Κοινοποίηση αυτής της σελίδας: 

Ποιά είναι τα τελευταία στατιστικά στοιχεία που θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε το μέγεθος της προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη; Δείτε τα στο άρθρο μας.

©UNHCR/Mark Henley 

Το 2015, στο απόγειο της μεταναστευτικής κρίσης, ο αριθμός των αιτούντων άσυλο στην ΕΕ έφτασε το 1.26 εκατ. ανθρώπους. Πάνω από 2.030 άνθρωποι πιστεύεται ότι έχασαν τη ζωή τους στη Μεσόγειο μόνο τους πρώτους έξι μήνες του 2017.

Παρακάτω θα βρείτε όλα τα σχετικά στοιχεία αναφορικά με τη μεταναστευτική κρίση στην Ευρώπη, ποιοι είναι οι μετανάστες, τι κάνει η ΕΕ για να διαχειριστεί την κατάσταση και ποιες είναι έως τώρα οι οικονομικές συνέπειες αυτής της κρίσης.

 

Ορισμοί: τί είναι πρόσφυγας και πότε κάποιος λέγεται ότι είναι αιτών άσυλο;

Αιτών άσυλο είναι κάθε άνθρωπος που κάνει επίσημη αίτηση για άσυλο σε μία ξένη χώρα, διότι φοβάται ότι η ζωή του βρίσκεται σε κίνδυνο στην πατρίδα του.

Πρόσφυγας είναι κάθε άνθρωπος που βρίσκεται έξω από το κράτος του οποίου είναι πολίτης εξαιτίας δικαιολογημένου φόβου ότι εκεί θα υποστεί διωγμούς λόγω της φυλής, της θρησκείας ή της εθνικότητάς του, ή ακόμα εξαιτίας της ιδιότητας του μέλους μιας ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας. Στην ΕΕ η Οδηγία περί των ελάχιστων προδιαγραφών θέτει τους όρους χορήγησης διεθνούς προστασίας σε όσους τη χρειάζονται.

Οι υπήκοοι τρίτων χωρών πρέπει να κάνουν αίτηση για προστασία στην πρώτη χώρα της ΕΕ μέσω της οποίας εισήλθαν στην Ένωση. Κάνοντας την αίτηση αυτή μπορούν αυτόματα να γίνουν αιτούντες άσυλο. Οι τελευταίοι μπορούν να χαρακτηριστούν πρόσφυγες ή να τύχουν άλλης διεθνούς προστασίας μόνο εφόσον δώσουν το πράσινο φως οι εθνικές αρχές του κράτους μέλους όπου εξετάστηκε η αίτησή τους.

Αποφάσεις για το άσυλο στην ΕΕ

Μόνο το 2015 και το 2016, περισσότεροι από 2.5 εκατομμύρια άνθρωποι αιτήθηκαν άσυλο στην ΕΕ. Το 2015 οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών εξέδωσαν 593.000 πρωτοβάθμιες αποφάσεις για αιτήσεις ασύλου, εκ των οποίων πάνω από τις μισές ήταν θετικές.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που έκαναν αίτηση για προστασία στο ζενίθ της προσφυγικής κρίσης το 2015 έπρεπε να περιμένουν ως το 2016 για να ληφθεί απόφαση σχετικά με το αίτημά τους. Εκείνη τη χρονιά πάρθηκαν 1.1 εκατ. αποφάσεις για αιτήσεις ασύλου. Το 61% από αυτές ήταν θετικές και το ένα τρίτο των αιτούντων έλαβαν τελικά το στάτους του πρόσφυγα, το οποίο είναι και η ανώτερη μορφή διεθνούς προστασίας που μπορεί να τύχει ένα άτομο.  

