Δύο εβδομάδες πριν συναφθεί στην Κοπεγχάγη μια γενική διεθνής συμφωνία για την κλιματική αλλαγή μετά το 2012, το ΕΚ ζητεί από τους αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων να δώσουν στο θέμα αυτό ύψιστη προτεραιότητα. Καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να χαράξει εξωτερική πολιτική στον τομέα της κλίματος και να εκφραστεί με ενιαία φωνή διατηρώντας ηγετικό ρόλο κατά τις διαπραγματεύσεις της COP 15. Σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές, είναι απαραίτητο να επιτευχθεί μια νομικά δεσμευτική συμφωνία στην Κοπεγχάγη, που θα τεθεί σε ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2013.

 

"Η ΕΕ έχει έναν ηγετικό ρόλο στον αγώνα για την  προστασία του κλίματος, και αυτό πρέπει να γίνει σαφές και στην Κοπεγχάγη. Ως εκ τούτου, πρέπει να μείνουμε προσηλωμένοι στην πρότασή μας για μείωση κατά 30% του διοξειδίου του άνθρακα έως το 2020" δήλωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος Jo Leinen (Σ&Δ, DE).

 

Με το ψήφισμα, που υιοθετήθηκε με 516 ψήφους υπέρ, 92 κατά και 70 αποχές, το ΕΚ θεωρεί ότι η νέα συμφωνία θα πρέπει να διασφαλίσει ότι:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η διοίκηση του κ. Ομπάμα είναι πολύ φιλόδοξη όσον αφορά την προστασία του κλίματος, αλλά οι Αμερικανοί έρχονται πολύ αργά. Βρίσκονται πολύ πίσω από την Ευρωπαϊκή Ένωση και, απ'ό,τι έμαθα, το κογκρέσο δεν θα εγκρίνει τη νομοθεσία για την προστασία του κλίματος έγκαιρα για την Κοπεγχάγη.

 

Παραμένουν, επομένως, πολλά ανοιχτά θέματα, όπως είναι οι βραχυπρόθεσμες δεσμεύσεις των Αμερικανών εν όψει της διάσκεψης της Κοπεγχάγης. Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, είμαι βέβαιος ότι έχουμε μια αλλαγή νοοτροπίας στην πολιτική των ΗΠΑ, ακόμη και όσον αφορά τη τεχνολογική βιομηχανία τους. Όταν ασχολούνται ενεργά με το θέμα, θέλουν να είναι οι πρώτοι. Είναι πραγματικοί ανταγωνιστές της Ευρώπης στον τομέα της τεχνολογίας.

 

 

Υπάρχουν δύο ζητήματα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εμπόδια. Το πρώτο είναι οι συγκεκριμένες δεσμεύσεις των βιομηχανικών χωρών όσον αφορά τους στόχους μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Νομίζω ότι ο αναπτυσσόμενος κόσμος και οι αναδυόμενες χώρες θέλουν να δουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τον βιομηχανικό κόσμο, ο οποίος έχει ήδη επιβαρύνει την ατμόσφαιρα εδώ και 200 χρόνια με αέρια.

 

Το δεύτερο ζήτημα είναι η χρηματοδότηση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και του μετριασμού του φαινομένου στις αναπτυσσόμενες χώρες. Θα πρέπει επομένως η Ευρώπη, οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία να θέσουν επί τάπητος συγκεκριμένες προτάσεις ως προς το πόσα χρήματα είναι διατεθειμένες να δώσουν για τον αναπτυσσόμενο κόσμο, έτσι ώστε να υπάρξει κοινή συναίνεση για την ίδια συμφωνία.

 

 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μέχρι στιγμής ο μόνος παγκόσμιος παράγοντας που προτείνει συγκεκριμένους στόχους για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και για το δημοσιονομικό πλαίσιο που θα βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες. Τα αποτελέσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν είναι αρκετά, είναι πολύ αδύναμα και πολύ άτολμα. Θα πρέπει επομένως να υπάρξει μεγαλύτερη δέσμευση πριν από την Κοπεγχάγη, έτσι ώστε να γίνει εφικτή μια πραγματική πράξη αλληλεγγύης μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών του κόσμου.

