Parlament Europejski chce lepszej kontroli eksportu broni z UE 

 
 

Udostępnij tę stronę: 

Niektóre państwa zaangażowane w konflikty zagrażające bezpieczeństwu Europu importują broń z państw UE. Parlament Europejski wzywa do nowelizacji zasad regulujących handel bronią.

W latach 2012-2016 globalny transfer głównych rodzajów broni konwencjonalnej osiągnął najwyższy poziom od zakończenia zimnej wojny, licząc w pięcioletnich okresach.  Posłowie obawiają się, że ten wyścig zachęca do podejmowania militarnych sposobów rozwiązania konfliktów zamiast wysiłków dyplomatycznych.

W sąsiedztwie Europy toczy się wiele takich konfliktów, dlatego ważne jest, żeby państwa UE skutecznie kontrolowały to, gdzie trafia eksportowana przez nie broń. „Nie mówimy tylko o pokoju, czy o wizerunku Europy, ale także o życiu naszych obywateli” - mówiła sprawozdawczyni Bodil Valero (Greens/EFA, Szwecja) w trakcie debaty plenarnej 12 września.

By zapobiegać przypadkom, kiedy unijna broń trafiała np. do autorytarnych reżimów albo grup terrorystycznych, państwa UE przyjęły wiążące wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego.

„Kryteria są raczej dobre, ale problem polega na tym, że państwa ich nie przestrzegają” - wyjaśnia posłanka Valero. To dlatego Parlament Europejski przyjął rezolucję wzywającą do poprawy ich wdrożenia.

Kryteria oceny wniosków o udzielenie zezwolenia na wywóz sprzętu wojskowego z UE 
  • Poszanowanie międzynarodowych zobowiązań państw członkowskich. 
  • Poszanowanie praw człowieka w państwie końcowego przeznaczenia, jak również poszanowanie przez to państwo międzynarodowego prawa humanitarnego. 
  • Wewnętrzna sytuacja w państwie końcowego przeznaczenia wynikająca z napięć lub konfliktów zbrojnych 
  • Zachowanie pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie. 
  • Bezpieczeństwo narodowe państw członkowskich i terytoriów, za których stosunki zewnętrzne państwa członkowskie są odpowiedzialne oraz bezpieczeństwo państw zaprzyjaźnionych i sprzymierzonych. 
  • Zachowanie się państwa kupującego wobec społeczności międzynarodowej, a w szczególności: jego nastawienie do terroryzmu, charakter jego sojuszy i poszanowanie przez niego prawa międzynarodowego. 
  • Zachowanie się państwa kupującego wobec społeczności międzynarodowej, a w szczególności: jego nastawienie do terroryzmu, charakter jego sojuszy i poszanowanie przez niego prawa międzynarodowego. 
  • Zgodność wywożonych technologii wojskowych i sprzętu wojskowego z technicznymi i ekonomicznymi możliwościami państwa odbiorcy. 

Nie wszyscy posłowie zgadzają się jednak, że konieczne jest dodanie kolejnych kryteriów do powyższej listy albo powołanie nowego ciała nadzorczego, co także proponuje rezolucja. „Pakistan, Korea Północna, Chiny - to tam powinna skupiać się nasza uwaga. Żadne z tych państw nie jest sygnatariuszem traktatu o handlu bronią, podczas gdy wszystkie państwa członkowskie UE są” - przypomniał poseł Geoffrey van Orden (EKR, Wielka Brytania) w trakcie debaty plenarnej. Traktat jest pierwszym w skali globalnej aktem prawa międzynarodowego, którego zadaniem jest uregulowanie legalnego handlu bronią konwencjonalną i przeciwdziałanie jej przenikaniu do nielegalnego obrotu.

Eksport broni w liczbach

Pięć unijnych państw - Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Hiszpania i Włochy znajduje się w pierwszej dziesiątce światowych eksporterów broni. W 2015 roku wszystkie państwa UE były łącznie drugim dostawcą broni na świecie, dostarczając 26% światowego eksportu broni konwencjonalnej - pierwsze miejsce zajęły USA (33%), a trzecie - Rosja (23%). Tylko 15% unijnego eksportu broni trafia na rynek wewnętrzny. To pokazuje, jak bardzo sytuacja unijnego sektora obronności zależy od eksportu na rynki trzecie. Głównym kierunkiem unijnego eksportu pozostaje Bliski Wschód. „Jak to możliwe, że 40% naszego eksportu trafia na Bliski Wschód, który jest beczką prochu?” - pyta posłanka Valero.

Embargo na eksport broni do Arabii Saudyjskiej

W rezolucji z 13 września 2017 roku Parlament Europejski przypomina o tym, że w lutym 2016 roku wezwał szefową unijnej dyplomacji Federicę Mogherini do rozpoczęcia inicjatywy mającej na celu wprowadzenie embarga na sprzedaż broni do Arabii Saudyjskiej. W trakcie debaty plenarnej 12 września poseł sprawozdawca Valero mówił: "Istnieje oczywiste powiązanie między sprzedażą broni do Arabii Saudyjskiej, fakte, że Arabia Saudyjska finansuje meczety w Europie oraz wykorzystuje je do radykalizacji. Nie jest to jednak tylko kwestia Arabii Saudyjskiej i finansowania meczetów, ale także tego, że Arabia Saudyjska dostarcza broń ugrupowaniom takim jak Al-Kaida, Daesh i Front al-Nusra. To coś czego niegdy nie możemy zaakceptować".