ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
Κείμενα που έχει εγκρίνει το Κοινοβούλιο
Προσωρινήέκδοση : 19/11/2003

Προστασία του εδάφους

P5_TA-PROV(2003)0507

A5-0354/2003

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο 'Προς μια θεματική στρατηγική για την προστασία του εδάφους' (COM(2002) 179 - C5-0328/2002 - 2002/2172(COS))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

-       έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής (COM(2002) 179),

-       έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 1600/2002/ΕΚ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2002, για τη θέσπιση του έκτου κοινοτικού προγράμματος δράσης για το περιβάλλον(1),

-       έχοντας υπόψη τα όσα ορίζονται στις οδηγίες 92/43/ΕΟΚ(2) ('οικότοποι'), 79/409/ΕΟΚ(3) ('άγρια πτηνά') και 85/337/ΕΟΚ(4) ('εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων'), καθώς και στην οδηγία πλαίσιο 2000/60/ΕΚ(5) ('πολιτική των υδάτων'), όσον αφορά την προστασία των οικοσυστημάτων και την άμεση σχέση της με την προστασία του εδάφους,

-       έχοντας υπόψη το άρθρου 47, παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

-       έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Πολιτικής των Καταναλωτών και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου και της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής, Μεταφορών και Τουρισμού (A5-0354/2003),

A.       λαμβάνοντας υπόψη ότι το έδαφος αποτελεί ουσιαστικής σημασίας συστατικό του γήινου περιβάλλοντος, διεπαφή μεταξύ υδρόσφαιρας, ατμόσφαιρας και των οργανισμών που το χρησιμοποιούν ως ενδιαίτημα, και ρυθμιστικό παράγοντα των φυσικών κύκλων της ύλης και της ενέργειας, ιδιαίτερα ευαίσθητο στις συνέπειες της αλλαγής του κλίματος και στις ανθρωπογενείς και παραδοσιακές δραστηριότητες, με συνέπεια η δομή και τα χαρακτηριστικά του να είναι αποτέλεσμα μιας πανάρχαιας διαδικασίας που καθιστά το έδαφος μη ανανεώσιμο πόρο,

B.       λαμβάνοντας υπόψη ότι το έδαφος αποτελεί το υπόστρωμα της ανθρώπινης εγκατάστασης, των οικονομικών δραστηριοτήτων του ανθρώπου και των υποδομών και ότι, ως εκ τούτου, υπάρχει επείγουσα ανάγκη να ρυθμιστούν οι χρήσεις του, καθώς και να αξιολογηθεί και να αμβλυνθεί ο αντίκτυπος των εξωτερικών παραγόντων,

Γ  .     λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι ορισμένες αγροτικές και δασοκομικές δραστηριότητες (συντήρηση των αναβαθμίδων, ελεγχόμενη βοσκή σε συγκεκριμένες περιοχές, διατήρηση ποικιλίας καλλιεργειών) υπήρξαν πάντοτε πολύ σημαντικές για την προστασία του εδάφους και ότι, συνεπώς, η εγκατάλειψή τους είχε ως αποτέλεσμα την εμφάνιση σημαντικών προβλημάτων απώλειας εδάφους,

Δ  .     εκτιμώντας ότι η μεθοδολογία της παρούσας θεματικής στρατηγικής πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη σχέση αιτίας-αποτελέσματος, τις επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας ή των κλιματικών συνθηκών, τις κυριότερες αιτίες της υποβάθμισης και της απώλειας του εδάφους, τη ρύπανση, την όξινη βροχή, την απερήμωση και την αλάτωση, τα απόβλητα και τα απορρίμματα, τη σφράγιση και τη συμπίεση, τις πλημμύρες και τις κατολισθήσεις, ώστε να προταθούν ολοκληρωμένα μέτρα για την προώθηση της αποτελεσματικής διαχείρισης του εδάφους,

