Dossier
Europees voetbal in de schijnwerpers
Sport - 15-06-2007 - 16:53
Voetbal, de favoriete sport in Europa
Voetbal is in elk werelddeel populair, maar de rijkste clubs bevinden zich in Europa. De sport heeft zich, vooral in financieel opzicht, enorm ontwikkeld in de afgelopen 20 jaar. De wereld van het voetbal is er één geworden van miljarden euro's. Het zet de schijnwerpers op de spelers en bevordert de dromen van jongetjes over de planeet, maar zorgt ook voor meer en meer misstanden.
Wat gaat er schuil achter de voetbalwedstrijden? Is voetbal nog een sport als alle anderen, of staat het bol van schandalen, corruptie en zelfs mensenhandel? Wat voor bijdrage levert de EU op het gebied van voetbal en wat hebben de leden van het Europees Parlement voorgesteld voor de toekomst van het profvoetbal en de veiligheid in stadions? Wat hebben UEFA-voorzitter Michel Platini en de voorzitter van Real Madrid Ramón Calderón te vertellen? Ontdek het in dit dossier!
Sommaire du dossier :
Europees voetbal in de schijnwerpers 
Football: stamp out the violence 
Europees voetbal: sport of business? 
Jonge spelers: mensenhandel in het Europese voetbal? 
Voetbal en tv-gelden: het spel en de knikkers? 
Interview met Michel Platini, voorzitter van de UEFA 
Interview met Ramón Calderón, voorzitter van Real Madrid
REF.: 20070323FCS04520
Europees voetbal in de schijnwerpers
Voetbal in Europa is niet slechts een spel!
Voetbal is in elk werelddeel populair, maar de rijkste clubs bevinden zich in Europa. Op elk niveau bestaat een spanningsveld tussen de sport en de zakelijke aspecten van het spel. Hoe groter en winstgevender de voetbalclub is, hoe duidelijker dit spanningsveld aanwezig is.
De toestroom van enorme hoeveelheden geld naar clubs, spelers en andere betrokkenen heeft geleid tot een schandalen en felle discussies. Beschuldigingen over steekpenningen en het vooraf vaststellen van de uitslag van de wedstrijd hebben bepaalde zeer bekende clubs in diskrediet gebracht.
Televisieopbrengsten
Televisierechten zijn een belangrijke bron van inkomsten, nationaal en internationaal. Hoe de grote clubs het geld verdelen en hoeveel geld zij ontvangen, is een vraag die steeds weer opduikt. De lucratieve UEFA "Champions League" genereert voor de betreffende clubs grote televisie-, sponsor- en kaartverkoopopbrengsten, waardoor hun voordeel ten aanzien van plaatselijke rivalen alleen maar nog groter wordt.
Een rapport door de EP-leden werd aangenomen, pleit voor een "eerlijkere verdeling" van de opbrengsten.
"Voetbal is een spel, en dan pas een product"
Hoe over de voetbalagenda wordt besloten en wie de wettelijke rechten van de wedstrijden toevallen (clubs of nationale bonden) zijn slechts een aantal van de hete hangijzers die rapporteur Ivo Belet graag verduidelijkt wilde zien. Zijn rapport werd in maart tijdens de plenaire zitting in Brussel van het Parlement aangenomen.
Het rapport van Giusto Catania over "veiligheid bij voetbal" kwam eveneens aan de orde in de plenaire zitting in Brussel, afkomstig van de commissie voor burgerlijke vrijheden. De Europese Commissie zal later dit jaar een witboek over sport publiceren.
Toen de Franse voetballegende Michel Platini tot voorzitter van de UEFA, de Europese voetbalbond, werd gekozen, zei hij "Voetbal is een spel, en dan pas een product" en voegde daaraan toe dat hij de sport tegen een overweldigende overheersing van zakelijke aspecten zou verdedigen. Hij vroeg de Europese politiek "een wettelijk kader voor sport te creëren".
Platini is ook voorstander van een eerlijkere verdeling van de plaatsen in de Champions League, zodat Oost-Europese teams hiertoe een betere toegang hebben.
Televisieopbrengsten
Televisierechten zijn een belangrijke bron van inkomsten, nationaal en internationaal. Hoe de grote clubs het geld verdelen en hoeveel geld zij ontvangen, is een vraag die steeds weer opduikt. De lucratieve UEFA "Champions League" genereert voor de betreffende clubs grote televisie-, sponsor- en kaartverkoopopbrengsten, waardoor hun voordeel ten aanzien van plaatselijke rivalen alleen maar nog groter wordt.
Een rapport door de EP-leden werd aangenomen, pleit voor een "eerlijkere verdeling" van de opbrengsten.
"Voetbal is een spel, en dan pas een product"
Hoe over de voetbalagenda wordt besloten en wie de wettelijke rechten van de wedstrijden toevallen (clubs of nationale bonden) zijn slechts een aantal van de hete hangijzers die rapporteur Ivo Belet graag verduidelijkt wilde zien. Zijn rapport werd in maart tijdens de plenaire zitting in Brussel van het Parlement aangenomen.
Het rapport van Giusto Catania over "veiligheid bij voetbal" kwam eveneens aan de orde in de plenaire zitting in Brussel, afkomstig van de commissie voor burgerlijke vrijheden. De Europese Commissie zal later dit jaar een witboek over sport publiceren.
