| Στην Ευρώπη, οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί περιβάλλονται σε μεγάλο βαθμό από δυσπιστία, σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες όπου οι γενετικά τροποποιημένες τροφές θεωρούνται απόλυτα φυσιολογικές. Η ΕΕ, ανταποκρινόμενη στις ανησυχίες των πολιτών, αποφάσισε να θεσπίσει αυστηρή νομοθεσία σχετικά με τους ΓΤΟ. Η κύρια συμβολή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη νομοθεσία συνίστατο στην επιμονή του σε μια σαφή επισήμανση, ούτως ώστε οι ευρωπαίοι καταναλωτές να μπορούν να επιλέγουν κατά πόσο επιθυμούν ή όχι να καταναλώσουν γενετικά τροποποιημένα προϊόντα.
Οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί και ειδικότερα η χρήση τους σε καλλιέργειες εδώδιμων φυτών έχουν βρεθεί στο επίκεντρο ενός ζωηρού δημόσιου διαλόγου σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η βιομηχανία υποστηρίζει ότι οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες συνιστούν ελάσσονα κίνδυνο και προσφέρουν τεράστια δυνητικά οφέλη. Από την άλλη πλευρά οι οικολόγοι τονίζουν την αισθητή έλλειψη γνώσης και κατανόησης των κινδύνων, ενώ οι καταναλωτές διαμαρτύρονται ότι τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα τους έχουν επιβληθεί αναγκαστικά και ότι το σύστημα σήμανσης δεν είναι διαφανές με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η επιλογή.
Το 1998, μετά την επιβολή αναστολής στις πωλήσεις γενετικά τροποποιημένων τροφίμων και στη χρησιμοποίηση γενετικά τροποποιημένων καλλιεργειών, η ΕΕ αποφάσισε να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες των καταναλωτών θεσπίζοντας μια σειρά νομοθετημάτων σχετικά με τους ΓΤΟ με βάση την αρχή της προφύλαξης: αν αμφιβάλλεις, αρνήσου. Όλη αυτή η νομοθεσία έπρεπε να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Κατ' αρχάς, η Επιτροπή πρότεινε μια οδηγία σχετικά με τις πωλήσεις γενετικά τροποποιημένων τροφίμων στα καταστήματα και την πραγματοποίηση γενετικά τροποποιημένων καλλιεργειών στο φυσικό περιβάλλον από τους γεωργούς. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με τις εθνικές κυβερνήσεις, το Κοινοβούλιο υποστήριξε με επιτυχία ότι όλοι οι ΓΤΟ, η χρήση των οποίων θα επιτραπεί κατά τη διάρκεια μιας δοκιμαστικής περιόδου στην Ευρώπη, θα πρέπει να καταγράφονται και οι σχετικές λεπτομέρειες να διατίθενται στο κοινό. Κατ' αυτό τον τρόπο, όταν χρησιμοποιούνται ΓΤΟ σε εμπορικές εκμεταλλεύσεις, οι περιοχές αυτές θα πρέπει να κοινοποιούνται στις αρχές και να γνωστοποιούνται στο κοινό. Στην οδηγία αυτή που τέθηκε σε ισχύ το 2001 οι βουλευτές του ΕΚ κάλεσαν επίσης την Επιτροπή να προτείνει ειδική νομοθεσία σχετικά με την επισήμανση και ανιχνευσιμότητα των ΓΤΟ καθώς και σχετικά με το Πρωτόκολλο της Καρθαγένης για την βιοασφάλεια με αναφορά στους ΓΤΟ.
Αφήστε τον καταναλωτή να αποφασίσει
Η νομοθεσία σχετικά με την ανιχνευσιμότητα και την επισήμανση εκπονήθηκε με ταχύτητα από την Επιτροπή αλλά το Κοινοβούλιο δεν ήταν ικανοποιημένο από τους κανόνες για την επισήμανση και κατόρθωσε να τους καταστήσει αυστηρότερους. Οι βουλευτές του ΕΚ αντιτάχθηκαν στην επιθυμία του Συμβουλίου να επιτραπεί η αντικατάσταση της ακριβής περιγραφής μιγμάτων ΓΤΟ σε ένα μεμονωμένο προϊόν από μια ασαφή "δήλωση χρήσης" από τον σχετκό φορέα. Οι βουλευτές του ΕΚ επέμειναν ότι τα προϊόντα που περιέχουν ΓΤΟ πρέπει να περιγράφονται ως τέτοια, χρησιμοποιώντας τη φράση "Το προϊόν αυτό περιέχει γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς" ή "Το προϊόν αυτό περιέχει γενετικά τροποποιημένο [ονομασία του οργανισμού]" στην ετικέτα καθώς και σε κάθε παρουσίαση ή διαφήμιση. Ο κανονισμός αυτός τέθηκε σε εφαρμογή το Νοέμβριο του 2003.
Οι διαδικασίες για την έγκριση και τον έλεγχο τροφίμων και ζωοτροφών που περιέχουν ΓΤΟ υπήρξαν αντικείμενο ενός ακόμη κανονισμού που τέθηκε σε εφαρμογή στα τέλη του 2003. Στην περίπτωση αυτή το Κοινοβούλιο κατόρθωσε να περάσει μια σημαντική τροπολογία που επέτρεπε στα κράτη μέλη να προστατεύουν τις συμβατικές μη γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες και τις βιολογικές καλλιέργειες από τη μόλυνση με την επιβολή περιορισμών στην ανάπτυξη γενετικά τροποποιημένων καλλιεργειών. Η Επιτροπή θα πρέπει να εκπονήσει κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο που αυτό θα υλοποιηθεί στην πράξη.
Η Επιτροπή πρότεινε επίσης έναν κανονισμό για την εφαρμογή, με αναφορά στους ΓΤΟ, του Πρωτοκόλλου της Καρθαγένης των Ηνωμένων Εθνών για την Βιοασφάλεια, το οποίο έχει ως στόχο να συνδράμει τις χώρες να αξιολογήσουν τους κινδύνους και τα οφέλη από τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Ο κανονισμός που συμφωνήθηκε τον Ιούνιο του 2003 θεσπίζει ένα κοινό σύστημα κοινοποιήσεων και παροχής πληροφοριών για τις διασυνοριακές διακινήσεις ΓΤΟ. Το Κοινοβούλιο αυστηροποίησε τον κανονισμό απαιτώντας με επιτυχία ότι όλοι οι εξαγωγείς θα πρέπει να αναμένουν προηγούμενη έγγραφη συναίνεση προτού διενεργήσουν την πρώτη διασυνοριακή διακίνηση οποιουδήποτε ΓΤΟ που πρόκειται να ελευθερωθεί στο περιβάλλον.
Η ύπαρξη όλων αυτών των νέων νόμων της ΕΕ δεν καταργεί αυτομάτως την αναστολή που έχει επιβληθεί στους ΓΤΟ, την οποία ορισμένα κράτη μέλη επιθυμούν σε κάθε περίπτωση να διατηρήσουν αλλά καθιστά ασφαλώς ευκολότερο με πολιτικούς όρους τον τερματισμό της αναστολής. Κατά το χρόνο της αναμονής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φαίνεται διατεθειμένη να εγκρίνει πωλήσεις γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού, μετά την αδυναμία των κρατών μελών να συμφωνήσουν στη συνέχιση της απαγόρευσης.
|
