To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
εν δράσει
Τα κυριότερα σημεία 1999-2004

 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως θεσμικό όργανο
Μεταρρύθμιση της ΕΕ
Διεύρυνση
Δικαιώματα των πολιτών
Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις
Εξωτερικές σχέσεις
Περιβάλλον /
Προστασία των καταναλωτών
Περιβαλλοντική ευθύνη
Ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα
Αέρια θερμοκηπίου
Πρόγραμμα Auto Oil II
Ηλεκτρονικά απορρίμματα
Απορρίμματα συσκευασίας
Ασφάλεια των τροφίμων
Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (ΓΤΟ)
Καπνός
Ηχορύπανση
Καλλυντικά
Ανθρώπινοι ιστοί και κύτταρα
Μεταφορές /
Περιφερειακή Πολιτική
Γεωργία / Αλιεία
Οικονομική και Νομισματική Πολιτική
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική / Δικαιώματα των γυναικών
Εσωτερική αγορά / Βιομηχανία / Ενέργεια / Έρευνα
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Υπό έλεγχο η ρύπανση που προέρχεται από τα αυτοκίνητα

Ο δρόμος δεν σκοτώνει μόνο λόγω τροχαίων ατυχημάτων. Πιο έμμεσα, η ρύπανση που προέρχεται από οχήματα σκοτώνει επίσης και μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για να μη μιλήσουμε για τη συμβολή της στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.... Από τις αρχές της δεκαετίας του '90, η Ένωση έχει αναλάβει να μειώσει αυτή τη ρύπανση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατόρθωσε συχνά να επιβάλει αυστηρούς κανόνες για τη μείωση της βλαβερής επίπτωσης των καυσίμων και να ενθαρρύνει την ανάπτυξη λιγότερο ρυπαντικών αυτοκινήτων.

Ήδη κατά την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ασκήσει σημαντική επιρροή για τη λήψη μιας σειράς μέτρων που αποφασίστηκαν το 1998, στο πλαίσιο του προγράμματος "Auto-Oil" με στόχο να μειωθούν οι ρυπαντικές εκπομπές από το στόλο των αυτοκινήτων. Κατά τους βουλευτές, ο βασικός στόχος ήταν να καταστούν υποχρεωτικοί οι κανόνες ποιότητας των καυσίμων και οι οριακές τιμές ρυπαντικών εκπομπών. Σε αντιστάθμιση του υποχρεωτικού αυτού χαρακτήρα, είχαν αποδεχτεί τους λιγότερο αυστηρούς αριθμούς που πρότειναν οι κυβερνήσεις, υπό τον όρο βέβαια ότι ορισμένες πτυχές θα αναθεωρούνταν κατά την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο ανάλογα με την επίπτωσή τους.

Καθαρότερα καύσιμα

Κατά την παρούσα κοινοβουλευτική περίοδο, το Κοινοβούλιο χρειάστηκε πρώτα να αποφανθεί σχετικά με μια νέα νομοθεσία για την ποιότητα των καυσίμων. Το Κοινοβούλιο πέτυχε ώστε η βενζίνη και το ντίζελ να μην περιέχουν πρακτικώς καθόλου θείο από το 2009 και μετά. Το 1998 οι βουλευτές είχαν ήδη ορίσει το προς επίτευξη όριο για το 2005 σε 50 ppm θείου στα καύσιμα, γεγονός που ήδη συνιστούσε δραστική μείωση της ρύπανσης από SO2. Η νέα οδηγία καθιστά ακόμη πιο αυστηρή αυτή την απαίτηση και κατεβάζει το όριο σε 10 ppm από το 2009, δηλαδή δύο χρόνια πριν από την καταληκτική ημερομηνία που είχε προτείνει η Επιτροπή. Τα καύσιμα χωρίς θείο θα είναι διαθέσιμα στην αγορά το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 2005 και η γενίκευσή τους θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί την 1η Ιανουαρίου 2009. Ο συγκεκριμένος τύπος καυσίμου επιτρέπει τη χρήση τελειοποιημένων τεχνολογιών καταλυτών αλλά και τη μείωση της εκπομπής σωματιδίων. Σε ό,τι αφορά τη βενζίνη με μόλυβδο, η διάθεσή της στο εμπόριο θα πρέπει να έχει τερματισθεί έως την 1η Ιανουαρίου 2005.

Το Κοινοβούλιο πέτυχε ώστε η νέα αυτή οδηγία να καλύπτει όχι μόνο τα οδικά αλλά και τα μη οδικά οχήματα, όπως οι μπουλντόζες και οι δασικοί και γεωργικοί εκσκαφείς, που αποτελούν σήμερα εξαιρετικά ρυπαντικά οχήματα αλλά που εν καιρώ θα πρέπει να συμμορφωθούν στους ίδιους κανόνες με τα άλλα οχήματα. Το Κοινοβούλιο πέτυχε επίσης να κληθούν τα κράτη μέλη να εγκρίνουν μέτρα φορολογικών κινήτρων για τη χρήση καθαρότερων καυσίμων.

