Díospóireacht iomlánach: gnéaschiapadh san Aontas Eorpach 

 
 

Roinn an leathanach seo: 

I bhfianaise scannal Weinstein i Meiriceá, rinneadh plé le linn an tseisiúin iomlánaigh an 25 Deireadh Fómhair ar líomhaintí sa phreas maidir le gnéaschiapadh i bParlaimint na hEorpa.

Rinneadh plé sa Pharlaimint an 25 Deireadh Fómhair ar líomhaintí maidir le gnéaschiapadh  

De bharr an scannail reatha maidir le Harvey Weinstein agus an fheachtais #MeToo, tá neart scéalta tagtha chun solais ar fud na cruinne a mhéid a bhaineann le gnéaschiapadh. Is ceist thar a bheith íogair é an gnéaschiapadh, agus is fadhb fhorleathan é, ach go minic ní dhéantar gearán faoi de bharr a leochailí agus atá na híospartaigh.

 

I bParlaimint na hEorpa, táthar ar an eolas freisin faoi líomhaintí tromchúiseacha a bhí ann sa phreas ó thaobh gnéaschiaptha laistigh den institiúid de. Mar gheall air sin, tionóladh díospóireacht sa Pharlaimint an 25 Deireadh Fómhair maidir leis na socruithe atá i bhfeidhm chun dul i ngleic leis agus na bearta atá ag teastáil ar leibhéal AE chun gnéaschiapadh agus mí-úsáid i gcoitinne a chosc agus a chomhrac. Bhí an Coimisinéir Cecilia Malmström i láthair ag an díospóireacht.

 

Gnéaschiapadh san Aontas Eorpach

 

Tá sé léirithe ag neart staidéar gur fadhb ollmhór é an foréigean in aghaidh na mban san Aontas Eorpach. De réir shuirbhé FRA ó Mhárta na bliana 2014, rinneadh foréigean ar bhean amháin as triúr san Eoraip agus rinneadh ciapadh gnéasach ar 55% na mban san Eoraip. Chomh maith leis sin, chuir bean amháin as cúigear in iúl go ndearnadh stalcaireacht orthu.

Na feisirí Iratxe García Perez agus Agnieszka Kozłowska-Rajewicz 

An díospóireacht iomlánach

 

I bParlaimint na hEorpa, déileáltar go stuama le líomhaintí faoi ghnéaschiapadh, sa phobal i gcoitinne ach laistigh den institiúid chomh maith. I ndíospóireacht iomlánach i Strasbourg an 25 Deireadh Fómhair, rinne feisirí Eorpacha cáineadh ar a leithéid sin d’iompar.

 

Ag labhairt di ar son na Sóisialaithe agus na nDaonlathaithe, dúirt an feisire Spáinneach Iratxe García Perez: “An t-aon té atá freagrach ná an duine a dhéanann an ciapadh agus na hionsaithe. Caithfear tacú leis na híospartaigh agus seasamh gualainn ar ghualainn leo d’fhonn nach mbeidh siad náirithe, nach mbeidh eagla orthu go gcaillfidh siad a bpost, nó nach mbraithfidh siadsan ciontach as rud éigin.”

 

Labhair an feisire Polannach Agnieszka Kozłowska-Rajewicz ar son Pháirtí an Phobail Eorpaigh: “Táimid éirithe thar a bheith mífhoighneach agus briseadh an tost. Tá na híospartaigh tar éis labhairt amach agus táthar ag éisteacht lena scéalta.”

Na feisirí Jadwiga Wiśniewska agus Daniela Aiuto 

Rinne roinnt feisirí trácht ar líomhaintí faoi mhí-iompar gnéis sa Pharlaimint. Dúirt Jadwiga Wiśniewska, feisire Polannach de chuid an Ghrúpa do Choimeádaigh agus Leasaitheoirí na hEorpa: “Anseo i gcroílár dhaonlathas na hEorpa, tá mí-úsáid á baint as mná agus tá mná á gciapadh. A bhuí leis an díospóireacht inniu, tá súil agam go bhfaighidh mná misneach le labhairt amach.”

 

Chuir an feisire Daniela Aiuto (an Grúpa d’Eoraip na Saoirse agus an Daonlathais Dhírigh, an Iodáil) in iúl gur cúis aiféala é go bhfuil a leithéid d’iompar ag tarlú sa Pharlaimint: “Níor chóir glacadh beag ná mór le gnéaschiapadh, anseo laistigh de Pharlaimint na hEorpa ach i ngach láthair oibre chomh maith, is cuma más an earnáil phoiblí nó phríobháideach atá i gceist.”

