Change language
 
Przemówienia

Przemówienie przewodniczącego Parlamentu Europejskiego na uroczystym posiedzeniu Parlamentu poświęconym XX-tej rocznicy demokratycznych zmian w Europie Środkowo-Wschodniej

Bruksela -
środa 11/11/2009
Jerzy Buzek and Václav Havel at the formal sitting of the European Parliament celebrating the 20th anniversary of democratic change in Central and Eastern Europe 
Jerzy Buzek and Václav Havel at the formal sitting of the European Parliament celebrating the 20th anniversary of democratic change in Central and Eastern Europe

Drogie Koleżanki, drodzy Koledzy!

Zanim zaczniemy, chciałbym powiedzieć, że rozmawiałem z prezydentem Havlem i mogę Was zapewnić, że 25 lat temu coś podobnego było nie do wyobrażenia.

(Oklaski)

Koleżanki i Koledzy!

Otwieram posiedzenie. Jest to uroczyste posiedzenie plenarne dla uczczenia 20. rocznicy zmian demokratycznych w Europie Środkowej i Wschodniej.

Panie Prezydencie Havel!
Panie Przewodniczący Rady Europejskiej, Premierze Szwecji!
Panie Przewodniczący Komisji Europejskiej!
Panie i Panowie Posłowie!
Koleżanki i Koledzy!
Szanowni Goście!

Mamy dzisiaj nadzwyczajną uroczystość i gościmy w Parlamencie Europejskim człowieka, który w dużym stopniu wpłynął na historię Europy.

Dwa dni temu widzieliśmy, jak w Berlinie ponownie upadł mur. Tym razem symboliczny - w formie kostek domina. Dziś w Parlamencie Europejskim gościmy człowieka, który był jednym z tych, którzy dwadzieścia lat temu uruchomili tamto domino: pisarza, intelektualistę, wspaniałego człowieka. Przyjaciela tych, którzy walczą o wolność i prawa człowieka, gdziekolwiek by byli - gościmy prezydenta Václava Havla. Witaj drogi Vašku! Witaj!

(oklaski)

Pamiętajmy, że komunizm obalili zwykli ludzie. Robotnicy, naukowcy, pisarze. Miliony ludzi na wschód od żelaznej kurtyny, którzy nigdy nie pogodzili się ze zniewoleniem. Przeciwko czołgom mieli tylko wielkie serca i determinację. Wiele ryzykowali przez dziesięciolecia, ale w końcu zwyciężyli, bo marzenia ludzi są silniejsze niż betonowe mury, niż zbrodnicze systemy polityczne. Ale ważni też byli ci, którzy im pomagali z zachodniej strony żelaznej kurtyny. Dali pewność tym na Wschodzie, że nie są sami. Dzięki nim wszystkim możliwe było historyczne pojednanie Wschodu z Zachodem. Możliwe było ponowne zjednoczenie Europy. Václav Havel był i jest bohaterem ich wszystkich.

W 1989 roku studenci w mojej ojczyźnie, w Polsce, wołali: Uwolnić Havla!

Václav Havel został potem wkrótce prezydentem wolnej Czechosłowacji, prezydentem Czechów i Słowaków. Wspólnym bohaterem obu narodów.

Podobnie jak dwadzieścia lat wcześniej, w roku 1968, kiedy Czechosłowacja budziła się do niepodległości, wspólnym bohaterem Słowaków i Czechów był Słowak Alexander Dubček.


Panie Prezydencie, drogi Václavie!

W 1987 roku podziemne wydawnictwo wydrukowało dwie Twoje sztuki. Utkwiła mi w pamięci okładka: rysunek małego, smutnego człowieka, który wydaje się niesamodzielny i niezdolny do życia. Trzyma dwa palce w kształcie litery V. Mały, nieznaczący nic człowiek. To był taki wielki krzyk, że każdy człowiek rodzi się wolny i powinien mieć prawo do wolnego życia. To jest także wielkie wyzwanie dla naszego Parlamentu - parlamentu wolnych Europejczyków.

Niech mi będzie wolno teraz przedstawić krótką prezentację. To będzie film, który przypomni nam, co się działo w Europie 20 i więcej lat temu.


Panie i Panowie!
Mamy przed sobą Václava Havla.

Pisanie rozpoczął bardzo młodo. Nigdy pisać nie przestał, zwłaszcza w więzieniu, do którego trafił cztery razy i spędził w nim w sumie 5 lat. Zawsze było to proste w słowach, uczciwe pisarstwo. Zawsze wrażliwe i piękne.

Karta 77 to był pomysł na współdziałanie opozycji czechosłowackiej, polskiej, a potem także innych krajów sowieckiego bloku. Václav Havel był wielkim, duchowym motorem tych działań. Kierował się prawdą, był odważny, ale i bardzo skromny. Podobnie jak Zbigniew Herbert, poeta sprzeciwiający się reżimowi, który pisał: "Mieliśmy odrobinę koniecznej odwagi, lecz w gruncie rzeczy była to sprawa smaku".
Gratuluję Ci Václavie, że nie zabrakło Ci nigdy dobrego smaku!


Panie i Panowie!
Pan Prezydent Václav Havel!

(oklaski)

* * *

(Przemówienie prezydenta Václava Havla)

* * *

Panie i Panowie!

Gdyby przed trzydziestoma laty istniała Nagroda Sacharowa, byłbyś dla nas, Václavie, najlepszym kandydatem. Na szczęście dziś już tej nagrody nie potrzebujesz, gdyż nie istnieje już stara i nowa Europa. Jest tylko jedna Europa. Dziś naszym obowiązkiem, obowiązkiem polityków, jest szanować wartości, na których wyrosła Unia: pojednanie i solidarność. Zróbmy, co w naszej mocy, by o nich nie zapomnieć.

Raz jeszcze bardzo dziękuję, panie prezydencie Havel. Dziękuję za udział w posiedzeniu panu premierowi, panu ministrowi, panu przewodniczącemu Rady, panu przewodniczącemu Barroso i pani komisarz.

Václavie, Twoja wizyta w Parlamencie Europejskim jest dla nas bardzo ważna. Nasze drzwi są zawsze otwarte dla europejskich bohaterów. Bardzo Ci dziękuję za przybycie. Będziemy pamiętać o wygłoszonych przez Ciebie słowach. Życzę Ci wszystkiego najlepszego.

(Oklaski)