"Titanic 2011": scheepsramp in Arctische regio ligt op de loer

De alarmbel werd geluid tijdens de negende conferentie van parlementsleden van het Noordpoolgebied die van 13 tot 15 september plaatsvond in het Europees Parlement. Prangende kwesties zoals dreigende scheepsrampen, duurzame omgang met natuurlijke hulpbronnen en samenwerking op vlak van onderwijs stonden op het programma.

Vrees voor een nieuwe Titanic

Nu de ijskap grotendeels verdwenen is, plannen vele reisorganisaties cruises naar de streek. Omdat deze schepen hiervoor onvoldoende uitgerust zijn, vrezen experts dat de volgende Titanic-ramp in de maak is. Huidig president van de Noordse Raad Helgi Hjörvar zond een sterk signaal uit tijdens de conferentie. Volgens het IJslands parlementslid is er, terwijl binnenskamers hevig wordt gediscussieerd over het economisch potentieel van de pas toegankelijke Arctische zones, een volgende scheepscatastrofe op til. Een combinatie van slecht uitgeruste cruiseschepen, onvoorbereid personeel en bewegende ijskappen kan leiden tot zeer onaangename verrassingen.

Nieuwe economische mogelijkheden

Sommige sprekers gaven enkele concrete voorbeelden van de economische vooruitzichten, gecreëerd door de nieuwe toegang tot de wateren van de Noordpool: zo voer het eerste niet-Russische schip onlangs van Noorwegen naar China via de Arctische route. Hierdoor spaart men 10 tot 15 dagen in vergelijking met het traditionele traject via het Suezkanaal.

Toch is enige voorzichtigheid geboden. Erik Lahnstein, staatssecretaris van het Noors ministerie van Buitenlandse Zaken, benadrukte meermaals dat het economisch potentieel van de regio zo omvangrijk is dat we er op een verantwoordelijke manier mee moeten omgaan: "Als de natuurlijke bronnen in de regio goed worden beheerd, zijn ze van bijzonder grote waarde". Ook vice-voorzitter van het Europees Parlement Diana Wallis vroeg de Arctische Raad om "haar capaciteit te vergroten om de problemen op een meer passende manier aan te pakken en politieke leiders samen te brengen".

Samenwerking op vlak van onderwijs en onderzoek

Academische instellingen uit het hoge noorden werken samen in het kader van de universiteit van de Arctische regio. Naast vele studieprogramma's voorziet dit samenwerkingsverband ook beurzen voor jonge onderzoekers. Met dit initiatief wil men de dialoog tussen de zeer verschillende Noordse culturen bevorderen en ook op lange termijn een bijdrage leveren tot de welvaart van de streek.

Het hoge noorden en de EU

Voorlopig vestigen vooral Denemarken, Zweden en Finland de aandacht op de problematiek van het Noordpoolgebied. Bij lidmaatschap van IJsland van de EU, zou er binnen de EU een extra stem bijkomen die de belangen van de Arctische regio ter harte neemt.

Parlementslid Pat the Cope Gallagher van de liberale fractie pleitte voor een grotere rol van de EU in de Arctische politiek: "De EU kan zich actief inzetten om de enorme uitdagingen waarmee de lokale bevolking op korte en lange termijn geconfronteerd wordt het hoofd te bieden".