To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
εν δράσει
Τα κυριότερα σημεία 1999-2004

 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως θεσμικό όργανο
Μεταρρύθμιση της ΕΕ
Διεύρυνση
Δικαιώματα των πολιτών
Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις
Εξωτερικές σχέσεις
Περιβάλλον /
Προστασία των καταναλωτών
Περιβαλλοντική ευθύνη
Ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα
Αέρια θερμοκηπίου
Πρόγραμμα Auto Oil II
Ηλεκτρονικά απορρίμματα
Απορρίμματα συσκευασίας
Ασφάλεια των τροφίμων
Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (ΓΤΟ)
Καπνός
Ηχορύπανση
Καλλυντικά
Ανθρώπινοι ιστοί και κύτταρα
Μεταφορές /
Περιφερειακή Πολιτική
Γεωργία / Αλιεία
Οικονομική και Νομισματική Πολιτική
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική / Δικαιώματα των γυναικών
Εσωτερική αγορά / Βιομηχανία / Ενέργεια / Έρευνα
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Καλή όρεξη!

Διοξίνη στα κοτόπουλα, ορμόνες στο μοσχαρίσιο κρέας, σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια, αφθώδης πυρετός, μια ολόκληρη αλυσίδα από καταστάσεις πανικού σχετικά με την τροφή μας τα τελευταία χρόνια, έχουν αναδείξει την υγεία και την ασφάλεια των τροφίμων σε σημαντικό ζήτημα που απασχολεί τους ευρωπαίους καταναλωτές. Αυτές οι καταστάσεις δεν γνωρίζουν σύνορα, και γι' αυτό είναι έντονη η πίεση της κοινής γνώμης για μέτρα πανευρωπαϊκής εμβέλειας που να τις αντιμετωπίζουν εν τη γενέσει τους και για αύξηση του γενικού επιπέδου σήμανσης και επιθεωρήσεων. Η ΕΕ απάντησε με μια σειρά νομοθετικά μέτρα στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων. Οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποστήριξαν ένθερμα πολλά από τα μέτρα αυτά, όπως την απαγόρευση της χρήσης ορμονών στην κτηνοτροφία, ενώ κατέστησαν αυστηρότερα ορισμένα άλλα, όπως τους κανόνες για τα πρόσθετα τροφίμων και τη σήμανση των προϊόντων κρέατος.

Τα τρόφιμα που τρώμε είναι λιγότερο εκτεθειμένα σε ορισμένους κινδύνους απ' ό,τι στο παρελθόν, χάρη στην παστερίωση και στους βελτιωμένους κανόνες υγιεινής, αλλά οι μέθοδοι της εντατικής γεωργίας έχουν τους δικούς τους κινδύνους για την υγεία. Επιπλέον, όλο και περισσότεροι άνθρωποι πάσχουν από αλλεργίες που συνδέονται με τρόφιμα. Μπροστά σ' αυτή την κατάσταση, η ΕΕ έχει αποδυθεί σε σημαντική προσπάθεια για ενίσχυση των κανόνων υγείας και υγιεινής σε όλο το μήκος της τροφικής αλυσίδας. Πράγματι, στην αρχή της τρέχουσας θητείας της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέδειξε την ασφάλεια των τροφίμων ως μία από τις κεφαλαιώδεις προτεραιότητες της πολιτικής της. Οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συμμετείχαν ενεργά στις νομοθετικές διατάξεις που ακολούθησαν, δεδομένου ότι η νομοθεσία της ΕΕ που διέπει την ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι δυνατόν να εκδοθεί χωρίς την έγκριση του Κοινοβουλίου βάσει της διαδικασίας της συναπόφασης.

Αλυσιδωτές ανησυχίες - από την αρρώστεια των τρελών αγελάδων στα αντιβιοτικά και τις ορμόνες

Το ξέσπασμα της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών, ή ασθένειας των τρελών αγελάδων όπως είναι επίσης γνωστή, στη δεκαετία του 1990, ακολουθήθηκε από την ανακάλυψη ότι πρόβατα είχαν μολυνθεί επειδή τους δόθηκαν ως ζωοτροφές υλικά μολυσμένα με ΣΕΒ. Τούτο ώθησε την Επιτροπή να προτείνει αυστηρότερους ελέγχους στις μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες οποιουδήποτε είδους, σε όλα τα ζώα και τα ζωικά προϊόντα. Το Κοινοβούλιο συμπεριέλαβε στη νομοθεσία την απαίτηση για ταχείες διαγνωστικές δοκιμές σε περιστατικά ύποπτα για μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες. Επίσης, υποστήριξε την ολοκληρωτική απαγόρευση της χρησιμοποίησης κρεατοστεάλευρων (που παράγονται από τα υπολείμματα σφαγίων ζώων) στις ζωοτροφές. Η νομοθεσία αυτή εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη από τον Ιούλιο του 2001.

