działa?

Lista etapów:

#1Wniosek Komisji Europejskiej

Komisja Europejska przedkłada Parlamentowi Europejskiemu wniosek ustawodawczy.

Podmioty, którym przysługuje prawo inicjatywy
  • Europejski Bank Inwestycyjny      
  • Europejski Bank Centralny      
  • Parlament Europejski      
  • Inicjatywa obywatelska      
  • Jedna czwarta państw członkowskich      
Szczegóły
  • Termin: 

    Przedłożenie wniosków Komisji Europejskiej nie podlega żadnym terminom.

     
  • Głosowanie: 

    Kolegium Komisarzy przyjmuje wnioski Komisji Europejskiej w ramach procedury pisemnej (bez debaty) lub ustnej (z debatą). Jeżeli wymagane jest głosowanie, Komisja Europejska podejmuje decyzję zwykłą większością głosów.

     
  • Dokument końcowy: 

    Komisja Europejska proponuje następujący dokument: wniosek dotyczący rozporządzenia (ew. dyrektywy lub decyzji) Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie [przedmiot wniosku].

    Dokument referencyjny oznaczony jest następującym numerem: COM(rok wydania) 4-cyfrowy numer.

     
  • Statystyki: 

    W 7. kadencji (lata 2009-2014) Komisja Europejska przedstawiła 584 wnioski w ramach obowiązującej procedury współdecyzji, czyli więcej niż w 6. kadencji (w latach 2004-2009), kiedy przedstawiono 508 wniosków i 5. kadencji (1999-2004) – 432 wnioski.
    W trakcie 7 kadencji, propozycje przedstawione w ramach procedury współdecyzji stanowiły 89% wszystkich propozycji legislacyjnych (658) Komisji Europejskiej. W 6. kadencji było to 49% (z 1028 projektów), w 5. kadencji 42% (z 1028 projektów), a w 4. kadencji 21%.

     
    

#2 Pierwsze czytanie w Parlamencie

Podczas pierwszego czytania Parlament Europejski analizuje wniosek Komisji Europejskiej i może go przyjąć lub zmienić.

Szczegóły
  • Termin: 

    Pierwsze czytanie w Parlamencie nie podlega żadnym terminom.

     
  • Głosowanie: 

    Głosowania w komisji i na posiedzeniu plenarnym odbywają się zwykłą większością głosów.

     
  • Dokument końcowy: 

    Parlament przyjmuje stanowisko Parlamentu Europejskiego w pierwszym czytaniu..

     
  • Statystyki: 

    W 7. kadencji (w latach 2009-2014) 14% wniosków w ramach procedury współdecyzji trafiło do Komisji Ochrony Środowiska, 11% do Komisji ds. Gospodarczych, 10% do Komisji ds. Handlu Zagranicznego, oraz 10% do Komisji Wolności Obywatelskich.
    Dla porównania, w 6. kadencji (w latach 2004-2009) 20% wniosków w ramach procedury współdecyzji trafiło do Komisji Ochrony Środowiska, 18,3% do Komisji Prawnej, a 11,4% do Komisji Transportu.

     
    

#3 Pierwsze czytanie w Radzie

W pierwszym czytaniu Rada może zdecydować o zatwierdzeniu stanowiska Parlamentu – wtedy akt ustawodawczy zostaje przyjęty – lub może zmienić stanowisko Parlamentu i odesłać wniosek Parlamentowi do drugiego czytania.

Szczegóły
  • Termin: 

    Pierwsze czytanie w Radzie nie podlega żadnym terminom.

     
  • Głosowanie: 

    Rada stanowi większością kwalifikowaną, chyba że jej stanowisko różni się od stanowiska Komisji Europejskiej, wtedy wymagana jest jednomyślność.

     
  • Udział obywateli: 

    Dowiedz się, jakie jest stanowisko twojego rządu w sprawie proponowanego aktu ustawodawczego i prześlij odpowiednim organom krajowym swój komentarz oraz uwagi.

     
  • Dokument końcowy: 

    Jeżeli Rada przyjmie stanowisko Parlamentu w wersji niezmienionej, akt ustawodawczy zostaje przyjęty i opublikowany w formie dyrektywy (ew. rozporządzenia lub decyzji) Parlamentu Europejskiego i Rady..

    Jeżeli Rada zaproponuje zmiany do stanowiska Parlamentu w pierwszym czytaniu, powstały dokument będzie stanowiskiem Rady w pierwszym czytaniu.

     
  • Statystyki: 

    W 7. kadencji 85% aktów uzgodniono w pierwszym czytaniu (415 z 488 złożonych), w porównaniu do 72% w 6. kadencji (2004-2009) oraz 29% w 5. kadencji (w latach 1999-2004).

    Średni czas, jaki upłynął od przedstawienia wniosku przez Komisję Europejską do podpisania aktu przyjętego w pierwszym czytaniu, wyniósł w 7. kadencji 17 miesięcy, 16 miesięcy w 6. kadencji i 11 miesięcy w 5. kadencji.

     
Rezultat:
  1. Wniosek ustawodawczy zostaje przyjęty   Większość propozycji zostaje przyjęta na tym etapie.   
  2. Projekt przechodzi do następnego etapu   
    

#4 Drugie czytanie w Parlamencie

Parlament analizuje stanowisko Rady i albo je zatwierdza – wówczas akt zostaje przyjęty – albo odrzuca – wtedy akt upada i procedura dobiega końca. Może też zaproponować zmiany i odesłać wniosek Radzie do drugiego czytania.

Szczegóły
  • Termin: 

    Parlament ma trzy miesiące na zakończenie drugiego czytania, z możliwością przedłużenia tego terminu o jeden miesiąc.

     
  • Głosowanie: 

    Komisja przedmiotowo właściwa podejmuje decyzje zwykłą większością głosów.

    Głosowanie na posiedzeniu plenarnym odbywa się zwykłą większością głosów, jeżeli Parlament zatwierdza stanowisko Rady z pierwszego czytania bez poprawek. Wszelkie zmiany lub odrzucenie stanowiska Rady wymagają bezwzględnej większości głosów posłów do PE.

     
  • Udział obywateli: 

    Możliwość wprowadzenia zmian do projektu aktu jest minimalna. Poprawki ograniczają się do przywrócenia poprzednich poprawek Parlamentu, odzwierciedlenia kompromisu między Parlamentem a Radą lub nowej sytuacji prawnej. Wciąż możesz jednak skontaktować się ze swoim posłem do PE i poprosić go o poparcie w głosowaniu dowolnych poprawek i sprawozdania lub zagłosowanie przeciwko nim.

     
  • Dokument końcowy: 

    Jeżeli Parlament zatwierdzi stanowisko Rady z pierwszego czytania, przyjmuje rezolucję ustawodawczą Parlamentu Europejskiego w sprawie stanowiska Rady w pierwszym czytaniu. Akt ustawodawczy zostaje przyjęty i opublikowany w formie dyrektywy (ew. rozporządzenia lub decyzji) Parlamentu Europejskiego i Rady.

    Jeżeli Parlament Europejski postanowi w drodze głosowania zmienić stanowisko Rady, przyjmuje stanowisko Parlamentu Europejskiego w drugim czytaniu.

     
  • Statystyki: 

    W 7. kadencji 40 z 488 wniosków w ramach procedury współdecyzji (8%) przyjęto w tzw. wczesnym porozumieniu w drugim czytaniu, kiedy Parlament przyjmuje wstępnie wynegocjowane (między Parlamentem, Radą i Komisją Europejską) stanowisko Rady w pierwszym czytaniu, co oznacza, że akt zostaje przyjęty. Średnia długość procedury wczesnych porozumień w drugim czytaniu wynosiła 32 miesiące.

    W 6. kadencji, 10% wniosków została przyjęta w ramach wczesnego porozumienia w drugim czytaniu, co zajęło średnio 25 miesięcy. Podczas 5. kadencji, w ramach tej procedury przyjęto 25% wniosków, co zajęło średnio 23 miesiące.

     
Rezultat:
  1. Wniosek ustawodawczy zostaje przyjęty   
  2. Wniosek ustawodawczy nie zostaje przyjęty   
  3. Projekt przechodzi do następnego etapu   
    

#5 Drugie czytanie w Radzie

Rada analizuje stanowisko Parlamentu z drugiego czytania i albo zatwierdza wszystkie poprawki Parlamentu – co oznacza, że akt zostaje przyjęty – albo nie zatwierdza wszystkich poprawek, doprowadzając do zwołania komitetu pojednawczego.

Szczegóły
  • Termin: 

    Rada ma trzy miesiące na zakończenie drugiego czytania, z możliwością przedłużenia tego terminu o jeden miesiąc.

     
  • Głosowanie: 

    Rada głosuje większością kwalifikowaną nad poprawkami Parlamentu, w odniesieniu do których Komisja Europejska wydała pozytywną opinię, oraz jednomyślnie nad poprawkami, w odniesieniu do których Komisja Europejska wydała opinię negatywną.

     
  • Udział obywateli: 

    Rada może jedynie odnosić się do poprawek Parlamentu. Możesz przekazać swojemu rządowi, jakie jest twoje zdanie na temat poszczególnych poprawek.

     
  • Dokument końcowy: 

    Jeżeli Rada zatwierdzi stanowisko Parlamentu z drugiego czytania, akt ustawodawczy zostaje przyjęty i opublikowany w formie dyrektywy (ew. rozporządzenia lub decyzji) Parlamentu Europejskiego i Rady..

    Jeżeli Rada nie zatwierdzi stanowiska Parlamentu z drugiego czytania, nie powstanie żaden oficjalny dokument.

     
  • Statystyki: 

    W 7. kadencji 5% wszystkich wniosków w ramach procedury współdecyzji uzgodniono w drugim czytaniu (nie uwzględniając wczesnych porozumień w drugim czytaniu), średni czas wyniósł 32 miesiące. W porównaniu – podczas 6 kadencji było to 13% wniosków (również 32 miesiące), a w 5. kadencji – 24%, przy średnio 24 miesiącach prac.

    W pierwszej połowie 7. kadencji 11% wniosków (20 wniosków) przyjęto w drugim czytaniu (nie uwzględniając wczesnych porozumień w drugim czytaniu), co zajęło średnio 33 miesiące.

     
Rezultat:
  1. Wniosek ustawodawczy zostaje przyjęty   
  2. Projekt przechodzi do następnego etapu   
    

#6 Postępowanie pojednawcze

Komitet pojednawczy, w skład którego wchodzą w równej liczbie posłowie do PE i przedstawiciele Rady, dąży do osiągnięcia porozumienia w sprawie wspólnego projektu. Jeżeli mu się to nie uda, akt ustawodawczy upada i procedura zostaje zakończona. Jeżeli dojdzie do porozumienia, wspólny projekt jest przekazywany Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do trzeciego czytania.

Szczegóły
  • Termin: 

    Komitet pojednawczy musi się zebrać w ciągu sześciu tygodni (z możliwością przedłużenia o dwa tygodnie). Komitet ma sześć (lub wspólną decyzją osiem) tygodni na uzgodnienie wspólnego projektu.

     
  • Głosowanie: 

    Delegacja Parlamentu do komitetu pojednawczego zatwierdza wspólny projekt bezwzględną większością głosów (co najmniej 15 głosów z obecnych 28), natomiast przedstawiciele Rady z reguły głosują kwalifikowaną większością głosów (choć istnieje kilka wyjątków, które wymagają jednomyślności).

     
  • Udział obywateli: 

    Rada może jedynie odnosić się do poprawek Parlamentu. Możesz przekazać swojemu rządowi, jakie jest twoje zdanie na temat poszczególnych poprawek.

     
  • Dokument końcowy: 

    Praktycznie nie ma możliwości wprowadzania poprawek, ale możesz poinformować posłów wchodzących w skład komitetu pojednawczego oraz swój rząd o punktach, które twoim zdaniem powinny zostać zawarte w ostatecznej wersji aktu ustawodawczego.

     
  • Statystyki: 

    Podczas 7. kadencji do komitetu pojednawczego trafiło 2% wniosków (9 projektów), co oznacza spadek z 5% w 6. kadencji oraz 20% w 5. kadencji. W ostatnich kilku latach normą stało się zwoływanie komitetu pojednawczego raz lub dwa razy w roku.
    Komitet pojednawczy nie zdołał wypracować wspólnego projektu w sprawie:
    dyrektywy dotyczącej telefonii głosowej (1994 r.)
    dyrektywy dotyczącej Komitetu Papierów Wartościowych (1998 r.)
    dyrektywy dotyczącej czasu pracy w 2009 r.
    rozporządzenia dotyczącego nowej żywności w 2011 r.

     
Rezultat:
  1. Wniosek ustawodawczy nie zostaje przyjęty   
  2. Projekt przechodzi do następnego etapu   
    

#7a Trzecie czytanie w Parlamencie

Parlament Europejski analizuje wspólny projekt i głosuje na posiedzeniu plenarnym. Nie może zmienić treści wspólnego projektu. Jeżeli Parlament odrzuci projekt lub nie podejmie działania, akt nie zostaje przyjęty, a procedura dobiega końca. Jeżeli Parlament i Rada zatwierdzą tekst, akt zostaje przyjęty.

Szczegóły
  • Termin: 

    Zarówno Parlament Europejski, jak i Rada muszą podjąć działanie w ciągu sześciu (lub wspólną decyzją ośmiu) tygodni od daty zatwierdzenia wspólnego projektu.

     
  • Głosowanie: 

    Parlament zatwierdza wspólne stanowisko zwykłą większością głosów. Rada zatwierdza wspólny projekt kwalifikowaną większością głosów.

     
  • Udział obywateli: 

    Nie można wprowadzać zmian do wspólnego projektu. Możesz jedynie poprosić posłów do PE i/lub swój rząd, aby zatwierdzili lub odrzucili wspólny projekt.

