Het Europees Parlement steunt de mensenrechten

Eerbiediging van de mensenrechten is een van de fundamentele waarden van de Europese Unie. Elke schending van deze rechten ondermijnt de democratische principes waarop onze samenleving is gegrondvest, of dat nu gebeurt in de EU of daarbuiten. Het Europees Parlement bestrijdt deze schendingen door wetgevingsmaatregelen, waarneming bij verkiezingen, maandelijkse debatten over mensenrechten in Straatsburg en opneming van mensenrechtenclausules in de externe handelsovereenkomsten van de EU.

Het Europees Parlement steunt de mensenrechten ook door uitreiking van de jaarlijkse, in 1988 opgerichte Sacharovprijs voor de vrijheid van denken. De prijs wordt toegekend aan personen die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor de mensenrechten over de hele wereld; zo wordt de aandacht gevestigd op schendingen van de mensenrechten en worden de winnaars van de prijs en de zaak waarvoor zij zich inzetten gesteund.

Ali Ferzat - Winnaar van de Sacharovprijs

De spotprent hierboven verbeeldt een kind dat een tekening maakt van de toekomst in de vorm van een nieuw huis. De zon schijnt op de puinhopen van de verwoesting en vernietiging die werden veroorzaakt door alle mogelijke vormen van onderdrukking - inclusief de repressie van de media door de politie gedurende een halve eeuw in Syrië.

Verslaggevers zonder grenzen - Het nieuwe tijdperk van de propaganda

Door Christophe Deloire, secretaris-generaal van Verslaggevers zonder grenzen, vereniging van laureaten van de Sacharovprijs 2005

We betreden een nieuw tijdperk. Een tijdperk waarin moed onontbeerlijk zal zijn. De voorvechters van vrijheid en journalisten die deze titel waardig zijn kunnen hun strijd voortzetten, maar als zij alleen staan in hun verzet zullen zij een verpletterende nederlaag lijden. Zonder de vastberaden steun van burgers zullen zij het afleggen tegen de krachten van de manipulatie, de obscuriteit en de onderwerping. Moorddadige ideologieën, propagandamachines en manipulatoren van de berichtgeving proberen het publieke debat zoals we dat sinds de Verlichting kennen, te smoren. Laten we ons dit gebeuren?

Hoe kan de journalistiek "die deze naam waardig is", overleven bij haar zoektocht naar de waarheid, in al haar verscheidenheid, in deze wereld die is verzadigd van verhandelde, gemanipuleerde of willens en wetens door de macht, het geld of de onverdraagzaamheid beïnvloede informatie? De mensheid en de samenleving hebben behoefte aan "betrouwbare waarnemers" die het mogelijk maken dat collectieve en individuele keuzen worden gemaakt op grond van "vrije nieuwsgaring", waarnaar wordt verwezen in de oprichtingsakte van Unesco.

Hoe kan de pluriformiteit van verslaggeving en onderzoeksjournalistiek worden verdedigd, wanneer juist de geloofwaardigheid van journalisten, al dan niet terecht, tanende is? Door hun vrijheid en hun onafhankelijkheid te vuur en te zwaard te verdedigen. Want precies dat is de rol van journalisten: op vrije en onafhankelijke wijze verslag doen van hun ontdekkingen. Helaas zijn we in een nieuw tijdperk beland waarin overheden over ongekende middelen beschikken om informatie te controleren en, meer in het algemeen, de publieke opinie te beïnvloeden.

Dankzij de technologische mogelijkheden kunnen nationale, politieke, economische of religieuze autoriteiten hun informatie rechtstreeks overal ter wereld verspreiden. Zonder filter, zonder onderscheid. Alles is geoorloofd. De barbaarse propagandafilm vermomd als rapportage. De verminkte werkelijkheid die als waarheid wordt voorgesteld. Het creëren of manipuleren van illusies onder het mom van onderzoeksjournalistiek. De technologie geeft toegang tot veel vrijheden, maar wordt niet alleen voor legitieme doeleinden gebruikt.

Het wordt voor burgers van alle landen steeds moeilijker om berichtgeving die wordt gesponsord of bepaalde belangen dient, te onderscheiden van onafhankelijke informatie die is vergaard conform de integriteitsregels en die zo veel mogelijk in lijn is met het journalistieke ideaal. Pluriformiteit zou geen keuze moeten zijn tussen twee propagandavormen, twee communicatiestelsels, twee PR-systemen. We zien dat de onafhankelijke nieuwsgaring overal moeite heeft zich te ontwikkelen of te overleven. Vandaar de urgentie.