Toen de Franse voetballegende Michel Platini tot voorzitter van de UEFA, de Europese voetbalbond, werd gekozen, zei hij "Voetbal is een spel, en dan pas een product" en voegde daaraan toe dat hij de sport tegen een overweldigende overheersing van zakelijke aspecten zou verdedigen. Hij vroeg de Europese politiek "een wettelijk kader voor sport te creëren".
Platini is ook voorstander van een eerlijkere verdeling van de plaatsen in de Champions League, zodat Oost-Europese teams hiertoe een betere toegang hebben.
Nadere informatie :
Football: stamp out the violence
De Champions League kwartfinale tussen Inter en AC Milan werd in 2005 gestaakt
Football - the beautiful game - but all too often marred by hooliganism and racism. Last week in Italy all football games were suspended after the death of a policeman following riots after a Catania-Palermo match. By coincidence the Parliament's Civil Liberties Committee debated a report on security at matches last week. It concerns European cooperation on the use of personal data on football supporters considered to be a "risk".
The decision in Italy to suspend matches came amid claims that only 6 of the 31 main stadiums met safety standards. This prompted the government not to let people into the stadiums before improvements are made.
Heysel: tragic night prompts action
Violence has been a feature of the game almost since it became professionally organised in the 19th century. However, it was the Heysel stadium disaster in 1985 that really brought home to Europe the danger of hooliganism. The European Cup final between Liverpool and Juventus that year saw 39, mainly Italian supporters, die after rioting in the stadium before the match. Liverpool was banned from European football for five years and serious steps were taken to tackle hooliganism.
The man who scored the winning goals was Michel Platini - recently elected Chairman of European football's governing body UEFA. He has pledged put the fight against racism and violence in football at the top of his agenda,
Information key to identifying fans who pose "risk"
The tragedy of Heysel prompted the Council of Europe to adopt a "European Convention on Spectator Violence". In 1996 the European Parliament adopted a report on hooliganism written by Claudia Roth. The report advocated banning alcohol at matches, separating supporters, controlling ticket sales and safer stadiums.
In 2002 EU governments established a network of "national football information points". The aim was to increase police cooperation - particularly when it came to international matches. All of these points had to provide "risk assessment" when either their national team or clubs played abroad. This cooperation was important in the lead up to the European Championships in Portugal in 2004.
Racism: MEPs want clubs to face sanctions
Violence and racism often go hand in hand. In March last year 424 MEPs signed a written declaration on racism. It called on clubs and national football associations to face serious sporting sanctions if their supporters committed racist acts.
As well as personal data on potential hooligans - the report in the Civil Liberties Committee (drafted by Italian MEP Giusto Catania) also wants the data to be protected. The Committee are hoping to organise a public hearing on football in the near future.
Heysel: tragic night prompts action
Violence has been a feature of the game almost since it became professionally organised in the 19th century. However, it was the Heysel stadium disaster in 1985 that really brought home to Europe the danger of hooliganism. The European Cup final between Liverpool and Juventus that year saw 39, mainly Italian supporters, die after rioting in the stadium before the match. Liverpool was banned from European football for five years and serious steps were taken to tackle hooliganism.
The man who scored the winning goals was Michel Platini - recently elected Chairman of European football's governing body UEFA. He has pledged put the fight against racism and violence in football at the top of his agenda,
Information key to identifying fans who pose "risk"
The tragedy of Heysel prompted the Council of Europe to adopt a "European Convention on Spectator Violence". In 1996 the European Parliament adopted a report on hooliganism written by Claudia Roth. The report advocated banning alcohol at matches, separating supporters, controlling ticket sales and safer stadiums.
In 2002 EU governments established a network of "national football information points". The aim was to increase police cooperation - particularly when it came to international matches. All of these points had to provide "risk assessment" when either their national team or clubs played abroad. This cooperation was important in the lead up to the European Championships in Portugal in 2004.
Racism: MEPs want clubs to face sanctions
Violence and racism often go hand in hand. In March last year 424 MEPs signed a written declaration on racism. It called on clubs and national football associations to face serious sporting sanctions if their supporters committed racist acts.
As well as personal data on potential hooligans - the report in the Civil Liberties Committee (drafted by Italian MEP Giusto Catania) also wants the data to be protected. The Committee are hoping to organise a public hearing on football in the near future.
Nadere informatie :
Europees voetbal: sport of business?
Voetbal is niet slechts een sport maar een business
Europa moet ervoor zorgen dat het voetbal niet behandeld wordt zoals elke andere bedrijfstak. Zo niet dan kan het ten onder gaan aan "fraudulente praktijken en obscure investeerders", zo waarschuwt een rapport dat Parlementsleden in de plenaire vergadering van maart zullen behandelen. De rol die sport in het algemeen kan spelen zal worden besproken tijdens een hoorzitting van de Cultuurcommissie van het Parlement op woensdag.
Voetbal is sinds de jaren tachtig enorm veranderd. Het is niet alleen een sport meer, maar veel meer dan dat. Europese topclubs als Real Madrid en Manchester United draaien mede door de steeds hogere inkomsten uit tv-gelden, sponsoring en marketing een omzet die tegen de 300 miljoen euro loopt. Vele clubs begeven zich op de aandelenmarkt en de steenrijke Roman Abramovich kocht zelfs in zijn eentje het Engelse Chelsea.