     
  • Dokument końcowy: 

    Parlament Europejski przyjmuje rezolucję ustawodawczą w sprawie wspólnego projektu zatwierdzonego przez komitet pojednawczy, w której zatwierdza lub odrzuca wspólny projekt.

    Rada nie wydaje żadnego oficjalnego dokumentu.

    Jeżeli wspólny projekt zostaje zatwierdzony, akt ustawodawczy zostaje przyjęty i opublikowany w formie dyrektywy (ew. rozporządzenia lub decyzji) Parlamentu Europejskiego i Rady..

     
  • Statystyki: 

    Do tej pory Parlament odrzucił trzy wspólne projekty w sprawie: ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych w 1995 r.
    ofert przejęcia w 2001 r.
    usług portowych w 2003 r.
    Rada nigdy nie odrzuciła wspólnego projektu.
    Średni czas pracy nad wnioskami, które pomyślnie przeszły przez postępowanie pojednawcze – od przedstawienia wniosku przez Komisję Europejską do podpisania aktu – wyniósł w 7. kadencji - 29 miesięcy; 6. kadencji - 43 miesiące oraz 31 miesięcy w 5. kadencji.

     
Rezultat:
  1. Wniosek ustawodawczy zostaje przyjęty   
  2. Wniosek ustawodawczy nie zostaje przyjęty   
    

#7b Trzecie czytanie w Radzie

Rada analizuje wspólny projekt. Nie może zmieniać treści. Jeżeli odrzuci projekt lub nie podejmie działania, akt upada i procedura zostaje zakończona. Jeżeli wraz z Parlamentem zatwierdzi projekt, akt zostaje przyjęty.

Szczegóły
  • Termin: 

    Zarówno Parlament Europejski, jak i Rada muszą podjąć działanie w ciągu sześciu (lub wspólną decyzją ośmiu) tygodni od daty zatwierdzenia wspólnego projektu.

     
  • Głosowanie: 

    Parlament zatwierdza wspólne stanowisko zwykłą większością głosów. Rada zatwierdza wspólny projekt kwalifikowaną większością głosów.

     
  • Udział obywateli: 

    Nie można wprowadzać zmian do wspólnego projektu. Możesz jedynie poprosić posłów do PE i/lub swój rząd, aby zatwierdzili lub odrzucili wspólny projekt.

     
  • Dokument końcowy: 

    Parlament Europejski przyjmuje rezolucję ustawodawczą w sprawie wspólnego projektu zatwierdzonego przez komitet pojednawczy, w której zatwierdza lub odrzuca wspólny projekt.

    Rada nie wydaje żadnego oficjalnego dokumentu.

    Jeżeli wspólny projekt zostaje zatwierdzony, akt ustawodawczy zostaje przyjęty i opublikowany w formie dyrektywy (ew. rozporządzenia lub decyzji) Parlamentu Europejskiego i Rady..

     
  • Statystyki: 

    W 6. kadencji do komitetu pojednawczego trafiło 5% wniosków (23 wnioski), co oznacza spadek z 20% w 5. kadencji. W ostatnich kilku latach normą stało się zwoływanie komitetu pojednawczego raz lub dwa razy w roku. W pierwszej połowie 7. kadencji (od lipca 2009 r. do grudnia 2011 r.) postępowaniem pojednawczym objęto 7 wniosków (4% wszystkich wniosków).

     
Rezultat:
  1. Wniosek ustawodawczy zostaje przyjęty   
  2. Wniosek ustawodawczy nie zostaje przyjęty   
    

Rezultat:

  1. Propozycja przyjęta

    Z chwilą zatwierdzenia ostatecznego tekstu wniosku ustawodawczego przez Parlament Europejski i Radę, jest on wspólnie podpisywany przez przewodniczących i sekretarzy generalnych obu instytucji. Po podpisaniu teksty są publikowane w Dzienniku Urzędowym i stają się oficjalne.

    • Rozporządzenia są bezpośrednio wiążące w całej UE od daty określonej w Dzienniku Urzędowym.
    • Dyrektywy określają końcowe rezultaty, jakie należy uzyskać w każdym państwie członkowskim, dają jednak rządom krajowym możliwość decydowania, w jaki sposób zmienić własne prawo, by osiągnąć wytyczone cele. Każda dyrektywa określa, do kiedy trzeba dostosować prawo krajowe.
    • Decyzje obowiązują w konkretnych przypadkach, dotyczących poszczególnych organów lub osób. Są w pełni wiążące.
     
         
  2. Propozycja odrzucona

    Jeżeli wniosek ustawodawczy zostanie odrzucony na dowolnym etapie procedury lub Parlament i Rada nie mogą osiągnąć kompromisu, wniosek nie zostaje przyjęty, a procedura zostaje zakończona. Nowa procedura może się rozpocząć tylko wtedy, kiedy Komisja Europejska przedstawi nowy wniosek.

     
     
                                                                                                 
Artykuł w Plik PDF 

Więcej informacji:

#1 Wniosek Komisji Europejskiej:
Udział obywateli 

  1. Jeżeli uważasz, że UE powinna podjąć inicjatywę ustawodawczą, masz do wyboru kilka możliwości:
    1. możesz wystąpić z inicjatywą obywatelską – jeżeli w ciągu roku zbierzesz co najmniej milion podpisów obywateli UE z co najmniej siedmiu państw członkowskich, możesz zwrócić się do Komisji Europejskiej o podjęcie działania w obszarze wchodzącym w zakres jej kompetencji. Więcej na temat inicjatywy obywatelskiej
    2. możesz zwrócić się do swojego europosła, który z kolei może:
      1. wszcząć procedurę, zgodnie z którą Parlament prosi Komisję Europejską o przedłożenie wniosku ustawodawczego. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy Parlament jest zdania, że akt ustawodawczy UE jest potrzebny do wykonania traktatów. Jeżeli Komisja Europejska odmówi przedłożenia wniosku, musi przedstawić wyjaśnienie.
      2. poprosić jedną z komisji parlamentarnych o sporządzenie sprawozdania z własnej inicjatywy, które – choć nie jest wiążące – po przyjęciu przez Parlament może wpłynąć na Komisję Europejską, by przedstawiła nowe wnioski.
      3. zadać Komisji Europejskiej pytanie, na podstawie którego może ona rozważyć opracowanie wniosku ustawodawczego. Więcej na temat pytań
      4. zainicjować złożenie oświadczenia pisemnego, które po podpisaniu przez co najmniej połowę posłów do PE zostaje przesłane Komisji Europejskiej z prośbą o podjęcie działania.Więcej na temat oświadczeń pisemnych
    3. możesz złożyć petycję do Parlamentu Europejskiego. Więcej na temat petycji
  2. Po rozpoczęciu przez Komisję Europejską prac nad przygotowaniem lub przeglądem wniosku ustawodawczego, z reguły ogłasza ona publiczne konsultacje, umożliwiając zainteresowanym stronom i ekspertom wyrażenie opinii. Więcej na temat konsultacji społecznych
 
Powrót na stronę startową     

#2 Pierwsze czytanie w Parlamencie Europejskim:
Udział obywateli 

Po przesłaniu wniosku do Parlamentu sprawozdawca i tzw. kontrsprawozdawcy (posłowie wyznaczani zazwyczaj przez każdą z grup politycznych, by śledzić procedurę) z reguły rozpoczynają zbieranie opinii od zainteresowanych stron. Możesz przesłać im swoją opinię, a także dowolnemu członkowi komisji lub dowolnemu posłowi do PE.


Podczas rozpatrywania wniosku na szczeblu komisji poprawki może zgłaszać każdy poseł, natomiast poprawki rozpatrywane na posiedzeniu plenarnym może zgłaszać tylko komisja przedmiotowo właściwa, grupa polityczna lub minimum 40 posłów.


Czasami komisje organizują wysłuchania publiczne, w których możesz uczestniczyć.


Posiedzenia komisji i posiedzenia plenarne są transmitowane na żywo w internecie. Możesz je oglądać tutaj EPTV


Możesz doradzić swojemu posłowi, które ze złożonych poprawek są według ciebie korzystne itp.

 
Powrót na stronę startową     
 
 

Pełny tekst: 

#1 Wniosek Komisji Europejskiej 

Pełny tekst 
Komisja Europejska opracowuje wnioski ustawodawcze z własnej inicjatywy lub na wniosek innych instytucji lub państw EU, bądź też w wyniku inicjatywy obywatelskiej, często po przeprowadzeniu konsultacji społecznych. Ostateczna wersja wniosku jest przekazywana równocześnie Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i parlamentom państw członkowskich, a w niektórych przypadkach Komitetowi Regionów oraz Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu.
  1. Zwykła procedura ustawodawcza rozpoczyna się w momencie przedłożenia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosku ustawodawczego.
  2. Zwykła procedura ustawodawcza obowiązuje obecnie w 85 określonych obszarach polityki, które obejmują większość kompetencji UE.
  3. Komisja Europejska ma „prawo do inicjatywy”. Odpowiada ona za złożenie większości wniosków ustawodawczych. Jednak Parlament i Rada mogą zwrócić się do Komisji Europejskiej o przedłożenie wniosku, a w kilku jasno określonych przypadkach z wnioskiem mogą wystąpić inne instytucje.
  4. Parlament może (większością głosów) zwrócić się do Komisji Europejskiej o przedstawienie wniosku w przypadku, gdy Parlament jest zdania, że akt ustawodawczy UE jest potrzebny do wykonania traktatów. Jeżeli Komisja Europejska odmówi przedłożenia wniosku, musi przedstawić wyjaśnienie.
  5. Rada (stanowiąc zwykłą większością) może zażądać od Komisji Europejskiej przeprowadzenia wszelkich analiz, które ministrowie uznają za pożądane dla realizacji wspólnych celów, i przedłożenia jej wszystkich odpowiednich wniosków.
  6. W następujących, ściśle określonych przypadkach, traktaty pozwalają na wszczęcie zwykłej procedury ustawodawczej:
    • z inicjatywy jednej czwartej państw członkowskich (współpraca sądownicza w sprawach karnych, współpraca policyjna);
    • na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego (określone artykuły Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych oraz Europejskiego Banku Centralnego);
    • na żądanie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (utworzenie przy Sądzie sądów wyspecjalizowanych do rozpoznawania w pierwszej instancji niektórych kategorii skarg wniesionych w konkretnych dziedzinach, niektóre postanowienia Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej);
    • na żądanie Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
  7. Wniosek Komisji Europejskiej może być również wynikiem europejskiej inicjatywy obywatelskiej.
  8. Wniosek Komisji Europejskiej jest wynikiem szeroko zakrojonych konsultacji, które można prowadzić na wiele sposobów (obowiązkowa ocena skutków, sprawozdania ekspertów, konsultacje z krajowymi ekspertami, organizacje międzynarodowe i/lub pozarządowe, konsultacje za pośrednictwem zielonych i białych ksiąg itd.).
  9. Konsultacje odbywają się również między poszczególnymi departamentami Komisji Europejskiej, dzięki czemu wszystkie aspekty przedmiotowej kwestii mogą zostać wzięte pod uwagę (konsultacje pomiędzy służbami).
  10. Kolegium Komisarzy z reguły przyjmuje wniosek Komisji Europejskiej na podstawie procedury pisemnej (bez debaty wśród komisarzy) lub ustnej (przedmiotowa kwestia jest omawiana przez Kolegium Komisarzy). Wniosek jest publikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
  11. Komisja Europejska przekazuje swój wniosek ustawodawczy (dotyczący zazwyczaj rozporządzenia, dyrektywy lub decyzji) Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, ale także wszystkim parlamentom państw członkowskich, a w stosownych wypadkach Komitetowi Regionów oraz Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu.

Rola parlamentów państw członkowskich

  1. Zgodnie z protokołem nr 1 w sprawie roli parlamentów państw członkowskich oraz protokołem nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności do Traktatu o Unii Europejskiej parlamenty państw członkowskich mają osiem tygodni na wydanie uzasadnionej opinii, jeżeli uważają, że dany projekt aktu prawnego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości. Parlament każdego państwa członkowskiego dysponuje dwoma głosami. W dwuizbowych systemach parlamentarnych każda izba dysponuje jednym głosem.
  2. Jeżeli co najmniej jedna trzecia parlamentów państw członkowskich uzna, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości, musi on zostać poddany ponownej analizie („żółta kartka”). Próg ten zostaje podniesiony do jednej czwartej w przypadku projektu wniosku ustawodawczego przedłożonego na podstawie art. 76 TFUE (współpraca sądownicza w sprawach karnych i współpraca policyjna). Po analizie przeprowadzonej w wyniku otrzymania „żółtej kartki” instytucja zatwierdzająca (z reguły Komisja Europejska) może postanowić podtrzymać, zmienić lub wycofać projekt aktu.
  3. Ponadto jeżeli w ramach zwykłej procedury ustawodawczej parlamenty państw członkowskich zwykłą większością głosów uznają, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości, projekt musi zostać ponownie przeanalizowany przez Komisję Europejską („pomarańczowa kartka”). Po ponownej analizie Komisja Europejska może postanowić podtrzymać, zmienić lub wycofać wniosek. Jeżeli Komisja Europejska postanowi podtrzymać wniosek, musi uzasadnić swoje stanowisko. W takim wypadku Parlament Europejski i Rada muszą rozważyć przed zakończeniem pierwszego czytania, czy wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości. Jeżeli Parlament zwykłą większością, a Rada większością 55% głosów uznają, że wniosek nie jest zgodny z zasadą pomocniczości, wniosek zostaje odrzucony.