We zijn aangekomen in een tijdperk van informatieoorlogen. Vroeger plaatsten despotische staten hun volkeren in een isolement, maar zij oefenden tenminste geen macht uit over de rest van de wereld. Tegenwoordig creëren de ergste dictaturen, net als gestuurde democratieën, hun eigen mediagroepen om hun "blijde boodschap" overal ter wereld te verkondigen. In zowel autoritaire als democratische staten slagen de steeds talrijkere spin doctors, die over steeds meer middelen beschikken, erin mediamonsters te voeden.

Hier zijn algoritmen de tralies van nieuwe onzichtbare gevangenissen, met koude cellen en wrede cipiers. Het geweld tegen journalisten is niet afgenomen. Meer dan 150 verslaggevers zitten gevangen, het dubbele aantal indien ook degenen worden meegerekend wier informatieactiviteiten onder een missie en niet onder de journalistiek vallen. Volgens berekeningen van Verslaggevers zonder grenzen zijn in tien jaar in de hele wereld 720 journalisten bij de uitoefening van hun beroep omgekomen. Beschouwd als hinderlijke getuigen die moesten verdwijnen, als spelbedervers van de uit te dragen propaganda.

En deze angstaanjagende tendens van vijandigheid jegens de vrijheid van denken heeft een ideologische grondslag. De begrippen godslastering en heiligschennis vormen, wanneer zij worden gebruikt als voorwendsel om anderen te beschuldigen, een groot gevaar voor de vrijheid van meningsuiting en informatie. Niet alleen omdat in januari 2015 razende gekken onder het mom van de veroordeling van godslastering zijn binnengevallen bij Charlie Hebdo in Parijs. In zeer veel landen worden in naam van religie of de "traditionele waarden" niet alleen spotprenten, maar ook "feitelijke waarheden" gecensureerd.

Belediging van een godsdienst dient vaak als werktuig voor politieke censuur, bijvoorbeeld het verhullen van de economische, sociale en culturele realiteit. Tussen de jaren 1999 en 2010 hebben we gestreden tegen het diplomatieke offensief van religieuze regimes die hun opvattingen over "de belediging van godsdiensten" probeerden op te leggen. Uit naam van "de gevoelens van gelovigen" zijn bij de VN maar liefst 15 resoluties ingediend. Maar als de ene godsdienst erin slaagt zijn onschendbaarheid af te dwingen, is er geen reden waarom die onschendbaarheid niet zou gelden voor andere politieke of filosofische denkbeelden en, waarom niet, voor economische doctrines. Wat blijft er dan nog van de vrijheid van denken over?

Vereniging van journalisten van Belarus (BAJ) - Vrijheid als eeuwigdurende verdedigingslinie

Laura Rawas - "Wij verdienen vrijheid net als jullie!"

Salima Ghezali - De vrijheid van meningsuiting op... Mars

DE PERSVRIJHEID MOET BESCHERMD WORDEN. WIE DIE OOK PROBEERT TE ONDERDRUKKEN.

  • URL

#FreeRazan

© Razan Zaitouneh

Op 9 december 2013 werd de Syrische verdediger van de mensenrechten, Razan Zaitouneh, ontvoerd uit haar kantoor in Duma, in de omgeving van Damascus.  Razan, journalist en mensenrechtenadvocaat, is een van de meest vooraanstaande burgeractivisten in de Syrische revolutie. Een jaar na haar ontvoering wordt ze nog altijd vermist. Het Sacharovprijsnetwerk, het Europees Parlement en de voormalige winnaars van de Sacharovprijs dringen aan op haar vrijlating. #Free Razan #Sakharov

Winnaar in 2014

© Courtesy of Stichting Vluchteling

Denis Mukwege is een Congolese dokter die zijn leven wijdt aan het heropbouwen van de lichamen en de levens van tienduizenden Congolese vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn geworden van groepsverkrachting en brutaal seksueel geweld tijdens de oorlog in de Democratische Republiek Congo.

Mukwege is een internationaal erkend deskundige op het gebied van het herstel van pathologische of psychosociale schade die is aangericht door seksueel geweld.

Hoe wordt de winnaar gekozen?

In september van elk jaar kunnen de leden van het Europees Parlement kandidaten voor de Sacharovprijs voordragen. Elke kandidaat moet de steun van minstens 40 EP-leden hebben, en elk individueel EP-lid mag slechts één enkele kandidaat steunen. De ondertekende voordrachten worden samen met ondersteunende documenten beoordeeld op een gezamenlijke vergadering van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Er wordt een shortlist van drie kandidaten opgesteld, die aan de Conferentie van voorzitters wordt voorgelegd. Deze bepaalt de definitieve keuze, waarna de winnaar gewoonlijk in oktober bekend gemaakt wordt.

Contact

Informatiecampagnes (DG COMM)

Europees Parlement
Altiero Spinelli-gebouw
Wiertzstraat 60
B-1047 Brussel
België

Beperkte aansprakelijkheid - De standpunten in dit artikel zijn niet noodzakelijk van het Europees Parlement als instelling gehouden.