Na feisirí Malin Björk agus Terry Reintke 

Bhí Malin Björk (Clé Aontaithe Eorpach/Clé Ghlas Nordach, an tSualainn) den tuairim go gcaithfidh fir an fód a sheasamh: “Más cuid den fhadhb iad, is cuid den réiteach iad.”

 

Thug Terry Reintke, feisire Gearmánach de chuid na nGlasach, le fios go ndearnadh ciapadh uirthi chomh maith. Bhí teachtaireacht aici d’fhir na hEorpa: “Is fíor go mbaineann sé seo le mná, ach ní cheist í a bhaineann le mná amháin. Caithfidh fir labhairt amach go poiblí. Ní mór dúinn an fhadhb seo a chomhrac le chéile.”

 

Bhí an Coimisinéir Cecilia Malmström i láthair ar son an Choimisiúin Eorpaigh. Dúirt sí gur léir ón bhfeachtas #MeToo le déanaí go bhfuil mná ar fud na cruinne ar an daoraí faoi fhadhb an ghnéaschiaptha agus go raibh a sháith acu de. D’fhógair sí freisin go bhfuil an Coimisiún chun suirbhé nua a reáchtáil maidir le foréigean inscne.

Na feisirí Angelika Mlinar agus Mylène Troszczynski 

“Is ionann mí-úsáid ghnéis agus mí-úsáid cumhachta” - b’shin a bhí le rá ag an bhfeisire Ostarach Angelika Mlinar de chuid na Liobrálaithe agus na nDaonlathaithe.

 

Dúirt Mylène Troszczynski, ball Francach de chuid Eoraip na Náisiún agus na Saoirse, nár chóir dul thar fóir: “Níor chóir dúinn glacadh leis gur ábhar coirigh é gach fear nó buachaill.”

Díospóireachtaí agus rúin na Parlaiminte

 

Ní hé seo an chéad uair díospóireacht a bheith ann sa Pharlaimint faoi fhadhb an ghnéaschiaptha. Rinneadh an cheist a phlé den uair dheireanach i bhFeabhra 2016. Tá roinnt rún glactha ag feisirí Eorpacha chomh maith. Siar sa bhliain 2001, d’iarr feisirí ar údaráis na mballstát a reachtaíocht náisiúnta a athrú chun dul i ngleic leis an bhfadhb. I rúin pharlaiminteacha eile chuir feisirí in iúl go gcaithfear deireadh a chur le ciapadh má táthar chun comhionannas inscne a bhaint amach. Tharraing feisirí aird chomh maith ar an tábhacht a bhaineann le saoirse eacnamaíoch na mban.

 

Tá forálacha ann i gCoinbhinsiún Iostanbúl i dtaca le gnéaschiapadh. Is conradh idirnáisiúnta é maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chosc agus a chomhrac. Faoin gCoinbhinsiún déantar coir as foréigean ar bhonn inscne, leagtar síos forálacha faoi conas dul i ngleic le saoirse ó phionós agus faoi íospartaigh a chosaint. I vóta iomlánach an 12 Meán Fómhair 2017, chuir feisirí in iúl gur chóir don Aontas Eorpach a bheith ina pháirtí i gCoinbhinsiún Iostanbúl.

 

Gnéaschiapadh laistigh den Pharlaimint

 

Déantar gach iarracht sna hinstitiúidí Eorpacha a chinntiú nach dtarlaíonn gnéaschiapadh. In airteagal 12 de rialacháin foirne an Aontais Eorpaigh cuirtear in iúl gur chóir do gach duine a oibríonn in institiúidí an Aontais “staonadh ó chiapadh gnéasach nó síceolaíoch de shórt ar bith”.

 

Tá roinnt meicníochtaí ann sa Pharlaimint chun déileáil le cásanna iompar míchuí, lena n-áirítear coiste comhairleach speisialta chun ciapadh a chosc i gcás feisirí agus ball foirne. Tá coiste eile ann chomh maith chun déileáil le líomhaintí maidir le gnéaschiapadh arna ndéanamh ag feisirí Eorpacha ar chúntóirí parlaiminteacha. Is í an feisire Elisabeth Morin-Chartier (Páirtí an Phobail Eorpaigh, an Fhrainc) atá ina cathaoirleach ar an gcoiste sin. Cuireadh tús anuraidh le feachtas sa Pharlaimint chun eolas a scaipeadh faoin bhfadhb thromchúiseach seo.

 

Chomh maith leis sin, tugtar treoirleabhar d’fheisirí Eorpacha ina leagtar amach céard is iompar míchuí ann. Tá treoirleabhar den chineál céanna á chur le chéile i gcás na gcúntóirí parlaiminteacha.