Άμεση πρόσβαση στην κύρια πλοήγηση (πιέσατε 'Enter')
Πρόσβαση στο περιεχόμενο της σελίδας (πατήστε "Enter")
Άμεση πρόσβαση στη λίστα άλλων ιστότοπων (πιέσατε 'Enter')

NOT FOUND !Χρήστος Στυλιανίδης

Ακρόαση

 

Χρήστος Στυλιανίδης

Χαρτοφυλάκιο: Ανθρωπιστική βοήθεια και διαχείριση κρίσεων
 
Ημέρα 2 , Τρίτη 30 Σεπτέμβριος 2014 - 18:00 , Βρυξέλλες  
 
Υπεύθυνη για την ακρόαση
 Αρμόδια για την ακρόαση  Συμμετέχει στην ακρόαση
 
Ερωτήσεις / απαντήσεις
 
1. Γενική επάρκεια, προσήλωση στην ευρωπαϊκή ιδέα και προσωπική ανεξαρτησία

Ποιες πλευρές των προσωπικών σας προσόντων και της εμπειρίας σας έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ανάδειξή σας σε Επίτροπο και την προώθηση του ευρωπαϊκού γενικού συμφέροντος, ιδίως στον τομέα για τον οποίο θα είστε υπεύθυνος; Ποιο είναι το κίνητρό σας; Πώς θα συμβάλετε στην προώθηση της στρατηγικής ατζέντας της Επιτροπής;


Ποιες εγγυήσεις ανεξαρτησίας μπορείτε να δώσετε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πώς θα εξασφαλίσετε ότι οποιεσδήποτε παρελθούσες, τρέχουσες ή μελλοντικές σας δραστηριότητες δεν θέτουν εν αμφιβόλω την εκτέλεση των καθηκόντων σας εντός της Επιτροπής;


Η Ευρώπη είναι ένα όραμα, ένα πολιτικό και κοινωνικό μοντέλο το οποίο υποστηρίζω σθεναρά σε όλη την πολιτική μου πορεία. Η υπεράσπιση των αξιών και των αρχών της ΕΕ σε όλο τον κόσμο πιστεύω ότι θα συμβάλει θετικά σε αλλαγές και πρόοδο στην ήπειρό μας, αλλά και πέραν αυτής.


Ήταν φυσικό για μένα να στηρίξω ενεργά την προσχώρηση της χώρας μου στην ΕΕ. Προηγουμένως, συμμετείχα επί έτη σε κινήματα της κοινωνίας των πολιτών και ήμουν πολιτικοποιημένος, γεγονός που με οδήγησε τελικά να γίνω συνιδρυτής της Κίνησης Πολιτικού Εκσυγχρονισμού, μιας πολιτικής ΜΚΟ που υπήρξε πρωτοπόρος στην προώθηση της ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ.


Η πρόταση διορισμού μου ως Επιτρόπου ανθρωπιστικής βοήθειας και διαχείρισης κρίσεων με τιμά ιδιαίτερα, και έχω πλήρη επίγνωση της τεράστιας ευθύνης που συνεπάγεται αυτό το χαρτοφυλάκιο.


Στην πρόσφατη ιστορία της η χώρα μου υπήρξε επανειλημμένα αποδέκτης αυτής της επείγουσας βοήθειας και αλληλεγγύης. Είδα αυτοπροσώπως τις ταλαιπωρίες και τα δεινά του πολέμου και στις δύο κυπριακές κοινότητες. Οι ανθρωπιστικές καταστροφές δεν κάνουν εθνοτική ή θρησκευτική διάκριση. Αυτή η εμπειρία ζωής ανέπτυξε τη δέσμευσή μου να υπερασπιστώ τις βασικές ελευθερίες του ανθρώπου και το δικαίωμα όλων των ανθρώπων σε μια αξιοπρεπή ζωή.


Αν επιβεβαιωθεί ο διορισμός μου ως Επιτρόπου, θα αξιοποιήσω την πείρα που απέκτησα στα θέματα αυτά επί χρόνια ως βουλευτής Κύπρου και μέλος της κυβέρνησης.


Υπηρέτησα ως Αναπληρωτής Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου και το 2012 εξελέγην μέλος του Προεδρείου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΟΑΣΕ. Κατά τη διάρκεια των επτά ετών που υπηρέτησα ως μέλος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΟΑΣΕ, συμμετείχα σε πολλές αποστολές της και παρακολούθησα από κοντά πολλές κρίσεις. Η αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης δεν είναι απλώς μια σημαντική υλικοτεχνική πρόκληση που πρέπει να υλοποιηθεί γρήγορα και αποτελεσματικά, πρέπει και να βασίζεται στον σεβασμό των ατομικών αναγκών και δεινών.


