Dossier
Een glorieuze avond voor het milieu
Energie - 14-04-2007 - 16:21
De winnaars van het evenement
Rechtstreeks vanuit het Europees Parlement in Brussel kwamen politici en beroemdheden uit de gehele wereld op woensdag 11 april samen voor de jaarlijkse uitreiking van de Energy Globe Award. De prijs beloont opmerkelijke projecten op het gebied van duurzame energie. De algemene winnaar van dit jaar was John Maina uit Kenia, die manieren bedacht om de oogsten van kleine landbouwers te vermeerderen met 50%.
In totaal werden 732 projecten uit 96 landen ingediend in een uniek gala in het Parlement. De prijsuitreiking werd bijgewoond beroemdheden zoals de Amerikaanse acteur Martin Sheen, de Indische milieudeskundige Maneka Gandhi en de voorzitter van het Parlement Hans-Gert Pöttering. In dit dossier vindt u naast een beschrijving van de avond ook interviews met enkele beroemdheden.
Sommaire du dossier :
REF.: 20070329FCS04907
Energy Globe Award 2007 voor Kenia
De winnaar van de Energy Award 2007: John Maina uit Kenia
Een tv-show rechtstreeks uitgezonden vanuit het Europees Parlement in Brussel bracht politici en beroemdheden uit de gehele wereld op woensdag 11 april samen voor de jaarlijkse uitreiking van de Energy Globe Award. De prijs beloont opmerkelijke projecten op het gebied van duurzame energie. De algemene winnaar van dit jaar werd John Maina uit Kenia voor het uitvinden van die manieren bedacht om de oogsten van kleine landbouwers te vermeerderen met 50%.
In totaal werden 732 projecten uit 96 landen vooraf ingediend. De avond zelf werd luister bijgezet door muziek van Bee Gee Robin Gibb en violist Nigel Kennedy. De prijsuitreiking werd bijgewoond door een aantal beroemdheden, elk een continent vertegenwoordigend. Zij omvatten naast de artiesten ook de Amerikaanse acteur Martin Sheen, de Indische milieudeskundige Maneka Gandhi en de voorzitter van het Parlement Hans-Gert Pöttering. De avond werd gepresenteerd door presentatrice en actrice Désirée Nosbusch uit Luxemburg.
De glitter en glamour van de avond verbleekte enigszins door de sombere berichtgeving over de staat van het milieu. Pöttering zei hierover: "Het is twee voor twaalf, tijd voor ons om te handelen." Er was nochtans plaats voor optimisme over het werk dat ten bate van het milieu aan de gang is.
Lopend vuurtje
Na de presentatie van alle vijf categoriewinnaars, kon het publiek stemmen voor het beste project. De prijs ging naar John Maina uit Kenia, die de overige vier finalisten versloeg. Maina bedacht een manier waarbij zonne-energieovens worden gebruikt voor het drogen van groenten en vruchten. Op deze manier kunnen de lokale landbouwers hun oogst met 50% verhogen zonder het milieu schade te berokkenen. Maina vertelde: "We hadden totaal niet verwacht in de prijzen te vallen! Deze techniek kan op zeer lokaal niveau worden overgebracht. Het idee verspreidt zich als een lopend vuurtje, het is niet te houden. De mensen houden ervan."
Voorafgaand aan deze prijsuitreiking was er ook een speciale prijs te vergeven aan gastland België voor het veranderen van een historisch oud privé huis in een gebouw ten bate van energiebesparing. De prijs werd uitgereikt aan de Belgische Prins Laurent door de vroegere Eurocommissaris Franz Fischler.
De prijzen
De kandidaten voor de prijzen werden ingedeeld in vier categorieën: Aarde, Vuur, Water, Lucht en Jeugd. In deze categorieën waren de winnaars:
De glitter en glamour van de avond verbleekte enigszins door de sombere berichtgeving over de staat van het milieu. Pöttering zei hierover: "Het is twee voor twaalf, tijd voor ons om te handelen." Er was nochtans plaats voor optimisme over het werk dat ten bate van het milieu aan de gang is.
