Parlement staat voor cruciale beslissing in ACTA dossier

ACTA, een akkoord over namaak en inbreuk op online auteursrecht, is al door 30 landen ondertekend, maar kan enkel in werking treden als het Europees Parlement haar fiat geeft. Het Parlement beslist in de komende maanden over het lot van ACTA door het goed te keuren of te verwerpen. Maar waar gaat het over? Wat hoopt men met ACTA te bereiken? Waarom lokt het wereldwijd zoveel protest uit? En hoe zal het Parlement uiteindelijk beslissen? Kom meer te weten in deze briefing.

Waar gaat ACTA over?

De Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA) is er op gericht om intellectuele eigendomsrechten effectief en op internationaal niveau te versterken. Veel landen zijn bezorgd dat hun economieën te lijden hebben onder namaakpraktijken en piraterij. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) berekende in 2005 dat internationale handel in namaakproducten en goederen verkregen door piraterij ongeveer 200 miljard dollar bedroeg, exclusief digitale producten.

Waar zal ACTA op gericht zijn?

Alles van namaakproducten tot inbreuken op eigendomsrecht op het internet.

Wie neemt deel aan ACTA?

ACTA werd onderhandeld tussen de EU en haar lidstaten, de Verenigde Staten, Australië, Canada, Japan, Mexico, Marokko, Nieuw-Zeeland, Singapore, Zuid-Korea en Zwitserland. Wanneer het akkoord in werking treedt kan elk lid van de Wereldhandelsorganisatie een aanvraag indienen om toe te treden.

Waarom is het zo controversieel?

Critici vrezen dat het akkoord de belangen van grote bedrijven zal dienen ten koste van burgerrechten, en ze beweren dat de toepassing van ACTA in de online sfeer de privacy van internetgebruikers en mensenrechten in het gedrang zal brengen. Daarbij zouden de onderhandelingen niet transparant verlopen zijn omdat groepen uit het maatschappelijk middenveld en ontwikkelingslanden niet betrokken zijn.

Welke landen hebben het akkoord al ondertekend?

In de EU werd het akkoord al door alle lidstaten getekend, behalve door Cyprus, Estland, Slowakije, Duitsland en Nederland. Buiten de EU hebben Australië, Canada, Japan, Marokko, Nieuw-Zeeland, Singapore, Zuid-Korea en de Verenigde Staten hun handtekening onder het akkoord gezet.

Waarom is de rol van het Europees Parlement cruciaal?

Het Parlement moet haar goedkeuring geven vooraleer ACTA in voegen kan treden in de EU.  Het Parlement heeft sinds het Verdrag van Lissabon het recht om een veto te stellen tegen de meeste internationale verdragen die door de EU worden afgesloten.

Welke opties heeft het Parlement?

Het Parlement kan geen aanpassingen maken aan het akkoord, het kan het enkel goedkeuren of verwerpen. In theorie is het mogelijk dat het Parlement de zaak voor onbepaalde duur laat liggen omdat er geen legale deadline voor antwoord is. Omdat de instemming van het Parlement expliciet vereist is, zou deze optie ervoor zorgen dat ACTA niet van kracht gaat in de EU.

De Europese Commissie kondigde op 22 februari 2012 aan dat het ACTA naar het Internationaal Hof van Justitie zal doorverwijzen voor een uitspraak over het akkoord. Het Parlement zal op de uitspraak wachten voor het conclusies trekt. Ondertussen zal het wel het akkoord onder de loep nemen.

Hoe zal het Europees Parlement tot een beslissing komen?

Het Parlement wil alles in het openbaar houden en moedigt mensen actief aan om zich in het proces te engageren of om vergaderingen te volgen die voornamelijk live op de website worden uitgezonden.

Het voorbereidende werk wordt door de parlementaire commissies gedaan. De Commissie voor Internationale Handel zal de leiding hebben en zal een aanbeveling in het Parlement voorleggen om ACTA goed te keuren of te verwerpen. De Britse socialistische parlementariër David Martin werd door de commissie uitgekozen om het standpunt van het Parlement te formuleren. Er zullen ook vier andere commissies zijn die een standpunt over ACTA zullen opstellen: de commissie voor industrie, onderzoek en energie; de commissie voor juridische zaken; de commissie voor burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de commissie voor ontwikkeling. Ze zullen enkele maanden met belanghebbenden en geïnteresseerde partijen praten om hun kennis en expertise te gebruiken om tot een geïnformeerd besluit te komen. Het merendeel van hun vergaderingen zal live worden uitgezonden op de website van het Parlement. Wanneer hun aanbeveling voor de parlementsleden beschikbaar is, wordt dit publiek toegankelijk gemaakt. Het Parlement zal hierna tijdens de plenaire zitting een stemmingsronde over ACTA houden, die live op de website gevolgd kan worden. 

Wat heeft het Europees Parlement tot dusver over ACTA verklaard?

Tot nu toe zijn er drie resoluties naar voren gebracht die de Commissie oproepen om de ACTA documenten publiek te maken en om de rol van het Parlement in de onderhandelingen te vergroten:

• Een resolutie van 11 maart 2009 riep de Commissie op om "onmiddellijk alle documenten in verband met de internationale onderhandelingen over ACTA publiek te maken".

• Een resolutie van 10 maart 2010 verwierp de geheimhouding rond ACTA ("betreurt de berekende keuze van de betrokken partijen om niet te onderhandelen via internationale organen zoals WIPO en WTO"). ("uit haar bezorgdheid over het gebrek aan transparante onderhandelingen, een stand van zaken die niet in overeenstemming is met de letter en de geest van het Verdrag over het Functioneren van de Europese Unie")

• Een resolutie van 24 november 2010 noemt ACTA als een stap in de juiste richting en roept de Commissie op om te bevestigen dat het geen impact zal hebben op de basisvrijheden en de bestaande wetgeving.

Wat gebeurt er als het Parlement ACTA goedkeurt?

Cyprus, Estland, Slowakije, Duitsland en Nederland zouden dan het akkoord nog moeten tekenen en alle lidstaten zouden ACTA moeten ratificeren voor het in werking kan treden in de EU.

Wat als het Parlement het akkoord verwerpt?

In dat geval zal ACTA niet van kracht gaan in de EU. Er is geen akkoord mogelijk zonder de instemming van het Parlement. Als zes staten buiten de EU ACTA toch nog ratificeren, kan het akkoord daar echter wel in voegen treden.

Hoe kan ik op de hoogte blijven over de laatste ontwikkelingen hierover in het Europees Parlement?

Deze zaak zal regelmatig worden geüpdatet. De live uitzendingen worden op de website aangekondigd en er zullen links naar de vrijgegeven documenten beschikbaar zijn. Ook op de facebookpagina van het Parlement en de Twitter berichtgeving kan je op de hoogte gehouden worden (in 22 talen).