Ε  .     λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπερβολικά πυκνή δόμηση και η κατασκευή έργων υποδομής, που δεν είναι πάντα φιλικά προς το περιβάλλον, συνέβαλαν στην κατανάλωση φυσικού εδάφους, οδήγησαν στη δημιουργία μεγάλων συμπαγών εκτάσεων που περιορίζουν τη σχέση του πολίτη με το φυσικό περιβάλλον, και κατακερμάτισαν τον εδαφικό χώρο μεταβάλλοντας τον ρου των υδάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο πλημμυρών και αναγνωρίζοντας ότι η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη σε πολλές παράλιες περιοχές της Ευρώπης, όπως η νοτιοανατολική Ισπανία,

ΣΤ  .     λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαία η μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων και η κατάργηση της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών στα φυτοφάρμακα, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν τα προβλήματα που σχετίζονται με την ποιότητα των αγροτικών γαιών,

Ζ  .     εκτιμώντας ότι στα θέματα προτεραιότητας της πολιτικής για τα εδάφη πρέπει να περιληφθούν η απώλεια βιοποικιλότητας, οι διεργασίες φυσικής και χημικής υποβάθμισης που προκαλούνται από τη διάβρωση, η απερήμωση, η ρύπανση και η απώλεια οργανικής ύλης,

Η  .     επισημαίνοντας την τεράστια ποικιλία προβλημάτων σχετικά με το έδαφος μεταξύ και στο εσωτερικό των κρατών μελών και των υποψηφίων χωρών και διαπιστώνει ότι η ρύπανση του εδάφους έχει μεν διασυνοριακό χαρακτήρα αλλά σε σαφώς μικρότερο βαθμό από ό,τι η ρύπανση των υδάτων και του αέρα· εκτιμώντας ότι η προστιθέμενη αξία της ευρωπαϊκής δράσης έγκειται κυρίως σε επίπεδο ανταλλαγής πληροφορίας, γνώσεων και βέλτιστης πρακτικής·

Θ  .     εκτιμώντας ότι η προστασία του εδάφους αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη, μεταξύ άλλων, των στόχων της προαναφερθείσης οδηγίας 2000/60/ΕΚ, όσον αφορά την πρόληψη της διάχυτης ρύπανσης και της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ σε σχέση με τη βιοποικιλότητα του εδάφους, καθώς και του Πρωτοκόλλου του Κυότο σε ό,τι αφορά την ικανότητα του εδάφους και του υπεδάφους να κατακρατούν CO2,

Ι  .     εκτιμώντας ότι είναι αναγκαίο να εξετασθούν οι αιτίες της διαδικασίας υποβάθμισης του εδάφους, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής της Ευρώπης, ιδίως δε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα μεσογειακά εδάφη, τα οποία πλήττονται από φαινόμενα όπως οι πυρκαγιές στα δάση και η απερήμωση,


1.       ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει, πριν από τον Ιούλιο του 2004, τη θεματική στρατηγική για την προστασία του εδάφους, η οποία βασίζεται στην ενίσχυση των σημερινών πολιτικών μέσω ολοκληρωμένης προσέγγισης στο πλαίσιο της οποίας θα εντοπίζονται τα προβλήματα και θα προσδιορίζονται ποιοτικοί και ποσοτικοί στόχοι και τα κατάλληλα για την επίτευξή τους μέτρα, χρονοδιαγράμματα και γενικές αρχές αξιολόγησης και παρακολούθησης που θα είναι προσανατολισμένα προς τις εξής κατευθύνσεις:

-       κατάργηση του εμπλουτισμού του εδάφους με ουσίες που είναι επικίνδυνες για το περιβάλλον και την υγεία·

-       αντιστροφή των ανησυχητικών τάσεων διάβρωσης, συμπίεσης και σφράγισης καθώς και καταστροφής και ρύπανσης του εδάφους·

-       προστασία του εδάφους κατά την αποθήκευση CO2, την διασφάλιση των υδάτινων πόρων και την διατήρηση της ποικιλίας των ειδών·

