Buiséad 2014-2020: tuilleadh solúbthachta chun dul i ngleic le géarchéimeanna gan choinne 

 
 

Roinn an leathanach seo: 

Leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil leagtar síos na teorainneacha do bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh. Maireann an creat seacht mbliana de ghnáth, rud atá tar éis a bheith ina chúis le heaspa solúbthachta uaireanta. Tá feisirí ag iarraidh anois go mbeadh tuilleadh solúbthachta ann sa bhuiséad fadtéarmach d’fhonn go mbeidh an tAontas in ann freagairt do riachtanais gan choinne; mar shampla chun dul i ngleic leis an ngéarchéim imirce, le tubaistí nádúrtha agus chun slándáil a threisiú.

Is ionann buiséad an Aontais Eorpaigh agus tuairim is 1% den saibhreas a chruthaíonn geilleagair na mballstát in aghaidh na bliana. Le buiséad an Aontais don bhliain seo leagtar síos leibhéal iomlán na ngealltanas ag €158 billiún agus leibhéal iomlán na n-íocaíochtaí ag €134 billiún.


Tá an buiséad seo faoi réir teorainneacha atá leagtha síos sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil. Leagtar amach sa chreat na huasmhéideanna bliantúla a fhéadfaidh an tAontas Eorpach a chaitheamh i réimsí éagsúla beartais laistigh de thréimhse áirithe (2014-2020). Toradh amháin atá air seo ná nach bhfuil an tAontas in ann dul i ngleic le géarchéimeanna gan choinne.


Clásal athbhreithnithe


Nuair a glacadh leis an mbuiséad fadtéarmach reatha sa bhliain 2013, rinne feisirí na Parlaiminte cinnte de go mbeadh clásal athbhreithnithe ann d’fhonn cur ar chumas an Choimisiúin Eorpaigh athbhreithniú meántréimhse a dhéanamh air. Thug feisirí an choiste um an mbuiséad a gceadú an 27 Márta le moltaí maidir leis an mbuiséad fadtéarmach a athrú.


Is iad na feisirí Jan Olbrycht (Páirtí an Phobail Eorpaigh, an Pholainn) agus Isabelle Thomas (Sóisialaithe agus Daonlathaithe, an Fhrainc) atá freagrach as an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil sa Pharlaimint. Ag labhairt dó tar éis an vóta sa choiste, dúirt an tUasal Olbrycht go bhfuil sé léirithe ag an bParlaimint go bhfuil gá le hathbhreithniú agus nach féidir leis an Aontas Eorpach feidhmiú le “córas buiséid atá socraithe ar feadh seacht mbliana”.


Tháinig feisirí ar chomhaontú an mhí seo caite le hionadaithe na mballstát maidir leis an mbuiséad fadtéarmach a choigeartú don tréimhse 2014-2020 chun é a thabhairt i gcomhréir le tosaíochtaí nua an Aontais. Cuirfear an t-athbhreithniú chun vóta iomlánaigh in Strasbourg an 5 Aibreán. Má thugann feisirí Eorpacha a gceadú leis, beidh ionadaithe na mballstát sa Chomhairle in ann é a ghlacadh d’aontoil.


Chuir an tUasal Olbrycht in iúl go mbainfidh “tuilleadh solúbthachta agus oscailteachta” leis an gcóras buiséid as seo amach agus go mbeidh sé ar chumas an Aontais dul i ngleic le géarchéimeanna gan choinne ar bhealach níos fearr. Ag labhairt di faoin athbhreithniú, dúirt a chomhghleacaí Isabelle Thomas go bhfuil “neamhréireanna idir buiséad beag bídeach AE ar thaobh amháin agus bearta móra an Aontais a mhéid a bhaineann leis an imirce, cúrsaí slándála, infheistíocht agus an óige ar an taobh eile”.


Airgead breise chun dul i ngleic le géarchéimeanna


Chomh maith leis an athbhreithniú ar an gcóras buiséid, tá feisirí ag tacú freisin le moladh an Choimisiúin Eorpaigh €6 bhilliún sa bhreis a chur ar fáil sa Chreat Ilbhliantúil reatha chun borradh a chur faoin bhfás geilleagrach agus faoin bhfostaíocht, agus chun dul i ngleic leis an ngéarchéim imirce agus le fadhbanna slándála.


Cliceáil anseo chun súil a chaitheamh ar an seisiún iomlánach.

Buiséad fadtéarmach an Aontais 
  • Chomh maith leis an mbuiséad bliantúil, tá buiséad fadtéarmach ag an Aontas Eorpach freisin, ar feadh tréimhse seacht mbliana go hiondúil. Glaoitear an Creat Airgeadais Ilbhliantúil air.  
  • Clúdaítear an tréimhse 2014-2020 agus buiséad de €963.5 billiún sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil reatha. 
  • Is é an Creat reatha an chéad cheann a mbaineann buiséad níos lú leis i gcomparáid leis an mbuiséad a bhí ann roimhe.