Lopend vuurtje
Na de presentatie van alle vijf categoriewinnaars, kon het publiek stemmen voor het beste project. De prijs ging naar John Maina uit Kenia, die de overige vier finalisten versloeg. Maina bedacht een manier waarbij zonne-energieovens worden gebruikt voor het drogen van groenten en vruchten. Op deze manier kunnen de lokale landbouwers hun oogst met 50% verhogen zonder het milieu schade te berokkenen. Maina vertelde: "We hadden totaal niet verwacht in de prijzen te vallen! Deze techniek kan op zeer lokaal niveau worden overgebracht. Het idee verspreidt zich als een lopend vuurtje, het is niet te houden. De mensen houden ervan."
Voorafgaand aan deze prijsuitreiking was er ook een speciale prijs te vergeven aan gastland België voor het veranderen van een historisch oud privé huis in een gebouw ten bate van energiebesparing. De prijs werd uitgereikt aan de Belgische Prins Laurent door de vroegere Eurocommissaris Franz Fischler.
De prijzen
De kandidaten voor de prijzen werden ingedeeld in vier categorieën: Aarde, Vuur, Water, Lucht en Jeugd. In deze categorieën waren de winnaars:
- Vuur: Het milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) en het nationale Laboratorium van Risoe (Den) voor de lancering van een plan voor het vestigen van meer dan 16.000 zonnehuizen in India;
- Water: Jerry M. Brownstein uit de VS werd beloond voor het ontwikkelen van een zeer efficiënte behandeling van afvalwater, gebruik makend van een speciale waterfilter van gerecycled plastic, voor het produceren van drinkwater;
- Lucht: In deze categorie won de Nederlander Reindert Augustijn voor het ontwikkelen van kleine biogasinstallaties voor lokale gemeenschappen in Vietnam. De geïnstalleerde installaties helpen om de jaarlijkse emissies aan CO2 te verminderen.
- Jeugd: Deze categorie ging naar de kunstuniversiteit in Linz (Oostenrijk) voor het uitvinden van een zonnehuis in Zuid-Afrika, dat een constante binnentemperatuur van 20 graden Celsius kan produceren met behulp van een natuurlijk air condition systeem.
Martin Sheen: "We moeten wakker worden"
Martin Sheen in het Parlement tijdens de Global Energy Awards 2007
De Amerikaanse acteur en milieucampagnevoerder Martin Sheen was vandaag, 11 april, te gast in het Europees Parlement. Hij nam deel aan de ceremonie ter toekenning van de Energy Globe Awards waarbij duurzame energieprojecten uit de gehele wereld zullen worden gehuldigd. Sheen nam de tijd om onze vragen over zijn strijd tegen de globale opwarming van de aarde te beantwoorden. Hij benadrukte daarbij dat zijn eigen land daarbij meer zou moeten doen.
Waarom besloot u naar het Parlement te komen om deel te nemen aan de Energy Globe Awards?
Ik denk dit soort uitreikingen de gewone burger en NGO's die normaliter niet met dit soort media of deze aandacht te maken hebben, de kans krijgen om dingen te tonen die voor ons allemaal noodzakelijk zijn. Het is fascinerend om te zien dat Derde wereldlanden de grootste bijdrage leveren, omdat zij het meest schijnen te leiden aan een gebrek aan schone lucht, schoon water en toegang tot grote winsten op het gebied van milieu. Deze gebeurtenis concentreert zich werkelijk op de little guys, en dat is wat het zo waardevol maakt.
Waarom voert u campagne tegen milieuvernietiging?
Ik ben een verontruste burger en ik geloof dat het hebben van nakomelingen ons tot gijzelaars voor de toekomst maakt. Mijn kinderen, kleinkinderen en hun kinderen zullen erven wat wij hen geven en wat wij hen geven is niet veel goeds. Dus als beheerder van de aarde, moet ik de verantwoordelijkheid nemen om te doen wat ik kan, voor zo lang als ik kan, om mensen ertoe te brengen zich aan te sluiten in de strijd voor het milieu.
Welke positie neemt Amerika in op het gebied van klimaatverandering?
Wij moeten wakker worden! Het enige dat wij in Amerika niet hebben is leiderschap, dat het belangrijkste is. Wij hebben genoeg burgers die betrokken en actief zijn, maar we missen de steun van de overheid. Dit beleid komt tekort en dat is zeer ergerlijk en ontmoedigend. Wij kunnen slechts hopen zij ontwaken voordat het te laat is. Wij verwachten niets positiefs van deze regering, maar wellicht van een volgende. De publieke opinie in Amerika begint te ontwaken, niet dankzij dit beleid, maar dankzij de milieudeskundigen in Amerika die de leiding nemen.
Kunnen Europa en de VS bij het controleren van de klimaatverandering samenwerken?
Ze zullen wel moeten! Wij maken deel uit van dezelfde wereld, we kunnen onszelf niet afzonderen. Europeanen zijn veel bewuster en Europa doet veel meer dan wij. Zo hoop ik dat we jullie zeer spoedig zullen inhalen, maar wij wensen een nieuwe regering in Washington om dat voor elkaar te krijgen!
Voorspellingen over klimaatverandering zijn negatief en veel schade wordt reeds berokkend: is het te laat?
Nee! Natuurlijk zeggen veel mensen, zelfs die met wetenschappelijke adviezen, dat het te laat is en dat wij de point of no return hebben bereikt. Persoonlijk geloof ik daar niet in: Ik denk wij de dingen beter kunnen maken, dat we kunnen herstellen wat is vernietigd.
Europeanen kenmerken Amerikanen vaak als overmatige consumenten van energie: is dit terecht?
Ja, absoluut. Ik denk dat wij te bevoorrecht zijn: we hebben veel, we gebruiken en verspillen veel en denken niet na over de behoeften en de zorgen van anderen. We moeten beginnen ons te concentreren op de behoeften van de Derde wereld. Wij denken aan de Derde wereld alsof het een gebied dat ver van ons afstaat. Maar wij moeten wakker worden en begrijpen dat wij allen dezelfde lucht inademen en dat onze kinderen dezelfde toekomst erven.
Als u één wens op het gebied van klimaatverandering zou mogen doen, welke zou deze dan zijn?
Ik zou met water beginnen. Ik denk dat de kwestie van schoon drinkwater het meest belangrijk is, gebrek aan schoon water is één van de grootste milieugevaren die wij nu onder ogen zien. Het vormt de kern van de meeste gezondheidsproblemen in de Derde wereld, het veroorzaakt zo veel ziektes en vernietigt de hoop van zo veel kinderen in zo veel van deze landen. Hydrologie is de energie van de toekomst.
Ik denk dit soort uitreikingen de gewone burger en NGO's die normaliter niet met dit soort media of deze aandacht te maken hebben, de kans krijgen om dingen te tonen die voor ons allemaal noodzakelijk zijn. Het is fascinerend om te zien dat Derde wereldlanden de grootste bijdrage leveren, omdat zij het meest schijnen te leiden aan een gebrek aan schone lucht, schoon water en toegang tot grote winsten op het gebied van milieu. Deze gebeurtenis concentreert zich werkelijk op de little guys, en dat is wat het zo waardevol maakt.
Waarom voert u campagne tegen milieuvernietiging?
Ik ben een verontruste burger en ik geloof dat het hebben van nakomelingen ons tot gijzelaars voor de toekomst maakt. Mijn kinderen, kleinkinderen en hun kinderen zullen erven wat wij hen geven en wat wij hen geven is niet veel goeds. Dus als beheerder van de aarde, moet ik de verantwoordelijkheid nemen om te doen wat ik kan, voor zo lang als ik kan, om mensen ertoe te brengen zich aan te sluiten in de strijd voor het milieu.
Welke positie neemt Amerika in op het gebied van klimaatverandering?