-       προστασία του εδάφους για την διασφάλιση βιώσιμης παραγωγής τροφίμων και ανανεώσιμων πρώτων υλών·

2.       καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει, πριν από το 2007, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τις αρμόδιες περιφερειακές αρχές, κατάλογο επιστημονικών δεδομένων για το έδαφος, που θα περιλαμβάνει στοιχεία για τον τύπο των εδαφών, το ιστορικό τους, την κατάσταση της υγείας και την τρωτότητά τους, τις εξελισσόμενες διεργασίες υποβάθμισης και διάβρωσης, καθώς και απογραφή των χώρων που υπέστησαν ρύπανση, αναγνωρίζοντας την ύπαρξη εδαφών μεγάλης αξίας (για γεωργικές χρήσεις, από γεωλογικής, οικολογικής ή ιστορικής άποψης, ή για τη διαμόρφωση του τοπίου) και την αναγκαιότητα διατύπωσης συστάσεων για τη διαφύλαξη και τη βιώσιμη χρήση τους· υπογραμμίζει τη σημασία της εναρμόνισης αναλυτικών μεθόδων προκειμένου να ληφθούν συγκρίσιμα στοιχεία για το έδαφος· επιπλέον η πρόσβαση στα υφιστάμενα στοιχεία πρέπει να βελτιωθεί δεδομένου ότι τούτο αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την απαραίτητη ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών·

3.       ζητεί από την Επιτροπή στο πλαίσιο αυτό, όταν καταρτισθεί ο κατάλογος επιστημονικών δεδομένων για τα εδάφη, η εργασία αυτή να γίνει κατά τρόπον ώστε η προστασία των εδαφών να συνδεθεί με τη χρήση τους, δεδομένου ότι η επιστημονική ταξινόμηση των εδαφών, μολονότι είναι πολύ ενδιαφέρουσα, θα είχε μειωμένη αποτελεσματικότητα χωρίς τη λειτουργία μηχανισμών συνεχούς παρακολούθησης της χρήσης των εδαφών αυτών (έλεγχος της αύξησης των αρδευομένων εκτάσεων, επαναχαρακτηρισμός των προστατευόμενων εκτάσεων, οικιστική δραστηριότητα σε υδροβιότοπους, κατασκευή υποδομών σε εύφορα εδάφη κ.λ.π.)· θεωρεί ότι, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της επικουρικότητας, αυτοί οι μηχανισμοί παρακολούθησης της χρήσης των εδαφών πρέπει να εφαρμοσθούν σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη·

4.       καλεί την Επιτροπή να συντάξει κατευθυντήριες γραμμές, που θα απευθύνονται στα κράτη μέλη και τις αρμόδιες περιφερειακές αρχές, όσον αφορά την πρόληψη, την παρακολούθηση και τον έλεγχο της ρύπανσης του εδάφους·

5.       συμφωνεί με την Επιτροπή όσον αφορά τη συγκέντρωση και την περαιτέρω ανάπτυξη των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων και την ολοκλήρωση των χαρτογραφήσεων, προκειμένου να επιτευχθεί ένα σύστημα αναφοράς για τη χρήση των εδαφών· συμφωνεί επίσης με τη δημιουργία ενός ψηφιακού συστήματος γεωγραφικών πληροφοριών προσπελάσιμου από το κοινό, το οποίο θα συγκεντρώνει τις διάχυτες πληροφορίες σε ενδεδειγμένες κλίμακες·

6.       ζητεί από την Επιτροπή, σύμφωνα με την έκθεση SOVEUR του Οργανισμού Επισιτισμού και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών(6), να προβεί σε έλεγχο μεθοδολογικής και χαρτογραφικής αξιολόγησης του ευρωπαϊκού εδάφους λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για ειδική προσέγγιση βασιζόμενη σε 3 μεγάλες αρχές: προφύλαξη, πρόβλεψη και πρόληψη. Οι αρχές αυτές, στο πνεύμα του παγκόσμιου χάρτη εδαφών του FAO, πρέπει να οδεύουν προς την κατεύθυνση μιας πρόληψης της διάβρωσης του εδάφους και της ερήμωσης·