Παράνομες είσοδοι από τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ

Η Frontex, που είναι η υπηρεσία υπεύθυνη για την ασφάλεια των συνόρων της ΕΕ, συλλέγει στοιχεία σχετικά με τις παράνομες εισόδους μέσω των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ όπως αυτά καταγράφονται από τις κατά τόπους εθνικές αρχές. Το 2015 και το 2016 καταγράφηκαν πάνω από 2.3 εκατ. παράνομες είσοδοι.

Ένα άτομο μπορεί να περάσει τα σύνορα πάνω από μία φορά, πράγμα που σημαίνει ότι ο αριθμός των ανθρώπων που ήρθαν στην Ευρώπη είναι χαμηλότερος.

Κάποιοι άνθρωποι δέχονται έλεγχο στα σύνορα και τους αρνείται η είσοδος στην Ένωση. Αυτοί είναι συνήθως οικονομικοί μετανάστες από τη Βόρεια Αφρική. Το 2016, τα κράτη μέλη αρνήθηκαν την είσοδο στην Ένωση σε 388.000 ανθρώπους.

Μετανάστες που βρίσκονται παράνομα στην ΕΕ

Το 2015, 2.2 εκατ. άνθρωποι βρίσκονταν παράνομα στην ΕΕ. Το 2016 ο αριθμός αυτός έπεσε στις 984.000. Το να είναι κανείς «παράνομα ευρισκόμενος» στην ΕΕ μπορεί να σημαίνει ότι το άτομο αυτό απέτυχε να εγγραφεί σωστά ή εγκατέλειψε το κράτος μέλος που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης ασύλου που υπέβαλλε, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι μπορεί το εν λόγω άτομο να εκδιωχθεί από την ΕΕ για το συγκεκριμένο λόγο.

Παρόλα αυτά, ένας αριθμός ανθρώπων εκδιώκονται κάθε χρόνο από την ΕΕ, για παράδειγμα επειδή οι αιτήσεις ασύλου τους απορρίφθηκαν. 533.000 άνθρωποι διατάχθηκαν να φύγουν από την ΕΕ το 2015, αλλά στην πραγματικότητα έφυγε μόλις το 43% εξ αυτών. Το 2016 οι μισοί εκ των 494.000 αιτούντων άσυλο που έλαβαν απορριπτική απάντηση, έφυγαν εν τέλει για τις πατρίδες τους.

Τι σκέφτονται οι Ευρωπαίοι

Η μετανάστευση είναι εδώ και χρόνια μία από τις προτεραιότητες της ΕΕ. Διάφορα μέτρα έχουν παρθεί για να αντιμετωπιστεί η κρίση και να βελτιωθεί το σύστημα παροχής ασύλου. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του 2017, το 73% των Ευρωπαίων θέλουν η ΕΕ να κάνει ακόμα περισσότερα για την επίλυση της κρίσης. Η μετανάστευση ήταν επίσης θέμα ύψιστης προτεραιότητας για τους Ευρωπαίους και σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του 2016.

Οικονομικά θέματα

Σε μία ψηφοφορία για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2017 που έλαβε χώρα το Δεκέμβριο του 2016, οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν ένα «πακέτο» ύψους 728 εκατ. ευρώ για κεφάλαια που αφορούν τη μετανάστευση.

Στις 5 Απριλίου 2017 και κατόπιν διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη, το Κοινοβούλιο έδωσε το πράσινο φως στην ενδιάμεση αναθεώρηση του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ (πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2014-2020). Επιπλέον 3.9 εκατ. ευρώ θα γίνουν με αυτό τον τρόπο διαθέσιμα για μέτρα σχετικά με τη μετανάστευση.

Για να αντιμετωπιστούν οι ρίζες του προβλήματος της μετανάστευσης, ένα πρόγραμμα της ΕΕ που στοχεύει στην κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων ύψους 44 δις ευρώ στην Αφρική,  θα τεθεί σε ψηφοφορία στις επιτροπές εξωτερικών υποθέσεων, ανάπτυξης και προϋπολογισμού στις 3 Ιουλίου 2017.