Ένα άλλο πρόβλημα είναι τα αντιβιοτικά, τα οποία χρησιμοποιούνται στην εντατική κτηνοτροφία, εν μέρει για τον έλεγχο των ασθενειών, κάτι το οποίο είναι απολύτως θεμιτό, αλλά και εν μέρει ως παράγοντες υποβοήθησης της ανάπτυξης, κάτι που είναι παράνομο. Επιπλέον, η εκτεταμένη χρήση τους σε ανθρώπινα φάρμακα και στη γεωργία οδηγεί στην εμφάνιση εξαιρετικά ανθεκτικών "υπερμικροβίων". Έτσι, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποστήριξαν το 2001 νέες κοινοτικές κατευθύνσεις για τη χρήση αντιμικροβιακών παραγόντων σε ανθρώπινα φάρμακα, αν και θα προτιμούσαν η νομοθεσία να προχωρήσει περισσότερο και να συμπεριλάβει τα κτηνιατρικά και φυτοϋγειονομικά φάρμακα.

Η παρουσία ορμονών και παρόμοιων ουσιών στο κρέας προκαλεί επίσης τις ανησυχίες του κοινού. Τα προϊόντα αυτά χρησιμοποιούνται κυρίως για να προωθούν την ανάπτυξη σε εκτρεφόμενα ζώα, αλλά στη συνέχεια μπορούν να εισέλθουν στην τροφική αλυσίδα, δημιουργώντας ιδιαίτερους κινδύνους για τα παιδιά της προηβικής ηλικίας στα οποία προκαλούν αναπτυξιακές, ανοσολογικές και νευρολογικές επιπτώσεις. Επειδή η Ευρώπη εισάγει πολύ μεγάλο μέρος των τροφίμων της, οποιαδήποτε απαγόρευση στις ουσίες αυτές πρέπει να συμμορφώνεται με τις διεθνείς διατάξεις περί εμπορίου και λόγω αυτού του γεγονότος το 2000 η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγκάστηκε να αναθεωρήσει τη νομοθεσία της επί του θέματος. Η Επιτροπή πρότεινε να συνεχιστεί η απαγόρευση της χρήσης ορισμένων τέτοιων ουσιών στην κτηνοτροφία έως ότου προκύψουν πληρέστερες επιστημονικές πληροφορίες. Το Κοινοβούλιο υποστήριξε ένθερμα τη στάση αυτή και πίεσε, με επιτυχία, να καθιερωθούν ακόμη αυστηρότεροι περιορισμοί στη χρήση μιας συγκεκριμένης ουσίας, της οιστραδιόλης 17 βήτα, με το επιχείρημα ότι είναι καρκινογόνα.

Αλλεργίες στα τρόφιμα - ένα πρόβλημα που οξύνεται

Οι αλλεργίες στα τρόφιμα πλήττουν περίπου το 8% των παιδιών και το 3% των ενηλίκων, αριθμοί που συνεχώς αυξάνονται. Οι αλλεργίες μπορεί να έχουν από ήπιες έως μοιραίες συνέπειες. Κοινές αλλεργίες περιλαμβάνουν το αγελαδινό γάλα, τα φρούτα, τα φυστίκια, τους κόκκους σόγιας, τα αυγά, το ψάρι, το σιτάρι και άλλα δημητριακά. Και αν οι ετικέτες των προϊόντων τροφίμων δεν παραθέτουν όλα τα συστατικά και τα πρόσθετα, οι πάσχοντες από αλλεργία δεν έχουν κανένα τρόπο για να πληροφορηθούν αν η τροφή είναι ασφαλής για να την καταναλώσουν. Ιδιαίτερο πρόβλημα μπορεί να αποτελέσουν τα σύνθετα συστατικά, εάν η σύνθεσή τους δεν δηλώνεται πλήρως.