7.       προτείνει στην Επιτροπή, αφού καταρτισθούν οι κατάλογοι και πραγματοποιηθούν οι διαγνώσεις, να προβεί σε ταξινόμηση των ευρωπαϊκών εδαφών ανά ζώνες, λαμβάνοντας υπόψη τη γεωγραφική, κλιματική και τυπολογική ανομοιογένειά τους, καθώς και τη χρήση τους και τους κινδύνους που διατρέχουν·

8.       καλεί την Επιτροπή να μελετήσει το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός συστήματος ειδικών δεικτών για τα εδάφη, που θα επιτρέπει τον προσδιορισμό, μετά από μια αρχική διάγνωση, της εξέλιξης στην κατάσταση του εδάφους ανάλογα με τις πραγματοποιηθείσες ενέργειες· υπενθυμίζει σχετικά ότι έχουν ήδη προταθεί τέτοια συστήματα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος και από τον ΟΟΣΑ (σύστημα πίεση-κατάσταση-απάντηση) που θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στη θεματική στρατηγική·

9.       θεωρεί αναγκαία την περαιτέρω ενσωμάτωση του προβληματισμού για την προστασία του εδάφους στις κοινοτικές πολιτικές - η προστασία του εδάφους πρέπει να ληφθεί υπόψη κυρίως στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) σε προγράμματα (περιφερειακής) υποδομής τα οποία συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο στο πλαίσιο των διευρωπαϊκών δικτύων, καθώς και κατά την διάθεση πόρων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής και την παροχή προενταξιακών ενισχύσεων·

10.       καλεί την Επιτροπή να καταστήσει υποχρεωτική την πολλαπλή συμμόρφωση για όλες τις πληρωμές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ΚΓΠ, διασφαλίζοντας ότι ο ορισμός της 'καλής κατάστασης της γεωργίας και του περιβάλλοντος' καλύπτει όλες τις σημαντικές πτυχές της προστασίας του εδάφους, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεωτικών σχεδίων διαχείρισης του εδάφους, της δωρεάν παροχής αμερόληπτων δεδομένων και συμβουλών σε όλους τους γεωργούς τόσο στα αρδευόμενα όσο και στα ποιμενικά συστήματα·

11.       υποστηρίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να επεξεργαστεί μια νομοθετική πρόταση, ο χαρακτήρας της οποίας θα πρέπει να καθορισθεί στις θεματικές στρατηγικές, σχετικά με την καθιέρωση ενός συστήματος παρακολούθησης και επίβλεψης των εδαφών και ενδεχόμενης συμπίεσης των εδαφών·

12.       καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει την υπάρχουσα νομοθεσία όσον αφορά την καλύτερη ενσωμάτωση του προβληματισμού για τη προστασία του εδάφους και κυρίως να διασφαλίσει μέσω συμπληρωματικών προτάσεων ότι στις οδηγίες σχετικά με την ενσωματωμένη μείωση και αποφυγή της μόλυνσης του περιβάλλοντος και την στρατηγική εξέταση των επιπτώσεων στο περιβάλλον θα ληφθεί υπόψη η προστασία του εδάφους·

13.       ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει υπόψη, κατά τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα απορρέουν από τη θεματική της στρατηγική, το ρόλο που διαδραματίζει η γεωργία στην ανασύσταση των εδαφών και τη σημασία της διατήρησης της γεωργικής δραστηριότητας κυρίως στις περιοχές που αντιμετωπίζουν μεγάλους κινδύνους μείωσης του πληθυσμού· τονίζει ότι ορισμένες κατάλληλες χρήσεις των εδαφών στη γεωργία, η κτηνοτροφία ή η δασοκομία είναι βασικά στοιχεία για τη διατήρησή τους·