 

 

 

Ελπίζω πως όχι, διότι πιστεύω ότι έχουμε κοινά συμφέροντα. Κάθε ανεπτυγμένη και κάθε αναπτυσσόμενη χώρα θα αποτελέσει θύμα των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος, δηλαδή αντιμετωπίζουμε μια κοινή απειλή. Πρέπει να τηρήσουμε την αρχή των κοινών αλλά διαφορετικών ευθυνών, σύμφωνα με την οποία θα υπάρξουν διαφορετικά επίπεδα δεσμεύσεων ανάλογα με την κατάσταση της κάθε χώρας.

 

Ορισμένα μέρη, πχ. της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, δεν είναι σε θέση να προσαρμοστούν στις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος. Πιστεύω ότι ο ανεπτυγμένος κόσμος θα πρέπει να βοηθήσει τις περιοχές αυτές -πρόκειται για ηθικό ζήτημα.

 

Είμαι αισιόδοξος για την Κοπεγχάγη, επειδή έχω δει μια σημαντική αλλαγή της κοινής γνώμης κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο ετών, ιδίως μετά από την τέταρτη έκθεση αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

 

Αν δεν αναλάβουμε δράση, είναι σίγουρο ότι θα ξεπεράσουμε τους 2 βαθμούς Κελσίου.

 

Σε όποια συμφωνία και αν καταλήξουν οι παγκόσμιοι ηγέτες στην Κοπεγχάγη, σίγουρα αυτή δεν θα είναι η τελευταία. Οι επιστήμονες θα πρέπει να ενημερώνουν τους φορείς χάραξης της κοινής πολιτικής στον τομέα αυτό. Η πέμπτη έκθεση αξιολόγησης της IPCC, που αναμένεται το 2013-2014, θα παράσχει περαιτέρω πληροφορίες.

 

 

Αναμφισβήτητα. Ήμουν χθες στη Γερμανία και συνάντησα την καγκελάριο Angela Merkel. Στην περίπτωση της Γερμανίας, η κυβέρνηση ακολουθεί προληπτικές πολιτικές. Έχουν σήμερα ηλιακό δυναμικό 5,5 γιγαβάτ. Η Ινδία έχει επίσης πολύ φιλόδοξα σχέδια για τη συγκέντρωση ηλιακής ενέργειας. Υπάρχουν επίσης τεράστιες δυνατότητες για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, για παράδειγμα στον τομέα των μεταφορών για τη στέγαση και τη βιομηχανία.

 

Αν πάρετε όλα αυτά τα μέτρα και τα συνδυάσετε, είναι εντελώς ρεαλιστική η πεποίθηση ότι μπορούμε να μειώσουμε ουσιαστικά τις εκπομπές χωρίς οποιαδήποτε απώλεια οικονομικής παραγωγής ή ευκαιριών απασχόλησης. Είναι γεγονός ότι ορισμένα από τα μέτρα αυτά ενισχύουν τις ευκαιρίες απασχόλησης. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι πολιτική βούληση, αλλά όπως λέει ο καλός μου φίλος ο Al Gore, «η πολιτική βούληση είναι μια ανανεώσιμη πηγή».

 

 

Ο κόσμος έχει ζήσει αρκετές ριζικές ή ακόμη και «τεκτονικές» αλλαγές θα έλεγα. Ξεκινήσαμε ως κυνηγοί και μετά είδαμε την ανάπτυξη της γεωργίας.

 

Δεν βλέπω, επομένως, γιατί πρέπει να φοβόμαστε για τις μεγάλες αλλαγές που γίνονται τώρα, που διασφαλίζουν ότι μεγαλώνουμε, αναπτυσσόμαστε και καταναλώνουμε με τρόπο που να συνάδει με την προστασία του περιβάλλοντος. Πρέπει να εστιάσουμε στο περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή.

 

 

Θα του έλεγα να μη φοβάται, αν και θα πρέπει να έχει επίγνωση ότι σε ορισμένα τμήματα του κόσμου η λειψυδρία θα αυξηθεί δραματικά. Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα ρεύμα που θα παρασύρει κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και πολίτες να εκτιμούν το νερό, καθώς δεν υπάρχει φυσικός πόρος χωρίς αξία.