Wij moeten wakker worden! Het enige dat wij in Amerika niet hebben is leiderschap, dat het belangrijkste is. Wij hebben genoeg burgers die betrokken en actief zijn, maar we missen de steun van de overheid. Dit beleid komt tekort en dat is zeer ergerlijk en ontmoedigend. Wij kunnen slechts hopen zij ontwaken voordat het te laat is. Wij verwachten niets positiefs van deze regering, maar wellicht van een volgende. De publieke opinie in Amerika begint te ontwaken, niet dankzij dit beleid, maar dankzij de milieudeskundigen in Amerika die de leiding nemen.
Kunnen Europa en de VS bij het controleren van de klimaatverandering samenwerken?
Ze zullen wel moeten! Wij maken deel uit van dezelfde wereld, we kunnen onszelf niet afzonderen. Europeanen zijn veel bewuster en Europa doet veel meer dan wij. Zo hoop ik dat we jullie zeer spoedig zullen inhalen, maar wij wensen een nieuwe regering in Washington om dat voor elkaar te krijgen!
Voorspellingen over klimaatverandering zijn negatief en veel schade wordt reeds berokkend: is het te laat?
Nee! Natuurlijk zeggen veel mensen, zelfs die met wetenschappelijke adviezen, dat het te laat is en dat wij de point of no return hebben bereikt. Persoonlijk geloof ik daar niet in: Ik denk wij de dingen beter kunnen maken, dat we kunnen herstellen wat is vernietigd.
Europeanen kenmerken Amerikanen vaak als overmatige consumenten van energie: is dit terecht?
Ja, absoluut. Ik denk dat wij te bevoorrecht zijn: we hebben veel, we gebruiken en verspillen veel en denken niet na over de behoeften en de zorgen van anderen. We moeten beginnen ons te concentreren op de behoeften van de Derde wereld. Wij denken aan de Derde wereld alsof het een gebied dat ver van ons afstaat. Maar wij moeten wakker worden en begrijpen dat wij allen dezelfde lucht inademen en dat onze kinderen dezelfde toekomst erven.
Als u één wens op het gebied van klimaatverandering zou mogen doen, welke zou deze dan zijn?
Ik zou met water beginnen. Ik denk dat de kwestie van schoon drinkwater het meest belangrijk is, gebrek aan schoon water is één van de grootste milieugevaren die wij nu onder ogen zien. Het vormt de kern van de meeste gezondheidsproblemen in de Derde wereld, het veroorzaakt zo veel ziektes en vernietigt de hoop van zo veel kinderen in zo veel van deze landen. Hydrologie is de energie van de toekomst.
Maneka Gandhi over klimaatverandering: "India heeft haar verantwoordelijkheid"
Maneka Gandhi
Maneka Gandhi (26 Augustus 1956) is parlementslid in India en voormalig minister van milieu. Ook is ze een vurig activiste op het gebied van dierenrechten, voormalig journaliste en schrijfster. Als ver lid van de beroemde familie Nehru-Gandhi. Als trots jurylid voor de Energy Globe Awards noemt ze Azië en de kleinere landen als eerste slachtoffers voor de opwarming van de aarde.
Maneka Gandhi, denkt u dat het te laat is om adequaat te reageren op de klimaatverandering?
ik geloof niet het eind in zicht is, maar zeker is dat we dichtbij zijn. Mensen zien de gevolgen van klimaatverandering niet duidelijk genoeg. Ze zijn er zich niet van bewust dat over 25 tot 40 jaar de wereld er heel anders uit gaat zien, de veranderingen vinden dag na dag plaats. Een voorbeeld hiervan is de langzame verdwijning van de Indische Sundarban eilandengroep. De verandering van het klimaat is alleen meer de fout van de Amerikanen, ook Europa en India hebben hun verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd moeten de VS niet alleen naar India en China wijzen als excuus om geen stappen richting verbeteringen te maken.
Wat kan India doen aan het probleem?