14.       θεωρεί αναγκαίο να υπάρξει επίσημος ορισμός των γεωργικών προτύπων και των μορφών καλλιεργειών που συνυπάρχουν στην ΕΕ (αειφόρος βιολογική γεωργία με ελάχιστη άροση, ξηρικές καλλιέργειες, αρδευόμενες καλλιέργειες, λιβάδια, καλλιέργειες χωρίς έδαφος, βοσκότοποι ορεινοί ή ξηρικοί) και προσδιορισμός των διαφορετικών επιπτώσεών τους στο έδαφος, με σκοπό την διαφοροποίηση των περιβαλλοντικών μέτρων, αναλόγως των χαρακτηριστικών του είδους της γεωργίας και των ωφελειών για το έδαφος που από αυτήν προκύπτουν·

15.       καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει, μέσω συνοδευτικών περιβαλλοντικών προγραμμάτων της κοινής γεωργικής πολιτικής, πρακτικές για τη συντήρηση των εδαφών και την παράλληλη προώθηση, με την κατάλληλη στήριξη εκ μέρους του ΕΓΤΠΕ, των καλλιεργειών και των πρακτικών που είναι καλύτερα προσαρμοσμένες στα χαρακτηριστικά του εδάφους και στο οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον· υπογραμμίζει, προς τούτο, τον ρόλο που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν τα ψυχανθή στη διατήρηση του φυτικού καλύμματος και στον πλούτο της πανίδας ορισμένων περιφερειών, δεδομένου ότι η ικανότητα δέσμευσης του αζώτου αυτών των καλλιεργειών επιτρέπει τη μείωση των αναγκών σε λιπάσματα·

16.       ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει διαγνωστική μελέτη των κατά τόπους επιπτώσεων της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ που θα περιλαμβάνει την εγκατάλειψη της υπαίθρου (με τις αντίστοιχες κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες), τη μετατόπιση των ενισχύσεων και την ελευθέρωση των αγορών· ζητεί επίσης να περιληφθούν στα περιβαλλοντικά μέτρα της ΚΓΠ εκείνα που σχετίζονται με την προστασία και τη διατήρηση του εδάφους και των υδάτινων πόρων, καθώς και ειδικά μέτρα με δημοσιονομική υποστήριξη·

17.       πιστεύει ότι, μολονότι υπάρχουν αλίπεδα με υψηλή εγγενή αξία, είναι αναγκαίο να διαμορφωθούν οι απαραίτητοι μηχανισμοί ώστε να ελέγχονται οι διαδικασίες αλάτωσης και να αξιολογούνται οι αρδευόμενες εκτάσεις που ενδέχεται να έχουν αρνητικές συνέπειες στα ποτάμια ή στα υπόγεια ρεύματα· συνιστά επίσης τη σύνταξη οδηγών καλής γεωργικής πρακτικής και την ενίσχυση των ικανοτήτων και των αρμοδιοτήτων των τοπικών και περιφερειακών αρχών·

18.       προτρέπει την Επιτροπή να αναθεωρήσει την οδηγία 1986/278/ΕΟΚ(7) περί της ιλύος καθαρισμού λυμάτων και να εκπονήσει νέα οδηγία σχετικά με τη λιπασματοποίηση· υπογραμμίζει την αναγκαιότητα εντατικοποίησης των ερευνών στον τομέα αυτό, προκειμένου να αξιοποιηθούν οι προσφερόμενες δυνατότητες όσον αφορά την ανάκτηση εδαφών με χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ύλη και την επίτευξη συμβιβασμού μεταξύ αφενός της διαχείρισης αποβλήτων, και αφετέρου της προστασίας και του εμπλουτισμού των εδαφών·

19.       καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξαιρέσουν από ενδεχόμενη δόμηση, συμπίεση ή εκμετάλλευση, στο πλαίσιο τόσο των θεματικών στρατηγικών για το αστικό περιβάλλον όσο και των ρυθμιστικών χωροταξικών μέτρων, τους ιερούς χώρους, τις παραποτάμιες ζώνες, τις εναπομείνασες δασικές εκτάσεις, τις υγρές ζώνες, τις αλυκές· τα εδάφη που έχουν υποστεί ρύπανση μπορούν να διατεθούν για ορισμένες χρήσεις που επιτρέπονται από την χωροταξική νομοθεσία, υπό τη προϋπόθεση ότι θα ληφθούν υπόψη οι απαιτήσεις εξυγίανσης ή ασφάλειας, ανάλογα με τον βαθμό επιβάρυνσής τους.

