Nauka na horyzoncie

Profesorowie, liderzy biznesu, eurodeputowani, a także zwykli miłośnicy nauki dyskutowali we wtorek wspólnie nad unijnym programem, który ma przeznaczyć w latach 2014-2020 80 miliardów na rozwój badań i innowacji. Spotkanie zorganizowała Komisja Przemysłu, Nauki i Energii PE.

"Horyzont 2020" - czyli Program Ramowy UE na rzecz Badań i Innowacji - skupia się na tym, jak wykorzystać naukę jako narzędzie do tworzenia nowych produktów i usług, a co za tym idzie - nowych miejsc pracy.

Europa pozostaje pod tym względem wciąż w tyle za takimi potęgami jak USA i Japonia. "Horyzont 2020" ma pomóc w nadrobieniu tego dystansu.

Projekt obejmujący okres 2014-2020 zakłada znaczący wzrost wydatków Unii na badania naukowe. Według tego projektu, mają one być trzecią - pod względem nakładów - dziedziną unijnego budżetu po rolnictwie i funduszach strukturalnych.

"Horyzont 2020" przewiduje też uproszczenie zasad pozyskiwania funduszy dla naukowców i firm inwestujących w badania i innowacje. Planuje się również większe wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw zainteresowanych nakładami w tych domenach.

Współautorka sprawozdania w tej sprawie portugalska deputowana Maria da Graca Carvalho (Europejska Partia Ludowa) podkreśliła, że "Horyzont 2020" jest "głównym instrumentem finansowym UE, który wprowadzi innowację w państwach członkowskich i zagwarantuje Europie konkurencyjność na arenie światowej".

Inna z autorek sprawozdania parlamentarnego w tej sprawie, Hiszpanka Teresa Riera Madurell (Socjaliści i Demokraci) uważa, że "nauka i innowacje są filarem, który w czasach kryzysu może pomóc Europie rozwijać jej gospodarkę w zrównoważony sposób i stworzyć nowe miejsca pracy".

Dr Burton Lee z amerykańskiego Uniwersytetu Stanforda, doradca wielu renomowanych instytucji naukowych i koncernów popiera "Horyzont 2020". Jednocześnie zarzuca europejskim uniwersytetom, że koncentrują się na "czystej nauce", zapominając o praktycznych prowadzonych w laboratoriach. badań.

"Reforma uniwersytetów musi być w centrum programów badań i innowacji w Europie" - twierdzi  Lee. I dodaje: "Jeśli ostatecznie nie dotrze się do uczelni i nie zmieni ich kultury, jeśli nie będzie studentów i profesorów tworzących także przedsiębiorstwa, to zmiany nie nadejdą". 

"Ktoś musi zrobić krok naprzód na poziomie UE i wezwać do działania w sprawie reformy uniwersytetów. A jeśli nie zrobi tego Parlament Europejski, to kto?" - pyta retorycznie amerykański naukowiec.

Jesienią tego roku komisja PE do spraw przemysłu, nauki i energii ma zakończyć wewnętrzną debatę o "Horyzoncie 2020". Końcowe decyzje UE w kwestii programu są oczekiwane pod koniec 2013 roku.