Opinie Komitetu Regionów oraz Komitetu Ekonomiczno-Społecznego

  1. Komisja Europejska i Rada zasięgają opinii Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w określonych kwestiach lub kiedy Rada uzna to za stosowne. Przykładowo Komitet Ekonomiczno-Społeczny musi wydać opinię na temat polityki gospodarczo-społecznej, a Komitet Regionów musi zabrać głos w kwestiach dotyczących środowiska, edukacji i transportu. Rada lub Komisja Europejska mogą ustalić termin wydania opinii. Parlament Europejski również ma możliwość zwrócenia się do obu komitetów o wydanie opinii. Ponadto komitety mogą wydawać opinie z własnej inicjatywy.
Powrót na stronę startową     

#2 Pierwsze czytanie w Parlamencie Europejskim 

Pełny tekst 
Przewodniczący Parlamentu Europejskiego przekazuje wniosek odpowiedniej komisji parlamentarnej, która wyznacza sprawozdawcę odpowiedzialnego za sporządzenie projektu sprawozdania zawierającego poprawki do proponowanego tekstu. Komisja przeprowadza głosowanie nad tym sprawozdaniem i nad wszelkimi poprawkami zgłoszonymi do niego przez innych posłów. Następnie Parlament Europejski przeprowadza na posiedzeniu plenarnym debatę i głosowanie nad wnioskiem ustawodawczym na podstawie sprawozdania komisji oraz poprawek. W rezultacie powstaje stanowisko Parlamentu. Parlament może przyjąć wniosek bez zmian lub dokonać w nim poprawek. W rzadkich wypadkach Przewodniczący może zwrócić się do Komisji Europejskiej o wycofanie wniosku. Stanowisko Parlamentu z pierwszego czytania zostaje przekazane Radzie.
  1. Kiedy wniosek ustawodawczy Komisji Europejskiej wpłynie do Parlamentu Europejskiego, Przewodniczący po konsultacji z odpowiednimi służbami przekazuje go komisji przedmiotowo właściwej.
  2. Wybór komisji zależy od przedmiotu wniosku.
  3. Inne komisje mogą uzyskać możliwość wyrażenia swojej opinii, jeżeli przedmiot wniosku dotyczy ich działalności.
  4. Jeżeli dojdzie do konfliktu kompetencji, np. kiedy przedmiot wniosku niemal w równym stopniu wchodzi w zakres uprawnień dwóch lub więcej komisji, Konferencja Przewodniczących podejmuje decyzję na temat procedury na podstawie zalecenia Konferencji Przewodniczących Komisji.
  5. Spory kompetencyjne można rozwiązywać za pomocą procedur z udziałem zaangażowanych komisji lub wspólnych posiedzeń i głosowań komisji.
  6. Zaangażowana komisja pracuje nad wnioskiem równocześnie z komisją przedmiotowo właściwą, zgodnie z wspólnie uzgodnionym harmonogramem. Sprawozdawcy obu komisji ustalają, które fragmenty tekstu wchodzą w zakres ich wyłącznych lub dzielonych kompetencji i precyzyjnie określają metody współpracy. Sprawozdawcy informują się wzajemnie i powinni wspólnie uzgodnić tekst proponowany komisjom oraz swoje stanowisko na temat poprawek. Komisja przedmiotowo właściwa powinna przyjąć poprawki komisji zaangażowanej bez głosowania, jeśli dotyczą one aspektów, które wchodzą w wyłączny zakres kompetencji zaangażowanej komisji.
  7. Jeżeli między komisją przedmiotowo właściwą i zaangażowaną komisją nie ma zgody co do kompetencji, Konferencja Przewodniczących może orzec, w zakres czyich uprawnień wchodzi wniosek, lub opowiedzieć się za wspólnymi posiedzeniami komisji, jeżeli przedmiot wniosku wchodzi w równym stopniu w zakres uprawnień obu komisji.
  8. W przypadku wspólnych posiedzeń komisji odnośni sprawozdawcy sporządzają jeden projekt sprawozdania, który analizują i nad którym głosują zaangażowane komisje na wspólnych posiedzeniach.
  9. Komisja przedmiotowo właściwa najpierw bada podstawę prawną wniosku. Może zwrócić się z prośbą o opinię do komisji odpowiedzialnej za kwestie prawne, która może zbadać podstawę prawną również z własnej inicjatywy.
  10. Jeżeli wniosek ma konsekwencje finansowe, komisja przedmiotowo właściwa musi również sprawdzić, czy wniosek jest zgodny z wieloletnimi ramami finansowymi, tzn. czy do dyspozycji są wystarczające środki finansowe. Komisja odpowiedzialna za kwestie budżetowe również może przeprowadzić taką analizę z własnej inicjatywy.
  11. Komisja przedmiotowo właściwa, grupa polityczna lub co najmniej 40 posłów do PE mogą wnieść sprzeciw, jeżeli ich zdaniem wniosek lub jego fragmenty nie są zgodne z prawami zawartymi w Karcie praw podstawowych UE.
  12. Komisja przedmiotowo właściwa wyznacza sprawozdawcę spośród swoich członków. W praktyce koordynatorzy reprezentujący grupy polityczne uzgadniają, która grupa polityczna sporządzi sprawozdanie. Grupa ta proponuje sprawozdawcę spośród swoich członków komisji lub stałych zastępców.
  13. Sprawozdawcy mogą być wybierani zawczasu w oparciu o roczny program prac legislacyjnych Komisji Europejskiej, co pozwala im na śledzenie prac przygotowawczych nad wnioskiem, zanim zostanie on przekazany Parlamentowi.
  14. Pozostałe grupy polityczne mogą wyznaczyć kontrsprawozdawcę, który jest odpowiedzialny za przygotowanie stanowiska grupy i przyglądanie się pracy sprawozdawcy.
  15. Sprawozdawca prowadzi wniosek przez poszczególne etapy procedury, doradzając komisji (na etapie rozpatrywania w komisji) oraz całemu Parlamentowi (na szczeblu plenarnym) w kwestii ogólnego podejścia.
  16. Sprawozdawca odpowiada za przedstawienie projektu sprawozdania komisji wraz z jego poprawkami do wniosku Komisji Europejskiej.
  17. Komisja parlamentarna z reguły odbywa kilka posiedzeń w celu rozpatrzenia projektu sprawozdania.
  18. W przypadku aktów kontrowersyjnych lub specjalistycznych często organizuje się wysłuchania z udziałem ekspertów lub zleca się badania albo oceny skutków.
  19. Podczas debat w komisjach Komisja Europejska może bronić swojego wniosku i odpowiadać na pytania członków komisji.
  20. Ponieważ Rada otrzymuje wniosek Komisji Europejskiej i rozpoczyna nad nim pracę w tym samym czasie co Parlament, komisja zazwyczaj prosi Komisję Europejską i Radę, by na bieżąco informowały ją o przebiegu prac nad wnioskiem w Radzie i jej grupach roboczych.
  21. Komisje zaangażowane i opiniodawcze przedkładają swoje opinie komisji przedmiotowo właściwej.
  22. Każdy poseł do PE może złożyć poprawki w terminie określonym przez komisję przedmiotowo właściwą. Wszystkie poprawki podlegają głosowaniu w komisji przedmiotowo właściwej, która głosuje zwykłą większością głosów.
  23. Zanim komisja przedmiotowo właściwa przeprowadzi ostateczne głosowanie nad wnioskiem w sprawie aktu ustawodawczego, zwraca się do Komisji Europejskiej o wyrażenie stanowiska na temat wszystkich poprawek przyjętych przez komisję oraz prosi Radę o komentarz. Jeśli Komisja Europejska nie zdoła wydać oświadczenia lub nie jest gotowa zaakceptować wszystkich poprawek przyjętych przez komisję, ta ostatnia może odroczyć ostateczne głosowanie.
  24. Po przyjęciu sprawozdania w komisji zostaje ono wpisane do porządku obrad plenarnych.
  25. Grupa polityczna lub co najmniej 40 posłów może złożyć poprawki do sprawozdania i poddać je pod głosowanie plenarne. Zgodnie z ogólną zasadą termin składania nowych poprawek plenarnych jest wyznaczany na środę w południe w tygodniu poprzedzającym sesję.
  26. Na posiedzeniu plenarnym pod dyskusję poddaje się wniosek ustawodawczy w oparciu o sprawozdanie sporządzone przez komisję przedmiotowo właściwą, wraz z wszystkimi zaproponowanymi poprawkami, projektem rezolucji ustawodawczej oraz – w odpowiednich przypadkach – uzasadnieniem sprawozdawcy.
  27. W trakcie debaty plenarnej przed głosowaniem uczestniczący w posiedzeniu komisarz przedstawia i wyjaśnia stanowisko Komisji Europejskiej w sprawie każdej złożonej poprawki. Stanowisko Komisji Europejskiej dotyczące poprawek PE jest przygotowywane przez dyrekcję generalną odpowiedzialną za dany akt oraz zatwierdzane przez Kolegium Komisarzy. W praktyce stanowisko opracowuje grupa ds. stosunków międzyinstytucjonalnych, w skład której wchodzą członkowie gabinetów Komisji Europejskiej odpowiedzialni za stosunki międzyinstytucjonalne. Następnie stanowisko ratyfikuje Kolegium Komisarzy.
  28. Najpierw Parlament głosuje nad poprawkami do wniosku Komisji Europejskiej. Następnie głosuje nad wnioskiem w wersji zmienionej lub niezmienionej, a potem nad poprawkami do projektu rezolucji ustawodawczej. Na koniec Parlament głosuje nad całym projektem rezolucji ustawodawczej. Rezolucja ustawodawcza zawiera jedynie stwierdzenie, czy Parlament przyjmuje wniosek, odrzuca go, czy wprowadza do niego zmiany.
  29. Wszystkie wymienione wyżej głosowania odbywają się zwykłą większością głosów.
  30. Jeżeli Parlament nie przyjmie rezolucji ustawodawczej, wniosek zostaje odesłany z powrotem do komisji przedmiotowo właściwej.
  31. Parlament może:
    • a) odrzucić cały wniosek;
    • b) zatwierdzić wniosek, nie wprowadzając poprawek;
    • c) zatwierdzić wniosek wraz z poprawkami.
  32. Jeżeli zmieniony wniosek Komisji Europejskiej nie uzyska większości głosów, lub jeżeli zostanie przyjęty wniosek o odrzucenie wniosku, złożony przez komisję przedmiotowo właściwą lub minimum 40 posłów, Przewodniczący Parlamentu zawiesza głosowanie nad rezolucją ustawodawczą (które zwykle odbywa się po końcowym głosowaniu nad zmienionym wnioskiem) i zwraca się do Komisji Europejskiej o wycofanie wniosku. Jeżeli Komisja Europejska wycofuje wniosek, procedura ustawodawcza dobiega końca. Jeżeli Komisja Europejska odmawia, wniosek zostaje odesłany z powrotem do komisji przedmiotowo właściwej.
  33. Jeżeli wniosek Komisji Europejskiej zostaje zatwierdzony w całości, jednak z zastrzeżeniem wprowadzenia poprawek, głosowanie w sprawie projektu rezolucji ustawodawczej odracza się do czasu przedstawienia przez Komisję Europejską stanowiska na temat każdej z poprawek. Jeśli Komisja Europejska nie zdoła wydać takiego oświadczenia po zakończeniu głosowania Parlamentu nad jej wnioskiem, informuje Przewodniczącego lub komisję przedmiotowo właściwą, kiedy będzie w stanie wydać oświadczenie, a wniosek zostaje wpisany do porządku pierwszych obrad plenarnych odbywających się po tym terminie.
  34. Jeżeli Komisja Europejska stwierdzi, że nie zamierza przyjmować wszystkich poprawek Parlamentu, sprawozdawca lub przewodniczący komisji przedmiotowo właściwej wystosowuje formalne zapytanie do Parlamentu, czy należy przeprowadzić głosowanie nad projektem rezolucji ustawodawczej. Przed złożeniem wniosku może on poprosić Przewodniczącego o zawieszenie rozpatrywania tego punktu porządku obrad. Jeżeli Parlament postanowi odroczyć głosowanie, sprawa zostaje odesłana z powrotem do komisji przedmiotowo właściwej w celu ponownego rozpatrzenia. Dopuszczalne będą wtedy jedynie poprawki złożone przez komisję przedmiotowo właściwą, które mają na celu osiągnięcie kompromisu z Komisją Europejską.
  35. Tekst wniosku w brzmieniu przyjętym przez Parlament wraz z towarzyszącą mu rezolucją przekazywany jest przez Przewodniczącego Radzie i Komisji Europejskiej jako stanowisko Parlamentu.
  36. Po zakończeniu pierwszego czytania w Parlamencie Komisja Europejska może przyjąć zmieniony wniosek zawierający poprawki Parlamentu.
  37. Traktat nie przewiduje żadnych terminów dla pierwszego czytania w Parlamencie.

Uwaga: Od wejścia w życie traktatu z Amsterdamu możliwe jest zakończenie zwykłej procedury ustawodawczej w pierwszym czytaniu. W ostatnich latach coraz więcej porozumień osiągano w pierwszym czytaniu.