Ως κυβερνητικός εκπρόσωπος βίωσα από πρώτο χέρι πόσο σημαντικό είναι πάντα, αλλά ιδιαίτερα σε καταστάσεις κρίσης, να είναι κανείς σε θέση να βασιστεί σε ισχυρές ομάδες και εταιρικές σχέσεις που έχουν αναπτυχθεί με την πάροδο του χρόνου μέσω της αποτελεσματικής και ανοικτής επικοινωνίας.


Στο πλαίσιο του νέου Σώματος των Επιτρόπων, ο Επίτροπος ανθρωπιστικής βοήθειας και διαχείρισης κρίσεων θα κληθεί να συνεργαστεί στενά με την Ύπατη Εκπρόσωπο/Αντιπρόεδρο (ΑΕ/ΥΕ) και τον Επίτροπο για τη διεθνή συνεργασία και ανάπτυξη. Αν επιβεβαιωθεί ο διορισμός μου, προσβλέπω στον ενεργό αυτό διάλογο κατά τον οποίο ο καθένας από εμάς θα πρέπει να συμβάλει με τον δικό του τρόπο στη διαμόρφωση της εικόνας της εξωτερικής πολιτικής της Ευρώπης Μιας Ευρώπης η οποία, σύμφωνα με τον εκλεγέντα Πρόεδρο κ. Jean-Claude Juncker, πρέπει να βρίσκεται «στο επίκεντρο των γεγονότων, μιας Ευρώπης που να βγαίνει μπροστά, μιας Ευρώπης που να νικάει, να προστατεύει, να υπάρχει και να λειτουργεί ως πρότυπο για τους άλλους». Στο πλαίσιο αυτής της ομοφωνίας/πολυφωνίας, ο Επίτροπος ανθρωπιστικής βοήθειας θα πρέπει να μεριμνά ώστε η ΕΕ να παραμένει πάντα ουδέτερη δύναμη ανθρωπισμού, αλληλεγγύης και αξιοπρέπειας σε όλο τον κόσμο.


Ως Επίτροπος, ουδέποτε θα επιδοθώ σε δραστηριότητες που θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την ανεξαρτησία μου ή να παρεμποδίσουν την άσκηση των καθηκόντων μου. Θα ενεργώ πάντα με γνώμονα τις συνθήκες της Ένωσης, την εντολή που μου δόθηκε από τον εκλεγέντα Πρόεδρο της Επιτροπής, τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και τον κώδικα δεοντολογίας των Επιτρόπων. Η δήλωση συμφερόντων μου είναι πλήρης, δημοσιοποιημένη και θα ενημερώνεται σε περίπτωση που προκύπτουν αλλαγές.


Όλα τα χρόνια εργάστηκα με τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα συμπεριφοράς, με διαφάνεια και ανοικτό τρόπο. Απέδειξα ότι ενεργώ με θάρρος και δεν διστάζω να υπερασπιστώ τις αρχές μου. Την ίδια πορεία θα ακολουθήσω και στο μέλλον χωρίς συμβιβασμούς.

 
 
2. Διαχείριση του χαρτοφυλακίου και συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Πώς εκτιμάτε τον ρόλο σας ως μέλους του Σώματος των Επιτρόπων; Από ποια άποψη θεωρείτε ότι είστε υπεύθυνος και υπόλογος απέναντι στο Κοινοβούλιο για τις ενέργειές σας και τις ενέργειες των υπηρεσιών σας;


Ποιες συγκεκριμένες δεσμεύσεις είστε διατεθειμένος να αναλάβετε σε σχέση με τη διευρυμένη διαφάνεια, την αυξημένη συνεργασία και την αποτελεσματική επακολούθηση των θέσεων του Κοινοβουλίου και των αιτημάτων για νομοθετικές πρωτοβουλίες; Προκειμένου για σχεδιασμένες πρωτοβουλίες ή διαδικασίες εν εξελίξει, είστε διατεθειμένος να παρέχετε στο Κοινοβούλιο πληροφορίες και έγγραφα επί ίσοις όροις με το Συμβούλιο;


Αν επιβεβαιωθεί ο διορισμός μου ως μέλους του Σώματος των Επιτρόπων, θα ασκήσω τις αρμοδιότητές μου σε πλήρη συνεργασία με τα λοιπά μέλη της Επιτροπής· θα συνεργαστώ στενά με την Ύπατη Εκπρόσωπο/Αντιπρόεδρο και τους άλλους συναδέλφους μου της ομάδας εξωτερικών σχέσεων, ώστε να συντονίσουμε αποτελεσματικά τη δράση μας και να έχουμε συγκεκριμένα αποτελέσματα σε τοπικό επίπεδο.


