Parlament chce powstrzymać marnotrawienie żywności

Do 50 proc. jadalnej i zdrowej żywności zostaje co roku zmarnotrawione w gospodarstwach domowych Unii Europejskiej, supermarketach i restauracjach. W tym samym czasie 79 milionów obywateli UE żyje poniżej progu ubóstwa, a 16 milionów uzależnionych jest od pomocy żywnościowej z instytucji dobroczynnych.

Parlament przegłosował w czwartek rezolucję, w której wzywa do podjęcia zdecydowanych działań w celu zatrzymania marnotrawstwa żywności do 2025 roku i do poprawy dostępu do żywności dla potrzebujących obywateli UE.  

Jedzenie jest marnowane na wszystkich etapach - zarówno przez producentów, przetwórców, sprzedawców, dostawców i konsumentów - dlatego posłowie wzywają do wprowadzenia skoordynowanej strategii, łączącej działania europejskie i krajowe w celu poprawy wydajności wzdłuż całego łańcucha dostaw i konsumpcji w poszczególnych sektorach. Apelują także, żeby uznać marnotrawienie żywności za problem niecierpiący zwłoki.  Jeśli żadne działania nie zostaną podjęte, całkowita ilość zmarnotrawionej żywności do 2020 roku wzrośnie o 40 proc. - wynika z badań opublikowanych przez Komisję.

- Marnotrawienie żywności stało się bardzo powszechnym zjawiskiem w UE, ale nigdy wcześniej nie zwróciło należytej uwagi. Ten raport to krok naprzód. Teraz kolej na Komisję. Spodziewamy się skutecznej strategii UE, która doprowadzi wszystkie 27 państw członkowskich do systematycznej walki z problemem - powiedział sprawozdawca Salvatore Caronna (S&D, IT) podczas debaty poprzedzającej głosowanie.

Lepsza edukacja sposobem na uniknięcie nadmiernego marnotrawstwa

Aby do 2025 roku drastycznie zredukować marnotrawstwo żywności potrzebne są nowe kampanie uświadamiające społeczeństwo w zakresie wartości żywności i konsekwencji wynikających z jej marnotrawienia. Takie kampanie powinny być prowadzone zarówno na poziomie UE, jak i na skale krajowe - mówi rezolucja. Państwa członkowskie powinny wprowadzić w szkołach i kolegiach programy edukacyjne, uczące jak przechowywać i przygotowywać żywność oraz jak utylizować resztki. Aby promować ideę, parlamentarzyści wezwali Radę i Komisję do ogłoszenia roku 2014 "Europejskim rokiem przeciwdziałania marnotrawieniu żywności".

Właściwe pakowanie i etykietowanie

Żeby uniknąć sytuacji, kiedy sprzedawcy oferują do sprzedaży żywność tuż przed ukończeniem daty jej przydatności do spożycia i tym samym zwiększają prawdopodobieństwo jest zmarnotrawienia, zaleca się umieszczanie na etykietach dwóch dat przydatności: "należy sprzedać do.." i "spożyć przed..." - mówi rezolucja. I dodaje, że Komisja oraz państwa członkowskie powinny najpierw upewnić się czy konsumenci rozumieją różnicę pomiędzy etykietami funkcjonującymi dotychczas w UE, gdzie " należy sprzedać do..." odnosi się, do jakości, podczas gdy określenie " spożyć przed..." odnosi się do bezpieczeństwa.

Żeby umożliwić konsumentom kupowanie takiej ilości żywności, jakiej potrzebują, opakowania z żywnością powinny być dostępne w różnych rozmiarach i być tak zaprojektowane, żeby zapewnić jak najlepszą ochronę produktów. Żywność z bliską datą przydatności lub uszkodzona powinna być sprzedawana po obniżonych cenach, tak aby była bardziej dostępna dla osób potrzebujących - zapewniają parlamentarzyści.

Instytucje publiczne powinny wspierać odpowiedzialnych gastronomów

Przepisy regulujące zamówienia publiczne na usługi gastronomiczne i hotelowe powinny zostać zmienione tak, aby przy udzielaniu zamówień pierwszeństwo przyznawane było tym przedsiębiorcom, którzy używają lokalnych produktów i którzy zagwarantują bezpłatną redystrybucję niesprzedanych produktów wśród ludzi potrzebujących lub oddanie jej do banków żywności.

EU powinna wspierać działania w zakresie dystrybucji produktów spożywczych dla obywateli znajdujących się w najmniej korzystnej sytuacji jak również w zakresie pomocy na rzecz zaopatrzenia uczniów w mleko i produkty mleczne oraz programu promującego spożywanie owoców w szkołach w celu zapobiegania marnotrawieniu żywności - dodaje dokument.

Posłowie z zadowoleniem przyjmują inicjatywy już istniejące w niektórych państwach członkowskich, takie jak odzyskiwanie niesprzedanej żywności w celu rozprowadzania jej wśród najbardziej potrzebujących obywateli czy namawianie sprzedawców do wzięcia udziału w tego typu programach.

Marnotrawstwo żywności. Statystyki

Obecna utrata żywności w 27 krajach członkowskich: 89 mln ton rocznie (ok. 179 kg na głowę)

Prognoza na 2020 rok (jeśli żadne działania nie zostaną podjęte): 126 mln ton rocznie ( 40-procentowy wzrost)

Odpowiedzialni za marnotrawienie żywności::

- gospodarstwa domowe - 42% (60% z tego dałoby się uniknąć)

- producenci - 39%

- sprzedawcy - 5%

- dostawcy żywności - 14%

Procedura: rezolucja nielegislacyjna