Plasticsoep: feiten, gevolgen en aanpak 

 
 

Deel deze pagina: 

Plastic afval in de zeeën en oceanen ©AP Images/European Union-EP 

Welk soort plastic afval wordt in zee gevonden? Hoe wil het Parlement ervoor zorgen dat het zeeafval afneemt? Lees verder over de voorgestelde EU-regels.

De gevolgen van de hedendaagse wegwerpcultuur van plastic weerspiegelen zich in de zeeën en oceanen. Plastic afval vervuilt de oceanen steeds meer en naar schatting zouden de oceanen tegen 2050 meer plastic dan vis kunnen bevatten.


Nieuwe EU-regels, die op 27 maart door de Parlementsleden werden goedgekeurd, richten zich op de tien plastic wegwerpproducten die het meest worden aangetroffen aan de Europese kusten en op verloren vistuig.


Samen zijn deze twee groepen goed voor 70% van het zwerfvuil op zee.

Minder plastic in de zee 

Wat is het probleem?


Plastic maakt niet alleen een vuilnisbelt van de kusten, maar schaadt ook de levensomgeving van zeedieren. Dieren raken verstrikt in grotere stukken plastic, en verwarren kleinere stukjes voor voedsel. Het inslikken van plastic deeltjes kan de vertering van voeding verhinderen.


Ook mensen krijgen plastic binnen via de voedselketen. De gevolgen voor de volksgezondheid zijn onbekend.


Zwerfvuil brengt economische verliezen met zich mee voor sectoren en gemeenschappen die afhankelijk zijn van de zee, maar ook voor fabrikanten: slechts zo’n 5% van de waarde van plastic verpakkingen blijft in de economie, de rest wordt letterlijk gedumpt, wat de noodzaak van een circulaire aanpak aantoont.

Soorten zeeafval 

Wat moet worden gedaan?


De doeltreffendste manier om het probleem aan te pakken is door te voorkomen dat er meer plastic in de oceaan komt.


Wegwerpplastic vormt de grootste groep afval aan de kusten. Producten zoals plastic bestek, drinkflessen, sigarettenpeuken of wattenstaafjes zijn goed voor bijna de helft van alle zwerfvuil.

Plastics die het meest worden gevonden 

Nieuwe maatregelen

  • Er komt een totaalverbod op plastic wegwerpvoorwerpen waarvoor reeds een alternatief beschikbaar is, zoals wattenstaafjes, bestek, borden, rietjes en roerstaafjes. Aan de lijst werden ook vormen van plastic producten toegevoegd die afbreekbaar zijn door zuurstof, evenals fast-food doosjes gemaakt van polystyreen.

Daarnaast zijn nog een reeks andere maatregelen goedgekeurd:

  • Een toename in de verantwoordelijkheid van producenten, met name voor de tabakindustrie, om de toepassing van het principe 'de vervuiler betaalt' te versterken.

    Deze nieuwe regeling zal ook van toepassing zijn op vistuig, om ervoor te zorgen dat de producenten, en niet de vissers, de kosten dragen voor het ophalen van netten die op zee verloren zijn gegaan;

  • Inzamelingsdoelstelling van 90% tegen 2029 voor drankflessen (bijvoorbeeld via systemen voor statiegeldteruggave);

  • Een doelstelling van 25% voor gerecycled materiaal in plastic flessen tegen 2025 en 30% tegen 2030;

  • Etiketteringsvereisten voor tabaksproducten met filters, plastic bekertjes, maandverband en vochtige doekjes om gebruikers te wijzen op de juiste manier van weggooien;

  • Bewustmaking.

Andere maatregelen voor de aanpak van plastic afval


In september hebben leden van het EP een strategie voor plastic goedgekeurd die tot doel heeft de recycling van plastic afval in de EU te verhogen.


Bekijk onze infografie over plastic afval en recycling in Europa.


Verder hebben de leden maatregelen aangenomen voor het tegengaan van microplastics, kleine stukjes plastic, meestal kleiner zijn dan 5 millimeter, die in de voedselketen terecht kunnen komen.


In 2015 stemde het Parlement voor een beperking van plastic wegwerptassen,