Ομοίως, σκοπεύω να έχω στενή συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς θα πρέπει να ενώσουμε τις προσπάθειές μας για να ανταποκριθούμε στις αυξανόμενες ανθρωπιστικές ανάγκες.


Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκπροσωπεί τη φωνή των πολιτών· φέτος εξελέγην μέλος αυτού του Κοινοβουλίου και γνωρίζω πολύ καλά τη σημασία του. Η λογοδοσία της Επιτροπής προς το Κοινοβούλιο και τους πολίτες μας δεν είναι απλώς μια έννοια αλλά κυρίως αναγκαιότητα που πρέπει να κατευθύνει τη συλλογική μας δράση.


Είμαι πεπεισμένος ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα εξακολουθήσει να αποτελεί βασικό εταίρο που θα καθοδηγεί το έργο μας στους τομείς των αρμοδιοτήτων μου. Αναλαμβάνω πλήρως τη δέσμευση να δημιουργήσω μια ανοιχτή και διαφανή σχέση εμπιστοσύνης με τους βουλευτές του Κοινοβουλίου και ιδίως με την επιτροπή DEVE. Η σχέση μαζί σας θα είναι σχέση αληθινού διαλόγου και αμοιβαίας ανταλλαγής ιδεών και πληροφοριών.


Προκειμένου να εξασφαλίσω σταθερή ανταλλαγή πληροφοριών, σκοπεύω να συμμετέχω στον βαθμό που απαιτείται στις συνόδους ολομέλειας του Κοινοβουλίου. Επίσης θα παρίσταμαι στις αρμόδιες επιτροπές οσάκις απαιτείται, για να ανταλλάσσω απόψεις με τους βουλευτές σχετικά με όλα τα θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά μου. Όσον αφορά τη συνέχεια που θα δίνεται στις θέσεις και τα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θα εφαρμόζω τις διατάξεις της συμφωνίας-πλαισίου και, στους τομείς των αρμοδιοτήτων μου, θα μεριμνώ ώστε η Επιτροπή να απαντά στα ψηφίσματα ή αιτήματα του Κοινοβουλίου που υποβάλλονται βάσει του άρθρου 225 της ΣΛΕΕ εντός 3 μηνών από την έκδοσή τους. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζω και εγκρίνω πλήρως τη δέσμευση που ανέλαβε ο εκλεγείς Πρόεδρος κ. Juncker ότι η Επιτροπή θα εξετάζει με ιδιαίτερη προσοχή τις νομοθετικές εκθέσεις πρωτοβουλίας.


Η παρουσίαση του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής (σε ό, τι αφορά το χαρτοφυλάκιό μου) και της ετήσιας επιχειρησιακής στρατηγικής της ECHO αποτελεί ευκαιρία για περαιτέρω ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις προτεραιότητές μας και την υλοποίηση των δράσεών μας. Θα υποβάλλονται τακτικά εκθέσεις σχετικά με τις επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας της ECHO και την εκτέλεση του προϋπολογισμού μας. Θα μεριμνήσω ώστε να ενημερώνονται οι βουλευτές σχετικά με τις δράσεις μας και να λαμβάνουν ακριβείς πληροφορίες (π.χ. με λεπτομερείς εκθέσεις ή ενημερωτικά δελτία της ECHO σχετικά με κρίσεις). Επίσης, θα σας εκθέτω αναλυτικά ποια είναι η κατάσταση επιτόπου, ώστε να μπορούμε να έχουμε καλύτερη κοινή αντίληψη της ανθρωπιστικής κατάστασης. Θα μεριμνώ ώστε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να είναι κατάλληλα ενημερωμένο και να ζητείται η γνώμη του για πολιτικές ή νομοθετικές πρωτοβουλίες. Γενικά, θα ανταλλάσσω μαζί σας όλα τα σχετικά έγγραφα, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας-πλαισίου για τις σχέσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η διαφάνεια αποτελεί προτεραιότητα για τη νέα Επιτροπή. Υποστηρίζω απόλυτα τη νέα δέσμευση που καθορίζεται στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του εκλεγέντος Προέδρου τις οποίες θα εφαρμόζω πλήρως σε ό,τι αφορά εμένα, το ιδιαίτερο γραφείο μου, καθώς και τις υπηρεσίες που υπάγονται στην αρμοδιότητά μου.


Επιθυμώ να συνεχίσω τον εποικοδομητικό διάλογο που είχατε αναπτύξει επιτυχώς με τον προκάτοχό μου, ο οποίος οδήγησε σε ισχυρή και επωφελή συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργάνων μας. Είμαι πεπεισμένος ότι η συνεργασία είναι απαραίτητη για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων της δράσης μας για τα πλέον ευάλωτα άτομα.

