Verbetering van de volksgezondheid: EU-maatregelen toegelicht 

 
 

Deel deze pagina: 

Foto door Owen Beard op Unsplash  

De EU draagt ​​bij aan de verbetering van de volksgezondheid door middel van financiering en wetgeving over een breed scala aan onderwerpen, zoals voedsel, ziekten, schone lucht en meer.

Waarom gezondheidsbeleid op EU-niveau?

De verantwoordelijkheid voor het organiseren en leveren van gezondheidszorg en sociale zekerheid ligt in de eerste plaats bij de nationale overheden. De rol van de EU is om de EU-landen aan te vullen en te ondersteunen bij het verbeteren van de gezondheid van EU-burgers, het verminderen van ongelijkheden op gezondheidsgebied en het streven naar een socialer Europa.


Arbeidsmarktontwikkelingen en het vrije verkeer van personen en goederen op de interne markt vereisen de coördinatie van volksgezondheidskwesties. Het volksgezondheidsbeleid van de EU heeft landen geholpen bij het bundelen van middelen en het aanpakken van gemeenschappelijke uitdagingen zoals antimicrobiële resistentie, het verminderen van de incidentie van te voorkomen chronische ziekten en de gevolgen van verhoogde levensverwachtingen voor gezondheidszorgstelsels.




De EU geeft aanbevelingen en heeft wetten en normen om EU-burgers te beschermen, zoals bijvoorbeeld bij gezondheidsproducten en -diensten (zoals geneesmiddelen, medische hulpmiddelen, e-gezondheid) en patiënten (regels over de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg).


EU-Gezondheidsprogramma

Het werk wordt gefinancierd via het EU-Gezondheidsprogramma, dat samenwerking aanmoedigt en strategieën voor een goede gezondheid en gezondheidszorg bevordert.


"Gezondheid voor groei", het huidige derde gezondheidsprogramma voor 2014-2020, heeft een budget van € 450 miljoen en zorgt voor:

• Bevordering van een gezonde levensstijl door gezondheid in beleidsmaatregelen te promoten
• Bescherming van EU-burgers tegen ernstige grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen
• Vergemakkelijking van de toegang tot hoogwaardige, veilige gezondheidszorg
• Bijdrage aan duurzame zorgstelsels


Gezondheidsgerelateerde financiering zal worden opgenomen in het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF +) van de volgende EU-begroting voor de lange termijn (2021-2027).


Andere fondsen voor gezondheidskwesties worden geboden door het onderzoeksprogramma Horizon 2020, het EU-cohesiebeleid en het Europees Fonds voor strategische investeringen.


Gespecialiseerde EU-agentschappen voor gezondheid en gezondere, veiligere werkplekken:


Geneesmiddelen en medische hulpmiddelen

De EU reguleert de autorisatie en classificatie van geneesmiddelen via het Europese regelgevingsnetwerk voor geneesmiddelen - een partnerschap tussen het Europees Geneesmiddelenbureau, nationale regelgevende instanties en de Europese Commissie. Eenmaal op de markt wordt de veiligheid van geautoriseerde producten nog steeds gemonitord.


Er zijn specifieke EU-regels voor geneesmiddelen voor kinderen, zeldzame ziekten, producten voor geavanceerde therapie en klinische proeven. De EU heeft ook regels om vervalste geneesmiddelen te bestrijden en ervoor te zorgen dat de handel in geneesmiddelen wordt beheerst.


Nieuwe regels voor medische hulpmiddelen en medische hulpmiddelen voor in-vitrodiagnostiek, zoals hartkleppen of laboratoriumapparatuur, zijn in 2017 aangenomen om de wetenschappelijke vooruitgang bij te houden, de veiligheid te verbeteren en voor meer transparantie te zorgen.


Aangezien de regels voor het gebruik van medicinale cannabis sterk variëren tussen de EU-landen, riep het Parlement in 2019 op tot een EU-brede aanpak en naar behoren gefinancierd wetenschappelijk onderzoek.


Gezondheidszorg in het buitenland

De EU zorgt ervoor dat elke EU-burger met de Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC) tijdens een tijdelijk verblijf toegang heeft tot medisch noodzakelijke, door de staat verleende gezondheidszorg in alle EU-landen, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland - of het nu gaat om een ​​zakenreis, vakantie of een studie in het buitenland. Noodzakelijke gezondheidszorg moet worden verleend onder dezelfde voorwaarden en voor dezelfde kosten als mensen die in dat land verzekerd zijn. In sommige landen is dat gratis.


Bevordering van de gezondheid, bestrijding van ziekten

De EU werkt aan gezondheidsbevordering en ziektepreventie op gebieden als kanker, geestelijke gezondheid en zeldzame ziekten, en verstrekt informatie over ziekten via het Europees Centrum voor ziektepreventie en controle (ECDC).


Tabaksgebruik veroorzaakt jaarlijks bijna 700.000 sterfgevallen in de EU. De bijgewerkte EU-tabaksrichtlijn, gericht op het minder aantrekkelijk maken van tabaksproducten voor jongeren, werd van toepassing in 2016. De aanbeveling van de Raad over rookvrije omgevingen van 2009 roept de EU-landen op om EU-burgers te beschermen tegen blootstelling aan tabaksrook op openbare plaatsen en op werk.