Λιγότερο ρυπαντικά οχήματα

Οι δύο άλλες προτάσεις οδηγιών που αποτελούσαν αντικείμενο της συμφωνίας αφορούσαν τη μείωση των εκπομπών αερίων από οχήματα με κινητήρα και από ελαφρά οχήματα εμπορικής χρήσεως. Χάρη στη δραστηριότητα του Κοινοβουλίου επιτεύχθηκε η έγκριση αυστηρότερων υποχρεωτικών κανόνων από αυτούς που ισχύουν στις τρίτες χώρες. Επιπλέον, η εφαρμογή των κανόνων αυτών δεν περιορίστηκε μόνο στα καινούρια αυτοκίνητα, διότι το πεδίο ισχύος της οδηγίας επεκτάθηκε σε όλους τους κινητήρες βενζίνης ή ντίζελ. Επιπλέον, ενισχύθηκαν οι μηχανισμοί διασφάλισης της βιωσιμότητας (συστήματα διάγνωσης).

Για τα οχήματα που προορίζονται για τη μεταφορά προσώπων, το Κοινοβούλιο έδωσε έμφαση στην ανάγκη να εγκατασταθούν συστήματα "διάγνωσης επί του οχήματος" (OBD: on board diagnostic) ούτως ώστε να ελέγχεται η διάρκεια λειτουργίας του αντιρρυπαντικού εξοπλισμού. Κατόπιν αιτήματος του Κοινοβουλίου, ο αντιρρυπαντικός εξοπλισμός θα πρέπει, από το 2005, να διατηρεί την αποτελεσματικότητά του για τουλάχιστον 100.000 χιλιόμετρα ή για πέντε έτη. Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης τροπολογία που υπέβαλε το Κοινοβούλιο για την καθιέρωση διαδικασίας δοκιμής μετά την "εκκίνηση εν ψυχρώ".

Έχει προβλεφθεί η σύναψη εθελοντικής συμφωνίας με τη βιομηχανία αυτοκινήτων σχετικά με τη μείωση των εκπομπών CO2. Αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις, το Κοινοβούλιο εξέφρασε την άποψη ότι η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει τη θέσπιση δεσμευτικής νομοθεσίας.

Η τρίτη οδηγία για την καταπολέμηση των εκπομπών ελαφρών αυτοκινήτων εμπορικής χρήσης καλύπτει τα οχήματα που χρησιμοποιούνται για παραδόσεις (VUL) σε πόλεις όπου η βελτίωση της ποιότητας του αέρα έχει ιδιαίτερα σημαντικό χαρακτήρα. Πολλές διατάξεις της οδηγίας για τη "μεταφορά προσώπων" μπορούν επίσης να εφαρμοσθούν στα VUL. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι κινητήρες των VUL έχουν διαφορετικό σχεδιασμό, είναι απαραίτητη η προσαρμογή πολλών παραμέτρων.

Στο μέλλον, τίποτε δεν μπορεί να προταθεί από την Επιτροπή, το οποίο να μπορεί να αλλοιώσει τις υποχρεωτικές παραμέτρους για το 2005. Οι παράμετροι αυτές μόνο να "προσαρμοσθούν" μπορούν, σε συνάρτηση με την τεχνική πρόοδο ή την κατάσταση του εφοδιασμού σε πετρέλαιο.

Τα δίτροχα και τα τρίτροχα επίσης

Παρόλο που τα δίτροχα και τα τρίτροχα αντιπροσωπεύουν μόνο το 2% με 3% της μεταφορικής κίνησης στην Ευρώπη, παράγουν το 15% των εκπομπών ρύπων στον τομέα των μεταφορών. Όπως και τα αυτοκίνητα, έτσι και οι μοτοσικλέτες θα πρέπει να είναι πιο καθαρές από το 2006. Χρειάστηκαν διαπραγματεύσεις για να συμφωνήσουν το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, τον Μάρτιο του 2002, σε μια σειρά αυστηρών μέτρων. Όπως για τα αυτοκίνητα, το Κοινοβούλιο πέτυχε τον πρωταρχικό στόχο του που ήταν να καθοριστούν δεσμευτικά όρια ρύπανσης, τα οποία θα ισχύσουν από το 2006, για τα δίτροχα και τα τρίτροχα. Οι βουλευτές πέτυχαν επίσης τη θέσπιση αυστηρών υποχρεώσεων όσον αφορά τους μηχανισμούς ελέγχου των εκπομπών, οι οποίοι θα πρέπει να λειτουργούν σωστά για τουλάχιστον 30.000 χιλιόμετρα.

