Oleg Sentsov, winnaar van de Sacharovprijs 2018

© Sergei Venyavsky/Getty Images

Oleg Sentsov is een Oekraïense filmregisseur en schrijver en een uitgesproken tegenstander van de annexatie van de Krim door Rusland.

Sentsov is in 1976 geboren in Simferopol. Hij studeerde economie in Kiev en volgde daarna cursussen scenarioschrijven en filmregie in Moskou. In 2012 maakte hij zijn eerste speelfilm, de prijswinnende film Gámer. In 2013 werd hij actief lid van de Automaidan-beweging, die pleitte voor vrijheid en mensenrechten, en die mede de Euromaidan-revolutie ontketende. Tijdens de illegale annexatie van de Krim in 2014 organiseerde Sentsov humanitaire hulp voor de omsingelde Oekraïense soldaten. Hij bracht hun voedsel en medicijnen en hielp bij de evacuatie van hun gezinnen.

Op 10 mei 2014 werd hij in Simferopol, op de Krim, gearresteerd, waarna hij werd beschuldigd van het beramen van terroristische activiteiten, gericht tegen de Russische machtsovername op de Krim. De Russische veiligheidsdienst bracht hem over naar Rusland. Na een jaar in voorarrest te hebben gezeten werd hij voorgeleid aan een militaire rechtbank, die hem veroordeelde tot twintig jaar gevangenisstraf. Amnesty International omschreef deze gang van zaken als een "uiterst cynisch showproces". De Russische autoriteiten behandelden hem als Russisch staatsburger, ook al was hij nooit in het bezit van een Russisch paspoort en verklaarde hij alleen Oekraïens staatsburger te zijn.

Sentsov werd ervan beschuldigd leiding te geven aan een terroristische organisatie die het opblazen van monumenten op de Krim beraamde. Hij volhardde in zijn onschuld en er werd geen afdoende bewijs geleverd voor zijn betrokkenheid bij criminele activiteiten. De belangrijkste getuige à charge trok zijn aanvankelijke bekentenis in en onthulde dat deze bekentenis door foltering was afgedwongen. In zijn toespraak voor de rechtbank dreef Sentsov de spot met het nepproces en sprak hij zijn hoop uit dat de mensen in Rusland niet langer in angst hoeven te leven.

Na zijn veroordeling werd hij naar een zwaarbeveiligde strafkolonie in Siberië gestuurd. Deze strafkolonie ligt ten noorden van de poolcirkel, duizenden kilometers van Sentsovs thuisland.  In de gevangenis bleef Sentsov vechten voor zijn overtuigingen. In mei 2018 is hij gedurende 145 dagen in hongerstaking gegaan, waarbij hij eiste dat alle Oekraïense politieke gevangenen in Rusland zouden worden vrijgelaten. Hij werd gedwongen zijn hongerstaking te beëindigen doordat werd gedreigd met dwangvoeding en zijn gezondheidstoestand kritiek was.

Op 14 juni 2018 heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen waarin werd verzocht om de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Oleg Sentsov en alle andere illegaal gedetineerde Oekraïense staatsburgers in Rusland.

De internationale gemeenschap, mensenrechtengroeperingen, Russische filmmakers en beroemde regisseurs en acteurs steunden Sentsov en eisten zijn vrijlating. 'Memorial', het Russische centrum voor mensenrechten, erkende hem als politiek gevangene.

In september 2019 werd Sentsov in vrijheid gesteld en keerde hij terug naar Oekraïne. Hij werd vrijgelaten in het kader van een overeenkomst tussen Rusland en Oekraïne over de uitwisseling van gevangenen. David Sassoli, voorzitter van het Europees Parlement, gaf in een verklaring uitdrukking aan zijn opluchting en vreugde over het nieuws van Sentsovs vrijlating. Hij huldigde Sentsov als een moedig man die zich waardig heeft verzet tegen onrechtvaardigheid.

Democratische oppositie in Venezuela - 2017, Venezuela

Nadia Murad en Lamiya Aji Bashar - 2016, Irak

Raif Badawi - 2015, Saoedi-Arabië

Denis Mukwege - 2014, Congo

Malala Yousafzai - 2013, Pakistan

Nasrin Sotoudeh - 2012, Iran

Jafar Panahi - 2012, Iran

Mohamed Bouazizi – 2011, "Arabische Lente", Tunesië

Ali Ferzat – 2011, "Arabische Lente", Syrië

Asmaa Mahfouz – 2011, "Arabische Lente", Egypte

Ahmed El Senussi – 2011, "Arabische Lente", Libië

Razan Zaitouneh – 2011, "Arabische Lente", Syrië

Guillermo Fariñas – 2010, Cuba

Andere winnaars