 
 
Ερωτήσεις της Επιτροπής Ανάπτυξης

3. Νέες προκλήσεις και ανθρωπιστικές αρχές


Οι πρόσφατες αλλαγές με βαθιά επίδραση στην παγκόσμια ανθρωπιστική ανταπόκριση σε φυσικές καταστροφές και συγκρούσεις περιλαμβάνουν την αλλαγή του κλίματος, την αύξηση του πληθυσμού, την αστικοποίηση, την έλλειψη νερού, τις παγκόσμιες οικονομικές ανατροπές, την εμφάνιση νέων φορέων ανθρωπιστικής βοήθειας, και την τεχνολογική πρόοδο, καθώς και την ισχυρότερη ολοκλήρωση των εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ και τις ανησυχίες σχετικά με τη στρατιωτική εμπλοκή και την πολιτική ασφαλείας συμφέροντα που επηρεάζουν την ανθρωπιστική βοήθεια. Ταυτόχρονα, η ΕΕ εξωθεί σε μεγαλύτερη συμπληρωματικότητα, συνοχή και συνέπεια μεταξύ των εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ, ενώ παρατηρείται μια αυξανόμενη εστίαση στην ενίσχυση της διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ μέσω της πρόσφατα δρομολογηθείσας "Ολιστικής προσέγγισης της ΕΕ".


Πώς θα εξασφαλίσετε ότι η πολιτική της ΕΕ στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας θα συνεχίσει να βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες και να τηρεί τις ανθρωπιστικές αρχές του ανθρωπισμού, της ουδετερότητας και της ανεξαρτησίας, και ότι δεν θα χρησιμοποιηθεί για στόχους εξωτερικής πολιτικής; Ποιές ενέργειες προτίθεται να αναλάβει ο ορισθείς Επίτροπος προκειμένου να ανταποκριθεί στις εν λόγω προκλήσεις στο πλαίσιο της προετοιμασίας της πρώτης παγκόσμιας ανθρωπιστικής διάσκεψης κορυφής στην Κωνσταντινούπολη, Τουρκία, τον Μάιο 2016;


Η ανθρωπιστική βοήθεια αποτελεί εκδήλωση αλληλεγγύης προς τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς, ανεξαρτήτως χρώματος ή θρησκείας, και θα πρέπει να παρέχεται χωρίς προϋποθέσεις με βάση τις αρχές του ανθρωπισμού, της ουδετερότητας, της αμεροληψίας και της ανεξαρτησίας. Αυτές οι αρχές και οι στόχοι ορίζονται στη Συνθήκη και στην ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανθρωπιστική βοήθεια. Ως εκ τούτου αποτελούν μέρος των στόχων της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης. Με βάση την εν λόγω εντολή, η ανθρωπιστική βοήθεια αναπτύσσεται διαφορετικά από τα πολιτικά και οικονομικά μέσα της εξωτερικής πολιτικής ή της πολιτικής ασφάλειας, δεδομένου ότι η δράση βασίζεται στις ανάγκες με στόχο τη διάσωση της ζωής και δεν συνδέεται με συμφέροντα εξωτερικής πολιτικής.


Η ανθρωπιστική βοήθεια ανταποκρίνεται σε μείζονες κρίσεις, εκείνες που αναφέρονται στους κύριους τίτλους των ειδήσεων. Ωστόσο, έχω δεσμευθεί να παράσχω συνδρομή σε «ξεχασμένες κρίσεις» – δηλαδή όπου χειμαζόμενοι πληθυσμοί είναι ξεχασμένοι από την κοινή γνώμη. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όπου και αν βρίσκονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.


Υποστηρίζω πλήρως την ολοκληρωμένη προσέγγιση της ΕΕ για την αντιμετώπιση συρράξεων και κρίσεων αλλά και την εξωτερική πολιτική γενικότερα. Όλα τα μέσα, από το στάδιο της ανάλυσης έως τη δράση, πρέπει να εφαρμοστούν από κοινού. Αλλά η εντολή κάθε μέσου πρέπει να τηρείται. Ως Επίτροπος, αν επιβεβαιωθεί ο διορισμός μου, θα επιμείνω στην προσέγγιση «και ναι και όχι»: οι φορείς ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ λένε «ναι» ως εποικοδομητικοί εταίροι στην ανάλυση της ευπάθειας, στον σχεδιασμό των προγραμμάτων για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας και την καταπολέμηση των βασικών αιτιών της αστάθειας και της φτώχειας, στον διάλογο της στρατιωτικής δράσης με βάση την αρχή του «μη βλάπτειν», στη χρήση πόρων υπό πολιτική ηγεσία, κ.λπ. Ωστόσο οι φορείς ανθρωπιστικής βοήθειας λένε «όχι» όσον αφορά την επιδίωξη των στόχων εξωτερικής πολιτικής ή ασφάλειας, καθώς βρίσκονται εκεί ακριβώς για να σώσουν ζωές εν μέσω καταστροφών και συρράξεων. Ο σεβασμός των ανθρωπιστικών αρχών αποτελεί επίσης προϋπόθεση για την επιτυχία, καθώς χωρίς ουδετερότητα και ανεξαρτησία υπάρχει κίνδυνος να μην τους επιτραπεί η πρόσβαση στα θύματα, ιδίως σε καταστάσεις σύγκρουσης, με συνέπεια την απώλεια ζωών.