Τον Ιούλιο του 2003, το Κοινοβούλιο ενέκρινε ενημέρωση της νομοθεσίας της ΕΕ για τη σήμανση των τροφίμων, η οποία είχε στόχο να επιβάλει τη σαφέστερη αναφορά της σύνθεσης των σύνθετων συστατικών. Ύστερα από πίεση των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι πληροφορίες που πρέπει να παρουσιάζονται στις ετικέτες τροφίμων θα είναι πληρέστερες: εξαιρέσεις από τις απαιτήσεις παράθεσης επιτρέπονται μόνο αν το συστατικό αποτελεί λιγότερο από το 2% του τελικού προϊόντος, ενώ το σέλινο και η μουστάρδα προστέθηκαν στον κατάλογο των αλλεργιογόνων ουσιών που πρέπει να απαριθμούνται στις ετικέτες.

Αυστηρότερη σήμανση και επιθεωρήσεις

Η καλύτερη σήμανση και οι επιθεωρήσεις έχουν κεφαλαιώδη σημασία για πολλές πτυχές της ασφάλειας τροφίμων. Για παράδειγμα, η "ιχνηλασιμότητα" έχει γίνει γενική απαίτηση στην εποχή μας και έχουν καθιερωθεί αυστηρότεροι κανόνες σήμανσης για το βόειο κρέας χάρη σε μια κοινοτική νομοθετική διάταξη που δημιουργήσε σύστημα για τον εντοπισμό των ζώων που οδηγούνται στα σφαγεία από το Σεπτέμβριο του 2000 και μετά. Οι ετικέτες πρέπει τώρα να δίνουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα να ανιχνεύουν τη διαδρομή του κρέατος έως το αρχικό σφαγείο και το αρχικό ζώο. Οι βουλευτές εξασφάλισαν ότι ο τόπος γέννησης και εκτροφής του ζώου θα δηλώνεται σαφώς στην ετικέτα, και ότι οι κανόνες σήμανσης για το κρέας σε κιμά θα είναι αυστηρότεροι από αυτούς που προτάθηκαν αρχικά.

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε το Μάρτιο του 2004 κανονισμό για την ασφάλεια, τη σήμανση και τις επιθεωρήσεις τροφίμων και ζωοτροφών, συμπεριλαμβανομένων των εισαγωγών από τρίτες χώρες. Χάρη στους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι επιθεωρητές έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν επιτόπιους ελέγχους· στις επιθεωρήσεις τους είναι υποχρεωμένοι να λαμβάνουν επίσης υπόψη την καλή μεταχείριση και την υγεία των ζώων· οι κυβερνήσεις είναι υποχρεωμένες να καθιερώσουν αποτελεσματικές και αποτρεπτικές κυρώσεις για τις παραβιάσεις του νόμου· και, όσον αφορά την εμπιστευτικότητα των επιθεωρήσεων, το Κοινοβούλιο τάχθηκε υπέρ της μεγαλύτερης διαφάνειας έτσι ώστε το κοινό να έχει ταχύτερη πρόσβαση στις πληροφορίες που κατέχουν οι αρχές. Η νομοθεσία πρόκειται να εφαρμοσθεί από τον Ιανουάριο του 2006.

Τον ίδιο μήνα, το Κοινοβούλιο έδωσε την ετυμηγορία του σχετικά με μια νομοθετική δέσμη μέτρων που ενημέρωνε τους τεχνικούς κανόνες της ΕΕ σχετικά με τις επιθεωρήσεις υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων. Στόχος είναι να εξορθολογιστούν οι κανόνες ιδιαίτερα όσον αφορά το κρέας και να βασίζονται περισσότερο στα επιστημονικά δεδομένα και την εκτίμηση κινδύνου. Οι βουλευτές του Κοινοβουλίου χαιρέτισαν την σχετική νομοθεσία αλλά πιέζουν να δοθεί στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μεγαλύτερη ευελιξία κατά τις επιθεωρήσεις. Από την άλλη πλευρά, πιστεύουν ότι το δικαίωμα του προσωπικού των σφαγείων να εκτελούν οι ίδιοι επιθεωρήσεις πρέπει να περιοριστεί σε δύο μόνο κατηγορίες κρέατος: πουλερικά και κουνέλια. Ωστόσο, το Κοινοβούλιο κατά πάσα πιθανότητα θα χρειασθεί να διαπραγματευτεί ως προς τα σημεία αυτά με το Συμβούλιο και την Επιτροπή πριν καταστεί δυνατή η οριστικοποίησης της νομοθεσίας.

Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων

Ακρογωνιαίος λίθος της πολιτικής της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων θα είναι στο εξής η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων, η οποία ιδρύθηκε το 2003. Ρόλος της Αρχής είναι να προσφέρει ανεξάρτητες επιστημονικές και τεχνικές συμβουλές οι οποίες στηρίζουν την πολιτική και τη νομοθεσία της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων, να παρέχει έγκαιρη προειδοποίηση σχετικά με κινδύνους για την υγεία από τρόφιμα και να ενημερώνει το κοινό σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων.

Το Κοινοβούλιο ήταν ένθερμος υποστηρικτής της δημιουργίας του φορέα αυτού από την αρχή, και μάλιστα με επιμονή των βουλευτών προστέθηκε στον τίτλο η λέξη "ασφάλεια" έτσι ώστε να τονιστεί αυτή η πτυχή του έργου της Αρχής. Το Κοινοβούλιο εξασφάλισε επίσης ότι 4 από τα 14 μέλη του διευθυντικού συμβουλίου πρέπει να έχουν προηγούμενη δραστηριότητα σε καταναλωτικές και άλλες οργανώσεις που συνδέονται με τα τρόφιμα. Το Δεκέμβριο του 2003 αποφασίστηκε η Αρχή να μετακινηθεί από την προσωρινή της έδρα στις Βρυξέλλες σε μόνιμη έδρα στην Πάρμα (Ιταλία).

Σημείωση:  Ο αφθώδης πυρετός και οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί αποτελούν αντικείμενο άλλων σημειωμάτων της σειράς αυτής, στην πρώτη περίπτωση στο σημείωμα για τις προσωρινές επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.



  
Εισηγητές:
  
Μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες: Dagmar Roth-Behrendt (PES, D)
Συνετή χρήση αντιμικροβιακών παραγόντων : Didier Rod (Greens/EFA, F)
Ουσίες με ορμονική ή θυρεοστατική δράση και ανταγωνιστές βήτα: Karl Erik Olsson (ELDR, S)
Αναφορά των συστατικών των τροφίμων: Christa Klass (EPP-ED, D)
Σήμανση και ιχνηλασιμότητα του βοείου κρέατος: Μιχαήλ Παπαγιαννάκης (GUE/NGL, GR)
Ασφάλεια των τροφίμων: επίσημοι έλεγχοι τροφίμων και ζωοτροφών: Marit Paulsen (ELDR, S)
Υγιεινή των τροφίμων: Horst Schnellhardt (EPP-ED, D)
Παραγωγή και εμπορία τροφίμων ζωικής προέλευσης: Horst Schnellhardt (EPP-ED, D)
Επίσημοι έλεγχοι για προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο: Horst Schnellhardt (EPP-ED, D)
Κανόνες υγιεινής για τρόφιμα ζωικής προέλευσης: Horst Schnellhardt (EPP-ED, D)
Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων: Phillip Whitehead (PES, UK)
Ιστοθέση της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας των Τροφίμων
  
Επίσημη Εφημερίδα - τελικές πράξεις:
  
Μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες
Συνετή χρήση αντιμικροβιακών παραγόντων
Ουσίες με ορμονική ή θυρεοστατική δράση και ανταγωνιστές βήτα
Αναφορά των συστατικών των τροφίμων
Σήμανση και ιχνηλασιμότητα του βοείου κρέατος
Ασφάλεια των τροφίμων: επίσημοι έλεγχοι τροφίμων και ζωοτροφών -η διαδικασία δεν έχει έχει ακόμη ολοκληρωθεί
Υγιεινή των τροφίμων - η διαδικασία δεν έχει έχει ακόμη ολοκληρωθεί
Παραγωγή και εμπορία τροφίμων ζωικής προέλευσης - κείμενο που εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο
Επίσημοι έλεγχοι για προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο - η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί
Κανόνες υγιεινής για τρόφιμα ζωικής προέλευσης - η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί
Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004