 

 

Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να αντικαταστήσουν τα ορυκτά καύσιμα και, πιθανότατα, την πυρηνική ενέργεια. Νομίζω ότι υπάρχουν πολλά μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία και την καινοτομία τους, προκειμένου να κάνουν ευρεία χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

 

Μια δυνατότητα που παραμελείται συχνά είναι η αυτή της χρήσης της Βόρειας Αφρικής ως τοποθεσίας για μεγάλης κλίμακας παραγωγή ηλιακής ενέργειας που στη συνέχεια θα μεταφέρεται με υποθαλάσσια καλώδια στην Ευρώπη. Ο άνεμος αποτελεί άλλο ένα παράδειγμα.

 

Μπορούμε, φυσικά, να χρησιμοποιήσουμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά θα πρέπει παράλληλα να διασφαλίσουμε τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της χρήσης της ενέργειας.

 

 

Σύμφωνα με τη Διεθνή Μετεωρολογική Οργάνωση, η πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα είναι η θερμότερη που υπήρξε ποτέ από τότε που άρχισαν να περισυλλέγονται τα πρώτα μετεωρολογικά στοιχεία... Δεδομένης της σοβαρότητας της υπερθέρμανσης του πλανήτη, η κυβέρνηση της Δανίας δίνει το καλό παράδειγμα στους ηγέτες της ανθρωπότητας, που θα περάσουν 12 μέρες στην Κοπεγχάγη μέχρι να καταλήξουν σε συμφωνία κατόπιν διαπραγματεύσεων, ως εξής:

 

 

«Χαοτική» βρήκαν την ατμόσφαιρα στο κέντρο όπου γίνεται η διάσκεψη της Κοπεγχάγης οι περίπου 15.000 συμμετέχοντες και 1.400 δημοσιογράφοι που κατάφεραν να μπουν -ορισμένοι εκ των οποίων μετά από αναμονή 5-6 ώρες σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.

 

Εκπρόσωποι της Ινδίας, χωρών της Αφρικής, μη κυβερνητικών οργανώσεων, υπουργοί, κ.ά από όλο τον κόσμο, έτρεχαν στους διαδρόμους από τη μία συνάντηση στην άλλη και μετέφεραν τα μηνύματά τους για το πώς μπορεί να σωθεί ο κόσμος από τις καταστροφικές συνέπειες των κλιματικών αλλαγών. Ένα τεράστιο μπαλόνι έδειχνε μάλιστα τον όγκο ενός τόνου διοξειδίου του άνθρακα.

 

 

Μετά από μέρες διαπραγματεύσεων, η κυριότερη φάση των συνομιλιών ξεκίνησε την Τρίτη με την άφιξη των υπουργών Περιβάλλοντος και διαπραγματευτές από 193 χώρες. Οι 120 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου των ΗΠΑ Barack Obama, άρχισαν να φθάνουν την Τετάρτη και την Πέμπτη.

 

Ο Karl-Heinz Florenz, αντιπρόεδρος της 15μελούς κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας που μετέβη στη διάσκεψη της Κοπεγχάγης για το κλίμα, περιέγραψε τους Αμερικανούς και τους Κινέζους ως τους πιο σκληρούς διαπραγματευτές. Ένα άλλο πρόβλημα ήταν κατά τη γνώμη του το γεγονός ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν μιλούσαν με μια φωνή.

 

 

Αν και όλοι περίμεναν την Τετάρτη ότι η δανική προεδρία της διάσκεψης θα παρουσίαζε ένα κείμενο με σκοπό την επίτευξη συναίνεσης, οι διαπραγματεύσεις δεν ήταν μέχρι στιγμής επιτυχείς.