Οι παγκόσμιες τάσεις επιβεβαιώνουν ότι οι ανθρωπιστικές καταστροφές και οι συρράξεις αυξάνονται συνεχώς. Η παγκόσμια ανθρωπιστική διάσκεψη (WHS) αποτελεί ευκαιρία για τη βελτίωση των λειτουργιών του ανθρωπιστικού συστήματος και τη διασφάλιση ουσιαστικής δέσμευσης πολλών παραγόντων που σήμερα προσφέρουν βοήθεια, αλλά που δεν ενεργούν πάντοτε κατά τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Στην πλειονότητα των πολιτισμών, η αμερόληπτη βοήθεια προς τα πλέον ευάλωτα άτομα, τις γυναίκες και τα παιδιά, τους εξορισμένους εντάσσεται στις αξίες και τις πράξεις πίστης. Προσβλέπω στην παγκόσμια ανθρωπιστική διάσκεψη, την οποία θα φιλοξενήσει η Τουρκία, σημαντικός χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας, ως ευκαιρία για τη γεφύρωση του χάσματος κατανόησης της κοινής αυτής κληρονομιάς.


Από κοινού με τα κράτη μέλη και τους εταίρους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς και με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θα διερευνήσω τρόπους για τη βέλτιστη δυνατή συμβολή στη σύνοδο αυτή. Η συμβολή μας θα βασιστεί στην εμπειρία της Επιτροπής και των κρατών μελών ως χορηγών και ως βασικών φορέων χάραξης πολιτικής με ευρεία επιχειρησιακή εμπειρογνωμοσύνη. Η θέση μας θα πρέπει να αντικατοπτρίζει το αποτέλεσμα της ευρωπαϊκής διαβούλευσης της παγκόσμιας ανθρωπιστικής διάσκεψης που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2015 στη Βουδαπέστη. Υπό το πνεύμα ότι «η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία» η Επιτροπή θα εξασφαλίσει επίσης ότι η μείωση του κινδύνου καταστροφών και ο στόχος της δημιουργίας πιο ανθεκτικών κοινοτήτων αντικατοπτρίζονται δεόντως στο αποτέλεσμα.


4. Συγκρούσεις και προστασία των αμάχων


Οι περισσότερες σύγχρονες ένοπλες συγκρούσεις περιλαμβάνουν μια ή περισσότερες ένοπλες μη κρατικές ομάδες που πολεμούν κυβερνήσεις ή άλλες ένοπλες ομάδες, όπου οι πολίτες και ειδικότερα τα παιδιά φέρουν το βάρος των εν λόγω πολέμων· Οι ένοπλες συγκρούσεις έχουν ιδιαίτερα καταστροφικές επιπτώσεις στην σωματική και ψυχική ανάπτυξη των παιδιών, με μακροπρόθεσμες συνέπειες για την ανθρώπινη ασφάλεια και την αειφόρο ανάπτυξη, και ως εκ τούτου η πρόσβαση σε ευπαθείς πληθυσμούς και η ασφάλεια των ατόμων που εργάζονται για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας έχουν ουσιαστική σημασία για την αποτελεσματική παροχή αυτής της βοήθειας.


Πιστεύετε ότι η ανθρωπιστική βοήθεια ενδείκνυται για να συμβάλει στην ανοικοδόμηση εθνών που σπαράσσονται από συγκρούσεις και μακροπρόθεσμα να οδηγήσει σε πολιτική σταθερότητα, δημοκρατία και ειρήνη και να επιτρέψει την σωστή αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της βίας σε ευάλωτα κράτη και περιοχές συγκρούσεων; Ποιο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η ΕΕ όσον αφορά την προώθηση της συμμόρφωσης προς το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και την πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας στον πληττόμενο από την κρίση πληθυσμό; Ποιές ενέργειες προτίθεται να αναλάβει ο ορισθείς Επίτροπος προκειμένου να εξασφαλίσει ότι τα κράτη και οι ένοπλες μη κρατικές ομάδες συμμορφώνονται με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και λαμβάνουν ειδικά μέτρα για την προστασία των αμάχων και ειδικότερα των παιδιών;