20.       καλεί την Επιτροπή να συντάξει κατευθυντήριες γραμμές για την αποκατάσταση των εδαφών που έχουν υποστεί ρύπανση στις αστικές και περιαστικές περιοχές, όπου θα περιλαμβάνονται ο κατάλληλος ορισμός των τύπων εδαφών που θα επιτρέψει τον χαρακτηρισμό των πιθανών χρήσεών τους, η καθιέρωση επαρκών χρονικών περιθωρίων για την αποκατάστασή τους, η έρευνα της χρήσης απλούστερων και αποδοτικότερων συστημάτων, καθώς και πειραματικών μεθόδων βιολογικής κατεργασίας και η βιογραφία των εδαφών·

21.       ζητεί να εξετάζονται οι συνέπειες των υπόγειων και επίγειων έργων υποδομής, καθώς και των αστικών έργων οικοδόμησης, επί της ομαλής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, στο πλαίσιο της αντίστοιχης αξιολόγησης επιπτώσεων· όπου θα πρέπει να περιλαμβάνονται μέτρα συντήρησης διεισδυτικών εδαφών, και να λαμβάνονται υπόψη, από τη στιγμή του σχεδιασμού, οι συνέπειες του κατακερματισμού των φυσικών λεκανών και των οικοτόπων· ζητεί επίσης να εφαρμοσθούν, κατά την ανάπτυξη των θεματικών στρατηγικών για το αστικό περιβάλλον, οι οδηγίες σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και σχετικά με τη στρατηγική περιβαλλοντική αξιολόγηση·

22.       τονίζει την ανάγκη ενσωμάτωσης των στόχων προστασίας του εδάφους στις στρατηγικές χωροταξικού σχεδιασμού καθώς και την ανάγκη να αναλάβει δεσμεύσεις υπέρ της περαιτέρω ανάπτυξης της Ευρωπαϊκή Προοπτική Χωροταξικής Ανάπτυξης· ζητεί, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης για το 2003 ανακοίνωσης σχετικά με 'τον Σχεδιασμό και το Περιβάλλον: Εδαφική Διάσταση', να μελετήσει η Επιτροπή μέτρα για την πρόληψη της αδιαβροχοποίησης του εδάφους λόγω της διάθεσης νέων περιοχών για την πολεοδόμηση και την κατασκευή υποδομών· ζητεί την έγκριση ρύθμισης που θα προσαρμόζει τις χρήσεις των εδαφών στα επί μέρους χαρακτηριστικά τους, λαμβάνοντας υπόψη τις κοινωνικές αξίες, και θα θέτει τέλος στην αδιάκριτη στεγανοποίηση των εδαφών·

23.       εκτιμά ότι, προς όφελος της αειφόρου ανάπτυξης, η τοπογραφία, η δομή και το φυσικό ανάγλυφο της εδαφικής έκτασης πρέπει να διατηρούνται κατά τις διαδικασίες πολεοδομικής ανάπτυξης· επίσης είναι αναγκαίος ο περιορισμός της σφράγισης του εδάφους, καθώς και η παραμόρφωση της φυσικής μορφολογίας του και του αναγλύφου του, και απαιτείται εντατικότερος έλεγχος ώστε να αποφευχθεί η εξαφάνιση του εδάφους και να προληφθεί ο περιβαλλοντικός και οπτικός αντίκτυπος των μεγάλων έργων εκσκαφής για την εξόρυξη αδρανών υλικών·