 

Ο Jo Leinen, αρχηγός της κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας στην Κοπεγχάγη, φάνηκε απαισιόδοξος: «Είναι πολύ λυπηρό ότι η Κοπεγχάγη δεν θα έχει ολοκληρωμένο αποτέλεσμα. Η διαδικασία που θα ακολουθήσει όμως τη διάσκεψη της Κοπεγχάγης θα είναι εξίσου σημαντική με την Κοπεγχάγη. Μέχρι το καλοκαίρι του 2010 πρέπει να επιτευχθεί συναίνεση για μια νέα νομικά δεσμευτική συμφωνία».

 

 

Σύμφωνα με τον κ. Leinen, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να παραμείνει σταθερή στους στόχους της ως προς την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος. «Τυχόν αποδυνάμωση του στόχου του 30% θα θέσει υπό αμφισβήτηση την ηγεσία της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα και θα κάνει άλλα κράτη να αλλάξουν επίσης τους στόχους τους για την προστασία του κλίματος».  

 

Χθες (17 Δεκεμβρίου), στη διάσκεψη του ΟΗΕ στην Κοπεγχάγη μετέβη και ο Jerzy Buzek, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ παράλληλα διοργανώθηκε μια εκδήλωση στην οποία το κίτρινο και μπλε περίπτερο της ΕΕ (χρώματα της ευρωπαϊκής αλλά και της σουηδικής σημαίας) ήταν ακριβώς δίπλα σ'αυτό των Αμερικανών -μια καλή ευκαιρία για να συγκρίνουν σημειώσεις ΗΠΑ και ΕΕ... Όπως και να'χει, οι διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη συμφωνίας που θα αντικαταστήσει το πρωτόκολλο του Κιότο ίσως συνεχιστούν και το Σάββατο.

 

Βαθειά απογοήτευση κυριάρχησε στην ολομέλεια της Τετάρτης, στην οποία συζητήθηκε η αποτυχία επίτευξης φιλόδοξης και δεσμευτικής συμφωνίας για το κλίμα, στη σύνοδο του ΟΗΕ στην Κοπεγχάγη στις 7-18 Δεκεμβρίου. Συζητώντας για τα αποτελέσματα της συνόδου, τα μέλη της αντιπροσωπείας του ΕΚ συμφώνησαν ότι στην αναγκαιότητα μιας νέας στρατηγικής της ΕΕ, που θα διευκολύνει τη δρομολόγηση μιας νέας, δεσμευτικής αυτή τη φορά, συμφωνίας, στο Μεξικό.

 

 

Πρώτα τι δεν άλλαξε: Δεν υπήρξε καμία δεσμευτική συμφωνία για βραχυπρόθεσμη, μέχρι το 2020, μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και δεν υπήρξε δεσμευτική συμφωνία ούτε για τη θέσπιση μακροπρόθεσμου στόχου μείωσης των εκπομπών, ενώ ο αρχικός στόχος ήταν να συμφωνηθεί μείωση 50% μέχρι το 2050. Τέλος, η "Συμφωνία της Κοπεγχάγης" δεν είναι δεσμευτική και απλώς "αναγνωρίζει" την ανάγκη να περιορισθεί η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας στον πλανήτη σε λιγότερο από 2 βαθμούς Κελσίου.

 

Από την άλλη πλευρά, μπορούν να καταγραφούν τέσσερα σημεία στα οποία πράγματι κάτι άλλαξε με τη σύνοδο. Κατ' αρχήν για πρώτη φορά όλες οι χώρες που συμμετείχαν, σχεδόν όλες οι χώρες του κόσμου, δήλωσαν σε επίσημο κείμενο του ΟΗΕ ότι αναγνωρίζουν ως κοινό στόχο τους, τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας στους 2 βαθμούς. Μια δεύτερη αλλαγή είναι ότι όλες οι ανεπτυγμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, εντάχθηκαν στο ίδιο διεθνές πλαίσιο, σε μία συμφωνία που περιλαμβάνει επίσης "μέθοδο επαλήθευσης" της μείωσης των εκπομπών τους. Τρίτη καινοτομία είναι η δέσμευση των ανεπτυγμένων χωρών να συμβάλλουν με κονδύλια ύψους 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη στήριξη μέτρων περιορισμού των ρύπων στις αναπτυσσόμενες χώρες μόνο για την περίοδο 2010-2012. Τέλος, από τη δική τους πλευρά οι αναπτυσσόμενες χώρες συμφώνησαν για πρώτη φορά να συμμετάσχουν στις προσπάθειες περιορισμού των κλιματικών αλλαγών και "έδειξαν πρόθυμες" να επιτρέψουν τη "διεθνή παρακολούθηση" των προσπαθειών τους.