Ανακύκλωση των οχημάτων που έχουν τεθεί εκτός χρήσης

Τα οχήματα δεν ρυπαίνουν μόνο εν κινήσει. Όταν φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους, τα αυτοκίνητα αντιπροσωπεύουν κάθε χρόνο, σε επίπεδο Ένωσης, γύρω στα εννέα εκατομμύρια τόνους σκουπιδιών! Και ναι μεν τα τρία τέταρτα σχεδόν ανακυκλώνονται ως παλιοσίδερα, όμως παραμένουν τα πλαστικά, καουτσούκ, έλαια και άλλα βαρέα μέταλλα, που αποτελούν κίνδυνο για το περιβάλλον. Περίπου το 10% των επικίνδυνων απορριμμάτων που παράγονται κάθε χρόνο στην ΕΕ προέρχεται από αυτοκίνητα. Τι πρέπει να γίνει; Ήδη το 1992 το ΕΚ είχε ζητήσει από την Επιτροπή να εκδώσει νομοθετική πρόταση. Η πρόταση αυτή διαβιβάστηκε στο ΕΚ το 1997 και αποτέλεσε τελικά αντικείμενο συνδιαλλαγής με το Συμβούλιο το 2000.

Χρειάστηκαν επίπονες διαπραγματεύσεις για να επιτευχθεί συμφωνία. Εξ αρχής οι βουλευτές διατύπωσαν φιλόδοξους στόχους σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση και επαναχρησιμοποίηση των παραγόμενων απορριμμάτων. Ζητούσαν επίσης την καταστροφή των βαρέων μετάλλων, τον αποκλεισμό των συλλεκτικών οχημάτων από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και την ανάληψη του κόστους ανακύκλωσης από τον κατασκευαστή και όχι από τον τελευταίο χρήστη. Σε όλα αυτά τα σημεία, το ΕΚ έλαβε ευρέως ικανοποίηση ύστερα από σκληρές διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο. Πιο συγκεκριμένα, η διάθεση του εκτός χρήσεως οχήματος θα πραγματοποιείται χωρίς κανένα κόστος για τον τελευταίο ιδιοκτήτη του, και τούτο για όλα τα οχήματα που διατέθηκαν στην αγορά μετά την 1η Ιουλίου του 2002. Για τα παλαιότερα οχήματα, οι κατασκευαστές διαθέτουν προθεσμία έως το 2007 για να αναλάβουν όλες τις υποχρεώσεις τους.

Από 1ης Ιανουαρίου 2003, τα βαρέα μέταλλα όπως ο μόλυβδος, ο υδράργυρος, το κάδμιο και το εξασθενές χρώμιο απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται στην κατασκευή οχημάτων. Από την 1η Ιανουαρίου 2006 (οι βουλευτές είχαν ζητήσει το 2005, όμως έδωσαν έναν συμπληρωματικό έτος προσαρμογής στον τομέα) τουλάχιστον το 85% του βάρους του οχήματος θα πρέπει να ανακτάται και το 80% να επαναχρησιμοποιείται ή να ανακυκλώνεται. Τα ποσοστά αυτά θα ανέλθουν στο 95% και 85% από το 2015. Όπως ζητούσε το Κοινοβούλιο, τα αυτοκίνητα εποχής, δηλαδή τα ιστορικά, τα συλλεκτικά ή τα προοριζόμενα για μουσεία αυτοκίνητα, δεν περιλαμβάνονται σε αυτή την οδηγία.



  
Εισηγητές:
  
Ατμοσφαιρική ρύπανση: εκπομπές των οχημάτων με κινητήρα - Πρόγραμμα auto-oil: Bernd Lange (PES, D)
Ατμοσφαιρική ρύπανση: εκπομπές των μη προσωπικών οχημάτων με κινητήρα το 2000: Bernd Lange (PES, D)
Ποιότητα του αέρα: εκπομπές των δίτροχων ή τρίτροχων οχημάτων με κινητήρα: Bernd Lange (PES, D)
Ποιότητα της βενζίνης και των καυσίμων ντίζελ: Heidi Anneli Hautala (Greens/EFA, FIN) - δεν είναι πλέον μέλος του ΕΚ
Ποιότητα της βενζίνης και των καυσίμων ντίζελ: περιεκτικότητα σε θείο: Heidi Anneli Hautala (Greens/EFA, FIN) - δεν είναι πλέον μέλος του ΕΚ
Οχήματα εκτός χρήσης: Karl-Heinz Florenz (EPP-ED, D)
  
Τελικές πράξεις που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα:
  
Ατμοσφαιρική ρύπανση: εκπομπές των οχημάτων με κινητήρα - Πρόγραμμα auto-oil
Ατμοσφαιρική ρύπανση: εκπομπές των μη προσωπικών οχημάτων με κινητήρα το 2000
Ποιότητα του αέρα: εκπομπές των δίτροχων ή τρίτροχων οχημάτων με κινητήρα
Ποιότητα της βενζίνης και των καυσίμων ντίζελ
Ποιότητα της βενζίνης και των καυσίμων ντίζελ: περιεκτικότητα σε θείο
Οχήματα εκτός χρήσης

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004