Υπάρχει σαφής καταμερισμός των εργασιών μεταξύ των διαφόρων μέσων εξωτερικών σχέσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σκοπός της ανθρωπιστικής βοήθειας είναι η διάσωση και η διαφύλαξη της ζωής, η πρόληψη και ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου και η διαφύλαξη της ακεραιότητας και της αξιοπρέπειας των πληθυσμών που πλήττονται από φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές. Ο στόχος είναι, ως εκ τούτου, πρωτίστως η αποτελεσματική αντιμετώπισή τους με βάση τις ανάγκες. Πρώτη μου προτεραιότητα πρέπει να είναι ο μηχανισμός αυτός να λειτουργεί ικανοποιητικά και να έχει την κατάλληλη δομή και χρηματοδότηση.


Οι φορείς ανθρωπιστικής βοήθειας, ωστόσο, δεν μπορούν να αγνοούν τα βαθύτερα αίτια των συρράξεων. Η μείωση της φτώχειας και η βιώσιμη ανάπτυξη είναι καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων τους. Θα εργαστώ επίσης για την παροχή μεγαλύτερης στήριξης στις κοινότητες ώστε να αντέχουν στην πείνα ή τις συγκρούσεις και να ανακάμπτουν. Η ανθεκτικότητα των πληθυσμών πρέπει να ενισχυθεί για να αντιμετωπίζουν καλύτερα τις πιέσεις, αυξάνοντας έτσι τη σταθερότητα σε ευάλωτες καταστάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, θα συνεργαστώ στενά, όπως και ο προκάτοχός μου, με τον Επίτροπο που είναι αρμόδιος για τη διεθνή συνεργασία και την ανάπτυξη.


Η αντιμετώπιση των ευαίσθητων καταστάσεων πριν από το σημείο καμπής απαιτεί δράση σε πολλά μέτωπα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης προσέγγισης της ΕΕ, θα επιμείνω να ενισχυθούν περαιτέρω η έγκαιρη προειδοποίηση, η ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κρίσεων και συγκρούσεων και τα μέτρα πρόληψης, καθώς και η έγκαιρη ανάκαμψη, η σταθεροποίηση και η εδραίωση της ειρήνης. Τα βασικά αίτια των συρράξεων, όπως η σπανιότητα των πόρων και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, πρέπει να αντιμετωπιστούν από κοινού. Στο πλαίσιο αυτό, θα συνεργαστώ στενά με την Ύπατη Εκπρόσωπο/Αντιπρόεδρο της Επιτροπής και τους άλλους Επιτρόπους με αρμοδιότητες σε αυτούς τους τομείς.


Οι απειλές, ωστόσο, κατά της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας, ιδίως σε περιπτώσεις συρράξεων, είναι τεράστιες. Ενώ το υπάρχον διεθνές νομικό πλαίσιο είναι ισχυρό, εφόσον όλα τα κράτη έχουν επικυρώσει τις τέσσερις συμβάσεις της Γενεύης του 1949, η έλλειψη συμμόρφωσης προς το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο (ΔΑΔ) συνιστά μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τους πληθυσμούς και σημαντική πρόκληση για τους φορείς ανθρωπιστικής βοήθειας, διότι παρεμποδίζει την πρόσβαση των ανθρωπιστικών οργανώσεων και την προστασία των πολιτών, ιδίως των ευάλωτων ομάδων, όπως τα παιδιά. Δεδομένου ότι απαιτείται συναίνεση του κράτους για την πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας, η αυθαίρετη άρνηση από τα κράτη αυτής της πρόσβασης καθίσταται ζωτικής σημασίας.


Ορισμένοι μη κρατικοί φορείς δεν έχουν καν επίγνωση των υποχρεώσεών τους βάσει του διεθνούς δικαίου· άλλοι δείχνουν να επιλέγουν σκόπιμα να μην τις λαμβάνουν υπόψη τους. Είναι σημαντικό να υπενθυμιστεί ότι οι κατά κύριο λόγο υπεύθυνοι φορείς – αυτοί που έχουν την ευθύνη του σεβασμού και της διασφάλισης της τήρησης του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου – είναι κράτη, μαζί με άλλα εμπόλεμα μέρη.


Ως Επίτροπος αρμόδιος για την ανθρωπιστική βοήθεια και τη διαχείριση κρίσεων, αν επιβεβαιωθεί ο διορισμός μου, θα θεωρώ καθήκον μου να ενεργώ με ιδιαίτερο σθένος υπέρ του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα και του δικαίου για τους πρόσφυγες, καθώς και για τις ανθρωπιστικές αρχές. Θεωρώ καθήκον μου ως Επιτρόπου να ενεργώ ως εκπρόσωπος των αδυνάτων. Και θέλω να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με τη δυσχερή θέση των οικογενειών και των μικρών παιδιών που ζουν σε περιοχές συρράξεων – κυρίως μέσω της πρωτοβουλίας «Παιδιά της Ειρήνης». Θα χειριστώ προσεκτικά την προώθηση αυτού του θέματος και θα λάβω σοβαρά υπόψη μου τα ενδεχόμενα αντίποινα κατά του άμαχου πληθυσμού και την ασφάλεια του προσωπικού ανθρωπιστικής βοήθειας.


Σε στενή συνεργασία με την Ύπατη Εκπρόσωπο/Αντιπρόεδρο, η οποία είναι επιφορτισμένη με την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ σχετικά με την προώθηση της συμμόρφωσης προς το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, θέλω να εξασφαλίσω ότι η ΕΕ θα καταστεί το ορόσημο για τον σεβασμό του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η παγκόσμια ανθρωπιστική διάσκεψη, όπου «η ανταπόκριση στις ανάγκες πληθυσμών σε περιοχές συρράξεων» είναι ένα από τα κύρια θέματα της συζήτησης, θα δώσει στην ΕΕ πρόσθετη πλατφόρμα για την προώθηση του σεβασμού του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.


5. Ενωσιακή χρηματοδότηση της ανθρωπιστικής βοήθειας


Οι πρόσφατες ή συνεχιζόμενες συγκρούσεις στη Συρία και τη Γάζα έχουν μετατραπεί στη μεγαλύτερη καταστροφή του κόσμου, τόσο στον ανθρωπιστικό τομέα όσο και στον τομέα της ασφάλειας. Ας μην αναφερθούμε στην ασταθή κατάσταση όσον αφορά την ασφάλεια στην ΛΔΚ, την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και το Σουδάν. Η Αϊτή και οι Φιλιππίνες εξακολουθούν να ανακάμπτουν από πρωτοφανείς φυσικές καταστροφές. Οι ανάγκες στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας εξακολουθούν να αυξάνουν. Οι πρόσφατες περικοπές στην ενωσιακή χρηματοδότηση της ανθρωπιστικής βοήθειας έχουν ισχυρό αντίκτυπο στους πληθυσμούς που πλήττονται από την κρίση.


Με ποιόν τρόπο προτίθεστε να εξασφαλίσετε ότι καταβάλλονται επαρκή ποσά για την ανθρωπιστική βοήθεια και ότι η Επιτροπή επιθυμεί να επιστρέψει σε μια προβλέψιμη και έγκαιρη ανθρωπιστική χρηματοδότηση το 2015 και καθόλη την διάρκεια της θητείας σας, επιπλέον δε να διατηρήσει ένα σταθερό επίπεδο ανθρωπιστικής βοήθειας σύμφωνα με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο; Πέραν τούτου, ποια θα είναι η προσέγγισή σας έναντι του αποθεματικού έκτακτης βοήθειας (ΑΕΒ), το οποίο έχει αποδειχθεί ότι συνιστά ένα απαραίτητο εργαλείο που ενεργοποιεί την αντίδραση στην αιφνίδια έκρηξη καταστροφών και συγκρούσεων: προτίθεστε να εξασφαλίσετε ότι το εν λόγω αποθεματικό δεν εντάσσεται στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ότι προορίζεται κατά πρώτο και κύριο λόγο για ανθρωπιστικές επιχειρήσεις;


Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται συνεχώς αύξηση των ατόμων που έχουν ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας, μεταξύ άλλων και στις γειτονικές χώρες της Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιδείξει την αλληλεγγύη της και ο προϋπολογισμός της για ανθρωπιστική βοήθεια αυξήθηκε σε ιστορικά επίπεδα υπερβαίνοντας το 1,3 δις ευρώ νέων αναλήψεων υποχρεώσεων το 2012 και το 2013.


Προτεραιότητά μου θα είναι η διασφάλιση και η περαιτέρω ανάπτυξη της ικανότητας της Ευρώπης να βοηθά τους ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη. Το πολυετές δημοσιονομικό μας πλαίσιο, το οποίο ολοκληρώθηκε πριν από ένα έτος, αποτελεί στέρεη βάση.