In India hebben 57% van de agrarische huishoudens en 12% van de stedelijke geen toegang tot elektriciteit! Op dit gebied is de bijdrage van India aan het probleem dus minder dan in Europa of de VS. Het doel voor ons moet echter zijn niet deze richting op te gaan in energieverbruik.
Wat kan het Europees Parlement doen?
De uitstekende wetgeving in Europa op dit gebied moet als voorbeeld dienen, het Parlement heeft een grote rol daarbinnen. Azië en India in het bijzonder zien Europa als voorbeeld in de aanpak van het probleem. Het heeft ook een zeer sterk psychologisch effect. Als het Parlement de juiste wetten maakt, zullen wij deze ook maken.
Hoe staat het met India als nucleaire macht?
Ik ben hier geen voorstander van, eenvoudig weg omdat wij niet de regelgevende normen zullen bereiken. Het onderwerp kernenergie is te verfijnd voor India om aan te pakken, hier kunnen wij niet adequaat mee omgaan. Onze eerste zorg moet zijn hoe energie te leveren aan onze 800.000 dorpen. Ook zouden we ons moeten concentreren op duurzame, gedecentraliseerde energiebronnen zoals zonne- en windenergie. Dit kan heel wat problemen van de CO2 uitstoot verhelpen. De ontwikkelde landen zullen hier echter ook navolging aan moeten geven.
Wat kan er nog meer gedaan worden in de strijd tegen klimaatverandering?
Door middel van belastingheffing en effectiviteit op het gebied van energie kan een hoop voor elkaar worden gekregen. In Aziatische landen hebben ministers van milieu zeer beperkte bevoegdheden en begrotingen en worden ze als een last voor industrialisatie beschouwd.
U zei dat de mensen in India niet realiseren wat de klimaatverandering teweeg brengt. Wat doet de overheid aan voorlichting hierover?
De overheid doet niets om de mensen bewust te maken. Het laat het aan de NGO's om dit te doen. Onze overheid heeft zelfs geen onderzoekinstituut die zich ermee bezig houdt. NGO's doen hun best, maar dat is helaas niet genoeg. Het moet een overheidstaak zijn.
En u zelf (Maneka Gandhi beheert 25 ziekenhuizen, 5 weeshuizen, schrijft diverse columns en reist de wereld af op zoek naar medestanders)?
Ik doe mijn best, maar het is niet genoeg...
Jeremy Rifkin: "We kunnen niet ontsnappen"
Jeremy Rifkin
De internationale bekende energiespecialist Jeremy Rifkin - auteur van de The European Dream gebruikte zijn toespraak in het Europees Parlement om voor de gevolgen van de catastrofale klimaatverandering te waarschuwen. De econoom sprak voor de uitreiking van de Energy Globe Awards die op 11 april werden gehouden. Hij waarschuwde voor de opwarming van de aarde dat smeltend ijs en orkanen in de Golf van Mexico teweeg brengt, gebeurtenissen die wetenschappers niet voor de 22ste eeuw hadden voorspeld.
Tegenover de website van het Parlement en andere media wees Rifkin op de gevolgen voor de planeet bij een stijging van 3 graden Celsius. Hij waarschuwde voor het uitsterven van een derde van alle diersoorten en daarmee "het teruggaan in de tijd naar de situatie van de aarde 3000 jaar geleden." Rifkin: "We kunnen niet ontsnappen, we kunnen nergens anders heen om deze planeet te verlaten."
Hoe kunnen wij de stap zetten naar meer duurzame energie?
Waterstof is essentieel omdat het de manier betreft waarop je duurzame energie opslaat. De zon schijnt niet altijd, de wind waait wind niet altijd. Dus wanneer de zon schijnt en de wind waait sla je deze energie op in de vorm van waterstof. Op deze manier creëer je energie voor krachtcentrales en vervoer. Wij moeten ons toeleggen op duurzame energie en afstand nemen van oude energieën zoals steenkool, olie, gas en uranium.
Wat weet de gemiddelde Amerikaan van het opwarmen van de aarde?
