Walka UE z terroryzmem od 2015 roku 

 
 

Udostępnij tę stronę: 

Patrol antyterrorystyczny. Zdjecie: Manu Sanchez na Unsplash 

Jaka jest sytuacja w Europie po fali ataków terrorystycznych, które miały miejsce od 2015 roku? Kim są terroryści? Dowiedz się, jak UE walczy z terroryzmem.

2015: więcej ataków terrorystycznych


Nowa fala ataków terrorystycznych uderzyła w Europę w 2015 roku. Jak podaje Europejski Urząd Policji (Europol), liczba ataków przeprowadzonych przez dżihadystów wzrosła z czterech w 2014 r. do 17 rok później i 33 w 2017 roku.

Walka z terroryzmem jest jednym z priorytetów Unii Europejskiej. W 2017 r., w UE aresztowano 705 osób pod zarzutem udziału w terrorystycznych działaniach dżihadystycznych, w porównaniu do 395 osób w 2014 roku.

Dżihadyści to nie jedyna grupa przeprowadzająca zamachy terrorystyczne w Unii Europejskiej. Europol rozróżnia jeszcze cztery inne kategorie aktów terrorystycznych, w zależności od motywacji: prawicowe; lewicowe i anarchistyczne; etno-nacjonalistyczne i separatystyczne; dotyczące jednej kwestii (np. praw zwierząt czy sprzeciwiania się aborcji).

W 2017 r., wśród ataków terrorystycznych przeprowadzonych w UE przeważały zamachy separatystyczne (137 na 205). Jednak Catherine de Bolle, dyrektor Europolu, powiedziała, że: "wśród wszystkich zgłoszonych działań, żadne nie były tak śmiercionośne i nie miały takiego wpływu na społeczeństwo jak te popełnione przez terrorystów dżihadystycznych”.

W 2015 roku w zamachach dżihadystycznych zginęło 150 osób; rok później 135. Warto zwrócić uwagę, że choć liczba ataków w 2017 roku wzrosła w porównaniu z poprzednimi latami, ofiar śmiertelnych było mniej (63).

Więcej danych liczbowych nt. terroryzmu w Europie.

Terroryzm o podłożu religijnym/dżihadystycznym w UE 

Rola Państwa Islamskiego


Większość ataków dżihadystycznych w UE od 2015 r. jest dokonywana lub inspirowana przez tzw. Państwo Islamskie (PI).

Ta grupa dżihadystyczna zaczęła przejmować kontrolę nad terytoriami w Iraku i Syrii w 2014 r. i ogłosiła utworzenie „kalifatu”. W kulminacyjnym momencie, okupowała obszar wielkości Wielkiej Brytanii.

W lecie 2014 r., międzynarodowa koalicja kilku krajów UE zaczęła działania wojskowe przeciwko PI w Iraku i Syrii.

We wrześniu 2014 r., wysoki rangą przywódca PI, Aby Muhammed Al-Adnani, wezwał zwolenników PI do zabijania „niewierzących” w krajach zachodnich, a w maju 2016 r., wezwał ich do zabijania „niewierzących” wszelkimi dostępnymi środkami w ich krajach ojczystych, jeśli nie są w stanie dołączyć do PI w Iraku i Syrii.

Państwa członkowskie UE, zwłaszcza te w koalicji przeciwko PI, to możliwe cele tych ataków.


Kim są terroryści?


Według Europolu, w 2018 r. ataki dżihadystyczne były przeprowadzane głównie przez terrorystów, którzy dorastali i byli radykalizowani we własnym kraju, a nie przez tzw. zagranicznych bojowników (osoby, które podróżowały za granicę, aby dołączyć do grupy terrorystycznej).

Radykalizacja rodzimych terrorystów przyspieszyła, ponieważ tzw. „samotne wilki”, czyli terroryści działający w pojedynkę, są radykalizowani przez propagandę w internecie, a ich ataki są raczej inspirowane przez IS, a nie wykonywane na jego rozkaz.

