Dla kogo nagroda Sacharowa?

Tegoroczna nagroda Parlamentu Europejskiego na rzecz wolności myśli trafi do pięciu przedstawicieli krajów arabskich, w dowód uznania za ich walkę o wolność i prawa człowieka. Wręczenia nagrody dokona przewodniczący PE Jerzy Buzek w grudniu podczas uroczystego posiedzenia plenarnego w Strasburgu.

Lauretami parlamentarnej Nagrody Sacharowa w 2011 roku są Asmaa Mahfouz (Egipt), Ahmed al-Zubair Ahmed al-Sanusi (Libia), Razan Zaitouneh (Syria), Ali Farzat (Syria) oraz pośmiertnie, Mohamed Bouazizi (Tunezja).  Kandydatura ta została złożona wspólnie przez grupy polityczne grupy: Europejską Partię Ludową, Socjalistów i Demokratów, Porozumienie Liberałów i Demokratów na Rzecz Europy oraz grupę Zielonych.

Ogłaszając decyzję Konferencji Przewodniczących (przewodniczącego PE oraz szefów grup politycznych), Jerzy Buzek podkreślił: "Te osoby przyczyniły się do historycznych przeobrażeń zachodzących w świecie arabskim i nasza nagroda potwierdza solidarność Parlamentu Europejskiego oraz silne poparcie, jakiego im udzielamy w walce o wolność, demokrację i zakończenie autorytarnych rządów". Przewodniczący dodał, że nagroda to także "symboliczne wyróżnienie wszystkich walczących o godność, demokrację i prawa podstawowe w krajach arabskich i na całym świecie".

Asmaa Mahfouz

Asmaa Mahfouz, członkini Egipskiego Ruch Młodzieżowego. Prześladowania dziennikarzy oraz innych aktywistów przez reżim Mubaraka oraz trudna sytuacja w Tunezji, skłoniły ją do podjęcia własnych protestów. Jej filmy zamieszczane na portalach Facebook, Youtube oraz Twitter pomogły zmotywować Egipcjan do walki przeciw reżimowi, czego bezpośrednim następstwem były wystąpienia na placu Tahrir. Aresztowana przez Egipską Radę Najwyższą Sił Zbrojnych, została zwolniona za kaucją pod wpływem nacisków innych aktywistów.

Ahmed al-Zubair Ahmed al-Sanusi

Ahmed al-Sanusi, opozycjonista, 'więzień sumienia' walczący przeciwko Kadafiemu, spędził w libijskich więzieniach 31 lat. Obecnie jest członkiem Narodowej Rady Libijskiej, aktywnie działając na rzecz wolności i praw człowieka.

Razan Zaitouneh

Razan Zaitouneh, syryjska prawniczka, obrończyni praw człowieka. Założycielka syryjskiego portalu internetowego na rzecz praw człowieka (SHRIL), informującego opinię międzynarodową o okrucieństwach popełnianych przez tamtejszy reżim. Ścigana przez władze syryjskie, które oskarżają ją o współpracę z obcym wywiadem.

Ali Farzat

Ali Farzat, syryjski satyryk polityczny, krytyk tamtejszego reżimu. Karykatury jego autorstwa ośmieszające prezydenta Baszara al-Assada przyczyniły się do zapoczątkowania ruchu wyzwoleńczego w tym kraju. W sierpniu 2011 roku został dotkliwie pobity przez syryjskie siły bezpieczeństwa (złamano mu obie ręce), a jego rysunki zostały zniszczone.

Mohamed Bouazizi

Mohamed Bouazizi, tunezyjski sprzedawca targowy, dokonał samospalenia w proteście przeciw nieustannym upokorzeniom i prześladowaniom przez tunezyjskie władze. Zainspirowane przez ten akt protesty społeczne, doprowadziły do obalenia prezydenta Tunezji Zine El Abidine Ben Aliego. Akt samospalenia Mohameda Bouaziziego stał się również inspiracją dla ruchów wyzwoleńczych w innych krajach arabskich.

Nagroda Sacharowa na rzecz wolności myśli

Ustanowiona w 1988 r. Nagroda im. Sacharowa na rzecz wolności myśli, upamiętniająca rosyjskiego fizyka i dysydenta politycznego, jest przyznawana corocznie przez Parlament Europejski. Stanowi ona wyróżnienie dla osób lub organizacji aktywnych na polu obrony praw człowieka i wolności podstawowych. Laureaci nagrody, poza wyróżnieniem, otrzymują 50 tysięcy euro.

W tym roku, poza przedstawionymi powyżej aktywistami z krajów arabskich, do nagrody nominowani byli: białoruski działacz społeczny i dziennikarz Dimitij Bandarenka oraz kolumbijska organizacja pokojowa imienia San José de Apartadó.