Ik denk dat deze een snelle stap voorwaarts zet. Hier in Europa is er veel bewustzijn inzake de klimaatverandering in de 27 lidstaten van de EU, in heel Europa. Ze zijn er zich niet alleen van bewust maar zijn ook bereid om enige offers te maken en nieuwe ideeën te riskeren om aan duurzame energie te komen. Europa is heel geavanceerd; het vormt het laboratorium voor het nieuwe energietijdperk.
In de VS bivakkeert de klimaatverandering op het laagste niveaus van importantie, maar dat veranderd door de recente orkanen Katrina en Rita. Ook zien we nu duidelijk de gevolgen van de globale opwarming doordat skigebieden sneeuw verliezen en central valley in Californië ernstige droogte kent. De mensen worden bewust van het feit dat klimaatverandering hun gemeenschappen en hun manier van het leven beïnvloedt.
Wat doet u persoonlijk aan het behoudt van het milieu?
Ik heb een auto die 7 jaar oud is en nog geen 40.000 kilometer heeft gereden. Ik probeer dus om niet teveel te rijden, maar ik ben geen Moeder Theresa. Ik zou veel meer kunnen doen. Wel zijn we allen thuis vegetarisch. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties publiceerde recent een rapport, dat genegeerd werd, waaruit blijkt dat de nummer één oorzaak van door de mens veroorzaakte klimaatverandering niet vervoer is, maar veeproductie. Hoewel er minder CO2 bij komt kijken komt er meer methaan en andere machtige gassen bij voor.
In 2002 schreef Jeremy Rifkin een boek getiteld De Economie van Waterstof, dat het gebruik van CO2 vrij waterstof bepleitte als manier om traditionele fossiele brandstoffen voor altijd te vervangen. In 2004 schreef hij zijn bestseller De Europese Droom, waarin hij aangaf dat terwijl de Amerikaanse droom afbrokkelt, Europa geniet van langere levens en minder armoede en misdaad.
Robin Gibb: "Één stem kan voldoende zijn"
Robin Gibb
Één van de prominente gasten van de prijsuitreiking was Robin Gibb, lid van de legendarische popgroep de Bee Gees. Alvorens de prijs in de categorie 'Jeugd' te overhandigen, voerde hij live in de hemicycle zijn beroemd lied How Deep is Your Love ten gehore. Aan het eind van het gala trad hij nog een keer op met violist Nigel Kennedy, met het nummer Words. Later grepen onze redacteurs de kans hem een paar vragen te stellen.
Wat kan een individu doen om de koers van de wereld te doen veranderen?
Één persoon kan de manier waarop vele mensen denken veranderen. Soms kan één stem genoeg zijn om een ander zijn denkbeelden te doorbreken.
U presenteerde vandaag het beste project op het gebied van jeugd. Hoe belangrijk is het om de kwestie aan de jongere generatie over te brengen?
Het is zeer belangrijk om jonge mensen betrokken te maken, omdat zij de samenleving van morgen vormen. Hen zo vroeg mogelijk betrokken te maken is wat telt. Dat is mijn missie: jonge mensen geïnspireerd te krijgen.
Ziet u zichzelf als rolmodel?
Ik zie mijzelf graag als een rolmodel. Ik houd ervan om ergens een onderdeel van te zijn, het begin voor verandering, een bron voor inspiratie.
Kan muziek een kracht zijn op weg naar een nieuwe industriële revolutie naar schonere energie?
Muziek kan heel veel dingen voor elkaar krijgen, maar alleen is het is niet voldoende. Mensen moeten de boodschap bewaren en er ook naar leven. En dan doel ik vooral op jonge mensen. Jonge mensen zijn namelijk de toekomst.
Heeft u ooit eerder in een parlement opgetreden?
Ja, een keer in Moskou.
Genoot u van het presenteren in het Parlement?
Absoluut, het was heel leuk. Ik vond de gebeurtenis speciaal, het veroorzaakt een positief effect en ik ben er trots om daar deel van uit te maken.