Poprawa Wspólnego Europejskiego Systemu Azylowego 

 
 

Udostępnij tę stronę: 

Unia Europejska i Parlament Europejski pracują nad poprawą funkcjonowania Wspólnego Europejskiego Systemu Azylowego w odpowiedzi na trwający kryzys uchodźczy.

Jedenastoletnia Adiba w namiocie na granicy Grecji z Macedonią, który dzieli z matką i czwórką rodzeństwa. ©UNHCR/Achilleas Zavallis 

Od 2015 roku setki tysięcy ludzi, uciekając przed wojną i prześladowaniami, szukają azylu w Europie. Szybko okazało się, że europejski system azylowy jest niewydolny w obliczu bezprecedensowego napływu uchodźców. W odpowiedzi na kryzys uchodźczy Unia Europejska nowelizuje prawo azylowe - przede wszystkim po to, by zapewnić, że odpowiedzialność jest sprawiedliwie rozdzielona między państwa członkowskie.

Nowelizacja rozporządzenia dublińskiego

Procedura ubiegania się o azyl w Unii Europejskiej jest określona przez rozporządzenie dublińskie - najważniejszy element Wspólnego Europejskiego Systemu Azylowego. Rozporządzenie określa, które unijna państwo jest odpowiedzialne za rozpatrzenie podania o azyl, przy czym ogólna zasada określa, że powinno to być pierwsze państw wjazdu.

Obecny system został utworzony w 2003 roku - nie miał na celu dystrybucji osób aplikujących o azyl między państwa członkowskie, więc kiedy liczba uchodźców w UE wzrosła gwałtownie w 2015 roku, państwa graniczne takie jak Grecja czy Włochy zostały najbardziej obciążone. Parlament Europejski wzywał do reformy systemu dublińskiego od 2009 roku.

W kwietniu 2016 roku Komisja Europejska zaproponowała tzw. „mechanizm zwiększający sprawiedliwość”, który pozwoli automatycznie ustalić moment, w którym dane państwo rozpatruje nieproporcjonalnie dużą liczbę wniosków o azyl.

16 listopada 2017 roku posłowie przyjęli stanowisko Parlamentu Europejskiego ws. reformy rozporządzenia dublińskiego. Oznacza to, że Parlament jest gotowy rozpocząć negocjacje.

Cecilia Wikström, posłanka odpowiedzialna ze kwestie reformy w Parlamencie Europejskim, chce, żeby nowe rozporządzenie gwarantowało, że:

  • wszystkie państwa dzielą się odpowiedzialnością za osoby ubiegające się o azyl;
  • państwa członkowskie posiadające zewnętrzne granice UE, które stanowią pierwsze miejsce przybycia do Europy dla większości uchodźców, przyjmują odpowiedzialność za zarejestrowanie przybywających ludzi, a także za ochronę i utrzymanie zewnętrznych granic UE;
  • osoby potrzebujące ochrony międzynarodowej uzyskują ją dużo szybciej niż obecnie, natomiast osoby, w przypadku których okazuje się, że nie mają prawa do azylu, były szybko i w godnych warunkach odsyłane do swoich krajów pochodzenia.

Więcej informacji o rozporządzeniu dublińskim.

Bezpieczny dostęp do UE: Unijne ramy przesiedleń

Przesiedlenie to transfer - na prośbę Biura Wysokiego Komisarza ONZ do spraw Uchodźców - obywatela państwa trzeciego potrzebującego ochrony międzynarodowej z państwa trzeciego do państwa w Unii Europejskiej, w którym ta osoba może rezydować jako uchodźca. To jeden z preferowanych sposobów przyznania bezpiecznego i zgodnego z prawem dostępu do UE dla uchodźców.

W celu zapewnienia trwałego rozwiązania kryzysu uchodźczego Parlament Europejski podkreślił potrzebę stworzenia stałego i obligatoryjnego unijnego programu przesiedleń. W lipcu 2016 roku Komisja Europejska zaproponowała utworzenie stałych ram przesiedleń wraz ze wspólnym standardowymi procedurami przesiedleń w ramach UE.

Więcej o Unijnych ramach przesiedleń.

Poprawa działania bazy Eurodac

Każdy uchodźca przekraczający granice UE powinien być zarejestrowany i powinno się pobrać jego odciski palców. Te informacje gromadzone są w bazie Eurodac.

W maju 2016 roku Komisja Europejska zaproponowała, by gromadzono także dodatkowe dane - nazwisko, narodowość, datę i miejsce urodzenia, dane o dokumencie podróży, zdjęcie twarzy - po to, by wspierać praktyczne wdrożenie reformy systemu dublińskiego.

Zwiększenie ilości informacji w systemie pozwoli służbom imigracyjnym na łatwiejsze zidentyfikowanie nielegalnych migrantów albo osób ubiegających się o azyl bez potrzeby zwracania się o informacje do innego państwa członkowskiego. Parlament Europejski prowadzi obecnie negocjacje w tej sprawie.

Więcej o pracach związanych z bazą Eurodac.

Większa jednolitość: Wspólny Europejski System Azylowy

Większa konwergencja systemu azylowego jest kluczowa dla dzielenia się odpowiedzialnością. Pomoże zmniejszyć presję na państwa, które oferują lepsze warunki i ograniczyć praktykę składania wielu wniosków w różnych krajach (tzw. „asylum shopping”). Parlament Europejski pracuje obecnie nad szeregiem propozycji legislacyjnych, które mają zapewnić większą jednolitość systemu azylowego.

W czerwcu 2017 roku parlamentarna komisja wolności obywatelskich poparła zmiany w rozporządzeniu w sprawie norm dotyczących kwalifikowania jako osób korzystających z ochrony międzynarodowej. Celem rozporządzenia jest doprecyzowanie warunków przyznawania azylu i zapewnienie, że wszystkie osoby ubiegające się o azyl będą równo traktowane bez względu na państwo, w którym złożą wniosek (więcej o postępach w tej sprawie).

Przekształcenie dyrektywy w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową ma na celu zapewnić, że osoby te korzystają ze zharmonizowanych materialnych warunków przyjęcia (zakwaterowanie, dostęp do rynku pracy etc.) oraz że ich prawa podstawowe są respektowane.

Poza tym trwają także prace nad wzmocnieniem mandatu Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (European Asylum Support Office, EASO) oraz jego przekształceniu w prawdziwą unijną agencję azylową, która poprawiłaby funkcjonowanie wspólnego systemu azylowego.

Więcej na ten temat: