"Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα στη Βολιβία", λένε οι παρατηρητές της ΕΕ
Ομάδα επτά ευρωβουλευτών βρίσκεται από τις 14 Δεκεμβρίου στη Βολιβία, προκειμένου να παρακολουθήσει τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για το νέο Σύνταγμα. Το δημοψήφισμα, που πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιανουαρίου ήταν, σύμφωνα με μια προκαταρκτική δήλωση των παρατηρητών, "ειρηνικό" και χαρακτηρίστηκε από "υψηλό ποσοστό συμμετοχής των ψηφοφόρων". Παρά την έγκριση του Συντάγματος, η δήλωση τονίζει ωστόσο "την ανάγκη διαλόγου και ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα".
Η διαδικασία της αλλαγής του Συντάγματος της Βολιβίας αποτελεί μακροχρόνιο αίτημα των κατοίκων της χώρας, και ιδιαίτερα πολλών από τις κινημάτων των αυτοχθόνων. Το 2005, η εκλογή του προέδρου Evo Morales έδωσε σαφή εντολή για αλλαγή και δρομολόγησε τη συγκάλεση Συνέλευσης με σκοπό την εκπόνηση ενός νέου Συντάγματος.
Το δημοψήφισμα επί του νέου Συντάγματος πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2009, με τη συμμετοχή 64 εκλογικών παρατηρητών από 17 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη Νορβηγία και την Ελβετία. Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έστειλε επτά παρατηρητές με επικεφαλής τον Manuel Medina, μέλος της Σοσιαλιστικής Ομάδας.
Επικεφαλής των εκλογικών παρατηρητών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν η Renate Weeber, μέλος της Ομάδας της Συμμαχίας Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη, που είπε χαρακτηριστικά: "Πάνω απ 'όλα, θα ήθελα να συγχαρώ το λαό της Βολιβίας για τον ειρηνικό, ήσυχο και δημοκρατικό τρόπο με τον οποίο προσήλθε στις κάλπες την περασμένη Κυριακή, αποδεικνύοντας την ωριμότητά του". Ωστόσο, "η πιο δύσκολη δοκιμασία για τη χώρα αρχίζει τώρα, καθώς ολόκληρο το έθνος πρέπει να τηρήσει το Σύνταγμα", είπε χαρακτηριστικά η ρουμάνα ευρωβουλευτής.
Δημοψήφισμα "αξιόπιστο", σε θετικό κλίμα και με υψηλό ποσοστό συμμετοχής
Οι παρατηρητές απεστάλησαν σε εννιά γεωγραφικά διαμερίσματα της Βολιβίας για να διασφαλίσουν την ορθή διεξαγωγή του δημοψηφίσματος. Έτσι, στις 25 Ιανουαρίου, επισκέφθηκαν 242 εκλογικά κέντρα και παρακολούθησαν τόσο την ψηφοφορία όσο και την καταμέτρηση των ψήφων.
Με προκαταρκτική της δήλωση, η ομάδα εκλογικών παρατηρητών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δήλωσε την περασμένη Τρίτη ότι το δημοψήφισμα που διεξήχθη ήταν "αξιόπιστο" αν και υπάρχει ανάγκη διαλόγου και ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα λόγω των πολιτικών διαιρέσεων.
Το ποσοστό συμμετοχής των ψηφοφόρων χαρακτηρίζεται ως "υψηλό" και η εν γένει ατμόσφαιρα της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος "θετική". Παρόλο που δεν έλειψαν σποραδικά περιστατικά, ο λαός της Βολιβίας φανέρωσε την προσήλωσή του στη συμμετοχική δημοκρατία.
"Ορθή" και "σύμφωνη με τα διεθνή πρότυπα" η διαδικασία
Οι παρατηρητές της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαπίστωσαν ότι η διαδικασία έγκρισης του Συντάγματος ήταν "σύμφωνη με τα διεθνή πρότυπα", αν και σημείωσαν ότι ορισμένοι από τους βασικούς δημοκρατικούς θεσμούς της Βολιβίας δεν μπορούν να λειτουργήσουν σωστά, επειδή δεν έχουν συσταθεί με τον κατάλληλο τρόπο.
Όπως είπε χαρακτηριστικά ο ευρωβουλευτής Manuel Medina "βασιζόμενοι σε ό,τι είδαμε στη χώρα, θα μπορούμε να θεωρήσουμε ότι η διαδικασία έγκρισης του Συντάγματος ήταν ορθή".
Να σημειωθεί ότι οι παρατηρητές της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μείνουν στη χώρα για να παρακολουθήσουν τη διαδικασία επικύρωσης των αποτελεσμάτων και τις δραστηριότητες που θα ακολουθήσουν το δημοψήφισμα. Η τελική έκθεσή τους, που θα περιλαμβάνει μια συνολική αξιολόγηση και συστάσεις, θα εκδοθεί εντός δύο μηνών μετά από την ολοκλήρωση όλης της διαδικασίας.