Powrót na stronę startową     

#3 Pierwsze czytanie w Radzie 

Pełny tekst 
Prace przygotowawcze w Radzie przebiegają równolegle do pierwszego czytania w Parlamencie, ale formalnie Rada może przeprowadzić pierwsze czytanie dopiero na podstawie stanowiska Parlamentu. Rada może: (1) zatwierdzić stanowisko PE, wtedy akt ustawodawczy zostaje przyjęty; lub (2) przyjąć zmiany do stanowiska Parlamentu, dające w rezultacie stanowisko Rady w pierwszym czytaniu, które zostaje przesłane Parlamentowi do drugiego czytania.
  1. Wniosek Komisji Europejskiej trafia do Rady w tym samym czasie, kiedy jest przekazywany Parlamentowi Europejskiemu.
  2. Prace przygotowawcze w Radzie przebiegają zatem równolegle do prac w Parlamencie Europejskim, ale Rada może przyjąć swoje stanowisko dopiero po ustaleniu stanowiska przez Parlament.
  3. Instytucje powinny informować się wzajemnie na temat postępów i harmonogramu negocjacji w ramach zwykłej procedury ustawodawczej.
  4. Podobnie jak w Parlamencie, pierwsze czytanie w Radzie nie podlega żadnym terminom.
  5. Decyzje Rady są przygotowywane przez określone grupy robocze złożone z przedstawicieli państw członkowskich, którym przewodniczą przedstawiciele kraju sprawującego sześciomiesięczną rotacyjną prezydencję, wspierane przez sekretariat Rady. Grupy robocze składają sprawozdanie Komitetowi Stałych Przedstawicieli (Coreper I lub II), który przygotowuje każdą decyzję Rady podejmowaną na szczeblu ministerialnym.
  6. Przed uzgodnieniem stanowiska w pierwszym czytaniu Rada może przeprowadzić dwa pośrednie etapy:
    1. Rada może zawrzeć porozumienie co do zasady – zwane powszechnie podejściem ogólnym – zanim Parlament Europejski przedstawi swoje stanowisko. Dzieje się tak rzadko i głównie wtedy, gdy wywierana jest silna presja na osiągnięcie porozumienia w pierwszym czytaniu.
    2. Częściej Rada najpierw osiąga „porozumienie polityczne”, które określa szeroki zarys proponowanego stanowiska w pierwszym czytaniu. Następnie szczegóły porozumienia dopracowuje grupa robocza, po czym są one weryfikowane przez prawników lingwistów (ekspertów prawnych z każdego języka, którzy dbają o prawną i językową poprawność tekstów) i formalnie przyjmowane na kolejnym posiedzeniu jako stanowisko Rady w pierwszym czytaniu.
    W obu przypadkach Rada wydaje stanowisko dopiero po otrzymaniu poprawek Parlamentu z pierwszego czytania oraz odpowiednio zmienionego wniosku Komisji Europejskiej.
  7. Stanowisko w pierwszym czytaniu może zostać przyjęte bez debaty, jeżeli porozumienie osiągnięto na etapie przygotowawczym (punkt „A” porządku obrad) lub z debatą (punkt „B”), lub też – w wyjątkowych przypadkach – w drodze procedury pisemnej. W dwóch pierwszych przypadkach obrady są publiczne.
  8. Rada podejmuje decyzje kwalifikowaną większością głosów, z wyjątkiem kwestii dotyczących opodatkowania, ubezpieczeń społecznych, polityki zagranicznej, obronności i operacyjnej współpracy policyjnej, które wymagają jednomyślności.
  9. Istnieją cztery możliwe scenariusze pierwszego czytania w Radzie:
    1. Jeżeli Parlament nie przyjął żadnych poprawek, a Rada nie zamierza wprowadzać zmian do wniosku Komisji Europejskiej, może zatwierdzić akt większością kwalifikowaną. W takim wypadku akt zostaje przyjęty.
    2. Jeżeli Parlament wprowadził poprawki, przyjęcie aktu zależy od Rady, która zatwierdza wszystkie poprawki kwalifikowaną większością głosów, jeżeli Komisja Europejska wprowadziła je do zmienionego wniosku, lub jednomyślnie, jeżeli Komisja Europejska tego nie uczyniła. Jeżeli Rada zatwierdzi wszystkie poprawki Parlamentu, akt zostaje przyjęty.
    Kiedy akt zostanie przyjęty, jest przekazywany do podpisu przewodniczącym i sekretarzom generalnym Parlamentu i Rady oraz publikowany w Dzienniku Urzędowym.
    1. c. Chociaż traktat tego wyraźnie nie przewiduje, ogólnie przyjmuje się, że Rada, stanowiąc kwalifikowaną większością głosów, może odrzucić cały wniosek Komisji Europejskiej.
      Komisja Europejska może wycofać lub zmienić swój wniosek w dowolnym momencie podczas pierwszego czytania.
    2. d. Jeżeli Rada nie przyjmie wszystkich poprawek Parlamentu lub zamierza wprowadzić własne poprawki, przyjmuje stanowisko w pierwszym czytaniu.
  10. Tekst stanowiska Rady w pierwszym czytaniu zostaje przesłany do Parlamentu wraz z uzasadnieniem i wszelkimi oświadczeniami Rady i/lub Komisji Europejskiej do protokołu Rady. Komisja Europejska informuje Parlament o swoim stanowisku.
  11. Parlament jest z zasady powiadamiany o stanowisku Rady z pierwszego czytania na następnej sesji plenarnej po jego formalnym przyjęciu. Określone traktatem terminy kolejnych etapów procedury rozpoczynają się z chwilą ogłoszenia przez Parlament przyjęcia stanowiska Rady z pierwszego czytania na posiedzeniu plenarnym (dzień po ogłoszeniu, które zazwyczaj następuje w czwartek).
  12. Jeśli to możliwe, w okresie między zawarciem porozumienia politycznego a formalnym ogłoszeniem stanowiska Rady z pierwszego czytania dochodzi do nieformalnych kontaktów, które mają na celu łatwiejsze wypracowanie (wczesnego) porozumienia w drugim czytaniu (zwanego również „wynegocjowanym stanowiskiem w pierwszym czytaniu”).

Uwaga: Kiedy współprawodawcy dążą do zawarcia porozumienia w pierwszym czytaniu, często organizują nieformalne posiedzenia z udziałem przedstawicieli Parlamentu (sprawozdawcy i w stosownych wypadkach kontrsprawozdawców), Rady (przewodniczącego grupy roboczej i/lub Coreperu) oraz Komisji Europejskiej (departamentu odpowiedzialnego za dany akt oraz Sekretariatu Generalnego Komisji Europejskiej), tzw. posiedzenia trójstronne. Ich celem jest zapewnienie, by poprawki Parlamentu przyjęte na posiedzeniu plenarnym były możliwe do zaakceptowania przez Radę. W odniesieniu do tych tekstów kompromisowych Komisja Europejska odgrywa często rolę mediacyjną i redakcyjną.

Powrót na stronę startową     

#4 Drugie czytanie w Parlamencie Europejskim 

Pełny tekst 
Parlament Europejski ma trzy miesiące (z możliwością przedłużenia do czterech) na przeanalizowanie stanowiska Rady. Stanowisko Rady trafia najpierw do komisji przedmiotowo właściwej, która przygotowuje zalecenie do drugiego czytania w Parlamencie. Zalecenie wraz z ewentualnymi poprawkami (w ograniczonej liczbie) zostaje poddane pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym. Istnieją cztery możliwe zakończenia drugiego czytania: (1) Parlament zatwierdza stanowisko Rady i akt zostaje przyjęty; (2) Parlament nie podejmuje decyzji w wyznaczonym terminie, wtedy akt zostaje przyjęty w wersji zmienionej przez Radę w jej pierwszym czytaniu; (3) Parlament odrzuca stanowisko Rady z pierwszego czytania, wówczas akt nie zostaje przyjęty i procedura dobiega końca; (4) Parlament proponuje poprawki do stanowiska Rady z pierwszego czytania i przekazuje swoje stanowisko Radzie do drugiego czytania.
  1. Jeżeli Rada nie zgadza się ze stanowiskiem Parlamentu Europejskiego z pierwszego czytania, przyjmuje stanowisko Rady w pierwszym czytaniu, które zostaje przekazane Parlamentowi. Parlament otrzymuje także komunikat Komisji Europejskiej wyjaśniający, jakie jest jej stanowisko w sprawie stanowiska Rady oraz dlaczego Komisja Europejska je wspiera bądź odrzuca.
  2. Dokumentacja otrzymana przez Parlament zawiera:
    • stanowisko Rady w pierwszym czytaniu
    • wszystkie oświadczenia zawarte w protokole Rady z przyjmowania stanowiska
    • przesłanki, jakimi kierowała się Rada, przyjmując swoje stanowisko
    • stanowisko Komisji Europejskiej
  3. Po otrzymaniu i zweryfikowaniu dokumentacji Przewodniczący ogłasza na posiedzeniu plenarnym otrzymanie stanowiska Rady z pierwszego czytania i komunikatu Komisji Europejskiej w tej sprawie. Akt jest automatycznie przekazywany komisji przedmiotowo właściwej, tej samej co w pierwszym czytaniu. Dokumenty są dostępne we wszystkich językach urzędowych.
  4. W przeciwieństwie do pierwszego czytania drugie czytanie podlega ścisłym ograniczeniom czasowym. Parlament musi podjąć działania w ciągu trzech miesięcy (z możliwością przedłużenia do czterech miesięcy na wniosek PE lub Rady). Dla Parlamentu okres ten rozpoczyna się z chwilą ogłoszenia stanowiska Rady z pierwszego czytania na posiedzeniu plenarnym (zwykle jest to poniedziałek w tygodniu sesyjnym), natomiast według Rady datą początkową jest data otrzymania stanowiska Rady z pierwszego czytania przez Parlament.
  5. Drugie czytanie w komisji jest w gruncie rzeczy podobne do procedury z pierwszego czytania, chociaż rozpatrywany tekst to stanowisko Rady w pierwszym czytaniu, a nie wniosek Komisji Europejskiej. Sprawozdanie przygotowuje tylko komisja przedmiotowo właściwa, pozostałe komisje nie wydają opinii.
  6. Na pierwsze posiedzenie komisji przedmiotowo właściwej może zostać zaproszona Rada w celu przedstawienia swojego stanowiska.
  7. Sprawozdawca (zazwyczaj ten sam poseł, który sporządzał sprawozdanie w pierwszym czytaniu) opracowuje projekt „zalecenia”, tzn. sprawozdanie z drugiego czytania.
  8. Projekt zalecenia zawiera poprawki proponowane przez sprawozdawcę. Dodatkowe poprawki mogą składać wyłącznie członkowie lub stali zastępcy członków komisji przedmiotowo właściwej.
  9. Poprawki w drugim czytaniu w komisji oraz na posiedzeniu plenarnym podlegają pewnym ograniczeniom. Dopuszcza się je tylko wtedy, jeżeli ich celem jest:
    1. całkowite lub częściowe przywrócenie stanowiska Parlamentu z pierwszego czytania;
    2. osiągnięcie kompromisu między Parlamentem a Radą;
    3. zmiana fragmentu tekstu Rady, który nie został zawarty w pierwotnym wniosku Komisji Europejskiej lub jego treść różniła się od treści wniosku;
    4. d. uwzględnienie nowego faktu lub nowej sytuacji prawnej, zaistniałych po pierwszym czytaniu.
  10. Przewodniczący komisji przedmiotowo właściwej orzeka o dopuszczalności poprawek.
  11. Jeżeli od czasu pierwszego czytania odbyły się wybory do PE, Przewodniczący może postanowić, że ograniczenia nie obowiązują.
  12. Przed głosowaniem komisja może zażądać, by przewodniczący i sprawozdawca omówili poprawki w komisji w obecności przedstawiciela Rady i właściwego komisarza. Po dyskusji sprawozdawca może złożyć poprawki kompromisowe.
  13. Komisja podejmuje decyzję w sprawie poprawek i zalecenia do drugiego czytania zwykłą większością głosów.
  14. Po głosowaniu w komisji zalecenie trafia na posiedzenie plenarne.
  15. W zaleceniu proponuje się przyjęcie, zmianę lub odrzucenie stanowiska Rady z pierwszego czytania. Zalecenie zawiera krótkie uzasadnienie proponowanej decyzji.
  16. Stanowisko Rady oraz zalecenie komisji do drugiego czytania zostają automatycznie wpisane do porządku obrad plenarnych na środę przed upływem terminu drugiego czytania w Parlamencie, ale mogą zostać rozpatrzone na jednej z wcześniejszych sesji plenarnych.
  17. Poprawki na posiedzenie plenarne może zgłaszać komisja przedmiotowo właściwa, grupa polityczna lub minimum 40 posłów.
  18. Poprawki plenarne podlegają tym samym ograniczeniom co poprawki na szczeblu komisji. Przewodniczący Parlamentu orzeka o dopuszczalności poprawek składanych na posiedzenie plenarne. Decyzja przewodniczącego jest nieodwołalna.
  19. Przed głosowaniem nad poprawkami na posiedzeniu plenarnym Przewodniczący może zwrócić się do Komisji Europejskiej o wskazanie, czy będzie gotowa je zaakceptować.
  20. W takim wypadku właściwy komisarz wyjaśnia stanowisko Komisji Europejskiej w sprawie poprawek podczas debaty plenarnej poprzedzającej głosowanie. Podobnie jak w pierwszym czytaniu, grupa ds. stosunków międzyinstytucjonalnych opracowuje stanowisko Komisji Europejskiej, które jest następnie ratyfikowane przez komisarzy.
  21. Rada również może zostać poproszona o zabranie głosu.
  22. Możliwe są następujące zakończenia procedury drugiego czytania:
    1. odrzucenie stanowiska Rady z pierwszego czytania;
    2. brak głosowania Parlamentu w określonym terminie;
    3. zatwierdzenie stanowiska Rady z pierwszego czytania bez poprawek (wczesne porozumienie w drugim czytaniu);
    4. d. zaproponowanie przez Parlament poprawek do stanowiska Rady z pierwszego czytania.
  23. Komisja przedmiotowo właściwa, grupa polityczna lub co najmniej 40 posłów może zaproponować odrzucenie stanowiska Rady. Wniosek musi przyjąć większość posłów do PE, czyli większość bezwzględna. Głosowanie nad takim wnioskiem poprzedza głosowanie nad poprawkami.
  24. Odrzucenie stanowiska Rady z pierwszego czytania kończy procedurę ustawodawczą. Można ją wznowić tylko po przedstawieniu nowego wniosku przez Komisję Europejską. Jak dotąd (styczeń 2015 r.) zdarzyło się to jedynie raz – w lipcu 2005 r. w przypadku dyrektywy w sprawie patentów na oprogramowanie (dyrektywy dotyczącej możliwości opatentowania wynalazków realizowanych przy pomocy komputera). Stanowisko Rady zostało odrzucone przytłaczającą większością głosów posłów do PE (648 do 14 przy 18 głosach wstrzymujących się), wskutek czego wniosek upadł. Przypadek ten sprawił, że zaczęto się zastanawiać, czy Komisja Europejska może wycofać wniosek, który przeszedł pierwsze czytanie. Podczas gdy Komisja Europejska utrzymuje, że ma prawo wycofać wniosek na dowolnym etapie, Parlament i Rada argumentują, że z chwilą przyjęcia przez Radę jej stanowiska w pierwszym czytaniu to właśnie ten tekst, a nie wniosek Komisji Europejskiej, stanowi podstawę do dalszego przebiegu procedury. W związku z tym Komisja Europejska nie może wycofać tekstu, który nie stanowi już jej „własności”.
  25. Jeżeli Parlament nie zdoła podjąć decyzji w wyznaczonym terminie, akt uznaje się za przyjęty zgodnie ze stanowiskiem Rady z pierwszego czytania.
  26. Jeżeli Parlament zatwierdza stanowisko Rady z pierwszego czytania bez poprawek, wymagana jest zwykła większość głosów.
  27. Po przyjęciu akt ustawodawczy jest przekazywany do podpisu przewodniczącym i sekretarzom generalnym Parlamentu i Rady oraz publikowany w Dzienniku Urzędowym.
  28. Parlament może również zaproponować poprawki do stanowiska Rady z pierwszego czytania. Poprawki te muszą spełniać kryteria procedury drugiego czytania, a każda z nich musi zostać zatwierdzona bezwzględną większością głosów posłów do Parlamentu.
  29. Wyniki głosowania przekazuje się Radzie i Komisji Europejskiej.
  30. Traktat wyraźnie nakłada na Komisję Europejską obowiązek przedstawienia pisemnej opinii na temat poprawek Parlamentu, co określa sposób głosowania w Radzie: jeżeli Rada zamierza np. przyjąć poprawkę Parlamentu, w odniesieniu do której Komisja Europejska wydała negatywną opinię, musi zagłosować jednomyślnie.
Powrót na stronę startową     

