Pytanie za ponad sto czterdzieści jeden miliardów euro: na czym polega budżet UE?

Budżet Unii Europejskiej finansowany jest z systemu tak zwanych "zasobów własnych". System ten został stworzony na mocy decyzji z 22 kwietnia 1970 roku. Od tego momentu Wspólnoty Europejskie zaczęły cieszyć się autonomią finansową. Dzień ten można bez większej przesady uznać za jedną z ważniejszych dat w historii Unii Europejskiej. Ustalono wówczas trzy podstawowe źródła wpływów do unijnej kasy:

Cła na import produktów rolnych z poza obszaru UE, "kwoty cukrowe" płacone przez producentów cukru oraz cła wwozowe pobierane na zewnętrznych granicach Unii - pozwolą uzyskać 11.55 %  ogólnych przychodów UE w 2010 roku.

Podatek od towarów i usług VAT - składki z tego tytułu zaczęły wpływać dopiero w 1979 roku gdy wszystkie kraje członkowskie wprowadziły jednolite przepisy. Unia na mocy ostatnich ustaleń z 1999 roku pobiera 1% podatku VAT płaconego we wszystkich państwach członkowskich. Jest to drugie pod względem przychodów źródło budżetowe. W 2010 roku zaspokoi 11.35 %  potrzeb finansowych Unii.

"Składka członkowska" - w 1988 roku podjęto decyzję o wprowadzeniu tak zwanego "czwartego źródła". Opłata potocznie nazywana "składką członkowską" uzależniona jest od wysokości Produktu Krajowego Brutto (PKB) każdego z członków UE a jej wysokość ustala się co roku w projekcie budżetowym. Pobierana jest wyłącznie wtedy, gdy pozostałe źródła nie zaspokajają wydatków Unii. W 2010 roku kwota stanowi 75,94% budżetu.

Maksymalny pułap środków własnych został ustalony na 1,24% łącznego dochodu narodowego wszystkich państw Unii. W praktyce jednak oscyluje on w granicach jednego procenta tej sumy.

Przyszły kształt wieloletnich ram finansowych UE

Jednym z wiodących tematów poruszonych podczas przesłuchania Janusza Lewandowskiego, który obejmie w Komisji Europejskiej tekę komisarza do spraw budżetu, był przegląd perspektywy finansowej, czyli wieloletniego budżetu UE obejmującego obecnie okres 2007-2013. Posłowie pytali, czy kandydat na komisarza popiera propozycję  Parlamentu, aby wydłużyć obowiązywanie perspektywy do roku 2015 lub 2016, tak aby jej okres pokrywał się z mandatem Parlamentu i Komisji Europejskiej.

"Przedłużenie okresu obowiązywania obecnej perspektywy jest jednym z wielu sposobów, aby zapewnić dopasowanie perspektywy do kadencji Parlamentu, ale nie jest to jedyne możliwe rozwiązanie" - odparł Lewandowski.

Pytany o terminarz przeglądu śródokresowego wydatków Unii Janusz Lewandowski przywołał opinię szefa Komisji Europejskiej Jose Manuela Barroso, że powinien się on rozpocząć po zaplanowanej na czerwiec prezentacji Strategii 2020, której celem jest przezwyciężenie kryzysu i przyspieszenie gospodarcze, wzrost innowacyjności i rozwój zielonych technologii. Oznaczałoby to, że przegląd mógłby rozpocząć się najwcześniej w lipcu br.

Kandydat na komisarza podkreślił, że UE potrzebuje pewnego wiodącego obszaru dla następnych ram budżetowych, tak jak poprzednio były nimi jednolity rynek, unia monetarna, rozszerzenie i strategia lizbońska. "Im wcześniej ustalimy priorytet polityczny, tym łatwiej będzie zapewnić na jego realizację niezbędne środki finansowe. Takim priorytetem mogłyby stać się polityki w dziedzinie ochrony środowiska i klimatu" - powiedział Lewandowski.