De vraag van vele miljarden: de EU-begroting 2010

In principe wordt er jaarlijks over de begroting van de EU beslist in een procedure waar de Raad en het Parlement bij betrokken zijn. Om de procedure echter te stroomlijnen en een eventuele begrotingscrisis - zoals in 1988, 1993 en 1999 - te vermijden, hebben de instellingen een reeks uitvoerende regels ingevoerd.

De Raad en het Europees Parlement komen een meerjarig financieel kader (de financiële perspectieven) overeen, gebaseerd op voorstellen van de Commissie, dat verscheidene begrotingsjaren overspant en dat maximumbedragen (plafonds) omvat voor elk gebied en de begrotingen samen.

Het huidige meerjarige begrotingskader 2007-2013

Na veel onenigheid, kwamen de overheden van de lidstaten in december 2005 tot een overeenkomst over het komende zevenjarig begrotingskader. Na de overeenkomst met het Europees Parlement in april 2006 bekrachtigde het Parlement een nieuwe interinstitutionele overeenkomst, met inbegrip van een Meerjarig Financieel Kader voor 2007 tot 2013 met een herzieningsmechanisme in 2009.

Het Meerjarige Financiële Kader is georganiseerd in vijf hoofdrubrieken, namelijk:

1. Duurzame economische groei: een totaal budget van € 382 miljard voor structurele middelen, onderzoek en onderwijs.
 
2. Behoud en beheer van natuurlijke hulpbronnen: € 371 miljard voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en milieubeleid.
 
3. Burgerschap, vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid: Dit omvat € 107,7 miljard voor 'justitie en binnenlandse zaken'; initiatieven en programma’s voor het stimuleren van Europees burgerschap zoals jeugduitwisselingsprogramma’s, samenwerkende partnersteden in het maatschappelijke middenveld en gelden om de 'Europese dimensie' in media en cultuur te stimuleren.
 
4. De EU als mondiale partner: financiering met een waarde van € 49,5 miljard voor ontwikkelingshulp, de bevordering van mensenrechten, buitenlands- en veiligheidsbeleid en het ondersteunen van ontwikkelingen in landen als onderdeel van het EU 'nabuurschapsbeleid'.
 
5. Administratie (inclusief vertaaldiensten): dit neemt ongeveer 5,75% van de begroting in beslag, € 49,8 miljard.

De Europese Commissie is het uitvoerende orgaan van de Europese Unie en als zodanig verantwoordelijk voor het uitvoeren van het grootste deel van de begroting van de EU en voor het opstellen van een voorstel voor elke jaarlijkse begroting.

Onder het Verdrag van Lissabon wordt de EU-begroting voor de lange termijn juridisch bindend (voor "tenminste 5 jaar" in plaats van de huidige 7 jaar). De instemming van het Parlement is vereist voor de goedkeuring van de financiële vooruitzichten. Het EP heeft eveneens voorgesteld de huidige financiële vooruitzichten uit te breiden tot 2015 of 2016, zodat de periode van de volgende financiële vooruitzichten overeenkomen met de mandaten van het Parlement en de Commissie.