Tacaíonn Parlaimint na hEorpa le cearta an duine

Tá urraim do chearta an duine ar cheann de luachanna bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Déanann aon sárú ar na cearta sin difear do na prionsabail dhaonlathacha ar a bhfuil ár sochaí bunaithe, cibé acu a tharlaíonn siad laistigh nó lasmuigh d'AE. Troideann Parlaimint na hEorpa na sáruithe sin trí ghníomhaíocht reachtach lena n-áirítear breathnóireacht toghcháin, díospóireachtaí míosúla chearta an duine in Strasbourg agus trí chearta an duine a chumhdach i gcomhaontuithe maidir le trádáil sheachtrach.

Tacaíonn Parlaimint na hEorpa freisin le cearta an duine trí Dhuais bhliantúil Sakharov um Shaoirse Smaointeoireachta, a bunaíodh i 1988. Dámhtar an duais do dhaoine aonair atá tar éis cur go mór leis an troid ar son chearta an duine ar fud na cruinne, ag tarraingt aird ar sháruithe ar chearta an duine chomh maith le tacú leis na buaiteoirí agus a gcúis.

Oleg Sentsov, buaiteoir Dhuais Sakharov 2018

Is stiúrthóir agus scríbhneoir scannán Úcránach é Oleg Sentsov, duine a labhair amach go neamhbhalbh in aghaidh ionghabháil na Rúise ar an gCrimé. Ar 10 Bealtaine 2014, gabhadh in Simferopol na Crimé é, cúisithe i gcomhcheilg ghníomhaíochtaí sceimhlitheoireachta i gcoinne riail ‘de facto’ na Rúiseach sa Chrimé.

Oleg Sentsov, buaiteoir Dhuais Sakharov 2018

© Sergei Venyavsky/Getty Images

aolaíodh Sentsov in Simferopol i 1976, rinne sé staidéar ar an eacnamaíocht i gCív, agus ina dhiaidh sin ar an scríbhneoireacht scripte agus stiúradh scannán i Moscó. In 2012, rinne sé a chéad príomhscannán, an scannán a bhuaigh duaiseanna, Gámer. In 2013, ghlac sé ballraíocht ghníomhach i ngluaiseacht AutoMaidan, a bhí ag éileamh saoirse, cearta an duine agus síocháin san Úcráin, agus chuidigh sé le Réabhlóid EuroMaidan. Níos déanaí, i rith ionghabháil mhídhleathach na Crimé, in 2014, d'eagraigh Sentsov misin dhaonnúla do shaighdiúirí na hÚcráine, agus chuir sé bia, cógais leighis agus cabhair aslonnaíochta ar fáil dóibh. I ngeall ar an ról gníomhach a bhí aige sna hagóidí in aghaidh na forghabhála, chuir sé léiriú a dhara príomhscannán, Rhino, ar athló.

I mí na Bealtaine 2014, ghabh seirbhís slándála na Rúise (FSB) Sentsov, aistríodh chun na Rúise é agus cuireadh os comhair chúirt mhíleata é le líomhain de ghníomhaíocht sceimhlitheoireachta curtha ina leith. Chaith sé bliain faoi choinneáil sular cuireadh tús le "seóthriail fhíor-mhínáireach", mar a thug Amnesty International air, ina aghaidh. Sular tugadh os comhair na cúirte é, dhearbhaigh an FSB go poiblí go raibh sé ciontach i sceimhlitheoireacht, agus bhrúigh údaráis na Rúise saoránacht Rúiseach anuas air go haontaobhach, ag diúltú d'oifigigh na hÚcráine aon teagmháil a bheith acu leis. Ach dhiúltaigh Sentsov dá shaoránacht Rúiseach, ag áitiú gur saoránacht na hÚcráine amháin a bhí aige.

Cuireadh i leith Sentsov go raibh sé ina cheannaire ar eagraíocht sceimhlitheoireachta a raibh sé i gceist acu séadchomharthaí sa Chrimé a phléascadh, ach níor thángthas ar aon fhianaise dhochloíte ar a rannpháirtíocht i ngníomhaíochtaí coiriúla. Ina theannta sin, tharraing príomhfhinné an ionchúisimh a admháil tosaigh siar, á rá gur tugadh an admháil faoi choinníollacha céasadh. Idir an dá linn, cloíonn Sentsov go docht lena sheasamh go bhfuil sé neamhchiontach. Mar sin féin, gearradh téarma príosúnachta 20 bliain air agus cuireadh go dtí príosún ardslándála sa tSibéir é, na mílte ciliméadar óna bhaile. San óráid a thug sé uaidh sa chúirt ar fhógairt an fhíoraisc, rinne Sentsov fonóid faoin bpróiseas bréige agus chuir sé a dhóchas in iúl nach mbeadh eagla ar dhaoine sa Rúis a thuilleadh. Tá meon na frithbheartaíochta go smior i Sentsov, ar inspioráid é do dhaoine a bhfuil cos ar bolg á dhéanamh orthu.

I mí Bealtaine 2018, chuaigh Sentsov i mbun stailc ocrais a mhair 145 lá, ag lorg go scaoilfí saor na príosúnaigh pholaitiúla Úcránacha sa Rúis. Cuireadh iallach air a stailc ocrais a stopadh i mí Dheireadh Fómhair 2018 mar gheall ar go raibh beathú iallaigh á bhagairt air agus go raibh sé i ndrochshláinte. Fiú agus é i bpríosún, leanann Sentsov air ag troid ar son a chuid tuairimí agus ar mhaithe le saoirse a chine.

Ar an 14 Meitheamh 2018, ghlac Parlaimint na hEorpa rún a éilíonn go ndéanfaí Oleg Sentsov agus gach saoránach Úcránach atá faoi choinneáil go mídhleathach sa Rúis a scaoileadh saor láithreach agus gan choinníoll. Tá iar-bhuaiteoir Dhuais Sakharov, an tIonad um Chearta an Duine sa Rúis, 'Memorial' tar éis aitheantas a thabhairt do Sentsov mar phríosúnach polaitiúil. Tá an iliomad grúpaí cearta daonna agus pearsan tar éis a éileamh go scaoilfí saor é. Tá daoine aithnidiúla as saol na scannánaíochta ó gach carn den domhan agus lucht déanta scannán ón Rúis tar éis achainí a dhéanamh ina thaobh seo ar Uachtarán na Rúise, Vladamir Putin. Go dtí seo, níl aon aird tugtha ar na hiarratais go scaoilfí Oleg Sentsov saor.


Conas a thacaíonn Parlaimint na hEorpa le cearta an duine?

I dteannta Dhuais Sakharov, tacaíonn Parlaimint na hEorpa le cearta an duine trí ghníomhaíocht nithiúil pholaitiúil agus reachtach.

Teagmháil

DG COMM

Parlaimint na hEorpa / European Parliament
Rue Wiertz 60
B-1047 - Brussels
An Bheilg / Belgium