De gevolgen van dit alles zijn niet louter positief:
-
De sportieve belangen gaan vaak ten onder aan de commerciële
-
'Fair play' tussen grote en minder grote clubs wordt steeds moeilijker doordat geld voor grote verschillen zorgt
-
Schandalen en een gebrek aan duidelijke geldstromen vieren hoogtij
UEFA op de bres voor kleinere clubs
Door niet alleen de rechten van de grote voetbalclubs te willen waarborgen maar ook die van de rest van de ongeveer 500.000 voetbalclubs in Europa, wil de UEFA de rol die de kleinere clubs spelen in de maatschappij waarborgen: "Europese clubs zijn geen fabrieken of dienstverleners maar ze bestaan uit teams van sporters die in verbinding staan met hun maatschappijen", zo stelt UEFA woordvoerder Jonathan Hill.
Het Bosman-arrest: nieuwe regels
Op Europees niveau echter vallen alleen de economische aspecten van voetbal binnen het kader van de verdragen. Zo is het 'Bosman-arrest' van 1995 uitgegroeid tot het meest bekende voorbeeld. Het bekrachtigde het vrije verkeer van werknemers en dus ook voetballers. Zo werd het voortaan onmogelijk voor een club om een transfersom te vragen voor een speler van wie het contract afliep.
Een ander gevolg van het Bosman-arrest is dat quota's voor internationale spelers illegaal werden. Voorheen mocht een club uit een bepaald land niet meer dan 3 spelers van buiten de landsgrenzen opstellen. Een gevolg van deze uitspraak is echter dat tegenwoordig een team als het van origine Engelse Arsenal meer dan regelmatig met elf 'buitenlanders' in de basis aantreedt.
Moet voetbal anders behandeld worden?
Het Belgisch parlementslid Ivo Belet schreef een rapport over betaald voetbal dat deze week in het Parlement werd behandeld en aangenomen. Hij pleit voor het behouden van de essentie van de sport: "Hoewel voetbal is vercommercialiseerd, moeten we de basis van het spel behouden dat bestaat uit het samenbrengen van mensen. Voetbal kan niet functioneren onder dezelfde voorwaarden als bedrijven, voetbal heeft gezonde concurrentie nodig dat de competities aantrekkelijk maakt."
Een nieuwe rechtzaak, in navolg van de zaak-Bosman, kan echter mogelijk opnieuw een bom onder het internationale voetbal leggen: het Belgische Charleroi heeft een claim van 600.000 euro neergelegd bij de internationale voetbalorganisatie FIFA nadat een van haar spelers geblesseerd terugkeerde van een wedstrijd met zijn nationale elftal. Een uitspraak tegen de FIFA kan opnieuw grote gevolgen hebben voor de verhoudingen in het internationale voetbal.
Door niet alleen de rechten van de grote voetbalclubs te willen waarborgen maar ook die van de rest van de ongeveer 500.000 voetbalclubs in Europa, wil de UEFA de rol die de kleinere clubs spelen in de maatschappij waarborgen: "Europese clubs zijn geen fabrieken of dienstverleners maar ze bestaan uit teams van sporters die in verbinding staan met hun maatschappijen", zo stelt UEFA woordvoerder Jonathan Hill.
Het Bosman-arrest: nieuwe regels
Op Europees niveau echter vallen alleen de economische aspecten van voetbal binnen het kader van de verdragen. Zo is het 'Bosman-arrest' van 1995 uitgegroeid tot het meest bekende voorbeeld. Het bekrachtigde het vrije verkeer van werknemers en dus ook voetballers. Zo werd het voortaan onmogelijk voor een club om een transfersom te vragen voor een speler van wie het contract afliep.
Een ander gevolg van het Bosman-arrest is dat quota's voor internationale spelers illegaal werden. Voorheen mocht een club uit een bepaald land niet meer dan 3 spelers van buiten de landsgrenzen opstellen. Een gevolg van deze uitspraak is echter dat tegenwoordig een team als het van origine Engelse Arsenal meer dan regelmatig met elf 'buitenlanders' in de basis aantreedt.
Moet voetbal anders behandeld worden?
Het Belgisch parlementslid Ivo Belet schreef een rapport over betaald voetbal dat deze week in het Parlement werd behandeld en aangenomen. Hij pleit voor het behouden van de essentie van de sport: "Hoewel voetbal is vercommercialiseerd, moeten we de basis van het spel behouden dat bestaat uit het samenbrengen van mensen. Voetbal kan niet functioneren onder dezelfde voorwaarden als bedrijven, voetbal heeft gezonde concurrentie nodig dat de competities aantrekkelijk maakt."
Een nieuwe rechtzaak, in navolg van de zaak-Bosman, kan echter mogelijk opnieuw een bom onder het internationale voetbal leggen: het Belgische Charleroi heeft een claim van 600.000 euro neergelegd bij de internationale voetbalorganisatie FIFA nadat een van haar spelers geblesseerd terugkeerde van een wedstrijd met zijn nationale elftal. Een uitspraak tegen de FIFA kan opnieuw grote gevolgen hebben voor de verhoudingen in het internationale voetbal.
