Dyrektywa o pracownikach delegowanych: Fakty i liczby (infografika) 

 
 

Udostępnij tę stronę: 

Zapoznaj się z infografiką i dowiedz się więcej o zmianach w dyrektywie o pracownikach delegowanych.

We wtorek, 29 maja, na sesji plenarnej w Strasburgu posłowie przyjęli zmiany w dyrektywie o delegowaniu pracowników z 1996 r. Celem reformy jest zapewnienie pracownikom delegowanym lepszej ochrony socjalnej, a przedsiębiorstwom wysyłającym pracowników i lokalnym firmom - wyrównanych szans.

Na czym polega delegowanie pracowników?

Swoboda świadczenia usług w obrębie całej UE jest podstawą jednolitego rynku. Zasada ta oznacza w praktyce, że firmy mogą świadczyć usługi w innym kraju, ale nie muszą zakładać tam działalności. Aby świadczyć usługi, muszą mieć możliwość wysyłania swoich pracowników do innych krajów - to właśnie pracownicy delegowani. Dlatego dla sprawnego funkcjonowania jednolitego rynku niezbędne jest uregulowanie warunków pracy tej kategorii pracowników.

Pracownik delegowany to osoba, którą pracodawca wysyła na pewien okres do pracy w innym państwie członkowskim.

Pracownik oddelegowany to nie to samo, co unijny pracownik migrujący. Pracownicy migrujący wyjeżdżają do innego kraju UE, aby wejść tam na rynek pracy na dłuższy okres lub na stałe; podlegają też systemowi zabezpieczenia społecznego kraju, do którego wyjeżdżają. W przypadku pracowników oddelegowanych pobyt za granicą jest ściśle powiązany z wykonywaniem konkretnego zadania. Pracownik oddelegowany jest nadal pracownikiem firmy, która wysłała go za granicę, a jego pobyt za granicą jest tymczasowy. Pracownik oddelegowany (jeśli okres oddelegowania nie przekracza dwóch lat) pozostaje w systemie kraju, w którym wysyłająca ich firma ma siedzibę.

Poza czysto ekonomicznymi przyczynami delegowanie jest wykorzystywane również do zaspokajania braków pracowników o określonych umiejętnościach i wysoko wykwalifikowanego personelu. Delegowanie jest szczególnie popularne w pewnych sektorach: w przemyśle przemysłowym (w tym budowlanym) pracownicy delegowani stanowią 69,1% zatrudnionych, w usługach - 29,4%, a w rolnictwie i rybołóstwie - 1,5%.

Dlaczego potrzebna jest reforma?

Aktualnie prawo UE przewiduje zestaw obowiązkowych przepisów dotyczących warunków pracy, które stosuje się w odniesieniu do pracowników delegowanych (m. in. minimalne wynagrodzenie, maksymalny czas oddelegowania, minimalny wymiar płatnego urlopu corocznego). Przepisy te zawarte są w dyrektywie z 1996 r. 

W porównaniu z 1996 r. sytuacja gospodarcza i rynek pracy w Unii Europejskiej uległa wielkim zmianom. W ciągu ostatnich 20 lat jednolity rynek się powiększył, a różnice płac wzrosły, a delegowanie pracowników może być sposobem na ich wykorzystywanie. Ramy prawne z 1996 r. nie odpowiadają już w pełni aktualnej sytuacji.

Ponadto luki w obowiązującym prawodawstwie doprowadziły również do wzrostu "kreatywnych" nadużyć i oszustw (takich jak przedsiębiorstwa skrzynkowe lub fikcyjne podwykonawstwo), które prowadzą do wyzysku pracowników delegowanych.

Co zawiera reforma?

Najważniejsza zmiana dotyczy stawki płacy, do jakiej uprawniony jest pracownik delegowany. Zgodnie z aktualnie obowiązującą dyrektywą pracownicy delegowani mają prawo do stawki minimalnej. Zgodnie z nową propozycją w kraju, w którym wykonywana jest praca powinny być stosowane takie same przepisy w sprawie wynagrodzeń, jak w przepisach krajowych lub powszechnie stosowanych układach zbiorowych. Pracownicy delegowani mieliby zatem podlegać takim samym przepisom, jeśli chodzi o wynagrodzenie - zgodnie z zasadą "równa płaca za jednakową pracę w tym samym miejscu".

Zasada traktowania na równi z lokalnymi pracownikami z agencji pracy tymczasowej zostanie również zastosowana do pracowników oddelegowanych przez agencje pracy tymczasowej.

Poza tym pracownicy oddelegowani na okres dłuższy niż dwa lata (oddelegowanie długoterminowe) mają być objęci co najmniej obowiązkowymi przepisami prawa pracy kraju przyjmującego. 

Delegowanie w liczbach

W 2016 roku w UE było 2,3 mln pracowników delegowanych. Zgodnie z danymi zgromadzonymi przez UE liczba pracowników delegowanych w UE w latach 2010–2016 wzrosła o 69 proc. Ogółem pracownicy oddelegowani stanowią zaledwie 0,4 proc. siły roboczej w UE, jednak w zależności od sektora i kraju liczba pracowników wysyłanych za granicę może być większa.

82,3 proc. pracowników delegowanych jest wysyłanych do państw UE-15. Niemcy, Francja i Belgia to kraje, w których pracuje najwięcej pracowników oddelegowanych. W tych trzech krajach łącznie usługi świadczy około 50 proc. wszystkich pracowników delegowanych. Z kolei Polska, Niemcy i Słowenia to trzy kraje, z których wysyła się najwięcej pracowników za granicę. Przeważnie delegowanie odbywa się między sąsiadującymi państwami.

Kolejne kroki

Po wejściu w życie zmian, państwa członkowskie będą miały 2 lata na ich wdrożenie.

Infografika ma charakter wyłącznie orientacyjny. Dane dotyczą liczby formularzy A1 potwierdzających zabezpieczenie społeczne pracownika w państwie wysyłającym. To oznacza, że dana osoba może być liczona więcej niż raz jeśli była delegowana kilkukrotnie (dla każdego okresu delegacji otrzymuje się osobny formularz A1) albo nie była liczona ani razy (np. w sytuacji, gdy formularz nie został zarejestrowany).

Aktualizacja artykułu opublikowanego 16 października 2017 roku.