De vraag van vele miljarden: de EU-begroting 2010

De Europese Commissie is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de begroting van de EU tijdens het begrotingsjaar. De fondsen van een bepaald jaar moeten juridisch in het zelfde jaar worden besteed of worden vastgelegd. In bepaalde omstandigheden kunnen zij echter naar volgend jaar worden overgedragen. Tot september van het begrotingsjaar kan de Commissie voorstellen voor het wijzigen van de begroting doen.

Hoewel de Commissie politiek verantwoordelijk is voor de uitvoering van de begroting van de EU, worden meer dan 80% van alle fondsen eigenlijk geleid door de nationale autoriteiten en agentschappen op nationaal niveau. Het Europees Parlement heeft er daarom op aangedrongen dat de nationale overheden meer politieke verantwoordelijkheid moeten nemen over hoe de gelden in hun landen worden beheerd.

De Commissie heeft de verplichting om over de uitvoering van de begroting te rapporteren door de rekeningen van het voorafgaande jaar en een verklaring van activa en passiva aan de Raad en het Parlement voor te leggen.

Het Parlement is de enige instelling die door de verdragen wordt gemachtigd om kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de begroting van de EU te verlenen. De kwijting is het besluit waarmee het Europees Parlement de begrotingscyclus van een bepaald jaar afsluit. Het Parlement baseert zijn kwijtingsbesluit op aanbevelingen van de Raad en op het jaarverslag van de Europese Rekenkamer.

Het doel is om de nauwkeurigheid van het begrotingsbeheer te verifiëren. De kwijting vertegenwoordigt het politieke aspect van de controle van de begroting en het "bevrijdt" de instelling van zijn verantwoordelijkheid voor het beheer van een bepaalde begroting.

De kwijtingsprocedure kan één van de volgende drie resultaten veroorzaken: het verlenen, het uitstellen of het weigeren van de kwijting. Het uitstel en vervolgens de weigering om kwijting aan de Commissie voor de begroting van 1996 te verlenen, stond centraal in het aftreden van de Commissie Santer in maart 1999.

De begrotingscommissie houdt zich bezig met de wijziging van de begroting en de begrotingscontrole commissie volgt de uitvoering van de begroting op en bereidt een verslag over de kwijting voor.

De kwijtingsprocedure begint met een presentatie van een verslag van de Rekenkamer aan de begrotingscontrolecommissie.  In april 2009 verleende het Europees Parlement de Europese Commissie kwijting voor de begroting van 2007. De begrotingscontrolecommissie volgt ook de uitvoering van de begroting op door middel van hoorzittingen met diverse Commissarissen die voor speciale beleidsterreinen met aanzienlijke begrotingen verantwoordelijk zijn.