Nadere informatie :
Jonge spelers: mensenhandel in het Europese voetbal?
Voor veel spelers betekent voetbal een ontsnapping aan de armoede
Voor veel Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse jongetjes zijn spelers zoals Samuel Eto'o (Barcelona), Didier Drogba (Chelsea) en Ronaldinho (Barcelona) hun grote voorbeeld. Ze dromen ervan op een dag in hun voetsporen te treden. Deze voetballers zijn echter uitzonderingen op de regel: veel jonge spelers eindigen bij kleine clubs of zelfs op de straten van de EU-landen. Hun droom is een nachtmerrie geworden. Ontdek het in dit artikel in de reeks over voetbal en de EU.
Terend op de hoop van dit soort jonge voetballers speculeren veel spelersmakelaars op hun armoede. In ruil voor financiële ondersteuning van henzelf en vaak ook hun familie regelen de agenten stages en als de jongens uitzonderlijk talent hebben zelfs contracten bij professionele voetbalclubs.
Hoewel de wereldvoetbalbond de FIFA spelersoverdrachten voor spelers onder de 18 verbiedt (tenzij de ouders zich met hen mee verhuizen), vinden de makelaars voldoende manieren om dit soort regels te omzeilen, bijvoorbeeld door het veranderen van de leeftijd op hun documenten. Eens in Europa zullen ze echter moeten presteren. Als ze er niet in slagen om een contract te krijgen, kunnen ze hun visa, geld en makelaar verliezen.
De problemen die dit soort jongens onder ogen kunnen zien zijn goed bekend bij Jean-Claude Mbvoumin, voorzitter van de NGO 'Culture Foot Solidaire'. De ex-profvoetballer uit Kameroen gaf zijn mening over dit gebeuren in het door de sport- en cultuurcommissie van het Parlement georganiseerde debat 'Sport en onderwijs', op 28 februari jongstleden.
Handel in jonge spelers
Mbvoumin sprak duidelijk van een handel in jonge spelers, hoofdzakelijk uit Afrika: "Afrikaanse spelers zijn het goedkoopst. Bovendien bieden zij ook de beste prijs/kwaliteit verhouding. Veel clubs kopen hen om ze daarna weer door te verkopen". Wanneer het mis gaat eindigen veel van dit soort jongens op straat. Mbvoumin: Het resultaat is dan dat ze in de criminaliteit belanden. Ze schamen zich omdat ze niet geslaagd zijn in Europa en willen daarom niet terug naar huis."
De meeste Afrikaanse spelers eindigen in Frankrijk. Maar liefst 48% van de spelers in de hoogste Franse liga gedurende het seizoen 2005-2006 bestond uit buitenlanders. De gemiddelde leeftijd van deze spelers zou volgens Mbvoumin nog geen 19 jaar zijn. Frankrijk is echter niet het enige EU-land dat kampt met dit soort praktijken. Zo onderzoekt de wereldvoetbalbond FIFA momenteel twee Deense voetbalclubs die verdacht worden van het aantrekken van minderjarige Nigeriaanse voetballers.
De beide voetbalbonden zijn volgens Lars-Christer Olsson van de UEFA bekend met dit soort situaties en noemen het "alarmerend": "Het halen van jonge kinderen uit Afrika en Zuid-Amerika naar Europa is een groot probleem dat we moeten aanpakken. Daarom moeten er de juiste regels ontwikkeld worden."
"Voorkomen is beter dan genezen"
In de komende plenaire zitting van het Parlement in maart zal over het rapport inzake professioneel voetbal worden gestemd. De Franse rapporteur Guy Bono van de Socialistische fractie spreekt in deze over "illegale stromen van immigratie", die schadelijk zijn voor de voetballers: "Dit soort praktijken zijn schandalig en gaan alle landen van de EU aan. We moeten hier niet alleen tegen straffen maar er ook op tegen handelen zodat het niet meer gaat voorkomen. Voorkomen is immers beter dan genezen."
Wat kan er concreet gedaan worden aan de spelershandel? Mbvoumin bepleit de aanname van het Europees Parlement van een 'handvest voor solidariteit in het voetbal'. Ook is hij voorstander van informatiecentra in Afrika om illusies en handel te voorkomen: "Voetbal gaat niet alleen om geld, er zijn belangrijkere zaken."
Een rapport van José Luis Arnaut op verzoek van de EU spreekt van een samenwerking tussen de betrokken voetbalorganisaties en de sociale- en immigratiediensten van de lidstaten om zaken als het verstrekken van visa en transfercertificaten in betere banen te leiden.
De UEFA denkt meer aan de oprichting van een nieuwe regel - home grown players' - die de opleiding van jonge spelers stimuleert door clubs die meedoen aan Europese competities vanaf het seizoen 2008-2009 op te leggen minstens 8 spelers uit de eigen opleiding in hun selectie op te nemen.
In de laatste reeks van een aantal artikelen over voetbal en de EU zullen tv-rechten centraal staan.
Hoewel de wereldvoetbalbond de FIFA spelersoverdrachten voor spelers onder de 18 verbiedt (tenzij de ouders zich met hen mee verhuizen), vinden de makelaars voldoende manieren om dit soort regels te omzeilen, bijvoorbeeld door het veranderen van de leeftijd op hun documenten. Eens in Europa zullen ze echter moeten presteren. Als ze er niet in slagen om een contract te krijgen, kunnen ze hun visa, geld en makelaar verliezen.