Europol wyjaśnia, że terroryści ci niekoniecznie muszą być bardzo religijni: mogą mieć niewielką wiedzę o islamie, nie czytać Koranu i nie uczęszczać regularnie do meczetu.

W 2016 r., znaczna liczba osób zgłaszanych do Europolu w związku z terroryzmem to osoby, które wcześniej popełniły czyny zabronione o niższej szkodliwości społecznej. To sugeruje, że przestępcza przeszłość lub obracanie się w środowisku przestępczym wzmaga podatność na radykalizację i rekrutację.

Europol konkluduje, że to nie religia musi być czynnikiem zapoczątkowującym proces radykalizacji ani głównym czynnikiem go napędzającym, tylko że osoby zmagające się z problemami w życiu prywatnym są bardziej podatne na radykalizację. Jednostki mogą też postrzegać przeprowadzenie ataku w ich własnym kraju jako okazję do „wybicia się".


Trendy w sposobie działania


Od 2015 roku, ataki dżihadystyczne są popełniane przez osoby działające w pojedynkę i w grupach.

Terroryści używają broni, która jest im najłatwiej dostępna. „Samotne wilki” podczas zamachów wykorzystują głównie noże i samochody lub ciężarówki. Ich ataki są mniej skomplikowane i bardziej chaotyczne. Terroryści działający w grupie wykorzystują karabiny automatyczne, ładunki wybuchowe, a same ataki są złożone i dobrze skoordynowane.

Dżihadystyczni terroryści jako cele ataków wybierają raczej duże skupiska ludzi, a nie budynki lub instytucje, w celu wywołania emocjonalnej reakcji ze strony społeczeństwa.

Nie ma przy tym znaczenia, czy w skupiskach znajdują się muzułmanie czy przedstawiciele innych wyznań. Ataki mają na celu maksymalizację liczby ofiar, tak jak wydarzyło się to w Londynie, Paryżu, Nicei, Sztokholmie, Manchesterze, Barcelonie i Cambrils.


Definicja terroryzmu


Wspólna definicja prawna Unii Europejskiej dotycząca przestępstw terrorystycznych została określona w decyzji ramowej Rady 2002/475/WSiSW. Są to akty popełnione w celu:

- poważnego zastraszenia ludności, lub

- bezprawnego zmuszenia rządu lub organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania działania, lub

- poważnej destabilizacji lub zniszczenia podstawowych politycznych, konstytucyjnych, gospodarczych lub społecznych struktur kraju lub organizacji międzynarodowej.

Walka UE z terroryzmem


Na szczeblu krajowym i europejskim podjęto działania w celu zwiększenia stopnia i skuteczności współpracy między państwami członkowskimi.

UE stosuje szeroki zakres środków zapobiegania zamachom, od bardziej szczegółowych kontroli na granicach Europy, przez lepszą współpracę policyjną i sądową w zakresie śledzenia podejrzanych i ścigania sprawców, po odcinanie źródeł finansowania terroryzmu, walkę z przestępczością zorganizowaną oraz przeciwdziałanie radykalizacji.

Na przykład, posłowie do PE przyjęli nowe przepisy utrudniające terrorystom dostęp do broni i wytwarzanie ładunków wybuchowych sposobami domowymi.

Europol zyskał nowe uprawnienia. Może teraz łatwiej tworzyć wyspecjalizowane jednostki, takie jak Europejskie Centrum ds. Zwalczania Terroryzmu, powstałe w styczniu 2016 r. W niektórych przypadkach może także wymieniać informacje z prywatnymi firmami i prosić platformy społecznościowe o usunięcie stron prowadzonych przez PI.

W lipcu 2017 r. Parlament Europejski utworzył specjalną komisję ds. terroryzmu, która ocenia, jak najlepiej zwalczać terroryzm na szczeblu UE. Posłowie przygotowali raport zawierający konkretne środki przeciwdziałania terroryzmowi, które Komisja Europejska powinna uwzględnić w nowym prawodawstwie.

Dowiedz się więcej o tym, jak UE przeciwdziała terroryzmowi.