#5 Drugie czytanie w Radzie 

Pełny tekst 
Rada ma trzy miesiące (z możliwością przedłużenia do czterech) na przeanalizowanie stanowiska Parlamentu z drugiego czytania. Jest również informowana o stanowisku Komisji Europejskiej w sprawie poprawek Parlamentu z drugiego czytania. Rada albo (1) zatwierdza wszystkie poprawki Parlamentu – wtedy akt ustawodawczy zostaje przyjęty – albo (2) nie zatwierdza wszystkich poprawek. W takim wypadku Przewodniczący Rady w porozumieniu z Przewodniczącym Parlamentu zwołują posiedzenie komitetu pojednawczego.
  1. Po oficjalnym otrzymaniu poprawek Parlamentu Europejskiego z drugiego czytania we wszystkich językach urzędowych, rozpoczyna się procedura drugiego czytania w Radzie.
  2. Rada ma trzy miesiące (w niektórych przypadkach cztery) na podjęcie działań.
  3. Rada może przyjąć lub odrzucić poprawki Parlamentu. Przed podjęciem decyzji Rada otrzymuje od Komisji Europejskiej opinię na temat poprawek.
  4. Procedura jest podobna do przygotowywania stanowiska Rady w pierwszym czytaniu: właściwa grupa robocza opracowuje stanowisko, które jest przekazywane Coreperowi i przyjmowane przez Radę.
  5. Z myślą o zakończeniu negocjacji sukcesem Parlament i Rada rozpoczynają negocjacje w drugim czytaniu, kiedy wniosek jest w Parlamencie, zwłaszcza w sytuacji, kiedy zawarcie porozumienia w drugim czytaniu wydaje się możliwe.
  6. Takie nieformalne kontakty mogą przybierać formę posiedzeń dwustronnych z udziałem przedstawicieli Parlamentu oraz prezydencji Rady, lub – częściej – nieformalnych posiedzeń trójstronnych z udziałem Komisji Europejskiej. Z uwagi na doraźny charakter takich kontaktów, nie ustalono „standardowego” składu reprezentacji na piśmie, ale z zasady uczestniczy w nich sprawozdawca Parlamentu (któremu w razie potrzeby towarzyszą kontrsprawozdawcy z innych grup politycznych) oraz przewodniczący właściwej grupy roboczej Rady wraz z przedstawicielami administracji Rady. Komisję Europejską reprezentują z reguły urzędnicy odpowiedzialni za dany akt, wspierani przez Sekretariat Generalny oraz Służbę Prawną Komisji Europejskiej.
  7. Celem tych kontaktów jest osiągnięcie porozumienia w sprawie pakietu poprawek możliwych do zaakceptowania przez Radę i Parlament. Opinia Komisji Europejskiej również jest istotna, gdyż określa sposób głosowania nad poprawkami Parlamentu w Radzie.
  8. Jeżeli negocjacje zakończą się powodzeniem, przewodniczący Coreperu przesyła pismo do przewodniczącego komisji przedmiotowo właściwej, w którym Rada zobowiązuje się do zatwierdzenia poprawek Parlamentu, o ile wpisują się one w kompromis określony wspólnie przez Radę i Parlament.
  9. Następnie poprawki kompromisowe składane są w komisji, lub – częściej – krótko przed sesją plenarną. Na ogół są one podpisane w imieniu grup przez sprawozdawcę i tylu kontrsprawozdawców, ilu uczestniczyło w porozumieniu, tak aby mieć maksymalną pewność co do uzyskania koniecznej większości. Zainteresowane grupy polityczne w Parlamencie uzgadniają swoje głosy, tak aby przyjąć poprawki wynegocjowane z Radą.
  10. Liczba głosów potrzebna w drugim czytaniu w Radzie zależy od opinii Komisji Europejskiej na temat poprawek Parlamentu. Poprawki, w odniesieniu do których Komisja Europejska wydała pozytywną opinię, mogą zostać zatwierdzone kwalifikowaną większością głosów w Radzie. Poprawki, w odniesieniu do których Komisja Europejska wydała opinię negatywną, wymagają jednomyślności w Radzie.
  11. Jeżeli Rada zatwierdzi wszystkie poprawki z drugiego czytania w Parlamencie, akt ustawodawczy uznaje się za przyjęty. Tekst legislacyjny jest podpisywany przez przewodniczących i sekretarzy generalnych Parlamentu Europejskiego i Rady oraz publikowany w Dzienniku Urzędowym.
  12. Jeżeli Rada nie zatwierdzi wszystkich poprawek Parlamentu, Przewodniczący Rady w porozumieniu z Przewodniczącym Parlamentu Europejskiego zwołuje posiedzenie komitetu pojednawczego w ciągu sześciu tygodni (z możliwością przedłużenia o dwa tygodnie) od daty odrzucenia poprawek przez Radę.
Powrót na stronę startową     

#6 Postępowanie pojednawcze 

Pełny tekst 
W ciągu sześciu (z możliwością przedłużenia do ośmiu) tygodni od odrzucenia przez Radę stanowiska Parlamentu z drugiego czytania przewodniczący Rady i Parlamentu Europejskiego zwołują posiedzenie komitetu pojednawczego, w skład którego wchodzą w równej liczbie posłowie do PE i przedstawiciele Rady. Komitet pojednawczy ma sześć (z możliwością przedłużenia do ośmiu) tygodni na podjęcie decyzji w sprawie wspólnego projektu opartego na stanowiskach Parlamentu i Rady w drugim czytaniu. Jeżeli komitet pojednawczy (1) nie zatwierdzi wspólnego projektu, proponowany akt ustawodawczy upada i procedura zostaje zakończona. Jeżeli komitet pojednawczy (2) zatwierdzi wspólny projekt, jest on przekazywany Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do trzeciego czytania.
  1. Jeżeli Rada nie zatwierdzi wszystkich poprawek Parlamentu z drugiego czytania, zwołuje się komitet pojednawczy.
  2. W ramach postępowania pojednawczego dwaj współprawodawcy – Parlament Europejski i Rada – prowadzą bezpośrednie negocjacje w celu osiągnięcia porozumienia w formie wspólnego projektu.
  3. Komitet pojednawczy musi zostać zwołany w ciągu sześciu tygodni (lub ośmiu, jeśli tak uzgodniono) od daty zakończenia drugiego czytania w Radzie i oficjalnego powiadomienia Parlamentu, że Rada nie przyjmie poprawek Parlamentu z drugiego czytania.
  4. Każdy wniosek ustawodawczy wymagający postępowania pojednawczego jest rozpatrywany odrębnie, w ramach posiedzeń poświęconego mu komitetu pojednawczego.
  5. Komitet pojednawczy zwołuje Przewodniczący Rady w porozumieniu z Przewodniczącym Parlamentu. Za rozpoczęcie obrad komitetu uznaje się jego pierwsze posiedzenie.
  6. Od dnia pierwszego posiedzenia komitet ma sześć tygodni (z możliwością przedłużenia maksymalnie o dwa tygodnie z inicjatywy Parlamentu lub Rady oraz za obopólną zgodą) na wynegocjowanie i zatwierdzenie wspólnego projektu.
  7. Zanim komitet oficjalnie rozpocznie pracę, a wiadomo już, że Rada nie będzie w stanie zaakceptować poprawek Parlamentu z drugiego czytania, odbywają się przygotowawcze rozmowy trójstronne i posiedzenia techniczne. Posiedzenia komitetu pojednawczego mogą także przerywać negocjacje trójstronne.
  8. W rozmowach trójstronnych i posiedzeniach technicznych biorą udział niewielkie zespoły negocjatorów z Parlamentu, Rady i Komisji Europejskiej, którzy zdają sprawozdanie swoim delegacjom do komitetu pojednawczego.
  9. Podczas rozmów trójstronnych Parlament reprezentuje przewodniczący delegacji do komitetu pojednawczego, przewodniczący komisji przedmiotowo właściwej oraz sprawozdawca, którym towarzyszą członkowie Sekretariatu ds. Postępowania Pojednawczego i Procedury Współdecyzji Parlamentu i, jeśli to konieczne, przedstawiciel Wydziału Prawnego.
  10. Radę reprezentuje stały przedstawiciel państwa członkowskiego sprawującego prezydencję lub jego zastępca (przewodniczący Coreper I lub II), któremu towarzyszą członkowie sekretariatu Rady, w tym jej służb prawnych.
  11. Komisję Europejską reprezentuje dyrektor generalny departamentu odpowiedzialnego za dany akt, wspierany przez ekspertów, Służbę Prawną oraz administrację.
  12. W nieformalnych trójstronnych posiedzeniach technicznych zazwyczaj biorą udział eksperci i urzędnicy z trzech instytucji.
  13. Trójstronne negocjacje opierają się na „czterokolumnowym dokumencie roboczym”, który określa stanowiska Parlamentu i Rady:
    1. (1) stanowisko Rady w pierwszym czytaniu;
    2. (2) poprawki Parlamentu z drugiego czytania;
    3. (3) stanowisko Rady w sprawie poprawek Parlamentu (przyjęcie, odrzucenie lub ewentualny tekst kompromisowy);
    4. (4) stanowisko delegacji Parlamentu w sprawie propozycji Rady.
  14. W toku negocjacji obie delegacje poszukują kompromisu w sprawie poprawek, co do których istnieją poważne rozbieżności. W tym celu o sporządzanie dodatkowych, szczegółowych projektów mogą zostać poproszone niewielkie zespoły robocze na poziomie politycznym lub technicznym.
  15. Negocjatorzy przedstawiają wyniki rozmów trójstronnych do zatwierdzenia delegacjom Parlamentu i Rady: w razie potrzeby odbywają się kolejne posiedzenia trójstronne lub nieformalne spotkania.
  16. Komitet pojednawczy składa się z dwóch delegacji tej samej wielkości: jednej z Parlamentu Europejskiego i jednej z Rady.
    1. W skład delegacji Rady wchodzi po jednym przedstawicielu z każdego państwa członkowskiego (ministrowie lub częściej przedstawiciele państw członkowskich w Coreperze). Pracami delegacji Rady kieruje minister przewodniczący Radzie odpowiedzialnej za dany akt. Delegacja podejmuje decyzje większością kwalifikowaną (z wyjątkiem aktów, w przypadku których traktat wymaga jednomyślności).
    2. Delegacja Parlamentu składa się z takiej samej liczby posłów do PE – 28 – oraz dodatkowo 28 zastępców (którzy mogą głosować tylko pod nieobecność posła z ich grupy politycznej). Trzech wiceprzewodniczących PE jest stałymi członkami komitetu pojednawczego, którzy na zmianę współprzewodniczą obradom. Pozostałych 25 posłów do PE wyznaczają grupy polityczne, proporcjonalnie do wielkości każdej grupy w Parlamencie. Większość zazwyczaj pochodzi z komisji parlamentarnej odpowiedzialnej za dany akt. Z reguły delegacje starają się wypracować konsensus. W przypadku głosowania delegacje podejmują decyzje większością głosów swoich członków (tj. obecnie 15). Więcej informacji na temat delegacji Parlamentu do komitetu pojednawczego znajdziesz poniżej.
    3. W pracach komitetu pojednawczego bierze udział również Komisja Europejska, reprezentowana z reguły przez komisarza odpowiedzialnego za dany akt, który dąży do uzgodnienia stanowisk Parlamentu i Rady.
  17. Tak jak w przypadku posiedzeń trójstronnych, podstawową rolę odgrywa czterokolumnowy dokument roboczy (zob. punkt 13), przetłumaczony na wszystkie języki urzędowe. Komitet ma także do dyspozycji wniosek Komisji Europejskiej i jej opinię na temat poprawek Parlamentu z drugiego czytania.
  18. Obradom komitetu pojednawczego wspólnie przewodniczą wiceprzewodniczący Parlamentu i minister państwa członkowskiego sprawującego prezydencję. Posiedzenia odbywają się na przemian w budynkach Parlamentu i Rady, głównie w Brukseli.
  19. Większość posiedzeń komitetu pojednawczego rozpoczyna się rozmowami trójstronnymi, podczas których dwaj współprawodawcy wyjaśniają swoje stanowiska w oparciu o mandaty swoich instytucji. Komisja Europejska pełni rolę mediatora.
  20. Instytucja, która organizuje pierwsze posiedzenie komitetu pojednawczego, jest odpowiedzialna za opracowanie wspólnego projektu i pisma przewodniego, a także – po ostatecznym przyjęciu aktu ustawodawczego przez Parlament i Radę – za podpisanie aktu przez przewodniczących obu instytucji i jego publikację w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
  21. Jeżeli delegacje Parlamentu i Rady nie zdołają osiągnąć porozumienia w postępowaniu pojednawczym, cały wniosek upada. Nowa procedura może się opierać tylko na nowym wniosku Komisji Europejskiej. Jak dotąd (styczeń 2015 r.) tylko cztery razy komitet pojednawczy nie zdołał osiągnąć porozumienia w sprawie wspólnego projektu (dyrektywa dotycząca telefonii głosowej (1994 r.), Komitetu Papierów Wartościowych (1998 r.), czasu pracy (2009 r.) oraz rozporządzenie dotyczące nowej żywności (2011r.)).
    Komitet pojednawczy nie zdołał wypracować wspólnego projektu w sprawie:
    - dyrektywy dotyczącej czasu pracy w 2009 r.
    - rozporządzenia dotyczącego nowej żywności w 2011 r.
  22. Jeżeli delegacje Parlamentu i Rady osiągną kompromis, komitet pojednawczy musi zatwierdzić wspólny projekt. Delegacja Rady zatwierdza go kwalifikowaną większością głosów (lub jednomyślnie w przypadkach przewidzianych traktatem), natomiast delegacja Parlamentu głosuje zwykłą większością głosów swoich członków.
  23. Kiedy tylko porozumienie w sprawie wspólnego projektu zostanie osiągnięte w ramach komitetu pojednawczego (lub następnie w drodze wymiany pism między współprzewodniczącymi komitetu), Sekretariat Generalny instytucji, która organizowała pierwsze posiedzenie, opracowuje projekt tekstu legislacyjnego, z reguły w języku używanym podczas negocjacji. Tymczasową wersję publikuje się jak najszybciej po zakończeniu negocjacji na stronie internetowej Parlamentu: http://www.europarl.europa.eu/code/default_en.htm.
  24. Po analizie prawno-językowej dokumenty są udostępniane we wszystkich językach urzędowych UE.
  25. Współprzewodniczący komitetu pojednawczego przesyłają wspólny projekt wraz z pismem przewodnim Przewodniczącemu Parlamentu i urzędującemu Przewodniczącemu Rady. Do pisma załącza się wszelkie oświadczenia instytucji. Pismo jest również kierowane tytułem informacji do przedstawiciela Komisji Europejskiej, który brał udział w pracach komitetu pojednawczego.
  26. Porozumienie osiągnięte w ramach postępowania pojednawczego musi zostać zatwierdzone przez cały Parlament i Radę. Obie instytucje głosują osobno nad wspólnym projektem w jego ostatecznej postaci i nie mogą wprowadzać do niego żadnych zmian.
Delegacja Parlamentu do komitetu pojednawczego
  1. W procedurze pojednawczej PE jest reprezentowany przez delegację, w skład której wchodzi tylu posłów do PE, ilu jest członków Rady. Do każdej procedury pojednawczej wyznacza się odrębną delegację. Jej zadaniem jest reprezentowanie całego Parlamentu podczas negocjacji z Radą.
  2. Na początku każdej kadencji lub w przypadku istotnych zmian w ogólnym składzie politycznym Parlamentu Europejskiego w trakcie kadencji, Konferencja Przewodniczących ustala polityczny skład delegacji do komitetu pojednawczego tak, aby odpowiadał on względnej sile grup politycznych.
  3. Na podstawie składu politycznego Parlamentu po wyborach z czerwca 2009 r. skład delegacji Parlamentu do komitetu pojednawczego jest następujący:
    • PPE: 9 członków;
    • S&D: 8 członków;
    • ECR: 3 członków;
    • ALDE: 2 członków;
    • GUE/NGL: 2 członek;
    • Verts/ALE: 2 członków;
    • EFDD: 2 członek.
  4. Trzej wiceprzewodniczący, do których szczególnych kompetencji należy postępowanie pojednawcze, wchodzą w skład każdej delegacji i są uwzględniani przy podziale miejsc między grupy polityczne. Każdej delegacji przewodniczy jednej z nich; decydują między sobą o tym, kto odpowiada za określoną procedurę pojednawczą, a w rezultacie – kto przewodniczy której delegacji. Sprawozdawca (sprawozdawcy) oraz przewodniczący komisji przedmiotowo właściwej są także członkami delegacji z urzędu, uwzględnianymi przy podziale miejsc między grupy polityczne.
  5. Pozostali członkowie delegacji są wyznaczani przez grupy polityczne do konkretnej procedury pojednawczej. Większość z nich pochodzi z komisji przedmiotowo właściwej lub z komisji opiniodawczych. Jeżeli zastosowanie ma procedura z udziałem zaangażowanych komisji, w skład delegacji Parlamentu wchodzą sprawozdawcy wszystkich zaangażowanych komisji. Grupa polityczna musi również wyznaczyć taką samą liczbę zastępców, którzy mogą brać czynny udział w pracach delegacji, jednak mogą głosować tylko pod nieobecność pełnoprawnego członka delegacji.

Organizacja delegacji

  1. Z myślą o rozpoczęciu posiedzeń trójstronnych delegacja Parlamentu organizuje posiedzenie inauguracyjne z udziałem wiceprzewodniczącego delegacji, przewodniczącego komisji przedmiotowo właściwej oraz sprawozdawcy (sprawozdawców), mające na celu udzielenie mandatu zespołowi negocjacyjnemu.
  2. Na tym posiedzeniu, a także na wszystkich kolejnych posiedzeniach delegacji Parlamentu, obecni są przedstawiciele Komisji Europejskiej. Ich zadaniem jest przedstawienie i wyjaśnienie stanowiska Komisji Europejskiej w sprawie poprawek Parlamentu z drugiego czytania oraz ewentualnie udzielenie informacji na temat trwających prac w Radzie, o których wiedzą.
  3. Członkowie delegacji na bieżąco obserwują postępy procedury pojednawczej na kolejnych posiedzeniach.
  4. Głównym celem posiedzeń delegacji jest aktualizacja mandatu zespołu negocjacyjnego i przedyskutowanie ewentualnych tekstów kompromisowych. Jeżeli dojdzie do ogólnego porozumienia, wydawana jest zgoda na niektóre poprawki lub projekty kompromisowe. Jeżeli pewne kwestie pozostają nierozwiązane, delegacja udziela zespołowi negocjacyjnemu instrukcji, jak prowadzić dalsze negocjacje z Radą. Delegacja Parlamentu rozważa także kwestie proceduralne, na przykład czy zorganizować kolejne posiedzenie trójstronne lub czy można zwołać komitet pojednawczy, a jeżeli tak, to kiedy.
  5. Pod koniec procedury delegacja formalnie przyjmuje lub odrzuca porozumienie osiągnięte w postępowaniu pojednawczym. Delegacja dąży do wypracowania konsensusu. Jeżeli jednak konieczne jest głosowanie, do zatwierdzenia porozumienia potrzebna jest bezwzględna większość głosów członków (co najmniej 15 z 28 możliwych).
  6. Delegacji towarzyszą odpowiednie służby administracji Parlamentu, Sekretariat ds. Postępowania Pojednawczego i Procedury Współdecyzji oraz wyspecjalizowane służby, takie jak Wydział Prawny, prawnicy lingwiści i biuro prasowe.
Powrót na stronę startową     

#7Trzecie czytanie w Parlamencie Europejskim i Radzie 

Pełny tekst 
Wspólny projekt jest przekazywany do zatwierdzenia równocześnie Parlamentowi i Radzie. Nie ma ustalonego porządku podejmowania decyzji przez współprawodawców. Mają oni sześć (lub wspólną decyzją osiem) tygodni na podjęcie decyzji i nie mogą wprowadzać zmian do projektu. W Parlamencie głosowanie nad wspólnym projektem jest poprzedzone debatą na posiedzeniu plenarnym. Jeżeli Parlament i Rada zatwierdzą wspólny projekt, wniosek ustawodawczy zostaje przyjęty. Jeżeli co najmniej jedna z instytucji odrzuci projekt lub nie odpowie w terminie, akt upada i procedura zostaje zakończona. Może ona zostać wznowiona tylko wtedy, kiedy Komisja Europejska przedstawi nowy wniosek.
  1. Jeżeli komitet pojednawczy zatwierdzi wspólny projekt, musi go też zatwierdzić cały Parlament Europejski i Rada w trzecim czytaniu. Obie instytucje głosują osobno nad wspólnym projektem i nie mogą wprowadzać do niego żadnych zmian.
  2. Po pomyślnym zakończeniu procedury pojednawczej, na podstawie wspólnego dokumentu roboczego oraz wszelkich zmian uzgodnionych w trakcie procedury przygotowywana jest wstępna wersja wspólnego projektu. Najpierw ustala się jej brzmienie w jednym języku, a następnie tłumaczy na inne języki urzędowe. Wstępną wersję wspólnego projektu w oryginalnej wersji językowej przesyła się członkom delegacji.
  3. Ostateczna wersja wspólnego projektu, poddana analizie prawno-językowej zarówno w Parlamencie, jak i w Radzie, jest oficjalnie przekazywana przez współprzewodniczących komitetu pojednawczego Przewodniczącemu Parlamentu i urzędującemu Przewodniczącemu Rady. Do ich pisma załącza się wszelkie oświadczenia instytucji.
  4. Trzecie czytanie odbywa się w ciągu sześciu tygodni od daty tego pisma. Okres ten może zostać wydłużony maksymalnie o dwa tygodnie z inicjatywy Parlamentu lub Rady oraz za obopólną zgodą.

Parlament

  1. W ciągu sześciu (ewentualnie ośmiu) tygodni członkowie delegacji Parlamentu Europejskiego otrzymują ostateczną wersję wspólnego projektu w swoim języku wraz ze sprawozdaniem opisującym poszczególne etapy i wyniki postępowania pojednawczego, w tym zapis głosowania delegacji na zakończenie procedury pojednawczej. Ostateczna wersja wspólnego projektu, sprawozdanie sporządzone przez sprawozdawcę i przewodniczącego delegacji, pismo przewodnie oraz wszelkie oświadczenia instytucji są przesyłane służbom Parlamentu odpowiedzialnym za obsługę posiedzeń plenarnych. W tym czasie poszczególne wersję językowe porozumienia są publikowane na stronie internetowej Parlamentu.
  2. Głosowanie nad wspólnym projektem poprzedza debata na posiedzeniu plenarnym na temat wyników negocjacji i porozumienia osiągniętego z Radą (lub jego braku). Debata zwykle rozpoczyna się oświadczeniami wiceprzewodniczącego stojącego na czele delegacji oraz sprawozdawcy. Następnie Parlament na posiedzeniu plenarnym głosuje nad wspólnym projektem. Projekt zostaje zatwierdzony zwykłą większością głosów, w innym wypadku zostaje odrzucony.
  3. Jak dotąd (styczeń 2015 r.) Parlament odrzucił wspólne projekty trzy razy:

Rada

  1. Wspólny projekt musi także zostać przyjęty przez Radę, która zazwyczaj woli głosować po trzecim czytaniu Parlamentu. Rada stanowi większością kwalifikowaną.
  2. W praktyce zatwierdzenie wspólnego projektu w Radzie nie stanowi problemu, ponieważ w skład delegacji Rady do komitetu pojednawczego wchodzi po jednym przedstawicielu z każdego państwa członkowskiego. Jak dotąd Rada nigdy nie odrzuciła porozumienia osiągniętego w ramach procedury pojednawczej.
  3. Jeżeli jedna z tych instytucji odrzuci wspólny projekt, następuje zakończenie procedury ustawodawczej. Może ona zostać wznowiona tylko wtedy, kiedy Komisja Europejska przedstawi nowy wniosek.
  4. Jeżeli tekst zostanie przyjęty przez Parlament i Radę, jest przekazywany do podpisu przewodniczącym i sekretarzom generalnym Parlamentu Europejskiego i Rady, a następnie publikowany w Dzienniku Urzędowym.
 
Powrót na stronę startową      
Artykuł w Plik PDF 

Traktat 

WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ : Artykuł 294 (dawny artykuł 251 TWE)

  1. W przypadku gdy w Traktatach czyni się odwołanie do zwykłej procedury ustawodawczej w celu przyjęcia aktu, stosowana jest następująca procedura.
  2. Komisja przedstawia projekt Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

Pierwsze czytanie

  1. Parlament Europejski uchwala stanowisko w pierwszym czytaniu i przekazuje je Radzie.
  2. Jeżeli Rada zatwierdzi stanowisko Parlamentu Europejskiego, projektowany akt zostaje przyjęty w brzmieniu, które odpowiada stanowisku Parlamentu Europejskiego.
  3. Jeżeli Rada nie zatwierdzi stanowiska Parlamentu Europejskiego, przyjmuje własne stanowisko w pierwszym czytaniu i przekazuje je Parlamentowi Europejskiemu.
  4. Rada informuje w pełni Parlament Europejski o powodach, które doprowadziły ją do przyjęcia jej stanowiska w pierwszym czytaniu. Komisja informuje w pełni Parlament Europejski o swoim stanowisku.