De problemen die dit soort jongens onder ogen kunnen zien zijn goed bekend bij Jean-Claude Mbvoumin, voorzitter van de NGO 'Culture Foot Solidaire'. De ex-profvoetballer uit Kameroen gaf zijn mening over dit gebeuren in het door de sport- en cultuurcommissie van het Parlement georganiseerde debat 'Sport en onderwijs', op 28 februari jongstleden.
Handel in jonge spelers
Mbvoumin sprak duidelijk van een handel in jonge spelers, hoofdzakelijk uit Afrika: "Afrikaanse spelers zijn het goedkoopst. Bovendien bieden zij ook de beste prijs/kwaliteit verhouding. Veel clubs kopen hen om ze daarna weer door te verkopen". Wanneer het mis gaat eindigen veel van dit soort jongens op straat. Mbvoumin: Het resultaat is dan dat ze in de criminaliteit belanden. Ze schamen zich omdat ze niet geslaagd zijn in Europa en willen daarom niet terug naar huis."
De meeste Afrikaanse spelers eindigen in Frankrijk. Maar liefst 48% van de spelers in de hoogste Franse liga gedurende het seizoen 2005-2006 bestond uit buitenlanders. De gemiddelde leeftijd van deze spelers zou volgens Mbvoumin nog geen 19 jaar zijn. Frankrijk is echter niet het enige EU-land dat kampt met dit soort praktijken. Zo onderzoekt de wereldvoetbalbond FIFA momenteel twee Deense voetbalclubs die verdacht worden van het aantrekken van minderjarige Nigeriaanse voetballers.
De beide voetbalbonden zijn volgens Lars-Christer Olsson van de UEFA bekend met dit soort situaties en noemen het "alarmerend": "Het halen van jonge kinderen uit Afrika en Zuid-Amerika naar Europa is een groot probleem dat we moeten aanpakken. Daarom moeten er de juiste regels ontwikkeld worden."
"Voorkomen is beter dan genezen"
In de komende plenaire zitting van het Parlement in maart zal over het rapport inzake professioneel voetbal worden gestemd. De Franse rapporteur Guy Bono van de Socialistische fractie spreekt in deze over "illegale stromen van immigratie", die schadelijk zijn voor de voetballers: "Dit soort praktijken zijn schandalig en gaan alle landen van de EU aan. We moeten hier niet alleen tegen straffen maar er ook op tegen handelen zodat het niet meer gaat voorkomen. Voorkomen is immers beter dan genezen."
Wat kan er concreet gedaan worden aan de spelershandel? Mbvoumin bepleit de aanname van het Europees Parlement van een 'handvest voor solidariteit in het voetbal'. Ook is hij voorstander van informatiecentra in Afrika om illusies en handel te voorkomen: "Voetbal gaat niet alleen om geld, er zijn belangrijkere zaken."
Een rapport van José Luis Arnaut op verzoek van de EU spreekt van een samenwerking tussen de betrokken voetbalorganisaties en de sociale- en immigratiediensten van de lidstaten om zaken als het verstrekken van visa en transfercertificaten in betere banen te leiden.
De UEFA denkt meer aan de oprichting van een nieuwe regel - home grown players' - die de opleiding van jonge spelers stimuleert door clubs die meedoen aan Europese competities vanaf het seizoen 2008-2009 op te leggen minstens 8 spelers uit de eigen opleiding in hun selectie op te nemen.
In de laatste reeks van een aantal artikelen over voetbal en de EU zullen tv-rechten centraal staan.
Voetbal en tv-gelden: het spel en de knikkers?
Voetbal op tv: hoeveel zou de fan ervoor betalen?
Televisiestations zijn bereid steeds meer geld op tafel te leggen voor de uitzendrechten van voetbalwedstrijden. Clubs stemmen zodoende een groot deel van hun begroting af op deze inkomsten, die met name in de 'grote voetballanden' zoals Engeland, Spanje en Italië zeer hoog liggen. Maar is deze ontwikkeling werkelijk ten voordele van de kijkers? Lees het in ons laatste artikel over voetbal, dezelfde week dat het Parlement twee rapporten over voetbal behandelt.
De Europese burger blijkt maar al te graag te betalen voor sport op tv. Een sterke vraag, zoals in Frankrijk waar 9 van de 10 best beken programma's van 2006 voetbaluitzendingen waren, leidt dan ook tot een prijsstijging waar met name de Europese voetbalbond de UEFA en de voetbalclubs van profiteren.
Solidariteit
Volgens een rapport waarover door de leden van het Europees Parlement op woensdag werd gedebatteerd, zouden clubs wat dit betreft solidariteit met elkaar moeten tonen. Het rapport werd voorbereid door Ivo Belet van de fractie Europese Volkspartij en behandelde hoe de voetbalfans hun sport in de toekomst zullen aanschouwen. Het aantal zenders dat voetbal uitzenden stijgt enorm, zo hebben sommige clubs zoals Manchester United al hun eigen tv-kanaal, maar de vraag is of dit goed is voor de fans.
