Συνέντευξη: Διαπραγματεύσεις με το Ιράν παρά την εκατέρωθεν δυσπιστία

Λίγο πριν από τη συζήτηση στην ολομέλεια με την Ύπατη Εκπρόσωπο Catherine Ashton, η επικεφαλής της αντιπροσωπείας του ΕΚ για τις σχέσεις με το Ιράν, Φινλανδέζα ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Tarja Cronberg, δέχθηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις μας για τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη: "Η ΕΕ δεν εμπιστεύεται τους Ιρανούς και οι Ιρανοί δεν εμπιστεύονται την ΕΕ" εξηγεί, σημειώνοντας ότι παρόλα αυτά οι διαπραγματεύσεις είναι η μόνη εναλλακτική λύση στον πόλεμο.

Τι πρόβλημα έχει η ΕΕ με το Ιράν;

Η ΕΕ έχει μακρά ιστορία διαπραγματεύσεων με το Ιράν για το ζήτημα των πυρηνικών και νομίζω ότι το πρόβλημα είναι πως η Ένωση νιώθει ότι το Ιράν δεν είναι διατεθειμένο να διαπραγματευθεί σοβαρά και με διαφάνεια. Οι κυρώσεις είναι δυνατό μήνυμα προς τους Ιρανούς ότι αν και η ΕΕ θέλει να διαπραγματευθεί οφείλουν και αυτοί να επιδείξουν σοβαρότητα.

Το Ιράν είναι, λοιπόν, ο νέος "κακός";

Η ομιλία (του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Τζωρτζ Μπους) περί "Άξονα του Κακού" πάγωσε το πολιτικό σκηνικό περί το Ιράν. Οι Ιρανοί θεωρούν ότι το, νόμιμο με βάση το διεθνές Δίκαιο, δικαίωμα τους να προχωρήσουν στον εμπλουτισμό ουρανίου παραβιάζεται αδίκως και ότι αποτελούν αδικαιολόγητα στόχο παρά το ότι και άλλες χώρες όπως η Βραζιλία ή η Ιαπωνία έχουν προγράμματα εμπλουτισμού του ουρανίου τους. Προσωπικά θεωρώ ότι υπάρχει ανάγκη να τους παράσχουμε κίνητρα διαπραγμάτευσης και νομίζω ότι θέση της κ. Αστον θα έπρεπε να είναι ότι η ΕΕ είναι έτοιμη για διαπραγματεύσεις χωρίς προαπαιτούμενα. Το πρόβλημα είναι ότι η ΕΕ δεν εμπιστεύεται τους Ιρανούς και οι Ιρανοί, με τη σειρά τους, δεν εμπιστεύονται την ΕΕ. Δεν είναι εύκολο να αρχίσουν σε τέτοιο κλίμα διαπραγματεύσεις όμως αυτό είναι αναγκαίο να συμβεί γιατί μοναδική εναλλακτική λύση είναι ο πόλεμος.

Σε τι αποσκοπούν οι κυρώσεις και ποια είναι η θέση του ΕΚ;

Οι κυρώσεις έχουν πολύ γενικό χαρακτήρα καθώς πλήττουν το  πετρέλαιο και την κεντρική τράπεζα. Θα έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε ολόκληρη την οικονομία του Ιράν αλλά θα οδηγήσουν σε αλλαγή στάσης της κυβέρνησης; Μάλλον όχι. Λίγες είναι παγκοσμίως οι περιπτώσεις στις οποίες κυρώσεις οδήγησαν σε αλλαγή πολιτικής. Σπρώχνουμε το Ιράν στη γωνία και θα είναι πολιτικά δύσκολο για το καθεστώς να αρχίσει διαπραγματεύσεις. Εξ ου και η ανάγκη για νέα κίνητρα. Το ΕΚ τοποθετείται αύριο με ψήφισμα που στηρίζει τις κυρώσεις αλλά τονίζει και την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια και ειλικρίνεια από την πλευρά του Ιράν σε ότι αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Οι κυρώσεις δεν θα έχουν συνέπειες για τον πληθυσμό;

Δεν υπάρχει τρόπος να ασκηθεί πίεση σε μια οικονομία χωρίς να υπάρξουν επιπτώσεις στον πληθυσμό. Είμαι σίγουρη ότι οι Ιρανοί θα υποχρεωθούν να απολύσουν δασκάλους και να κόψουν τις δαπάνες για την υγεία, όμως είμαι σίγουρη ότι θα έχουν επιπτώσεις και για εμάς και την παγκόσμια οικονομία. Το πετρέλαιο θα γίνει ακριβότερο χωρίς το Ιράν και, το χειρότερο, αυτό θα πλήξει ορισμένες χώρες περισσότερο, όπως την Ελλάδα που εισάγει το περισσότερο πετρέλαιό της από το Ιράν με πολύ καλούς όρους και τώρα θα νιώσει έντονα τις συνέπειες του εμπάργκο. Με άλλα λόγια εκείνοι που αντιμετωπίζουν ήδη το σοβαρότερο πρόβλημα θα δουν τη θέση τους να γίνεται ακόμα χειρότερη.

Μπορεί να γίνει σύγκριση Ιράν και Ιράκ;

Είναι συγκρίσιμα σε ορισμένα πράγματα. Η Δύση υποπτεύθηκε και τις δύο χώρες ότι αναπτύσσουν όπλα μαζικής καταστροφής αλλά το Ιράκ αποδείχθηκε πως όχι μόνο δεν είχε αλλά ούτε και είχε επιχειρήσει να αποκτήσει. Το Ιράν δεν έχει και αυτό πυρηνικά όπλα άρα μπορούν να γίνουν κάποιοι παραλληλισμοί. Μια διαφορά είναι ότι ενώ στο Ιράν ο Σαντάμ Χουσεΐν έδιωξε τους πυρηνικούς επιθεωρητές και οι επιθεωρήσεις σταμάτησαν, στο Ιράν δεν έχουν σταματήσει. Μόλις σήμερα μάλιστα ολοκλήρωσε το έργο της στη χώρα άλλη μια αποστολή επιθεωρητών.