24.       ορίζει για τον τομέα των μεταφορών ότι, κυρίως, η οδική και σε λιγότερο βαθμό η σιδηροδρομική υποδομή εξαιτίας της εδαφοκάλυψης και της συμπίεσης του εδάφους (λόγω της πίεσης από τη χρήση βαρέων οχημάτων) μπορεί να αποτελέσουν απειλή για το έδαφος, λόγω επίσης και του ότι διασχίζουν οικοσυστήματα· επισημαίνει σχετικά τη σημασία της προόδου των μεταφορών με πλωτά μέσα όπως διατυπώνεται, μεταξύ άλλων, στο Λευκό Βιβλίο για την πολιτική στον τομέα των μεταφορών και την ανάγκη να εφαρμοστούν, όσον αφορά σχέδια στο πλαίσιο των διευρωπαϊκών δικτύων, αξιολογήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με την οδηγία 2001/42/ΕΚ(8)· καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τη χρήση καινοτόμων ανθεκτικών τεχνικών και προϊόντων για την κατασκευή οδών όπως το υδροπερατό ασφαλτοσκληρόδεμα·

25.       φρονεί ότι είναι αναγκαίο να συμπληρωθούν οι γνώσεις ως προς τον ρόλο των ειδών που χρησιμοποιούν το έδαφος ως ενδιαίτημα, τον κύκλο των θρεπτικών ουσιών και τον κύκλο του νερού. Πιστεύει ότι έχει καίρια σημασία να εφαρμοστεί η αρχή της προφύλαξης και να διασφαλιστεί η πλήρης τήρηση του 6ου Προγράμματος Δράσης για το Περιβάλλον και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ, όπως των οδηγιών πλαίσιο για τους οικότοπους, τα πτηνά και τα ύδατα. Επιπλέον, πιστεύει ότι οι κοινοτικές πολιτικές θα πρέπει να αναθεωρηθούν, όπου είναι αναγκαίο, ώστε να βελτιωθεί η προστασία της φυσικής ισορροπίας, μέσω της πρόληψης της ελάττωσης της βιοποικιλότητας·

26.       καλεί την Επιτροπή να επεξεργασθεί ένα σύστημα που θα επιτρέπει την αξιόπιστη και ενημερωμένη εκτίμηση του κόστους και των οικονομικών συνεπειών της υποβάθμισης του εδάφους, το οποίο θα αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της θεματικής στρατηγικής για την προστασία του εδάφους·

27.       θεωρεί ότι ορισμένα κοινοτικά όργανα δεν ανταποκρίθηκαν ούτε επέδειξαν επαρκή ευαισθησία στις κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της διαδικασίας απερήμωσης που εξελίσσεται σε διάφορες περιοχές της Ένωσης· καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει, το ταχύτερο δυνατόν, μια ανακοίνωση σχετικά με την απερήμωση και της ζητεί να περιλάβει, κατά συνέπεια, στην ανακοίνωσή της ένα πρόγραμμα δράσης, στο οποίο θα παρατίθεται λεπτομερώς και με ακρίβεια η ταξινόμηση ανά ζώνες των περιοχών που πλήττονται ή κινδυνεύουν να υποστούν τη διαδικασία της απερήμωσης και, ταυτόχρονα, θα εξετάζονται διεξοδικά οι αιτίες του φαινομένου και οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις στις πληγείσες εκτάσεις, καθώς και οι συνέπειές του για τις ανθρώπινες κοινωνίες, το φυσικό περιβάλλον και τον κύκλο του ύδατος και θα προσδιορίζονται οι κατάλληλες κοινοτικές ενέργειες που θα βοηθήσουν στον περιορισμό των αρνητικών συνεπειών της διαδικασίας αυτής·

28.       συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι η διάβρωση των εδαφών αποτελεί 'πρόβλημα που πλήττει ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση' και καλεί την Επιτροπή να εκπονήσει πρόγραμμα δράσης σε κοινοτικό επίπεδο, το οποίο θα λαμβάνει επίσης δεόντως υπόψη τη διάβρωση που πλήττει τις ακτές και απειλεί τόσο τις κατοικημένες περιοχές όσο και τις υποδομές και τις πολιτιστικές αξίες·