Recente analyses stellen vast dat de dagen dat voetbal kosteloos op tv wordt uitgezonden zo goed als geteld zijn. Een manier bijvoorbeeld voor de tv-stations om de gigantische kosten voor het uitzenden van de prestigieuze Champions League (in totaal 647 miljoen euro) terug te verdienen is door het pay-per-view principe, waarbij de kijker per wedstrijd moet betalen als hij deze wil bekijken.
Nieuwe media
Om dit soort ontwikkelingen tegen te gaan pleit Belet voor het gebruik van nieuwe media voor het uitzenden van voetbalwedstrijden: "Om te voorkomen dat straks consumenten de dupe worden van de toename aan betaalde televisie zouden uitzendingen via internet een oplossing kunnen zijn, evenals uitzendingen per GSM."
De eerste oplossing werd tijdens het WK voetbal van afgelopen jaar reeds toegepast, toen 2,5 miljoen Britten het WK live op internet volgden. Ook was het 14 maart van dit jaar slechts mogelijk om de wedstrijd in de UEFA Cup tussen het Duitse Bayer Leverkusen en het Franse Lens op internet te volgen, daar geen enkel tv-station was bereid de rechten hiervoor op te kopen. Wat het laatste punt betreft zou Eurocommissaris Viviane Reding (Informatiemaatschappij en Media) haar hoop al gevestigd hebben op de Europese Kampioenschappen voetbal van 2008.
'Joint selling'
Op dit moment zijn er twee manieren om de rechten voor de uitzending van voetbal in de EU te verkopen. De eerste is het individuele verkopen van de rechten. Een voorbeeld hiervan is het Spaanse Real Madrid dat eind vorig jaar een contract tekende met het mediabedrijf MEDIApro van 1.1 miljard euro voor de komende zeven seizoenen, volgens de club zelf het grootste bedrag ooit dat een club ontvangt uit audiovisuele rechten. Het probleem van dit soort individuele overeenkomsten is volgens Benet dat de al rijke clubs nog rijker worden en het gat met de overige clubs te groot wordt.
Ivo Belet gelooft dat dergelijke individuele verkopen van de tv-rechten "volledig dreigt het concurrentievermogen in voetbal te vernietigen." Om dit soort oneerlijke concurrentie tegen te gaan stelt Benet het joint selling principe voor, waarbij de rechten door de clubs gezamenlijk worden verkocht, dus waar één groot contract met één enkele omroep in één land wordt ondertekend.
Volgens Benet komt dit het solidariteitsprincipe in het voetbal ten goede. Hij is dan ook een fel voorstander van het joint selling principe en een onderzoek hierna door de Commissie, zoals voorgesteld door de Independent Sport Review 2006. Sommigen bekritiseren de gezamenlijke verkoop echter als "monopolie praktijken", waarbij de keuze voor de kijkers beperkt is.
In maart behandelde het Parlement het rapport-Benet, dat door de Parlementsleden werd aangenomen. Tevens werd een rapport van Giusto Catania van de fractie De Groenen over de veiligheid bij voetbalwedstrijden behandeld en aangenomen. Het rapport vraagt om meer uitwisseling van informatie omtrent (internationale) voetbalwedstrijden voor een betere veiligheid.
Solidariteit
Volgens een rapport waarover door de leden van het Europees Parlement op woensdag werd gedebatteerd, zouden clubs wat dit betreft solidariteit met elkaar moeten tonen. Het rapport werd voorbereid door Ivo Belet van de fractie Europese Volkspartij en behandelde hoe de voetbalfans hun sport in de toekomst zullen aanschouwen. Het aantal zenders dat voetbal uitzenden stijgt enorm, zo hebben sommige clubs zoals Manchester United al hun eigen tv-kanaal, maar de vraag is of dit goed is voor de fans.
Recente analyses stellen vast dat de dagen dat voetbal kosteloos op tv wordt uitgezonden zo goed als geteld zijn. Een manier bijvoorbeeld voor de tv-stations om de gigantische kosten voor het uitzenden van de prestigieuze Champions League (in totaal 647 miljoen euro) terug te verdienen is door het pay-per-view principe, waarbij de kijker per wedstrijd moet betalen als hij deze wil bekijken.
Nieuwe media
Om dit soort ontwikkelingen tegen te gaan pleit Belet voor het gebruik van nieuwe media voor het uitzenden van voetbalwedstrijden: "Om te voorkomen dat straks consumenten de dupe worden van de toename aan betaalde televisie zouden uitzendingen via internet een oplossing kunnen zijn, evenals uitzendingen per GSM."
De eerste oplossing werd tijdens het WK voetbal van afgelopen jaar reeds toegepast, toen 2,5 miljoen Britten het WK live op internet volgden. Ook was het 14 maart van dit jaar slechts mogelijk om de wedstrijd in de UEFA Cup tussen het Duitse Bayer Leverkusen en het Franse Lens op internet te volgen, daar geen enkel tv-station was bereid de rechten hiervoor op te kopen. Wat het laatste punt betreft zou Eurocommissaris Viviane Reding (Informatiemaatschappij en Media) haar hoop al gevestigd hebben op de Europese Kampioenschappen voetbal van 2008.