Εντούτοις, ο προϋπολογισμός της ΕΕ αντιμετωπίζει σήμερα ανεπάρκεια πιστώσεων πληρωμών σε σύγκριση με τις αναλήψεις υποχρεώσεων. Στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό: οι ανθρωπιστικές επιχειρήσεις σώζουν ζωές – και, ως εκ τούτου, είναι επείγουσες και απαιτούν ταχείες εκταμιεύσεις. Το σημαντικό ύψος των αναλήψεων υποχρεώσεων δεν καλύπτεται κατά τα τελευταία έτη από τις πιστώσεις πληρωμών. Οι δικαιούχοι μας χρειάζονται άμεση συνδρομή, και οι εταίροι μας για την υλοποίηση χρειάζονται πόρους για να ενεργούν σε πραγματικό χρόνο. Θα συνεργάζομαι με τον Αντιπρόεδρο προϋπολογισμού και ανθρωπίνων πόρων, ο οποίος γνωρίζει πολύ καλά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, ώστε να μπορώ να διασφαλίζω τη χρηματοδότηση των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται. Για τη μεγιστοποίηση του αντίκτυπου της ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ, θα συνεργαστούμε επίσης για να διασφαλίσουμε τη χρηστή και με βάση την απόδοση διαχείριση του προϋπολογισμού.


Θα συνεχίσω την εκπλήρωση των δεσμεύσεων:


- πρώτον, με τη χρήση όλων των διαθέσιμων πιστώσεων πληρωμών ούτως ώστε να αποφευχθούν, στο μέτρο του δυνατού, τυχόν αρνητικές επιπτώσεις επιτόπου,


- δεύτερον, με την κινητοποίηση πολιτικής στήριξης για την ιδιαιτερότητα της ανθρωπιστικής βοήθειας, η οποία απαιτεί πιστώσεις πληρωμών για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων ώστε να μπορεί να εξασφαλιστεί η επείγουσα και άμεση παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας.


Η Επιτροπή έχει ήδη λάβει μια πρώτη ενίσχυση 150 εκατ. ευρώ για πληρωμές στις αρχές του έτους. Το ποσό αυτό επέτρεψε να συνεχιστούν επιτόπου χωρίς διακοπή οι ανθρωπιστικές δράσεις που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ.


Κατά τις προσεχείς εβδομάδες πρέπει να ληφθούν αποφάσεις για σημαντικές προτάσεις μεταφοράς πιστώσεων και για τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους:


- η Επιτροπή πρότεινε νέες πληρωμές ύψους 250 εκατ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια στο σχέδιο «διορθωτικού προϋπολογισμού ΣΔΠ 3/2014».


- Η ιδιαιτερότητα της ανθρωπιστικής βοήθειας αναγνωρίζεται στο σχέδιο προϋπολογισμού του 2015 με μια πρόταση πληρωμών που αντιστοιχούν στις αναλήψεις υποχρεώσεων.


Και οι δύο προτάσεις πρέπει να εγκριθούν για να διασφαλιστεί η εκπλήρωση των δεσμεύσεων.


Μακροπρόθεσμα, προτίθεμαι:


Πρώτον, να υποστηρίξω την αναγνώριση της ιδιαιτερότητας της ανθρωπιστικής βοήθειας στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Αυτό θα απαιτήσει πληρωμές στο επίπεδο των αναλήψεων υποχρεώσεων σε συστηματική βάση.


Δεύτερον, να εξασφαλίσω στο Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας (ΑΕΒ), ως ευέλικτο μέσο για να ανταποκριθεί σε νέες κρίσεις και καταστροφές, επαρκείς αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές.


Όσον αφορά το ΑΕΒ και τα λοιπά ειδικά μέσα εκτός του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ), η θέση της Επιτροπής είναι σαφής: τα μέσα αυτά είναι εκτός του ΠΔΠ, τόσο για τις αναλήψεις υποχρεώσεων όσο και για τις πληρωμές.


Στο πλαίσιο αυτό, θα ήθελα να ευχαριστήσω την επιτροπή DEVE για την έγκριση μιας τροποποίησης στον προϋπολογισμό του 2015, με την οποία αυξάνεται σημαντικά το επίπεδο των πληρωμών του ΑΕΒ. Θα επιδιώξω να διασφαλίσω ότι θα αποτελέσει μέρος και του εγκριθέντος προϋπολογισμού.


Με τη συνεχή υποστήριξή σας είμαι πεπεισμένος ότι μπορούμε να επαναφέρουμε τη χρηματοδότηση της ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ σε βιώσιμη τροχιά, έτσι ώστε η αύξηση της χρηματοδότησης που ορίζεται από το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο να καταστεί πραγματικότητα.

 
 
   
Flickr: Παρουσίαση διαφανειών Hearings of candidate commissioners: Maroš Šefčovič under scrutiny at the European Parliament
Προηγούμενες ακροάσεις