Drugie czytanie

  1. Jeżeli w terminie trzech miesięcy od tego przekazania Parlament Europejski:
    1. zatwierdzi stanowisko Rady w pierwszym czytaniu lub nie wypowie się, dany akt uważa się za przyjęty w brzmieniu, które odpowiada stanowisku Rady;
    2. odrzuci, większością głosów wchodzących w jego skład członków, stanowisko Rady w pierwszym czytaniu, proponowany akt uważa się za nieprzyjęty;
    3. zaproponuje większością głosów wchodzących w jego skład członków poprawki do stanowiska Rady w pierwszym czytaniu, zmieniony w ten sposób tekst jest przekazywany Radzie i Komisji, która wydaje opinię w przedmiocie tych poprawek.
  2. Jeżeli w terminie trzech miesięcy od otrzymania poprawek Parlamentu Europejskiego Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną:
    1. przyjmie wszystkie te poprawki, dany akt uważa się za przyjęty;
    2. nie przyjmie wszystkich poprawek, przewodniczący Rady w porozumieniu z przewodniczącym Parlamentu Europejskiego zwołuje komitet pojednawczy w terminie sześciu tygodni.
  3. Rada stanowi jednomyślnie w sprawie poprawek, które stały się przedmiotem negatywnej opinii Komisji.

Procedura pojednawcza

  1. Komitet pojednawczy, w którego skład wchodzą członkowie Rady lub ich przedstawiciele oraz taka sama liczba członków reprezentujących Parlament Europejski, ma za zadanie doprowadzić do porozumienia w sprawie wspólnego projektu większością kwalifikowaną członków Rady lub ich przedstawicieli oraz większością głosów członków reprezentujących Parlament Europejski, w terminie sześciu tygodni od jego zwołania, na podstawie stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady w drugim czytaniu.
  2. Komisja uczestniczy w pracach komitetu pojednawczego i podejmuje wszelkie niezbędne inicjatywy na rzecz zbliżenia stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady.
  3. Jeżeli w terminie sześciu tygodni od jego zwołania komitet pojednawczy nie zatwierdzi wspólnego projektu, proponowany akt uważa się za nieprzyjęty.

Trzecie czytanie

  1. Jeżeli w tym terminie komitet pojednawczy zatwierdzi wspólny projekt, Parlament Europejski i Rada dysponują terminem sześciu tygodni od tego zatwierdzenia na przyjęcie danego aktu zgodnie z tym projektem, przy czym Parlament Europejski stanowi większością oddanych głosów, a Rada – większością kwalifikowaną. Jeżeli nie uczynią tego, proponowany akt uważa się za nieprzyjęty.
  2. Terminy trzech miesięcy i sześciu tygodni, o których mowa w niniejszym artykule, są przedłużane najwyżej, odpowiednio, o miesiąc i o dwa tygodnie, z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Postanowienia szczególne

  1. Jeżeli, w przypadkach przewidzianych w Traktatach, akt ustawodawczy jest poddany zwykłej procedurze ustawodawczej z inicjatywy grupy Państw Członkowskich, na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego lub na wniosek Trybunału Sprawiedliwości, ustępu 2, ustępu 6 zdanie drugie oraz ustępu 9 nie stosuje się.

W takich przypadkach Parlament Europejski i Rada przekazują Komisji projekt aktu oraz swoje stanowiska w pierwszym i drugim czytaniu. Parlament Europejski lub Rada mogą, w toku całej procedury, zwrócić się do Komisji o opinię, którą Komisja może wydać również z własnej inicjatywy. Może ona również, jeżeli uzna to za niezbędne, uczestniczyć w pracach komitetu pojednawczego zgodnie z ustępem 11.


EN C 326/174 Official Journal of the European Union 26.10.2012

 
Artykuł w Plik PDF  Dziedziny, do których ma zastosowanie zwykła procedura ustawodawcza (PDF) Przewodnik po zwykłej procedurze ustawodawczej, Rada, 2010  

Słowniczek 

Biała księga 

Białe księgi Komisji to dokumenty zawierające propozycje działań UE w określonej dziedzinie. W niektórych przypadkach sporządzane są w następstwie zielonej księgi opublikowanej w celu uruchomienia procesu konsultacji na szczeblu europejskim. Gdy biała księga zostanie przychylnie przyjęta przez Radę, na jej podstawie może powstać program działań Unii w danej dziedzinie.

COREPER 

Jest to komitet działający w ramach Rady, złożony ze stałych przedstawicieli państw członkowskich, który wykonuje prace przygotowawcze w stosunku do prac Rady. W skład COREPER I wchodzą zastępcy stałych przedstawicieli, zaś w skład COREPER II – stali przedstawiciele w randze ambasadorów.

Decyzja 

Decyzja ma moc wiążącą dla podmiotów, do których jest skierowana (jak np. państwo UE lub indywidualne przedsiębiorstwo), i stosuje się ją bezpośrednio.

Dyrektywa 

Dyrektywa jest aktem ustawodawczym określającym cel do osiągnięcia przez wszystkie państwa UE, pozostawia jednak poszczególnym państwom członkowskim wybór metody.

Dziennik Urzędowy 

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej (Dz.U.) zawiera akty prawne, informacje, komunikaty i wyniki wstępnych prac ustawodawczych UE. Jest publikowany każdego dnia roboczego we wszystkich językach urzędowych UE. Tylko akty prawne opublikowane w Dz.U. mają moc wiążącą.

Europejski Bank Centralny 

Europejski Bank Centralny (EBC) zarządza wspólną walutą UE – euro – i stara się zapewniać stabilność cen w UE. Odpowiada za kształtowanie i wdrażanie polityki gospodarczej i walutowej UE. Jest jedną z 7 instytucji UE.

Europejski Bank Inwestycyjny 

Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) wspiera projekty w państwach UE oraz dokonuje inwestycji w przyszłych państwach członkowskich i w krajach partnerskich. EBI pozyskuje pieniądze raczej na rynkach kapitałowych niż z budżetu UE i udziela pożyczek na korzystnych warunkach z przeznaczeniem na projekty zgodne z celami polityki UE. Jest własnością 28 państw członkowskich UE.

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny 

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny to organ konsultacyjny UE liczący 353 członków, reprezentujących społeczeństwo obywatelskie, pracodawców i pracowników. Konsultacje z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym wymagane są w ramach procesu decyzyjnego UE w dziedzinie polityki gospodarczej i społecznej.

Europejski Trybunał Obrachunkowy 

Europejski Trybunał Obrachunkowy kontroluje finanse UE. Jego rolą jest usprawnianie zarządzania finansowego UE oraz prowadzenie sprawozdawczości dotyczącej wykorzystania finansów publicznych. Jest jedną z 7 instytucji UE.

Grupa ds. Stosunków Międzyinstytucjonalnych  

Organ Komisji odpowiedzialny za koordynowanie stosunków politycznych, ustawodawczych i administracyjnych z pozostałymi instytucjami, w szczególności z Parlamentem Europejskim i Radą. Zasiadają w niej przedstawiciele wszystkich gabinetów komisarzy zajmujący się monitorowaniem spraw międzyinstytucjonalnych.

Grupa polityczna 

Posłowie do PE organizują się nie według przynależności państwowej, a według przynależności politycznej. Obecnie w Parlamencie Europejskim działa 8 grup politycznych. Każdy poseł może należeć wyłącznie do jednej grupy politycznej. Niektórzy posłowie do Parlamentu Europejskiego nie należą do żadnej grupy politycznej – są to posłowie niezrzeszeni.

Inicjatywa obywatelska 

W ramach inicjatywy obywatelskiej milion obywateli z co najmniej jednej czwartej państw członkowskich UE może zwrócić się do Komisji Europejskiej o zaproponowanie nowych przepisów w dziedzinach podlegających jej kompetencji.

Jednomyślność (w Radzie) 

Zasada jednomyślności zakłada, że na przyjęcie wniosku muszą zgodzić się wszystkie państwa członkowskie skupione w Radzie. Od chwili wejścia w życie Traktatu z Lizbony tylko w ograniczonej liczbie obszarów polityki, uznawanych za newralgiczne, wymagana jest jednomyślność.

Język urzędowy 

W UE obowiązują 24 języki urzędowe: angielski, bułgarski, chorwacki, czeski, duński, estoński, fiński, francuski, grecki, hiszpański, irlandzki, litewski, łotewski, maltański, niderlandzki, niemiecki, polski, portugalski, rumuński, słowacki, słoweński, szwedzki, węgierski i włoski. Całe prawodawstwo UE publikowane jest we wszystkich językach urzędowych.

Kolegium komisarzy 

Kolegium składa się z 28 komisarzy europejskich.

Komisarz 

W skład Komisji Europejskiej wchodzą komisarze, z których każdy odpowiada za określoną dziedzinę polityki przydzieloną mu przez przewodniczącego Komisji. Obecnie urzęduje 28 komisarzy – po jednym z każdego państwa członkowskiego.

Komisja Europejska 

Komisja Europejska (KE) jest organem wykonawczym UE i reprezentuje interesy UE jako całości. Proponuje nowe akty prawne UE i zapewnia ich prawidłowe stosowanie. Jest jedną z 7 instytucji UE.

Komisja w Parlamencie Europejskim 

20 stałych komisji parlamentarnych sporządza, poprawia i przyjmuje wnioski ustawodawcze, nad którymi następnie głosuje PE w pełnym składzie podczas sesji plenarnych. Skład komisji jest odzwierciedleniem składu politycznego Parlamentu. PE może powoływać podkomisje, tymczasowe komisje specjalne oraz oficjalne komisje śledcze.

Komisja zaangażowana 

Jeżeli sprawa, która ma być poddana pod dyskusję w Parlamencie, niemal w równym stopniu podlega kompetencji dwóch lub więcej komisji lub też gdy elementy tej sprawy podlegają kompetencji dwóch lub więcej komisji, jedna z komisji uzyskuje status komisji przedmiotowo właściwej, zaś pozostałe – komisji zaangażowanych. Komisja przedmiotowo właściwa i komisja zaangażowana pracują według wspólnie uzgodnionego harmonogramu, sprawozdawcy informują się nawzajem i starają się porozumieć co do tekstów, które następnie przedstawią swoim komisjom, oraz co do stanowisk wobec poprawek. Dzielą się również obszarami kompetencji.

Komitet pojednawczy 

Komitet pojednawczy obraduje na etapie postępowania pojednawczego w ramach zwykłej procedury ustawodawczej. Składa się z równej liczby przedstawicieli państw członkowskich i posłów do Parlamentu Europejskiego (obecnie 28/28). Komitet odpowiada za sporządzenie wspólnego projektu, który jest przedstawiany Radzie i Parlamentowi do zatwierdzenia w trzecim czytaniu.

Komitet Regionów 

Komitet Regionów to organ konsultacyjny UE liczący 353 członków, reprezentujących władze lokalne i regionalne. Konsultacje z Komitetem Regionów wymagane są w ramach procesu decyzyjnego UE w następujących dziedzinach: spójność gospodarcza i społeczna, transeuropejskie sieci infrastrukturalne, zdrowie, edukacja i kultura, polityka zatrudnienia, polityka społeczna, środowisko, szkolenie zawodowe i transport.

Konferencja Przewodniczących 

Konferencja Przewodniczących organizuje działalność Parlamentu i układa harmonogram prac ustawodawczych, podejmuje decyzje dotyczące zakresu zadań komisji i delegacji oraz członkostwa w nich, a także odpowiada za stosunki z innymi instytucjami UE, parlamentami państw członkowskich i krajami nienależącymi do UE. Składa się z przewodniczącego PE i przewodniczących grup politycznych.

Konferencja Przewodniczących Komisji 

W skład parlamentarnej Konferencji Przewodniczących Komisji wchodzą przewodniczący wszystkich komisji stałych i tymczasowych. Jej zadaniem jest dbanie o dobrą współpracę między komisjami PE.

Konsultacje społeczne 

W ramach konsultacji społecznych Komisja Europejska zwraca się do różnych zainteresowanych podmiotów – takich jak organy publiczne, organy państw członkowskich, przedsiębiorstwa, organizacje (prywatne), stowarzyszenia branżowe, obywatele – o wyrażenie opinii na temat proponowanego aktu ustawodawczego. Zwykle ma to formę kwestionariusza z pytaniami otwartymi i zamkniętymi.

Kontrsprawozdawca (sprawozdawca-cień) 

Kontrsprawozdawca to poseł do PE monitorujący prace nad danym zagadnieniem lub sprawozdaniem PE z ramienia grupy politycznej innej niż ta, do której należy sprawozdawca.

Opinia (komisji) 

Komisja parlamentarna właściwa dla danej sprawy może zwrócić się do innych komisji o opinię. Przewodniczący i sprawozdawca komisji opiniodawczej są często zapraszani do udziału w posiedzeniach komisji przedmiotowo właściwej. Opinia ma często postać pisemnego sprawozdania.

Oświadczenie pisemne 

Oświadczenie pisemne to tekst o długości najwyżej 200 słów, dotyczący kwestii należących do sfery działań Unii, przedkładany przez najwyżej 5 posłów do PE. Jeżeli oświadczenie takie zostanie podpisane przez większość posłów do PE, przekazuje się je instytucji, do której jest adresowane. Posłowie do PE mogą wykorzystywać oświadczenia pisemne w celu podjęcia lub wznowienia debaty nad zagadnieniami leżącymi w zakresie kompetencji UE.

Parlament Europejski 

Parlament Europejski (PE) – w którym zasiada 751 posłów wybieranych bezpośrednio, pochodzących z 28 krajów – reprezentuje obywateli UE. Działa w charakterze współustawodawcy z Radą w odniesieniu do niemal całości prawodawstwa UE i rozlicza pozostałe instytucje UE z wyników działalności. Jest jedną z 7 instytucji UE.

Petycje do Parlamentu Europejskiego 

Wszyscy obywatele bądź mieszkańcy UE lub też przedsiębiorstwa, organizacje bądź stowarzyszenia mające siedzibę w UE mogą kierować do Parlamentu petycje we wszelkich sprawach podlegających kompetencji UE i bezpośrednio ich dotyczących. Dzięki takim petycjom Parlament Europejski może uwidocznić przypadki naruszania praw obywateli europejskich przez państwa członkowskie, władze lokalne lub inne instytucje.

