Debata: Czy wolność panoramy powinna obowiązywać w całej UE? 

Ostatnia aktualizacja: 
 
Opublikowano:   
 

Udostępnij tę stronę: 

Panorama Paryża. ©BELGA_EASYFOTOSTOCK  

Czy powinniśmy mieć prawo do swobodnego robienia i upowszechniania zdjęć obiektów znajdujących się w przestrzeni publicznej? Co z prawem autorskim? Jak na razie tzw. wolność panoramy jest dozwolona w kilku państwach członkowskich, ale posłowie rozważają możliwość wprowadzenia jej w całej UE. Przed debatą plenarną, która odbędzie się 9 lipca, zapytaliśmy posłankę-sprawozdawczynię Julię Redę (Zieloni/WSE, Niemcy) oraz posła Jean-Marie Cavadę (ALDE, Francja) o ich opinie.

Posłanka Julia Reda (Zieloni/WSE, Niemcy) przygotowała raport poświęcony prawu autorskiemu. Sprawozdanie z własnej inicjatywy ma stanowić wkład PE do propozycji nowelizacji prawa w tej dziedzinie, którą przedstawi Komisja Europejska. W sprawozdaniu znalazł się zapis dotyczący wprowadzenia wolności panoramy w całej UE.


Jednak w czasie prac w Komisji Prawnej (JURI) przyjęto poprawkę zgłoszoną przez posła Jean-Marie Cavadę, zgodnie z którą do udostępnienia zdjęcia, które chcielibyśmy wykorzystać w celach komercyjnych, potrzebowalibyśmy zgody właściciela obiektu czy innego dzieła sztuki udostępnionego publicznie. Poprawka została przyjęta w Komisji Prawnej, ale sprawozdanie musi jeszcze zostać poddane pod głosowanie na sesji plenarnej.


Julia Reda (Zieloni/WSE, Niemcy)


"Niewiele jest sił na świecie silniejszych od pragnienia ludzi, żeby wyrażać i dzielić się swoimi doświadczeniami i myślami poprzez pismo, obraz i muzykę. Zatrzymujemy nasze podróże i wrażenia na długie zimowe wieczory i dla przyszłych pokoleń. Nasze prawo ma nagrodzić autora, zachęcić do tworzenia i zapewnić wymianę dzieł. Kiedy dochodzi do konfliktu interesów, przepisy zapewniają mediację.


Wolność panoramy stanowi skodyfikowane uznanie tego, że przestrzeń publiczna naprawdę istnieje dla korzyści wszystkich. Budynek czy rzeźba zasługują i otrzymują ochronę prawną, ale ochrona ta kończy się tam, gdzie zaczyna się ochrona przestrzeni publicznej.


Żeby prawo autorskie działało i było akceptowane, trzeba zrobić więcej niż tylko chronić dzieła. Trzeba zapewnić swobodną przestrzeń dla tych, którzy wyrażają, portretują, rzeźbią, cytują albo krytykują. Wolność panoramy jest taką przestrzenią dla tych, którzy tworzą, dla Europy 500 mln obywateli."


Jean-Marie Cavada (ALDE, Francja)

"Moja propozycja zmierzała do przeciwdziałania planom Julii Redy, które mają na celu wprowadzenie we wszystkich państwach członkowskich wyjątku od obowiązku panoramy.


Każde państwo członkowskie ma swobodę wprowadzania wyjątków – również tego dotyczącego panoramy – do swojego porządku prawnego zgodnie z uwarunkowaniami kulturowymi. Rekomenduję, żeby decyzja w tej sprawie pozostała na tym poziomie (państw członkowskich – red.).


Komercyjny użytek wizerunku obiektów znajdujących się w przestrzeni publicznej prowadzi do nadużyć, których ofiarami są artyści i niekiedy także użytkownicy. Wikimedia chciałaby wykorzystywać te prace dla użytku komercyjnego, a nie tylko dla celów edukacyjnych, bez wynagrodzenia dla autorów. Facebook unika potrzeby wynagradzania autorów za każde komercyjne użycie zdjęcia opublikowanego na portalu – regulamin przerzuca odpowiedzialność na użytkowników.


W tym kontekście powinniśmy zagwarantować ochronę użytkowników poprzez istniejące wyjątki oraz finansowe wynagradzanie dla artystów przez pośredników internetowych."