• Wegwerpplastic zoals bestek, wattenstaafjes, rietjes en roerstaafjes worden verboden vanaf 2021
  • Het parlement voegt daar oxo-plastic en enkele soorten plastic gemaakt van polystyreen aan toe
  • Maatregelen voor vermindering van plastic waarvoor geen alternatief beschikbaar is
  • Maatregelen tegen sigarettenfilters en verloren vismateriaal
Parlement wil wegwerpplastic verbieden vanaf 2021 ©AP images/European Union -EP 

Wegwerpplastic zoals borden, bestek, rietjes, ballonstokjes en wattenstaafjes worden verboden in de EU volgens op woensdag aangenomen voorstellen.

Deze producten, die samen goed zijn voor meer dan 70% van het zwerfvuil op zee, worden vanaf 2021verbannen van de Europese interne markt. Dit staat in voorstellen die zijn aangenomen door het Europees Parlement.

Het Parlement voegde daarbij producten toe aan de lijst van verboden plastic vanaf 2021: producten gemaakt van onder invloed van zuurstof afbreekbare kunststoffen zoals tassen of verpakkingen, en fast-fooddozen gemaakt van geëxpandeerd polystyreen.

Het gebruik van enkele andere producten, waarvoor op dit moment nog geen alternatief voor handen is, moet door de lidstaten met ten minste 25% worden verminderd in 2025. Dit geldt voor wegwerpproducten zoals hamburger- en broodjesdozen en dozen voor fruit, groente, toetjes en ijs. De lidstaten zullen nationale voorstellen doen voor het aanmoedigen van het gebruik van producten voor meermalig gebruik en hergebruik en recycling.

Andere soorten plastic, zoals drinkflessen, moeten apart worden verzameld en gerecycled met een percentage van 90% in 2025.

Sigarettenpeuken en verloren vismateriaal

Het Europees Parlement stemde in met het toevoegen van afval van tabaksproducten, met name sigarettenfilters waarin plastic is verwerkt, aan de lijst. Afval van deze producten moet worden verminderd met 50% in 2025 en 80% in 2030.

Één sigaret veroorzaakt een vervuiling van 500 tot 1000 liter water. Eenmaal op straat gegooid kan het tot 12 jaar duren voor het is verdwenen. Sigarettenpeuken zijn het op een-na meest vervuilende wegwerpplastic.

Lidstaten moeten er ook voor zorgen dat per jaar minstens 50% van het verloren of achtergelaten vistuig waarin plastic is verwerkt wordt verzameld, met een recyclingdoelstelling van 15% in 2025. Vistuig is goed voor 27% van het afval dat op de Europese stranden wordt gevonden.

Producenten meer verantwoordelijk houden

Lidstaten moeten verzekeren dat tabaksbedrijven opdraaien voor de kosten van de afvalverzameling van dit soort producten, inclusief transport, verwerking en verzameling. Hetzelfde geldt voor producenten van visgerei waarin plastic is verwerkt. Ook zij moeten bijdragen aan het halen van de recyclingdoelstellingen.

Quote

Rapporteur Frédérique Ries (ALDE, België) : “We hebben de meest ambitieuze plannen aangenomen tegen wegwerpplastic. Het is nu onze taak deze koers voort te zetten in de aankomende onderhandelingen met de lidstaten, die begin november aanvangen. De stemming van vandaag maakt de weg vrij voor een toonaangevende en ambitieuze richtlijn. Dit is essentieel voor de bescherming van de onderwaterwereld en de verlaging van de kosten van milieuschade toebedeeld aan plastic vervuiling in Europa, geschat op 22 miljard euro tot 2030.”

Vervolgstappen

Het Rapport, geschreven door Frédérique Ries (ALDE, België), werd aangenomen met 571 stemmen voor, 53 stemmen tegen en 34 onthoudingen. Het Europees Parlement zal met de lidstaten gaan onderhandelen wanneer de verantwoordelijke EU-ministers hun positie op dit dossier hebben bepaald.

Achtergrond

Volgens de Europese Commissie is plastic goed voor meer dan 80% van het zwerfvuil op zee. De producten die vallen onder deze regels zijn goed voor meer dan 70% van al het zwerfvuil op zee. Vanwege het langzame afbraakproces hoopt plastic zich op in zeeën, oceanen en stranden, zowel in de EU als wereldwijd. Plastic overblijfselen worden ook gevonden in dieren zoals zeeschildpadden, zeehonden, walvissen en vogels maar ook in vis en schaaldieren en daardoor in de menselijke voedselketen.

Ondanks het feit dat plastic een makkelijk, nuttig en een economisch waardevol materiaal is, is beter (her)gebruik en recycling noodzakelijk. Als plastic wordt weggegooid zit de economische impact van het materiaal niet alleen in de verloren economische waarde maar ook in de schoonmaakkosten en verliezen in toerisme, visserij en verscheping.