Lijsttrekkers en de verkiezing van de Europese Commissie 

 
 

De "Spitzenkandidatenprocedure", voor het eerst gevolgd bij de verkiezingen van 2014, geeft de Europese burgers inspraak bij de verkiezing van de voorzitter van de Europese Commissie.

Rekening houdend met de uitslag van de verkiezingen, dragen de Europese staatshoofden en regeringsleiders een kandidaat voor die door het Parlement tot voorzitter van de Commissie wordt verkozen. Op voorhand zullen alle grote politieke partijen een kandidaat naar voren schuiven als hun “Europese lijsttrekker”, die geldt als hun kandidaat bij de Europese verkiezingen.

Dit was voor het eerst het geval in 2014. Toen werd de Europese lijsttrekker van de Europese Volkspartij (christendemocraten), Jean-Claude Juncker, benoemd tot voorzitter van de Commissie. In de aanloop naar de verkiezingen van 2014 hadden vijf Europese politieke partijen hun Europese lijstrekker aangewezen.

Het Europees Parlement zal elke kandidaat-Commissievoorzitter verwerpen die niet als lijsttrekker is aangewezen

In februari 2018 waarschuwde het EP in een resolutie dat het elke kandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie die niet in de aanloop naar de Europese verkiezingen van 2019 als Europese lijsttrekker is aangewezen, zal verwerpen. De huidige Europese commissarissen mogen in de aanloop naar de Europese verkiezingen als lijsttrekker opkomen zonder eerst onbetaald verlof op te nemen. Zij mogen echter geen middelen van de Commissie gebruiken voor activiteiten die verband houden met de verkiezingscampagne.

Lead candidates and the election of the European Commission 

Een democratischer en transparanter proces

Ook de Europese Commissie heeft aanbevolen om de lijsttrekkersprocedure te behouden en te verbeteren met het oog op de Europese verkiezingen van 2019. Uiterlijk eind 2018 moeten nationale en Europese partijen "hun kandidaat voor het ambt van voorzitter van de Commissie […] bekendmaken, en idealiter uiterlijk begin 2019 ook diens eigen programma", stelt de Commissie.

Europese partijen zullen lijsttrekkers aanwijzen

Tijdens partijcongressen van de Europese politieke partijen in het najaar en de winter van 2018 zullen naar verwachting de lijsttrekkers worden aangewezen. In 2019 zullen zij met elkaar in debat gaan over hun politieke opvattingen over de toekomst van Europa tijdens livedebatten in de campagne.

Ter info: Een Europese politieke partij is een politieke partij die op Europees niveau actief is en bestaat uit nationale partijen die in de lidstaten zijn gevestigd. In april 2018 zijn nieuwe regels voor de financiering van Europese politieke partijen en stichtingen goedgekeurd.