Pomarańczowa kartka 

Nowy wniosek ustawodawczy przedstawiony przez Komisję Europejską trafia do parlamentów państw członkowskich. Jeżeli większość tych parlamentów uzna, że projekt aktu prawnego jest niezgodny z zasadą pomocniczości, Komisja musi ponownie przeanalizować wniosek. Jeżeli utrzyma wniosek, musi uargumentować swoje stanowisko w uzasadnionej opinii. Jeżeli Rada i Parlament zagłosują w pierwszym czytaniu przeciw wnioskowi, zostaje on odrzucony.

Pomocniczość 

Zgodnie z zasadą pomocniczości UE podejmuje działanie jedynie wtedy, gdy działanie na szczeblu UE jest skuteczniejsze niż działanie na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym (nie dotyczy to dziedzin należących do zakresu wyłącznej kompetencji UE). Prowadzona jest stała kontrola w celu potwierdzenia, że działanie na szczeblu UE jest uzasadnione.

Poseł do Parlamentu Europejskiego 

Posłowie do Parlamentu Europejskiego są wybierani w wyborach bezpośrednich na 5-letnią kadencję. 751 posłów do Parlamentu Europejskiego reprezentuje obywateli UE.

Posiedzenie plenarne 

Sesje plenarne Parlamentu odbywają się 12 razy w roku w Strasburgu, a oprócz tego organizowane są krótsze sesje plenarne w Brukseli. W sesjach plenarnych udział bierze wszystkich 751 posłów do Parlamentu Europejskiego; zgromadzenie plenarne przyjmuje stanowiska dotyczące kwestii politycznych.

Prawo inicjatywy 

Przysługujące Komisji Europejskiej prawo inicjatywy uprawnia ją do przedstawiania wniosków ustawodawczych w sytuacjach, gdy jest to wyraźnie przewidziane w traktatach albo gdy Komisja uważa to za niezbędne. Również Rada i Parlament Europejski mogą zwrócić się do Komisji o przedstawienie wniosków.

Prawo UE 

Prawo UE dzieli się na prawo pierwotne i prawo wtórne. Traktaty (prawo pierwotne) stanowią podstawę wszystkich działań UE. Prawo wtórne – które obejmuje rozporządzenia, dyrektywy i decyzje – opiera się na zasadach i celach określonych w traktatach.

Prezydencja Rady 

Prezydencja Rady Unii Europejskiej jest sprawowana rotacyjnie w 6-miesięcznych okresach. Rada obraduje w 10 formacjach, z których każdej przewodniczy odpowiedni minister państwa członkowskiego sprawującego prezydencję; nie dotyczy to Rady do Spraw Zagranicznych, której stale przewodniczy wysoki przedstawiciel ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Postępowanie pojednawcze 

Postępowanie pojednawcze to trzeci i ostatni etap zwykłej procedury ustawodawczej. Ma miejsce wówczas, gdy Parlament i Rada nie zdołają dojść do porozumienia w sprawie wniosku ustawodawczego w pierwszych dwóch czytaniach. Delegacje Rady i Parlamentu starają się wypracować kompromis możliwy do zaakceptowania dla obu stron.

Procedura współdecyzji 

Poprzednia nazwa obecnej zwykłej procedury ustawodawczej. Nadal powszechnie używana nieoficjalnie.

Przewodniczący Parlamentu Europejskiego 

Przewodniczący Parlamentu Europejskiego przewodniczy sesjom plenarnym oraz posiedzeniom Konferencji Przewodniczących i Prezydium (w którego skład wchodzą wiceprzewodniczący PE). Przewodniczący reprezentuje Parlament w UE i na arenie międzynarodowej.

Punkt A 

W porządkach obrad Rady wyróżnia się punkty A i B. Punkty A to punkty, co do których osiągnięto porozumienie i które można przyjąć bez debaty. Nie wyklucza to możliwości wyrażenia opinii przez członków Rady lub Komisji, gdy dany punkt jest poddawany pod głosowanie.

Punkt B 

W porządkach obrad Rady wyróżnia się punkty A i B. Punkty B to punkty, co do których nie ma porozumienia i które zostaną poddane pod debatę. Często dotyczą one kwestii trudnych politycznie.

Pytania parlamentarne 

Pytania parlamentarne są kierowane przez posłów PE do innych instytucji i organów UE. Adresat pytania musi udzielić odpowiedzi w określonym terminie. Pytania parlamentarne stanowią bezpośrednią formę kontroli parlamentarnej nad innymi instytucjami i organami UE.

Rada Europejska 

Na forum Rady Europejskiej zbierają się szefowie państw lub szefowie rządów państw członkowskich UE. Podejmuje ona decyzje dotyczące szerokich priorytetów politycznych i ważnych inicjatyw. Nie posiada uprawnień ustawodawczych. Jest jedną z 7 instytucji UE.

Rada Unii Europejskiej 

Rada Unii Europejskiej, powszechnie nazywana „Radą” (poprzednio „Radą Ministrów”), reprezentuje rządy państw członkowskich UE. Wraz z Parlamentem Europejskim Rada przyjmuje akty prawne proponowane przez Komisję Europejską. Jest jedną z 7 instytucji UE.

Rozmowy trójstronne 

Nieformalne posiedzenia, w których uczestniczą Parlament Europejski, Rada i Komisja. Ich celem jest osiągnięcie porozumienia (co do pakietu poprawek lub co do brzmienia przepisów) możliwego do zaakceptowania przez Parlament i Radę.

Rozporządzenie 

Rozporządzenie jest aktem prawnym UE stosowanym bezpośrednio i mającym moc wiążącą we wszystkich państwach członkowskich. Rządy państw członkowskich nie muszą podejmować działań w celu wdrożenia rozporządzeń UE.

Sekretarz generalny Parlamentu Europejskiego 

Najwyższy rangą urzędnik Parlamentu, odpowiedzialny za administrację Parlamentu. Zapewnia sprawny przebieg prac parlamentarnych pod przewodnictwem przewodniczącego i Prezydium. Wraz z przewodniczącym podpisuje wszystkie akty przyjmowane wspólnie przez Parlament i Radę.

Sekretarz generalny Rady 

Szef Sekretariatu Generalnego Rady, obsługującego Radę i Radę Europejską. Wraz z przewodniczącym Rady podpisuje wszystkie akty przyjmowane wspólnie przez Parlament i Radę.

Sprawozdanie 

Gdy wniosek Komisji Europejskiej trafia do komisji parlamentarnej, komisja ta wyznacza sprawozdawcę, powierzając mu sporządzenie sprawozdania, które zazwyczaj składa się z poprawek do wniosku, krótkich uzasadnień poszczególnych poprawek i ogólnego uzasadnienia całego sprawozdania, oraz obejmuje ocenę skutków finansowych wniosku i jego zgodności z długoterminowym budżetem.

Sprawozdanie z własnej inicjatywy 

Oprócz sprawozdań ustawodawczych komisje parlamentarne mogą sporządzać sprawozdania z własnej inicjatywy dotyczące zagadnień wchodzących w zakres ich kompetencji. Sprawozdania te mogą służyć szerszemu uświadomieniu danego problemu.

Sprawozdawca 

Poseł do PE wyznaczony przez parlamentarną komisję przedmiotowo właściwą dla danego wniosku ustawodawczego, pilotujący związane z tym wnioskiem prace w PE i przygotowujący sprawozdanie na jego temat.

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) 

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) ma swoje źródło w traktacie rzymskim, który został przyjęty w 1958 r., jednak od tego czasu uległ licznym zmianom. Traktat ten szczegółowo określa organizację i funkcjonowanie UE. Jest jednym z dwóch głównych traktatów, na których obecnie opiera się UE.

Traktat o Unii Europejskiej (TUE) 

Traktat z Maastricht, obowiązujący od 1993 r., został zmieniony i nazwany „Traktatem o Unii Europejskiej” na mocy Traktatu z Lizbony. Ustanawia UE jako podmiot prawny, określa jej wartości, cele, instytucje i kompetencje. Jest jednym z dwóch głównych traktatów, na których obecnie opiera się UE.

Traktat z Amsterdamu 

Traktat z Amsterdamu wszedł w życie z dniem 1 maja 1999 r. Jego celem była reforma instytucji UE przygotowująca na przystąpienie kolejnych państw członkowskich w przyszłości. Traktatem z Amsterdamu zmieniono traktaty o UE i EWG, zmodyfikowano ich wewnętrzną numerację i skonsolidowano je oraz poszerzono zakres stosowania procedury współdecyzji.

Traktat z Lizbony 

Traktat z Lizbony wszedł w życie z dniem 1 grudnia 2009 r. W Traktacie z Lizbony PE uzyskał większe uprawnienia, zmieniono procedury głosowania w Radzie, wprowadzono inicjatywę obywatelską, utworzono stanowisko stałego przewodniczącego Rady Europejskiej, nowe stanowisko wysokiego przedstawiciela do spraw zagranicznych, nową służbę dyplomatyczną UE oraz sprecyzowano zakres uprawnień UE, uprawnień państw członkowskich UE i uprawnień dzielonych. Procedurę współdecyzji przemianowano na „zwykłą procedurę ustawodawczą” i zwiększono liczbę dziedzin, do których procedura ta jest stosowana.

Traktat z Nicei 

Traktat z Nicei wszedł w życie z dniem 1 lutego 2003 r. Jego celem była reforma instytucji, tak aby UE mogła skutecznie funkcjonować po osiągnięciu liczby 25 państw członkowskich. Określono w nim metody zmiany składu Komisji i zmodyfikowano system głosowania w Radzie.

Traktat z Maastricht 

Traktat z Maastricht (Traktat o Unii Europejskiej) wszedł w życie z dniem 1 listopada 1993 r. Ustanowił Unię Europejską (wcześniej UE określano nazwą „Wspólnoty Europejskie”), wprowadził procedurę współdecyzji, a także współpracę rządów UE w dziedzinie obrony oraz sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Utorował drogę unii gospodarczej i walutowej oraz wprowadził elementy unii politycznej (obywatelstwo, wspólna polityka zagraniczna i wewnętrzna).

Traktaty 

Traktat to wiążąca umowa między państwami członkowskimi UE. Określa cele UE, reguły dotyczące instytucji UE, sposoby podejmowania decyzji oraz stosunki między UE a jej państwami członkowskimi.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 

Trybunał Sprawiedliwości dokonuje wykładni prawa UE i zapewnia jego jednolite stosowanie we wszystkich państwach członkowskich. Rozstrzyga też spory prawne między rządami UE, osobami fizycznymi, przedsiębiorstwami lub organizacjami a instytucjami UE. Jest jedną z 7 instytucji UE.

Większość bezwzględna (w Parlamencie Europejskim) 

Większość bezwzględna to większość ogółu posłów do Parlamentu Europejskiego (w tym posłów nieobecnych lub niebiorących udziału w głosowaniu). Przy obecnej liczbie 751 posłów do Parlamentu Europejskiego próg większości bezwzględnej wynosi 376 głosów.

Większość kwalifikowana w Radzie 

Większość kwalifikowana w Radzie stanowi co najmniej 55% państw członkowskich, w których skład wchodzi przynajmniej 16 państw, reprezentujących minimum 65% ludności UE. Mniejszość blokującą mogą utworzyć co najmniej 4 państwa członkowskie.

Większość zwykła (w Parlamencie Europejskim) 

W przypadku głosowania większością zwykłą wniosek uznaje się za przyjęty, jeżeli liczba głosów za jest wyższa niż liczba głosów przeciw.

Wspólne posiedzenia komisji 

Jeżeli sprawa poddawana pod debatę w Parlamencie nie może zostać skierowana do jednej komisji przedmiotowo właściwej, gdyż wyraźnie należy do zakresu kompetencji więcej niż jednej komisji, odpowiedni sprawozdawcy sporządzają jeden projekt sprawozdania, nad którym zainteresowane komisje głosują wspólnie, pod wspólnym przewodnictwem przewodniczących tych komisji.

Wspólny projekt 

Tekst przyjmowany przez komitet pojednawczy podczas postępowania pojednawczego. Głosują nad nim wspólnie Parlament i Rada; nie można składać do niego poprawek.

Wysłuchanie 

Komisja parlamentarna może zorganizować wysłuchanie z udziałem ekspertów, jeżeli uważa to za przydatne w swoich pracach. Wysłuchania są zwykle publiczne.

Zasada proporcjonalności 

Zgodnie z zasadą proporcjonalności zaangażowanie instytucji UE musi ograniczać się do działań niezbędnych do osiągnięcia celów określonych w traktatach.

Zielona księga 

Zielone księgi są publikowane przez Komisję Europejską w celu nawiązania dyskusji z zainteresowanymi stronami na szczeblu europejskim. Mogą stać się podstawą propozycji działania UE, przedstawianych w białych księgach.

Zmieniony wniosek (wniosek Komisji Europejskiej po pierwszym czytaniu w PE) 

Między pierwszym czytaniem w Parlamencie a pierwszym czytaniem w Radzie Komisja może zmienić swój wniosek w celu uwzględnienia poprawek Parlamentu, które jej zdaniem udoskonalają pierwotny wniosek i/lub mogą ułatwić porozumienie między Parlamentem a Radą.

Żółta kartka 

Nowy wniosek ustawodawczy przedstawiony przez Komisję Europejską trafia do parlamentów państw członkowskich. Jeżeli jedna trzecia z nich uzna, że projekt aktu prawnego jest niezgodny z zasadą pomocniczości, Komisja musi go ponownie przeanalizować i zadecydować, czy go utrzyma, poprawi, czy też wycofa, oraz uzasadnić swoją decyzję.

Zwykła procedura ustawodawcza 

W ramach zwykłej procedury ustawodawczej (poprzednio nazywanej „procedurą współdecyzji”) Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej wspólnie podejmują decyzje dotyczące szerokiego zakresu dziedzin (np. zarządzanie gospodarcze, imigracja, energia, transport, środowisko i ochrona konsumentów). Obecnie w ten sposób przyjmowana jest większa część prawodawstwa UE.

 
Artykuł w Plik PDF   

Share