'Joint selling'
Op dit moment zijn er twee manieren om de rechten voor de uitzending van voetbal in de EU te verkopen. De eerste is het individuele verkopen van de rechten. Een voorbeeld hiervan is het Spaanse Real Madrid dat eind vorig jaar een contract tekende met het mediabedrijf MEDIApro van 1.1 miljard euro voor de komende zeven seizoenen, volgens de club zelf het grootste bedrag ooit dat een club ontvangt uit audiovisuele rechten. Het probleem van dit soort individuele overeenkomsten is volgens Benet dat de al rijke clubs nog rijker worden en het gat met de overige clubs te groot wordt.
Ivo Belet gelooft dat dergelijke individuele verkopen van de tv-rechten "volledig dreigt het concurrentievermogen in voetbal te vernietigen." Om dit soort oneerlijke concurrentie tegen te gaan stelt Benet het joint selling principe voor, waarbij de rechten door de clubs gezamenlijk worden verkocht, dus waar één groot contract met één enkele omroep in één land wordt ondertekend.
Volgens Benet komt dit het solidariteitsprincipe in het voetbal ten goede. Hij is dan ook een fel voorstander van het joint selling principe en een onderzoek hierna door de Commissie, zoals voorgesteld door de Independent Sport Review 2006. Sommigen bekritiseren de gezamenlijke verkoop echter als "monopolie praktijken", waarbij de keuze voor de kijkers beperkt is.
In maart behandelde het Parlement het rapport-Benet, dat door de Parlementsleden werd aangenomen. Tevens werd een rapport van Giusto Catania van de fractie De Groenen over de veiligheid bij voetbalwedstrijden behandeld en aangenomen. Het rapport vraagt om meer uitwisseling van informatie omtrent (internationale) voetbalwedstrijden voor een betere veiligheid.
Interview met Michel Platini, voorzitter van de UEFA
Michel Platini…kleinere clubs beschermen
De voorzitter van de Europese voetbalbond UEFA Michel Platini woonde samen met enkele leden van het Europees Parlement een tentoonstelling bij genaamd 'Slechts een spel?', gehouden op 5 juni jongstleden in Brussel. De tentoonstelling stond in het teken van het Europese voetbal. Platini gaf ons zijn mening over enkele uitdagingen die deze sport kent, een maand voor de Commissie het eerste Witboek over sport in Europa publiceert.
Voetbal is voor velen meer dan slechts een spel, kan het echter een raamwerk van waarden vertegenwoordigen voor iedereen?
"Voor mij is voetbal zowel een spel als een groot raamwerk van waarden. Veel hangt af van onze politieke vertegenwoordigers, die het goede voorbeeld dienen te geven. Dit geldt eigenlijk ook voor voetballers die als voorbeeld voor de jeugd kunnen dienen."
Tweeëntwintig jaar geleden was u eveneens in Brussel, waar u de tragische gebeurtenis van het Heizeldrama meemaakte. Vandaag als nieuwe voorzitter van de UEFA, welke maatregelen overweegt u om dergelijke gebeurtenissen te voorkomen?
"Sinds lange tijd is er gelukkig niets gelijkwaardigs voorgekomen in Europa. Tegenwoordig bouwen lidstaten, de clubs en de UEFA nieuwe stadions en verbeteren die, voorzien van een volledig nieuw veiligheidsniveau. Daarom is het zeer onwaarschijnlijk dat iets gelijkwaardigs opnieuw zal plaatsvinden, de stadions zijn naar aanleiding van dit soort rampen moderner en veiliger geworden."
Het Parlement heeft onlangs een rapport goedgekeurd over het Europese profvoetbal. De huidige distributie van televisieopbrengsten in de UEFA Champions League wijst op de grootte van de nationale televisiemarkten, waarbij grote landen de macht grijpen ten koste van de kleinere landen. Het rapport nodigt de UEFA uit mechanismes te onderzoeken die een betere balans teweegbrengen. Wat doet u om de situatie in evenwicht brengen?
"Eerst en vooral wil ik aangeven dat ik de zorgen van het Parlement volledig deel. De grote clubs mogen niet ten koste van de kleinere rijk en succesvol worden simpelweg omdat ze meer geld krijgen uit televisieopbrengsten. Het specifieke probleem is echter voornamelijk een Spaans probleem, dat dit land zelf moet oplossen. Wat de UEFA betreft, wij kunnen niet ingrijpen op nationaal niveau omdat hier eveneens de Europese wetgeving van toepassing is, wat het principe van subsidiariteit voorschrijft."
Voetbal is in Europa een gedeelde passie van onze burgers. Hebt u ooit overwogen een Europees voetbalteam te creëren?
"Wij organiseren al verscheidene vriendschappelijke wedstrijden op Europees niveau, zoals de wedstrijd tussen Manchester United en Europe XI op 13 maart dit jaar ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van Europese eenwording. Maar ik hoop dat er nimmer een Europese ploeg zal zijn! Ik geloof in nationale verenigingen en in het nationale karakter van clubs...Als er ooit een voetbalteam Europa officieel zal vertegenwoordigen, houdt dat in dat er geen Frans, Italiaans of Engels elftal meer zal zijn, dat is ondenkbaar."