 

 

 

Ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας του ΕΚ στην Κοπεγχάγη, ο Γερμανός Ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών, Jo Leinen, (Προοδευτική Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών)προτίμησε να εστιάσει την προσοχή του περισσότερο στο μέλλον παρά στο τι έγινε, για να εκφράσει την ικανοποίησή του για τη δέσμευση της ισπανικής προεδρίας στη μάχη κατά των κλιματικών αλλαγών. Ταυτόχρονα όμως εξέφρασε και ανησυχία γιατί, όπως σημείωσε, παραμένουν οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών σε σειρά ζητημάτων. "Είναι σημαντικό να γίνουμε και πάλι οι πρωτοπόροι στη μάχη κατά των κλιματικών αλλαγών και για να το πετύχουμε αυτό χρειάζεται να πετύχουμε στρατηγικές συμμαχίες εν όψει της επόμενης μεγάλης συνδιάσκεψης για το κλίμα, στο Μεξικό"  προσέθεσε. Υπογράμμισε έτσι τη σημασία συμμαχιών με τον αναπτυσσόμενο κόσμο που, εκφράζοντας την ελπίδα ότι αυτός θα ενεργοποιηθεί περισσότερο στη μάχη φέτος, όταν αρχίσουν να κατανέμονται τα κονδύλια.

 

"Είμαστε, φυσικά, απογοητευμένοι όμως έγιναν κάποια βήματα παραπάνω στη μάχη κατά των κλιματικών αλλαγών και ενώ στρατηγική μας θα αναπροσαρμοσθεί τώρα, η φιλοδοξία μας πρέπει να μείνει η ίδια, σημείωσε η Corien Wortmann-Kool (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Ολλανδία). Για τους Φιλελευθέρους, η Corinne Lepage (ALDE - Συμμαχία Φιλελευθέρων και Δημοκρατών, Γαλλία) τόνισε ότι η αποτυχία στην Κοπεγχάγη δεν πρέπει να οδηγήσει σε εγκατάλειψη της προσπάθειας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αναπτύξει η ΕΕ "ολοκληρωμένη και φιλόδοξη στρατηγική", στρέφοντας την οικονομία της σε "πιο πράσινη τροχιά". Από την πλευρά των Πρασίνων, η Satu Hassi (Πράσινοι/EFA-Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία) κατήγγειλε ότι "είναι προφανές πως κάποιοι θέλησαν να υπονομεύσουν τη συμφωνία" και κάλεσε τις αναπτυσσόμενες χώρες να δεσμευθούν για να επισημάνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αποτελεσματική μόνο όταν λειτουργεί ομόφωνα, κάτι που όπως είπε δεν συνέβη στην Κοπεγχάγη. Ζήτησε τέλος αλλαγή στο σύστημα λήψης αποφάσεων στα Ηνωμένα έθνη.

 

 

Στην άτυπη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Ένωσης στη Σεβίλλη, στις 15 Ιανουαρίου, η Επιτροπή ζήτησε ταχεία εφαρμογή της συμφωνίας της Κοπεγχάγης από ευρωπαϊκής πλευράς και κάλεσε τις υπόλοιπες χώρες να ακολουθήσουν και να καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για την επίτευξη δεσμευτικής συμφωνίας αργότερα φέτος.

 

Το ΕΚ θα ψηφίσει επί των αποτελεσμάτων της συνόδου της Κοπεγχάγης στην ολομέλεια του Φεβρουαρίου.

 

Η επόμενη σύνοδος του ΟΗΕ για το κλίμα θα διεξαχθεί στο Μεξικό από τις 29 Νοεμβρίου μέχρι τις 10 Δεκεμβρίου 2010 καθώς το τέλος του 2012 είναι η καταληκτική ημερομηνία για την επικύρωση της όποιας νέας διεθνούς συμφωνίας για το κλίμα.