Ongeveer 30 miljoen EU-burgers worden getroffen door zeldzame en complexe ziekten. Om te helpen bij diagnoses en therapieën heeft de EU in 2017 de Europese referentienetwerken (ERN's) opgezet. De 24 bestaande virtuele netwerken brengen specialisten uit verschillende landen samen die aan verschillende kwesties werken, bijvoorbeeld patiëntveiligheid of preventie van antimicrobiële resistentie.


Antimicrobiële resistentie (AMR) is in opkomst. Dit komt door het overmatig gebruik van antibiotica, onjuiste verwijdering van medicijnen of het gebrek aan ontwikkeling van nieuwe stoffen. Het veroorzaakt ongeveer 33.000 sterfgevallen per jaar in de EU. Het EU-actieplan 2017 tegen AMR heeft tot doel bewustwording en betere hygiëne te bevorderen en onderzoek te stimuleren. In 2018 werd een nieuwe verordening inzake geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik goedgekeurd om het gebruik van antibiotica in de landbouw tegen te gaan, en de verspreiding van resistenties van dieren naar mensen te stoppen.


Verschillende EU-landen worden geconfronteerd met uitbraken van ziekten die door vaccins voorkomen kunnen worden, zoals mazelen. Dit is een gevolg van onvoldoende vaccinatiepercentages. In een resolutie aangenomen in 2018 pleiten Parlementsleden voor een beter afgestemd schema voor vaccinatie in heel Europa, meer transparantie bij de productie van vaccins en gezamenlijke aankopen om de prijzen te verlagen.

Schonere lucht, schoner water

Slechte luchtkwaliteit is de belangrijkste oorzaak van vroegtijdig overlijden in Europa. Sinds het begin van de jaren zeventig heeft de EU actie ondernomen om de uitstoot van schadelijke stoffen te beheersen. In het kader van het "pakket voor schone lucht" werd in 2016 een nieuwe richtlijn goedgekeurd die strengere nationale emissiegrenswaarden voor luchtverontreinigende stoffen stelt, zoals stikstofoxiden. De bedoeling was de gezondheidseffecten, ten opzichte van 2005, te halveren.


De Kaderrichtlijn Water beschermt EU-wateren en heeft betrekking op alle grond- en oppervlaktewateren (inclusief rivieren, meren, kustwateren).


EU-landen controleren zwemwater op bacteriën via de zwemwaterrichtlijn. De EU werkt ook de drinkwaterrichtlijn ter verbetering van de kwaliteit en toegankelijkheid van drinkwater en ter vermindering van afval dat wordt veroorzaakt door de consumptie van flessenwater.


Voedselveiligheid

De EU heeft regels die een hoog niveau van veiligheid garanderen in alle fasen van het voedselproductie- en distributieproces, gebaseerd op de "van boer tot bord" -benadering. In 2017 werden de officiële inspecties in de hele voedselketen aangescherpt.


Er zijn specifieke hygiënevoorschriften voor:

• Voedsel van dierlijke oorsprong
• Voedselbesmetting (vaststelling van maximumgehalten aan verontreinigingen zoals nitraten, zware metalen of dioxines)
• Nieuwe voedingsmiddelen (geproduceerd uit micro-organismen of met een nieuwe primaire moleculaire structuur)
• Materialen die met levensmiddelen in aanraking komen (zoals verpakkingsmaterialen en tafelgerei)


De EU heeft ook een strikt wettelijk kader voor de teelt en commercialisering van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) die worden gebruikt in diervoeders en levensmiddelen. Het Europees Parlement is bijzonder attent op mogelijke gezondheidsrisico's en heeft zich verzet tegen plannen voor de toelating van nieuwe genetisch gemodificeerde planten (zoals sojabonen).


In 2019 heeft het Parlement een verslag aangenomen over de manier om het duurzame gebruik van pesticiden te verbeteren. Ook steunt het Parlement het verslag van de speciale commissie die pleit voor transparantere vergunningsprocedures.


Nu meer consumenten biologische levensmiddelen kopen, heeft de EU in 2018 de regels voor biologische landbouw geactualiseerd om strengere controles en betere preventie van besmetting te krijgen.

Gezonde werkplekken

EU-wetgeving stelt minimale gezondheids- en veiligheidseisen voor de bescherming op de werkplek. EU-landen kunnen strengere bepalingen toepassen. Er zijn onder andere specifieke bepalingen over het gebruik van apparatuur, de bescherming van zwangere en jonge werknemers en de blootstelling aan specifieke stoffen, zoals kankerverwekkende en mutagene stoffen, of lawaai.


De vergrijzende beroepsbevolking in Europa en de stijgende pensioenleeftijd brengen gezondheidsuitdagingen met zich mee. Om werknemers op de werkplek te behouden en opnieuw te integreren met verwondingen of chronische gezondheidsproblemen, heeft het Europees Parlement in 2018 maatregelen voorgesteld. Voorbeelden hiervan zijn het flexibeler maken van werkplekken door middel van programma's voor het ontwikkelen van vaardigheden, het zorgen voor flexibele arbeidsomstandigheden en het bieden van ondersteuning aan werknemers (inclusief coaching, toegang naar een psycholoog of therapeut).


Inclusieve samenleving

Om de volledige participatie van mensen met een handicap in de samenleving te waarborgen, heeft het Parlement in 2019 de Europese Toegankelijkheidswet (EAA) goedgekeurd. De nieuwe regels zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat alledaagse producten en belangrijke diensten (zoals smartphones, computers, e-books, ticketing, incheckmachines, geldautomaten) toegankelijk zijn voor ouderen en mensen met een handicap in de hele EU.


Kom meer te weten over sociaal beleid