Interview met Ramón Calderón, voorzitter van Real Madrid
Met de klok mee: prijzen van Real Madrid, Pöttering, Calderon en Breitner
Op 7 juni vond in het Europees Parlement een tentoonstelling plaats over de Europese dimensie van één van de grootste voetbalclubs in de wereld: Real Madrid. We maakten van de gelegenheid gebruik om te spreken met voorzitter Ramón Calderón over de rol van het EP en de EU in het bevorderen van een gezond milieu in de sportwereld. Ook stelden we een aantal vragen aan Paul Breitner, ex-speler van 'De Koninklijke.' Geweld, handel in kinderen en het onevenwicht tussen grote en kleine clubs waren enkele onderwerpen.
Meneer Calderón, niemand twijfelt over de Europese dimensie van Real Madrid. Waarom heeft u niettemin het Europees Parlement uitgekozen om deze dimensie uit te dragen?
"Dit is een plaats die bijna 500 miljoenen Europeanen vertegenwoordigt en waar belangrijke besluiten worden genomen. De politiek van de EU wordt hier samengesteld. Daarom denk ik dat het een zeer goede gelegenheid is hier een vergadering te houden met de Eurocommissaris voor Sport Ján Figel en te spreken met EP-voorzitter Hans-Gert Pöttering. Ik denk ook dat het een goed idee is de vereniging De Vrienden van Real Madrid tot stand te brengen. Deze exhibitie staat mensen toe meer te weten te komen over een club die meer titels heeft gewonnen dan welk ander team dan ook."
Eurocommissaris Figel heeft verklaard dat voetbal helpt om Europa te verenigen. Wat kan een instelling zoals het EP doen om dit te bevorderen?
"Het Parlement probeert altijd oplossingen te vinden om mensen te verenigen en harmonie te bereiken. Hoewel het waar is dat het Parlement geen bekwaamheden op sportgebied heeft, heeft het dit wel op het gebied van sportmarketing. Maar ik denk dat wij allemaal kunnen helpen om aan te tonen dat het voetbal moet worden gebruikt om ons te verenigen en niet om de confrontatie te zoeken. Real Madrid is van mening dat normen en waarden uit de sport die worden toegepast op het dagelijks leven voor een betere maatschappij zorgen. Inspanningen, respect voor de tegenstander, solidariteit... dit zijn allemaal waarden uit de sport die in het dagelijks leven gebruikt kunnen worden en die een democratischer, vrijere en betere staat tot stand kunnen brengen."
Real Madrid maakt deel uit van de G14, een groep bestaande uit de belangrijkste voetbalclubs in Europa. Het EP keurde onlangs een rapport goed over de toekomst van het professionele voetbal in Europa, waarbij het aangaf dat de kleinere clubs in de verdrukking kunnen raken. Denkt u niet dat deze elitegroep deze onevenwichtigheid verhoogt?
"Wij zijn het niet met veel dingen eens die gebeuren bij de G-14, wij zijn immers geen handelsonderneming maar een sportvereniging zonder winstbejag. Ons doel is dus niet geld te verdienen. Real Madrid heeft zelfs een stichting die 6 miljoen van euro per jaar toewijst aan gehandicapte kinderen, zieken en immigranten. Wij zijn van mening dat het noodzakelijk is dat het voetbal diegenen steunt die het moeilijk hebben."
Één van de problemen in het voetbal is het geweld in de stadions. Als u een lid van het Europees Parlement zou zijn, wat zou u dan voorstellen om dit probleem op te lossen?
"Ik denk dat dit niet alleen een probleem van het voetbal is maar een probleem van de gehele maatschappij. Dezelfde toeschouwer die naar een voetbalwedstrijd gaat, kan even daarvoor zijn vrouw aangevallen hebben of in een bar gevochten hebben. Geweld is dus niet een specifiek probleem van het voetbal alleen. Wanneer 80.000 mensen in een stadion samenkomen kan dat tot een explosieve sfeer leiden. Het is noodzakelijk om de maatschappij van dit probleem bewust te maken, hiervoor hebben we een dialoog nodig."
Vragen aan Paul Breitner
De Duitse ex-voetballer Paul Breitner, die jarenlang voor Real Madrid speelde, vroeg het EP om aandacht voor het probleem van de handel in kinderen, waar het Parlement al enkele malen aandacht aan schonk.
Meneer Breitner, wat kan de EU doen om het probleem van kinderarbeid en de handel in kinderen in het voetbal et stoppen?
"Het probleem is de afgelopen 30 tot 40 jaar, toen ik begon als profvoetballer, niet veranderd. Het enige verschil met vandaag de dag is dat clubs steeds jongere spelers aantrekken, in de leeftijd van 11,12 of 13 jaar. Ik denk echter dat dit niet een verantwoordelijkheid is van de clubs maar meer van de ouders."
Het motto van de EU is 'verenigd in diversiteit.' Hierbij is voetbal een gedeelde passie. Heeft u ooit gedroomd deel uit te maken van een team dat Europa als geheel vertegenwoordigd?
"In het Europees Parlement hebben de Parlementsleden het over integratie en over hoe de problemen die hierbij komen kijken op te lossen. In mijn periode bij Real Madrid heb ik gezien wat integratie betekent, vandaag de dag zijn er spelers van allerlei soorten nationaliteiten actief bij clubs. Maar een Europees voetbalelftal is denk ik niet meer dan een droom, het is niet uitvoerbaar."