Το ΕΚ επιβάλλει τις θέσεις του για το μηχανισμό χρηματοπιστωτικής επίβλεψης

Η χρηματοπιστωτική και εν συνεχεία οικονομική κρίση έδειξε σαφώς πόσο οδυνηρές αλλά και δαπανηρές μπορούν να είναι οι συνέπειες ανεύθυνων επιλογών από τις τράπεζες και άλλες επιχειρήσεις του χώρου. Αυτό ακριβώς είναι που ώθησε το ΕΚ να κάνει προτεραιότητά του την αποτελεσματικότερη εποπτεία των αγορών και να επιμείνει, επιτυχώς, στην υιοθέτηση των κεντρικών θέσεών του μετά από έναν τελευταίο γύρο διαπραγματεύσεων, σήμερα 2 Σεπτεμβρίου 2010.

Γνωρίζοντας πόσο βαθειά διασυνδεδεμένες μεταξύ τους είναι οι αγορές χρηματοπιστωτικών προϊόντων στην ΕΕ, με πολλές μεγάλες επιχειρήσεις του τομέα να έχουν προ πολλού ξεφύγει από τα εθνικά τους σύνορα, το ΕΚ στις διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που άρχισαν το Σεπτέμβριο του 2009 επέμεινε στην ανάγκη ενίσχυσης των νέων πανευρωπαϊκών εποπτικών αρχών.

Από την άλλη πλευρά, ορισμένα κράτη μέλη κατέστησαν εξ αρχής σαφές ότι διαφωνούν με αυτή την προσέγγιση και προτιμούν να διατηρήσουν αλώβητες τις αρμοδιότητες των εθνικών εποπτικών φορέων, όμως τελικά, ως αποτέλεσμα μακρών διαπραγματεύσεων, πρυτάνευσε η προσέγγιση του ΕΚ.

Η αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού συστήματος εποπτείας, όπως συμφωνήθηκε έχει ως εξής: Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) θα επιβλέπει την ορθή λειτουργία του συστήματος συνολικά, ενώ πρώτος πρόεδρός του θα είναι ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Παράλληλα, τρία επιμέρους όργανα, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ), η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (ΕΑΑΕΣ) και η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) θα επιβλέπουν αντιστοίχως τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές εταιρίες και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, συμπεριλαμβανομένων των οίκων αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας σε συνεργασία με τους αντίστοιχους εθνικούς φορείς εποπτείας.

Οι διαπραγματεύσεις επικεντρώθηκαν στις αρμοδιότητες των τριών επιμέρους εποπτικών αρχών (ΕΑΤ, ΕΑΑΕΣ, ΕΑΚΑΑ) και το ενδεχόμενο δικαίωμά τους να επιβάλλουν τη λήψη μέτρων από επιχειρήσεις που εποπτεύουν σε περίπτωση που κρίνουν ότι υπάρχει κίνδυνος αποσταθεροποίησης. Ορισμένα κράτη μέλη απαιτούσαν ισχυρότερο ρόλο για τους εθνικούς εποπτικούς φορείς, όμως το ΕΚ επέμεινε και διαφύλαξε τις αρμοδιότητες των τριών οργάνων. Τελική αρμοδιότητα για την ανακήρυξη κατάστασης "εκτάκτου ανάγκης" θα έχει το Συμβούλιο υπουργών της Ένωσης. Ωστόσο το ΕΚ διατηρεί το δικαίωμα να απαιτήσει από το Συμβούλιο να το πράξει αν κρίνει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις.

Η συμφωνία που επετεύχθη θα υποβληθεί για έγκριση από τους υπουργούς οικονομικών στις 7 Σεπτεμβρίου στο πλαίσιο του τακτικού συμβουλίου ECOFIN και στη συνέχεια θα επανέλθει για την τελική ψηφοφορία στην ολομέλεια του ΕΚ στις 20-23 Σεπτεμβρίου.

Στόχος είναι τα νέα εποπτικά όργανα να έχουν συσταθεί και να λειτουργούν τον Ιανουάριο του 2011.