Nieuwsitem
EP toont nieuwe bevoegdheden door afwijzen SWIFT-overeenkomst met VS
Justitie en binnenlandse zaken - 26-02-2010 - 12:46
Transferformulier voor internationale transacties met IBAN- en SWIFT-code ©BELGA_imagebroker_Bernhard Classen
De EU-ministers van Buitenlandse Zaken hebben officieel een einde gemaakt aan de voorlopige overeenkomst met de VS voor de overdracht van bankgegevens van EU-burgers via het SWIFT-netwerk. Het Europees Parlement verwierp de omstreden interim-overeenkomst op 11 februari omdat het de fundamentele rechten en gegevens van EU-burgers niet voldoende zou beschermen. Een overzicht van een grote politieke kwestie voor het EP en de Europese burgers.
SWIFT verzorgt 80% van de elektronische financiële transacties in de wereld. Na de aanslagen van 11 september 2001 verkreeg de VS de toegang tot de bankgegevens om aan terrorisme gerelateerde transacties op te sporen.
In november 2009 tekenden de EU-landen een voorlopige overeenkomst voor negen maanden met de Verenigde Staten voor het overhandigen van bankgegevens van EU-burgers via het SWIFT-netwerk.
SWIFT: uitwisseling bankgegevens met VS
In de loop van 2009 zette SWIFT een opslagcentrum op in Zwitserland voor zijn Europese gegevens. Voorheen werden de gegevens ook opgeslagen op een server in de VS. Dit vereiste onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst tussen de Commissie en de Raad aan de ene kant en de VS aan de andere.
De Europese Parlementsleden zijn echter van mening dat de bankgegevens uitsluitend mogen worden overgedragen voor het bestrijden van terrorisme en dat het juiste evenwicht moet worden gevonden tussen veiligheidsmaatregelen en de bescherming van burgerlijke vrijheden.
EP toont macht
De EP-leden wijzen er ook op dat het Parlement niet betrokken is geweest en zelfs niet van op de hoogte was van de onderhandelingen met de Amerikaanse autoriteiten. Er bestaat ook scherpe kritiek op het feit dat de Raad de interim-overeenkomst heeft ondertekend vóór de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon, dat de instemming van het Parlement vereist voor het afsluiten van dit soort internationale verdragen.
Op 11 februari keurt het EP in een resolutie de voorlopige overeenkomst tussen de Raad en de VS af en verzoekt het de Commissie en de Raad een langetermijnovereenkomst met de VS te sluiten dat in overeenstemming is met het Verdrag van Lissabon.
"De meerderheid in het EP is van mening dat de juiste balans tussen veiligheid en de bescherming van burgerlijke vrijheden en grondrechten niet is bereikt in de tekst van de Raad," zo liet EP-voorzitter Jerzy Buzek weten na de stemming in de plenaire vergadering.
SWIFT
- 2001: het Amerikaanse Ministerie van Financiën zet het TFTP-programma op om aan terrorisme gerelateerde transacties op te sporen
- 2006: het SWIFT-netwerk blijkt te worden gebruikt door het Amerikaanse ministerie
- 2007: SWIFT neemt een nieuw centrum in gebruik in Zwitserland waardoor een nieuwe EU-VS-overeenkomst noodzakelijk wordt
- 30/11/2009 interim-overeenkomst tussen de Raad van de EU en de VS
- 01/02/2010: de overeenkomst wordt van kracht
- 04/02/2010: de commissie Burgerlijke vrijheden wijst de tekst af
- 11/02/2010: het voltallige Parlement wijst de tekst af
"Vertrouwen is nodig"
De Nederlandse Jeanine Hennis-Plasschaert (ALDE) stelde de resolutie op waarmee het EP instemde: "De regels betreffende dataoverdracht en -opslag in de interim-overeenkomst waren niet evenredig aan de zogenaamde veiligheid die zou worden verstrekt".
Hennis-Plasschaert benadrukt eveneens dat "ook ik een voorstander ben van een sterke Europese Unie die in staat is als een echte tegenhanger van de VS te handelen. De uitwisseling en het gebruik van gegevens voor doeleinden van terrorismebestrijding is en blijft noodzakelijk. Maar de Europese burger moet vertrouwen kunnen hebben in beide. De Raad is onvoldoende sterk gebleken om dit te waarborgen."
"We willen veiligheid garanderen, net als de burgerlijke vrijheden en bescherming van gegevens", zo liet het Oostenrijkse Parlementslid Ernst Strasser (EVP) weten. Volgens de Duitse socialistische fractievoorzitter Martin Schulz (S&D) was de ondertekening van de overeenkomst "een fout van de EU-regeringen. Ze dachten dat ze weg konden komen met zo'n slechte overeenkomst, die niet in overeenstemming is met fundamentele rechten".
De Europese Commissie wil naar verluidt zo spoedig mogelijk een mandaat voor nieuwe SWIFT-onderhandelingen. De VS en de EU zullen doorgaan met het uitwisselen van financiële data in het kader van de nationale wetten in de lidstaten.
REF.: 20100219STO69260