Betrekkingen EU en opkomende grootmachten: naar een systeem van mondiaal beheer

Groeistaten worden dankzij hun snelle economische vooruitgang steeds belangrijkere spelers op het globaal toneel. Het Parlement nam vorige week een rapport aan dat opriep een hechte relatie te cultiveren met de BRICS-landen (bestaande uit Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) en andere groeistaten om op die manier een nieuw systeem voor mondiaal beheer uit te bouwen, gebaseerd op partnerschap en universele waarden.

Een bedreiging voor de EU?

Volgens de Christendemocratische parlementariër en rapporteur Jacek Saryusz-Wolski hebben de ontwikkelde landen en groeilanden er een gedeeld belang bij om een gezamenlijk antwoord te bieden op de bedreigingen voor veiligheid en globale stabiliteit, die verdere globale economische ontwikkeling op de helling zetten. Het Parlement gaat daarbij niet uit van een zero-sum game, waarbij de groei van opkomende grootmachten ten koste zou gaan van de invloed die de EU op wereldvlak uitoefent. Parlementariërs zien dit zelfs als een uitgelezen kans voor de EU om een multipolair en inclusief systeem van mondiaal beheer uit te bouwen, waarmee het via bilaterale en multilaterale betrekkingen met groeilanden mondiale uitdagingen kan aanpakken.

Niet alle BRICS zijn hetzelfde

Alhoewel de BRICS vaak hun buitenlands beleid op elkaar afstemmen, kunnen hun meningen over politiek, economie en sociale zaken sterk van elkaar afwijken. Vandaar dat men de nadruk legt op een individuele benadering en men er voor waarschuwt om groeilanden niet als blok te isoleren. Het model van het Parlement gaat eerder uit van een combinatie van bilaterale, multilaterale en niet-statelijke interacties, en coalities op basis van een gegeven onderwerp om verdeeldheid te overstijgen. Het Parlement vraagt de EU ook om voorrang te geven aan betrekkingen met de BRICS landen die respect tonen voor democratische waarden en die naar een sociale markteconomie streven.

Multilaterale samenwerkingsverbanden hebben anderzijds nog steeds hun waarde. De G20 is volgens het Parlement een nuttig forum waar men een consensus kan opbouwen en dat ruimte laat voor een inclusieve besluitvorming. Het steunt daarbij regionale organisaties waar de BRICS en andere groeilanden deel van uitmaken (zoals de ASEAN en Mercosur) en het gaat er van uit dat de BRICS een gedeeld belang hebben bij de hervorming van het IMF en de Wereldbank.