29.       ζητεί από την Επιτροπή να μελετήσει τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος στη διάβρωση του εδάφους και στη διαδικασία απερήμωσης και να υποβάλει προτάσεις για τα κράτη μέλη με σκοπό την άμβλυνση των συνεπειών του φαινομένου·

30.       καλεί την Επιτροπή να διατηρήσει τις υπάρχουσες και να υποστηρίξει νέες ενισχύσεις για την πρόληψη των πυρκαγιών στα δάση που αποτελούν καίριο παράγοντα της διάβρωσης του εδάφους και έχουν λάβει ιδιαίτερα σοβαρές διαστάσεις στις χώρες της Μεσογείου· για τον λόγο αυτόν, πέραν των ενισχύσεων για την πρόληψη των πυρκαγιών, πρέπει να αυξηθούν οι διαθέσιμοι πόροι για τη διατήρηση των παραδοσιακών τεχνικών διαχείρισης του εδάφους, οι οποίες έχουν αποδείξει την εξαιρετική ωφελιμότητά τους για τη διατήρησή του·

31.       υπογραμμίζει τη σημασία της βιώσιμης δασοπονίας για την προστασία των εδαφών και καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την απαγόρευση της οικοδομικής δραστηριότητας σε καμένες δασικές εκτάσεις και για την αποκατάστασή τους με βάση τα κατάλληλα είδη βλάστησης, τα οποία δεν θα επιδράσουν αρνητικά στην περιβαλλοντική και υδρολογική ισορροπία της περιοχής·

32.       συνιστά την αναθεώρηση των μεθόδων έρευνας σχετικά με το έδαφος ενθαρρύνοντας την έρευνα για τη σχέση μεταξύ γεωργίας και εδαφών, για τις καλλιέργειες σε συνθήκες λειψυδρίας και για άλλα μέτρα καταπολέμησης της απερήμωσης, καθώς επίσης την έρευνα για τις επιπτώσεις των λιπασμάτων και των μέσων προστασίας των καλλιεργειών στη βιοποικιλότητα του εδάφους, ενώ θα πρέπει να δοθεί έμφαση στη διεπιστημονική έρευνα· θεωρεί αναγκαίο να διεξαχθούν έρευνες σχετικά με τις διαδικασίες οικιστικής οργάνωσης και τις συνέπειες της σφράγισης του εδάφους·

33.       επιμένει ότι κάθε στρατηγική σχεδιασμού και διατήρησης των εδαφών πρέπει να περιλαμβάνει στόχους σε σχέση με την περιβαλλοντική εκπαίδευση που θα απευθύνεται στους παράγοντες και τους τομείς εκείνους οι οποίοι, εφαρμόζοντας λανθασμένες πρακτικές, συμβάλλουν στην υποβάθμιση της ποιότητας του εδάφους (αγρότες, βιομηχανία τροφίμων, οι μονάδες που παράγουν μεγάλες ποσότητες υγρής κόπρου, ο τομέας της παραγωγής ξυλείας κ.λπ.)·

34.       αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα κοινοβούλια των κρατών μελών και των υποψήφιων προς ένταξη χωρών.



(1)      ΕΕ L 242 της 10.9.2002, σ. 1.
(2)      ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7.
(3)      ΕΕ L 103 της 25.4.1979, σ. 1.
(4)      ΕΕ L 175 της 5.7.1985, σ. 40.
(5)      ΕΕ L 327 της 22.12.2000, σ. 1.
(6)     Van Lynden, G.W., 2000, Soil degradation in Central and Eastern Europe: The assessment of the status of human-induced soil degradation, FAO-ISRIC, Ρώμη.
(7)      ΕΕ L 181 της 4.7.1986, σ. 6.
(8)      ΕΕ L 197 της 21.7.2001, σ. 30.